ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι."

Transcript

1 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101 Σύρος και Ερμούπολη Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. Επιμέλεια Χριστίνα Αγριαντώνη, Δημήτρης Δημητρόπουλος ΑΘΗΝΑ 2008

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ Πασχάλη Μ. Κιτρομηλίδη 9 Σημείωμα των επιμελητών 11 Α. Ο χώρος - Οι άνδρωποι ΓΙΏΡΓΟΣ ΤΟΛΙΑΣ, Γύρω από έναν στίχο του Βιργιλίου. Η Σύρος στα Νησολόγια, 15 Ç-17 Ç αιώνας 15 ΙΌΛΗ ΒΙΓΓΟΠΟΥΛΟΥ, Η Σύρος στους περιηγητές; Οι περιηγητές για τη Σύρο; Εξαιρέσεις και μικροϊστορίες 39 ΔΗΜΉΤΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ, Ένα Συριανό Κτηματολόγιο του 19 ου αιώνα 55 ΑΓΓΕΛΙΚΉ ΦΕΝΕΡΛΗ, Νέα στοιχεία για την πρώτη εγκατάσταση των προσφύγων στην Ερμούπολη 77 ΘΩΜΆΣ ΔΡΙΚΟΣ, Πολιτικές έριδες στην Ερμούπολη της Σύρου επί Δημαρχίας Δημητρίου Βαφιαδάκη 87 ΧΡΉΣΤΟΣ ΛΟΥΚΟΣ, Μερικές επισημάνσεις για τους κατοίκους της Ερμούπολης τον 19 αιώνα: γεωγραφική προέλευση, εγκατάσταση στο χώρο, επαγγέλματα, κοινωνικές σχέσεις 105 Β. Οικονομικές λειτουργίες ΚΑΤΕΡΊΝΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ, Επικοινωνία και ταχυδρομεία στη Σύρο τον 19 αιώνα 127 ΜΑΡΊΑ ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΧΑΤΖΗΙΩΑΝΝΟΥ, «Σύρος, το Λίβερπουλ της Ελλάδος». Συγκρότηση και ανάπτυξη δυο εμπορικών λιμανιών του 19 ου αιώνα 135

3 8 ΠΕΡΙΕΧΌΜΕΝΑ ΧΡΙΣΤΊΝΑ ΑΓΡΙΑΝΤΩΝΗ, Προσαρμογές του επιχειρηματικού κόσμου της Ερμούπολης στο δεύτερο μισό του 19 ου αιώνα 143 ΛΉΔΑ ΠΑΠΑΣΤΕΦΑΝΑΚΗ, ΤΟ «πατρικό ενδιαφέρον» των βιομηχάνων και η διαχείριση της εργασίας στην κλωστοϋφαντουργία Καρέλλα (Ερμούπολη, πρώτο μισό του 20 ου αιώνα) 155 ΜΑΡΊΑ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ, Εισαγόμενη και εγχώρια τεχνολογία στη βιομηχανία της Ερμούπολης την περίοδο του Μεσοπόλεμου..187 Γ. Λογοτέχνες του τόπου - Ο τόπος στη λογοτεχνία ΑΛΈΞΗΣ ΠΟΛΊΤΗΣ, Ποίηση στην Ερμούπολη, Από την ισχνή έξαρση στη σταδιακή εξαφάνιση 201 ΝΑΣΙΑ ΓΙΑΚΩΒΑΚΗ, Δημήτριος Βικέλας/Ενας Ερμουπολίτης; Σκέψεις για την πρώτη γενιά Ελλήνων πολιτών 251 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ, Όψεις της Ερμούπολης στην πεζογραφία. Ελληνικότητα ή κοσμοπολιτισμός; 263

4 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ ΟΨΕΙΣ ΤΗΣ ΕΡΜΟΎΠΟΛΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ. ΕΛΛΗΝΙΚΌΤΗΤΑ Ή ΚΟΣΜΟΠΟΛΙΤΙΣΜΌΣ; Η Ερμούπολη της Σύρου με το λιμάνι της, διαμετακομιστικό, εμπορικό και ναυτιλιακό κέντρο, με καθοριστικές για τη διαμόρφωση της προσμίξεις πληθυσμών από ελληνικά νησιά, αλλά και τόπος κατοικίας αλλοεθνών, Γάλλων, Γερμανών, Ιταλών και άλλων, με σημαντική οικονομική αλλά και πολιτιστική ανάπτυξη, ήταν κατά τον 19 αιώνα εκτός από σημείο συνάντησης εμπόρων και επιχειρηματιών και ένα σημείο συνάντησης διαφόρων κοινωνιών και πολιτισμών. Το ερώτημα «ελληνικότητα ή κοσμοπολιτισμός» για την Ερμούπολη του 19ου αιώνα και των αρχών του 20 ου, προέκυψε ως υπόθεση εργασίας, με δεδομένη τη δημογραφική ιδιαιτερότητα της νεότευκτης πόλης και με άξονα ανάλογα δείγματα άλλων πόλεων του ευρύτερου ελλαδικού χώρου (Αλεξάνδρεια, Σμύρνη, Κωνσταντινούπολη, Θεσσαλονίκη) που παρουσίαζαν αντίστοιχα ανοίγματα προς την οικονομική και εμπορική ανάπτυξη αλλά και προς την προσέγγιση ξένων πολιτισμών. Η χρονική τοποθέτηση της αναζήτησης αυτής, μέσα στο πλαίσιο πάντα μιας υπόθεσης εργασίας, παρακολουθεί την Ερμούπολη στα χρόνια της μεγάλης της ανάπτυξης αλλά και της διαμόρφωσης των εθνικισμών, αλλά και αργότερα, στα χρόνια του μεσοπολέμου, περίοδος η οποία κατ'εξοχήν έθεσε με οξύτητα το ζήτημα της «ελληνικότητας» σε αντιδιαστολή με τον «κοσμοπολιτισμό», το ζήτημα της ελληνικής ταυτότητας και ιδιοσυστασίας σε αντιπαράθεση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Εργαλείο στην αναζήτηση αυτή είναι τα λογοτεχνικά κείμενα και ειδικότερα η πεζογραφική παραγωγή με θέμα την πόλη της Ερμούπολης αλλά και το νησί της Σύρας. 1 Η χρήση της λογοτεχνίας ως εργαλείου για τη διερεύνηση πολιτισμικών φαινομένων βασίζεται στην άποψη ότι η λογοτεχνία, μέσα από τις συμβολικές αναπαραστάσεις της πραγματικότητας, τη βιωματική πρόσληψη του χώρου και της κοινωνίας, ακόμη και μέσα από τη μύθοι. Πολύ χρήσιμη είναι η συναγωγή κειμένων για τη Σύρα του Μιχαήλ Π. Χατξηγεωργίου, Η Σύρα και οι νεοέλληνες λογοτέχνες , Ερμούπολη Επίσης, η ανθολογία Ερμούπολη, σειρά: Μια πόλη στη λογοτεχνία, Επιλογή Κειμένων: Μάνος Ελευθερίου, Αθήνα 2003.

5 264 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ πλαστική αναβίωση της ιστορίας, μπορεί να αποβεί ένας σημαντικός εκφραστής τάσεων, ατομικής ή και συλλογικής οπτικής, διαμόρφωσης κοινωνικών ή και εθνικών στερεοτύπων αλλά και να αποκαλύψει αθέατες όψεις της κοινωνίας και των πολιτισμικών διεργασιών που την καθορίζουν. Η λογοτεχνία διαμορφώνεται άλλωστε μέσα στην κοινωνία και δεν μπορεί παρά να απηχεί τα κοινωνικά φαινόμενα και τις ιδεολογικές τους συνιστώσες. 2 Είναι σαφές ωστόσο ότι το υλικό είναι ποικίλο και οδηγεί προς πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους κατευθύνσεις. Έναν κεντρικό άξονα σε μια τέτοια προσέγγιση θα μπορούσαν να αποτελούν οι διάφορες εκδοχές της αναζήτησης ή της έκφρασης μιας ταυτότητας αναφορικά με τον γενικότερο γεωγραφικό αλλά και τον εθνικό χώρο. Τα έργα που γεννιούνται, για παράδειγμα, με αφορμή ένα ταξίδι, τα έργα που στηρίζονται στην επικοινωνία και στην επαφή, που περιγράφουν τον χώρο ως δικό τους ή ως ξένο, που περιγράφουν τις σχέσεις με τον «άλλο», ή ακόμη και τα έργα που απορρέουν από την εμπειρία του εκπατρισμένου, μετανάστη ή εξόριστου, συχνά θέτουν το ζήτημα της ταυτότητας, εθνικής και πολιτισμικής, ατομικής και συλλογικής. Μία τέτοιου τύπου προσέγγιση της λογοτεχνίας θα ήταν δυνατόν να αποκαλύψει τη ροή αντιλήψεων και στερεοτύπων σε μια συγχρονική ή και διαχρονική οπτική στο πλαίσιο της ιστορίας των ιδεών και του πολιτισμού. 3 Κατά τη διάρκεια του 19 ου αιώνα το ερώτημα «κοσμοπολιτισμός ή ελληνικότητα» δεν έχει ακόμη διατυπωθεί με αυτούς ακριβώς τους όρους αλλά κυρίως εκφράζει αφενός τον εκσυγχρονισμό με το άνοιγμα προς τα ευρωπαϊκά πρότυπα και αφετέρου την ξενοφοβία και τον ελληνοκεντρισμό. 4 Το ερώτημα, ή το δίλημμα, προϋποθέτει άλλωστε τη διαμορφωμένη συνείδηση και των δύο όρων του. Η έννοια του ελληνισμού διαχωρίστηκε από την αρχαία σημασία της μόλις κατά τον 19 αιώνα και πήρε σχήμα κυρίως με την Ιστορία του ελληνικού Έδνους του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Τότε, ο ελληνισμός ανάγεται σε μια «ηθική και πνευματική ενότητα του διχοτομημένου έθνους σε ελεύθερους και υπόδουλους Έλληνες», βασίζεται στη γλώσσα και στη συνείδηση εθνικής ταυτότητας. 5 Η πολιτισμι- 2. Βλ. σχετικά, Andrew Milner, Literature, Culture and Society, Λονδίνο Για ένα σχετικό προβληματισμό, βλ. André Karatson και Jean Bessière, Déracinement et Littérature, Université de Lille III, Βλ. σχετικά Δημήτρης Τξιόβας, Κοσμοπολίτες και αποσυνάγωγοι. Μελέτες για την ελληνική πεζογραφία και κριτική ( ), «Εισαγωγή», Αδήνα 2003, σ. 11 κ.ε. 5. Δημήτρης Τξιόβας, Οι μεταμορφώσεις του εδνισμού και το ιδεολόγημα της ελληνικότητας στο μεσοπόλεμο, Αθήνα 1989, σ. 33.

6 Η ΕΡΜΟΎΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ 265 κή και ιδεατή αυτή ενοποίηση του ελληνισμού σαφώς υπερβαίνει τα στενά γεωγραφικά όρια του ελληνικού κράτους και συνυφαίνεται με τη Μεγάλη Ιδέα, ενώ συγχρόνως με το περιεχόμενο που αποκτά προσεγγίζει τη λίγο μεταγενέστερη έννοια της ελληνικότητας. 6 Ας θυμίσουμε επίσης ότι το 1880, έγινε στην Ελλάδα η μετάφραση της Νανάς του Emile Zola από τον Ιωάννη Καμπούρογλου με το ψευδώνυμο Φλοξ, 7 η οποία ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων και συζητήσεων. 8 Στην έκδοση του κειμένου του Zola δημοσιεύθηκε και η γνωστή «Επιστολιμαία διατριβή αντί προλόγου», 9 που υπογράφει ο Α[γησίλαος] Γιαννόπουλος] Η[πειρώτης], νεαρός λόγιος, έμπορος από το Μπάρι της Ιταλίας. Στο κείμενο του αυτό, ο Γιαννόπουλος σκιαγραφεί την αμφιταλάντευση της ελληνικής κοινωνίας γύρω από το δίπολο ελληνοκεντρισμός ή / και ευρωπαϊσμός - κοσμοπολιτισμός, που ταλάνιζε ήδη την πνευματική ζωή. «Παρά τοις πλείστοις των λαών η ζωή σήμερον προσκτάται κοσμοπολιτικήν τίνα χροιάν, ηθικόν φαινόμενον γενικού τίνος αισθήματος, εις ο υπείκει η ανθρωπότης, και όπερ τείνει να καταστήση την ιδέαν της πατρίδος ευρείαν όσον ο κόσμος.» Για τον Γιαννόπουλο, ο κοσμοπολιτισμός είναι φαινόμενο ηθικό, όπου η ηθική είναι άμεσα συνδεδεμένη με την έννοια της πατρίδας και της εθνικής παράδοσης. Εδώ εντοπίζεται ωστόσο ο πάγιος και διττός φόβος της νεοελληνικής κοινωνίας: από τη μια είναι ο φόβος για την αλλοίωση του εθνικού χαρακτήρα από τις ευρωπαϊκές επιδράσεις, από την άλλη όμως είναι ο φόβος για τον εθνικό απομονωτισμό, για την απομάκρυνση από την πρόοδο και τη σύγχρονη ευρωπαϊκή σκέψη. 10 Ο Γιαννόπουλος τελικά τοποθετείται σαφώς υπέρ του ανοίγματος προς τα ευρωπαϊκά ρεύματα, επιμένοντας ωστόσο ότι οι ελληνικές δημιουργίες είναι και πρέπει να παραμείνουν γνήσια ελληνικές: «Αδύνατον ημείς να περικλεισθώμεν εν τη ιδία ημών 6. Για το δέμα αυτό βλ. αναλυτικά: Τξιόβας, Οι μεταμορφώσεις του εδνισμού, ο Αιμίλιος Ζολά, Νανά. Μυθιστόρημα πολύκροτον της φυσιολογικής σχολής, μεταγλωττισδεν εις την ελληνικήν υπό Φλοξ, Αθήνα, Εκ του Τυπογραφείου της Φιλοκαλίας, Η μετάφραση πρωτοδημοσιεύδηκε σε συνέχειες στην εφημερίδα Ραμπαγάς το Η πρώτη έντονη αρνητική αντίδραση σημειώδηκε από τον Άγγελο Βλάχο που δημοσίευσε αμέσως επιστολή στο περιοδικό Εστία, με τίτλο: «Η φυσιολογική σχολή και ο Ζολά. Επιστολή προς επαρχιώτην. Τω κυρίω Χ**, εις Σύρον. Εν Αδήναις, τη 26 Νοεμβρίου 1879». 9. Την «Επιστολιμαία διατριβή αντί προλόγου» αναδημοσιεύει ο Π. Δ. Μαστροδημήτρης, σε Παράρτημα, στο: Ο ζητιάνος του Καρκαβίτσα, Εισαγωγή-κείμενο-γλωσσάριο, Αδήνα 1996, σ Για τη συζήτηση αυτή και για τη γενική αμφιδυμία που τη διακρίνει, βλ. Τξιόβας, Κοσμοπολίτες και αποσυνάγωγοι, «Εισαγωγή», σ

7 266 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ ατμόσφαιρα, να ζήσομεν μόνοι και δι' ίδιον μόνον λογαριασμόν, να σταματήσωμεν εν τω παρόντι, όπως καλλίτερον συνδέσωμεν την χθες προς την αύριον. [...] Πρέπει να ζήσωμεν εν τω κόσμω και μετά του κόσμου, πυρέσσοντες ή χασμώμενοι ως αυτός, σκεπτόμενοι και μελετώντες υπέρ αυτού [...] Ό,τι όμως είναι Ελληνικόν, οφείλει ν' απομείνη και 9' απομείνη αιωνίως τοιούτον, ως φέρον εν εαυτώ τα στοιχεία του φωτός και του αέρος, άτινα διαυγέστερα, λεπτότερα, ήττον υλικά, ούτως ειπείν, επί της γης ταύτης απλούνται και προσπνέουσιν». 11 Τελικά, η γενιά του 1880 διαμορφώνεται και μέσα από τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική πνευματική ζωή άντλησε από την ευρωπαϊκή, προκειμένου να βρει τα απαραίτητα ιδεολογικά επιχειρήματα αλλά και τα εργαλεία για να χαράξει, μέσα από τον συγκερασμό των τάσεων, τον δρόμο της προς μια νέα εδνική ταυτότητα. Τα διλήμματα φυσικά δεν έπαψαν να υπάρχουν, ο ευρωπαϊσμός δεν σταμάτησε να θεωρείται απειλή για την ελληνική πολιτισμική συνοχή ενώ το ζήτημα της γλώσσας δίχαζε, με μορφή και ένταση κοινωνικού κινήματος, εκσυγχρονιστές και παραδοσιακούς. Κεντρική συνισταμένη είναι όμως πάντα το εθνικό ζήτημα, κοινό μέλημα είναι η συγκρότηση της εθνικής αυτοσυνειδησίας και βέβαια η δημιουργία μιας απόλυτα εθνικοποιημένης λογοτεχνίας. 12 Τον ρόλο αυτό, κατά την τελευταία εικοσαετία του 20ού αιώνα, έπαιξε η ηθογραφία. Το ζήτημα της σχέσης του ελληνικού πολιτισμού με τον ευρωπαϊκό αποκρυσταλλώθηκε θεωρητικά αρκετά χρόνια αργότερα, με το έργο της γενιάς του τριάντα. Η σχέση αυτή διατυπώθηκε ως ένα αίτημα για την υπέρβαση των διαφορών, για την υπέρβαση του ηθογραφικού τοπικισμού και για τη διεκδίκηση του «ελεύθερου πνεύματος» ευρύτερης εμβέλειας, ικανού όχι μόνο να αφομοιώσει τα ρεύματα της Ευρώπης, μέρος της οποίας αποτελεί και η Ελλάδα, αλλά και να παρουσιάσει έργα οικουμενικά, χωρίς εθνικό προβληματισμό αλλά γενικότερα ανθρωπιστικό. Το Ελεύδερο Πνεύμα του Γιώργου Θεοτοκά, δημοσιευμένο το 1929, διεκδίκησε ένα ελεύθερο πνεύμα δημιουργίας, απαλλαγμένο από εθνικούς προσδιορισμούς και περιορισμούς, προσανατολισμένο στα οικουμενικά προβλήματα του ανθρώπου. Στην πράξη όμως, κατά τα πρώτα τρία τέταρτα του 19 ου αιώνα, την εποχή της ανάπτυξης των εθνικισμών, ο κοσμοπολιτισμός εκφράζεται μέσα 11. «Επιστολιμαία διατριβή αντί Προλόγου», στο Μαστροδημήτρης, ό.π., σ Για το ζήτημα αυτό βλ. Αλέξης Πολίτης, «Λογοτεχνία και διανόηση. 1880: μια καινούργια γενιά στο προσκήνιο», Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, Επιμέλεια: Β. Παναγιωτόπουλος, τ. 5, Αδήνα 2004, σ και ειδικότερα σ

8 Η ΕΡΜΟΎΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ 267 από πολυπολιτισμικές συνδήκες διαβίωσης που επιτρέπουν την προσέγγιση με το ξένο, την αποδοχή και αφομοίωση ξένων τρόπων ζωής. Τέτοιες συνδήκες υπήρχαν σε πολυεθνικά αστικά κέντρα όπως η Σμύρνη, η Αλεξάνδρεια, η Θεσσαλονίκη αλλά και η Ερμούπολη της Σύρου. Εκφράζεται επίσης μέσα από ατομικές περιπτώσεις, από τη ζωή, δηλαδή, κάποιων ανθρώπων, επιχειρηματιών και εμπόρων που μετακινούνταν συνεχώς για την ανάπτυξη της περιουσίας τους που εδραιώνεται όχι τόσο στην Ελλάδα αλλά κυρίως σε κέντρα του εξωτερικού. Επιχειρηματίες που έρχονται σε επαφή με ξένους λαούς, ζουν στα μεγάλα κοσμοπολίτικα κέντρα του εξωτερικού και απομακρύνονται πολιτισμικά από τον τόπο προέλευσης τους, χωρίς ωστόσο να αποποιούνται την εθνική τους ταυτότητα. 13 Ο κοσμοπολιτισμός δηλαδή τον 19 αιώνα, δεν εκφράστηκε τόσο ως η φιλοσοφική ή και ηθική κοσμοθεωρία του πολίτη του κόσμου αλλά ως υπέρβαση των εθνικών ορίων μέσα από ένα γενικότερα εξευρωπαϊσμένο τρόπο ζωής, επιβεβλημένο κατά κύριο λόγο από την οικονομία και τις ιστορικές συνδήκες. Μέσα στο πλαίσιο αυτό, η απάντηση στο ερώτημα ελληνικότητα ή κοσμοπολιτισμός για την περίπτωση της Ερμούπολης, είναι ούτε το ένα ούτε το άλλο. Η περίπτωση ωστόσο της Ερμούπολης είναι ιδιότυπη και ξεχωριστή στην ελληνική πραγματικότητα της εποχής και η ιδιοτυπία της αυτή εκφράζεται καθαρά μέσα από τα κείμενα. «Η Ερμούπολη είχε άνθηση, αλλά άνθηση υλική και περιστασιακή» παρατηρούσε ο ερμουπολίτης Κωστής Μπαστιάς το Η φράση αυτή του Κ. Μπαστιά υπογραμμίζει το γεγονός ότι κεντρικός μοχλός στην ανάπτυξη της Ερμούπολης υπήρξε η οικονομική της ευμάρεια, μια ευμάρεια όμως περιστασιακή, χωρίς παράδοση και χωρίς αντίστοιχη συνέχεια. Η υλική και περιστασιακή άνδηση της Ερμούπολης πράγματι εκφράζεται στα κείμενα και αιτιολογεί την ιδιότυπη εικόνα της τοπικής κοινωνίας στις γραπτές της περιγραφές. Τόσο τα κείμενα της μυθοπλασίας, εκείνα (τα λιγοστά) δηλαδή που τοποθετούν την πλοκή τους στην πόλη της Ερμούπολης, όσο και τα κείμενα της μαρτυρίας, δεν πιστοποιούν ούτε μια ξεκάθαρη ελληνοκεντρική προσέγγιση, μια προσέγγιση δηλαδή που θα τοποθετούσε οργανικά την Ερμούπολη στο εθνικό και πολιτισμικό πλαίσιο του ελληνισμού, ούτε αναδεικνύουν ένα ξεκάθαρο κοσμοπολίτικο πνεύμα, έναν κο- 13. Τξιόβας, Κοσμοπολίτες και αποσυνάγωγοι, «Εισαγωγή», σ Στεριές και δάλασσες, Αδήνα Αναφέρεται από τον Χατξηγεωργίου, ΗΣύρα και οι νεοέλληνες λογοτέχνες, ο. 225.

9 268 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ σμοπολιτικό τρόπο ξωής, εννοούμενο όχι σαν μια κοσμοθεωρία με φιλοσοφικές διαστάσεις, αλλά κυρίως ως αποδοχή της διαφορετικότητας, εύκολη προσαρμογή προς τις εκτός συνόρων κοινωνίες και υιοθέτηση των πολιτισμικών προτύπων των πολυεθνικών κυρίως μεγαλουπόλεων. 15 Η εικόνα που κυριαρχεί στα κείμενα είναι η ίδια η Ερμούπολη με τις αντιφάσεις της: με τη δική της πληθυσμιακή ποικιλότητα και πολιτισμική ιδιαιτερότητα, με τη δική της δυνατότητα διατήρησης ή αμφισβήτησης των τοπικών παραδόσεων αλλά και με την πολύβουη ζωντάνια του νέου εξευρωπαϊσμένου αστικού εμπορικού κέντρου. Η κοινωνία της Ερμούπολης είχε διαμορφωθεί γύρω από την επιχειρηματικότητα, την οικονομική ανάπτυξη, το κέρδος και συνεπώς γύρω από τη σύνεση και το πρακτικό πνεύμα. Ο Νικόλαος Δραγούμης έξησε στη Σύρα δύο χρόνια, γύρω στο 1837, και επισκέφτηκε ξανά την Ερμούπολη το Έγραψε σχετικά στο περιοδικό Πανδώρα το 1865 (δημ. 1866): «Διατρίψας εν Σύρα άλλοτε έτη δύο, ηγάπησα τους κατοίκους αυτής και διά την προς τους νόμους υποταγήν, και την περί της τάξεως μέριμναν, και την περί τα του δήμου προθυμίαν, και μάλιστα διά την προς τον πρακτικόν βίον ροπήν, ροπήν αξιάγαστον, πορίξουσαν μεν ύπαρξιν ανεξάρτητον, καθιστάσαν δε μετριοπαθείς τας περί των κοινών κρίσεις και αποστρεφομένην τας βιαίας μεταβολάς. Την κλίσιν ταύτην επανεύρον εν Ερμουπόλει και είκοσιν έτη μετά ταύτα, το 1857, ότε επεσκέφθην αυτήν, τρεις μόνον ημέρας διατρίψας εκεί... Τούτο λοιπόν εθαύμασα εν Ερμουπόλει ότι οι πατέρες, εκπαιδεύοντες τα ίδια τέκνα, φροντίξουσιν ταυτοχρόνως να διευθύνωνται και αι καρδίαι αυτών προς ελλόγους επιθυμίας, και να μην υπερπηδώσιν ωρισμένον τινά κύκλον, ον χαράττουσι πέριξ αυτών. Διό, σπανίως μαθητής του εν Σύρα Γυμνασίου προσέρχεται εις το Πανεπιστήμιον. Πάντες, αποφοιτώντες, αποδύονται εις το στάδιον του πρακτικού βίου, γινόμενοι ούτω χρησιμότεροι προς τε εαυτούς και την πατρίδα». 16 Μπορεί πράγματι η συντηρητική κοινωνία της Ερμούπολης που περιγράφει ο Δραγούμης να αποστρέφεται τις μεταβολές και να διδάσκει στη νεολαία τη μετριοπάθεια, την εσωστρέφεια και τη σύνεση, ωστόσο η ευμάρεια και οι ποικίλες επαφές των Ερμουπολιτών με το εξωτερικό, είχαν παράλληλα σαν αποτέλεσμα την αστικοποίηση του τρόπου ζωής τους και φαι- 15. Πέτρος Κουλμάσης, Οι πολίτες του κόσμου. Ιστορία του κοσμοπολιτισμού, μετάφραση Κωστής Παπαγιώργης, Αθήνα 1997, σ. 364 κ.ε. 16. Νικόλαος Δραγούμης, Πανδώρα 16 (1866), Αναφέρεται από τον Χατξηγεωργίου, ό.π., σ. 28.

10 Η ΕΡΜΟΎΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ 269 νόμενα μιμητισμού των προτύπων κοινωνικής συμπεριφοράς των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων. Η μόδα στην ενδυμασία και η μόδα στους χορούς έμειναν παροιμιώδεις και αποτυπώθηκαν στα κείμενα με διάχυτη σατιρική διάθεση. Ο ποικίλης προέλευσης πληθυσμός της Ερμούπολης, με διαφορετικές αλλά ακόμη ζωντανές παραδόσεις και καταβολές, καθώς και η πολύ σύντομη διάρκεια της αναπτυξιακής της περιόδου δεν επέτρεψαν την πραγματική αφομοίωση των ξένων προτύπων συμπεριφοράς που παρέμειναν σε ένα επιφανειακό επίπεδο. Ο Εμμανουήλ Ροΐδης στο «Ψυχολογία συριανού συζύγου» καυτηριάζει τέτοια φαινόμενα μιμητισμού, μέσα όμως από μια έμμεσα αξιολογική προσέγγιση που αντιμετωπίζει την κοινωνία της Σύρου αφενός ως ένα επαρχιακό κακέκτυπο της προηγμένης Ευρώπης και αφετέρου με τις ηθικές καταβολές μιας συντηρητικής κοινωνίας που ακόμη ανθίσταται στα ελευθεριάζοντα δυτικότροπα ήθη. Ο Ιάκωβος Πιτζιπίος ή Πιτσιπιός, άνθρωπος της μετακίνησης και των πολλαπλών αναζητήσεων, στο πέρασμα του από τη Σύρο, δημοσιεύει στην Ερμούπολη τον Πίδηκο Ξουδ) 1 το 1848, σε επτά συνέχειες, στο περιοδικό που εξέδιδε ο ίδιος, την Αποδήκη των Ωφελίμων και Τερπνών Γνώσεων. Ίσως το κοινωνικό περιβάλλον της Ερμούπολης στα 1848 να έπαιξε ένα κάποιο ρόλο ως προς το γεγονός ότι ο πίθηκος Ξουθ, ο μεταμορφωμένος περιηγητής Μπαρτόλντυ, μέσα από τη σάτιρα και την παρωδία, μεταξύ άλλων ασκεί κριτική και στον μιμητισμό-πιθηκισμό των Ελλήνων που υιοθετούν με επιπόλαιο τρόπο, δυτικού και ευρωπαϊκού τύπου συμπεριφορές. Ο Ανδρέας Συγγρός, ο οποίος εγκαταστάθηκε στη Σύρο με την οικογένεια του το 1840, γράφει στα απομνημονεύματα του για τις συνήθειες ακριβώς εκείνης της εποχής κατά την οποία διαδραματίζεται και ο Πίθηκος Ξουθ: «Εν ω, ως είπον, η φειδώ περί την τροφήν έφθανε μέχρις υπερβολής, ως προς την περιβολήν, και μάλιστα των Κυριών, αι δαπάναι ήσαν δυσανάλογοι προς τα μέσα των κατοίκων. Οι συρμοί της Εσπερίας παρηκολουθούντο, ούτως ειπείν, κατά βήμα και πλείσται των εν Σύρω δεσποίνων εκόμιζον τους ιματισμούς και τα 'καπελλίνα' και τα της υποδήσεως ακόμη εκ της Εσπερίας, οι μεν μεγαλέμποροι διά των εκεί ανταποκριτών αυτών, οι δε ναυτικοί διά των πλοίων των. Η μεσαία τάξις επρομηθεύετο εξ αυτών των εν Σύρω 'εμπορικών', των οποίων οι προϊστάμενοι, εκμεταλλευόμενοι φυσικώς την αδυναμίαν των κατοίκων, επλούτιζον τα καταστήματα αυτών εισκομίζοντες 17. Ιάκωβος Γ. Πιτξιπίος, Η Ορφανή της Χίου ή ο θρίαμβος της αρετής. Ο Πίδηκος Ξουδ ή τα ήδη του αιώνος, Εισαγωγή και φιλολογική επιμέλεια: Δημήτρης Τξιόβας, Νεοελληνική Βιβλιοθήκη -Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 1995.

11 270 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ παντοία είδη πολυτελείας, των οποίων εύρισκον αφδόνους αγοραστός και εκ των οποίων και πολλοί εσχημάτισαν σπουδαίας περιουσίας». 18 Πρόκειται γι' αυτό που ο Εμμανουήλ Ροΐδης, στο διήγημα του «Ιστορία μιας γάτας» αποκάλεσε «μετασχηματισμό των Συριανών εις Ευρωπαίους, τον οποίον ωνόμαξον, με συμπάσειο, 'ξεβράκωμα'. Αι φέσσαι και αι βράκαι εξηφανίξοντο αλλεπάλληλοι, ως τα πρωινά άστρα, υπό τας ακτίνας του εσπερίου πολιτισμού». 19 Στο «κοσμοπολίτικο» αυτό πνεύμα συμβάλλουν και οι ξένοι κάτοικοι της Σύρου, γάλλοι οικοδιδάσκαλοι και πληθώρα Ιταλών που συνέρευσαν στο νησί μετά την αποτυχία της επανάστασης του Η παρουσία τους ωστόσο, έτσι όπως περιγράφεται από τον Ροΐδη στο διήγημα του «Ιστορία ενός σκύλου», μάλλον λίγα προσφέρει στην προσπάθεια εξευρωπαϊσμού των Ερμουπολιτών: «Οι Ιταλοί ήσαν οι πλείστοι ακονηταί ξυραφιών, καοαρισταί κηλίδων, συγκολληταί σπασμένων πινακίων, ανακαινισταί παλαιών υποδημάτων, διακοσμηταί των νεκρικών φέρετρων, ευνουχισταί πετεινών, υπαίθριοι τηγανιστοί σμαρίδων και πάντες ανεξαιρέτως οι ζωγράφοι, λιδοξόοι, χοροδιδάσκαλοι και μουσικοί. Αι αξιώσεις των καλλιτεχνών τούτων περιωρίξοντο εις το να μην αποδάνωσι της πείνης, ο δε βίος δεν ήτο τότε όπως σήμερον ακριβώς». 20 Μολονότι την εποχή αυτή μεταφράζονται και εκδίδονται στην Ερμούπολη ξενόγλωσσα έργα, μολονότι τα γαλλικά και τα αγγλικά διδάσκονται στα σχολεία, 21 η επαφή ωστόσο με το σύγχρονο ευρωπαϊκό στοιχείο παραμένει επιφανειακή. Η Αμάλδεια της Σμύρνης, σύμφωνα πάντα με τον Ανδρέα Συγγρό, ήταν η μόνη εφημερίδα του εξωτερικού που μπορούσε κανείς να διαβάσει την εποχή αυτή, ενώ «μόνον κατά το 1843 εγένετο η δυσία της εισαγωγής εις το αναγνωστήριον [της Χιακής Λέσχης] του Semaphore de Marseille, της εβδομαδιαίας εκδόσεως». 22 Ο «συριανός πολιτισμός» όπως τον έχει χαρακτηρίσει ο Κωστής Μπαστιάς, «στα καλύτερα χρόνια του στάθηκε κακέκτυπη μίμηση μεγαλοαστικής ξωής με προσα- 18. Ανδρέας Συγγρός, Απομνημονεύματα, Επιμέλεια: Άλκης Αγγέλου, Μαρία Χριστίνα Χατξηιωάννου, τόμος Α', Ασήνα 1998, σ Εμμανουήλ Ροίδης, «Ιστορία μιας γάτας», Αφηγήματα, εκδόσεις Νεφέλη, Ασήνα 1988, σ Εμμ. Ροίδης, «Ιστορία ενός σκύλου», Αφηγήματα, σ Βίκυ Πάτσιου, «"Εξωτερικά σημεία φραγκισμού και σπουδή της γαλλικής" στην αναπτυσσόμενη Ερμούπολη», Συριανά Γράμματα 16 (1990), Συγγρός, ό.π., σ. 65.

12 Η ΕΡΜΟΎΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ 271 νατολισμούς προς τις Τουγιερύ και τις Βερσαλίες, χωρίς έρμα ουσίας». 23 Ο Δημήτριος Βικέλας, στο εισαγωγικό μέρος του διηγήματος «Φίλιππος Μάρδας», είχε ήδη αποτυπώσει κριτικά τον εξευρωπαϊσμό αυτό της Ερμούπολης: «Αλησώς ο αποκτήσεις ούτως εξευρωπαϊσμός έφερε τον διπλούν τύπον και της βίας με την οποίαν μετηνέχδη έξωδεν, και της ανεπαρκείας των μέσων δια των οποίων επραγματοποιείτο η εφαρμογή του. Οι νέοι εκείνοι Ευρωπαίοι εφαίνοντο μη λαβόντες εισέτι τον καιρόν να συνηδίσουν εις τα ξένα ήδη και εις τα νέα φορέματα των». 24 Το αποτέλεσμα της τάσης αυτής ήταν η Ερμούπολη να διαμορφώσει μια ιδιαίτερη κοινωνία που όμοια της δεν υπήρχε πουδενά αλλού στην ελληνική επικράτεια. Ο Νικόλαος Δραγούμης, στο άρδρο του στην Πανδώρα, το 1865 έγραφε: «Οι ενταύδα διάγουσι βίον όλως διάφορον του των άλλων κατοίκων της Ελλάδος διό η κοινωνία της Ερμουπόλεως κατέστη εντός της άλλης ελληνικής κοινωνίας une société à part». 25 Και ο Βικέλας διαπιστώνει και αυτός ότι «ο ερχόμενος εκ των άλλων μερών της Ελλάδος εις Σύραν, έβλεπεν εκεί εξωτερικά σημεία φραγκισμού, τα οποία εις μάτην ήδελε τότε αναζητήσει αλλαχού [...] Εν συνόλω, εις την κοινωνίαν εκείνην, της οποίας τα συστατικά ήσαν ετερογενή και ποικίλα, αι δε περιστάσεις ανώμαλοι και εισέτι δυσχερείς, υπήρχε τι το ασυνάρτητον, το ιδιόρρυδμον, δος δ' ειπείν και το αλλόκοτον». 26 Πολύ αργότερα, στα χρόνια του Μεσοπολέμου, ο Μ. Καραγάτσης δα πει περίπου τα ίδια πράγματα: «Κάτω όμως από τούτη τη βιτρίνα, τα πάδη που γεννάει η έλλειψη βαδύτερης καλλιέργειας σαλεύουν παντοδύναμα. Δεύτερη συνέπεια της γνωστικής φτώχιας, είναι ένας άκρατος μοντερνισμός κι ένας αδιάλλαχτος κοσμοπολιτισμός, που φυτρωμένοι σ' ένα έδαφος ανέτοιμο να τους δεχτή δημιουργούν στενόχωρες τραγελαφικότητες». 27 Για να εκτιμήσουμε ωστόσο πληρέστερα τις κρίσεις που διατυπώδηκαν, δα πρέπει να πούμε ότι ο κοσμοπολιτισμός στο τέλος του 19 ου αιώνα, εννοούμενος ως μια ανοικτή και αφομοιωτική οπτική προς τον ευρωπαϊκό αστικό τρόπο ζωής, αρχίζει στην Ελλάδα να αποκτά μια ιδεολογική χροιά, που 23. Κωστής Μπαστιάς, Στεριές και δάλασσες, Αδήνα Αναφέρεται από τον Χατςηγεωργίου, ό.π., σ Δημήτριος Βικέλας, «Φίλιππος Μάρθας», στο Λουκής Λάρας και διηγήματα, Επιμέλεια: Βαγγέλης Αθανασόπουλος, Νεοελληνική Βιβλιοθήκη/Ιδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Ασήνα 2000, σ Αναφέρεται από τον Χατςηγεωργίου, ό.π., σ Βικέλας, «Φίλιππος Μάρδας», σ Αναφέρεται από τον Χατζηγεωργίου, ό.π., σ. 259.

13 272 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ τον αποκηρύσσει ως μιμητισμό και τον φέρνει αντιμέτωπο με το οξύ αίσθημα και αίτημα φιλοπατρίας. Στην «Επιστολιμαία Διατριβή», ο Αλκιβιάδης Γιαννόπουλος γράφει: «Έχουσιν δίκαιον όσοι δια τους λόγους τούτους κηρύσσονται εχδροί κατά παντός ό,τι εκ της Εσπερίας παρ' ημίν εισάγεται, αλλοιούν κατά μικρόν τον ημέτερον εδνικόν χαρακτήρα και οιονεί τάφρον τινά ανασκάπτον μεταξύ των παραδόσεων της χθες και του βίου της σήμερον, μεταξύ των ημετέρων γονέων και ημών αυτών, οίτινες προσόμοιοι εκείνοις οφείλομεν δια των αυτών μέσων να εξακολουδήσωμεν το ατελές έτι έργον». 28 Στην Ερμούπολη ωστόσο, που κατοικείται από πρόσφυγες διαφόρων προελεύσεων, πολλοί από τους οποίους δα την εγκαταλείψουν για άλλους πλέον κερδοφόρους τόπους, ο εδνικός χαρακτήρας παραμένει κάπως ασαφής ενώ οι προγονικές και τοπικές παραδόσεις δύσκολα διατηρούνται. Ο Δημήτριος Βικέλας εξηγεί στον «Φίλιππο Μάρδα» ότι «οι συνοικισταί της Ερμουπόλεως, εκριξωδέντες των εστιών των από τον ανεμοστρόβιλον της Επαναστάσεως και μεταφερδέντες επί νέου εδάφους, ηδύναντο δι'αυτό τούτο να μεταβάλωσιν, ευκολώτερον των άλλων Ελλήνων, τα προγονικά ήδη και έδιμα». 29 Έτσι, σε γενικές γραμμές, οι όψεις που παρουσιάζει η Ερμούπολη στα κείμενα του 19 ου αιώνα είναι οι όψεις του εμπορίου, της προκοπής, της οικονομικής ανάπτυξης και της μιμητικής υιοδέτησης ξένων προτύπων συμπεριφοράς. Στις περιγραφές τής Ερμούπολης κυριαρχεί η πολύβουη ξωή του λιμανιού και της αγοράς. Η ελληνικότητα της πόλης ασφαλώς δεν αμφισβητείται αλλά ούτε προβάλλεται. Η Ερμούπολη δεν αναδεικνύει έναν υπερτοπικό ελληνικό χαρακτήρα και δεν συνιστά τυπικό εδνικό δείγμα πολιτισμού αλλά ούτε μοναδικό και ιδιότυπο παράδειγμα προς μίμηση, ένα παράδειγμα αστικής και εμπορικής ευμάρειας και προκοπής. Τα ίδια αυτά δεδομένα ωστόσο, γύρω στα 1940, όταν πια η Ερμούπολη δα έχει ήδη χάσει την ακμή της, ο Μ. Καραγάτσης στη λίεγάλη Χίμαιρα, δα τα δει ως νομοτελειακούς παράγοντες ηδικής παρακμής. «Δεν ήταν πολιτεία αυτή ήταν κάτι σαν ακλόνητη απόδειξη γεωμετρικού δεωρήματος* σα δογματική σύλληψη μεταφυσικού στοχασμού, εφαρμοσμένη πάνω σ' έναν ξερό βράχο, που αντλούσε χάρη κι ομορφιά από το ψέμα ενός μαγικού φωτός». 30 Για τη γαλλίδα ηρωίδα του μυδιστορήματος, η Σύρα και η 28. «Επιστολιμαία διατριβή αντί Προλόγου», στο Μαστροδημήτρης, ό.π., σ Βικέλας, «Φίλιππος Μάρδας», σ Αναφέρεται από τον Χατξηγεωργίου, ό.π., σ. 256.

14 Η ΕΡΜΟΎΠΟΛΗ ΣΤΗΝ ΠΕΖΟΓΡΑΦΊΑ 273 Ερμούπολη 9α παραμείνουν ένας ξένος τόπος στον οποίο δεν 9α κατορθώσει ποτέ να ενσωματωθεί. Την εποχή του Μεσοπολέμου, αλλά και αργότερα, όταν οι ταξιδιωτικές εντυπώσεις των λογοτεχνών που αναζητούν ενδείξεις της ελληνικότητας τους στις ελληνικές δάλασσες και στα νησιά, κατακλύζουν τον εκδοτικό χώρο, το βλέμμα όσων επισκέπτονται και τη Σύρα παραμένει σταδερά καλυμμένο από τον ίσκιο της άλλοτε ακμάζουσας Ερμούπολης. Η εικόνα που κυριαρχεί είναι εκείνη της απουσίας και του μαρασμού. Η εικόνα του παρόντος διαμορφώνεται αποκλειστικά μέσα από τη μακρινή αντανάκλαση του παρελθόντος. Άλλωστε, όπως το έχει σημειώσει και ο Κωστής Μπαστιάς, το «Σίτυ της εμπορικής ναυτιλίας» ή το «Μάντσεστερ του Αιγαίου» μετά από την ανάπτυξη του Πειραιά, 5α διατηρήσει μόνο το εξωτερικό του κάλλος. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος διαλέγει να περιγράψει μια νυχτερινή εικόνα της Ερμούπολης: «Τα όμορφα σπίτια και τα μεγάλα, μουδιασμένα, ναρκωμένα, αφώτιστα, τα κοίμιζε στην αγκαλιά της η σιωπή. [...] Επήρα μαζί μου την εντύπωση ενός χώρου ονείρου, που τον κυβερνούσε η απουσία». 31 Ο Αντρέας Καραντώνης σημειώνει: «Αλλά μια ήρεμη δλίψη αναβλύζει απ' όλη αυτή την καλοδιατηρημένη μα σαν ακατοίκητη αρχοντιά. Η δλίψη της εσωτερικής μεταβολής». 32 Ο Κώστας Ουρανής μιλάει για την «παλιά καθολική Σύρο» αποστρέφοντας το βλέμμα από την Ερμούπολη, που είναι «μια πόλη ευπρόσωπη - και ξεπεσμένη», μια «σύγχρονη πόλη, εμπορική και νεοπλουτική». Με ρομαντικές καταβολές, αναζητώντας το παρελθόν που χάθηκε, «τον ίσκιο μιας εποχής που πέρασε», ο Κώστας Ουρανής αγάπησε «την παλιά καθολική Σύρο, που πεθαίνει σιγανά κάτω από τον ίσκιο της γέρικης μητρόπολης της - αγνάντια στη θάλασσα που δεν τη διαπλέουν πια οι γαλέρες της Βενετίας και της Γένοβας [...] η παλιά Σύρος απομένει σιωπηλή και σχεδόν σκοτεινή. Ίσως να ήταν μια εποχή που η ζωή της νέας πολιτείας να τη γέμιζε ζήλεια και πικρία. Σήμερα όμως αισθάνεται κανείς ότι την αφήνει αδιάφορη. Έχει την υπέρτατη αδιαφορία των ανθρώπων που, χωρίς ακόμα να έχουν πεθάνει, έχουν παύσει ν' ανήκουν στη ζωή...». 33 Οι λογοτέχνες που διασχίζουν το Αιγαίο ανιχνεύοντας τα σημάδια του αρχαίου και νεώτερου ελληνικού πολιτισμού, που αναζητούν στην κυκλαδί- 31. Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Μορφές της ελληνικής γης, Α9ήνα (α έκδοση Αθήνα 1959), στο Ερμούπολη. Μια πόλη στη λογοτεχνία, σ Αντρέας Καραντώνης, «Στην Ερμούπολη», Ελληνικοί χώροι, Αθήνα 1979, σ Κώστας Ουρανής, Ταξίδια. Ελλάδα, Αδήνα , σ

15 274 ΟΥΡΑΝΊΑ ΠΟΛΥΚΑΝΔΡΙΩΤΗ τικη αισθητική και στο θαλασσινό τοπίο την πεμπτουσία της ελληνικότητας τους, δεν είναι δυνατόν να φορτίσουν με μια τέτοια ιδεολογική χροιά την πόλη του Ερμή και του εμπορίου. Απλώς την παρακάμπτουν. Εξαίρεση αποτελεί ο Αντρέας Καραντώνης: «Όταν μελετηθεί κάποτε η νεοελληνική ιστορία και οι φάσεις της αναπτύξεως της ζωής σ' όλη την Ελλάδα, δα τονιστεί χωριστά το πώς ξεπετάχτηκε αυτή η πολιτεία και πώς σκέπασε συμμετρικά αυτούς τους λόφους τους γυμνούς, το πώς άνθισε αυτή η ζωή μέσα από ένα έρημο νησί». Μια «παράξενη έκφραση ζωής και πολιτισμού» είναι για τον Αντρέα Καραντώνη η εικόνα της Ερμούπολης από τη θάλασσα. Το ηχητικό πλαίσιο της εικόνας αυτής είναι από τη μια μεριά ένα φορτηγό πλοίο που το σφυροκοπούν οι εργάτες μες στο μεσημέρι και από την άλλη η φωνή των «πουλητάδων του συριανού λουκουμιού», ό,τι απόμεινε δηλαδή «για να θυμίζει την παλιά οικονομική και εμπορική δόξα της Σύρας». 34 Αυτά τα περασμένα μεγαλεία αναζητά στους δρόμους της Ερμούπολης και διαβάζει στα αρχοντικά της την ιστορία της αλλαγής, την πορεία από το λαμπρό παρελθόν στο παρόν της αξιοπρέπειας και της αρχοντιάς, σαν μια ανθρώπινη περιπέτεια, σαν ένα δείγμα ανθρωπιάς. Και επειδή ο Αντρέας Καραντώνης ανήκει στη γενιά των λογοτεχνών του Αιγαίου και είναι ένας άνθρωπος του καιρού του, θα βρει τελικά στη Σύρα τον δρόμο της ελληνικότητας μέσα από αυτήν ακριβώς την ανθρωπιά της αλλαγής και της ιστορικής μεταβολής. Μέσα στο καφενείο «Η Άνδρος» της Ερμούπολης αναλογίζεται τη σημασία «της ύπαρξης ισχυρού εθνικού χαρακτήρα με εσωτερική ενότητα, διαμορφωμένου από τις ιστορικές περιπέτειες και τις πολυαίωνες δοκιμασίες του Γένους. Αυτός ο χαρακτήρας διατηρεί το άτομο στα αληθινά μέτρα του ανθρώπου που έχει συνείδηση της ανθρωπιάς του, του εαυτού του, της διαφοράς του από τους άλλους, και που μπορεί να 'διαλέγεται' ακόμη με τους διπλανούς του, σαν αρχαίος Έλληνας, ήρεμα και μετρημένα. Εκείνη τη στιγμή, μέσα στο «Καφενείον η Άνδρος» της Σύρας, ο εθνικός μας χαρακτήρας παίρνει στα μάτια μου μια θαυμαστή καθαρότητα. Και παραγγέλνω άλλο ένα ούζο» Καραντώνης, «Μπροστά στη Σύρα», Ελληνικοί χώροι, ο Καραντώνης, «Στην Ερμούπολη», σ. 374.

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι.

ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101. Σύρος και Ερμούπολη. Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ / ΕΘΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΕΡΕΥΝΩΝ 101 Σύρος και Ερμούπολη Συμβολές στην ιστορία του νησιού, 15 ς-20 ζ αι. Επιμέλεια Χριστίνα Αγριαντώνη, Δημήτρης Δημητρόπουλος ΑΘΗΝΑ 2008 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 2 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου σε 90-100 λέξεις Ο Μπαμπινιώτης υποστηρίζει ότι η Ενωμένη Ευρώπη διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα που επιβοηθεί τον επαναπροσδιορισμό

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58)

Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 1. ΚΕΙΜΕΝO Οδυσσέας Ελύτης: Η Μαρίνα των βράχων (Κ.Ν.Λ. Γ Λυκείου, σσ. 55-58) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Στοιχεία που αφορούν στο συγγραφέα, λογοτεχνικό περιβάλλον και λοιπά γραµ- µατολογικά στοιχεία:

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης

Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Φύλλο δραστηριοτήτων 4 ης τηλεδιάσκεψης Οµάδα... Ονόµατα::...... ραστηριότητα 1 η Από το βιβλίο Ιστορίας της Νεότερης Ελλάδας χάθηκε το κεφάλαιο του Μικρασιατικού πολέµου. Εσείς αναλαµβάνετε να το γράψετε.

Διαβάστε περισσότερα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΕΧΤΕΛΙΔΗΣ, ΥΒΟΝ ΚΟΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παιδική ηλικία είναι ένα ζήτημα για το οποίο η κοινωνιολογία έχει δείξει μεγάλο ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 έως σήμερα βρίσκεται υπό εξέλιξη ένα πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη

Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής. Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Το διπλό βιβλίο-δημήτρης Χατζής Χαρά Ζαβρού Γ 6 Γυμνάσιο Αγίου Αθανασίου Καθηγήτρια: Βασιλική Σελιώτη Γενικά Δημήτρης Χατζής Περιεχόμενα «Το διπλό βιβλίο» Περίληψη Ιστορικό πλαίσιο Τίτλος του έργου Δομή

Διαβάστε περισσότερα

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός

2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός κεφάλαιο 6 ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ ΤΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΝΑΚΑΛΥΨΕΙΣ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΧΩΡΩΝ ΩΣ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΕΣΤΦΑΛΙΑΣ (1453-1648) 2. Αναγέννηση και ανθρωπισμός Ορισμός Πρόκειται για μια γενικότερη πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247

Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Τράπεζα θεμάτων Νέας Ελληνικής Γλώσσας Β Λυκείου GI_V_NEG_0_18247 Κείμενο [Η επίδραση της τηλεόρασης στην ανάγνωση] Ένα σημαντικό ερώτημα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιμήσεων του κοινού συνδέεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΒΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Μόνο με το αίσθημα μπορείς να διδάξεις. Αν καθήσεις στην έδρα η ποίηση θα φύγει από το παράθυρο. «Κώστας Μόντης» Βασικές αρχές: 1) Το λογοτεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924

Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Γ. ΕΡΓΑΣΙΕΣ - ΑΣΚΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Η Ελλάδα από το 1914 ως το 1924 Με βάση τα στοιχεία που παρέχει το κεφάλαιο ΚΒ του σχολικού σας βιβλίου (σσ. 73-119) να συντάξετε έναν χρονολογικό πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ WΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΟΜΙΛΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Υπεύθυνη Ομίλου: Όλγα Μούσιου-Μυλωνά Σχολική Σύμβουλος 1ης Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Φλώρινας, Μέλος ΕΠ.Ε.Σ. Πρότυπου Πειραματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΓΡΑΠΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΩΣ ΜΕΣΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΜΗ ΒΙΑΣ ΤΩΝ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΓΗΓΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Νικόλαος Χ. Μπέκας Greek classroom of Masterστην "Κοινωνική Παιδαγωγική και μάχη ενάντια στη νεανική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα

15/9/2009. 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Νέα Αθηναϊκή Σχολή Λογοτεχνία Β Λυκείου Εισαγωγή Επιμέλεια: Τ. Γιακουμάτου www.netschoolbook.gr 1880 ποίηση & πεζογραφία στρέφονται προς νέες κατευθύνσεις Νέα εκφραστικά μέσα Εσωτερική αναδιάρθρωση κράτους-στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ

ποδράσηη Εδώ κι εκεί Εγώ κι εσύ Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης 2ο Γυμνάσιο Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης Ελληνικού Εδώ κι εκεί Εγώ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΙΗΤΕΣ ΝΙΚΟ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟ ΚΑΙ ΑΝΔΡΕΑ ΕΜΠΕΙΡΙΚΟ Τουρανάκου Κατερίνα Ψαλλίδα Δήμητρα Καλαμπαλίκης Παντελής Γεννάτος Άκης Χαλίδας Γιάννης ΝΙΚΟΣ ΕΓΓΟΝΟΠΟΥΛΟΣ Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ο Νίκος Εγγονόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ , ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Λ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΑΝΤΑ ΚΑΤΣΙΚΗ - ΓΚΙΒΑΛΟΤ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΠΟΡΕΙΑ ΑΘΗΝΑ 2001 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οριοθέτηση της παιδικής λογοτεχνίας σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει;

Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; ΕΘΝΙΚΟN ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟN ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟN ΑΘΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα: Ἱστορίης Ἐπίσκεψις Αρχαία ελληνική τέχνη: τι είναι και σε τι χρησιμεύει; Δημήτρης

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων

Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING. Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly. Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων 1 Οµιλία του Προέδρου Valéry GISCARD d ESTAING Στα εγκαίνια της λατείας Jacqueline de Romilly Ελληνικό Πολιτιστικό Κέντρο Παρισίων Αθήνα --- ευτέρα 16 Σε τεµβρίου 2013 2 Κύριε ήµαρχε, Κυρία Πρόεδρε του

Διαβάστε περισσότερα

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188)

Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Μακρυγιάννης: Αποµνηµονεύµατα (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου σσ. 185-188) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. α) Ποιες σκέψεις διατυπώνει ο Μακρυγιάννης στο εξεταζόµενο

Διαβάστε περισσότερα

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494

Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 Α' ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ 1 η σκηνή: στίχοι 437-494 1.α. Από τον Πρόλογο στο Επεισόδιο: Η Ελένη, μαζί με τις γυναίκες που αποτελούν το Χορό του δράματος, μπαίνουν μέσα στο παλάτι προκειμένου να ζητήσουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου

Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Τα φύλα στη λογοτεχνία Τάξη: Α Λυκείου Είδος διδακτικής πρακτικής: project, ομαδοσυνεργατική διδασκαλία Προτεινόμενη διάρκεια: 20 ώρες Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η διδακτική ενότητα «Τα φύλα στη λογοτεχνία»

Διαβάστε περισσότερα

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254)

Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 1. ΚΕΙΜΕΝΟ Νικηφόρου Βρεττάκου: «ύο µητέρες νοµίζουν πως είναι µόνες στον κόσµο» (Κ.Ν.Λ. Α Λυκείου, σ. 253-254) 2. ΠΑΡΑ ΕΙΓΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ 2.1. Παραδείγµατα ερωτήσεων ελεύθερης ανάπτυξης 1. Τι εκφράζει

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 10: Η Παιδαγωγική στο Αθηνών (19ος αι.) Ε. Αβτζή,

Διαβάστε περισσότερα

Σ ένα συνοριακό σταθμό

Σ ένα συνοριακό σταθμό Σ ένα συνοριακό σταθμό - Αντώνη Σαμαράκη Σχεδιασμός πρότασης: Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Δημιουργία κλίματος δεκτικότητας Προβάλλονται εικόνες σχετικές με σταθμούς και τρένα με μουσική υπόκρουση και

Διαβάστε περισσότερα

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία]

[Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 16536 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΙΤΣΟΥ ΛΙΛΙΑΝΝΑ [Πώς παρουσιάζουν τα ΜΜΕ τα άτομα με αναπηρία] Α. Η συγγραφέας αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική.

Η σταδιακή ανάπτυξη της δοµής του, ήταν και το µοντέλο για όλα τα πρώτα ανάλογα εργαστήρια του Θεοδώρου, τα οποία κινούνταν σε αυτήν την θεµατική. ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ από το 2000 µέχρι σήµερα ένα εργαστήρι σκηνικής έκφρασης και δηµιουργίας, ή µια πρόταση ασκήσεων δηµιουργικής φαντασίας -------------------------------------------- (α) αντικείµενο και ιστορικό

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ

37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ 37 ο ΕΤΗΣΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑΣ ΕΝΩΣΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Η ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ: ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΑΦΙΕΡΩΝΕΤΑΙ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΟΥΛΑ-ΓΙΑΝΝΑΡΑ 18-20 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 15: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Τί κοινό έχουν; 2 Το παρόν στο παρελθόν 1 Raphael Samuel, Theatres of memory. Past and Present in contemporary

Διαβάστε περισσότερα

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης

Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών Τέχνη Χώρος Όψεις Ανάπτυξης ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης Πειραιώς 211, Ταύρος Σάββατο, 23 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Το κωμικό και η Ποιητική της Ανατροπής Ενότητα 8 Παρωδία Ι: Θεωρητική προσέγγιση Κατερίνα Κωστίου Τμήμα Φιλολογίας ενότητα 8 «Βατραχομυομαχία»: Σχέδιο του Γιώργου

Διαβάστε περισσότερα

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου

Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων. *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου Ηθική και Λογοτεχνία* Σεμινάρια Επιθεωρητών Φιλολογικών Μαθημάτων Σεπτέμβριος 2013 *ΗΗ παρούσα μορφή έχει ελεγχθεί από την Επιστημονική υπεύθυνη του Π.Σ.Λ. ρα Αφροδίτη Αθανασοπούλου 1 Λογοτεχνία σημαίνοναισθητικό

Διαβάστε περισσότερα

Αίτιο Αποτέλεσμα: Αίτιο: «δηλαδή.. ανάδειξής τους» - Αποτέλεσμα: «θα προσφέρει του πλούτου». Παραδείγματα: «την ιστορία τους.. ανάδειξή τους».

Αίτιο Αποτέλεσμα: Αίτιο: «δηλαδή.. ανάδειξής τους» - Αποτέλεσμα: «θα προσφέρει του πλούτου». Παραδείγματα: «την ιστορία τους.. ανάδειξή τους». Ενδεικτικές απαντήσεις Πανελλήνιες 2015 Νεοελληνική Γλώσσα Α1. Τα κείμενο αναφέρεται στην προσέγγιση της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω των χώρων τέχνης. Άλλωστε οι καλλιτεχνικοί χώροι σημειολογούν τον

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 18 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Ο συγγραφέας εστιάζει στη σημασία των κλασικών μνημείων, τονίζοντας τους λόγους που τα καθιστούν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: ΝΙΚΟΣ ΙΟΝΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1930 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΙΑ ΤΟΥ 1880 ΣΤΗ ΓΕΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 27-05-2004 1. Πράγματι, τα προαναφερθέντα αποτελούν κυρίαρχα χαρακτηριστικά της ποίησης του Ελύτη, που πιστοποιούνται σαφέστατα- και στο δοθέν ποίημα. Συγκεκριμένα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς

ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ: ΣΥΓΚΛΙΣΕΙς ΚΑΙ ΑΠΟΚΛΙΣΕΙς International Conference Facilitating the Acquisition and Recognition of Key Competences ΑΡΧΙΚΗ ΙΔΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Προβληματισμός αναφορικά

Διαβάστε περισσότερα

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ

2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ 2.5. ΗΘΙΚΗ-ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ [94] ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΤΗΣ ΟΙ ΑΞΙΕΣ ΜΕΤΑΒΙΒΑΖΟΝΤΑΙ υλικές-οικονομικές πολιτικές πνευματικές ηθικές κοινωνικές αισθητικές θρησκευτικές ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗΣ Οικογένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν

Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Σ Μ Α Θ Η Μ Α Τ Ω Ν ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΝΕΣ ΝΕΦ 206. Νεοελληνική πεζογραφία (1914 σήμερα) Διδάσκων: Μιχ. Γ. Μπακογιάννης Εαρινό εξάμηνο 2010-2011 Ιστορία της νεοελληνικής πεζογραφίας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

O xαρταετός της Σμύρνης

O xαρταετός της Σμύρνης ...... O xαρταετός της Σμύρνης Σελιδοποίηση: Ευθύµης Δηµουλάς Διορθώσεις: Νέστορας Χούνος 2009 MANOΣ KONTOΛEΩN & EKΔOΣEIΣ «AΓKYPA» Δ.A. ΠAΠAΔHMHTPIOY A.B.E.E. Λάµπρου Κατσώνη 271 & Γεωργίου Παπανδρέου

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα

Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα ΥΠΟΠΑΙΘ Εφορεία Αρχαιοτήτων Φλώρινας Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας -ΤΕΕΤ Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2015 Βία και ανεκτικότητα 26.9-31.10.2015 παρουσίαση Παναγιώτα Περδικάρη Χριστίνα Παναγιωτίδου

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη»

Περιεχόμενα. Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» Περιεχόμενα 6 Αθανάσιος Σκορδάς, Υφυπουργός Ανάπτυξης «Αναπόσπαστο Κομμάτι του Σύγχρονου Επιχειρείν η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη» 9 11 Μαργαρίτα Αντωνάκη, Γενική Διευθύντρια ΕΑΕΕ, «Η Κοινωνική Ευθύνη Αναπόσπαστο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας

Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΚΕΝΤΡΟ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η Κοινωνική Αξία της αναστήλωσης του Γεφυριού της Πλάκας υπό το πρίσμα της Πολιτιστικής Οικονομίας Υπ. Έρευνας: Δ. Καλιαμπάκος, Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ. Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΞΕΝΙΟΣ Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους Εκλεκτοί προσκεκλημένοι Μετά την επιτυχία του Προγράμματος Progress 2009 με θέμα: «Δημιουργικότητα και Καινοτομία ενάντια στις διακρίσεις»

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας

Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η Επιστήµη της Κοινωνιολογίας 1. Ορισµός και αντικείµενο της Κοινωνιολογίας 1.1. Κοινωνιολογία και κοινωνία Ερωτήσεις του τύπου «σωστό λάθος» Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστές ή Λανθασµένες,

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου

Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρείου και Μουσείο Μεταλλείας- Μεταλλουργίας Λαυρείου Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας, μέλος της Επιστ. Επιτρ. του ΜΜΜΛ (ΕΜΠ και ΥΠΠΟΤ), Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Το

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ www.romvos.edu.gr ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α1) Ο συγγραφέας αναφέρεται στην απαράµιλλη οµορφιά της Ελλάδας, καθώς επίσης και στον κίνδυνο καταστροφής της εξαιτίας του τουρισµού. Επισηµαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας

Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση. Φύλλο Εργασίας Η κρίση της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων Η ιταλική και γερμανική ενοποίηση Φύλλο Εργασίας 1. Αφού συμβουλευτείτε τη σελίδα 44 του βιβλίου σας καθώς και το χάρτη που παρατίθεται, να συμπληρώσετε την πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ, ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΚΑΙ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Μάθημα: «Επιχειρηματικότητα» Εξάμηνο: 8 ο Κουτούγερα Άννα Λίτου Ζωή Διαδικτυακή, φιλολογικού περιεχομένου εφαρμογή για κινητά και ηλεκτρονικές ταμπλέτες (tablets).

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά):

Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ. Σήμερα (αρνητικά): Ενότητα 3 η - ΦΥΣΗ Θετικά: μας ηρεμεί μας χαλαρώνει μας ψυχαγωγεί (ταξίδια, εκδρομές, συναντήσεις) μας παρέχει τα βασικά είδη διατροφής και επιβίωσης (αέρας, νερό, τροφή) Σήμερα (αρνητικά): Ο άνθρωπος:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι,

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Σήμερα συμπλήρωνεται ένας χρόνος από την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος να προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ .1 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Τηλεόραση & Φιλαναγνωσία ΚΕΙΜΕΝΟ Ένα σηµαντικό ζήτηµα που αφορά τις σχέσεις τηλεόρασης και προτιµήσεων του κοινού συνδέεται µε τις επιδράσεις των

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία

4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία 4. Η τέχνη στο πλαίσιο της φιλοσοφίας του Χέγκελ για την ιστορία Α1. Ερωτήσεις γνώσης - κατανόησης 1. Πώς συλλαµβάνει ο Χέγκελ τη σχέση ιστορίας και πνεύµατος και ποιο ρόλο επιφυλάσσει στο πνεύµα; 2. Τι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝΤΟΣ Μυτιλήνη, 15.05.2014 Αρ. Πρ. 765 Το Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ: ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Η κατηγοριοποίηση των θεμάτων της ΤΡΑΠΕΖΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ στο μάθημα της ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ έγινε με βάση την τρέχουσα πορεία της ύλης στο μάθημα, αλλά και με βάση τη ροή της ύλης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1

ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ. Σελίδα 1 ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΒΑΝΘ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: ΘΕΜΑ 162ον (17691) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11/12/14 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΕΛΙΣΑΒΕΤ 1. Φ.Β. Σελ. 86 Ήδη όμως, κύριοι βουλευτές...για τα συμφέροντα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Ιστοριογραφίας

Ιστορία της Ιστοριογραφίας Ιστορία της Ιστοριογραφίας Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1) Τα Annales. Μια «μικρή διανοητική επανάσταση» στο πεδίο της Ιστοριογραφίας Ρίκα Μπενβενίστε

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2

Εισαγωγή στο ίκαιο των Πληροφοριακών Συστημάτων, των Ηλεκτρονικών Επικοινωνιών και του ιαδικτύου Α.Μ 30437. Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Α.Μ 30437 Χριστίνα Θεοδωρίδου 2 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 1. Εισαγωγή... 7 2. Θέματα νομικής ορολογίας... 9 2.1. Η νομική έννοια του διαδικτύου και του κυβερνοχώρου... 9 2.2. Το πρόβλημα της νομικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015

Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Εκπαίδευση Ενηλίκων: Εμπειρίες και Δράσεις ΑΘΗΝΑ, Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2015 Μάθηση και γνώση: μια συνεχής και καθοριστική αλληλοεπίδραση Αντώνης Λιοναράκης Στην παρουσίαση που θα ακολουθήσει θα μιλήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ Ο θαυμαστός κόσμος της ΑΛΚΗΣ ΖΕΗ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ για τους μαθητές και τις μαθήτριες της Δ, Ε και ΣΤ Δημοτικού Νοέμβριος 2011-Μάιος 2012 Υπό την αιγίδα του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Μαραθώνιος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ 2014 Α1. Το έργο του Βιζυηνού χαρακτηρίζεται, μεταξύ των άλλων και για τη θεατρικότητά του. Θα μπορούσαν λοιπόν να επισημανθούν τα ακόλουθα στοιχεία, που είναι κοινά,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ

ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ ΣΟΦΙΑ ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ: Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗΣ, ΤΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΙΗΤΗ Εισαγωγικά: Τι είναι λογοτεχνικό αρχείο; Τι περιέχει το αρχείο ενός ποιητή; Ποιος είναι ο πονοκέφαλος ενός εκδότη; Τι ηθικά διλήμματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο Η ενδυμασία και η σημασία της για τον άνθρωπο Η ενδυμασία αποτελείται από κάθε τι με το οποίο ο άνθρωπος καλύπτει και στολίζει το σώμα του. Περιλαμβάνει δηλαδή τα ρούχα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Το μαγικό ραβδάκι Το ίδιο έγινε με όλα τα γεγονότα, τα πρόσωπα και τα πράγματα που άγγισε με το μαγικό

Διαβάστε περισσότερα