Διας. Νότια και Βόρεια Ισημερινή Ταινία Δία. Βίντεο Καταγραφές Διαττόντων. Γέννηση μεγάλων άστρων (περιοχή S106) Κομήτες

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Διας. Νότια και Βόρεια Ισημερινή Ταινία Δία. Βίντεο Καταγραφές Διαττόντων. Γέννηση μεγάλων άστρων (περιοχή S106) Κομήτες"

Transcript

1 Πλανήτες, κομήτες και Σελήνη επόμενου τριμήνου τεύχος 3, Ιανουάριος 2012 Νότια και Βόρεια Ισημερινή Ταινία Δία Γέννηση μεγάλων άστρων (περιοχή S106) Βίντεο Καταγραφές Διαττόντων Κομήτες 78P(Gehrels) C/2010 G2 (Hill) 2009P1(Garradd) Διας C/2011W3 (Lovejoy) Μετρώντας αποστάσεις με παράλλαξη

2 Πλειάδες ενημερωτικό περιοδικό ΣΕΑ / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 Συντονιστές Τομέων Ήλιος: Στρίκης Ιάκωβος-Μάριος Πλανήτες: Γιάννης Μπελιάς Διάττοντες Αστέρες: Μαραβέλιας Γρηγόρης Κομήτες: Καρδάσης Μάνος Μεταβλητά Άστρα: Μαραβέλιας Γρηγόρης Βαθύς Ουρανός: Κορώνης Γιώργος Ιστορία της Αστρονομίας: Μαραβέλιας Γρηγόρης Διοικητικό Συμβούλιο Πρόεδρος: Καρδάσης Μάνος Αντιπρόεδρος: Μπελιάς Γιάννης Γραμματέας: Τακούδης Βασίλης Ταμίας: Γκιώνης Δημήτρης Έφορος Δημοσίων Σχέσεων & Εκδόσεων: Γεωργαλάς Βύρων Μέλος: Στρίκης Ιάκωβος-Μάριος Μέλος: Μαραβέλιας Γρηγόρης Άμεση επικοινωνία Καρδάσης Μάνος Γεωργαλάς Βύρων Περιοδικό Πλειάδες Υπεύθυνος σύνταξης: Μαραβέλιας Γρηγόρης Βοηθοί σύνταξης: Μπελιάς Γιάννης, Γεωργαλάς Βύρων Ιστοσελίδα ΣΕΑ: Περιεχόμενα Προλεγόμενα Εκ της σύνταξης Συλλογικά Αναφορά δραστηριοτήτων Πλανήτες Οι πλανήτες το τρίμηνο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος Ο πλανήτης Δίας (Ν.Ι.Τ. & Β.Ι.Τ.) Διάττοντες Αστέρες Αποτελέσματα βίντεο παρατηρήσεων Αυγούστου - Δεκεμβρίου 2011 Κομήτες Οι κομήτες του επόμενου τριμήνου Μεταβλητά Άστρα Η βίαιη και εκρηκτική γέννηση ενός μεγάλους άστρου Συλλογή παρατηρήσεων ε Ηνίοχου Θεωρητικά Μέτρηση αποστάσεων με παράλλαξης Σελήνη Η Σελήνη το τρίμηνο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος Gallery Αφιέρωμα στον Δία Εικόνα εξωφύλλου: O Δίας στις 3 Δεκεμβρίου 2011 (20:27UT) Καρδάσης Μ. Για το περιοδικό και την άδεια χρήσης Το Πλειάδες ενημερωτικό περιοδικό του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας, αποτελεί ένα ενημερωτικό ηλεκτρονικό περιοδικό των δραστηριοτήτων του ΣΕΑ και ως τέτοιο αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του ΣΕΑ και των εκάστωτε συγγραφέων. Όμως, σκοπός του ΣΕΑ δεν είναι ο περιορισμός αλλά η προώθηση της παρατηρησιακής Αστρονομίας και της Αστρονομίας γενικότερα. Οπότε το υλικό (κείμενα, εικόνες) που περιλαμβάνεται σε αυτό το περιοδικό διατίθεται υπό τη άδεια της Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0. Αυτό σημαίνει ότι αυτόματα επιτρέπεται η αναπαραγωγή, διανομή, παρουσίαση στο κοινό του υλικού χωρίς περαιτέρω άδεια αλλά υπό τους όρους μόνο της απόδοσης της εργασίας/εικόνας στον αρχικό συγγραφέα (αναφορά ονόματος και τουλάχιστον) και στο περιοδικό (αναφορά στο Πλειάδες ενημερωτικό περιοδικό του Συλλόγου Ερασιτεχνικής Αστρονομίας ή Πλειάδες). Ωστόσο, δεν επιτρέπεται η τμηματική απόδοση του υλικού ή τροποποίηση/αλλοίωση με τρόπο που να επικυρώνεται ως προσωπική εργασία κάποιου τρίτου. Επιπλέον, πιθανή εμπορική αξιοποίηση απαιτεί έγγραφη (έντυπα ή ηλεκτρονικά) άδεια, κατόπιν συνεννόησης, με τον αρμόδιο Έφορο Δημοσίων Σχέσεων και Εκδόσεων του ΣΕΑ. Αναλυτικά η άδεια:

3 Προλεγόμενα Εκ της σύνταξης του Γρηγόρη Μαραβέλια Νέος χρόνος, νέο τεύχος! Συνεχίζουμε με την έκδοση του 3ου τεύχους των Πλειάδων με αναφορά στις δραστηριοτήτες του ΣΕΑ το προηγούμενο τρίμηνο καθώς και τα νέα/αποτελέσματα από τους τομείς. Ιδιαίτερα σημαντικά τα αποτελέσματα από τις παρατηρήσεις στο Δία και συγκεκριμμένα την Επανασύσταση της Νότιας Ισημερινής Ταινίας, που παρουσιάστηκε αναλυτικότερα στον 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στα Χανιά καθώς και στο 6o Europlanet Planetary Science Congress στην Νάντη της Γαλλίας. Δεν αποτελεί τελικά τυχαίο γεγονός η επιλογή του Δία σαν θέμα εξωφύλλου και των φωτογραφιών (gallery) μας! Από τον τομέα διαττόντων παρουσιάζεται συνολική αναφορά των αποτελεσμάτων από τις βίντεο παρατηρήσεις όλου του Από τους κομήτες ξεχώρισε ο C/2011W3 Lovejoy με την ανέλπιστη σχεδόν επιβίωσή του κατά το κοντινό του πέρασμα από τον Ήλιο. Στα μεταβλητά άστρα παρουσιάζεται η ενδιαφέρουσα περιοχή S 106 που μας δίνει πληροφορίες για την γέννηση πολύ μεγάλων άστρων. Μια καινούργια συμβολή στην θεματολογία του περιοδικού αποτελεί το άρθρο της μέτρησης αποστάσεων με την μέθοδο της παράλλαξης. Η μέθοδος παρουσιάζεται με απλά μαθηματικά και παραδείγματα αναδεικνύοντας την ουσία της. Τέλος, γίνεται αναφορά στην δραστηριότητα των κομητών και των πλανητών του επόμενου τριμήνου, καθώς και στις φάσεις της Σελήνης Μήνυμα Προέδρου του Μάνου Καρδάση Το 2011 μας άφησε και το 2012 δεν έρχεται με τους καλύτερους οιωνούς για την χώρα μας. Μια χρονιά δυσάρεστων εξελίξεων και κατά συνέπεια και για τα πολιτιστικά-πνευματικά-επιστημονικά τεκταινόμενα. Αντίθετα σε αυτή τη λογική στον Σ.Ε.Α. εργαστήκαμε για την προώθηση και την ανάπτυξη της Αστρονομίας στον βαθμό που οι δυνάμεις μας το επέτρεψαν, γιατί δυστυχώς στηριζόμαστε μόνο σε αυτές. Καθιερώσαμε τις συναντήσεις μελών και φίλων μηνιαία, πραγματοποιήσαμε εκδηλώσεις και ομιλίες σε σχολεία, συμμετείχαμε και συνεισφέραμε σε συνέδρια και συναντήσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό και ξεκινήσαμε το τριμηνιαίο ηλεκτρονικόπεριοδικό που διαβάζετε αυτή την στιγμή. Εύχομαι ο καθένας από εμάς τους κατοίκους αυτής της χώρας να βρίσκεται σε πνευματική εγρήγορση για μια ενσυνείδητη, δυναμική μεταστροφή προς την δημιουργία και τον πολιτισμό! Καλή χρονιά με υγεία και ευτυχία ώστε να απολαμβάνουμε τους ενίοτε καθαρούς και σταθερούς ουρανούς της Ελλάδας «μας»... Καλές παρατηρήσεις! Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 3

4 Συλλογικά Αναφορά δραστηριοτήτων του Βύρωνα Γεωργαλά Εκδήλωση στο 2ο Πειραματικό Λύκειο Αθηνών στις 18 Νοεμβρίου 2011 Στις 18 Νοεμβρίου 2011, ο Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας πραγματοποίησε εκπαιδευτική εκδήλωση στο 2ο Πειραματικό Λύκειο Αθηνών, μετά από πρόσκληση της αστροφυσικού Ελένης Χατζηχρήστου. Η εκδήλωση έγινε στα πλαίσια της προώθησης της Αστρονομίας σε μαθητές. Η εκδήλωση είχε ανέλπιστη επιτυχία, καθώς η προσέλευση του κόσμου ξεπέρασε τις προσδοκίες μας και μαζεύτηκαν περισσότερα από 100 άτομα για να παρακολουθήσουν τις ομιλίες. Η εκδήλωση ξεκίνησε με την ομιλία της Δρ. Χατζηχρήστου, η οποία είχε τίτλο Στα Άδυτα του Σύμπαντος: Γιγάντιες Μαύρες Τρύπες και Γαλαξιακές Συγκρούσεις. Μετά την παρουσίαση του Σ.Ε.Α. από τον πρόεδρο Μάνο Καρδάση ακολούθησε η ομιλία του Ορφέα Βουτυρά, με τίτλο Παρατηρώντας το Σύμπαν όπου οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το Σύμπαν μέσα από εντυπωσιακές εικόνες. Τις ομιλίες ακολούθησε μάθημα ουρανογραφίας και παρατήρηση του νυχτερινού Ουρανού με τηλεσκόπια του Συλλόγου. Παρά τη φωτορρύπανση, οι μαθητές μπόρεσαν να παρατηρήσουν το Δία, ο οποίος δέσποζε εκείνη την περίοδο στον Ουρανό, αλλά και αστρικά σμήνη, αν και όχι σε όλο τους το μεγαλείο. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης προβαλλόταν ο Δίας, μέσω προβολικού συστήματος συνδεδεμένο με το τηλεσκόπιο του Ιάκωβου Στρίκη. Συμμετοχή του Σ.Ε.Α. στο 7ο Π.Σ.Ε.Α. Από τις 7 ως τις 9 Νοεμβρίου έλαβε χώρα στα Χανιά το 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας, με τη φροντίδα του Συλλόγου Φίλων Αστρονομίας Κρήτης. Ο Σ.Ε.Α. είχε, όπως και στα προηγούμενα συνέδρια, ενεργό παρουσία, συμμετέχοντας με εργαστήρια, ομιλίες και αφίσες. Παρουσίασαν τις εργασίες τους ο Μάνος Καρδάσης Η παρατήρηση του πλανήτη Δία κατά την αντίθεση και η επανασύσταση της νότιας ισημερινής ταινίας (S.E.B.) και ο Γρηγόρης Μαραβέλιας Πρώτα αποτελέσματα από βίντεο παρατηρήσεις διαττόντων αστέρων από την Κρήτη. Μέλη του Σ.Ε.Α. οργάνωσαν εκπαιδευτικά εργαστήρια τα οποία παρακολούθησαν σύνεδροι και επισκέπτες του Συνεδρίου. Οι Απόστολος Χρήστου, Βαγγέλης Τσάμης και Γρηγόρης Μαραβέλιας παρουσίασαν το εργαστήριο για τους Δρακοντίδες 2011, ενώ ο Μάνος Καρδάσης για την παρατήρηση και φωτογράφιση πλανητών. Στο συνέδριο είχε παρουσία και ο υπόλοιπος Σύλλογος, μέσα από τέσσερις αφίσες που εκτέθηκαν και είχαν θέματα σχετικά με την παρατήρηση του Ήλιου, το Δία, τα αποτελέσματα του Τομέα Πλανητών του Σ.Ε.Α. και τις Δραστηριότητες του Σ.Ε.Α. τα δύο τελευταία χρόνια. Ο Σ.Ε.Α. συγχαίρει το Σ.Φ.Α.Κ. για την άριστη οργάνωση και τον ευχαριστεί για τη φιλοξενία του τις μέρες του Συνεδρίου. Επίσης εύχεται καλή επιτυχία στον Σύλλογο Φίλων Αστρονομίας Ανατολικής Μακεδονίας, διοργανωτές του επόμενου συνεδρίου (8ου Π.Σ.Ε.Α.) στην Καβάλα/Θάσο. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 4

5 Συλλογικά Συνάντησεις μελών και φίλων Σ.Ε.Α. Στις 16 Οκτωβρίου, στις 13 Νοεμβρίου και στις 11 Δεκεμβρίου. Το βιβλιοκαφέ Έναστρον φιλοξένησε, στις 16 Οκτωβρίου, άλλη μία συνάντηση του Σ.Ε.Α., στην οποία έγιναν πολύ ενδιαφέρουσες παρουσιάσεις. Ο Βαγγέλης Τσάμης έκανε μια πολύ αναλυτική παρουσίαση για τις φωτομετρικές παρουσιάσεις αστεροειδών με κατανοητές οδηγίες για το πώς μπορεί να συνεισφέρει ο καθένας. Πολύ ενδιαφέρουσα όμως ήταν και η παρουσίαση του Γιώργου Βουτυρά για το ρολόι του Δία και το συντονισμό των ρολογιών μέσα από την παρατήρηση των εκλείψεων των φεγγαριών του Δία. Η συνάντηση της Κυριακής 13 Νοεμβρίου 2011 στο Έναστρον συνοδεύτηκε από αντίξοες συνθήκες (Μαραθώνιος Αθήνας και καταιγίδα). Παρόλα αυτά, μαζεύτηκαν μέλη και φίλοι για να παρακολουθήσουν τις ομιλίες και να συμμετάσχουν στη συζήτηση που έγινε για την παρουσία του Σ.Ε.Α. στο 7ο ΠΣΕΑ στα Χανιά, αλλά και γενικότερα το Συνέδριο. Έγινε ενημέρωση και για την εξόρμηση για παρατήρηση των Δρακοντίδων από το Βαγγέλη Τσάμη. Παράλληλα με τις ομιλίες, στο χώρο εκτέθηκαν και οι αφίσες μελών του Σ.Ε.Α., οι οποίες παρουσιάστηκαν στα διάφορα συνέδρια αστρονομίας που έλαβαν χώρα τους προηγούμενους μήνες. Μία σημαντική καινοτομία της συγκεκριμένης συνάντησης ήταν και η χρήση του Skype έτσι ώστε να ακούσουν τις ομιλίες και μέλη και φίλοι του συλλόγου, οι οποίοι, για διάφορους λόγους δεν μπορούσαν να παρευρεθούν στο χώρο της συνάντησης. Η προσπάθεια κρίθηκε επιτυχημένη και θα εφαρμοστεί και στις επόμενες συναντήσεις, προκειμένου να διατηρηθούν οι στενές σχέσεις όλων των μελών και των φίλων του Σ.Ε.Α. Η τελευταία συνάντηση για το 2011 έγινε πάλι στο βιβλιοκαφέ Έναστρον, την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου, για πρώτη φορά απόγευμα, και με αρκετή επιτυχία. Οι παρευρισκόμενοι ενημερώθηκαν για τις δράσεις και παρατηρήσεις του Συλλόγου από το Μάνο Καρδάση. O Γιώργος Κορώνης παρουσίασε την κάμερα Schmidt. Ο Γιώργος Βουτυράς έκανε μια σύντομη αναφορά στην εργασία του Το ρολόι του Δία, ενώ το κεντρικό θέμα της συνάντησης ήταν η παρουσίαση του Μάνου Καρδάση για την επανασύσταση της Νότιας Ισημερινής Ταινίας στον πλανήτη Δία και η αναφορά στην παρατήρηση του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος. Ακολούθησε συζήτηση για την παρατήρηση του αέριου αυτού γίγαντα και η συνάντηση έκλεισε με υπόσχεση να ξαναβρεθούμε όλοι υγιείς και χαρούμενοι το Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 5

6 Πλανήτες Οι πλανήτες το τρίμηνο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος του Γιάννη Μπελιά Αφροδίτη Δίας Ημ/νία Φαινόμενο Μέγεθος Φάση Δίσκου % Γωνιακή Διάμετρος ( ) Αστερισμός Ημ/νία Φαινόμενο Μέγεθος Φάση Δίσκου % Γωνιακή Διάμετρος ( ) Αστερισμός 1 Ιαν Cap 1 Ιαν Psc 16 Ιαν Aqr 16 Ιαν Ari 31 Ιαν Aqr 31 Ιαν Ari 15 Φεβ Psc 15 Φεβ Ari 1 Μαρ Psc 1 Μαρ Ari 16 Μαρ Ari 16 Μαρ Ari 31 Μαρ Tau 31 Μαρ Ari Άρης Κρόνος Ημ/νία Φαινόμενο Μέγεθος Φάση Δίσκου % Γωνιακή Διάμετρος ( ) Αστερισμός Ημ/νία Φαινόμενο Μέγεθος Φάση Δίσκου % Γωνιακή Διάμετρος ( ) Αστερισμός 1 Ιαν Leo 1 Ιαν Vir 16 Ιαν Vir 16 Ιαν Vir 31 Ιαν Vir 31 Ιαν Vir 15 Φεβ Leo 15 Φεβ Vir 1 Μαρ Leo 1 Μαρ Vir 16 Μαρ Leo 16 Μαρ Vir 31 Μαρ Leo 31 Μαρ Vir Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 6

7 Πλανήτες Επεξήγηση των γραφημάτων Κάθε γράφημα στα δεξιά, δείχνει την καθ' ύψος γωνία (altitude), ενός ουράνιου σώματος κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στον οριζόντιο άξονα στο κάτω μέρος, είναι η τοπική ώρα Ελλάδος, ενώ στον κάθετο η γωνία του ουράνιου σώματος ως προς τον ορίζοντα σε μοίρες. Η λευκή καμπύλη αντιστοιχεί στην Αφροδίτη, ενώ η κόκκινη στον Άρη. 15 Ιανουαρίου 15 Φεβρουαρίου 15 Μαρτίου Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 7

8 Πλανήτες Επεξήγηση των γραφημάτων Κάθε γράφημα στα δεξιά, δείχνει την καθ' ύψος γωνία (altitude), ενός ουράνιου σώματος κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στον οριζόντιο άξονα στο κάτω μέρος, είναι η τοπική ώρα Ελλάδος, ενώ στον κάθετο η γωνία του ουράνιου σώματος ως προς τον ορίζοντα σε μοίρες. Η λευκή καμπύλη αντιστοιχεί σον Κρόνο, ενώ η κόκκινη στο Δία. 15 Ιανουαρίου 15 Φεβρουαρίου Η αλλαγή της κλίσης των Δακτυλίων του Κρόνου απο μέλη του ΣΕΑ (σύνθεση Γ. Μπελιάς) 15 Μαρτίου Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 8

9 Πλανήτες Ο πλανήτης Δίας (Ν.Ι.Τ. & Β.Ι.Τ.) Ν.Ι.Τ. (Νότια Ισημερινή Ταινία) του Μάνου Καρδάση Γη και Δίας απομακρύνονται σταδιακά μεταξύ τους οπότε το φαινόμενο μέγεθος του δίσκου μικραίνει. Ο Δίας όμως ακόμα και στην μέγιστη απόσταση του από την Γη παρουσιάζει ικανοποιητικό μέγεθος για παρατήρηση με ερασιτεχνικά τηλεσκόπια. Μόνος περιορισμός το ύψος του πλανήτη από τον ορίζοντα που διαρκώς θα μικραίνει όσο κατευθύνεται πίσω από τον Ήλιο καθιστώντας την ποιότητα του αποτελέσματος αμφίβολη. Στην φετινή αντίθεση είχαμε την χαρά να έχουμε το Δία πολύ ψηλά στον ουρανό προσφέροντας μας την δυνατότητα για εικόνες υψηλής ανάλυσης και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παρατήρησης. Ακόμα και το επόμενο τρίμηνο θα έχουμε, καιρού επιτρέποντος, την ευκαιρία παρατήρησης του από τις απογευματινές ώρες. Ο δίσκος του Δία παρουσιάζει πληθώρα λεπτομερειών της ανώτερης ατμόσφαιρας που εμείς οι ερασιτέχνες καλούμαστε να καταγράψουμε. Η Νότια και Βόρεια Ισημερινή Ταινία είναι τα πιο εύκολα παρατηρήσιμα χαρακτηριστικά του πλανήτη ακόμα και με μεγάλα κιάλια. Η περυσινή αντίθεση μας επιφύλασσε την E.N.I.Τ. (Επανασύσταση της Νότιας Ισημερινής Ταινίας, βλ. εικόνα επόμενης σελίδας) ένα όχι και τόσο τακτικό φαινόμενο. Ήταν η πρώτη φορά που καταγράφηκε σε όλη του την έκταση με υψηλής ποιότητας εικόνες μια τυπική διαδικασία E.N.I.Τ. Ο γράφων έκανε μια εργασία στο συγκεκριμένο φαινόμενο την οποία και παρουσίασε στο 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας στα Χανιά αλλά και στο διεθνές συνέδριο EPSC-DPS Joint Meeting 2011 στη Γαλλία (αφίσα). Kαι τις δύο εργασίες μπορείτε να τις βρείτε στην ιστοσελίδα μας, υπό τον τίτλο Η παρατήρηση του πλανήτη Δία κατά την αντίθεση 2010/2011 και η επανασύσταση της Νότιας Ισημερινής Ταινίας ( topic=jupiter&lang=el). Στις 28 Οκτ. ο Δίας σε αντίθεση πλησίασε στις 3.97 AU από την Γη με φαινόμενη διάμετρο 49.6 και μέγεθος Η εικόνα από τον γράφοντα είναι χρονικά κοντά στην αντίθεση (1η Νοεμβρίου). Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 9

10 Πλανήτες Η Επανασύσταση της Νότιας Ισημερινής Ταινίας από Έλληνες παρατηρητές Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 10

11 Πλανήτες Στην φετινή αντίθεση βλέπουμε την Νότια Ισημερινή Ταινία (Ν.Ι.Τ.) να έχει επανασυσταθεί και να βρίσκεται σε πολύ μεγάλη δραστηριότητα κυρίως στην περιοχή γύρω από την MKK και ιδιαίτερα στο επόμενο μέρος. Εκεί παρατηρείται μια μεγάλη διαταραχή, τυπική για τις εποχές με φυσιολογική δραστηριότητα στην ταινία. Η ΜΚΚ είναι μια περιοχή υψηλών πιέσεων (Η) και στην περιοχή της διαταραχής επικρατούν χαμηλές πιέσεις (L) δημιουργώντας ένα σύστημα H-L αντίστοιχο αλλά πολύ διαφορετικό από αυτά της Γήινης ατμόσφαιρας. Στην Ν.Ι.Τ. βλέπουμε μια διαστρωμάτωση με 3 χρώματα σχεδόν σε όλη την έκταση της Ν.Ι.Τ. που φαίνεται να οφείλεται στις 3 διαφορετικές περιοχές ρευμάτων της. (Εικόνες του γράφοντα βασισμένες και στο σχέδιο του C.PellierSAF) B.Ι.Τ. (Bόρια Ισημερινή Ταινία) Η B.Ι.Τ. είναι και αυτή από της πιο ενεργές ταινίες του πλανήτη. Σκουρόχρωμη με χαρακτηριστικά φαινόμενα την εμφάνιση λευκών ρηγμάτων (rifts) και καφέ ωοειδών κηλίδων (brown ovals-barges) καθώς και την μεταβολή της ίδιας της της απόχρωσης. Στην περυσινή αντίθεση πολύ εντυπωσιακοί σχηματισμοί ρηγμάτων δημιουργήθηκαν. Αντίθετα στην φετινή αντίθεση δεν υπάρχουν τέτοιοι σχηματισμοί. Υπάρχουν όμως φέτος αρκετά καφέ οβάλ κάποια από τα οποία τεραστίων διαστάσεων. Τα οβάλ εμφανίζονται στο βόρειο κομμάτι της. Eμφανίζει επαναλαμβανόμενα φαινόμενα πλάτυνσης και συρρίκνωσης. Αυτή την εποχή έχει συρρικνωθεί σε μεγάλο βαθμό. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 11

12 Διάττοντες Αστέρες Αποτελέσματα βίντεο παρατηρήσεων Αυγούστου Δεκεμβρίου 2011 του Γρηγόρη Μαραβέλια Κατά την διάρκεια του Οκτωβρίου και του Νοεμβρίου υπήρξε ο κατάλληλος συνδυασμός χρόνου και καιρού για κάποιες ακόμα δοκιμές και ρυθμίσεις του συστήματος βίντεο παρατηρήσεων. Τελικά, από τις 24 Νοεμβρίου και μέχρι το τέλος της χρονιάς το σύστημα μπόρεσε να λειτουργήσει κανονικά, αποδίδοντας πλήθος καταγραφών. Σε αυτή τη φάση η λειτουργία είναι ημιμόνιμη καθώς δεν έχει εγκατασταθεί εξωτερικά η κάμερα ακόμα αλλά ωστόσο παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στο ίδιο σημείο του ουρανού (Az = 256.5º, Alt = 66.6º) και πεδίο ~ 32º x 24º, που επέτρεψε και την καλύτερη ρύθμιση της αστρομετρίας (οριακό μέγεθος άστρων LM = 6.3). Επίσης, είναι ημιαυτόματη, καθώς υπάρχει αυτόματη εκκίνηση και απομακρυσμένη πρόσβαση του υπολογιστή, αλλά η τροφοδοσία της κάμερας δεν έχει αυτοματοποιηθεί ακόμα. Επιπλέον, καθώς βρίσκεται σε εσωτερικό χώρο απαιτείται το άνοιγμα παραθύρου για την παρατήρηση και κλείσιμό του για την προστασία της (μέχρι την τοποθέτηση σε εξωτεικό κουτί, που είναι το επόμενο βήμα). Πραγματοποιήθηκε ακόμα ανάπτυξη κάποιων βασικών εργαλείων που βοηθούν στην καλύτερη παρουσίαση/απεικόνιση των στοιχείων που περιέχονται στα αρχεία (logs) του MetRec. Οι εικόνες που παρουσιάζονται στην συνέχεια δείχνουν τον αριθμό των σποραδικών και μελών βροχών ανά ημερομηνία παρατήρησης καθώς και το ποσοστό των μελών κάθε βροχής στο συνολικό αριθμό τους. Η ανάπτυξη των προγραμμάτων έγινε σε Python με την χρήση του Matplotlib για τα διαγράμματα και του PyTables για την δημιουργία της βάσης δεδομένων. Δοκιμαστική περίοδος 19 Αυγούστου 22 Νοεμβρίου Στην χρονική περίοδο αυτή σκοπός ήταν η εύρεση των κατάλληλων παραμέτρων για την λειτουργία του συστήματος. Επιπλέον, δεν υπάρχει σταθερή σκόπευση της κάμερας αλλά ούτε Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 12

13 Διάττοντες Αστέρες και η βέλτιστη αστρομετρία, αφού η κάμερα στηνόταν κάθε νύχτα. Παρόλα αυτά, λειτούργησε για 17 νύχτες, με συνολικό ενεργό χρόνο Teff = 93.3 ώρες, καταγράφοντας 519 διάττοντες εκ των οποίων οι 160 ήταν μέλη κάποια βροχής (το 30.8% των καταγραφών). Αναλυτικότερα ταυτοποιήθηκαν: STA = 19 AMO = 9 PER = 9 LEO = 23 ANT = 25 DAU = 16 AUR = 19 SPO = 359 NTA = 40 Δυστυχώς ο καιρός δεν ήταν ευνοϊκός για την καταγραφή των Λεοντιδών (LEO) αλλά καταγράφτηκαν αρκετοί Ταυρίδες (NTA, STA), που ανήκουν όμως στους σποραδικούς. Περίοδος 24 Νοεμβρίου 30 Δεκεμβρίου Στην κανονική περίοδο λειτουργίας η κάμερα λειτούργησε αποτελεσματικά για 25 νύχτες, με συνολικά ενεργό χρόνο Teff = 158 ώρες καταγράφοντας συνολικά 1386 διάττοντες. Από αυτούς οι 537 είναι σποραδικοί (SPO) και οι υπόλοιποι 849 μέλη κάποιας βροχής, ταυτοποιώντας ουσιαστικά το 61.2% των καταγραφών σαν μέλη κάποιων βροχών. Αναλυτικότερα ταυτοποιήθηκαν: HYD = 59 STA = 2 URS = 4 ANT = 124 MON = 33 SPO = 537 NTA = 1 COM = 42 GEM = 584 Από τα νούμερα αυτά είναι εμφανές ότι η μεγάλη αύξηση των μελών βροχής οφείλεται αποκλειστικά στους Διδυμίδες (οι Αντιηλίδες (ΑΝΤ) αν και ταυτοποιούνται στην πραγματικότητα πρόκειται για σποραδική δραστηριότητα). Παρατηρώντας το διάγραμμα των διαττόντων ανά ημερομηνία παρατήρησης βλέπουμε μια μεγάλη αύξηση των μελών βροχής για τις νύχτες και Δεκ. Αυτό δεν είναι τυχαίο αφού οι Διδυμίδες παρουσιάζουν μέγιστο την νύχτα Δεκ και είναι αυτή ακριβώς η δραστηριότητα που έχει καταγραφεί. Πιο συγκεκριμμένα καταγράφτηκαν 187 και 352 Διδυμίδες τις νύχτες και Δεκ αντίστοιχα. Τα παραπάνω νούμερα οφείλονται φυσικά και στον καλό καιρό των τελευταίων ημερών του Νοέμβρη και μέχρι τις 20 Δεκέμβρη περίπου. Από τότε οι καταγραφές πέφτουν σημαντικά λόγω καιρού (αρκετή συννεφιά και βροχή) που δεν επέτρεψαν πολλά παράθυρα παρατήρησης. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 13

14 Κομήτες Οι κομήτες του επόμενου τριμήνου του Μάνου Καρδάση Ο εντυπωσιακότερος κομήτης στο τέλος του 2011 αλλά και πολύ ενδιαφέρον παρατηρησιακά στις αρχές του 2012 είναι αναμφισβήτητα ο C2011W3 (Lovejoy). Δυστυχώς στις αρχές του έτους είναι παρατηρήσιμος μόνο από το νότιο ημισφαίριο. Οι πιο φωτεινοί κομήτες ορατοί από την Ελλάδα αυτή την περίοδο είναι οι εξής: Όνομα Μέγεθος C/ 2009 P1(Garradd) 78P/Gehrels C/2010 G2 (Hill) ώρα παρατήρησης ξημερώματα-απόγευμα απόγευμα απόγευμα-βράδυ C/2009P1(Garradd) Ο κομήτης C/ 2009 P1(Garradd) αποτελεί ένα φωτεινό στόχο για κιάλια και τηλεσκόπιο. Ύστερα από μια εντυπωσιακή παρουσία στον απογευματινό ουρανό ο κομήτης είναι καλύτερα ορατός πλέον τα ξημερώματα στον αστερισμό του Ηρακλή. Το μέγεθος του είναι κοντά στο +7 και αναμένεται μέχρι τον Απρίλιο να φτάσει στο +9 μέγεθος. Την πρόβλεψη της καμπύλης φωτεινότητας (από τον S.Yoshida) καθώς και μια εικόνα του κομήτη (Μ. Καρδάσης) τις βλέπετε στα δεξιά ενώ ο χάρτης εύρεσης για το επόμενο τρίμηνο (Ιαν.-Φεβ.-Μαρ.) στην επόμενη σελίδα. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 14

15 Κομήτες Χάρτης εύρεσης του κομήτης C/ 2009 P1(Garradd) για το επόμενο τρίμηνο. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 15

16 Κομήτες C/2011W3 (Lovejoy) Ο Αυστραλός ερασιτέχνης ο Terry lovejoy ανακάλυψε στις 27 Νοεμβρίου τον τρίτο κομήτη του που ονομάστηκε c/2011 W3 (Lovejoy). Από ανάλυση των παρατηρήσεων αποδείχτηκε ότι πρόκειται για κομήτη της οικογένειας Kreutz, μια οικογένεια που πλησιάζουν σε πολύ κοντινή απόσταση κατά το περιήλιο τους το άστρο μας (Kreutz sungrazers). Κατά τις γειτνιάσεις τους αυτές συνήθως δεν επιβιώνουν. Το παρατηρητήριο SOHO έχει καταγράψει εκατοντάδες αυτής της οικογένειας κομητών αλλά πιθανά αυτός να είναι ο φωτεινότερος όλων. Υπήρξαν έντονες συζητήσεις για το αν ο συγκεκριμένος κομήτης θα επιβιώσει από το πέρασμα του σε απόσταση χλμ από την επιφάνεια του Ήλιου στις 16 Δεκεμβρίου. Οι απόψεις έκλιναν στο ότι «δεν θα τα καταφέρει». Ανέλπιστα ο κομήτης κατάφερε να «επιβιώσει» και ξαναπαρατηρήθηκε από το παρατηρητήριο SDO της NASA στις 16 Δεκεμβρίου και από ερασιτέχνες αστρονόμους στις 17 Δεκεμβρίου από το νότιο ημισφαίριο. Σταδιακά η ουρά του άρχισε να μεγαλώνει από λίγες μοίρες της πρώτες μέρες μέχρι και πάνω από 30 μοίρες στο τέλος του χρόνου. Η φωτεινότητα του κομήτη όμως σταδιακά θα ελαττώνεται και όταν θα αρχίσει να είναι ορατός και από την Ελλάδα θα είναι παρατηρήσιμος πιθανά μόνο με τηλεσκόπιο. Την πρόβλεψη της καμπύλης φωτεινότητας, του κομήτη βλέπετε στο δεξί μέρος της σελίδας (S.Yoshida). Στη φωτό του Mike Salway κάτω δεξιά βλέπουμε τον κομήτη στον πρωινό ουρανό της Αυστραλίας Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 16

17 Κομήτες 23 & 26 Δεκεμβρίου 2011 εικόνες του C/2011W3(Lovejoy) από την Αυστραλία (Vello Tabur ) Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 17

18 Κομήτες C/2010 G2 (Hill) Είναι παρατηρήσιμος με τηλεσκόπιο μέχρι αργά το βράδυ αλλά σταδιακά θα βρίσκεται όλο και σε χαμηλότερο ύψος από τον ορίζοντα. Οι εικόνες παρουσιάζουν την πρόβλεψη της καμπύλης φωτεινότητας (S.Yoshida) και το χάρτη εύρεσης του κομήτη το επόμενο τρίμηνο. C/2010 G2 ( Hill ) Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 18

19 Κομήτες 78P/Gehrels 2 (2012) Ο περιοδικός κομήτης 78/P Gehrels στις 12 Ιανουαρίου θα βρεθεί στο περιήλιο του. Η φωτεινότητα του είναι κοντά στο 11ο μέγεθος και θα βρίσκεται σε ευνοϊκή θέση για παρατήρηση με τηλεσκόπιο. Είναι καλύτερα παρατηρήσιμος νωρίς το βράδυ. Η εικόνα στα δεξιά (Μ. Καρδάσης) αποτελεί παρατήρηση την 1 Οκτωβρίου. Η πρόβλεψη της καμπύλης φωτεινότητας (S.Yoshida) και ο χάρτης εύρεσης για το επόμενο τρίμηνο φαίνονται στις αντίστοιχες εικόνες. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 19

20 Κομήτες Άλλοι παρατηρήσημοι κομήτες Άλλοι ορατοί κομήτες αυτή την περίοδο θα είναι οι: C/2011 Q4(SWAN), 21P/Giacobini-Zinner, 49P/Arend-Rigaux,45P/Honda-Mrkos-Padj., C/2011 Q2(McNaught), C/2011M1 (LINEAR), 29P/Schwassmann-Wachmann, C/2006 S3(LONEOS), 41P/Tuttle-Giacobini-Kresak, C/2011S1( LINEAR), 213P/Van Ness, 73P/Schwassmann-Wachmann, C2009F4(McNaught), C/2011F1( LINEAR) και P2006 T1 (Levy) 2012 οι οποίοι όμως λόγω θέσης ή φωτεινότητας είναι πιο δύσκολα παρατηρήσημοι ή τα στοιχεία για ακριβή πρόβλεψη της φωτεινότητας ακόμα είναι ελλειπή. Αποστολή παρατηρήσεων Οι τυχόν οπτικές παρατηρήσεις πρέπει να γίνονται όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του Σ.Ε.Α. (Μεθοδολογία εκτίμησης φωτεινότητας κομητών), οι φωτογραφικές πρέπει να αναφέρουν ώρα παρατήρησης σε UT και να έχουν κλίμακα ή να αναφέρουν το μέγεθος της εικόνας (όπως οι προηγούμενες εικόνες). Τις οπτικές και φωτογραφικές παρατηρήσεις κομητών καθώς και πιθανά ερωτήματα μπορείτε να αποστέλλετε στην εξής διεύθυνση: Αναφορές-Χρήσιμες ιστοσελίδες Χάρτες Εύρεσης: Χάρτες οπτικής φωτομετρίας: Καμπύλες φωτεινότητας: / Μεθοδολογία εκτίμησης φωτεινότητας κομητών: Εικόνα του 213P/Van Ness. Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 20

21 Μεταβλητά Άστρα Η βίαιη και εκρηκτική γέννηση ενός μεγάλου άστρου του Γιώργου Κουντούρη Στις 15 Δεκεμβρίου 2011 το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble Space Telescope (HST) και με τη νέα του Κάμερα Ευρέως Πεδίου 3 (Wide Field Camera 3), συνέλαβε την εικόνα ενός μεγάλου νέφους αερίου υδρογόνου που φωτίζεται από ένα λαμπρό νέο άστρο που μόλις γεννήθηκε (Εικόνα 1). Η Εικόνα 1 είναι αποτέλεσμα σύνθεσης στο υπέρυθρο μήκος κύματος και στο οπτικό μήκος κύματος που εκπέμπεται από το διεγερμένο υδρογόνο το οποίο και λέγεται «υδρογόνο άλφα» (Ηα). Ο συνδυασμός αυτός είναι ιδανικός για τέτοιες περιοχές, καθώς στο φίλτρο Ηα επιτρέπει να περάσει το φως που εκπέμπεται από το ιονισμένο υδρογόνο γύρω από το νεφέλωμα ενώ η υπέρυθρη ακτινοβολία μας επιτρέπει να δούμε την σκόνη, που διαφορετικά αποκρύπτει εντελώς τις περιοχές αυτές στο οπτικό. Με μια πρώτη ματιά σ αυτήν την εικόνα το πρώτο που θα σκεφτούμε είναι ότι, τα τελικά στάδια ολοκλήρωσης σχηματισμού ενός πρωτοάστρου είναι πραγματικά βίαια, συγκλονίζοντας όλο το αρχικό νέφος μαιευτήριο. Στο μέσο αυτού του σχηματισμού νεφών σαν κλεψύδρα ή και σαν φτερά Αγγέλου (όνομα που προτιμά η NASA) βρίσκεται το νεογέννητο άστρο που ονομάστηκε S106 IR. Στη φάση αυτή εκτοξεύει υλικό σε μορφή πιδάκων με πολύ μεγάλη ταχύτητα που επηρεάζει τα αέρια και τη σκόνη γύρω από αυτό και αφ ενός μεν τους δίνει τον περίπλοκο σχηματισμό που περιγράψαμε πριν, αφ ετέρου δε προκαλεί πολύ υψηλές θερμοκρασίες στο υδρογόνο, της τάξης των βαθμών C. Η ένταση της ακτινοβολίας του άστρου προκαλεί τον ιονισμό του περιβάλλοντος νέφους, που ακτινοβολεί και αντιστοιχεί στην εικόνα με τις περιοχές που βλέπουμε σαν μπλε χρώμα. Η μάζα του άστρου υπολογίστηκε σε περίπου 15 ηλιακές μάζες και βρίσκεται στα τελικά στάδια της εισόδου του στη κυρία ακολουθία του διαγράμματος Hertzsprung Russell (H-R), οπότε τα εκρηκτικά φαινόμενα που παρατηρούνται σιγά σιγά θα σταματήσουν. Το άστρο S 106 είχε καταγραφεί στους καταλόγους από το 1950 από το αστρονόμο Steward Sharpless. Απέχει 2000 έτη φωτός από τη Γη και βρίσκεται στον αστερισμό του Κύκνου. Το νέφος θεωρείται σχετικά μικρό για τα στάνταρς των μεγεθών των νεφελωμάτων όπου σχηματίζονται νέα άστρα. Εκτείνεται στο μεγάλο άξονα όπως το παρατηρούμε, όχι περισσότερο από δύο (2) έτη φωτός. Εικόνα 1: Εικόνα από το Hubble Space Telescope της περιοχής σχηματισμού άστρων S 106. (credit: ESA) Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 21

22 Μεταβλητά Άστρα Η Εικόνα 2 είναι σύνθεση της εικόνας τους HST και του Εθνικού Αστεροσκοπείου της Ιαπωνίας με το τηλεσκόπιο Subaru, με σκοπό να δείξει την ευρύτερη περιοχή του ουρανού, γύρω από το νεφέλωμα, ενώ στην Εικόνα 3 φαίνεται η ίδια περιοχή του ουρανού στο οπτικό από επίγειες παρατηρήσεις. Η παρατήρηση αυτή δείχνει ότι τα βίαια και εκρηκτικά φαινόμενα δεν χαρακτηρίζουν τα μαζικά άστρα μόνο στο θάνατό τους (σαν σούπερνόβα) αλλά ακόμη και στην γέννησή τους. Ωστόσο χρειάζονται παρατηρήσεις ακόμα για να βρεθεί ο ακριβής μηχανισμός δημιουργίας αυτών των τεράστιων άστρων. Πηγές Συλλογή παρατηρήσεων ε Ηνίοχου του Γρηγόρη Μαραβέλια Καθώς η έκλειψη του συστήματος έχει τελειώσει, τερματίζοντας ουσιαστικά και το πρόγραμμα του ε Ηνίοχου, θα προχωρήσουμε στην συγκέντρωση όλων των διαθέσιμων παρατηρήσεων του από Έλληνες για να τις προωθήσουμε στην AAVSO και να τις παρουσιάσουμε σε ένα τεύχος-αφιέρωμα στο ε Ηνίοχου στο περιοδικό JAAVSO. Όσοι λοιπόν έχετε, και θέλετε να μοιραστείτε, παρατηρήσεις μπορείτε να μας τις στείλετε στο mail: Το άρθρο θα έχει ολοκληρωθεί περίπου μέχρι τις αρχές Μάρτη 2012 και ενδεχόμενη επίσημη δημοσίευση τοποθετείται στα μέσα Αυγούστου Εικόνα 3: Η περιοχή S 106 από επίγειες οπτικές παρατηρήσεις (credit: ESA). Εικόνα 2: Σύνθεση της περιοχής S 106 από εικόνες του Hubble Space Telescope και του Subaru (credit: ESA). Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 22

23 Θεωρητικά Μέτρηση αποστάσεων με παράλλαξη του Αντώνη Ποσάντζη Αστρική παράλλαξη Μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιούμε για τη μέτρηση αποστάσεων αστέρων που βρίσκονται κοντά στο ηλιακό μας σύστημα είναι η μέθοδος της αστρικής παράλλαξης. Με τον όρο αστρική παράλλαξη εννοούμε την αλλαγή θέσης ενός κοντινού αστέρος σε σχέση με τους πιο μακρινούς αστέρες, λόγω της περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο (Σχήμα). Η αστρική παράλλαξη συνήθως μετράται χρησιμοποιώντας την ετήσια παράλλαξη που ορίζεται ως η διαφορά θέσης ενός αστέρα όπως φαίνεται από την Γη και τον Ήλιο, δηλαδή η γωνία ΗΣΓ ή η γωνία υπό την οποία φαίνεται η μέση ακτίνα περιφοράς της Γης γύρω από τον Ήλιο από τον αστέρα Σ. Για να βρούμε την ετήσια παράλλαξη ενός αστέρα, φωτοφραφίζουμε την περιοχή του ουρανού που περιέχει την προβολή Σ του αστέρα Σ στον ουράνιο θόλο, π.χ την 1η Ιανουαρίου που η Γη είναι στη θέση Γ και μετά 6 μήνες επαναλαμβάνουμε την ίδια διαδικασία, φωτοφραφίζοντας την περιοχή του ουρανού που περιέχει την προβολή Σ του αστέρα Σ στον ουράνιο θόλο, την 1η Ιουλίου που η Γη είναι στη θέση Γ. Από τη σύγκριση των φωτογραφιών προκύπτει η γωνιακή απόσταση Σ Σ. Τότε από το σχήμα συμπεραίνουμε ότι η ετήσια παράλλαξη έχει μέτρο Υπολογισμός αστρικών αποστάσεων Από το σχήμα, στο ορθογώνιο τρίγωνο ΗΣΓ έχουμε όπου d έίναι η απόσταση του αστέρα Σ από τη Γη Γ, σε αστρονομικές μονάδες A.U. (1 Α.U.= km είναι η μέση απόσταση Γης-Ηλίου) και x είναι η παράλλαξη του αστέρα μετρούμενη σε rad (1 rad είναι μήκος τόξου ίσο με μία ακτίνα του κύκλου). Είναι γνωστό ότι όταν το x μετράται σε rad και έχει πολύ μικρές τιμές. Άρα οπότε ο τύπος (1) γίνεται Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 23

24 Θεωρητικά Aκόμη ο κύκλος έχει 360º που είναι 2π rad. Άρα το τόξο μº είναι x rad. Eπειδή τα μεγέθη είναι ανάλογα τότε προκύπτει η αναλογία Αν p είναι η παράλλαξη που συνήθως μετράται σε arcsecond (όπου 1 arcsecond=1/3600º) τότε μº = p/3600º. Από τους τύπους (2) και (3) έχουμε Επειδή 1 έτος φωτός = 365,25 x 24 x 3600 x km = 9, km και 1 pc = 3,26 έτη φωτός, τότε Δηλαδή Επομένως το 1 parsec ορίζεται ως η απόσταση αστέρος με ετήσια παράλλαξη 1 arcsecod. Παρατηρούμε ότι όσο μικρότερη είναι η παράλλαξη του αστέρος τόσο μεγαλύτερη είναι η απόστασή του από τη Γη. Έτσι αν η παράλλαξη ενός αστέρος είναι 0,1 arcseconds τότε η απόστασή του από τη Γη θα είνα:ι d = 1/0,1 = 10pc = 10 x 3,26 = 32,6 έτη φωτός Οι παραλλάξεις των αστέρων είναι πολύ μικρές και μετρώνται δύσκολα. Ο πλησιέστερος αστέρας στη Γη μας είναι ο Εγγύτατος του Κενταύρου και επομένως από τον τύπο (4) έχει τη μεγαλύτερη παράλλαξη 0,7687 arcseconds. Η απόστασή του από τη Γη είναι d = 1/0,7687 = 1,3 pc = 1,3 x 3,26 = 4,24 έτη φωτός. Η παράλλαξη αυτού του αστέρος είναι ίση με τη γωνία που βλέπουμε ένα κέρμα των 2 ευρώ από απόσταση 5 km. Όλοι οι άλλοι αστέρες του σύμπαντος έχουν παραλλάξεις μικρότερες από 0,7687 arcseconds. Oι τιμές αυτές είναι στα όρια της διακριτικής ικανότητας των περισσότερων τηλεσκοπίων που χρησιμοποιούν οι ερασιτέχνες αστρονόμοι. Το γεγονός αυτό καθιστά δύσκολη τη μέτρηση αστρικών αποστάσεων με τη μέθοδο της παράλλαξης. Το 1989 εκτοξεύθηκε ο δορυφόρος Ίππαρχος (Hipparcos) για να μετρήσει τις παραλλάξεις κοντινών αστέρων. Κατόρθωσε να μετρήσει παραλλάξεις αστέρων σε απόστάσεις το πολύ 1600 ετών φωτός, λίγο περισσότερο από το 1% της διαμέτρου του Γαλαξία μας. Η Ευρωπαϊκή διαστημική αποστολή Γαία (Gaia) που θα εκτοξευθεί το 2012 θα μπορέσει να μετρήσει παραλλάξεις με ακρίβεια 10 microarcseconds από τις οποίες θα προκύψουν αποστάσεις αστέρων δεκάδων χιλιάδων ετών φωτός από τη Γη. Σύνδεσμοι Hipparcos: GAIA: Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 24

25 Σελήνη Η Σελήνη το τρίμηνο Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος του Γιάννη Μπελιά Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 25

26 Σελήνη Πηγή: Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 26

27 Gallery Πλειάδες / τεύχος 3 / Ιανουάριος 2012 / σελίδα 27 Καρδάσης Μάνος

τεύχος 11, Ιανουάριος 2014 Διάττοντες M20 Tr ifid Δραστηριότητες ΣΕΑ

τεύχος 11, Ιανουάριος 2014 Διάττοντες M20 Tr ifid Δραστηριότητες ΣΕΑ τεύχος 11, Ιανουάριος 2014 Διάττοντες 2013 Galler y Δραστηριότητες ΣΕΑ M8 Lagoon M20 Tr ifid Πλειάδες ενημερωτικό περιοδικό ΣΕΑ / τεύχος 11 / Ιανουάριος 2014 Συντονιστές Τομέων Ήλιος: Στρίκης Ιάκωβος-Μάριος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ

ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ ΤΑ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΠΑΝΤΟΣ Το λαμπρότερο αστέρι στον νυχτερινό ουρανό είναι ο Σείριος Α του αστερισμού του Μεγάλου Κυνός (a Canis Majoris) και αποτελεί μέρος διπλού συστήματος αστέρων. Απέχει από το ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km

ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ. Απόσταση 0 1 1.52 5.2 9.54 30 55 50,000 267,000 Κλιμακούμενη 10 cm 1 mm 16.3 m 56 m 102 m 321 m 600 m 540 km 3,000 km ΤΟ ΑΧΑΝΕΣ ΣΥΜΠΑΝ Αν υποθέσουμε ότι ο Ήλιος αναπαριστάται με σφαίρα (μεγέθους) διαμέτρου 10 cm, τότε η Γη τοποθετείται περίπου 11 μέτρα μακριά και έχει μέγεθος μόλις 1 mm (χιλιοστό). Ο Ερμής και η Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟ ΗΛΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Το ηλιακό μας σύστημα απαρτίζεται από τον ήλιο (κεντρικός αστέρας) τους 8 πλανήτες, (4 εσωτερικούς ή πετρώδεις: Ερμής, Αφροδίτη, Γη και Άρης, και 4 εξωτερικούς: Δίας,

Διαβάστε περισσότερα

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ

EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ EΡΕYΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ Φαντάσου πως κάποια μέρα μπορεί αντί να κατοικούμε στην Γη, να «μεταναστεύσουμε» σε έναν άλλο πλανήτη! Όσο απίθανο και αν ακούγεται, επιστήμονες εξετάζουν την πιθανή κατάκτηση

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική

Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Ο Ήλιος, το Ηλιακό Σύστηµα και η δηµιουργία του Ηλιακού Συστήµατος! Παρουσίαση Βαονάκη Μαρία Βασιλόγιαννου Βασιλική Εισαγωγή Η πιο κάτω παρουσίαση είναι η αρχή του δρόµου στη µακριά λεωφόρο της γνώσης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής

ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ Τα ρολόγια του σύμπαντος Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Φυσικής Αστρικό σμήνος είναι 1 ομάδα από άστρα που Καταλαμβάνουν σχετικά μικρό χώρο στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΣΚΙΝΑΚΑ ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα βρίσκεται στην ομώνυμη κορυφή του ορεινού όγκου του Ψηλορείτη στην κεντρική Κρήτη, σε υψόμετρο 1750 μ., σε απευθείας απόσταση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ. Β' Τάξη Γενικού Λυκείου ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ & ΔΙΑΣΤΗΜΙΚΗΣ Β' Τάξη Γενικού Λυκείου Ομάδα συγγραφής: Κων/νος Γαβρίλης, καθηγητής Μαθηματικών Β/θμιας Εκπαίδευσης. Μαργαρίτα Μεταξά, Δρ. Αστροφυσικής, καθηγήτρια Φυσικής του Τοσιτσείου-Αρσακείου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος»

ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» ΠΡΟΣΟΧΗ: Διαβάστε προσεκτικά τις κάτωθι Οδηγίες για την συμμετοχή σας στην 1 η φάση «Εύδοξος» Για να θεωρηθεί έγκυρη η συμμετοχή σας στην 1 η φάση, θα πρέπει απαραίτητα να έχετε συμπληρώσει τον πίνακα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ. Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH. Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Αστρονομία Μπιρσιάνης Γιώργος Η ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ Τα κυριότερα αντικείμενα της Μ. Άρκτου ALIOTH Μπλε γίγαντας ορατός με γυμνό μάτι. Απόσταση : 82 ε.φ. Διάμετρος : 6 εκ. χιλιόμετρα. Λαμπρότητα : 100 φορές τη

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος»

Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Ερευνητική Εργασία με θέμα: «Ερευνώντας τα χρονικά μυστικά του Σύμπαντος» Σωτήρης Τσαντίλας (PhD, MSc), Μαθηματικός Αστροφυσικός Σύντομη περιγραφή: Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Γαλαξιακές συγκρούσεις και αστρικά πυροτεχνήματα Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Μάιος 2008 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ Download PDF Πρόσφατα, δόθηκε στη δημοσιότητα η μεγαλύτερη συλλογή εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ

AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ AΣΤΡΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ ΙΙ: Ο ΗΛΙΟΣ 1. Ο Ήλιος μας είναι ένας από τους μεγαλύτερους αστέρες της περιοχής μας, του Γαλαξία μας αλλά και του σύμπαντος (NASA Science, εικόνα 1), όντας ο μοναδικός στο ηλιακό

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας

Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας Ελληνική Αστρονομική Ένωση (Ε.Α.Ε.) Συνοπτικό Εγχειρίδιο Αστρονομίας του Άρη Μυλωνά Εισαγωγή Έχετε βρεθεί ποτέ στην εξοχή; Έχετε βρεθεί σε σκοτεινό νυκτερινό ουρανό, μακριά από τα φώτα των πόλεων; Έχετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΕΝΤΟΝΑ ΗΛΙΑΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Διαστημικός καιρός. Αποτελεί το σύνολο της ηλιακής δραστηριότητας (ηλιακός άνεμος, κηλίδες, καταιγίδες, εκλάμψεις, προεξοχές, στεμματικές εκτινάξεις ηλιακής μάζας) που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων

18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013. 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων 18 ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Αστρονομίας και Διαστημικής 2013 4 η φάση: «ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ» Ανάλυση Δεδομένων Παρακαλούμε, διαβάστε προσεκτικά τα παρακάτω: 1. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τον χάρακα και το κομπιουτεράκι

Διαβάστε περισσότερα

Hubble Το Hubble είναι ένα τελειοποιημένο ρομποτικό διαστημικό τηλεσκόπιο, που εκπέμπει από τη εξωτερική ατμόσφαιρα, σε κυκλική τροχιά γύρω από τη γη και στα 593 km πάνω από το επίπεδο της θάλασσας. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων

4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων 4η Πανελλήνια Εξόρμηση Ερασιτεχνών Αστρονόμων Πάρνωνας 9-11 Ιουλίου 2010 www.astroexormisi2010.gr Συνδιοργάνωση Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας «ΩΡΙΩΝ» 4η ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΞΟΡΜΗΣΗ ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΩΝ Πάρνωνας,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ;

ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; ΠΟΣΟ ΜΕΓΑΛΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ; Α) Ακτίνα αστέρων (Όγκος). Στον Ήλιο, και τον Betelgeuse, μπορούμε να μετρήσουμε απευθείας τη γωνιακή διαμέτρο, α, των αστεριών. Αν γνωρίζουμε αυτή τη γωνία, τότε: R ( ακτίνα

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας

Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας Σπουδαίοι Κομήτες της Ιστορίας Ανδρέας Παπαλάμπρου 18/4/2007 - Αστρονομική Εταιρεία Πάτρας Ωρίων 1 Κομήτες Μικρά σώματα που βρίσκονται σε τροχιά πολύ πέρα από τον Πλούτωνα σε θερμοκρασίες λίγο πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ

ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΛΑΝΗΤΩΝ - ΛΟΞΩΣΗ Η κίνηση των πλανητών είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης 2 κινήσεων: μίας περιστροφής γύρω από τον Ήλιο, η περίοδος της οποίας μας δίνει το έτος κάθε πλανήτη, και πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία

Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Ερασιτεχνική Αστρονομία Ιωάννης Χουϊνάβας Φυσικός στο Αστεροσκοπείο Λάρισας larobs@otenet. Περίληψη Στον έναστρο νυχτερινό ουρανό τον αστερισμό του Ορίωνα ακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet

Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet Ζωντανή Παρατήρηση του Σύμπαντος μέσω Internet Ροσσολάτος Αντώνιος Πρόλογος Αμέσως μετά την απόκτηση ενός μεγάλου ρομποτικού τηλεσκοπίου μαζί με όλο τον σύγχρονο εξοπλισμό του, ένιωσα την ανάγκη να μοιραστώ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Παρατήρησης

Πρόγραμμα Παρατήρησης Πρόγραμμα Παρατήρησης Η αναζήτηση του ζοφερού ουρανού Άγγελος Κιοσκλής Οκτώβριος 2005 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ * η παρατήρηση πραγματοποιείται κατά προτίμηση όταν η Σελήνη δεν εμφανίζεται στον ουρανό, διότι

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ 4ο Πανελλήνιο Συνέδριο ΜΙΚΡΑ «ΠΛΑΝΗΤΑΡΙΑ» ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ: ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Αλέξης Πετίδης 160 Αγαπητοί κύριοι και κυρίες Στα προηγούμενα τρία συνέδρια, και ιδιαίτερα σε αυτά του Βόλου και της Κέρκυρας, κατέστη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΟΠΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ Άσκηση 4. Διαφράγματα. Θεωρία Στο σχεδιασμό οπτικών οργάνων πρέπει να λάβει κανείς υπόψη και άλλες παραμέτρους πέρα από το πού και πώς σχηματίζεται το είδωλο ενός

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014)

Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ. Τετάρτη, 15 Ιανουαρίου 2014 Εις Μνήμη: Τζον Ντομπσον (1915-2014) 2014 Κυριακή 17 Ιανουαρίου, 6.00μμ, Καφέ Άρια, Νέα Χώρα, Χανιά - Κοπή Πίτας ΣΦΑΚ Ο Σύλλογος Φίλων Αστρονομίας Κρήτης σας προσκαλεί στην κοπή της πρωτοχρονιάτικης πίτας του στο ARIA Cafe-Bar την Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Θ Ε Μ Α Τ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΜΑΘΗΤΙΚΩΝ ΙΑΓΩΝΙΣΜΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 1 ος Πανελλήνιος Μαθητικός ιαγωνισµός Αστρονοµίας 1996 Από τα πανάρχαια χρόνια ο άνθρωπος ένιωσε να τον ελκύει η µαγεία του έναστρου ουρανού. Επινοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΜΥΘΟΙ ΚΑΙ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΩΣ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΡΙΒΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΝΟΜΙΚΟΥ ΤΣΑΜΠΙΚΑ-ΡΟΖΑ ΧΑΡΙΤΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΚΟΥΡΑ ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ-ΡΑΦΑΕΛΛΑ ΛΟΓΓΑΚΗ ΑΝΝΑ Τ Ι Ε Ι Ν Α Ι Τ Ο Σ Ε Λ Α Σ ;

Διαβάστε περισσότερα

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων

Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων Τεύχος B - Διδακτικών Σημειώσεων ΟΙ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΓΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Δημήτρης Δεληκαράογλου Αναπλ. Καθ., Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Επισκ.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ]

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ GOOGLE EARTH [ΠΛΟΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΑΕΡΟΦΩΤΟΓΡΑΦΙΩΝ] Τι είναι το Google Earth Το Google Earth είναι λογισμικό-εργαλείο γραφικής απεικόνισης, χαρτογράφησης και εξερεύνησης

Διαβάστε περισσότερα

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας.

3. Κάντε φίλο σας τον ουρανό. Κόστος: ο χρόνος σας. 10 Βήματα Για Επιτυχημένη Αστροπαρατήρηση 1. Μην αγοράσετε τηλεσκόπιο... ακόμα. Κόστος: 0 ευρώ. Η απόκτηση ενός τηλεσκοπίου θεωρείται από πολλούς το εισιτήριο για να εισέλθει κανείς στο χόμπι της ερασιτεχνικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής

Ενεργοί Γαλαξίες. Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Ενεργοί Γαλαξίες Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής Οι «ενεργοί γαλαξίες» είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα κατηγορία γαλαξιών που ως χαρακτηριστικό τους γνώρισμα έχουν μια εξαιρετικά έντονη ενεργειακή

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr

Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Δημόσια Ελληνική Αστρονομική Εγκυκλοπαίδεια www.astronomia.gr Ανδρέας Παπαλάμπρου Παναγιώτης Αντωνόπουλος Κωνσταντίνος-Νεκτάριος Γουργουλιάτος Νικόλας-Ρικάρδο Καβαλιέρο Αστρονομική

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD)

Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Περίθλαση φωτός από συμπαγή δίσκο (CD) Επίδειξη-Πείραμα Σκοπός Με την άσκηση αυτή θέλουμε να εξοικειωθούν οι μαθητές με τα φαινόμενα της συμβολής και περίθλασης, χρησιμοποιώντας ένα καθημερινό και πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6

Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ. Σελίδα 1 από 6 Η ΤΡΟΧΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ Στόχος(οι): Η παρατήρηση της τροχιάς του ήλιου στον ουρανό και της διακύμανση της ανάλογα με την ώρα της ημέρας ή την εποχή. Εν τέλει, η δραστηριότητα αυτή θα βοηθήσει τους μαθητές να

Διαβάστε περισσότερα

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος

Το Τηλεσκόπιο. Ιάκωβος Τζώκας. Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης. Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Το Τηλεσκόπιο Ιάκωβος Τζώκας Μαθητής Β4 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης Ημερομηνία: 29/11/2013

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας

Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας Ψηφιακές παρατηρήσεις πλανητών κατά την διάρκεια της ημέρας Eμμανουήλ Ι. Kαρδάσης Σύλλογος Ερασιτεχνικής Αστρονομίας (Aθήνα) 8 Πανελλήνιο Συνέδριο Ερασιτεχνικής Αστρονομίας, Θάσος 11-13 Οκτωβρίου 2013

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονική φαντασία

Επιστημονική φαντασία Ενότητα 10 Περιγράφουμε ταξίδια στο μέλλον Αφηγούμαστε φανταστικές ιστορίες Περιγράφουμε ανεξήγητα φαινόμενα Περιγράφουμε μυστηριώδη αντικείμενα Χρησιμοποιούμε μελλοντικούς χρόνους Αναγνωρίζουμε και χρησιμοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού

Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού Αστροφωτογραφία Βαθέως Ουρανού Ως Αστροφωτογραφία βαθέως ουρανού ορίζουμε την φωτογράφιση αντικειμένων έξω από το ηλιακό μας σύστημα, όπως Νεφελώματα, Γαλαξίες και Αστρικά σμήνη. Τα αντικείμενα αυτά βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακήΓεωµετρία. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακήΓεωµετρία Γιάννης Κατσίγιαννης ΗηλιακήενέργειαστηΓη Φασµατικήκατανοµήτηςηλιακής ακτινοβολίας ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιο ΗκίνησητηςΓηςγύρωαπότονήλιοµπορεί να αναλυθεί σε δύο κύριες συνιστώσες: Περιφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ.

ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. ΓΑΛΑΞΙΕΣ, ΑΣΤΡΙΚΑ ΣΜΗΝΗ, ΝΕΦΕΛΩΜΑΤΑ. Η δημιουργία και εξέλιξη του σύμπαντος υπήρξε αντικείμενο όλων των θρησκειών. Από τη δεκαετία όμως του 1930, το θέμα αυτό περιήλθε στην δικαιοδοσία της επιστήμης με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ΟΙ ΑΣΤΕΡΕΣ Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Για να απαντήσεις στις ερωτήσεις που ακολουθούν αρκεί να επιλέξεις την ή τις σωστές από τις προτεινόµενες απαντήσεις. 1. Το φαινόµενο µέγεθος ενός

Διαβάστε περισσότερα

F LIGHT II TUNNELS 2014

F LIGHT II TUNNELS 2014 F LIGHT TUNNELS 2014 II ΗΛΙΟΛΟΥΣΤΟ ΣΠΙΤΙ Σε περιπτώσεις όπου θέλουμε να παρέχουμε φυσικό φως, αλλά οι συνθήκες δεν ευνοούν την εγκατάσταση κάθετων παραθύρων ή παραθύρων στέγης μία αποτελεσματική λύση είναι

Διαβάστε περισσότερα

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ

2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ 2009, ΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΤΟΣ ΤΗΣ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ Α. ΑΡΑΒΑΝΤΙΝΟΣ Καθ. Φυσικής Το 2009 καθορίστηκε επίσημα σαν το Διεθνές έτος Αστρονομίας. Η αφορμή δόθηκε από το ιστορικό πλέον γεγονός ότι ακριβώς πριν από 400 χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 20 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Αφιερωµένη στη µνήµη της Φυσικού Σύλβιας Γιασουµή Κυριακή, 19 Μαρτίου, 2006 Ώρα: 10:30-13:30 Οδηγίες: 1) Το δοκίµιο αποτελείται από έξι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ

ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΦΩΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΥΤΑΛΙΑΝΟΥ ΙΩΑΝΝΑ ΚΑΡΝΕΣΗ ΛΕYΤΕΡΗΣ ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΩΓΡΑΦΑΚΗΣ ΤΑΣΟΣ ΠΑΠΑΘΕΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ-ΦΩΣ ΝΙΚΟΣ ΠΟΡΤΟΚΑΛΟΓΛΟΥ ΠΟΥ ΗΣΟΥΝΑ ΦΩΣ ΜΟΥ ΠΥΛΗΤΟΥΗΧΟΥ ΤΟΦΩΣΤΟΥΗΛΙΟΥ SOUNDTRACK ΑΠΌ ΜΑΛΛΙΑ ΚΟΥΒΑΡΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Να το πάρει το ποτάµι;

Να το πάρει το ποτάµι; Να το πάρει το ποτάµι; Είναι η σκιά ενός σώµατος που το φωτίζει ο Ήλιος. Όπως η σκιά του γνώµονα ενός ηλιακού ρολογιού που µε το αργό πέρασµά της πάνω απ τα σηµάδια των ωρών και µε το ύφος µιας άλλης εποχής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5: ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 5.4.2: 2 ο ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΙΓΛΩΣΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Βασίλης Αμοιρίδης Κύριος Ερευνητής Αθήνα, Ιανουάριος 2015 Κέντρο Παρακολούθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ SEEING-GR ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2005 3,0 Seeing X Seeing Y 2,5 2,0 SEEING (") 1,5 1,0 0,5 0,0 0,20 0,25 0,30 0,35 0,40 0,45 0,50 JD=2452727+ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος

ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ. Κύριος ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 5: ΠΡΟΒΟΛΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΥΣ ΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ 5.4.1: 1 η ΨΗΦΙΑΚΟ ΔΙΓΛΩΣΣΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Βασίλης Αμοιρίδης Κύριος Ερευνητής Αθήνα, Φεβρουάριος 2014 Ανίχνευση αλλαγών

Διαβάστε περισσότερα

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. Κλεομένης Τσιγάνης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Φυσικής ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΗΛΙΑΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Κλεομένης Τσιγάνης Σεμινάριο στα πλαίσια του Μαθήματος Εισαγωγή στην Αστρονομία (τμ. Λ. Βλάχου), Νοέμβριος 2009 Εξερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6

Η ηλιόσφαιρα. Κεφάλαιο 6 Κεφάλαιο 6 Η ηλιόσφαιρα 285 Η ΗΛΙΟΣΦΑΙΡΑ Ο Ήλιος κατέχει το 99,87% της συνολικής µάζας του ηλιακού συστήµατος. Ως σώµα κυριαρχεί βαρυτικά στον χώρο του και το µαγνητικό του πεδίο απλώνεται πολύ µακριά.

Διαβάστε περισσότερα

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC

Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας. Κέντρο εκπαίδευσης ISC Ανίχνευση Κίνησης Παρουσίας Κέντρο εκπαίδευσης ISC July 2009 > Ανίχνευση κίνησης και παρουσίας Περιεχόμενα Τι είναι ο ανιχνευτής κίνησης? Ανιχνευτές κίνησης & οφέλη για τον πελάτη Ανιχνευτές κίνησης στην

Διαβάστε περισσότερα

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές:

Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Αστέρες Νετρονίων και Μελανές Οπές: Η Γένεσή τους και η Ανίχνευση Βαρυτικών Κυμάτων Βίκυ Καλογερά Τμημα Φυσικής & Αστρονομίας Γενικό Σεµινάριο Τµήµατος Φυσικής Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης 5

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ

ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΑΚ. ΕΤΟΣ 2006-2007 ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΔΟΡΥΦΟΡΩΝ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Ηρώων Πολυτεχνείου 9, 157 80 Ζωγράφος Αθήνα Τηλ.: 210 772 2666 2668, Fax: 210 772 2670 ΓΕΩΔΑΙΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J.

ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J. Photometry of star clusters with SalsaJ Authors: Daniel Duggan & Sarah Roberts Translation: Ioanna Ioannidou ΦΩΤΟΜΕΤΡIA ΕΝΟΣ ΑΝΟΙΚΤΟΥ ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ SALSA J. Λύκειο Αγίου Ιωάννη

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού

Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Φωτογράφηση Βαθέως Ουρανού Aντώνης Aγιομαμίτης (Πάτρα 2007) 1/27/2008 1 Βαθύς Ουρανός Γαλαξίες, Νεφελώματα, Σμήνη, Αστέρες (πχ. Άνθρακα, διπλοί) Αμυδρά αντικείμενα Ηλιος μέγεθος 26.7 Σελήνη μέγεθος 11.4

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ RA DEC MAG ΕΙΔΟΣ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ΣΕ Ε.Φ. ΜΕΓΑΛΗ ΑΡΚΤΟΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΠΑΛΑΣΗΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Mizar / Alcor 13.23.9 +54.56 2.1/4.0 Τριπλό 78 ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1. άστρο ξ UMa 11.18.2 +31.32 4.3/4.8 Διπλό 27

Διαβάστε περισσότερα

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες

Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Εκροή ύλης από μαύρες τρύπες Νίκος Κυλάφης Πανεπιστήµιο Κρήτης Η µελέτη του θέµατος ξεκίνησε ως διδακτορική διατριβή του Δηµήτρη Γιαννίου (Princeton) και συνεχίζεται. Ιωάννινα, 8-9-11 Κατ αρχάς, πώς ξέρομε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012

ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΤΕΥΧΟΣ 23 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Νέα της Εταιρείας και Πρόγραμμα Δραστηριοτήτων Άρθρο: Το Παράδοξο του Olbers Αστρονομικά νέα ΑΣΤΡΙΚΟmix ΑΣΤΡΟΛΕΞΟ Γνωρίζατε ότι... Ουρανός του Μήνα Συντελεστές:

Διαβάστε περισσότερα

Ο κόσμος των Γαλαξιών

Ο κόσμος των Γαλαξιών Ο κόσμος των Γαλαξιών Δρ Μάνος Δανέζης Επίκουρος Καθηγητής Αστροφυσικής ΕΚΠΑ Aν κάποια έναστρη νύχτα παρατηρήσουμε τον ουρανό μ ένα ισχυρό τηλεσκόπιο, θα εντοπίσουμε πολλά φωτεινά αντικείμενα τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει

ΤΟ ΦΩΣ. Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει ΤΟ ΦΩΣ Ο φωτισμός μπορεί να υπογραμμίσει σημαντικές λεπτομέρειες ή να τις κρύψει Μπορεί να κολακέψει ένα αντικείμενο, τονίζοντας κάποια θετικά χαρακτηριστικά ή να υποβαθμίσει τα λιγότερο ελκυστικά Η τηλεόραση

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005

Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 Διεθνής Διαστημικός Σταθμός: Συνεχής Αναζήτηση για την Κατάκτηση του Διαστήματος Δρ. Ελένη Χατζηχρήστου, Σεπτέμβριος 2005 ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΕΑΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝA 1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ 2. ΠΡΟΣΕΓΓΙΖΟΝΤΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ

ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ ΩΡΙΩΝ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΤΡΑΣ Κ. Ν. Γουργουλιάτος ΜΑΥΡΕΣ ΤΡΥΠΕΣ Η ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ Αντικείμενα που εμποδίζουν την διάδοση φωτός από αυτά Πρωτοπροτάθηκε γύρω στα 1783 (John( John Michell) ως αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

e-mail: tsingan at phys.uoa.gr webpage: http://www.physics.uoc.gr/~tsingan/ Τηλ. : 210-344331, Fax: 210-3443390

e-mail: tsingan at phys.uoa.gr webpage: http://www.physics.uoc.gr/~tsingan/ Τηλ. : 210-344331, Fax: 210-3443390 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Τµήµα Φυσικής Τοµέας Αστροφυσικής, Αστρονοµίας και Μηχανικής, Πανεπιστηµιούπολη Ζωγράφου 157 84 Αθήνα, Tel/ Fax: +30-210-727-6915 Καθηγητής Κανάρης Τσίγκανος Πρόεδρος της Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe

ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ. 4 Η Ηe ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΩΣ ΠΗΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΑΣΤΕΡΙΑ Η ενέργεια στον Ήλιο (και στα άλλα αστέρια της Κύριας Ακολουθίας ) παράγεταi μέσω αντιδράσεων σύντηξης. Σύντηξη: πυρηνική αντίδραση μέσω της οποίας βαρείς

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Περίθλαση από µία σχισµή.

Περίθλαση από µία σχισµή. ρ. Χ. Βοζίκης Εργαστήριο Φυσικής ΙΙ 71 7. Άσκηση 7 Περίθλαση από µία σχισµή. 7.1 Σκοπός της εργαστηριακής άσκησης Σκοπός της άσκησης είναι η γνωριµία των σπουδαστών µε την συµπεριφορά των µικροκυµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ. ΤΟ ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΛΗ. 1 η εκδρομή (21/11/05): Επίσκεψη στο Αστεροσκοπείο.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ. ΤΟ ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΛΗ. 1 η εκδρομή (21/11/05): Επίσκεψη στο Αστεροσκοπείο. ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΡΟΜΕΣ. ΤΟ ΘΕΩΡΗΜΑ ΤΟΥ ΘΑΛΗ 1 η εκδρομή (21/11/05): Επίσκεψη στο Αστεροσκοπείο. Στόχοι: Οι εκπαιδευόμενοι: Να ενημερωθούν για το σύμπαν. Να παρατηρήσουν τα ουράνια σώματα. Να σκεφτούν -να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

Stellarium Εγχειρίδιο Οδηγιών

Stellarium Εγχειρίδιο Οδηγιών Προϋποθέσεις συστήματος: Windows (XP, Vista, 7) με DirectX 9.x και τελευταίες ServicePack ή MacOS X 10.3.x (ή υψηλότερη), κάρτα γραφικών 3D με υποστήριξη OpenGL, ελάχ. 512 MB RAM, 1 GB διαθέσιμος χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων

400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων 400 χρόνια αστρικών παρατηρήσεων Εισαγωγή στην ιστορία των παρατηρήσεων του ουρανού με τηλεσκόπια Μια ημέρα το 1608, όπως λέει ο μύθος, δύο παιδιά στην Ολλανδία έπαιζαν στο εργαστήριο του κατασκευαστή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 6 Δημιουργία λογαριασμού 13 Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28 Βασικές λειτουργίες 32 Επιλογές συνομιλίας 48 Γενικές ρυθμίσεις Skype 64 Το Skype σε φορητές συσκευές 78 Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν;

TFT TV. Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; TFT TV Τι είναι οι TFT και πως λειτουργούν; Η ετυμολογία του όρου TFT (Thin Film Transistor ή τρανζίστορ λεπτού φιλμ) μας παραπέμπει στο δομικό στοιχείο ελέγχου της οθόνης, που είναι το τρανζίστορ. Οι

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής

Μετάφραση: Αγγελική Χαρίσκου για λογαριασµό Παπακωνσταντίνου Κυριακής Πρώτη έκδοση 2007: Miles Kelly Publishing Ltd Copyright Miles Kelly Publishing Ltd 2007 Επιµέλεια έκδοσης: Μπελίντα Γκάλαχερ Καλλιτεχνική επιµέλεια: Τζο Μπριούερ Βοηθός έκδοσης: Λούσι Ντάουλινγκ Βοηθός

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ

Οδηγός χρήσης. Φωτοβολταϊκό πάνελ. Συνδεσμολογία. Στήριξη των πάνελ Οδηγός χρήσης Φωτοβολταϊκό πάνελ Πρόκειται για πάνελ υψηλής απόδοσης ισχύος από 10Wp έως 230Wp (ανάλογα με το μοντέλο). Ένα τέτοιο πάνελ παράγει σε μια καλοκαιρινή μέρα, αντίστοιχα από 50 Watt/h (βατώρες)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 28 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή, 13 Απριλίου, 2014 Ώρα: 10:00-13:00 Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τα πιο κάτω, πριν απαντήσετε οποιαδήποτε ερώτηση. Γενικές οδηγίες: 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΚΛΕΙΨΗ Το πιο µεγαλειώδες θέαµα στη φύση ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο ΗΛΙΟΣ Η ΓΗ Η ΣΕΛΗΝΗ ΦΑΣΕΙΣ ΣΕΛΗΝΗΣ Η ΓΕΩΜΕΤΡΙΑ ΤΩΝ ΕΚΛΕΙΨΕΩΝ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΚΛΕΙΨΕΩΝ ΑΚΤΥΛΙΟΕΙ ΗΣ ΕΚΛΕΙΨΗ ΦΑΣΕΙΣ ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΛΕΙΨΗΣ ΑΣΦΑΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα!

Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΣΗΜΕΛΛΗΣ Μαθήματα Οπτικής 3. Πόλωση Το Φως Είναι Εγκάρσιο Κύμα! Αυτό που βλέπουμε με τα μάτια μας ή ανιχνεύουμε με αισθητήρες είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει όταν φως με συγκεκριμένο χρώμα -είδος,

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 20 ου Πανελληνίου Μαθητικού Διαγωνισµού Αστρονοµίας & Διαστηµικής 2015

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 20 ου Πανελληνίου Μαθητικού Διαγωνισµού Αστρονοµίας & Διαστηµικής 2015 ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 20 ου Πανελληνίου Μαθητικού Διαγωνισµού Αστρονοµίας & Διαστηµικής 2015 Η Εταιρεία Αστρονοµίας και Διαστήµατος, που έχει την έδρα της στο Βόλο, προκηρύσσει τον 20 ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισµό

Διαβάστε περισσότερα

Ν έφη ονοµάζονται οι αιωρούµενοι ατµοσφαιρικοί σχηµατισµοί οι οποίοι αποτελούνται από υδροσταγόνες, παγοκρυστάλλους ή και από συνδυασµό υδροσταγόνων και παγοκρυστάλλων. Ουσιαστικά πρόκειται για το αποτέλεσµα

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος A. Κριεμπάρδης. Φυσικός M.Sc, Εκπ/κός

Γιώργος A. Κριεμπάρδης. Φυσικός M.Sc, Εκπ/κός ΠΡΟΛΟΓΟΣ Το παρών εγχειρίδιο φιλοδοξεί να δώσει τις απαραίτητες γνώσεις στον μη ειδικό ενδιαφερόμενο για την αστρονομία. Γράφτηκε με σκοπό να τον εφοδιάσει με τις απαραίτητες γνώσεις ώστε να μπορεί πλέον

Διαβάστε περισσότερα

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1

Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα Τσαδήμα 2 info@educationplace.gr, ad@conceptum.gr, katerina@conceptum.gr 1 Το εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνουμε Γεωλογία- Γεωγραφία Α Γυμνασίου στον Διαδραστικό Πίνακα» και η αξιοποίησή του στη διδασκαλία του μαθήματος «Ο πλανήτης Γη» Άρης Ασλανίδης 1, Αδάμ Δαμιανάκης 2, Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com

Dectro International. Dectro International reserved.2010. www.dectro.com APILUX 2G APL Η Dectro,με την άριστη τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση της τριχοφιύας,πιστεύοντας ότι η τεχνολογία της επιτρέπει πλέον να κατασκευάσει ένα αποτελεσματικό και αξιόπιστο μηχάνημα φωτόλυσης, χρηματοδότησε

Διαβάστε περισσότερα

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες.

Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Γαλιλαίος (1581-1643) Γεννήθηκε στην Πίζα το 1581 Αρχικά σπούδασε Ιατρική, όμως ο καθηγητής του Οστίλιο Ρίτσι (μαθηματικός) τον έστρεψε στις Θετικές Επιστήμες. Ως δευτεροετής φοιτητής ανακάλυψε: 1. Τον

Διαβάστε περισσότερα

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους.

Να υπολογίζουν αποστάσεις με τη βοήθεια ημ. και συν. Να είναι σε θέση να χρησιμοποιούν τους τριγωνομετρικούς πίνακες στους υπολογισμούς τους. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Νίκος Γ. Τόμπρος Ενότητα : ΤΡΙΓΩΝΟΜΕΤΡΙΑ Περιεχόμενα ενότητας Τριγωνομετρικοί οξείας γωνίας αριθμοί Διδακτικοί στόχοι Διδακτικές οδηγίες - επισημάνσεις Πρέπει οι μαθητές να γνωρίζουν:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 4η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΣΤ ΤΑΞΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Κυριακή, 7 Ιουνίου 2015 Ώρα: 10:00-11:00 ΘΕΜΑ 1 ο - 2 ο : O Διομήδης χρησιμοποίησε όμοιους κύβους για να φτιάξει τις πιο κάτω κατασκευές. Οι κατασκευές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3: ΔΥΝΑΜΕΙΣ Μέρος 1ο Φυσική Β Γυμνασίου Βασίλης Γαργανουράκης http://users.sch.gr/vgargan Εισαγωγή Στο προηγούμενο κεφάλαιο μελετήσαμε τις κινήσεις των σωμάτων. Το επόμενο βήμα είναι να αναζητήσουμε

Διαβάστε περισσότερα