Η κρυφή γοητεία των μετοχών και η ανάπτυξη χρηματιστηριακής κουλτούρας στα νοικοκυριά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η κρυφή γοητεία των μετοχών και η ανάπτυξη χρηματιστηριακής κουλτούρας στα νοικοκυριά"

Transcript

1 Η κρυφή γοητεία των μετοχών και η ανάπτυξη χρηματιστηριακής κουλτούρας στα νοικοκυριά Αποσπάσματα από τη διάλεξη του Μιχάλη Χαλιάσου, Αναπληρωτή Καθηγητή Οικονομικών στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Σκαλί Αγλαντζιάς, 22 Νοεμβρίου 2000 Δεν είναι δύσκολο στις μέρες μας να προσελκύσει κανείς το ενδιαφέρον όταν αναλύει θέματα σχετικά με μετοχές και χρηματιστήρια. Είναι, αν θέλετε, κι αυτό σύμπτωμα της γοητείας των μετοχών και της εξοικείωσης των νοικοκυριών με το Χρηματιστήριο, που αποτελούν θέμα αυτού του άρθρου. Όπως τα περισσότερα οικονομικά προβλήματα, έτσι και αυτό μπορεί κανείς να το συζητήσει μεταξύ τυρού και αχλαδίου. Το γεγονός ότι όλοι έχουν άποψη για το θέμα είναι που το κάνει δύσκολο. Αν αναφερόμουν στις τελευταίες εξελίξεις στη θεωρητική Φυσική, ότι κι αν έγραφα θα γινόταν δεκτό με θαυμασμό από τους περισσότερους. Το πρόβλημα των οικονομολόγων είναι ότι όλοι έχουν κάποια άποψη για οικονομικά θέματα. Αν συμφωνούν με τους ερευνητές οικονομολόγους, τότε λένε πως η οικονομική έρευνα είναι άσκοπη. Αν διαφωνούν, λένε ότι η οικονομική έρευνα είναι απλά λανθασμένη. Το άρθρο αυτό βασίζεται στα πορίσματα δύο μεγάλων ερευνητικών προγραμμάτων. Το ένα, που συντονίσαμε με δυο Ιταλούς συναδέλφους, ανέμειξε 30 επιστήμονες από διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες και από τις Ηνωμένες Πολιτείες και διήρκεσε δύο χρόνια. Τα πορίσματά του θα δημοσιευθούν σε ένα τόμο με τίτλο Household Portfolios, που θα εκδοθεί από τον οίκο MIT Press το φθινόπωρο του Το δεύτερο πρόγραμμα αποτελεί κοινή προσπάθεια του Πανεπιστημίου Κύπρου και της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου. Έχει ως σκοπό τη δημιουργία μιας βάσης δεδομένων για τα χαρτοφυλάκια των Κυπριακών νοικοκυριών, τα δημογραφικά τους χαρακτηριστικά και τις προτιμήσεις τους. Αν και τέτοιου είδους στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αναλύσεις πλήθους ερωτημάτων, οι μόνες άλλες χώρες που διαθέτουν κάτι αντίστοιχο είναι οι ΗΠΑ, η Ιταλία και η Ολλανδία. Μετά από τρία χρόνια εργασίας, έχει ήδη ολοκληρωθεί η συλλογή των στοιχείων από 1100 νοικοκυριά και η κωδικοποίηση τους. Βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια ανάλυσης των στοιχείων και θα αναφερθώ σε κάποια προκαταρκτικά αποτελέσματα. Η γοητεία που ασκούν οι μετοχές στους επενδυτές είναι συνυφασμένη με την εγγενή δυσκολία να προβλέψουμε με ακρίβεια τις τιμές των μετοχών. Ας δούμε ένα απλό παράδειγμα. Στο χρηματιστήριο ΧΑΖ (όχι ΧΑΚ) υπάρχει, εκτός των σοβαρών επενδυτών που υπολογίζουν αναμενόμενα μελλοντικά μερίσματα, μια μερίδα αφελών επενδυτών που για περίεργους και επιστημονικά απαράδεκτους λόγους αρχίζουν να αγοράζουν κάποια μετοχή. Εξαιτίας της ζήτησης που δημιουργούν, η τιμή της μετοχής αυξάνεται. Οι σοβαροί επενδυτές γνωρίζουν ότι δεν υπάρχει κανένας ουσιαστικός λόγος για την αύξηση της τιμής της μετοχής. Μπορεί και να κοροϊδεύουν τους αφελείς επενδυτές. Γνωρίζουν όμως επίσης ότι η απόδοση μιας μετοχής συνίσταται όχι μόνο στο μέρισμα που προσφέρει σήμερα αλλά και στο πόσο μεταβάλλεται η τιμή της, για ορθούς ή για γελοίους λόγους. Και ο καθένας σοβαρός επενδυτής γνωρίζει ότι όλοι οι άλλοι επενδυτές το γνωρίζουν αυτό. Και γνωρίζουν ότι και εκείνος γνωρίζει ότι το γνωρίζουν και ούτω καθεξής. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, δεν είναι δύσκολο να αρχίσουν και οι σοβαροί επενδυτές να αγοράζουν τη μετοχή που για αβάσιμους λόγους αγοράζουν οι αφελείς. Μα τότε η τιμή της θα 13

2 ανέβει ακόμη περισσότερο, δημιουργώντας πρόσθετα κίνητρα στους σοβαρούς (και στους αφελείς) να την αγοράσουν. Πώς ξεκίνησαν όλα αυτά; Από μια απερισκεψία κάποιων επενδυτών. Πόσο μπορούν να διαρκέσουν; Άγνωστο. Πάντως όσο διαρκούν συμφέρει τους επενδυτές να αγοράζουν, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο τις τιμές των μετοχών, αρκεί να προλάβουν να φύγουν πριν συμβεί η κατάρρευση. Μπορούν να διαρκέσουν επάπειρον; Όχι. Θυμηθείτε τις παιδικές ταινίες κινουμένων σχεδίων. Ο κεντρικός ήρωας τρέχει προς το γκρεμό, περνάει το χείλος του γκρεμού και συνεχίζει να τρέχει σε ευθεία, μέχρι να κοιτάξει κάτω και να συνειδητοποιήσει ότι δεν υπάρχει έδαφος κάτω από τα πόδια του. Τότε (και μόνο τότε) πέφτει. Γελάσαμε πολύ ως παιδιά με τέτοιες σκηνές, τις βλέπουμε με κοροϊδευτικό υπομειδίαμα σήμερα, αλλά ίσως δεν συνειδητοποιούμε ότι μπορούν να συμβούν καθημερινά στα χρηματιστήρια του κόσμου. Να λοιπόν η γοητεία των μετοχών. Ο κάθε παίκτης του Χρηματιστηρίου γνωρίζει ότι η αξία των μετοχών δεν εξαρτάται μόνον από την ευρωστία της εταιρείας αλλά και από το τι πιστεύουν οι υπόλοιποι παίκτες για την αξία της μετοχής. Υπάρχει η πρόκληση του να διαλέξει εταιρείες με μέλλον, να ασκήσει την κρίση του, να χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες του και το ένστικτό του, να προβλέψει τους νικητές πριν το κάνουν οι άλλοι, ακόμη και σε αντίθεση με τους άλλους. Και πέρα από αυτό, υπάρχει η πρόκληση του να προβλέψει τις ενέργειες και τις προβλέψεις των άλλων, σωστές ή λανθασμένες, ενώ γνωρίζει ότι και οι άλλοι προσπαθούν να κάνουν το ίδιο και γνωρίζουν το τι προσπαθεί να κάνει κι αυτός. Στην τελευταία δεκαετία, παρατηρήθηκε ένα φαινόμενο που πρόσφατα τεκμηριώσαμε με μια μεγάλη ομάδα Ευρωπαίων και Αμερικανών ερευνητών και που έχει αναμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο νοικοκυριά σε Ευρώπη και Αμερική αποταμιεύουν για το μέλλον. Παρά το γεγονός ότι η γοητεία των μετοχών ήταν κρυφή στη συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών στις αρχές τις δεκαετίας του 1980, νοικοκυριά όλων των ηλικιών και εισοδηματικών στρωμάτων παρουσιάζονται τώρα διατεθειμένα να αναλάβουν μεγαλύτερο ρίσκο προκειμένου να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης τους, να εξασφαλίσουν τα γεράματά τους και να προσφέρουν περισσότερα στους απογόνους τους. Και το ρίσκο που αναλαμβάνουν έχει να κάνει κυρίως με την άμεση ή έμμεση συμμετοχή τους στο Χρηματιστήριο. Αυτό που οι περισσότεροι το γνωρίσαμε ως Κυπριακό ή Ελλαδικό φαινόμενο και που ίσως το συνδέσαμε με την ιλιγγιώδη πορεία των δύο χρηματιστηρίων δεν αποτελεί προνόμιο ή γνώρισμα της φυλής μας, αλλά παρουσιάστηκε διεθνώς και σε πιο ώριμα χρηματιστήρια από τα δικά μας. Βέβαια, η Κυπριακή εμπειρία είναι διαφορετική από αυτή των ΗΠΑ ή των μεγάλων Ευρωπαϊκών χωρών και βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην Ελλαδική. Είναι σημαντικό, όμως, να εντοπίσουμε το ποια είναι η βασική διαφορά μεταξύ της Κύπρου και αυτού που συνέβη στις μεγάλες Ευρωπαϊκές χώρες και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι τα Κυπριακά νοικοκυριά που μπήκαν στο Χρηματιστήριο αφελή και ανεύθυνα, όπως υπονοούν πολλές αναλύσεις και συζητήσεις; Είναι όντως ακατανόητη η συμπεριφορά τους με βάση την εμπειρία από τα ξένα νοικοκυριά και τα όσα διδάσκει η οικονομική επιστήμη; Επιτρέψτε μου να διατυπώσω την άποψη ότι, παρά το ότι η Κυπριακή εμπειρία διαφέρει από την Ευρωπαϊκή και Αμερικανική, η συμπεριφορά των Κυπριακών νοικοκυριών δεν είναι καθόλου δυσνόητη ούτε αδικαιολόγητη με βάση 14

3 τις επενδυτικές ευκαιρίες που τους δόθηκαν. Η σημερινή κρίση δεν οφείλεται σε αψυχολόγητη συμπεριφορά των νοικοκυριών, αλλά στο περιορισμένο φάσμα επενδυτικών δυνατοτήτων που είχαν στη διάθεσή τους. Το Κυπριακό Χρηματιστήριο είναι νεογέννητο. Πριν από τη δημιουργία του, ο Κύπριος μπορούσε να αποταμιεύσει και να συσσωρεύσει πλούτο με λίγους τρόπους: με καταθέσεις στην Τράπεζα, με το να αγοράσει γη, με το να κτίσει σπίτι ή σπίτια και τέλος με το να αγοράσει ομόλογα του Δημοσίου με χαμηλά εγγυημένα επιτόκια αλλά με δυνατότητα να κερδίσει κάποια πρόσθετα ποσά με κλήρωση. Τα ήθη του τόπου, ενίσχυαν και επιβεβαίωναν αυτούς τους τρόπους συσσώρευσης πλούτου: η περηφάνεια του να έχεις ωραίο σπίτι οδήγησε πολλούς να τοποθετήσουν σχεδόν όλο τον πλούτο τους στην κατοικία. Μερικές φορές τους οδήγησε επίσης να τοποθετήσουν την κατοικία εκεί που θα την έβλεπαν όλοι. Η παράδοση της προίκας, ενθάρρυνε τα νοικοκυριά να εξασφαλίσουν κατοικία και για τα παιδιά τους. Η αναχρονιστική αυτή παράδοση θα είχε ίσως εξαφανισθεί αν δεν συντηρούνταν από τις περιορισμένες δυνατότητες δανεισμού για μεγάλες αγορές. Και οι δυνατότητες δανεισμού προς τους νέους δεν θα ήταν τόσο περιορισμένες αν το νομικό πλαίσιο προστάτευε τις Τράπεζες από τους κακοπληρωτές. Τέλος, ο επιχειρηματικός προσανατολισμός των Κυπρίων και η δομή της οικονομίας ενθάρρυναν αρκετούς να επενδύσουν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Έτσι, η Κυπριακή οικονομία είχε οδηγηθεί σε μια κατάσταση ισορροπίας όπου οι χρηματοοικονομικοί τίτλοι ήταν περιορισμένο μέρος του χαρτοφυλακίου των νοικοκυριών. Αυτή την ισορροπία του Κυπριακού συστήματος ήλθε να ταράξει η ίδρυση του Κυπριακού Χρηματιστηρίου. Μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, το ποσοστό των νοικοκυριών που επενδύουν άμεσα στο Χρηματιστήριο έφτασε περίπου στο 25%, σύμφωνα με τα προκαταρκτικά στοιχεία της έρευνας που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Κύπρου σε συνεργασία με την Κεντρική Τράπεζα. Το ποσοστό ήταν μέγιστο για τα νοικοκυριά ηλικίας από 40 ως 49 έτη, φτάνοντας περίπου στο 30%. Οι νεώτεροι από 40 είχαν ποσοστά πάνω από το μέσον όρο, ενώ οι μεγαλύτερες ηλικίες είχαν μικρότερα ποσοστά. Ακόμη όμως και τα νοικοκυριά πάνω από 70 έτη είχαν ένα ποσοστό άμεσης κράτησης μετοχών γύρω στο 10%. Για να αποκτήσουμε κάποια προοπτική του πόσο γρήγορος ήταν ο ρυθμός αύξησης της συμμετοχής στο Χρηματιστήριο, ας θυμηθούμε τα στοιχεία των χωρών με μακρά εμπειρία στη λειτουργία Χρηματιστηρίων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το ποσοστό των νοικοκυριών με άμεσες επενδύσεις στο Χρηματιστήριο δεν ξεπερνάει το 19%, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι οριακά μεγαλύτερο. Στην Ιταλία, με ανάλογες δυσκολίες στο δανεισμό για μεγάλες αγορές, δεν φτάνει στο 8%. Στην Κύπρο, ένα τέταρτο του πληθυσμού των νοικοκυριών βρέθηκε εκτεθειμένο στη δίνη του Χρηματιστηρίου χωρίς να έχει καμιά προηγούμενη εμπειρία. Όσοι γελούν ή κλαίνε με τις διαδηλώσεις των επενδυτών και με τις σπασμωδικές τους ενέργειες σήμερα, ας συνειδητοποιήσουν αυτό το απλό γεγονός: τα Κυπριακά νοικοκυριά έφτασαν και ξεπέρασαν σε επίπεδα άμεσης συμμετοχής στο Χρηματιστήριο τα νοικοκυριά των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου σε ένα περίπου χρόνο. Αν περιλάβουμε και την έμμεση συμμετοχή στο Χρηματιστήριο, κυρίως με επενδυτικές ασφάλειες, τα μισά περίπου νοικοκυριά στην Κύπρο μετέχουν στο Χρηματιστήριο. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο. Τέτοιο ποσοστό συμμετοχής παρατηρείται μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην Κύπρο, το 15

4 μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής το έχουν οι ηλικίες των 40 ως 49 ετών, στις οποίες τα δύο τρίτα των νοικοκυριών έχουν κάποια συμμετοχή στο Χρηματιστήριο, άμεση ή έμμεση. Τα ποσοστά μειώνονται στις μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά ακόμη και σ αυτούς άνω των 70 υπάρχει ένα ποσοστό πάνω από 10% που μετέχουν άμεσα ή έμμεσα. Είναι επίσης ενδιαφέρον ότι τα νέα νοικοκυριά κάτω των 29 ετών συμμετέχουν κι αυτά σε ποσοστό περίπου 50%. Η πλειονότητα των νέων αυτών μετέχουν με απευθείας κράτηση μετοχών. Πώς οδηγήθηκαν όλοι αυτοί οι άνθρωποι στο Χρηματιστήριο; Εδώ δεν υπήρχε χρόνος για τα σεμινάρια επενδυτών που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ για να ενθαρρύνουν την αποταμίευση σε νέους τύπους λογαριασμών. Δεν έγινε η διαφημιστική εκστρατεία για τις μετοχές που προέκυψαν από την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων εταιρειών του Ηνωμένου Βασιλείου. Τι συνέβη; Θεωρώ ότι τόσο η διεθνής όσο και η Κυπριακή εμπειρία της ανάπτυξης χρηματιστηριακής κουλτούρας αποτελούν δραματική επιβεβαίωση του καθοριστικού ρόλου της πληροφόρησης στην ανάμειξη νοικοκυριών στο Χρηματιστήριο. Μόνο που ο κύριος μηχανισμός διάδοσης των πληροφοριών ήταν διαφορετικός στην Κύπρο. Εδώ ο ένας έμαθε από τον άλλο, ο ένας ακολούθησε τον άλλο. Σχεδόν ο καθένας είχε στον κύκλο του κάποιον που τόλμησε και κέρδισε. Γιατί εκείνος και όχι αυτός; Το επενδυτικό δαιμόνιο των Κυπρίων, το μικρό μέγεθος του χώρου και η τάση συναγωνισμού και κάποτε μιμητισμού των μελών του κοινωνικού περίγυρου συνετέλεσαν στη μαζική προσέλευση μετόχων. Οι κοινωνιολόγοι και ιστορικοί του μέλλοντος ίσως αναζητήσουν τα αίτια της δραματικής αύξησης των μετόχων στους ίδιους παράγοντες που συνετέλεσαν στο οικονομικό θαύμα της Κύπρου την τελευταία εικοσαετία. Η βασική διαφορά, που όμως τα Κυπριακά νοικοκυριά δεν είχαν τη δυνατότητα να γνωρίζουν, είναι ότι το Χρηματιστήριο είναι πολύ διαφορετικό παιγνίδι από τις επιχειρήσεις. Τα κέρδη στις επιχειρήσεις σημαίνουν συνήθως ότι είσαι παραγωγικός. Τα κέρδη στο Χρηματιστήριο μπορούν κάλλιστα να είναι ένδειξη του ότι πολλοί κάνουν το ίδιο λάθος. Οι μετοχές γοήτευσαν, ή μάλλον σαγήνευσαν, τα Κυπριακά νοικοκυριά μόλις τις πρωτογνώρισαν. Δεν τους δόθηκε χρόνος να τις γνωρίσουν καλά πριν δεσμευθούν με αυτές. Και σε τέτοιες περιπτώσεις, το βεβιασμένο γάμο ακολουθεί συχνά το γρήγορο διαζύγιο. Η πληροφόρηση, λοιπόν, ήταν κοινό στοιχείο στην Κυπριακή και τη διεθνή εμπειρία, αν και ο βασικός τρόπος πληροφόρησης διέφερε. Ποια, όμως, ήταν η καθοριστική διαφορά ανάμεσα στην εμπειρία της Κύπρου και εκείνη των ξένων χωρών με χρηματιστηριακή παράδοση; Κατά τη γνώμη μου, η καθοριστική διαφορά έχει να κάνει με τον τρόπο εισόδου των νοικοκυριών στο Χρηματιστήριο. Βασικό πόρισμα του διεθνούς ερευνητικού μας προγράμματος είναι ότι η χρηματιστηριακή κουλτούρα διαδόθηκε στις ξένες χώρες κυρίως μέσω των αμοιβαίων κεφαλαίων και γενικότερα της έμμεσης επένδυσης σε μετοχές. Αυτό σημαίνει ότι τη δύσκολη δουλειά την κάνουν οι επαγγελματίες στη διαχείριση χαρτοφυλακίων και όχι τα ίδια τα νοικοκυριά. Οι διαχειριστές των χαρτοφυλακίων επιλέγουν τις μετοχές, το πότε θα τις αγοράσουν και πότε θα τις πουλήσουν και το ποσοστό που θα επενδύσουν σε κάθε μια. Με το να συνδυάζουν τα κεφάλαια πολλών νοικοκυριών, επιτρέπουν στο καθένα να έχει μερίδιο σε μεγάλο φάσμα μετοχών, 16

5 πολύ μεγαλύτερο από ότι θα μπορούσαν οι ίδιοι να αγοράσουν με τα περιορισμένα τους κεφάλαια. Τέλος, βοηθούν τα νοικοκυριά στον οικονομικό προγραμματισμό τους, κωδικοποιώντας τα στοιχεία του κάθε νοικοκυριού και δίνοντας αναφορά για την πορεία των επενδύσεών τους. Δεν είναι τυχαίο ότι η μεγάλη είσοδος των δυτικών νοικοκυριών στο Χρηματιστήριο έγινε σε όχημα που το οδηγούσαν επαγγελματίες και όχι τα ίδια τα νοικοκυριά. Σε αντίθεση με τη διεθνή εμπειρία, η χρηματιστηριακή κουλτούρα εξαπλώθηκε στην Κύπρο κυρίως με άμεση συμμετοχή των νοικοκυριών στο Χρηματιστήριο. Ο Gus, o Gavin και o Heinrich που δεν είχαν ποτέ επενδύσει σε μετοχές, διάλεξαν να κάμουν την είσοδό τους στο Χρηματιστήριο επενδύοντας σε αμοιβαία κεφάλαια. Ο Γιωρκής, ο Πανίκος και ο Πάμπος, προσπάθησαν να μάθουν από συγγενείς και φίλους ποια μετοχή είχε μέλλον για να την αγοράσουν και πότε έπρεπε να τη ξεφορτωθούν. Δεν πρέπει, λοιπόν, να ξαφνιάζεται κανείς με τις πρόσφατες αντιδράσεις των μικροεπενδυτών, αλλά ούτε και με την πρόσφατη μαζική έξοδο πολλών πανικόβλητων νοικοκυριών από το Χρηματιστήριο. Ούτε πρέπει να ξαφνιαζόμαστε από την επιτυχία των επενδυτικών εταιρειών στο να προσελκύσουν το κοινό. Οι επενδυτικές εταιρείες πρόσφεραν μια σανίδα σωτηρίας στα νοικοκυριά που εντυπωσιάστηκαν από τις μεγάλες αποδόσεις και βούτηξαν στο Χρηματιστήριο αλλά συνειδητοποίησαν γρήγορα ότι δεν ήξεραν κολύμπι. Με δεδομένο ότι ενδιαφέρθηκαν για το Χρηματιστήριο, τα Κυπριακά νοικοκυριά δεν μπορούν να θεωρηθούν παράλογα ούτε πολύ διαφορετικά από τα δυτικά νοικοκυριά: συνειδητοποιώντας ότι δεν είχαν τις απαραίτητες γνώσεις για να κολυμπήσουν στα βαθιά νερά, προσπάθησαν να αναθέσουν τη διαχείριση των χαρτοφυλακίων τους σε επαγγελματίες επενδυτές. Το περίεργο είναι αυτό που επακολούθησε. Αντί οι επαγγελματίες επενδυτές να βοηθήσουν τα νοικοκυριά που τους εμπιστεύθηκαν να κολυμπήσουν, άδειασαν την πισίνα, οδηγώντας το Χρηματιστήριο και τους υπόλοιπους επενδυτές στον πάτο. Τώρα οι παγιδευμένοι επενδυτές περιμένουν πότε θα εισρεύσει λίγο νερό στην πισίνα για να φτάσουν τη σκαλίτσα και να βγουν έξω. Με άλλα λόγια, ψάχνουν μια ευκαιρία που θα εισρεύσουν κάποια κεφάλαια για να ξεπουλήσουν όσο-όσο τις μετοχές τους. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι τα νοικοκυριά γοητεύθηκαν από το Χρηματιστήριο παρατηρώντας ότι οι αποδόσεις εκεί ήταν σημαντικές. Αυτό είναι ορθολογική συμπεριφορά, ακόμη κι όταν η λογική υπαγορεύει ότι η φούσκα κάποτε θα σκάσει. Ούτε ήταν παράλογο το ότι αγόρασαν μετοχές άμεσα και όχι έμμεσα. Τα περισσότερα Κυπριακά νοικοκυριά δεν είχαν στη διάθεση τους τον πιο βασικό τρόπο έμμεσης επένδυσης που εκμεταλλεύθηκαν τα ξένα νοικοκυριά, δηλαδή τα αμοιβαία κεφάλαια. Θα μπορούσαν βέβαια να κάνουν περισσότερες επενδυτικές ασφάλειες, τα χαρτοφυλάκια των οποίων τα διαχειρίζονται ειδικοί. Τα χαρακτηριστικά, όμως, αυτών των ασφαλειών είναι πολύ διαφορετικά από εκείνα των αμοιβαίων κεφαλαίων. Η κυριότερη διαφορά είναι ότι τα αμοιβαία κεφάλαια ρευστοποιούνται άμεσα, ενώ οι ασφάλειες είναι πιο δύσκολο να ρευστοποιηθούν και επιβάλλουν σημαντικό κόστος στον επενδυτή για πρόωρη ρευστοποίηση. Είναι επίσης δείγμα ωριμότητας των νοικοκυριών ότι, όταν εξαγγέλθηκαν έμμεσοι τρόποι επένδυσης από τις μεγάλες επενδυτικές εταιρείες, πολλά νοικοκυριά θέλησαν να εμπιστευθούν τους ειδικούς. Το βασικό πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου, δεν είναι τα νοικοκυριά, αλλά η στρατηγική των επενδυτικών εταιρειών, η έλλειψη των οργανωμένων αμοιβαίων κεφαλαίων και η απουσία άμεσων ή έμμεσων μηχανισμών ελέγχου. 17

6 Τα ζητούμενα αυτή τη στιγμή είναι κυρίως δύο. Το πρώτο είναι βραχυπρόθεσμο και πολυσυζητημένο: πώς θα διοχετευθούν στο Χρηματιστήριο τα τεράστια κεφάλαια που έχουν απορροφήσει οι επενδυτικές εταιρείες. Το δεύτερο είναι μακροπρόθεσμο και αξίζει να τονισθεί πολύ περισσότερο: πώς θα λειτουργήσουν αμοιβαία κεφάλαια με τρόπο που θα διευκολύνει τα νοικοκυριά να επενδύσουν χωρίς να οδηγεί το Χρηματιστήριο σε νέες περιπέτειες. Μη περιμένετε σ αυτό το σημείο να σας περιγράψω μια σειρά θεσμικών μέτρων που θα επιλύσει αυτά τα δυο προβλήματα. Υπάρχουν υπεύθυνοι που μελετούν και διαμορφώνουν κανόνες ελέγχου του Χρηματιστηρίου και είναι σε πολύ καλύτερη θέση από μένα να προτείνουν τέτοια μέτρα. Θα προσπαθήσω απλά να περιγράψω με συντομία αυτό που πιστεύω ότι αξίζει να είναι ο τελικός μας στόχος. Πιστεύω πως ο καλύτερος τρόπος να επενδύουν τα σχετικά άπειρα Κυπριακά νοικοκυριά στο Χρηματιστήριο είναι τα αμοιβαία κεφάλαια. Αν αντίστοιχα, αλλά και πεπειραμένα, νοικοκυριά στο εξωτερικό προτιμούν αυτό τον τρόπο επένδυσης, δεν αντιλαμβάνομαι γιατί πρέπει τα Κυπριακά νοικοκυριά να κάνουν τη δύσκολη δουλειά της επιλογής μετοχών και χαρτοφυλακίου μόνα τους. Εκτός αυτού, τα αμοιβαία κεφάλαια μπορούν να αποτελέσουν φορείς επιμόρφωσης των Κυπριακών νοικοκυριών ως προς τα χρηματιστηριακά. Αυτό θα γίνει όχι μόνο με τις αναλύσεις και συμβουλές που θα παρέχουν στους πελάτες τους, αλλά και με την διαφημιστική εκστρατεία που απαραίτητα θα αναλάβουν για να προσελκύσουν επενδυτές. Πιστεύω επίσης ότι είναι αναγκαίο τα αμοιβαία κεφάλαια να περιέχουν ένα μείγμα Κυπριακών και ξένων τίτλων. Θεωρώ ότι, έστω κι αν δημιουργηθούν αμοιβαία κεφάλαια που έχουν στόχο να ακολουθούν τον δείκτη, τα Κυπριακά νοικοκυριά δεν θα έχουν την επιθυμητή εξασφάλιση έναντι του χρηματιστηριακού κινδύνου. Η Κυπριακή οικονομία είναι πολύ μικρή και πολύ ευάλωτη στις διακυμάνσεις της διεθνούς ζήτησης (παραδείγματος χάριν, λόγω της μεγάλης εξάρτησης από τον Τουρισμό και από μικρό αριθμό υπηρεσιών). Απαιτούνται επενδύσεις και σε ξένες μετοχές, μαζί με τις Κυπριακές. Με την προγραμματιζόμενη απελευθέρωση της κίνησης κεφαλαίων, αυτό δεν θα συγκρούεται με συναλλαγματικούς περιορισμούς. Με βάση την εμπειρία από τις επενδυτικές εταιρείες, ανησυχώ για το πώς θα συμπεριφερθούν οι θεσμικοί επενδυτές σε μια τόσο μικρή αγορά. Εκτός των μέτρων περιορισμού των πιθανών αυθαιρεσιών, αξίζει να σκεφτούμε σοβαρά τις δυνατότητες που προσφέρει ο διεθνής ανταγωνισμός. Είναι σημαντικό να επιβάλλεται η πειθαρχία του διεθνούς ανταγωνισμού στους διαχειριστές των αμοιβαίων κεφαλαίων, δηλαδή να συνειδητοποιήσουν ότι σημαντική απόκλιση από τις διεθνείς αποδόσεις θα οδηγήσει σε απώλεια πελατών προς αμοιβαία κεφάλαια ξένης διαχείρισης. Πολλές φορές, όταν μιλούμε κυρίως για εμπόριο αγαθών, διατυπώνονται τάσεις προστατευτισμού έναντι των ξένων. Αρχίζει κανείς να σκέφτεται πώς να προστατεύσει τα εγχώρια προϊόντα από το διεθνή ανταγωνισμό. Θέλω να επισημάνω ότι στο χώρο των αμοιβαίων κεφαλαίων και των μετοχών γενικότερα, ο φόβος ότι τα χρήματα των νοικοκυριών θα διοχετευθούν εξ ολοκλήρου στους ξένους, στερώντας τις Κυπριακές εταιρείες από απαραίτητα κεφάλαια, δεν είναι δικαιολογημένος. Η διεθνής εμπειρία και η σύγχρονη έρευνα μάς δείχνουν ότι τα νοικοκυριά τείνουν να προτιμούν μετοχές εταιρειών της χώρας τους, ακόμη και όταν αυτές υστερούν αντικειμενικά έναντι ξένων εταιρειών. Η Γεωγραφία φαίνεται να παίζει σημαντικό 18

7 ρόλο στην επιλογή χαρτοφυλακίου, και αυτό δεν είναι αδικαιολόγητο. Οι επενδυτές αισθάνονται πιο άνετα να επενδύουν σε εταιρείες που γνωρίζουν και εμπιστεύονται, και τις οποίες μπορούν να παρατηρούν πιο εύκολα. Με βάση τη μικρή κοινωνία και το περίπλοκο δίκτυο κοινωνικών σχέσεων και διασυνδέσεων, δεν πιστεύω ότι τα Κυπριακά νοικοκυριά θα αποτελέσουν εξαίρεση σ αυτό τον κανόνα. Αναμένω ότι θα υπάρχει προτίμηση και προς αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν αρκετά σε Κυπριακές μετοχές και προς αμοιβαία κεφάλαια κυπριακής διαχείρισης. Θα ήθελα να κλείσω αυτό το άρθρο με κάποιες απλές σκέψεις για τον τρόπο χάραξης και άσκησης οικονομικής πολιτικής, ιδίως μετά το Γενάρη του Βαίνουμε προς μια νέα Κυπριακή οικονομία, με Χρηματιστήριο, ελεύθερα επιτόκια και απρόσκοπτη κίνηση διεθνών κεφαλαίων. Οι μέρες αυτής της νέας Κυπριακής οικονομίας θα είναι πολύ διαφορετικές από αυτές που η προστατευμένη και ελεγχόμενη Κυπριακή οικονομία έχει συνηθίσει. Καμιά οικονομική πολιτική και ιδιαίτερα καμιά πολιτική για στήριξη ή έλεγχο του Χρηματιστηρίου δεν θα πετύχει αν αγνοεί τους νόμους της αγοράς, τη δύναμη των συμφερόντων, και την ευαισθησία της αγοράς σε άκαιρες ή πρόωρες συζητήσεις, αντιπαραθέσεις ή ανακοινώσεις μέτρων. Η μεγάλη απογοήτευση των νοικοκυριών από την πρώτη εμπειρία τους με το Χρηματιστήριο θα δυσκολέψει το έργο της Πολιτείας και των εμπλεκομένων φορέων ακόμη περισσότερο. Η σοβαρή αλλά και σιωπηρή μελέτη προτάσεων, η αποφασιστικότητα στη λήψη μέτρων, αλλά και η έγκαιρη ανακοίνωση των μέτρων είναι βασικά στοιχεία μιας καλής κυβερνητικής πολιτικής στη νέα οικονομία. Η αναποφασιστικότητα, η ομιλητικότητα, η διαρροή πληροφοριών για πιθανές μελλοντικές μεταβολές της οικονομικής πολιτικής και η δημόσια αντιπαράθεση ως προς τις πιθανολογούμενες μεταβολές δεν έχουν θέση σε μια οικονομία με ενεργό Χρηματιστήριο. Θα σας αναφέρω ένα παράδειγμα που το θεωρώ ενδεικτικό αυτών που μας περιμένουν και κάπως ευτράπελο. Κάθε χρόνο, οι διευθυντές της Κεντρικής Τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών και ο Διοικητής της βγάζουν μια φωτογραφία, η οποία διοχετεύεται στον Τύπο. Πληροφορούμαι ότι η φωτογράφιση παίρνει ώρες ολόκληρες. Όλοι προσπαθούν να μη χαμογελούν, για να μη νομίσουν οι επενδυτές ότι τους κοροϊδεύουν, και να μην είναι πολύ σοβαροί για να μη νομίσουν οι επενδυτές ότι είναι απαισιόδοξοι για την οικονομία. Η τελική φωτογραφία τους εμφανίζει ανέκφραστους, αλλά με μια σχεδόν αδιόρατη αισιοδοξία στο βλέμμα τους. Τόσο έντονα συνειδητοποιούν την επίδραση που έχουν πάνω στο Χρηματιστήριο, που ελέγχουν όχι μόνο το τι θα πουν, αλλά και το πόσο θα χαμογελάσουν. Με την αρχή της νέας χρονιάς και την απελευθέρωση της οικονομίας από περιορισμούς που την αλλοίωναν για δεκαετίες, οι κανόνες του παιγνιδιού αλλάζουν δραματικά. Η σοβαρή οικονομική ανάλυση και ο υγιής προβληματισμός θα διαδραματίσουν αποφασιστικό ρόλο στη νέα οικονομία. Εύχομαι οι σκέψεις που ανέπτυξα στο άρθρο αυτό να βάλουν έστω και ένα λιθαράκι στο συνεχιζόμενο προβληματισμό όλων μας για το Χρηματιστήριο ως μέσο αποταμίευσης των νοικοκυριών, τόσο στην Κύπρο όσο και διεθνώς. 19

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74. Φθινόπωρο 2010 ΚΥΠΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74. Φθινόπωρο 2010 ΚΥΠΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΥΡΩΒΑΡΟΜΕΤΡΟ 74 ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΝΩΣΗ Φθινόπωρο 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΥΡΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΚΥΠΡΟΣ (ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ) Μαρτίου 2011 Αντιπροσωπεία της

Διαβάστε περισσότερα

www.onlineclassroom.gr

www.onlineclassroom.gr ΘΕΜΑ 4 Υποθέστε ότι είστε ο διαχειριστής του αµοιβαίου κεφαλαίου ΑΠΟΛΛΩΝ το οποίο εξειδικεύεται σε µετοχές µεγάλης κεφαλαιοποίησης εσωτερικού. Έπειτα από την πρόσφατη ανοδική πορεία του Χρηματιστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου. Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Αγορές Χρήματος και Κεφαλαίου Θεωρία Αποτελεσματικών Αγορών (Επανάληψη) Μεταπτυχιακό στην Οικονομική Επιστήμη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Κατερίνα Κύρτσου Σελίδα-1 Υποθέσεις Δεν υπάρχει κόστος συναλλαγών Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ97 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (Ε.Ε.Χ.) Δρ. Β. Μπαμπαλός

ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ (Ε.Ε.Χ.) Δρ. Β. Μπαμπαλός ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΟΥ (Ε.Ε.Χ.) Δρ. Β. Μπαμπαλός Εταιρείες επενδύσεων:γενικά Μια εταιρεία επενδύσεων ορίζεται ως ένα σύνολο επενδυτικών κεφαλαίων το οποίο εισφέρεται από πολλούς ιδιώτες και

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12/04/2013 30/06/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή

Εισαγωγή. Σύντομη ιστορική αναδρομή ΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΣΙΜΑ ΑΜΟΙΒΑΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ Δ.Α.Κ. Τα Διαπραγματεύσιμα Αμοιβαία Κεφάλαια (Δ.Α.Κ.) είναι μερίδια αμοιβαίων κεφαλαίων τα οποία εκδίδονται από Ανώνυμες Εταιρίες Διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων (ΑΕΔΑΚ)

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για το Περιθώριο (margin)

Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Οδηγός για το Περιθώριο (margin) Ορισμός του περιθωρίου: Οι συναλλαγές με περιθώριο σας επιτρέπουν να εκταμιεύετε ένα μικρό ποσοστό μόνο της αξίας της επένδυσης που θέλετε να κάνετε, αντί να χρειάζσετε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012 Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 19/4/2012 25/6/2012 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013-21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Οκτώβριος 2013 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 4/7/2013-25/9/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών

Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών Περιεχόμενα Πρόλογος... xv Γιάννης Στουρνάρας Ευχαριστίες... xvii Εισαγωγή... xix Κεφάλαιο 1: Η ψυχολογική προσέγγιση των αγορών 1.1. Η παραδοσιακή Χρηματοοικονομική και οι σημαντικές αδυναμίες της...

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Διευθυντής Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Πρόεδρος Τμήματος Στατιστικής 15 Νοεμβρίου 2008 Έρευνα Καταναλωτών για την Κτηματαγορά Νοέμβριος 2008 Περιεχόμενα ΘΕΜΑ Η ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση

Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση Χρηματοδότηση σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης: μια γενική προσέγγιση (βασισμένη στο μοντέλο στρατηγικής που αναπτύχθηκε για το έργο SEED REG) Ε.Κ.Ε.Τ.Α. Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης

Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς. Κυριάκος Φιλίνης Πολιτική Οικονομία Ι: Μακροθεωρία και Πολιτική Νίκος Κουτσιαράς Κυριάκος Φιλίνης Οργανισμοί που δέχονται καταθέσεις Εμπορικές τράπεζες ΣυνεταιριστικέςτράπεζεςΣ έ ά ζ Πιστωτικές ενώσεις Οργανισμοί αποταμιεύσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft:

ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: Specisoft ΑΡΘΡΟ: Επισκεφθείτε το Management Portal της Specisoft: NPV & IRR: Αξιολόγηση & Ιεράρχηση Επενδυτικών Αποφάσεων Από Αβραάμ Σεκέρογλου, Οικονομολόγo, Συνεργάτη της Specisoft Επισκεφθείτε το Management

Διαβάστε περισσότερα

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων:

Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: 6 ο Συνταξιοδοτικό Φόρουμ Πέμπτη, 19 Νοεμβρίου 2015 Επενδύσεις & Διαχείριση Χαρτοφυλακίων Ακινήτων: Τα οφέλη των έμμεσων επενδυτικών οχημάτων όπως REITs/ AIFs για τα Ταμεία Προνοίας Δρ. Γεώργιος Μούντης

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ2 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝNΗΣΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ

ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΠΡΟΙΌΝΤΩΝ ΞΥΛΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΠΛΟΥ Έρευνα μάρκετινγκ Τιμολόγηση Ανάπτυξη νέων προϊόντων ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ Τμηματοποίηση της αγοράς Κανάλια

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής

Ημερήσια Μεταβολή Παρασκευής 1 Στόχος του Tradeview είναι να σας ενημερώσει για την πορεία των αγορών και διαφόρων asset classes σε διεθνές επίπεδο ενώ ταυτόχρονα να εκφράσει κάποιες απόψεις και trading ιδέες για τις αγορές κεφαλαίου,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207

Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Συνέντευξη του ιοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου κ. Χρ. Χριστοδούλου στον Οδηγό Επιχειρήσεων Κύπρου Ελλάδας 207 Ερ.: Ποια είναι τα τελευταία στοιχεία για τις επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08)

(συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) (συνέντευξη: ραδιοφωνικός σταθμός Αθήνα, 9.84, ο σφυγμός της μέρας, 06/02/08) Φ.Κ.: ας επιστρέψουμε τώρα στο μεγάλο θέμα της ημέρας σε παγκόσμια κλίμακα, της Αμερικάνικές προκριματικές εκλογές. Πήραμε

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΧΡΗΜΑΤΟΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ Κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, Ευχαριστώ για την παρουσία σας σημερινή εκδήλωση. Ευχαριστώ επίσης την Ο.Κ.Ε. και το Πρόεδρό της, κ. Πολυζωγόπουλο, για την τιμή που μου έκαναν να μου ζητήσουν να μιλήσω

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση

Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση. 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση Μακροοικονομική Κεφάλαιο 4 Κατανάλωση, αποταμίευση και επένδυση 4.1 Κατανάλωση και αποταμίευση 1) Χωρίς πληθωρισμό και με ονομαστικό επιτόκιο (i).03, κάποιος μπορεί να ανταλλάξει μια μονάδα σημερινής κατανάλωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες

Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα. Γενικές οδηγίες ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Πρόγραμμα Σπουδών: ΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ και ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ Θεματική Ενότητα: ΕΟ 31 Χρηματοοικονομική ιοίκηση Ακαδημαϊκό Έτος: 2011-2012 Γραπτή Εργασία 3 Παράγωγα Αξιόγραφα Γενικές

Διαβάστε περισσότερα

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη

Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας. Ιωαννίνων. Αριθμητικός Γραμματισμός. Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας Ιωαννίνων Αριθμητικός Γραμματισμός Εισηγήτρια : Σεντελέ Καίτη ΘΕΜΑ ΕΙΣΗΓΗΣΗΣ «Προγραμματισμός-Οργάνωση και υλοποίηση μιας διδακτικής ενότητας στον Αριθμητικό Γραμματισμό» ΠΡΟΣΘΕΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch

Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη στην ιστοσελίδα Stockwatch Συνέντευξη του Πανίκου Δημητριάδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 25 Ιουνίου 2012 στην Ηρώ Ευθυμίου Ερ.: Η ένταξη στο μηχανισμό απειλεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις*

Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* 116 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Η κρίση γεννά κεντρικές οικονομικές διοικήσεις* Στο άρθρο με τίτλο «Κρίσεις: Είναι δυνατόν να αποτελούν κατασκευασμένο προϊόν;» εξετάστηκε η προκληθείσα, από μια ομάδα μεγάλων τραπεζιτών

Διαβάστε περισσότερα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα

Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Αποταμίευση, Επένδυση και το Χρηματοπιστωτικό σύστημα Κεφάλαιο 25 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το χρηματοπιστωτικό σύστημα Το χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΕΒΕ ΦΕΙΔΙΑ ΠΗΛΕΙΔΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ Athena Royal Beach Hotel 9 Σεπτεμβρίου 2015 6.30μμ

ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΕΒΕ ΦΕΙΔΙΑ ΠΗΛΕΙΔΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ Athena Royal Beach Hotel 9 Σεπτεμβρίου 2015 6.30μμ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΚΕΒΕ ΦΕΙΔΙΑ ΠΗΛΕΙΔΗ ΣΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ ΠΑΦΟΥ Athena Royal Beach Hotel 9 Σεπτεμβρίου 2015 6.30μμ Κύριε Υπουργέ, Κύριοι Βουλευτές, Φίλε Πρόεδρε του Επιμελητηρίου Πάφου, Αγαπητά

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Σ.Ο.ΚΑ.Κ. www.sokak.org.cy ΕΠΙΛΟΓΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ Α Λυκείου - Ομάδες Μαθημάτων Προσανατολισμού 1η ΟΜΠ 2η ΟΜΠ 3η ΟΜΠ 4η ΟΜΠ Ομάδα Μαθημάτων Προσανατολισμού

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας

Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας Γυναικεία Επιχειρηματικότητα Αποτελέσματα Έρευνας ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ Δημαρχιακό Μέγαρο Θεσσαλονίκης Πέμπτη 21 Νοεμβρίου 2013 Η διαδρομή στον επιχειρηματικό στίβο Αξιοποιώντας

Διαβάστε περισσότερα

OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις. Δρ. Ξενοφών Κροκίδης

OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις. Δρ. Ξενοφών Κροκίδης OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις Δρ. Ξενοφών Κροκίδης Αθήνα, 2015 Το Pedigree της PARNASSE Η PARNASSE ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2014 στην Αθήνα και διαχειρίζεται την πλατφόρμα συμμετοχικών επενδύσεων OpenCircle.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Φλώρινα, Ιούνιος 2012 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΞΟΔΟΙ ΤΩΝ ΑΠΟΦΟΙΤΩΝ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Κ. ΣΑΡΡΗ ΑΝ. ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΤΒΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΔΡΑΣΕΩΝ ΚΑΘΟΔΗΓΗΣΗΣ ΓΔ Στο πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική

ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική ΒΑΣ. ΜΑΓΓΙΝΑΣ: Αναποτελεσματικές ενέργειες έγιναν αλλά η 19μηνη πορεία είναι ικανοποιητική Υπάρχουν τριβές αλλά από ζήλο... Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ «Είμαι ικανοποιημένος από τη δεκαεννιάμηνη πορεία της κυβέρνησης.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game)

Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) Γιώργος Μαυρωτάς Επικ. Καθηγητής Εργαστήριο Βιομηχανικής & Ενεργειακής Οικονομίας Σχολή Χημικών Μηχανικών, Ε.Μ.Π. Εισαγωγή στο Παίγνιο Διοίκησης Επιχειρήσεων (business game) 2o Θερινό Σχολείο Νεανικής

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος Συναλλαγματικές ισοτιμίες και αγορά συναλλάγματος 1. Οι συναλλαγματικές ισοτιμίες και οι τιμές των αγαθών 2. Περιγραφή της αγοράς συναλλάγματος 3. Η ζήτηση νομισμάτων ως ζήτηση περιουσιακών στοιχείων 4.

Διαβάστε περισσότερα

OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις. Δρ. Ξενοφών Κροκίδης

OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις. Δρ. Ξενοφών Κροκίδης OpenCircle Συμμετοχικές Επενδύσεις Δρ. Ξενοφών Κροκίδης Αθήνα, 2015 Το Pedigree της PARNASSE Η PARNASSE ιδρύθηκε τον Ιούνιο του 2014 στην Αθήνα και διαχειρίζεται την πλατφόρμα συμμετοχικών επενδύσεων OpenCircle.

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή

1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή 1 Αγορά συναλλάγµατος 1.1 Εισαγωγή Στη διεθνή οικονοµία γίνεται ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Κάθε χώρα έχει το δικό της νόµισµα, στο οποίο εκφράζονται οι τιµές των αγαθών και υπηρεσιών. Η διεξαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ

Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ Ερωτηματολόγιο ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΦΙΛ ΠΕΛΑΤΗ Όνομα / Επωνυμία Πελάτη Κωδικός Χ.Α.Α. Ημερομηνία Ι.Χ. ΜΑΥΡΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ ΑΞΙΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 5 (1ος ΟΡΟΦΟΣ) 105

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece

The Economist Events The 17th Roundtable with the Government of Greece Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι χαίρετε. Στα επόμενα λεπτά της παρουσίασής μου πρόκειται να εστιάσω κυρίως στο εμπορικό κομμάτι, στην εμπορική διάσταση που έχουν οι εξελίξεις στην περιοχή μας όσον

Διαβάστε περισσότερα

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες

2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2 Συναλλαγµατικές ισοτιµίες, επιτόκια και προσδοκίες 2.1 Εισαγωγή Η ανάπτυξη της αγοράς των ευρωνοµισµάτων, η σταδιακή κατάργηση των περιορισµών της κίνησης κεφαλαίων και η εισαγωγή νέων χρηµατοπιστωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου;

Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala. Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Συνέντευξη με τον Διευθυντή του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία, Jukka Takala Μπιλμπάο, 28 Απριλίου 2008 Τι σημαίνει εκτίμηση κινδύνου; Jukka Takala: Η εκτίμηση κινδύνου

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005

Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005 Κατάσταση Λογαριασμού Αποτελεσμάτων για το έτος που έληξε στις 31 Δεκεμβρίου 2005 31.12.2005 31.12.2004 Διαφοροποίηση σε % έτους 2005 έναντι του έτους 2004 % Κύκλος εργασιών 15.018.396 14.827.278 1% Καθαρά

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1

ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ. ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΣΚΗΣΕΙΣ-ΠΡΑΞΕΙΣ Εισαγωγική εισήγηση Νο1 ΒΑΣΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ Είναι η επένδυση συμφέρουσα; Ποιός είναι ο πραγματικός χρόνος αποπληρωμής της επένδυσης; Κατά πόσο επηρεάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά.

Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. Γ. Οι μαθητές και τα Μαθηματικά. Είδαμε τη βαθμολογία των μαθητών στα Μαθηματικά της προηγούμενης σχολικής χρονιάς. Ας δούμε τώρα πώς οι ίδιοι οι μαθητές αντιμετωπίζουν τα Μαθηματικά. ΠΙΝΑΚΑΣ 55 Στάση

Διαβάστε περισσότερα

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»*

Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Η ΥΠΟΘΕΣΗ «ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ» 13 Αντί Εισαγωγής Όταν τα διαγράμματα «μιλούν»* Στο διάστημα από τον Οκτώβριο του 2009 μέχρι το Μάιο του 2010, η Ελλάδα δέχτηκε μια πρωτοφανή χρηματοπιστωτική επίθεση, που οδήγησε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Δεκέμβριος 2008 0840 / Διάγραμμα 1 Public Issue: Πηγές στοιχείων Κλίμακα στάσεων απέναντι στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΤΕΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ

ΠΩΛΗΤΕΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Η της Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε. Συμμετοχών διοργανώνει 5-ήμερο σεμινάριο ΠΩΛΗΤΕΣ ΑΜΟΙΒΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ Ημερομηνίες διεξαγωγής του σεμιναρίου : 23/6/2008-27/6/2008 Ώρες διεξαγωγής: 17:30-21:15 Τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών

Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Operations Management Διοίκηση Λειτουργιών Διδάσκων: Δρ. Χρήστος Ε. Γεωργίου xgr@otenet.gr 3 η εβδομάδα μαθημάτων 1 Το περιεχόμενο της σημερινής ημέρας Συστήµατα προγραµµατισµού, ελέγχου και διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS"

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ CROWDFUNDING KAI VENTURE CAPITALS Πειραιάς, 8 Μαΐου 2015 ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΘΕΣΜΟΥΣ "CROWDFUNDING" KAI "VENTURE CAPITALS" Crowdfunding Το crowdfunding ή αλλιώς participative financing - («χρηματοδότηση από το πλήθος» -- «συμμετοχική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

1. Ξένα Χρηματιστήρια

1. Ξένα Χρηματιστήρια Ελεγχόμενη από την Ελληνική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Αριθμός Αδείας: 3/73/7.5.1996 Κλεισόβης 8, Αθήναι, Tηλ. 210-3899400, Fax. 210-3216574 Τεύχος 804 21/12/2010 ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ 1. Ξένα Χρηματιστήρια Σταθεροποίηση,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ

ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ECONOMIST CONFERENCES ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΩΡΓΟΥ ΖΑΝΙΑ PRESIDENT, HELLENIC BANK ASSOCIATION, CHAIRMAN OF THE BOARD OF DIRECTORS, NATIONAL BANK OF GREECE CREDIT RISK MANAGEMENT FOR BANKING & BUSINESS FINDING LIQUIDITY

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL)

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODEL) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΠΙΤΟΚΙΩΝ ΚΑΙ ΤΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ (DURATION MODL) Ορισμός και μέτρηση της διάρκειας H διάρκεια ενός χρηματοοικονομικού προϊόντος είναι ο μέσος σταθμικός χρόνος που απαιτείται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1)

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ (Α1) 1. Η τυπική απόκλιση της τιμής ενός χρηματοοικονομικού στοιχείου αποτελεί μέτρο: (α) Αποδοτικότητας (β) Ρευστότητας (γ) Κινδύνου (δ) Κανένα από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ Ενότητα 7: ΠΡΟΘΕΣΜΙΑΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΑΙΑ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Τμήμα ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή

Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη στην εφημερίδα Χαραυγή Συνέντευξη του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, που δόθηκε στις 30 Ιουνίου 2008 στην Αθηνά Ξενοφώντος (Β Μέρος) Τα πλεονεκτήματα και τις

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International

Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG. στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Ομιλία κ. Ν. Καραμούζη, Αναπληρωτή Διευθύνοντος Συμβούλου ομίλου Eurobank EFG στo Forum στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας GO International Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου στην Κύπρο Κύριοι Υπουργοί, Κύριοι Πρέσβεις,

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση

Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Επίδραση νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής στη συναθροιστική ζήτηση Κεφάλαιο 32 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Συναθροιστική ζήτηση

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Ο ρόλος του X.A. στην ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας. Μάιος 2012

ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ. Ο ρόλος του X.A. στην ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας. Μάιος 2012 ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Ο ρόλος του X.A. στην ανάπτυξη της Ελληνικής Οικονομίας Μάιος 2012 Όμιλος ΕΧΑΕ Ο Όμιλος ΕΧΑΕ λειτουργεί την Ελληνική Αγορά μετοχών, ομολόγων και παραγώγων Εταιρικές λειτουργίες - Διακανονισμός

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα