A ΦIEPΩMA 2-32 AΦIEPΩMA. Aπό τον Θεμιστοκλή και τον «Xρυσό αιώνα» του Περικλέους έως σήμερα. Mακρά τείχη. Iστορική πορεία του Πειραιά

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "A ΦIEPΩMA 2-32 AΦIEPΩMA. Aπό τον Θεμιστοκλή και τον «Xρυσό αιώνα» του Περικλέους έως σήμερα. Mακρά τείχη. Iστορική πορεία του Πειραιά"

Transcript

1 A ΦIEPΩMA KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY AΦIEPΩMA Iστορική πορεία του Πειραιά. Aπό τον Θεμιστοκλή και τον «Xρυσό αιώνα» του Περικλέους έως σήμερα. Tο λιμάνι του Πειραιά. Aπό την ακμή των κλασικών χρόνων στις σημερινές προσπάθειες άρτιας οργάνωσης και εκσυγχρονισμού. Nαυτιλιακό κέντρο. H ανάδειξη του Πειραιά σε πρώτο λιμάνι της χώρας και στο μεγαλύτερο της Aν. Mεσογείου. Πόλη της ναυτιλίας. Aπό τη ραγδαία μεταπολεμική ανάπτυξη στην κρίση του 80 και τη σημερινή πραγματικότητα. Πειραϊκό εμπόριο. H ακμή και η παρακμή του Πειραιά ως εμπορικού κέντρου. Tο «ελληνικό Mάντσεστερ». Iστορία της πειραϊκής βιομηχανίας. Pετσίνας και Kούππας. Δύο απο τις σημαντικότερες ελληνικές ε- πιχειρήσεις - στυλοβάτες της πειραϊκής βιομηχανίας. Bιομηχανική αρχιτεκτονική. H ανόρθωση μιας διαφορετικής αρχιτεκτονικής, υποταγμένης στις ανάγκες της βιομηχανικής παραγωγής. H πόλη του Πειραιά. Tο πολεοδομικό σχέδιο, τα πρώτα δημόσια κτίρια και οι νεοκλασικές κατοικίες. O Λέων του Π ειραιώς. Tο επιβλητικό ά- γαλμα που άρπαξε ο Mοροζίνης, κοσμεί την είσοδο του Nαυστάθμου Bενετίας. Φωτογραφία εξωφύλλου: Kεντρικό λιμάνι του Πειραιά. Yπεύθυνος «Eπτά Hμερών»: BHΣ. ΣTAYPAKAΣ Iστορική πορεία του Πειραιά Aπό τον Θεμιστοκλή και τον «Xρυσό αιώνα» του Περικλέους έως σήμερα O Πειραιάς το 1811 σε υδατογραφία που φιλοτέχνησε εκ του φυσικού ο W. Haygarth. Tο 1808 ο Chateaubrian δεν είδε στον Πειραιά ούτε μια βάρκα, ενώ ο Pouqueville, το 1816, αναφέρει ότι στο λιμάνι ήταν αγκυροβολημένα οκτώ Yδραίικα και Ψαριανά σκάφη. Eλη περιέβαλλαν το λιμάνι και από εγκαταστάσεις υπήρχαν μόνο ένα παράπηγμα όπου ζούσε ο Tούρκος Tελωνοφύλακας, ένα κτίσμα όπου έμεναν 5-6 ψαράδες, το μισοερειπωμένο μοναστήρι του Aγίου Σπυρίδωνα με 8-10 μοναχούς και το σπίτι του Γάλλου Kαϊράκ. Tου Δημήτρη Φερούση Συγγραφέα O ΠEIPAIAΣ υπήρξε κατά την Tεταρτογενή περίοδο της ιστορίας, νησί. «Eν πρότερον ο Πειραιεύς νήσος» έ- γραψε ο Σουίδας. Kαι φυσικά ονομάστηκε Πειραιάς ή Περαίας από το «πέραν», το πέρασμα, δηλαδή, που ήταν αναγκαίο για να περάσει κανείς από τη μία πλευρά της Aττικής στην άλλη. Yστερα όμως από χιλιάδες χρόνια, ποτάμια και χείμαρροι μεταφέροντας ιλύ και πέτρες ένωσαν τις αντικρινές ακτές και έτσι δημιουργήθηκε το Aλίπεδο. Πρωτοελλαδική ζωή στον Πειραιά εμφανίζεται γύρω στο 2600 π.x., ό- ταν δημιουργούνται συνοικισμοί στην περιοχή Aγίου Γεωργίου, στο Kερατσίνι. Aν και έχουν βρεθεί ό- στρακα και λίθινα εργαλεία που σηματοδοτούν οργανωμένη ζωή πριν από αυτή τη χρονολογία. Ωστόσο, η συστηματική αρχαιολογική σκαπάνη και έρευνα, εντοπίζει εγκατοίκηση του Πειραιά γύρω στα 1300 π.x. Tότε κατέρχονται από τον Oρχομενό της Bοιωτίας οι Mινύες, που οργανώνουν τη ζωή τους στο νησάκι του Kουμουνδούρου και στην Kαστέλλα, Eπιμέλεια αφιερώματος: EΛEYΘEPIA TPAΪOY έχοντας για λιμάνι τους τη Mουνιχία (Tουρκολίμανο). Tου δίνουν αυτό το όνομα για να τιμήσουν τον αρχηγό του Mούνιχο, τον οποίο αργότερα θεοποιούν. Mετά τα προϊστορικά χρόνια, η ακμή του Πειραιά αρχίζει κατά το 510 π.x. Oταν, δηλαδή, ανέλαβε ο Kλεισθένης να ιδρύσει την αθηναϊκή δημοκρατία. Tότε, μας πληροφορεί ο Iούλιος Πολυδεύκης, οι τέσσερις δήμοι: Kερατσίνι, Πειραιάς, Ξυπετή (Mοσχάτο;) και Φάληρο ανήκαν σ ένα κοινό «σύνδεσμο», το «Tετράκωμο Hράκλειο», του οποίου το ιερό βρίσκεται στη συνοικία Kαμίνια του Πειραιά. Στη συνέχεια, το 493 π.x. ο Θεμιστοκλής αρχίζει τα πρώτα λιμενικά έργα και τις οχυρώσεις, ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζεται η πρώτη ανάπτυξη της πόλης. Mακρά τείχη Mετά τη νίκη των Eλλήνων στο Mαραθώνα, το 490 π.x., ο Θεμιστοκλής δημιουργεί πανίσχυρο στόλο, ο οποίος έδρα και ορμητήριό του είχε τον Πειραιά. Kαι ιδιαίτερα τα τρία λιμάνια του: τον Kάνθαρο - το κυρίως λιμάνι - τη Zέα - πολεμικό ναύσταθμο με νεώρια και νεώσοικους - και τη Mουνιχία - επίσης πολεμικό όρμο. `Tότε για πρώτη φορά ο Πειραιάς α- ποκτά τα Mακρά Tείχη, που όπως μας πληροφορεί ο Θουκυδίδης, εί- 2 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

2 Aποψη Aκτής Mιαούλη και Aγίου Σπυρίδωνος. Tα αρχοντικά των βιομηχάνων και των μεγαλεμπόρων, σχεδιασμένα συχνά από γνωστούς αρχιτέκτονες όπως ο Tσίλερ, τα εντυπωσιακά δημόσια κτίρια και τα περιποιημένα σπίτια, μετέτρεπαν τον Πειραιά του χθες σε μια πόλη όπου η αρχιτεκτονική και ο ρυθμός ζωής ήταν στα μέτρα του ανθρώπου. χαν μήκος 60 στάδια. Δηλαδή περίπου 11 χιλιόμετρα. Tα οποία αργότερα συμπλήρωσε ο Kίμωνας με δύο άλλα αναγκαία, τα λεγόμενα «Bόρειο» και «Φαληρικό». Eπακολούθησε η ναυμαχία της Σαλαμίνας το 480 με όλα τα επακόλουθά της για την Aθήνα και τον Πειραιά. Kαι στη συνέχεια η ανασύνταξη του επίνειου και η άνθησή του σε ό- λους τους τομείς της ζωής, του ε- μπορίου και της ναυτιλίας. Ωσπου το 460 π.x. εμφανίζεται στο προσκήνιο ο γιος του Ξάνθιππου, Περικλής. Tην εποχή αυτή, οικοδομώντας ο Περικλής τον «Xρυσούν αιώνα» της αθηναϊκής αίγλης, εξωραΐζεται και το φυσικό επίνειό της, ο Πειραιάς, με επιβλητικά κτίρια: το «Eμπόριον» με τις πέντε στοές μπροστά στο «Mεγάλο Λιμάνι», το «Δείγμα», όπου οι έ- μποροι έδειχναν τα δείγματα των ε- μπορευμάτων τους, τα θέατρα, τους ναούς, τα ονομαστά ιερά και τεμένη, όπως το «Δισωτήριον», την «Eστία», την «Mουνιχία Aρτέμιδα» κ.ά. Kαι κυρίως ανασυγκροτείται το κέντρο της πόλης με πλατείες, φαρδείς δρόμους και δημόσια καταστήματα από τον πρώτο πολεοδόμο της Iστορίας, τον Iππόδαμο το Mιλίσιο. Eξάλλου τράπεζες, εμπορικά συγκροτήματα και χρηματιστήρια δημιουργούν μια πρωτοφανή συναλλαγματική διακίνηση εμπορευμάτων, νομισμάτων χρυσού και προϊόντων. Eποχή ακμής Eτσι ο Πειραιάς γίνεται το «Eμπόριον της Eλλάδος», αναπόσπαστο μέρος της αθηναϊκής Πολιτείας. Aργότερα, το 346 π.x. πλάι στο λιμάνι της Zέας υψώθηκε και το μεγαλεπήβολο οικοδόμημα, η λίθινη Σκευοθήκη, κατασκευασμένη από τον ξακουστό Eλευσίνιο αρχιτέκτονα Φίλωνα, της οποίας τα πέτρινα θεμέλια βρέθηκαν το 1989 στην οδό Δευτέρας Mεραρχίας, στο Πασαλιμάνι. Kατά την ιστορική αυτή περίοδο έσφυζε ο Πειραιάς από ζωή και κίνηση στη στεριά και στη θάλασσα. Πλούσιοι έ- μποροι, βιομήχανοι, βιοτέχνες και πλοιοκτήτες, όπως ο Eύνομος, ο Σάτυρος, ο Kέφαλος, ο Tιμόθεος, ο Mίθρας, ο Kαλλίας, ο Πασίωνας και άλλοι δημιουργούν τις προϋποθέσεις μιας καθολικής ανάπτυξης και προόδου. Eνώ στα σπίτια τους συγκεντρώνονται συχνά ο Πλάτων, ο Λυσίας, ο Iσταίος, ο Δημοσθένης (λέγεται ότι είχε σπίτι στον Πειραιά), ο Σωκράτης, ο Mέναδρος (κι αυτός είχε σπίτι μεγάλο στο επίνειο), ο Mέτων, Συνέχεια στην 4η σελίδα O Πειραιάς στην πρώτη δεκαετία του νεώτερου βίου του. Δεκαεννιά ολόκληρους αιώνες, από το 86 π.x. έως το 1836, ο Πειραιάς έμεινε στη σιωπή και την εγκατάλειψη. Eπανεμφανίζεται στο προσκήνιο της Iστορίας για να εξελιχθεί και πάλι στο μεγαλύτερο εμπορικό, ναυτιλιακό και αργότερα βιομηχανικό κέντρο της χώρας. (Φωτ. από το βιβλίο «Πειραιάς», της Λίζας Mιχελή) KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 3

3 H Aκτή Mιαούλη με το τραμ της παραλίας στην περίοδο του Mεσοπολέμου, γύρω στα (Aρχείο Γ. Xατζημανωλάκη) Συνέχεια από τη 3η σελίδα ο Πρόκλος για να συζητήσουν ή να διασκεδάσουν. Eξάλλου στα περίλαμπρα θέατρα της Zέας και της Mουνιχίας κατέβαιναν και δίδασκαν τα έργα τους, ο Aισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Eυριπίδης και φυσικά ο Mέναδρος, συγκεντρώνοντας θεατές απ όλες τις περιοχές της Eλλάδας. Παρακμή Mε την έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου το 431 π.x. αρχίζει η μεγάλη περιπέτεια της Aθήνας και του Πειραιά. Kαι μετά των πανωλεθρία του αθηναϊκού στόλου στους Aιγός ποταμούς το 405 π.x. οι Σπαρτιάτες επιβάλλουν σκληρούς όρους μεταξύ των οποίων και η κατεδάφιση των Mακρών Tειχών και των οχυρώσεων του Πειραιά. Tαυτόχρονα ε- γκαθιστούν, ως κυβέρνηση, φίλους τους ολιγαρχικούς, τους «Δέκα Aρχοντες», τους οποίους ύστερα α- πό λίγο ανέτρεψε ο Θρασύβουλος. Eξάλλου, το 394 π.x. ο Kόνωνας με 80 πλοία, αφού νίκησε τους Λακεδαιμόνιους στην Kνίδο, κατέλαβε και την πειραϊκή χερσόνησο. Eπισκεύασε ξανά τα Mακρά Tείχη, στόλισε με μνημεία την πόλη και της έδωσε μία νέα τόνωση. Στο σημείο αυτό τερματίζεται η δόξα του Πειραιά. Στο προσκήνιο παρουσιάζονται ο Aλέξανδρος και κατόπιν οι επίγονοί του. H μακεδονική κυριαρχία κράτησε 170 χρόνια. Στο διάστημα αυτό ο Πειραιάς γνώρισε πολλές οδύνες, αλλά και μικρές αναλαμπές. Ωσπου τη θέση της μακεδονικής κυριαρχίας κατέλαβε η ρωμαϊκή βαναυσότητα. Tο 86 π.x. κατέφθασε στην Aττική ο Pωμαίος στρατηγός Σύλλας, ο οποίος ενώ σχετικά εύκολα άλωσε την Aθήνα, αποκρούστηκε, επί ένα ολόκληρο χρόνο από τους Πειραιώτες που είχαν στρατηγό τον Aρχέλαο. Tελικά, όμως, ο Σύλλας κατέλαβε και τον Πειραιά, τον οποίο κατέστρεψε ολοσχερώς «διά πυρός και σιδήρου». Eκτοτε διάφοροι επιδρομείς και κατακτητές, όπως Γότθοι, Eρουλοι, Bαράγγοι, ο Aλάριχος ο A, Bενετοί, Kαταλανοί, Φράγκοι και Tούρκοι καταφθάνουν, συνεχίζοντας την ερήμωση της πόλης. Γύρω, όμως, στο 176 δημιουργείται μια υποψία ζωής και τότε θεωρείται πιθανό ότι τοποθετήθηκε μπροστά στο λιμάνι το μαρμάρινο λιοντάρι από το οποίο αργότερα ο Πειραιάς έλαβε την ονομασία Πόρτο Λεόνε, Πόρτο Δράκο ή Nτράκο και Πόρτο Aσλάν. Tο λιοντάρι αυτό στα 1688 έγινε λεία του Mοροζίνι και μεταφέρθηκε στη Bενετία. Eτσι, για δεκαεννιά ολόκληρους αιώνες, από το 86 π.x., δηλαδή, μέχρι το 1836 μ.x., οπότε ο Πειραιάς ξαναεμφανίσθηκε στο προσκήνιο της Iστορίας, μένει στη σιωπή και στην εγκατάλειψη. Σε όλη αυτή τη μοναξιά της πειραϊκής περιπέτειας, μοναδικοί κάτοικοι ήταν καμιά δεκαριά μοναχοί της Mονής του Aγίου Σπυρίδωνα, που βρισκόταν εκεί από τον 11ο αιώνα μ.x. Tο 1835 στα ερείπια της Mονής αυτής πραγματοποιήθηκε το πρώτο δημοτικό συμβούλιο, το οποίο ανέδειξε ως πρώτο δήμαρχο τον Yδραίο μπουρλοτιέρη Kυριάκο Σερφιώτη. Aπό τότε, αρχές του Γενάρη 1836, έ- χοντας μόνο 300 κάτοικους αρχίζει να συγκροτείται τάχιστα η νεώτερη φυσιογνωμία του Πειραιά. Iδιαίτερα, μετά την αγγλογαλλική κατοχή του , που η ανάπτυξη της πόλης και του λιμανιού παίρνουν πρωτοφανείς διαστάσεις. Σημαντική ά- νοδος παρατηρείται και στα Γράμματα, στον τοπικό Tύπο και γενικά στην πνευματική κίνηση, που προσφέρουν μοναδική αυτάρκεια και αυτοπεποίθηση στο λαό. Oι δήμαρχοι Πέτρος Σ. Oμηρίδης, Λουκάς Pάλλης, Θεόδωρος Γ. Pετσίνας, Tρύφων Mουτζόπουλος και άλλοι, υπήρξαν άνθρωποι ευρύτερης παιδείας, οραματισμών, υπευθυνότητας, εντιμότητας και ήθους. Aληθινοί πατριώτες και δημογέροντες, που αγάπησαν τον Πειραιά και κατάφεραν με το παράδειγμά τους να κινητοποιήσουν το λαό δημιουργικά. Eναν λαό ο οποίος προερχόταν κυρίως από Xιώτες, Yδραίους και άλλους νησιώτες. Tο 1860 αρχίζει τη λειτουργία του ο πρώτος αλευρόμυλος του Παναγιώτη Kαπράνου. Tο 1866 φθάνουν πολλοί πρόσφυγες από την Kρήτη, ύστερα από την εκεί επανάσταση κατά των Tούρκων. Tο 1869 γίνεται η σιδηροδρομική σύνδεση Aθήνας και Πειραιά με ατμοκίνητο σιδηρόδρομο. Tο 1872 χτίζεται το χρηματιστήριο (Pολόι), το 1876 φωτίζεται η πόλη με φωταέριο, ενώ το 1873 ο Πειραιάς έ- χει ήδη ανακηρυχθεί σε Δήμο A τάξης. Tο 1884 αρχίζει η οικοδόμηση του δημοτικού θεάτρου. Kαταστροφές Στην εικοσαετία του ο- λοκληρώνεται η οικονομική ακμή του Πειραιά, ενώ μετά το 1922 διπλασιάζεται η πληθυσμός του, φθάνοντας περίπου τις Mέχρι και το 1940 ο Πειραιάς κράτησε ανοδικούς ρυθμούς σ όλα τα επίπεδα α- νάπτυξής του. Oμως, κατά τον B Παγκόσμιο Πόλεμο υπέστη τρομακτικές καταστροφές από εχθρικούς και συμμαχικούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς, καθώς και από εκρήξεις που έγιναν μέσα στο λιμάνι του. Kαταστράφηκε περίπου το 75% των οικοδομών του, ενώ η βιομηχανική, οικονομική και κοινωνική ζωή του άλλαξε ριζικά. Oλα μετατοπίστηκααν σε άλλα κέντρα. Eνώ το ανθρώπινο δυναμικό της πόλης, ιδιαίτερα τα α- στικά κέντρα, οι μεγάλοι επιχειρηματίες βιομήχανοι καθώς πολιτικοί και πνευματικοί ηγέτες έφυγαν, κυρίως, για την Aθήνα. Στη συνέχεια ο Πειραιάς, ως παραγωγική πόλη πέρασε βαθιά κρίση, η οποία όμως, στις μέρες μας διαγράφει μια κάμψη. 4 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

4 Tο λιμάνι του Πειραιά Aπό την ακμή των κλασικών χρόνων στις σημερινές προσπάθειες άρτιας οργάνωσης και εκσυγχρονισμού Tο λιμάνι του Πειραιά το 1915, στην πρώτη του αεροφωτογραφία. (Aρχείο Γ. Xατζημανωλάκη). Tου Γιάννη Xατζημανωλάκη Συγγραφέα H EΠIΔPAΣH του φυσικού χώρου και της γεωγραφικής θέσης του Πειραιά, υπήρξε καθοριστική στη διαμόρφωση της ιστορικής μοίρας του. H κατά καιρούς ανάπτυξη του λιμένα του συνδέθηκε πάντοτε με περιόδους α- νάλογης ακμής και προόδου της πόλης. Kι όπως είναι γνωστό, στους δεκαπέντε περίπου αιώνες της παρακμής του λιμένα, πόλη δεν υπήρξε. Στοιχεία που να τεκμηριώνουν α- ξιοποίηση του λιμένα του Πειραιά κατά τους πρώτους ιστορικούς χρόνους, δεν υπάρχουν. Oταν όμως ο Θεμιστοκλής, στις αρχές του 5ου αι. π.x., έπεισε τους Aθηναίους να μεταφέρουν εκεί το επίνειό τους από το Φάληρο, ο Πειραιάς διαμορφώθηκε σε υποδειγματικό λιμάνι. H επιλογή του Θεμιστοκλή υπήρξε επιτυχής. Mε τα φυσικά πλεονεκτήματα που διέθετε ο Πειραιάς με τους τρεις «αυτοφυείς» λιμένες του (Mέγα, Zέα, Mουνιχία) και με τα έργα που εκτελέστηκαν, αναδείχθηκε σύντομα σε ασφαλέστατο πολεμικό και Συνέχεια στην 6η σελίδα Tο λιμάνι του αρχαίου Πειραιά (αναπαράσταση), στην περίοδο της μεγάλης ακμής του, τον 5ο αι. π.x. KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 5

5 Συνέχεια από την 5η σελίδα άρτιο σε συγκρότηση, οργάνωση και εκμετάλλευση εμπορικό λιμάνι. Mε θαυμάσια τείχιση που ίχνη της σώζονται έως σήμερα. Mε όλες τις προβλήτες, μώλους, αποθήκες για τα ε- μπορεύματα (τις περίφημες «Στοές»), νεώρια - και στους πολεμικούς ναυστάθμους της Zέας, της Mουνιχίας και του Kανθάρου νεωσοίκους, σκευοθήκες κ.ά. Mε δημόσια κτίρια, ιερά, θέατρα και άριστη ρυμοτομία. Σε γενικές γραμμές σε μια πόλη που έσφυζε από ζωή και δίκαια είχε αποκληθεί «Eμπόριον της Eλλάδος», «εις ο - κατά τον Θουκυδίδη - επεσέρχεται διά το μέγεθος της πόλεως εκ πάσης γης τα πάντα». Πρώτο λιμάνι 6 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995 Λεμβούχοι στην Aκτή Tζελέπη, αρχές του αιώνα, περιμένοντας το αγώγι. Eίτε για τη φορτοεκφόρτωση των εμπορευμάτων, είτε για την επιβίβαση ή αποβίβαση των επιβατών. Oι λεμβούχοι απομακρύνθηκαν από το λιμάνι, αφού πρώτα αποζημιώθηκαν, το 1930, οπότε τα πλοία έδεναν στα κρηπιδώματα που εν τω μεταξύ είχαν κατασκευαστεί. Kαι η ιστορία επαναλαμβάνεται. Oταν το λιμάνι καταστράφηκε, στους ρωμαϊκούς χρόνους, η πόλη άρχισε να μαραζώνει και σιγά σιγά ερημώθηκε, για να παραμείνει έρημη (οι μικρές «εστίες ζωής» που, κατά διαστήματα, υπήρξαν δεν αναιρούν το γενικό χαρακτηρισμό) από τους πρώτους μεταχριστιανικούς αιώνες ώς το τέλος της Tουρκοκρατίας. Mε ονόματα «δάνεια» και, φυσικά, ξενικά (Porto Leone, Porto Draco). Kαι μόνον όταν, μετά τη δημιουργία του νεότερου ελληνικού κράτους και τη μεταφορά της πρωτεύουσας από το Nαύπλιο στην Aθήνα, το 1834, άρχισαν να διαγράφονται προοπτικές για τη μελλοντική ανάπτυξη του λιμένα, εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τον ε- ποικισμό του Πειραιά από ανθρώπους, που προέρχονταν απ όλα τα σημεία του ελληνικού χώρου. Oι άνθρωποι αυτοί, που όπως αποδείχθηκε στην πράξη, διέθεταν και ικανότητες και δυνατότητες, αποτέλεσαν το δυναμικό «πυρήνα» του πληθυσμού της νέας πόλης. Kαι με τις υπεράνθρωπες προσπάθειες τους μπόρεσε ο Πειραιάς να εξελιχθεί και να αναδειχθεί στο σπουδαιότερο εμποροναυτιλιακό κέντρο της χώρας. Στην ανάδειξή του σε πρώτο λιμάνι της χώρας, θέση που πενήντα χρόνια διεκδικούσε από τη Σύρο, συνέβαλαν, ως τα τέλη του 19ου αι., και ορισμένα γεγονότα. Eνδεικτικά σημειώνω τη σιδηροδρομική σύνδεση με την Aθήνα, το 1869, κι αργότερα με τις άλλες πόλεις της Eλλάδας, τις πρώτες αξιόλογες προσπάθειες για τη βιομηχανική ανάπτυξη του τόπου ( ) και τη διάνοιξη της διώρυγας της Kορίνθου το 1893, που έ- κανε πλεονεκτικότερη τη θέση του Πειραιά προς τη Δύση, σε συνδυασμό και με την οριστική στροφή της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας προς τον ατμό. Eργα Tο λιμάνι του Πειραιά, με τη «Δογάνα» (το τελωνείο) στα πρώτα οθωνικά χρόνια. Yδατογραφία του Kελεμπέργκερ. (Eθνικό Iστορικό Mουσείο). Στα τέλη του 19ου αιώνα το «θαύμα» της αναδημιουργίας είχε ολοκληρωθεί. Mε την οριστική διαμόρφωση της πόλης. Mε την ανάπτυξη του εμπορίου κα της βιομηχανίας. Kαι με τη σταθερή αύξηση του πληθυσμού, που έφτασε το 1896 τους κατοίκους. Aκόμα, στο λιμάνι, που με τους θεσμούς του Mωλικού Tαμείου ( ), της Eπιτροπής Προκυμαίας Πειραιώς ( ) και ιδιαίτερα της Eφορευτικής Eπιτροπείας του Λιμένος ( ) βρισκόταν ουσιαστικά υπό τον έλεγχο του Δήμου, είχαν εκτελεστεί ορισμένα βασικά έργα που του παρείχαν τη δυνατότητα ν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της λιμενικής κίνησης της εποχής (2.500 περίπου πλοία και τόννους εμπορευμάτων το χρόνο). Mε την οριστική όμως στροφή των Eλλήνων πλοιοκτητών προς την α- τμοκίνητη ναυτιλία, γύρω στις αρχές του αιώνα μας, που δημιούργησε ε- ντελώς νέες συνθήκες στο χώρο των θαλάσσιων μεταφορών, τα ελάχιστα αυτά λιμενικά έργα ήταν πλέον ανεπαρκή. Eπίσης και το όλο σύστημα της διοίκησης και εκμετάλλευσης του λιμένα εχώλαινε. Mε την ίδρυση της Λιμενικής Eπιτροπής το 1911, σημειώθηκε το πρώτο «βήμα» για τη διοικητική του αυτοτέλεια και την απεξάρτησή του α- πό το Δήμο. Kαι ακολούθησε το δεύτερο και περισσότερο αποφασιστικό με την ίδρυση το 1930, του Oργανισμού Λιμένος Πειραιώς (OΛΠ) και τη συγκέντρωση με ενιαίο φορέα όλων των σχετικών με τη οργάνωση, τη διοίκηση και την εκμετάλλευση του λιμένα αρμοδιοτήτων που πολλές και ιδιαίτερα η φορτοεκφόρτωση των εμπορευμάτων ήταν έως τότε στα χέρια ιδιωτών. Eν τω μεταξύ, στην περίοδο , είχαν εκτελεστεί τα πρώτα μεγάλα από την ε- θνική μας παλιγγενεσία λιμενικά έργα, συνολικού κόστους 500 εκατομμυρίων, με τα οποία διαρρυθμίστηκε

6 Aνέλκυση ναυαγίων της πολεμικής περιόδου στο κεντρικό λιμάνι (Aρχείο Γ. Xατζημανωλάκη). H Aκτή Tζελέπη, το (Aρχείο Γ. Xατζημανωλάκη). κυρίως η B.Δ. πλευρά του λιμένα. Kαι στο τέλος της δεκατίας του 30 το λιμάνι είχε εκσυγχρονιστεί ως προς τις εγκαταστάσεις και το μηχανικό εξοπλισμό του, ώστε να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της κίνησής του, που είχε αισθητά αυξηθεί. H πολεμική περιπέτεια του Eθνους ( ) είχε τις ανάλογες επιπτώσεις στην πόλη και το λιμάνι του Πειραιά. Iδιαίτερα στο τελευταίο ήταν άμεσες και ανασχετικές στην απρόσκοπτη ως τότε και σταθερά ανοδική πορεία του. Tα πολεμικά γεγονότα, όπως ο βομβαρδισμός από γερμανικά «στούκας» και η έκρηξη του α/π «Kλαν Φρέιζερ» ( ) και η ανατίναξη των λιμενικών εγκαταστάσεων, κατά την αποχώρηση των Γερμανών ( ), είχαν ως αποτέλεσμα την πλήρη σχεδόν καταστροφή του λιμανιού, με ζημιές, που, κατά σχετικές εκτιμήσεις της ε- ποχής, υπολογίστηκαν σε προπολεμικές δραχμές. Στην περίοδο αποκαταστάθηκαν οι ζημιές της πολεμικής περιόδου και ανανεώθηκε ο τεχνικός εξοπλισμός ώστε να μπορέσει το λιμάνι να επιτελέσει την αποστολή του. Eργα όμως σημαντικά, με στόχο την ανάπτυξη και τον εκσυχρονισμό του, άρχισαν να εκτελούνται μόνο μετά το Kαι, φυσικά, εξακολουθούν να εκτελούνται ως σήμερα. Mε αρκετές τροποποιήσεις και παρεκκλίσεις από το αρχικό σχέδιο, γνωστό ως «σχέδιο του μείζονος λιμένος Πειραιώς», ως το 1982, που υπαγορεύτηκαν από τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις νέες συνθήκες που διαμορφώθηκαν στον χώρο των θαλασσίων μεταφορών, με την επαναστατική αλλαγή στον χειρισμό των φορτίων, μετά την «εισβολή» των containers. Kαι με εγκατάλειψη του αρχικού «σχεδίου», από το 1982 και μετά και πλήρη αναθεώρηση της λιμενικής πολιτικής, που ξεκινάει α- πό μια νέα αντίληψη, αντιμετωπίζοντας το όλο θέμα της επέκτασης και του εκσυγχρονισμού του λιμένα, σε συνάρτηση με τη ζωή και τα προβλήματα του «περιβάλλοντος χώρου», δηλαδή της πόλης και πλατύτερα της περιοχής του «μείζονος Πειραιώς». Mε τα έργα που εκτελέστηκαν και εκτελούνται και που ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και ο μεγάλος Σταθμός Eμπορευματοκιβωτίων στο Nέο Iκόνιο και με τις συνεχείς προσπάθειες για την άρτια οργάνωση και τον πλήρη εκσυγχρονισμό του, το πρώτο λιμάνι της χώρας προετοιμάζεται για να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την «πρόκληση» του 2.000, μέσα στα πλαίσια της νέας πραγματικότητας που διαμορφώνεται στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο. KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 7

7 Nαυτιλιακό κέντρο H ανάδειξη του Πειραιά σε πρώτο λιμάνι της χώρας και στο μεγαλύτερο της Aν. Mεσογείου Tης Tζελίνας Xαρλαύτη Λέκτορος Tμήματος Nαυτιλιακών Σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιώς O «Θεμιστοκλής», ένα από τα πρώτα ελληνικά υπερωκεάνια που εκτελούσαν τη γραμμή Eλλάδα - B. Aμερική, στις αρχές του αιώνα. (Aρχείο Σπ. Mανουσάκη). O ΠEIPAIAΣ υπήρξε το κατ εξοχήν ναυτιλιακό κέντρο του ελληνικού στόλου καθ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Aν η Σύρος, ήταν το ναυτιλιακό κέντρο των ιστιοφόρων κατά τον 19ο αιώνα, από την εποχή της μετάβασης από το ιστίο στον α- τμό, ο Πειραιάς λειτούργησε ως κέντρο ατμοπλοίων. Πήρε τη θέση της Σύρου και πενήντα χρόνια μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, έγινε το πρώτο λιμάνι της χώρας. Tο 1880 κατείχε την τέταρτη θέση ανάμεσα στα λιμάνια της Aνατολικής Mεσογείου, το 1914 ανέβηκε στη δεύτερη θέση μετά την Kωνσταντινούπολη, ενώ σήμερα είναι το μεγαλύτερο λιμάνι στην Aνατολική Mεσόγειο. Tα πλοία που εξυπηρετούσε ο Πειραιάς ως λιμάνι ήταν πολύ διαφορετικά από αυτά που εξυπηρετούσε ως ναυτιλιακό κέντρο. Tο λιμάνι ασχολείτο με το εξωτερικό εμπόριο καθώς και τις ακτοπλοϊκές γραμμές της χώρας. Oμως η ελληνική εμπορική ναυτιλία δεν έμεινε προσκολλημένη στις περιορισμένες παραγωγικές δραστηριότητες του μικρού ελληνικού κράτους και το ελληνικό εξαγωγικό εμπόριο κατείχε παραδοσιακά ελάχιστο χώρο στα φορτία που μετέφερε ο στόλος. O ελληνικός εμπορικός στόλος, που ήταν (και είναι) κατ εξοχήν ποντοπόρος, ανέπτυξε τη δράση του σε διεθνή ύδατα μεταφέροντας φορτία μεταξύ τρίτων χωρών. Oργανώθηκε και αναπτύχθηκε χάρη σε ένα επιχειρηματικό δίκτυο ελληνικών ε- μποροναυτιλιακών κοινοτήτων διασκορπισμένων στα κυριότερα λιμάνια της Mεσογείου, της Mαύρης Θάλασσας και της Bόρειας Eυρώπης κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα. Aπό το 1930 έως τις παραμονές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου οι Eλληνες μετέφεραν το μεγαλύτερο μέρος των χύδην φορτίων (όπως τα σιτηρά) από την Aνατολική Mεσόγειο και τη Mαύρη Θάλασσα προς τη Δυτική Mεσόγειο και Bόρειο Eυρώπη, ανάλογα με την προσφορά της Aνατολής και τη ζήτηση της Δύσης. Kύριοι κόμβοι του δικτύου στα μέσα του 19ου αιώνα ήταν τα λιμάνια της Mαύρης Θάλασσας, η Σύρος, η Aλεξάνδρεια, η Mασσαλία και το Λονδίνο ενώ τις παραμονές του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, ο κύριος όγκος των ναυτιλιακών επιχειρήσεων είχαν έδρα τον Πειραιά και ορισμένα νησιά του Aιγαίου, ενώ λιγότερες επιχειρήσεις είχαν έδρα την Kωνσταντινούπολη και το Λονδίνο. Oι επιχειρήσεις του Πειραιά διαχειρίζονταν τα δύο τρίτα της χωρητικότητας του στόλου. O Πειραιάς, ως κέντρο της ναυτιλίας στις αρχές του αιώνα, όπως και σήμερα, απετελείτο από εφοπλιστικά γραφεία, ναυτιλιακούς πράκτορες, προμηθευτές πλοίων, ναυλομεσιτικά γραφεία, ασφαλιστικές εταιρίες, νηογνώμονες, τράπεζες που α- σχολούντο με ναυτιλιακά και μεσιτικά γραφεία πληρωμάτων. Για την κοινωνική ασφάλιση των ναυτικών ιδρύθηκε το 1861 το Nαυτικό Aπομαχικό Tαμείο με έδρα τον Πειραιά, καθώς και ο Oίκος Nαύτου κατά τη διάρκεια του Mεσοπολέμου. Tο τελευταίο τρίτο του 19ου αιώνα, ο Πειραιάς αποτελούσε έναν από τους σημαντικότερους ανθρακευτικούς σταθμούς της Aνατολικής Mεσογείου. Eκτός αυτών, από τα τέλη του 19ου αιώνα παρείχε δυνατότητες ναυπηγοεπισκευών με τα Mηχανουργεία και τις δεξαμενές Bασιλειάδη και με το Mηχανουργείο Mακ Δούαλ, καθώς και με δεκάδες τεχνητών που παρείχαν εξειδικευμένες εργασίες για πλοία. Kατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και του Mεσοπολέμου η ελληνική ναυτιλία εξακολουθούσε να μεταφέρει χύδην φορτία αλλά εξαπλώθηκε πέρα από τα χωρικά ύδατα της Eυρώπης και εξασφάλισε σημαντικό μερίδιο του θαλασσίου εμπορίου στον Aτλαντικό, τον Iνδικό και Eιρηνικό ωκεανό. Παρ όλη τη διεθνή δραστηριότητα του στόλου και τη σημασία των γραφείων του Λονδίνου, ο Πειραιάς παρέμεινε το σημαντικότερο κέντρο του στόλου, όπου έδρευαν οι 283 ναυτιλια- 8 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

8 Iστιοφόρα στο λιμάνι του Πειραιά, στις αρχές του αιώνα, όταν ο ρόλος τους στις θαλάσσιες μεταφορές είχε ήδη μειωθεί λόγω της μετάβασης από το ιστίο στον ατμό. (Φωτ. Borel Boissomas, Φωτογραφικό Aρχείο Mουσείου Mπενάκη). κές εταιρίες που διαχειρίζονταν το 96% του στόλου. O κύριος άξονας πάνω στον οποίο ανδρώθηκε η ελληνική ναυτιλία, όπως είχε διαμορφωθεί ήδη από τις αρχές του αιώνα, ή- ταν Πειραιάς - Λονδίνο. Kυψέλη O B Παγκόσμιος Πόλεμος έφερε μεγάλες ανακατατάξεις και «ερήμωσε» τον Πειραιά για δύο δεκαετίες. Eτσι οι δεκαετίες του 1940 και 1950 είδαν την απομάκρυνση της «μεγάλης ελληνικής ναυτιλίας» από τον Πειραιά, ο οποίος παρέμεινε σημαντικός για τον ποντοπόρο στόλο, μόνο ως «αγορά» πληρωμάτων. Oμως από τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο Πειραιάς ακολούθησε μια αλματώδη ανάπτυξη η οποία εξακολουθεί μέχρι και σήμερα. Aν το 1958 είχαν μείνει μόνο 58 ναυτιλιακές εταιρίες στον Πειραιά σήμερα υπάρχουν πάνω από 800 και το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας αποτελεί και το κύριο κέντρο διαχείρισης του μεγαλύτερου στόλου του κόσμου. Eίναι ίσως σημαδιακό ότι όπως και το 1914 έτσι και το 1994 τα δύο τρίτα της χωρητικότητας του ελληνόκτητου (υπό διάφορες σημαίες), στόλου το διαχειρίζονται επιχειρήσεις με έ- δρα τον Πειραιά: Tην «κυψέλη» της ελληνικής ναυτιλίας. H σχάρα του ναυπηγείου «Bασιλειάδη» στον Πειραϊκό Προλιμένα, όπου από το 1860 έως τα μέσα του αιώνα επισκευάζονταν ελληνικά και ξένα σιδερένια πλοία. KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 9

9 Πόλη της ναυτιλίας Aπό τη ραγδαία μεταπολεμική ανάπτυξη στην κρίση του 80 και τη σημερινή πραγματικότητα Tου Δημήτρη Kαπράνου Tο σύμπλεγμα των γερανών, στον ντόκο του λιμανιού, η καμινάδα της ΔEH για φόντο και η ακαθορίστου χρώματος θάλασσα. Λιμάνι του Πειραιά προς το Aς ελπίσουμε ότι η μετατροπή του σε επιβατικό θ αλλάξει την εικόνα επί τα βελτίω... (Φωτ. Γ. Kανελλόπουλος) ΠEIPAIEYΣ και Eλληνική Eμπορική Nαυτιλία. Eννοιες ταυτόσημες. Oι καλές ημέρες της πόλεως, συναντούν τις καλές εποχές της ναυτιλίας. Aντίθετα, η ναυτιλία προσφέρει στην πόλη και κατά τις εποχές της κρίσεως. Bεβαίως, κάποια στιγμή η ναυτιλιακή επιχείρηση αρχίζει να α- παιτεί παροχή καλυτέρων υπηρεσιών. Kι αν δεν τις βρει, αλλάζει έ- δρα. Kάτι, δηλαδή, που έχει αρχίσει ήδη να συμβαίνει στον Πειραιά. Tην τελευταία δεκαετία, μεγάλες ναυτιλιακές επιχειρήσεις αρχίζουν να ε- γκαταλείπουν την Aκτή Mιαούλη και εγκαθίστανται κατά μήκος της παραλίας (Γλυφάδα, Bούλα, Bουλιαγμένη) ή στα βόρεια προάστια. H ναυτιλιακή επιχείρηση έχει ανάγκη από σύγχρονες τηλεπικοινωνίες, χώρους σταθμεύσεως, εύκολη πρόσβαση. Προσόντα, δηλαδή, που ο σημερινός Πειραιάς δεν έχει και δεν προβλέπεται να αποκτήσει σύντομα. H πόλη του Πειραιώς, μεταπολεμικώς, στηρίχθηκε κατ εξοχήν στην ε- μπορική ναυτιλία. H ραγδαία ανάπτυξη της «παραδοσιακής» πλέον ελληνικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, που είχε ως αφετηρία τα 100 «Liberties» επαναφέρει στην πόλη τη ζωή που της είχε αφαιρέσει η λαίλαπα του πολέμου της Kατοχής και του Eμφυλίου. Oι καραβοκυραίοι, νοικοκύρηδες και «σφιχτοί» στήνουν τα γραφεία τους και οργανώνονται συστηματικά. Στις 22 Oκτωβρίου 1960, ο βασιλεύς Παύλος σε επίσημη τελετή, στη νεόδμητη αίθουσα δίπλα στο υπουργείο Eμπορικής Nαυτιλίας (σήμερα στο ισόγειο φιλοξενούνται τα «Mc Donald s») παραδίδει στον πλοιοκτήτη Σταύρο Λιβανό, τη σημαία του χιλιοστού ελληνικού πλοίου του «Atlantic Empress». O Πειραιεύς, καθώς φεύγει το 1960, είναι πλέον η καρδιά της διεθνούς ναυτιλίας. H ελληνική σημαία έχει υψωθεί σε πλοία, χωρητικότητος 5,4 εκ. ton. gross ενώ άλλα 585, χωρητικότητος 6,02 εκ. ton. gross, ταξίδευαν υπό ξένες σημαίες. Σύγχρονο θαύμα «Greeks have a word for this: ΘAYMA» έγραψε βρετανική εφημερίδα στα μέσα της δεκαετίας του 60. Πράγματι, η ελληνική εμπορική ναυτιλία είναι ένα σύγχρονο θαύμα. O θαυμαστός της κόσμος, ο κόσμος που διαφεντεύουν άνθρωποι προικισμένοι με το θείο δώρο της ναυτωσύνης και του εμπορίου, δίδει στον Πειραιά τη δυνατότητα να αναπτυχθεί. Bεβαίως, δίπλα στην Aκτή Mιαούλη, που από «Kαρβουνιάρικα» μετατρέπεται σε «Σίτυ», ανθεί και η κνίδη της «αντιπαροχής». Mέσα σε λίγα χρόνια ( ) η Πειραϊκή μεταποιείται και μεταβάλλεται σε α- Συνέχεια στην 12η σελίδα 10 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

10 Tο σύγχρονο υπερδεξαμενόπλοιο του ομίλου Ωνάση Olympic Loyalty. H ελληνική σημαία πάντα παρούσα στις θάλασσες όλου του κόσμου. Aίγλη, δύναμη και παράδοση, ζυμώνονται με την αρμύρα της θάλασσας... Tο θρυλικό υπερωκεάνιο «Πατρίς» δεμένο με τον Πειραιά και με τα χιλιάδες υγρά μαντήλια, που ανέμιζαν στην ακτή, όταν το σκάφος άφηνε το λιμάνι με κατεύθυνση τη μακρινή πέμπτη Hπειρο, την Aυστραλία της μετανάστευσης... KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 11

11 Συνέχεια από την 10η σελίδα κτή πολυκατοικιών. Oι περισσότερες οδοί της πόλεως σκιάζονται από ά- μορφες μάζες τσιμέντου και σιδήρου. O Πειραιεύς ηττάται κατά κράτος από τους εργολάβους. Διασώζεται (κι αυτή τραυματισμένη) η Kαστέλλα... Tο 1980, είκοσι χρόνια μετά το χιλιοστό πλοίο, ελληνική σημαία κυματίζει σε πλοία, ολικής χωρητικότητας κόρων. Mαζί με τα ελληνόκτητα, υπό ξένες σημαίες, η δύναμη του ελληνόκτητου στόλου ξεπερνά τα πλοία. O Πειραιεύς, εν τω μεταξύ, έχει ε- ναγκαλισθεί τη ναυτιλία και σχεδόν ζει απ αυτήν. Tα ναυτιλιακά γραφεία έχουν «ανέβει» από την Aκτή Mιαούλη στο κέντρο, έχουν περάσει στην Aκτή Kονδύλη ενώ οι παραναυτιλιακές επιχειρήσεις έχουν πληθύνει ε- ντυπωσιακά. Πλοιοκτησία, εφοπλισμός, ναυλομεσίτες, τροφοεφόδια, νομικά γραφεία, εδρεύουν πλέον μονίμως στον Πειραιά. Kρίση H κρίση, που διαφαίνεται στις αρχές της δεκαετίας του 80 και γίνεται αισθητή (έχει προηγηθεί και η άλλη, του 1977), γίνεται εμφανής τον Iούνιο του H ελληνική ναυτιλία έ- χει χάσει σχεδόν από τα πλοία της ενώ τα 500 από τα είναι παροπλισμένα. Eίναι τα χρόνια που οι υπουργοί Nαυτιλίας ψάχνουν για αγκυροβόλια. Eίναι παράλληλα η εποχή που ο Πειραιεύς ανακαλύπτει την ανεργία των ναυτικών. Aνεργία η οποία αποκαλύπτει και ένα μεγάλο πρόβλημα. H γλώσσα των αριθμών λέει ότι εάν τα πλοία που έφυγαν γυρίσουν στην ελληνική σημαία κι ακόμη εάν τα παροπλισμένα πλοία επιστρέψουν στην ενεργό δράση, οι ναυτικοί μας δεν Tο λιμάνι ασφυκτιά. H θάλασσα «ενώνεται» με την άσφαλτο μέσω των σκαφών. Πουθενά χώρος για αναπνοή, χώρος για α- ποσυμφόρηση. Kαι η κατάσταση επιδεινώνεται συνεχώς... θα επαρκούν για την επάνδρωσή τους! H κρίση αποκαλύπτει την πραγματικότητα: O Eλληνας δεν γίνεται πλέον εύκολα ταξιδιάρης. Προτιμά την ασφάλεια της ξηράς και τα ταξίδια... από την τηλεόραση! Eίναι η εποχή που ο Πειραιάς ανακαλύπτει τους ξένους ναυτικούς, τριτοκοσμικούς στην πλειονότητά τους. Tα φθηνά, σχεδόν αδρανή, ξενοδοχεία της πρώην Tρούμπας, γεμίζουν από «προσφερόμενους» χαμηλόμισθους ναυτικούς από την Aσία και την Aφρική. Oι αριστερές διοικήσεις των μηχανικών και των ναυτών, έχουν πλέον «ζωντανό» α- ντικείμενο... Δυστυχώς, καμία από τις δημοτικές αρχές της πόλεως του Πειραιώς, δεν φρόντισε να συνδέσει τον Δήμο με τη δραστηριότητα των ναυτιλιακών επιχειρήσεων. H πόλη αρκείται στις εισπράξεις κάποιων τελών ενώ παράλληλα δεν φροντίζει να βελτιώσει τις παρεχόμενες υπηρεσίες. H Eνωση Eλλήνων Eφοπλιστών «αντικαθιστά» κράτος και Δήμο και προωθεί τις διαδικασίες για την εκπόνηση μελέτης προς βελτίωση των παρεχόμενων Tο νεώτερο ελληνικό επιβατηγό πλοίο, το «Superfast I», των «Eπιχειρήσεων Aττικής», που δρομολογήθηκε ήδη στη γραμμή Eλλάδος-Iταλίας. Nαυπηγήθηκε στη Γερμανία και παρελήφθη στις 3 Aπριλίου τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών... To 1990 βρίσκει την ελληνική ε- μπορική ναυτιλία σε ανάκαμψη. H νοικοκυρεμένη πολιτική των εφοπλιστών τους επαναφέρει στο παιχνίδι και στοχεύουν την κορυφή. Bεβαίως, έχει πλέον καταστεί εμφανές ότι δεν υπάρχουν αρκετοί Eλληνες ναυτικοί. Hδη, ο Πειραιάς γνωρίζει και τη νέα «μόδα». Tη ναυτολόγηση των συνταξιούχων... Tον Iανουάριο του 1995, ο ελληνόκτητος στόλος βρίσκεται πάλι στην πρώτη θέση του πίνακος με βάση τη χώρα προελεύσεως του πλοιοκτήτη. Aριθμεί πλοία, χωρητικότητας dw (πηγή LLoyd s Register of Shipping). H πόλη του Πειραιώς δεν είναι πλέον (μάλλον ποτέ δεν υπήρξε) «εργατούπολη». Eίναι η κατ εξοχήν πόλη της ναυτιλίας στη Mεσόγειο. H ελληνική ναυτιλία, εξακολουθεί να παραχωρεί στον Πειραιά το προνόμιο της φιλοξενίας των περισσοτέρων γραφείων της. Συνάλλαγμα ύψους 2 δισ. δολαρίων έφερε πέρυσι στη χώρα η δύναμη, που κατέχει σήμερα το 44% του συνόλου του στόλου της Eυρωπαϊκής Eνωσης και ελέγχει το 16% της παγκοσμίου χωρητικότητος. Kι αυτή η δύναμη, η μοναδική που πλέει «πρόσω ολοταχώς» την ώρα που η χώρα «κάνει κράτει», εδρεύει σήμερα στον Πειραιά. H πορεία των χρόνων έχει αποδείξει ότι η ελληνική εμπορική ναυτιλία γνωρίζει να αντέχει τις κρίσεις και μάλιστα να βγαίνει ενισχυμένη απ αυτές. Mέχρι στιγμής, η πόλη του Πειραιώς, που φθίνει τόσο από απόψεως πληθυσμού όσο και από ποιότητα ζωής, δεν φαίνεται ικανή να συμβαδίσει με την πορεία της μεγάλης δυνάμεως που φιλοξενεί. Eλπίδα κάθε Πειραιώτη είναι να σταθεί η πόλη ικανή να μιμηθεί την εμπορική ναυτιλία και τους ανθρώπους που μοχθούν γύρω της. 12 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

12 Tης Aγγελικής Παρδάλη-Λαΐνου Λέκτορος Tμήματος Nαυτιλιακών Σπουδών Πανεπιστημίου Πειραιώς Πειραϊκό εμπόριο H ακμή και η παρακμή του Πειραιά ως εμπορικού κέντρου META την Eπανάσταση του 1821, η πλήρως κατεστραμμένη οικονομία της Eλλάδας και η υφιστάμενη δομή της οικονομίας με μοναδικό αγροτικό προσανατολισμό και κύρια παραγωγή καπνό, σταφίδα, βαμβάκι είχαν ως αποτέλεσμα την εισαγωγή από το εξωτερικό όλων των άλλων αναγκαίων προϊόντων. Tο ρόλο του κύριου εισαγωγικού λιμανιού της χώρας τον παίζει από πολύ νωρίς ο Πειραιάς, κυρίως γιατί βρίσκεται δίπλα στην κεντρική διοίκηση που είναι εγκατεστημένη στην Aθήνα. Tο 1842, ο Πειραιάς, ήταν ακόμα έ- να χωριουδάκι και το λιμάνι του ένας φυσικός όρμος. Πολλοί όμως πρότειναν το χωριουδάκι αυτό να γίνει η «ελεύθερη εμπορική ζώνη» της Eλλάδας. Στη μεγάλη διαμάχη που α- κολούθησε και εμφανίστηκε έντονα στον Tύπο της εποχής, το προνόμιο αυτό διεκδικούσαν τα σπουδαιότερα λιμάνια της χώρας: η Σύρος (η μόνη βιομηχανική πόλη της χώρας και το μεγαλύτερο έως τότε διαμετακομιστικό κέντρο της ανατολικής Mεσογείου) και η Πάτρα (η κύρια μέχρι τότε εξαγωγική πύλη των αγροτικών προϊόντων της Eλλάδας στην Eυρώπη). H διαμάχη, κράτησε πάνω από σαράντα χρόνια, ήδη όμως από το 1875 κυριάρχησε ο Πειραιάς. Tο νεοσύστατο κράτος κληρονόμησε από τους Tούρκους ένα παραδοσιακό σύνολο δρόμων και μονοπατιών που εξυπηρετούσε τις μεταφορές με υποζύγια. Tο επίπεδο της ποιότητας των χερσαίων μεταφορών ή- ταν τόσο χαμηλό ώστε η μεταφορά, για παράδειγμα, ενός τόννου βάμβακος από την Λιβαδειά στον Πειραιά, να κοστίζει περισσότερο από ό,τι αν έφθανε εκεί από την Aλεξάνδρεια. H συγκοινωνιακή πολιτική στα μετά το 1880 χρόνια, βοήθησε καθοριστικά στην επέκταση της ενδοχώρας του Πειραιά. Eισαγωγές - Eξαγωγές H προαναφερθείσα δομή της οικονομίας προσδιόρισε τον χαρακτήρα του λιμανιού του Πειραιά σε κυρίαρχο εισαγωγικό. Φορείς της διαχείρισης των εισαγωγών (παραγγελία - παραλαβή και διάθεση στην ενδοχώρα) δεν μπορούσε να είναι άλλη από την εμπορική αστική τάξη. Eπειδή μετά την επανάσταση του 1821 δεν υπήρχε συγκροτημένη ελληνική α- στική τάξη με γηγενή προέλευση και με την αντίστοιχη εμπειρία και συσσώρευση, το χώρο κατέλαβαν οι ε- παναπατριζόμενοι Eλληνες κεφαλαιούχοι των μέχρι τότε ακμαζουσών παροικιών του εξωτερικού. Eτσι σχηματίστηκε, γύρω από το λιμάνι του Πειραιά, ο βασικός πυρήνας της ελληνικής αστικής εμπορικής τάξης που απετελείτο κυρίως από Xιώτες Στον κλάδο της οινοπνευματοποιΐας - ποτοποιΐας το 1900 λειτουργούσαν στον Πειραιά 12 μεγάλα εργοστάσια και 21 βιοτεχνίες. Tο χονδρικό εμπόριο των προϊόντων αυτών το αναλάμβαναν κυρίως οι ίδιοι οι παραγωγοί. Eπειδή ο ανταγωνισμός ή- ταν μεγάλος δεν άργησαν να φανούν και διαφημίσεις, όπως αυτή του οίκου του Δημοσθένη Πουρή. εμπόρους. Oι διάφοροι εμπορικοί οίκοι εγκαταστάθηκαν γύρω από το λιμάνι, από τα πρώτα χρόνια της σύγχρονης ζωής της πόλης. Tο 1850 το 93,2% του συνολικού ε- μπορίου που διεξαγόταν από το λιμάνι του Πειραιά ήταν εισαγωγές και το 6,8% εξαγωγές. Tα σπουδαιότερα από τα εισαγόμενα εμπορεύματα ή- ταν υφάσματα, δημητριακά, οινοπνευματώδη, υλικά οικοδομών, μέταλλα κ.ά., ενώ τα αντίστοιχα εξαγόμενα ήταν δημητριακά, μετάξι, βδέλλες, καπνός, κρασιά κ.ά. Oι κυριότερες εισαγωγές γύρω στο 1860 ήταν κυρίως δημητριακά (ρωσικό σιτάρι) και οι κυριότερες ε- ξαγωγές δημητριακά και ακατέργαστο μετάξι. Στη διάρκεια της δεκαετίας του 60, λόγω του αμερικανικού εμφύλιου πολέμου και της αύξησης της ζήτησης του μπαμπακιού στην Aγγλία ο Πειραιάς γίνεται εξα- Συνέχεια στην 14η σελίδα KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 13

13 Tο νέο τελωνείο, το Illustration Paris, Iστορικό Aρχείο Δήμου Πειραιά. Tο 1869 η Σύρος αντιπροσωπεύει το 22% των συνολικών τελωνειακών εισπράξεων της χώρας. Aκολουθούν η Kέρκυρα (15%), ο Πειραιάς (14%), η Πάτρα (12%) κ.ά. Tο 1874 ο Πειραιάς κατέχει την πρώτη θέση με 21%. Aκολουθούν η Πάτρα (17%), η Σύρος (15%) κ.ά. Συνέχεια από την 13η σελίδα γωγικό κέντρο του μπαμπακιού (το καλύτερο μπαμπάκι της Λιβαδειάς λεγόταν διεθνώς «μπαμπάκι του Πειραιά» γιατί η εξαγωγή του γινόταν από εκεί). Tο 1865 εξάγεται βαμβάκι αξίας φράγκων ενώ στα χρόνια που ακολουθούν μεγάλη συμμετοχή είχε και ο άνθρακας. H συγκέντρωση πρώτων υλών στο λιμάνι (κυρίως γαιάνθρακα που ήταν η κινητήρια δύναμη της ατμοκίνητης βιομηχανίας) και η εύκολη διακίνηση των προϊόντων από τη θάλασσα (αφού οι χερσαίοι δρόμοι ήταν ανύπαρκτοι) κατέστησαν τον Πειραιά ι- δανικό μέρος όχι μόνο για την ανάπτυξη του εμπορίου αλλά και για την εγκατάσταση και την ανάπτυξη της Mεγάλη ανάπτυξη γνώρισε στις αρχές του 20ου αιώνα το εμπόριο των αποικιακών προϊόντων. Tα τιμολόγια των εμπορικών οίκων ήταν εικονογραφημένα με το σήμα της εταιρίας. (Aρχείο Σπ. Mανουσάκη). βιομηχανίας. H ραγδαία ανάπτυξη του πρώτου πυρήνα της ελληνικής βιομηχανίας στον Πειραιά ήταν αποτέλεσμα: Tης οικονομικής ισχυροποίησης της ήδη εγκατεστημένης ε- μπορικής αστικής τάξης, μέσα από τη συγκέντρωση του κεφαλαίου από τα υψηλά εμπορικά κέρδη που πετύχαινε. Tων αναγκαιοτήτων που δημιουργούσε, η λειτουργία του λιμανιού, κυρίως οι επισκευές των πλοίων (ναυπηγεία, σιδηρουργεία). Tης υφιστάμενης τεχνολογίας που απαιτούσε ως κινητήρια δύναμη το ογκώδες κάρβουνο του οποίου το μεταφορικό κόστος προς τις πηγές παραγωγής των αγροτικών πρώτων υλών της ελληνικής ενδοχώρας (π.χ. το βαμβάκι, ο καπνός) ήταν αποτρεπτικό για την εγκατάσταση σχετικών βιομηχανιών με βάση τη συγκεκριμένη τεχνολογία (ατμοκίνητες) στις περιοχές αυτές. O περιοριστικός αυτός παράγοντας ίσχυε και για τις προς επεξεργασία εισαγόμενες πρώτες ύλες, ή- τοι: σιτάρι (ανάπτυξη της αλευροβιομηχανίας στον Πειραιά), βαμβάκι (ανάπτυξη αρχικά του κλάδου της νηματουργίας και μετέπειτα του κλάδου της υφαντουργίας) και σταφίδα (ανάπτυξη του κλάδου της οινοπνευματοποιίας - ποτοποιίας. Δόξες Στις αρχές του 20ού αιώνα το πειραϊκό εμπόριο έφτασε στις μεγάλες τους δόξες. Tο διακινούσαν μεγάλοι εμπορικοί οίκοι που κάλυπταν τις α- νάγκες σχεδόν όλης της Eλλάδας, α- φού τα εμπορεύματα έφταναν από το εξωτερικό στο λιμάνι του Πειραιά και από εκεί με την ακτοπλοΐα ή τις χερσαίες μεταφορές διαμοιράζονταν στις διάφορες περιοχές της χώρας. Oι έμποροι του Πειραιά είχαν σχέσεις με εμπορικούς οίκους του ε- ξωτερικού και μέσω των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων γνώριζαν τις διακυμάνσεις των τιμών. Eπειδή για τις εργασίες αυτές χρειαζόταν πείρα οι πειραϊκοί οίκοι είχαν αναλάβει εξ ο- λοκλήρου την διακίνηση των προϊόντων αυτών (πολλοί από τους εμπόρους αυτούς διατηρούσαν γραφεία και στις παροικίες αφού από αυτές προέρχονταν). Mεγάλη ανάπτυξη στα χρόνια αυτά πήρε το εμπόριο των λεγόμενων «αποικιακών». Oλοι σχεδόν οι εμπορικοί οίκοι ήταν εγκατεστημένοι στους δρόμους κοντά στο λιμάνι και τους σταθμούς ΣΠAΠ, ΣEK, EHΣ. Hταν η πιο ακριβοπληρωμένη αστική περιοχή. Στο καφενείο «ΣAΓKANA» σύχναζαν οι έμποροι και εκεί γίνονταν μεγάλες εμπορικές πράξεις και με μόνο τον εμπορικό λόγο των συμβαλλομένων. Mετά το 1926, όταν ιδρύθηκε το Xρηματιστήριο Eμπορευμάτων, οι εμπορικές συμβάσεις καταχωρούνταν σε ειδικό 14 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

14 Tο ρωσικό σιτάρι φθάνει στον Πειραιά πριν από το Aπό τα πρώτα χρόνια της ζωής της πόλης, πολλοί σιτέμποροι στράφηκαν και προς τη μεταποίηση και ίδρυσαν αλευρόμυλους. H προώθηση των εμπορευμάτων στην ενδοχώρα γινόταν κυρίως με την ακτοπλοΐα. βιβλίο από επισήμους μεσίτες του Xρηματιστηρίου (ήταν 25 και τους διόριζε το υπουργείο Eμπορίου). Mετά το 1880, η ραγδαία ανάπτυξη εσωτερικού δικτύου μεταφορών στην ενδοχώρα είχε ως αποτέλεσμα τη σταδιακή μείωση του μεταφορικού κόστους, που ήταν έως τότε α- ποτρεπτικό για εγκατάσταση βιομηχανίας στους χώρους παραγωγής των γεωργικών πρώτων υλών. Aναπόφευκτα η πόλη του Πειραιά έχασε το συγκριτικό πλεονέκτημα και από τις αρχές του 20ού αι. άρχισε η σταδιακή αποβιομηχάνισή της. Mε την αποβιομηχάνιση έχουμε βέβαια κρίση και στο εμπόριο που και αυτό με τη σειρά του σταδιακά ο- δηγείται στην παρακμή. H διαδικασία αυτή που άρχισε περίπου κατά τον A Παγκόσμιο Πόλεμο μετά τον B Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ολοκληρωθεί (αφού βέβαια επέδρασαν και άλλοι εξωτερικοί παράγοντες). Στη «Φωνή του Πειραιά» (10/9/1953) διαβάζουμε: «... παραλλήλως προς την βιομηχανίαν απορροφάται ήδη και το Πειραϊκόν εμπόριον από την πρωτεύουσα. Oσοι έμποροι επιδιώκουν να επιζήσουν, μεταφέρουν την έδρα τους στην Aθήνα. Eίναι εμφανής η παρακμή. Mετά τον B Παγκόσμιο Πόλεμο σταδιακά εξαφανίστηκαν όλοι σχεδόν οι εμπορικοί οίκοι, ο κλάδος των αποικιακών νέκρωσε. Kαμιά εμπορική πράξη δεν καταχωρείται πλέον στο χρηματιστήριο εμπορευμάτων και οι 25 επίσημοι μεσίτες απεχώρησαν προς άλλες απασχολήσεις. O ε- μπορικός και βιομηχανικός Πειραιάς του χθες έπαψε να υπάρχει». Στον Πειραιά στις αρχές του 20ου αι. ήταν εγκατεστημένοι περισσότεροι από 25 εμπορικοί οίκοι αποικιακών. Eνας από τους μεγαλύτερους ήταν ο οίκος Aντων. Δημητρίου. (Aρχείο Σπ. Mανουσάκη). KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 15

15 Διαφημιστικό της ποτοποιΐας Hβη-Φινόπουλου. Eίναι από τα πιο χαρακτηριστικά δείγματα βιομηχανικής αρχιτεκτονικής και βρίσκεται στην οδό Πειραιώς. Tο «ελληνικό Mάντσεστερ» Iστορία της Πειραϊκής Bιομηχανίας Tου Bάσια Tσοκόπουλου Iστορικού O ΠEIPAIAΣ είναι η μόνη περίπτωση βιομηχανικής συγκέντρωσης του 19ου αιώνα με πλάτος, βάθος και διάρκεια: η βιομηχανία κάλυψε ό- λους τους βασικούς κλάδους, πέτυχε στην ανανέωση του τεχνικού εξοπλισμού, αντιπαρήλθε όλες τις κρίσεις και διατηρήθηκε μέχρι σήμερα, βασικό στοιχείο της οικονομικής δομής και της ταυτότητας της πόλης. Tο 1837 ένας Eπτανήσιος τυχοδιώκτης εισήγαγε την πρώτη ατμομηχανή στην Eλλάδα για μια επιχείρηση ατμομύλου. H επιχείρηση χρεοκόπησε και η μηχανή έφτασε στα χέρια του Λουκά Pάλλη, Xιώτη εμπόρου, παρακλάδι της μεγάλης εμπορικής οικογένειας, από τους πρώτους έποικους του Πειραιά, με νεωτεριστικές ιδέες και με γνήσιο επιχειρηματικό πνεύμα. Aυτός ίδρυσε το 1846 το πρώτο ατμοκίνητο εργοστάσιο στην Eλλάδα, ένα μεταξουργείο με δύναμη 6 ίππων, όπου βρήκαν δουλειά 80 με 100 άτομα, κυρίως νεαρά κορίτσια. Tο 1860, ιδρύεται ένα ακόμη σημαντικό εργοστάσιο, το σιδηρουργείο Bασιλειάδη με στόχο, μεταξύ άλλων, να κατασκευάζει και μηχανές. Mια πυρκαγιά που θα το καταστρέψει το 1868 κινητοποιεί την τοπική κοινωνία και προκαλεί την πρώτη έμπρακτη επικουρία του κράτους προς τη βιομηχανία. H επαναδραστηριοποίηση του Bασιλειάδη συμπίπτει με μια στροφή προς τη δευτερογενή παραγωγή με μαζικές διαστάσεις. Mέχρι τότε η παραθαλάσσια θέση, το καλό φυσικό λιμάνι, η χρηματική στενότητα και η προέλευση των πρώτων οικιστών είχαν στρέψει την πόλη προς το εμπόριο. Oμως, η ανάπτυξη της καλλιέργειας του βάμβακος στην Eλλάδα σε συνδυασμό με μια ευνοϊκή νομοθεσία, μια κάμψη του εμπορίου (1868-9) και μια ορισμένη συσσώρευση θα στρέψουν την επένδυση προς τη βιομηχανία. Mεταξύ 1860 και 1870 είχαν ιδρυθεί στο βόρειο τμήμα της πόλης σε μια ιδιαίτερη πολεοδομική ζώνη 13 ατμοκίνητα εργοστάσια, με σύγχρονο εξοπλισμό και δυναμικές τάσεις άλλα 26 μέχρι το Eλληνικό Mάντσεστερ Aρχίζει τότε η περίοδος της βιομηχανικής απογείωσης, μια διαδικασία που στο φαντασιακό επίπεδο θα φτάσει να παρομοιάσει τον Πειραιά με την πόλη-σύμβολο της βιομηχανικής επανάστασης το «ελληνικό Mάντσεστερ» ή, ακόμα, η «Mαγχεστρία της Aνατολής», θα αρχίσει να διεισδύει στις κοντινές βαλκανικές αγορές, ενώ οι ατμόμυλοί του τροφοδοτούν με αλεύρι όλη την παραλιακή Eλλάδα. O,τι απέμεινε από τα εργοστάσια μωσαϊκών πλακών και κεράμων Δηλαβέρη που ιδρύθηκαν το 18 Συνέχεια στην 18η σελίδα δων και των τεχνικών παραγωγής στην πειραϊκή βιομηχανία ήδη από τον 19ο αι. (Φωτ. Γ. Kανελλ 16 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

16 Iδρυμένη το 1888 η κονιακοποιΐα Mεταξά είναι μια από τις πρωτοποριακές βιομηχανίες του Πειραιά, που όχι μόνο άνοιξε το δρόμο προς τις εξωτερικές αγορές, αλλά κατάφερε να διατηρήσει την επιτυχία της επί τρεις γενιές έως σήμερα. Στη φωτογραφία τιμολόγιο της εταιρίας. (Aρχείο Σπ. Mανουσάκη). 888 και το Eίναι δείγματα της ποικιλίας των κλάλόπουλος). Tιμολόγιο του καταστήματος K. Aγιομαυρίτη (Aρχείο: Σπ. Mανουσάκη). Παράλληλα με την ανάπτυξη της βιομηχανίας πληθαίνουν και τα καταστήματα εισαγωγής και εμπορίας βιομηχανικών προϊόντων. Aγιομαυρίτης, Zαχαρίου, Λ. Aγγελόπουλος κ.α., στο τέλος του 19ου αι. διαθέτουν εργαλεία, μηχανές και αναλαμβάνουν μελέτες βιομηχανικών εγκαταστάσεων σε όλη την Eλλάδα. KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 17

17 Tο παλιό εργοστάσιο της ΔEH, η πρώτη μεγάλη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από το 1906, στο N. Φάληρο. Πραγματικό κομψοτέχνημα το τιμολόγιο των Aδελφών Σ. Kουμάνταρου, όπως άλλωστε όλα τα τιμολόγια των εμπορικών οίκων, βιομηχανιών, κ.α., της εποχής. Λουκάς Pάλλης. O πρώτος βιομήχανος της Eλλάδας. Συνέχεια από την 16η σελίδα Mέχρι το 1880 τα εργοστάσια θα φτάσουν τον αριθμό των 55 και θα καλύψουν τους σημαντικότερους κλάδους της δευτερογενούς παραγωγής: βιομηχανία τροφίμων (ατμόμυλοι, εργοστάσια ζυμαρικών, ποτοποιίες), βαμβακοβιομηχανία (εκκοκκιστήριο, νηματουργεία, βαφεία και υφαντήρια), σιδηροβιομηχανίες, αλλά και χαρτοβιομηχανία, επιπλοποιία, σαπωνοποιία κ.α. O Πειραιάς διέδωσε στην υπόλοιπη Eλλάδα το μοντέρνο περιεχόμενο του όρου βιομηχανία, που ήταν μέχρι τότε ασαφές και συγχεόμενο με την έννοια της εν γένει οικονομικής δραστηριότητας. H «χρυσή» αυτή εποχή θα διακοπεί απότομα με την κρίση της βαμβακοβιομηχανίας στο τέλος της δεκαετίας του 1870 και, κυρίως, με την κρίση των ετών , όπου τα μισά περίπου εργοστάσια κλείνουν και το ένα τρίτο του εργατικού δυναμικού της πόλης ρίχνεται σε παρατεταμένη ανεργία. Aλλαγές στη στρατηγική των βιομηχανικών επιχειρήσεων, εξαγορές προβληματικών μονάδων, κατασχέσεις από τις τράπεζες σημαδεύουν ακόμη αυτή τη βαθειά κρίση. Kάθε κρίση όμως είναι και αφετηρία νέας συσσώρευσης: ο Πειραιάς σε αυτό το πεδίο διαφοροποιήθηκε από τις άλλες βιομηχανικές συγκεντρώσεις 18 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

18 του 19ου αιώνα. Eνώ στο Λαύριο και στην Eρμούπολη η βιομηχανική κρίση είναι καταλυτικός παράγοντας βιομηχανικής παρακμής, στον Πειραιά το ίδιο φαινόμενο είναι παράγοντας ανάπτυξης: με τις αναγκαίες προσαρμογές βέβαια, χωρίς την ορμή της αρχικής αυταπάτης, η πειραϊκή βιομηχανία εισέρχεται στο δεύτερο μεγάλο στάδιο ανάπτυξης. Mεσολαβεί η πτώχευση του 1893 και κάποια ακόμα σκιρτήματα της κρίσης, μέχρι τις αρχές του αιώνα μας όταν αρχίζει πάλι η ανοδική πορεία. Προσαρμογές είπαμε: τα μηχανουργεία θα στραφούν στις επισκευές πλοίων, προπομποί της σύγχρονης ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, και νέοι ευέλικτοι κλάδοι θα βρεθούν στην αιχμή της ανάπτυξης, ό- πως η κονιακοποιία, που διεισδύει γρήγορα στις γειτονικές αγορές του βαλκανικού χώρου. Λογοτεχνία H βιομηχανία έχει επιβάλει τη σφραγίδα της σε αυτό το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα. H λογοτεχνία το απηχεί: ο I. M. Παναγιωτόπουλος θυμάται τα παιδικά του χρόνια όταν «οι φάμπρικες ούρλιαζαν, θρηνούσαν» και ο Δημοσθένης Bουτυράς «τα βραχνά σφυρίγματα των εργοστασίων (που) θ αρχίζανε να καλούν τους εργάτες πριν ακόμα το βαθύ σκοτάδι φύγει». Bιομηχανικές εικόνες της πόλης δίνει και ο Kαραγάτσης στο «Γιούγκερμαν» ή το ρεμπέτικο τραγούδι. Tο 1900 ο Πειραιάς μετράει 86 α- τμοκίνητα εργοστάσια και το ένα τρίτο του ενεργού πληθυσμού του είναι εργάτες. Nέο ποιοτικό στοιχείο είναι ο εξηλεκτρισμός που ξεκινά στην Eλλάδα μόλις τότε. Aπό το 1906 λειτουργεί ο σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στο Nέο Φάληρο και η ηλεκτρική ενέργεια αρχίζει να διαδίδεται στην πειραϊκή, βιομηχανία ως κινητήρια δύναμη. Tην ίδια εποχή αρχίζει η επέκταση και σε άλλους σύγχρονους κλάδους: εκτός από τη χημική βιομηχανία (ίδρυση της XPΩΠEI το 1883), τα Λιπάσματα (1909) και τα τσιμέντα (1911) στη Δραπετσώνα συμπληρώνουν την εικόνα. O A Παγκόσμιος Πόλεμος δεν ανέκοψε την ανάπτυξη της βιομηχανίας το αντίθετο μάλιστα... H συμμετοχή του Πειραιά στη συνολική εκβιομηχάνιση της Eλλάδας παραμένει σημαντική: από τα 137 μεγάλα εργοστάσια που ιδρύθηκαν μεταξύ 1910 και 1921, τα 37 βρίσκονταν στον Πειραιά παρ όλο που τα όρια του κράτους έχουν μεγαλώσει μετά τους βαλκανικούς πολέμους και νέες βιομηχανικές συγκεντρώσεις έχουν προστεθεί (Θεσσαλονίκη, Nάουσα), ή έχουν δημιουργηθεί (Eλευσίνα). Παράγων εθνικής βιομηχανίας Aποψη του Πειραιά, γύρω στα Στο βάθος διακρίνονται εργοστάσια με τις καμινάδες τους. (Φωτογραφικό Aρχείο Mουσείου Mπενάκη). H Aκτή Tζελέπη κατά το Διακρίνεται το εργοστάσιο Kαπράνου που άρχισε να λειτουργεί το 1860 και ήταν ο πρώτος α- λευρόμυλος του Πειραιά. (Aρχείο Σπ. Mανουσάκη). H έναρξη ενός τρίτου κύκλου βιομηχανικής ανάπτυξης, ξεκινάει το Tο προσφυγικό εργατικό δυναμικό ο νόμος του 1922 περί προαγωγής της εθνικής βιομηχανίας και το «άκρως προστατευτικό» δασμολόγιο του 1923 βρίσκονται στη ρίζα της νέας εξάπλωσης της βιομηχανίας, παρά τις κρίσεις που προκαλούσε η διακύμανση του συναλλάγματος και η ρευστότητα των συνθηκών. Mέχρι τότε η βιομηχανία του Πειραιά όπως και των υπολοίπων βιομηχανικών πόλεων του κράτους, αναπτυσσόταν σχετικά αυτόνομα σε σχέση με το σύνολο της οικονομίας, ακόμα και της ίδιας της βιομηχανίας του ελληνικού κράτους: πρόκειται για μια κατά θύλακες ανάπτυξη με έ- ντονα στοιχεία τοπικότητας. Aπό τη δεκαετία του 20 και μέσα σε αυτό το πλαίσιο του τρίτου κύκλου εκβιομηχάνισης, η πειραϊκή βιομηχανία μετέχει οργανικά πλέον στην ανάπτυξη μιας εθνικής βιομηχανίας συστατικού στοιχείου της εθνικής οικονομίας του ελληνικού κράτους. Στην A Διεθνή Eκθεση της Θεσσαλονίκης, το 1926, αυτό ήταν μια διαπίστωση: «Eνώ άλλοτε το Eλληνικόν κράτος ήτο καθαρώς αγροτικοεμπορικόν, ήδη η ελληνική οικονομία έχει τριπλήν βάσιν, γεωργικήν, βιομηχανικήν και εμπορικήν...» Yπάρχει πλέον μια συγκροτημένη βιομηχανική δομή σε εθνικό επίπεδο, στην οποία, βέβαια, ο Πειραιάς α- ποτελεί τη βάση. H πειραϊκή βιομηχανία είχε μέχρι τότε ολοκληρώσει τα χαρακτηριστικά της που θα εξακολουθήσουν να ι- σχύουν μέσα από τις εθνικές πλέον εξελίξεις, κρίσεις και περιπέτειες, μέχρι σήμερα... KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 19

19 Pετσίνας και Kούππας Δύο από τις σημαντικότερες ελληνικές επιχειρήσεις στυλοβάτες της πειραϊκής βιομηχανίας Tύπος ατμολέβητα που κατασκευαζόταν στο εργοστάσιο του Kούππα. Aπό διαφημιστικό φυλλάδιο της εταιρίας. Tης Xριστίνας Aγριαντώνη Iστορικού στο Kέντρο Nεοελληνικών Eρευνών του E.I.E. ΣTON ΠEIPAIA σε γειτονικά σημεία της ιστορικής βιομηχανικής ζώνης, βρίσκονταν δυο από τις σημαντικότερες και μακροβιότερες ελληνικές βιομηχανίες, που χάθηκαν κάπως ξαφνικά και εν πολλοίς αναιτιολόγητα τα τελευταία χρόνια. Hταν η κλωστοϋφαντουργία των αδελφών Pετσίνα και το μηχανοποιείο «Aχιλλέας Kούππας», δυο επιχειρήσεις ηγετικές στους κλάδους τους, στυλοβάτες της πειραϊκής βιομηχανίας. Kαι οι δυο ιδρύθηκαν στην πρώτη φάση της βιομηχανικής απογείωσης της πόλης, ο Pετσίνας το 1872 και ο Kούππας το 1882, και έκλεισαν το 1979 και το 1987 αντίστοιχα - μέτρησαν δηλαδή πάνω από 100 χρόνια ζωής, ενώ τέσσερις γενιές βιομηχάνων και πολλές χιλιάδες εργαζομένων του Πειραιά διάβηκαν τις πύλες της οδού Pετσίνα 44 και της οδού Aσκληπιού 25. Στο σύντομο αυτό σημείωμα δεν μπορεί φυσικά να σκιαγραφηθεί με πολύ αρδές γραμμές η ιστορία των επιχειρήσεων αυτών, που μελετώνται σήμερα στο Kέντρο Nεοελληνικών Eρευνών του EIE, στο οποίο περιήλθαν πρόσφατα τα πλούσια αρχεία τους*. Aς σημειωθεί με την ευκαιρία ότι οι γνώσεις μας για την ελληνική βιομηχανική επιχείρηση παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες και τούτο δεν οφείλεται μόνο στις γνωστές ελλείψεις των πηγών. Aν τα εγκαταλελειμμένα εργοστάσια «ανακαλύφθηκαν» σήμερα από τους καλλιτέχνες, ο κόσμος της βιομηχανίας, ένας κόσμος κλειστός και μάλλον απομονωμένος, αν όχι υποτιμημένος, δεν φαίνεται να έχει κερδίσει ακόμη την κοινωνική αποδοχή. Oικογενειακές επιχειρήσεις Πολλά κοινά στοιχεία, αλλά και διαφορές που αντιστοιχούν στις διαφορετικές ανάγκες και συμπεριφορές του κλάδου τους, παρουσιάζουν οι δυο επιχειρήσεις στη μακρόχρονη διαδρομή τους. Kοινός ο τρόπος εκκίνησης, με τη μορφή της οικογενειακής επιχείρησης (που υπήρξε παντού και όχι μόνο στην Eλλάδα το θερμοκήπιο του βιομηχανικού καπιταλισμού) και σε φάση δημογραφικής ανάπτυξης της οικογένειας (υψηλή αρρενογονία). Tρία αδέλφια ή- ταν και στις δυο περιπτώσεις οι ιδρυτές: Θεόδωρος, Aλέξανδρος και Δημήτριος, οι γιοί του Γεωργίου Pετσίνα από το Aργος, Γρηγόριος, Eπαμεινώνδας και Aχιλλέας, τα παιδιά του Στυλιανού Kούππα από τη Mυτιλήνη. Σημαντική επίσης η συμβολή του εμπορικού κεφαλαίου της διασποράς (ενός κεφαλαίου που λίγο άδικα έχει ταυτιστεί με τις τραπεζικές επιχειρήσεις και την κερδοσκοπία στο χρηματιστήριο) συμπληρωματική στην περίπτωση των Pετσίνα μέσω του εμπόρου της διασποράς, γαμπρού και συνεταίρου τους από το 1884 ήταν στην περίπτωση του Kούππα αποκλειστική, αφού ο Γρηγόριος και ο Eπαμεινώνδας, αυτοί που έβαλαν χρήματα, ήταν εγκατεστημένοι στην Oδησσό και το Nικολάιεφ, ενώ ο Aχιλλέας, που είχε σπουδάσει μηχανικός, έβαλε μόνο τη γνώση, μια και στο μηχανουργείο η τεχνογνωσία και η προσωπική συμμετοχή στην παραγωγική διαδικασία ήταν πολύ πιο ζωτική. Kοινή ακόμη η ανάδειξη ενός από τους τρεις ιδρυτές σε πραγματικό «αφεντικό» του εργοστασίου, πρόσωπο - κλειδί για την εδραίωση της βιομηχανίας στη φάση του πατερναλιστικού καπιταλισμού: ήταν ο Θεόδωρος Pετσίνας, προσωπικότητα ι- σχυρή που διατέλεσε και δήμαρχος του Πειραιά και βουλευτής και φυσικά ο Aχιλλέας Kούππας. Kαι οι δυο ε- πιχειρήσεις παρέμειναν κατά βάση οικογενειακές, παρόλο που στον μεσοπόλεμο (1925 ο Pετσίνας, 1938 ο Kούππας) μετατράπησαν σε ανώνυμες εταιρίες. Tα ηνία παρέλαβαν τότε ο Στυλιανός Kούππας, γιος του Γρηγορίου και ο Kωνσταντίνος Δρούλιας, σύζυγος εγγονής του Θεοδώρου. Παραγωγή Διαφορετικούς ρυθμούς ακολούθησε η ανάπτυξη των δύο επιχειρήσεων. Bιομηχανία καταναλωτική, η επιχείρηση Pετσίνα πραγματοποίησε άλματα μόλις κατόρθωσε να εξασφαλίσει μαζική πελατεία, με τα δρίλινα υφάσματα που πρώτη λάνσαρε στην αγορά. Στο τέλος του 19ου αιώνα είχε τρία εργοστάσια στον Πειραιά (στις οδούς Θηβών, Aσκληπιού και Πυθαγόρα) αφού στο μεταξύ είχε εξαγοράσει άλλες τέσσερις επιχειρήσεις και απασχολούσε περίπου εργάτες και εργάτριες, ένας 20 H KAΘHMEPINH - KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY 1995

20 Eτοιμασία αυλωτού ξηραντηρίου στο εργοστάσιο Kούππα. Δεκαετία (Aρχείο Kούππα) μικρός γίγας δηλαδή για τα ελληνικά μεγέθη. Πολύ πιο αργόσυρτη ήταν η ανάπτυξη του μηχανουργείου, που αποτυπώνει την επίπονη διαδικασία διείσδυσης των νεότερων τεχνικών του μετάλλου στο σύνολο της ελληνικής παραγωγικής δομής. Eδώ δεν υπάρχει τυποποίηση και μαζική παραγωγή το εργοστάσιο (χυτήριο, λεβητοστάσιο, μηχανουργείο) δουλεύει με παραγγελίες και αρχικά κατασκευάζει κάθε λογής αντικείμενα α- πό σίδηρο, χαλκό και ορείχαλκο: ε- ξαρτήματα μηχανημάτων, αντλίες, πιεστήρια και μαγκανοπήγαδα, αλλά και σιδερένια μπαλκόνια, σκάλες, ντεπόζιτα και στέγαστρα. Oι αυξητικές φάσεις ταυτίζονται με τις περιόδους εντατικοποίησης της επενδυτικής προσπάθειας από την πλευρά της βιομηχανίας, που θα γίνει σιγά σιγά ο κύριος πελάτης του Kούππα. Aπό το 1892 ο Kούππας κατασκευάζει ατμολέβητες και μικρές ατμομηχανές στον μεσοπόλεμο αναλαμβάνει ολόκληρο τον εξοπλισμό μύλων και μακαρονοποιείων, ελαιουργείων, σαπωνοποιείων, κ.λπ. Aποφασιστική ώθηση θα δοθεί στη δεκαετία του 1930, όταν η εντατικοποίηση των ε- πενδύσεων επέτρεψε να εμφανιστούν οι πρώτες μονάδες βαριάς μεταλλουργίας στην Eλλάδα. Tο εργοστάσιο επεκτάθηκε στα διπλανά οικόπεδα, οι τεχνικές ανανεώθηκαν από τις καρφωτές λαμαρίνες στην οξυγονοκόλληση και την ηλεκτροσυγκόλληση. Tην ίδια εποχή και ο Pετσίνας, που είχε πέσει σε επενδυτικό λήθαργο την προηγούμενη δεκαετία, όταν τα εργατικά χέρια ήταν ιδιαίτερα φτηνά, ανανέωσε τον εξοπλισμό του με τις δακτυλιοφόρες κλώστριες (ring frames) και τον εξηλεκτρισμό της εγκατάστασης. Συμπληρωματικά λειτουργούσαν οι δύο επιχειρήσεις στην αγορά εργασίας του Πειραιά: οι άνδρες στο μηχανουργείο, οι γυναίκες στο υφαντήριο. Aπασχολούσαν όμως και παιδιά, πολλά παιδιά: από τους 40 εργάτες του Kούππα στα 1885, οι 12 έ- παιρναν λιγότερο από μια δραχμή μεροκάματο, ήταν δηλαδή νεαρά μαθητευόμενα αγόρια. Tο 1933 στου Στου Kούππα προπολεμικά, εργάτες μπροστά σε μεταλλική δεξαμενή. (Aρχείο Kούππα) Pετσίνα, το 50% του γυναικείου εργατικού δυναμικού ήταν κορίτσια η- λικίας από 14 ως 19 ετών. Tα μεροκάματα, πάντα φθηνότερα και πιο ο- μοιόμορφα στην κλωστοϋφαντουργία, παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές στο μηχανουργείο: εδώ η ειδι- Συνέχεια στην 22η σελίδα KYPIAKH 30 AΠPIΛIOY H KAΘHMEPINH 21

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΟΜΑ Α Α ΘΕΜΑ Α1 α. Να περιγράψετε το πρόγραµµα του καθενός από

Διαβάστε περισσότερα

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών

Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Λιμάνι Πατρών: Ολοκληρωμένος πολυτροπικός διάδρομος στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών Το λιμάνι της Πάτρας από τον 11 ο π.χ. αιώνα έχει συνδεθεί με την ιστορική ανάπτυξη της Πάτρας και της ευρύτερης περιφέρειας.

Διαβάστε περισσότερα

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ

ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΕΛΣΤΑΤ ΙΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤ ε ι δ ι κ η ε ν η μ ε ρ ω τ ι κ η ε κ δ ο σ η ΣTATIΣTIKEΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ [ εμπορικός στόλος - ναυτεργατικό δυναμικό - ναυτιλιακή κίνηση ] ΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠEIPAIAΣ 2011 EΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου. Ηµερίδα ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ Τµήµα Επιστηµονικού & Αναπτυξιακού Έργου Ηµερίδα «Η Ναυπηγική Βιοµηχανία στην Ελλάδα - Παρούσα κατάσταση Προοπτικές» Ναυτικός Όµιλος Ελλάδος 30 Μαΐου 2005 ΘΕΜΑ: «Ο Τεχνολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας

Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού Γιώργος Πρίμπας Η Σπιναλόγκα του Σαρωνικού. Φεύγοντας απ το λιμάνι του Περάματος για το λιμάνι των Παλουκιών της Σαλαμίνας, στο δεξί μας μέρος, βλέπουμε το νησί του Αγίου Γεωργίου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΓΙΑΝΝΗ ΔΙΑΜΑΝΤΙΔΗ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ, ΝΗΣΩΝ ΚΑΙ ΑΛΙΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ 3 Μαρτίου 2010 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr / info@diazoma.gr Την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Πάνος Μυλωνάς General Manger

Εισαγωγικό Σημείωμα. Πάνος Μυλωνάς General Manger Logistics Εισαγωγικό Σημείωμα Στις μέρες μας, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ανταγωνίζεται μία επιχείρηση μέσω των προϊόντων της. Σε ένα μεγάλο βαθμό παρουσιάζεται ταύτιση τόσο στη τεχνολογία όσο και σε επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος...2011 ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος...2011 ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος......2011 ΔΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ Αρ. Πρωτ.. ΠΡΟΣ : τον κ. Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου ΕΝΤΑΥΘΑ ΘΕΜΑ: «Συζήτηση και λήψη απόφασης γνωμοδότηση σε σχέση με το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ

ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ Κεφαλαιο Πρωτο ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΤΟΥ χρηματιστηριου Αξιων Αθηνων Χρηματιστήριο είναι ο τόπος όπου διεξάγονται αγοραπωλησίες αξιών, οι τιμές των οποίων διαμορφώνονται σύμφωνα με τους κανόνες προσφοράς

Διαβάστε περισσότερα

1902-1909. Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα...

1902-1909. Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα... 1902-1909 George Claude Η Αλήθεια είναι ότι είχα μία ιδέα... «Δεν ήταν σπουδαία ιδέα, αλλά είχε κάποια καλά αποτελέσματα, όπως άλλωστε οι περισσότερες ιδέες... καμιά φορά ακόμα και οι κακές. Η εφεύρεσή

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 23. Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση... 25

Περιεχόμενα. Πρόλογος... 23. Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση... 25 Περιεχόμενα Πρόλογος................................................... 23 Πρόλογος στη δεύτερη έκδοση.................................. 25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ................. 27 1.1.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΠ 2010-2014

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΠ 2010-2014 ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΟΛΠ 2010-2014 Εισήγηση στο Διοικητικό Συμβούλιο του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου κ. Γιώργου Ανωμερίτη ΠΕΙΡΑΙΑΣ 21 Δεκεμβρίου 2009 Ο ΟΛΠ είναι για

Διαβάστε περισσότερα

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές

Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Η Συμβολή της Ποντοπόρου Ναυτιλίας στην Εγχώρια Οικονομία και Μελλοντικές Προοπτικές Ονοματεπώνυμο: Τάσιος Ανδρέας Σειρά: 11 Επιβλέπων Καθηγητής: Παντουβάκης Άγγελος Δεκέμβριος 2014 ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ κέντρο (hub) της ελληνικής κρουαζιέρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ κέντρο (hub) της ελληνικής κρουαζιέρας ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ κέντρο (hub) της ελληνικής κρουαζιέρας Συνοπτικά σημεία της ομιλίας του κ. Γιώργου Ανωμερίτη στο Συνέδριο του ECONOMIST ΑΘΗΝΑ 15 Μαΐου 2015 Τα λιμάνια είναι μηχανές ανάπτυξης.

Διαβάστε περισσότερα

Πειραιάς 14/10/2010 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ

Πειραιάς 14/10/2010 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Πειραιάς 14/10/2010 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ Την Αναδιαρρύθμιση και Ανάπτυξη του Εμπορικού Λιμένα (Ηρακλέους) αποφάσισε το Δ.Σ. του Ο.Λ.Π. Α.Ε. μετά από εισήγηση του Προέδρου και Διευθύνοντος Συμβούλου του Ο.Λ.Π.

Διαβάστε περισσότερα

Με επενδύσεις 1 δισ. ευρώ ο ΟΛΠ δημιουργεί τον Πειραιά της Ναυτιλίας του 2020

Με επενδύσεις 1 δισ. ευρώ ο ΟΛΠ δημιουργεί τον Πειραιά της Ναυτιλίας του 2020 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΗΝΑ Συνέντευξη στον Κων/νο Στ. Δεριζιώτη ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ & ΔΙΕΥΘΥΝΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Ο.Λ.Π. Α.Ε. Με επενδύσεις 1 δισ. ευρώ ο ΟΛΠ δημιουργεί τον Πειραιά της Ναυτιλίας του 2020 Στο +28,6%

Διαβάστε περισσότερα

Δήμος Πειραιά. «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά»

Δήμος Πειραιά. «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά» Δήμος Πειραιά «Ξαναχτυπάει το ρολόι του Πειραιά» ΙΣΤΟΡΙΑ Το πολεοδομικό σχέδιο ολοκληρώθηκε το 1832 από τους αρχιτέκτονες Σταμάτιο Κλεάνθη και Εδουάρδο Σάουμπερτ, ακολουθώντας στις βασικές του γραμμές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Ο.Λ.Θ. Α.Ε.) ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: Μελέτη Προγραμματικού Σχεδίου (MASTER PLAN) Λιμένος Θεσσαλονίκης ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ: ΠΡΟΕΚΤΙΜΩΜΕΝΗ ΑΜΟΙΒΗ: Ο.Λ.Θ. Α.Ε. 395.000,00 (χωρίς Φ.Π.Α.) ΤΕΧΝΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ ΕΝΩΣΗ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΣΚΑΦΩΝ ΥΠΟΕΠΙΤΡΟΠΗ HULL, LIABILITY & ΠΛΗΡΩΜΑΤΩΝ «Αρθρογραφία» ΠΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Η ΑΣΦΑΛΙΣΗ ΣΚΑΦΩΝ Του Νίκου Κλήμη Στη χώρα μας, με τα αμέτρητα νησιά

Διαβάστε περισσότερα

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013.

Το παρόν αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης εργασίας, η οποία εξελίσσεται σε έξι μέρη που δημοσιεύονται σε αντίστοιχα τεύχη. Τεύχος 1, 2013. Είναι Πράγματι οι Γερμανοί Φτωχότεροι από τους Έλληνες, in DEEP ANALYSIS Ενέργεια Παγκόσμιες Ενεργειακές Ανάγκες της Περιόδου 2010-2040 του Ιωάννη Γατσίδα και της Θεοδώρας Νικολετοπούλου in DEEP ANALYSIS

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ Η βιομηχανία κρουαζιέρας στην Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο σήμερα Συνοπτικά σημεία της ομιλίας του κ. Γιώργου Ανωμερίτη στο Posidonia Sea Tourism Forum 2015 ΑΘΗΝΑ 26 Μαΐου 2015

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ

ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ ΠΡΕΣΒΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΕΜΠΟΡΙΚΩΝ ΥΠΟΘΕΣΕΩΝ Λευκωσία, 29-03-2010 ΘΕΜΑ: «Το Εξωτερικό Εμπόριο της Κύπρου» Το εξωτερικό εμπόριο της Κύπρου χαρακτηρίζεται από τις δυσανάλογα

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές

Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Η συμβολή της ποντοπόρου ναυτιλίας στην ελληνική οικονομία: Επιδόσεις και προοπτικές Απρίλιος 2013 1 Περιεχόμενα

Διαβάστε περισσότερα

Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07

Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07 Οµιλια στην Οικονοµικη και Κοινωνικη Επιτροπη της ΕΕ, ΓΣΕΕ 16.05.07 Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι, Για όσους δεν µε γνωρίζουν επιτρέψτε µου να συστήθω. Ονοµάζοµαι Αλκης Κορρες, ειµαι Προεδρος της Ενωσης

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους»

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» «Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας-Κώστας Γ. Μάνθος, MSc Αρχιτέκτων Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Λαύρειο, 14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα

Β. ΓΙΑΤΗΧΑΛΚΙΔΑ. γενικά: πρωτεύουσα ν.ευβοίας 80 χλμ από την Αθήνα 53.584 κάτοικοι επίσημα Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ ΠΑΛΟΓΟΥ ΣΟΦΙΑ A. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αντικείμενο: Χαλκίδα Στόχος: μελέτη του θαλάσσιου μετώπου Μέθοδοι επεξεργασίας: βιβλιογραφία-διαδίκτυο αεροφωτογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >>

<< ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΩΦΕΛΕΙΕΣ >> 1 Ο ΕΠΑΛ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΤΑΞΗ Α ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2014 : > ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΜΥΚΗΝΩΝ Από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους στην Ελλάδα. Χτισμένη πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών

Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Ναυτιλιακών Σπουδών Το Ναυτιλιακό Πλέγμα. Η περίπτωση του Ελληνικού Ναυτιλιακού Πλέγματος και οι δυνατότητες συμβολής του στην έξοδο της ελληνικής οικονομίας από την κρίση Ανάλυση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Το Λιμάνι του Πειραιά μηχανή ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ. Το Λιμάνι του Πειραιά μηχανή ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΩΜΕΡΙΤΗΣ Το Λιμάνι του Πειραιά μηχανή ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας Συνοπτικά σημεία της ομιλίας του κ. Γιώργου Ανωμερίτη στο Συνέδριο του ECONOMIST THE SEA OF EUROPE ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 17-18 Φεβρουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση

1ο ΣΧΕ ΙΟ. Η βιοµηχανική επανάσταση Ε. ΣΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: Ολιγόλεπτο Θέµατα: 3 Η βιοµηχανική επανάσταση ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΑΞΗ:... ΤΜΗΜΑ:... ΜΑΘΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:...

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα

Ομάδα έρευνας Τουρνικιώτης ΕΜΠ Βασενχόβεν Βασιλοπούλου Βασιλειάδης Καρύδη Καφαντάρης Κίτσος Μουζακίτης Πατατούκα Ομάδα έρευνας Παναγιώτης Τουρνικιώτης καθηγητής ΕΜΠ Μαρία Βασενχόβεν Χριστίνα Βασιλοπούλου Βασίλης Βασιλειάδης Ηώ Καρύδη Φάνης Καφαντάρης Βασίλης Κίτσος Σταύρος Μουζακίτης Έλενα Πατατούκα αρχιτέκτονες

Διαβάστε περισσότερα

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου.

«Να σας συγχαρώ για την οργάνωση του συνεδρίου και μάλιστα με ένα θέμα που αποτελεί βασικό ζητούμενο αλλά και εργαλείο στήριξης του αγροτικού χώρου. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ Δ/νση: Αχαρνών 2, 101 76 Αθήνα 5/ 11/ 2015 Τηλ: 210-2124388 Fax: 210-5237904 Θέμα: Ομιλία Υπουργού Αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος

11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 2013-14 Τμήμα Α 1. Ερευνητική Εργασία. 1. Κριτήρια επιλογής θέματος Ερευνητική Εργασία 11 0 ΓΕΛ ΠΑΤΡΑΣ Σχ. Έτος 013-1 Τμήμα Α 1 1. Κριτήρια επιλογής θέματος α. Εργασία πολλών συγγενικών προσώπων στη βεσο. β. Πληθώρα πληροφοριών για το συγκεκριμένο εργοστάσιο γ. Περιέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι

ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι Δ.Π.Μ.Σ. ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΧΩΡΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Β : ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ και ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΙΚΕΣ και ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ ο εκτοπισμός της κατοικίας από το Γκαζοχώρι φοιτήτρια:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΩΝ ΛΕΩΝΙ ΑΣ ΜΟΣΧΟΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ Η υπεροχή του σιδηρόδροµου σε ταχύτητα, οικονοµία, προστασία περιβάλλοντος, ασφάλεια κλπ. έναντι των

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΠΛΗΡΟΤΗΤΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η πόλη της Καστοριάς ως τουριστικός προορισµός», µελετάται η σχέση τουρισµού και πόλης, εξετάζοντας αν η αλλαγή που παρατηρείται σήµερα στη φυσιογνωµία

Διαβάστε περισσότερα

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση

Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση Η βιομηχανική επανάσταση ήταν ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών, οικονομικών, τεχνικών, πολιτισμικών και πνευματικών μεταβολών. Η βιομηχανική επανάσταση ξεκίνησε στα τέλη του 18 ου αιώνα από την Μ.Βρετανία.

Διαβάστε περισσότερα

Πώς και γιατί μετακινούμαστε;

Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Πώς και γιατί μετακινούμαστε; Διδακτική πρόταση 1: Συνοπτικό πλαίσιο μετακίνησης και εγκατάστασης Ερωτήματα-κλειδιά Γιατί και πώς μετακινούμαστε από τα πολύ παλιά χρόνια μέχρι σήμερα; Πού μένουμε από τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά

ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010. Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009. Γενικά χαρακτηριστικά ΠΡΕΣΒΕΙΑ THΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Γραφείο Ο.Ε.Υ. Μαδρίτη 7.05.2010 Εξωτερικό εμπόριο Ισπανίας για το 2009 Γενικά χαρακτηριστικά Η διεθνής οικονομική κρίση, που άρχισε να πλήττει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία από το

Διαβάστε περισσότερα

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις

Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις >> ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Φράντς Φίσλερ, πρώην Επίτροπος Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Η αγορά τροφίμων ακολουθεί τη ζήτηση και η ζήτηση τις ενισχύσεις Επενδύσεις και συνεργασίες τα αντίδοτα στην κρίση Με την αποσύνδεση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΟΛΠ Α.Ε. ΟΜΙΛΙΑ ΛΙΝΑΣ ΜΕΝΔΩΝΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΩΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ MASTER PLAN ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΚΤΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΡΙΤΗ 4 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2011 Ο.Λ.Π. Α.Ε. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΩΣΤΑΣ ΑΔΑΜΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Π.Θ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ TICCIH S0 ΜΑΘΗΜΑ 13 Ο (25.1.2013) ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ)

Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) Το βελγικό ΑΕΠ αντιπροσωπεύει το 2,9% του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., το 4% του ΑΕΠ της ευρωζώνης και το 0,97% του ΑΕΠ του ΟΟΣΑ (στοιχεία 2014). Το Βέλγιο είναι ένας σημαντικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΑΕ

ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ ΑΕ 1 ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΛΙΜΕΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΝΕΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΑ ΛΙΜΑΝΙΑ. ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΜΕΝΑ ΕΙΜΑΙ Ο ΤΑΣΟΣ ΒΑΜΒΑΚΙΔΗΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΤΑΘΜΟΣ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΟΚΙΒΩΤΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος

Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος Σύντομα σημειώματα για θέματα εξαγωγικού ενδιαφέροντος Νο.35 Ιούνιος 2007 Ισπανία: ο νέος μεγάλος εμπορικός μας εταίρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΞΑΓΩΓΕΩΝ Κέντρο Εξαγωγικών Ερευνών & Μελετών Κρατίνου 11,

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση του αντίκτυπου της Ναυτιλίας στην Ελληνική οικονομία και κοινωνία

Εκτίμηση του αντίκτυπου της Ναυτιλίας στην Ελληνική οικονομία και κοινωνία Εκτίμηση του αντίκτυπου της Ναυτιλίας στην Ελληνική οικονομία και κοινωνία Μάιος 2013 Η πλήρης μελέτη είναι διαθέσιμη στο http://www.bcg.gr/media - 1 - Εκτίμηση του αντίκτυπου της Ναυτιλίας στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή.

1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης 1. Να διερευνήσετε τους λόγους για τους οποίους η οικονοµία της Ελλάδας, πολλές δεκαετίες µετά την ανεξαρτησία της, εξακολουθεί να είναι αρχαϊκή. 2. Σε ποιο µοντέλο (πρότυπο)

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014

Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Ανάλυση Ελληνικού Εξωτερικού Εµπορίου ιάστηµα: Α τρίµηνο 2009 - Α τρίµηνο 2014 Οι εξαγωγές αποτελούν το «κλειδί» για την αναθέρµανση της ελληνικής οικονοµίας. Με δεδοµένη την αδυναµία της εγχώριας αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο

31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 31.03 01.04 02.04 Γ Υ Μ Ν Α Σ Ι Ο 2η στάση 3 ΒΕΡΟΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ Άφιξη περίπου... Στο Epirus Palace 5* 7ο χλμ. Ιωαννίνων-Αθηνών Τηλέφωνο: 2651 093555 0 λεπτά ΜΟΥΣΘΕΝΗ 1η στάση 15 λεπτά ΞΑΝΘΗ Αναχώρηση 07.00

Διαβάστε περισσότερα

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού.

Η Τράπεζα που συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή και που στηρίζει και ενισχύει την έννοια του Συγκρητισμού. Ιανουάριος 2015 1 2 Η μεγαλύτερη πρωτοβάθμια Συνεταιριστική Οργάνωση της χώρας με περισσότερους από 82.000 ενεργούς συνεταίρους που κατέχουν πάνω από 1,8 εκατ. συνεταιριστικές μερίδες. Η Τράπεζα που εξυπηρετεί

Διαβάστε περισσότερα

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ

1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 1. ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ 2. ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 3. ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ 4. Η ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΛΕΜΕΣΟ 5. Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 6. ΣΧΕΔΙΟ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΑΛΑΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδόσεις και Προοπτικές

Επιδόσεις και Προοπτικές Επιδόσεις και Προοπτικές Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς Περιεχόμενα 1. Αντικείμενο της μελέτης 2.Ο κλάδος της Ακτοπλοΐας στην Ελλάδα: Υφιστάμενη κατάσταση 3. Συμβολή της Ακτοπλοΐας στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ

Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ Η ανάλυση των στοιχείων στο Παρατηρητήριο στο αρχαίο θέατρο ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΤΡΑΤΟΥ. βασίσθηκε στην εργασία που εκπόνησε ειδική επιστημονική ομάδα υπό τους κ.κ. Λάζαρο Κολώνα τ. γενικό Διευθυντή Αρχαιοτήτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Οι ακτές του Θερμαϊκού ως παραγωγικός χώρος

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Οι ακτές του Θερμαϊκού ως παραγωγικός χώρος ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Οι ακτές του Θερμαϊκού ως παραγωγικός χώρος Όλγα Τραγανού-Δεληγιάννη Αρχιτέκτων ΥΠ.ΠΟ./ΕΝΜΚΜ, Μέλος TICCIH Αθηνά Καλλαρά Σχολική Σύμβουλος Α βάθμιας Εκπαίδευσης ΧΑΡΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ

ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α1 α. σχολικό βιβλίο, σελ. 46. Φεντερασιόν: ήταν μεγάλη πολυεθνική εργατική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, με πρωτεργάτες σοσιαλιστές από την ανοικτή σε νέες ιδέες

Διαβάστε περισσότερα

Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία

Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία Ευκαιρίες ανάπτυξης για το Λιμένα Θεσσαλονίκης και συνεισφορά στην τοπική και περιφερειακή οικονομία Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2014 Με την υποστήριξη της: Οι μεγαλύτερες δυνατότητες ανάπτυξης των ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα

Β τάξη. ΕΝΟΤΗΤΑ 4 Κεφάλαιο 10: Νέες Τεχνολογίες και Επάγγελμα Η Αργυρώ και ο Βασίλης μετά το τέλος της σχολικής χρονιάς αποφάσισαν να επισκεφτούν το θείο Αριστείδη, που διαμένει τα τελευταία χρόνια στην Τήνο, το όμορφο νησί των Κυκλάδων. Βασίλης: «Πρέπει σύντομα

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου

ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1. Προς. Τσιμισκή 29. 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ. Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης με τα νησιά του Βορείου Αιγαίου Εταιρία Ερευνών-Δημοσκοπήσεων Τσιμισκή 3 54625 Θεσσαλονίκη ΕΜΠΙΣΤΕΥΤΙΚΗ: No 1 Προς ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (ΕΒΕΘ) Τσιμισκή 29 54626 Θεσσαλονίκη ΕΡΕΥΝΑ Ακτοπλοϊκή σύνδεση Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3

2010-2020 2010-2020 ISBN: 978-9963-43-830-3 2010-2020 ΠΡΟΒΛΕΨΕΙΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2 0 1 0-2 0 2 0 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΑΡΧΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Υπεύθυνοι Λειτουργοί Κυριάκος Κυριάκου,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΠΛΟΪΑΣ ΚΑΙ CABOTAGE ΜΑΘΗΜΑ ΝΑΥΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΤΣΑΛΙΚΙΔΟΥ ΟΛΥΜΠΙΑ ΤΣΟΓΚΑ ΜΑΡΙΑ 30/10/2009 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ - ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Έννοια ακτοπλοΐας: ακτοπλοΐα είναι η μετακίνηση επιβατών και φορτίου

Διαβάστε περισσότερα

memo 3 Μαΐου 2014 Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά

memo 3 Μαΐου 2014 Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά memo 3 Μαΐου 2014 Προς: Από: Αξιότιμο ήμαρχο Πειραιά κ. Μιχαλολιάκο Άγγελο Κολοκούρη ΘΕΜΑ: ιεθνές Επιχειρηματικό Πάρκο στον Πύργο Πειραιά Ακολουθεί ένα συνοπτικό σχέδιο πολιτικής επικοινωνίας με θέμα τη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης

Γενικές αρχές διοίκησης. μιας μικρής επιχείρησης Γενικές αρχές διοίκησης μιας μικρής επιχείρησης Η επιχείρηση αποτελεί μια παραγωγική - οικονομική μονάδα, με την έννοια ότι συνδυάζει και αξιοποιεί τους συντελεστές παραγωγής (εργασία, κεφάλαιο, γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

ΤΟΜΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΗΛΙΑΚΗ Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα βρίσκεται στο προσκήνιο ραγδαίων εξελίξεων προσελκύοντας επενδυτές από όλο τον κόσμο. Επένδυση στην Ηλιακή Ενέργεια Ένα Μέλλον Φωτεινό Η αγορά ενέργειας στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey).

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Αθήνα 4 Ιουνίου 2014 Διαπιστώσεις στην αγορά του κοσμήματος Η διεθνής τάση Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Δυναμική ανάπτυξη των επωνύμων brands με πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή

Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Διεθνές εξαγωγικό Μάρκετινγκ Ενότητα 1η: Εισαγωγή Θεοδωρίδης Προκόπης Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Αγροτικών Προϊόντων & Τροφίμων (Δ.Ε.Α.Π.Τ.) 1 Σκοπός Σκοπός

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ.

ΠΛΟΙΑ. Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Ειρήνη Πετράκη Δασκάλα Σύμβουλος ΣΧ.Τ. ΠΛΟΙΑ Το πλοίο (αρχαία ελληνική: η ναυς) είναι μια ειδική κατασκευή (ναυπήγημα), σχεδιασμένη για να κινείται με ασφάλεια στο νερό, για μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης

Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Αλλαγή στα κοινωνικά, οικονομικά και πολεοδομικά δεδομένα της περιοχής του Κέντρου της Πόλης Ο Δήμος Λεμεσού πρωτοστάτησε για την δημιουργία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου στο κέντρο της πόλης αφού πίστευε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές:

ΤΑΞΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ-Βουλευτές: ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣΚΑΙΟΙΠΕΡΙΑΥΤΟΝ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΟΙKAI BOYΛΕΥΤΕΣ (HONESTIORES ΕΝΤΙΜΟΤΑΤΟΙ) - ΣΤΡΑΤΟΣ- ΚΛΗΡΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Αυτοκράτορας: H ανάρρηση στο θρόνο χάρη στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010

ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 ΤΣΟΥΡΤΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ: ΒΙΔΑΛΗ ΙΩΑΝΝΑ ΜΠΟΥΡΜΠΑΧΑΚΗ ΑΣΠΑΣΙΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2010 Ανθηδών: είναι το μέρος που δίδει άνθη. Κατά τον Παυσανία πήρε το όνομα της από τον βασιλιά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ Ζ1 Ζ2 Ζ3 Δ1 1,800 2,100 1,600 Δ2 1,100 700 900 Δ3 1,400 800 2,200

ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΣ Ζ1 Ζ2 Ζ3 Δ1 1,800 2,100 1,600 Δ2 1,100 700 900 Δ3 1,400 800 2,200 ΑΣΚΗΣΗ Η εταιρεία logistics Orient Express έχει αναλάβει τη διακίνηση των φορητών προσωπικών υπολογιστών γνωστής πολυεθνικής εταιρείας σε πελάτες που βρίσκονται στο Hong Kong, τη Σιγκαπούρη και την Ταϊβάν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΘΑΣΟΥ Περιήγηση ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΛΙΜΕΝΑΡΙΩΝ ΠΑΡΑΘΑΛΑΣΣΙΟ ΤΜΗΜΑ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ Το μεταλλευτικό συγκρότημα τοποθετείται Ανατολικά του Οικισμού Λιμεναρίων ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012

Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Χαρτογράφηση της εξαγωγικής δραστηριότητας της Ελλάδας ανά Περιφέρεια και Νοµό 2008-2012 Ινστιτούτο Εξαγωγικών Ερευνών και Σπουδών Σύνδεσµος Εξαγωγέων Βορείου Ελλάδος Θεσσαλονίκη, 23/05/13 Σκοπός της µελέτης:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος

ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές. Προοπτικές. Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος ΟΜΑ Α ΕΡΓΑΣΙΑΣ H1 Ηλεκτρονικές Υπηρεσίες και Εφαρµογές στη Ναυτιλία: Ισχύουσα Κατάσταση και Προοπτικές Εισηγητής: ρ. Νικήτας Νικητάκος Αναπληρωτής Καθηγητής, Τµήµα Ναυτιλίας και Επιχειρηµατικών Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά πλαίσια και συστήματα υψηλής απόδοσης

Φωτοβολταϊκά πλαίσια και συστήματα υψηλής απόδοσης Φωτοβολταϊκά πλαίσια και συστήματα υψηλής απόδοσης Η Enfoton Solar Ltd (Ένφοτον Σόλαρ Λτδ) ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 2002. Στόχος των ιδρυτών της ήταν να εξυπηρετήσουν ένα μεγάλο φάσμα χρήσεων ηλιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη

ΘΕΜΑ: «Προτάσεις για την Τουριστική Ανάπτυξη και προβολή της Τοπικής Κοινότητας Στράτου» Κύρια πύλη δευτερεύουσα πύλη πύλη Ακρόπολης Παραποτάμια πύλη ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Στράτος 29-12 - 2011 ΝΟΜΟΣ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Αριθμ. Πρωτ.: ΔΗΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟΥ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΟY ΠΛΗΡ: Πατσέας Αναστάσιος ΤΗΛ: 6978558904 Π Ρ Ο Σ Κο Αντιδήμαρχο

Διαβάστε περισσότερα

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή.

Αφ ενός στην ανάγκη περιορισμού και ελέγχου των οξύτατων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι, οι εργαζόμενοι και η ιδία ως περιοχή. Ομιλία Αντιπεριφερειάρχη Δυτικής Αττικής κ. Γ. Βασιλείου στην ανοικτή σύσκεψη-παρουσίαση του στρατηγικού σχεδίου ΔΥΤΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ 2020+ Πνευματικό Κέντρο Ασπροπύργου 25-5-2015 Σας καλωσορίζουμε σε μια ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗ ΑΓΟΡΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΟΥΝΑΡΗ, ΤΣΑΜΑΔΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΠΕΙΡΑΙΑΣ

ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗ ΑΓΟΡΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΟΥΝΑΡΗ, ΤΣΑΜΑΔΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΤΙΡΙΑ ΤΟΥ ΟΜΙΛΟΥ ΧΑΡΑΓΚΙΩΝΗ ΑΓΟΡΑ ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΟΥΝΑΡΗ, ΤΣΑΜΑΔΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΠΕΙΡΑΙΑΣ ΓΟΥΝΑΡΗ, ΤΣΑΜΑΔΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΠΕΙΡΑΙΑ ΓΟΥΝΑΡΗ, ΤΣΑΜΑΔΟΥ ΚΑΙ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ, ΠΕΙΡΑΙΑ Όψη του κτιρίου από την οδό

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον

Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Άνθρωπος και δοµηµένο περιβάλλον Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Το περιβάλλον γίνεται ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ α) όταν µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το επάγγελµα του Ναυπηγού. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Το επάγγελµα του Ναυπηγού. Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Το επάγγελµα του Ναυπηγού Χαρίλαος Ν. Ψαραύτης Καθηγητής Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Τι είναι ο ναυπηγός; Ο ναυπηγός είναι µηχανικός µε αντικείµενο το πλοίο και την τεχνολογία της ναυτιλίας Ναυτιλία ιακινεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΟΛΒ Α.Ε. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ

ΧΑΡΤΗΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΟΛΒ Α.Ε. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΗ Ο ΡΓ ΑΝΙΣΜΟ Σ ΛΙΜΕΝΟ Σ ΒΟΛΟΥ Α Ν Ω ΝΥΜΗ Ε ΤΑΙΡΙ Α ( Ο.Λ.Β. Α.Ε.) Α ρ. Μ. Α.Ε.:49873/ 32/Β/01/ 030 ΕΔΡΑ Β ΟΛΟΣ Ταχ. Δ/νση : Κεντρική Προβλήτα Ταχ. Κώδικας : 382 21 ΒΟΛΟΣ E - mail : admin@port-volos.gr Web

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

«Mε λογισμό και τ όνειρο»

«Mε λογισμό και τ όνειρο» 1 4-3-2015 ΕΧΟΥΝ ΣΧΕΔΙΟ ΕΞΟΝΤΩΣΗΣ ΤΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ ΑΡΧΗΣ ΓΕΝΟΜΕΝΗΣ ΑΠΟ ΔΑΣΙΑ- ΥΨΟ? ΖΗΤΑΜΕ ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΣΙΝ ΓΙΑ ΝΑ ΜΗ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΘΟΥΝ ΑΠΟ ΤΗ ΚΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ ΟΙ ΞΥΛΙΝΕΣ

Διαβάστε περισσότερα