ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙΣ περιοδολόγηση της πολιτικής σκηνής μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙΣ περιοδολόγηση της πολιτικής σκηνής μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000"

Transcript

1 ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΑΝΑΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙΣ περιοδολόγηση της πολιτικής σκηνής μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000 τ 1. Από τον πολωμένο στο συγκλίνοντα δικομματισμό Οι αλλαγές στους πολιτικούς συσχετισμούς που παρατηρήθηκαν μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000 υπήρξαν σχεδόν άμεσες. Η διαφορά της μίας ποσοστιαίας μονάδας μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ φάνηκε να ανατρέπεται γρήγορα. Ήδη από το Σεπτέμβριο του 2000 και καθ όλη τη διάρκεια του 2001, οι εκλογικές τάσεις άρχισαν να καταγράφουν ένα διευρυνόμενο προβάδισμα της ΝΔ, το οποίο σε μεγάλο βαθμό οφειλόταν σε απευθείας μετακίνηση εκλογέων από το ΠΑΣΟΚ 1. Η ανακατάταξη αυτή θέτει εν πρώτοις δύο βασικά ερωτήματα: α) γιατί συνέβη τόσο άμεσα, τη στιγμή που η κυβέρνηση με νωπή τη λαϊκή εντολή θα έπρεπε λογικά να διαθέτει μεγαλύτερα χρονικά περιθώρια χάριτος και, β) γιατί η απευθείας μετακίνηση ψηφοφόρων από το ΠΑΣΟΚ στη ΝΔ κατέστη τόσο εύκολη και μαζική σε αντίθεση με το παρελθόν -, σε σημείο που για το διάστημα αυτό να αποτελεί τη μοναδική, ίσως, σοβαρή και εδραιωμένη μετατόπιση στο πεδίο των εκλογικών τάσεων. Η απάντηση και στα δύο ερωτήματα βρίσκεται στη μορφή του δικομματισμού που προέκυψε από τις εκλογές του 2000 και, ταυτόχρονα, στη μορφή που έλαβε η κοινωνική-εκλογική σύνθεση των δύο πόλων του δικομματισμού. Έχει και παλαιότερα επισημανθεί στη θεωρητική συζήτηση, ότι ο δικομματισμός που προέκυψε τον Απρίλιο του 2000 διαφέρει ριζικά από τον ιστορικό (μεταπολιτευτικό) ελληνικό δικομματισμό. Ο τελευταίος εξέφρασε στις προηγούμενες δεκαετίες την πολιτική κοινωνική πόλωση δύο αντιμαχόμενων εκλογικών (κοινωνικών) συμμαχιών, με διακριτά πολιτικά σχέδια. Επρόκειτο για μορφή πολωμένου δικομματισμού. Μιλώντας κάπως σχηματικά, το μεν ΠΑΣΟΚ συγκροτούσε πολιτικά μια διευρυμένη και πολυσυλλεκτική κοινωνική συμμαχία των λαϊκών τάξεων με τμήματα των ανερχόμενων μεσαίων και μικροαστικών στρωμάτων, η δε ΝΔ εξέφραζε με τη σειρά της μια εξίσου πολυσυλλεκτική κοινωνική συμμαχία των ανώτερων κοινωνικών τάξεων με τμήματα των παραδοσιακών μεσαίων και μικροαστικών στρωμάτων. Η μορφή του πολωμένου δικομματισμού αρχίζει να αλλάζει σταδιακά μετά το η ανάδειξη του Κ.Σημίτη στην ηγεσία του ΠΑΣΟΚ αποτελεί σαφώς ένα σημείο τομής. Το νέο ΠΑΣΟΚ διαχειρίζεται με επιτυχία την παραγωγική και οικονομική αναδιάρθρωση της χώρας και την ένταξή της στην ΟΝΕ. Ενσωματώνει χωρίς καταλυτικούς κλυδωνισμούς τις προτεραιότητες των αγορών στην κυβερνητική του πολιτική και τροποποιεί δυναμικά την πολιτική και ιδεολογική του φυσιογνωμία. Μεγάλα τμήματα του κεφαλαίου αναγνωρίζουν σ αυτό έναν αποτελεσματικό πολιτικό διαχειριστή, απελευθερωμένο από τα κρατικιστικά ιδεολογήματα του παρελθόντος. Αντίθετα, κοινωνικά τμήματα που πλήττονται από την αναδιάρθρωση της οικονομίας και απωθούνται στο περιθώριο οδηγούνται στην πολιτική στέγη της ΝΔ, η οποία παρά το γεγονός ότι συμφωνεί με τις ουσιαστικές πλευρές της κυβερνητικής πολιτικής, αναγκάζεται εκ των πραγμάτων και μέσα στο πλαίσιο του κομματικού ανταγωνισμού να υιοθετήσει κριτικές στάσεις απέναντι στο εκσυγχρονιστικό εγχείρημα. 1 Το αθροιστικό αρχείο των πανελλήνιων ερευνών της VPRC για το 2001 (Έρευνες Ιανουαρίου, Ιουνίου, Σεπτεμβρίου) σε δείγμα ατόμων δίνει την εξής εικόνα ως προς την πρόθεση ψήφου (%): ΠΑΣΟΚ 27.1, Ν.Δ. 33.8, ΚΚΕ 4.9, ΣΥΝ 3.2, ΔΗΚΚΙ 1.8, ΚΕΠ 11.4, Άλλο κόμμα 3.3, Αναποφάσιστοι 2.6, Ακυρα-Λευκά-ΔΑ Ο δείκτης συσπείρωσης του ΠΑΣΟΚ είναι 63.2% και της Ν.Δ. 83.9%. Από το ΠΑΣΟΚ μετακινείται προς τη ΝΔ το 7.7% των ψηφοφόρων του το 2000, ενώ η αντίστροφη κίνηση (από ΝΔ προς ΠΑΣΟΚ) αφορά μόλις το 0.6% των ψηφοφόρων της το 2000.

2 Έτσι, ο δικομματισμός που προκύπτει από τις εκλογές του 2000 συνιστά μια τυπική περίπτωση συγκλίνοντος δικομματισμού. 2 Εκφράζει την προσέγγιση και όχι την αντιπαράθεση των κομμάτων (ή των συνασπισμών) εξουσίας. Τα δύο κόμματα συνέκλιναν στις μείζονες στρατηγικές (κυρίως οικονομικές) προγραμματικές επιλογές και οι συνέπειες στη διαμόρφωση της εκλογικής κοινωνικής τους βάσης υπήρξαν σημαντικές. Καθένα για λογαριασμό του κινήθηκε προς τον παραδοσιακό χώρο του (εκλογικού) αντιπάλου του, ανταλλάσσοντας μάλιστα ορισμένες παλαιές κοινωνικές συνιστώσες τους. Το ΠΑΣΟΚ κατάφερε να κυριαρχήσει στους μισθωτούς του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, καθώς επίσης και στα πολυάριθμα στρώματα των ελευθέρων επαγγελματιών, σε κοινωνικές κατηγορίες δηλαδή που παραπέμπουν στην παλαιά κοινωνική του βάση. Κατάφερε, όμως, να αυξήσει σοβαρά την επιρροή και διείσδυσή του, χωρίς βεβαίως να κυριαρχήσει, στα μεσαία στρώματα και κυρίως σ αυτά που ευνοήθηκαν τα τελευταία χρόνια από τις κρατικές αναπτυξιακές πολιτικές, καθώς και στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις (εργοδότες, εμπορικό και βιομηχανικό κεφάλαιο, ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων). Στον αντίποδα, η συρρίκνωσή του στον αγροτικό κόσμο, στους νέους άνεργους (που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας), στους μακροχρόνια άνεργους, στο φτωχό μη-ενεργό πληθυσμό της χώρας (συνταξιούχοι δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, συνταξιούχοι παραδοσιακών επαγγελματικών ομάδων, νοικοκυρές) υπήρξε θεαματική. Η Ν.Δ. από τη μεριά της κατάφερε να κυριαρχήσει, παρά τη συνεχή διείσδυση του ΠΑΣΟΚ, στις κοινωνικές ομάδες του κεφαλαίου και στις ανώτερες τάξεις, κάτι που παραπέμπει και γι αυτήν στην παλαιά κοινωνική της βάση. Διεύρυνε όμως την κοινωνική και εκλογική της επιρροή, διεισδύοντας σε εκείνα τα φτωχά λαϊκά κοινωνικά στρώματα που άφησε χωρίς πολιτική εκπροσώπηση η μετακίνηση του κέντρου βάρους του ΠΑΣΟΚ (άνεργοι, συνταξιούχοι, νοικοκυρές, αγροτικά στρώματα) 3. Απέτυχε, ωστόσο, να διεισδύσει στα στρώματα των μισθωτών, τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, κάτι που θα ολοκλήρωνε τρόπον τινά την εξ αριστερών κοινωνική πλαγιοκόπηση του ΠΑΣΟΚ. Γίνεται φανερό από τα παραπάνω, ότι οι κοινωνικές εκλογικές συμμαχίες που φωτογραφήθηκαν στις εκλογές του Απριλίου 2000, είναι, πέραν από ισοδύναμες, αρκετά αντιφατικές ως προς την εσωτερική τους συνοχή. Και στα δύο κόμματα συνυπάρχουν κοινωνικές ομάδες με αντίθετα στρατηγικά συμφέροντα. Δυνάμεις της μισθωτής εργασίας και ανώτερα κοινωνικά στρώματα στο ΠΑΣΟΚ, αστικές τάξεις και περιθωριοποιημένες κοινωνικές ομάδες στη Ν.Δ. Δεν μπορεί βέβαια να αγνοήσει κανείς, ότι από αυτή τη χιαστί κοινωνική μετατόπιση παρήχθη μια δευτερογενής αντίθεση, η αντίθεση εξασφαλισμένων και μηεξασφαλισμένων κοινωνικών στρωμάτων. Όσα τμήματα της κοινωνίας ευνοήθηκαν κατά την περίοδο μετά το 1996 και σταθεροποίησαν ή και καλυτέρευσαν την οικονομική τους θέση, αναγνώρισαν στο ΠΑΣΟΚ τον πολιτικό τους εκπρόσωπο. Όσα τμήματα της κοινωνίας, αντίθετα, είδαν την οικονομική και κοινωνική τους θέση να υποβαθμίζεται στράφηκαν στη ΝΔ. Το χαρακτηριστικότερο ωστόσο γνώρισμα της νέας συγκυρίας είναι ότι υπάρχουν ισχυρές επιμέρους κοινωνικές δυνάμεις (ανώτερες και κατώτερες, εξασφαλισμένες και μηεξασφαλισμένες) που είναι ιδεολογικά έτοιμες να μεταπηδήσουν από το ένα κόμμα στο άλλο, 2 Βλ. σχετικά Vernardakis Christoforos, «Les élections grecques en Avril 2000: Le cas d'un bipartisme convergent», στη revue Pole Sud (revue semestrielle de science politique), No 13, Novembre 2000, pp , Montpellier. Επίσης, Μαυρής Γιάννης, «Οι δύο Ελλάδες : Κοινωνιολογία της Ψήφου στις Εκλογές της 9 ης Απριλίου 2000» στον τόμο της VPRC H Kοινή Γνώμη στην Ελλάδα 2001 Eρευνες Δημοσκοπήσεις, σσ Το σημείο αυτό αποτελεί ίσως το κλειδί για την υπέρβαση της κρίσης του δικομματισμού, κρίση που προ τριετίας ήταν πιθανό να οδηγήσει σε ανακατάταξη του κομματικού συστήματος. Η αδυναμία των ρευμάτων της παραδοσιακής Αριστεράς να εκπροσωπήσουν τα στρώματα αυτά και να τα εντάξουν σε μια μη-πολυκερματισμένη προοπτική έδωσε στην ουσία φιλί ζωής στον υπό κρίση δικομματισμό. Για τις τάσεις που αναπτύσσονταν στο κομματικό σύστημα, βλ. Βερναρδάκης Χρ., «Το κομματικό σύστημα Ιδεολογικές μετακινήσεις, πολιτικές συγγένειες και χώροι κομματικού ανταγωνισμού», στον τόμο της VPRC Η Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα , σσ Βλ. επίσης Μενδρινού Μαρία, «Κοινή Γνώμη, αιτήματα πολιτικής και θεματικά κοινά, στον ίδιο τόμο.

3 ακριβώς γιατί οι νέες κοινωνικές συμμαχίες που έχουν μορφοποιηθεί είναι αρκετά εύθραυστες 4. Στην πραγματικότητα, ο συγκλίνων δικομματισμός που εκφράσθηκε στις εκλογές του 2000 δημιούργησε ένα μεγάλο χώρο πολιτικής ρευστότητας ανάμεσα στα δύο κόμματα. Μεγάλες κοινωνικές ομάδες αμφιταλαντεύονται μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ και είναι έτοιμες να επιλέξουν ανάλογα με την agenda της τρέχουσας συγκυρίας (που παίζει πλέον ένα ρόλο πολύ πιο σημαντικό σε σχέση με το παρελθόν) ή ανάλογα και με άλλου τύπου ψυχολογικά κριτήρια ένα από τα δύο κόμματα, στο μέτρο μάλιστα που αναγνωρίζεται καθολικά η γενική προγραμματική τους σύγκλιση. Έτσι, μια σειρά από γεγονότα που ακολούθησαν τις εκλογές του Απριλίου και που αναμφισβήτητα ήταν μεγάλης έντασης, επέδρασαν από κοινού καταλυτικά στους πυρήνες των εκλογικών κοινωνικών συμμαχιών και ενεργοποίησαν το χώρο της πολιτικής ρευστότητας μεταξύ των δύο κομμάτων της διακυβέρνησης. Τα κρισιμότερα εξ αυτών είναι: α) η κρίση του Χρηματιστηρίου και η επίδρασή του στα οικονομικά των μεσαίων στρωμάτων, β) οι αλλαγές στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων και οι κυβερνητικοί χειρισμοί στο Ασφαλιστικό, γ) η σύγκρουση κυβέρνησης Εκκλησίας και δ) η απόπειρα συγκρότησης ενός κεντρώου πολιτικού μορφώματος, του κόμματος Αβραμόπουλου. Ας δούμε πιο συγκεκριμένα τις επιδράσεις τους. 2. Η κρίση του Χρηματιστηρίου και η κατάσταση δανεισμού των μεσαίων στρωμάτων Η πρώτη, χρονικά, μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000 κοινωνική αμφισβήτηση της κυβέρνησης προήλθε από τα ανώτερα και μεσαία στρώματα. Επίκεντρο της αμφισβήτησης αποτέλεσαν τα ζητήματα κυβερνητικής διαχείρισης στον τομέα της οικονομίας και αιχμή του δόρατος η κακή πορεία του Χρηματιστηρίου. Το τελευταίο κατά το προηγούμενο διάστημα είχε λειτουργήσει ως μοχλός συγκρότησης και αναπαραγωγής της πολιτικής σχέσης του ΠΑΣΟΚ με τα μεσαία και ανώτερα κοινωνικά στρώματα. Η κοινωνική στροφή στο Χρηματιστήριο τη διετία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες κινητοποιήσεις της μεταπολιτευτικής ελληνικής κοινωνίας. Τον Ιούλιο του 1998 η κατοχή μετοχών στο ελληνικό Χρηματιστήριο άγγιζε περίπου το 3.9% του ενήλικα πληθυσμού της χώρας. Το ίδιο ποσοστό το Φεβρουάριο του 1999 ανήλθε σε 8.1%, για να φθάσει τον Απρίλιο και το Δεκέμβριο του 2000 στο 14.8% και 15.8% αντίστοιχα. Μέσα δηλαδή σε μια διετία παρατηρήθηκε ένα μαζικό ρεύμα εισόδου στο ελληνικό Χρηματιστήριο. Σε απόλυτους αριθμούς πολιτών, η κατοχή μετοχών στο ελληνικό χρηματιστήριο έφθασε να αφορά (ή αφορούσε) περισσότερους από Ελληνες/ίδες. Κατά το μεγαλύτερο μέρος της αυτή η κίνηση προς το Χρηματιστήριο υποστηρίχθηκε από τα μεσαία, τα ανώτερα και σίγουρα τα εξασφαλισμένα οικονομικώς κοινωνικά στρώματα, η κεφαλαιακή αποταμίευση των οποίων κατευθύνθηκε ως «επένδυση» στο Χρηματιστήριο. Η κατοχή μετοχών, παρά τα συστηματικώς καλλιεργούμενα ιδεολογήματα περί παλλαϊκής συμμετοχής στο όνειρο της Σοφοκλέους, υπήρξε, όπως φαίνεται και στον Πίνακα 1, κατεξοχήν συνδεδεμένη με τις ανώτερες εισοδηματικές τάξεις, με τα μεσαία και τα υψηλά εισοδήματα 5. 4 Bλ. σχετικά τα στοιχεία της Δημοσκόπησης Εξω από τις Κάλπες (exit poll) της VPRC στο «Η ακτινογραφία των εκλογών», εφ. ΤΑ ΝΕΑ, 15-16/4/2000. Για το ίδιο θέμα βλ. Μαυρής Γ., «Οι δύο Ελλάδες : Κοινωνιολογία της Ψήφου στις Εκλογές της 9 ης Απριλίου 2000», όπ.π. Βλ. επίσης Moschonas Gerassimos, The path of modernization: PASOK and European integration, στο Journal of Southern Europe and the Balkans, Volume 3, Number 1, Για το θέμα αυτό βλ. επίσης Βερναρδάκης Χρ., «Τέσσερις μύθοι για το κόμμα του Χρηματιστηρίου», περιοδικό ΡΕΥΜΑΤΑ, τ.4, Αύγουστος Σεπτέμβριος 1999.

4 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Κατοχή μετοχών κατά μηνιαίο ατομικό εισόδημα Πολίτες με μηνιαίο εισόδημα σε δραχμές Ποσοστό % που κατέχει μετοχές Έως και άνω 44.3 Πηγή: Οικονομικό Βαρόμετρο VPRC, Ιούλιος 2000 Το «κόμμα του Χρηματιστηρίου», όπως ονομάσθηκε την περίοδο εκείνη, υπήρξε κυρίως ένα «κόμμα των ανώτερων μεσαίων στρωμάτων», με ιδεολογία του την (ασαφή) νεωτερικότητα που εξέφραζε το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα: κοσμοπολιτισμός, ευρωπαϊσμός, προτεραιότητα στην οικονομία, συμμετοχή στο επιχειρηματικό γίγνεσθαι, καταναλωτισμός. Είναι γνωστό, ότι μετά τις εκλογές του Απριλίου 2000 το ελληνικό Χρηματιστήριο ακολούθησε μια έντονα πτωτική πορεία. Οι καλλιεργούμενες προσδοκίες για μια ανοδική πορεία διαψεύσθηκαν θεαματικά. Η τεράστια αναδιανομή εισοδήματος που συντελέστηκε μέσω του Χρηματιστηρίου υπέρ των μεγάλων επιχειρηματικών συμφερόντων έπληξε κυρίως εκείνα τα μεσαία στρώματα, τα κεφάλαια και οι αποταμιεύσεις των οποίων είχαν αρχίσει σταδιακά από το 1998 να τοποθετούνται στο Χρηματιστήριο. Το γεγονός αυτό είχε μια πρώτη γενικότερη επίπτωση: την πτωτική τάση του δείκτη εμπιστοσύνης στο ελληνικό χρηματιστήριο που αποτυπώνεται στον πίνακα 2 και η οποία είναι εξαιρετικά εντυπωσιακή. ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Η εξέλιξη του δείκτη εμπιστοσύνης της κοινής γνώμης στο ελληνικό Χρηματιστήριο (ποσοστά %) Δείκτης εμπιστοσύνης στο ελληνικό Χρηματιστήριο 9/1998 2/1999 9/ /1999 2/2000 4/2000 9/2000 7/2001 9/ Πηγή: Οικονομικά Βαρόμετρα VPRC Όπως φαίνεται, το ποσοστό εμπιστοσύνης των πολιτών στο ελληνικό Χρηματιστήριο από 32.9% που ήταν το Σεπτέμβριο του 1998 έπεσε στο 8.5% το Σεπτέμβριο του 2000 και στο 3.3% τον Σεπτέμβριο του Ωστόσο, η πτώση του Χρηματιστηρίου και η αναδιανομή που συντελέστηκε είναι μόνο η μία πλευρά της οικονομικής κρίσης των μεσαίων στρωμάτων. Η άλλη πλευρά, ίσως και η σημαντικότερη, είναι η διόγκωση του δανεισμού τους, τα αποτελέσματα του οποίου μόλις τώρα (θα) αρχίζουν να φαίνονται. Σε μεγάλο βαθμό ο δανεισμός των ελληνικών νοικοκυριών είναι άμεσα συνδεδεμένος με την προσδοκία άντλησης κερδών από το Χρηματιστήριο. Η διάψευση της τελευταίας, δημιουργεί συνθήκες οικονομικής στενότητας. Σύμφωνα με τις έρευνες της VPRC, το 17.7% των ελλήνων/ίδων έλαβε κάποιο δάνειο (επαγγελματικό, προσωπικό, καταναλωτικό, στεγαστικό ή άλλο) μετά το 1997, ενώ και οι κάτοχοι πιστωτικών καρτών ξεπέρασαν στο ίδιο διάστημα το 20% του πληθυσμού. Στην επαγγελματική κατηγορία των εργοδοτών και των αυτοαπασχολούμενων σε δική τους επιχείρηση το

5 ποσοστό που έλαβε δάνειο μετά το 1997 φθάνει το 25.7%, ενώ στους διαθέτοντες μηνιαίο εισόδημα δρχ και άνω το ποσοστό φθάνει το 24.7%. Όπως και η κατοχή μετοχών, έτσι και η δανειοληψία είναι άμεσα συσχετισμένη (και εξαρτημένη) από το εισοδηματικό επίπεδο. Οι επιπτώσεις αυτών των δύο αλληλο-επικαλυπτόμενων παραμέτρων (κρίση Χρηματιστηρίου δανεισμός) στην εκλογική συμπεριφορά των νέων μεσαίων στρωμάτων είναι εμφανής: μεγάλο μέρος τους δηλώνει την πρόθεσή του να εγκαταλείψει εκλογικά το ΠΑΣΟΚ, στρεφόμενο κατά πρώτο λόγο στη Ν.Δ. Έτσι, στα ανώτερα στελέχη η πτώση του ΠΑΣΟΚ μεταξύ Απριλίου 2000 και Σεπτεμβρίου 2001 φθάνει τις 13 ποσοστιαίες μονάδες, στους έχοντες εισόδημα άνω των δρχ φθάνει τις 14 ποσοστιαίες μονάδες, στα κοινωνικά στρώματα που δηλώνουν ότι ζουν άνετα φθάνει τις 26 ποσοστιαίες μονάδες, στους εξασφαλισμένους για το μέλλον τις 16 ποσοστιαίες μονάδες 6. Όπως επίσης αναφέρεται παρακάτω (βλ. Πίνακα 5) το 16.9% των διαρροών του ΠΑΣΟΚ το 2001 αποτελείται από εργοδότες / αυτοαπασχολούμενους, οι περισσότεροι εκ των οποίων κατευθύνονται στη ΝΔ (ενώ σημαντικό επίσης μέρος δήλωσε την πρόθεσή του να ψηφίσει το ΚΕΠ). 3. Οι εργασιακές σχέσεις, το Ασφαλιστικό και η σύγκρουση με τις δυνάμεις της εργασίας Από το Νοέμβριο του 2000 έως τον Μάιο του 2001 έρχονται στο επίκεντρο των θεσμικών προτεραιοτήτων της κυβέρνησης οι μεταρρυθμίσεις στο πεδίο των εργασιακών σχέσεων και του ασφαλιστικού. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές προκαλούν μια δεύτερη σημαντική κρίση στο κυβερνών κόμμα, αφού το φέρνουν σε διαδοχική σύγκρουση με τις κοινωνικές δυνάμεις των εργαζομένων στον ιδιωτικό και στο δημόσιο τομέα. Η πρώτη σύγκρουση έρχεται με αφορμή το νόμο για τις εργασιακές σχέσεις και την προσπάθεια της κυβέρνησης να νομιμοποιήσει την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας. Πρόκειται για μια σύγκρουση έντονη, αλλά όχι ακραία. Ο λόγος είναι ότι η παρέμβαση στις εργασιακές σχέσεις αφορά κυρίως τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, οι οποίοι αφενός μεν στερούνται ισχυρής συνδικαλιστικής οργάνωσης αφετέρου δε ο φόβος της ανεργίας ή της ελαστικής απασχόλησης λειτουργεί αποτρεπτικά για μια συνολική αντίδραση. Η παρέμβαση στις εργασιακές σχέσεις στην κατεύθυνση της ελαστικοποίησης της αγοράς εργασίας αντιμετωπίζεται από τους εργαζόμενους με αρνητικά συναισθήματα. Το 49% των εργαζομένων θεωρεί ότι οι ρυθμίσεις του Υπουργείου Εργασίας κινούνται σε λάθος κατεύθυνση, ενώ το ποσοστό αυτό ανεβαίνει πολύ περισσότερο σε κλάδους όπως τα Ορυχεία/Λατομεία 67%, στις Οικοδομές/Κατασκευές 56.2%, στην Ενέργεια/Υδρευση 81.7%, στις Επικοινωνίες/Μεταφορές 51.2%. Σχετικά μικρότερη αντίδραση συναντά στους εργαζόμενους στο Εμπόριο (46.7%), στα Ξενοδοχεία/Εστιατόρια (40%), στην Υγεία/Πρόνοια (46%) 7. Ένα από τα κυριότερα ζητήματα που ανακύπτει από την κυβερνητική πολιτική στις εργασιακές σχέσεις είναι ότι αυτή κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από τις ανάγκες που εκφράζουν οι εργαζόμενοι. Η κυβερνητική πολιτική επιχειρεί με την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας να μοιράσει ουσιαστικά την υφιστάμενη εργασία σε περισσότερους εργαζόμενους, τους οποίους καθιστά απασχολήσιμους δυνάμει είτε των εργασιακών αναγκών των επιχειρήσεων (δηλαδή με ελευθέρως και κατά περίπτωση διαμορφωνόμενο ωράριο) είτε των οικονομικών τους δυνατοτήτων. Η ίδια η διαμορφωμένη πραγματικότητα στον ιδιωτικό τομέα είναι εντελώς διαφορετική. Οι ανάγκες των επιχειρήσεων έχουν ήδη οδηγήσει σε μεγάλες υπερβάσεις των νομίμων ωραρίων 6 Για τις διαφαινόμενες αυτές αλλαγές στην εκλογική συμπεριφορά βλ. Μαυρής Γ., «Τι έχει αλλάξει στην κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ μετά τις εκλογές», εφ. ΤΑ ΝΕΑ, 9 Οκτωβρίου Συνδικάτα και Εργασία, Ερευνα της VPRC στα Πολεοδομικά Συγκροτήματα Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας, Βόλου, Ηρακλείου, στο μισθωτό πληθυσμό, Ιούνιος-Δεκέμβριος 2000.

6 (που έγιναν μάλιστα καθεστώς σε πολλούς κλάδους), ενώ, ταυτόχρονα, με τις πολιτικές καθήλωσης των μισθών που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία χρόνια, οι αυξήσεις της κερδοφορίας τους υπήρξαν από σημαντικές έως τεράστιες. Η (νόμιμη) απασχόληση των 40 ωρών την εβδομάδα έχει στην πράξη καταργηθεί εδώ και αρκετό καιρό. Ο συνολικός μέσος χρόνος εργασίας σήμερα στην Ελλάδα από Δευτέρα έως Παρασκευή φθάνει τις 42 ώρες. Στο μέσο αυτό χρόνο συμπεριλαμβάνονται και οι Δημόσιοι Υπάλληλοι, καθώς και οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, οι οποίοι εμφανίζουν μέσο χρόνο εργασίας 36.6 και 39.1 ώρες αντίστοιχα. Αν αφαιρέσει κανείς τις δύο αυτές προνομιούχες ως προς το χρόνο εργασίας ομάδες μισθωτών, αντιλαμβάνεται ότι στον ιδιωτικό τομέα ο χρόνος εργασίας την πενθήμερη εβδομάδα ξεπερνά σε πολλές περιπτώσεις και τις 44 ώρες (Πίνακας 3 και 4). ΠΙΝΑΚΑΣ 3 Ώρες συνολικής απασχόλησης την εβδομάδα κατά κατηγορία εργαζομένων ΩΡΕΣ Δημόσιοι Υπάλληλοι 36.6 ΔΕΚΟ / Ευρύτερος Δημόσιος Τομέας 39.1 Ιδιωτικοί Υπάλληλοι 43.6 Άνεργοι (στην τελευταία εργασία τους) 44.8 Αλλοδαποί εργαζόμενοι στην Ελλάδα 40.3 Πηγή: Συνδικάτα και Εργασία, έρευνα της VPRC, Ιούνιος-Δεκέμβριος 2000 ΠΙΝΑΚΑΣ 4 Ώρες συνολικής απασχόλησης την εβδομάδα κατά κλάδο απασχόλησης ΩΡΕΣ Επικοινωνίες, Μεταφορές, Αποθηκεύσεις 48.0 Ορυχεία, λατομεία, μεταλλεία 44.3 Βιομηχανία, βιοτεχνία 44.1 Οικοδομή, κατασκευές 42.1 Εμπόριο 44.3 Εστιατόρια, Ξενοδοχεία 43.0 Τράπεζες, Ασφαλιστικές εταιρείες 40.9 Ενέργεια, Ύδρευση 40.0 Δημόσια Διοίκηση 40.4 Εκπαίδευση 30.5 Υγεία, Πρόνοια 39.3 Παροχή Υπηρεσιών 42.0 Πηγή: Συνδικάτα και Εργασία, έρευνα της VPRC, Ιούνιος-Δεκέμβριος 2000 Ταυτόχρονα, ο συνολικός μέσος χρόνος εργασίας τα Σαββατοκύριακα φθάνει τις 11 ώρες. Το 37.8% των εργαζομένων εργάζεται συχνά τις αργίες και τα Σαββατοκύριακα και το 12.8% κάποιες φορές. Με βάση το πραγματικό αυτό περιβάλλον της αγοράς εργασίας δεν είναι προφανώς τυχαία η απαίτηση των εργαζομένων, κυρίως του ιδιωτικού τομέα, πέραν του να υπάρξουν πολιτικές για την εξασφάλιση των θέσεων εργασίας, να μειωθεί ο χρόνος εργασίας και μάλιστα χωρίς

7 να θιγούν οι αποδοχές των εργαζομένων 8. Απαίτηση που βεβαίως βρέθηκε στον αντίποδα της μεταρρύθμισης που επιχειρήθηκε. Λίγους μήνες αργότερα, η δημοσιοποίηση των κυβερνητικών προθέσεων για τη λύση του ασφαλιστικού προβλήματος θα γενικεύσει την αντίδραση των εργαζομένων, περιλαμβάνοντας τώρα και αυτούς του δημόσιου τομέα. Η αρνητική γνώμη για την προτεινόμενη πολιτική θα αγγίξει το 90% μεταξύ των εργαζομένων (το 70% στο σύνολο της κοινής γνώμης). Η διαφαινόμενη σύγκρουση με τα συνδικάτα θα επηρεάσει καταλυτικά το πολιτικό κλίμα, εμφανίζοντας στο αποκορύφωμα της πολιτικής έντασης το ΠΑΣΟΚ να απέχει από τη ΝΔ 11.5 ποσοστιαίες μονάδες στην πρόθεση ψήφου τον Ιούλιο του Η πολιτική δυσπιστία που εγκαθιδρύεται έκτοτε στις σχέσεις εργαζομένων και κυβέρνησης είναι ορατή και στις επόμενες προθέσεις ψήφου. Σ ένα από τα πλέον ισχυρά εκλογικά προπύργια του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές του 2000, στο βασικό, ίσως πυλώνα της εκλογικής του βάσης, τους εργαζόμενους στο δημόσιο τομέα, η φθορά του μεταξύ του Απριλίου 2000 και του Σεπτεμβρίου 2001 θα καταγραφεί στο ύψος των είκοσι ποσοστιαίων μονάδων 9. Στους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα η φθορά για το ίδιο χρονικό διάστημα φθάνει τις 12 ποσοστιαίες μονάδες. Όπως φαίνεται στον Πίνακα 5 που απεικονίζει την κοινωνική και εν γένει δημογραφική σύνθεση των διαρροών του ΠΑΣΟΚ σε ολόκληρο το 2001, το 9.2% των συνολικών του διαρροών είναι μισθωτοί του Δημοσίου τομέα και το 16.5% μισθωτοί του Ιδιωτικού Τομέα. Το 43.4% των διαρροών του έχει μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα έως δρχ, ανήκει δηλαδή στα φτωχότερα οικονομικά στρώματα (11.2% έχει λιγότερο από δρχ και 32.1% έχει από δρχ). ΠΙΝΑΚΑΣ 5 Η Κοινωνική Επαγγελματική σύνθεση των διαρροών του ΠΑΣΟΚ (2001) ΗΛΙΚΙΑ ετών 12,8% ετών 18,2% ετών 18,7% ετών 15,4% ετών 15,0% 65 ετών και άνω 19,9% ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Κατώτερη 34,4% Μέση 48,8% Ανώτερη 16,5% ΔΑ 0,3% ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Εργοδ. Αυτ/μενοι 16,9% Μισθωτοί Δ.Τ. 9,2% Μισθωτοί Ι.Τ. 16,5% 8 Το 94.9% του μισθωτού πληθυσμού πιστεύει ότι η μείωση των ωρών εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα θα έπρεπε να γίνει χωρίς να μειωθούν οι αποδοχές των εργαζομένων. Επίσης, το 81.7% πιστεύει ότι η μείωση των ωρών εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα θα επέτρεπε τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη μείωση της ανεργίας. Βλ. Συνδικάτα και Εργασία, Ερευνα της VPRC, όπ.π. 9 Βλ. Μαυρής Γ., «Τι έχει αλλάξει στην κοινωνική βάση του ΠΑΣΟΚ...», όπ.π.

8 Άνεργοι 6,3% Συνταξιούχοι 22,4% Νοικοκυρές 20,0% Φοιτητές 6,5% Άλλο/ΔΑ 2,3% ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ Ενεργοί 42,6% Άνεργοι 6,3% Μη-ενεργοί 51,1% ΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ Αστικά 63,6% Ημιαστικά 15,4% Αγροτικά 21,0% ΣΥΝΟΛΙΚΟ ΜΗΝΙΑΙΟ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Λιγότερο από δρχ. 11,2% δρχ. 32,2% δρχ. 25,3% δρχ. 9,2% Περισσότερο από δρχ. 10,7% ΔΓ/ΔΑ 11,4% Πηγή: Αθροιστικό Αρχείο Πανελλαδικών Πολιτικών Ερευνών της VPRC κατά το 2001 Αν στις διαρροές των εργαζομένων προσθέσει κανείς και τη συνεχιζόμενη αφαίμαξη του ΠΑΣΟΚ στον μη-ενεργό πληθυσμό (συνταξιούχοι και νοικοκυρές, χαμηλών κατά βάση εισοδημάτων), καθώς και στον αγροτικό κόσμο, έχει μπροστά του αποτυπωμένες μια σειρά από αλλαγές στην κοινωνική εκλογική βάση των δύο κομμάτων διακυβέρνησης. Από τη μια μεριά βλέπει τη ΝΔ να βαθαίνει την πολυσυλλεκτική της βάση, διευρυνόμενη έτι περισσότερο στα φτωχά στρώματα του μη-ενεργού πληθυσμού καθώς και σε ανώτερες τάξεις, αλλά κερδίζοντας επιπλέον τόσο μια μεγάλη μερίδα των νέων μεσαίων-μικροαστικών στρωμάτων που εμπιστευόταν μέχρι πρότινος το ΠΑΣΟΚ όσο και ένα σημαντικό μέρος των μισθωτών εργαζομένων, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα. Από την άλλη μεριά βλέπει το ΠΑΣΟΚ να χάνει ομοιόμορφα κοινωνικές δυνάμεις, τόσο στον σκληρό πυρήνα της περυσινής εκλογικής του βάσης, δηλαδή τα δυναμικά κοινωνικά στρώματα του ενεργού πληθυσμού και της μισθωτής εργασίας, όσο και (ακόμα περισσότερο) στις φτωχές κοινωνικές ομάδες των μη-εξασφαλισμένων. 4. Η ρήξη με την Εκκλησία: μια «ιδεολογική» σύγκρουση χωρίς πολιτικούς όρους Στην κρίση των σχέσεων της κυβέρνησης με τα μεσαία στρώματα και τους εργαζόμενους ήρθε να προστεθεί και η σύγκρουση με την Εκκλησία για το θέμα των ταυτοτήτων. Η σύγκρουση αυτή φαίνεται ότι προσέθεσε τη δική της (ιδεολογική) νότα στη μετεκλογική κρίση της εκλογικής κοινωνικής συμμαχίας του ΠΑΣΟΚ, ενώ άφησε ανοικτό το πεδίο για μια μεγαλύτερη προσέγγιση της ΝΔ με λαϊκά στρώματα, τα οποία εμφορούνται από θρησκευτικά συναισθήματα, αλλά δεν επηρεάζονταν τουλάχιστον άμεσα από αυτά στην πολιτική τους προτίμηση. Ας υπενθυμισθεί εδώ, ότι μέχρι και σήμερα δεν έχει αντιμετωπισθεί με θεσμική συνέπεια και σχεδιασμό από την ελληνική πολιτική τάξη το ζήτημα της προνομιακής διαπλοκής Κράτους και

9 ορθόδοξης Εκκλησίας, παρά το γεγονός ότι η συζήτηση και ψήφιση της συνταγματικής αναθεώρησης έδινε μια μεγάλη ευκαιρία για κάτι τέτοιο. Έτσι, ζητήματα που αφορούν τη νομική και καταστατική συγκρότηση της Εκκλησίας, την εκκλησιαστική και μοναστηριακή περιουσία, τη διοικητική ανασυγκρότηση των μητροπόλεων και των ενοριών, τον τρόπο εκλογής των μητροπολιτών και μια μεγάλη σειρά ζητημάτων που αφορούν στον πυρήνα των σχέσεων Κράτους Εκκλησίας έχουν συνειδητά παραμείνει ανέπαφα από την ελληνική πολιτεία. Στο πλαίσιο αυτό, η επιλογή της κυβέρνησης να διαχειριστεί ένα επιμέρους διοικητικό ζήτημα - τη διαγραφή του θρησκεύματος από τις αστυνομικές ταυτότητες - ως κεντρικό πολιτικό θέμα, με αξιώσεις μάλιστα «ιδεολογικής σύγκρουσης εκσυγχρονισμούαναχρονισμού», αποδείχτηκε άκαιρη και επιζήμια γι αυτήν. Ο θεσμός της Εκκλησίας είναι σήμερα στην Ελλάδα καθολικά αποδεκτός, θεωρείται δε, σύμφωνα με όλες τις έρευνες κοινής γνώμης ο θεσμός με τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη και επιρροή. Ο δείκτης της συχνότητας εκκλησιασμού δείχνει μια συνεχή άνοδο των τακτικά εκκλησιαζόμενων τα τελευταία χρόνια, ενώ και ο δείκτης θρησκευτικότητας κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά την Πορτογαλία και πριν την Ιταλία και την Ισπανία, χώρες με ισχυρές (καθολικές) εκκλησίες 10. Σε μεγάλο βαθμό, η καθολική και διαταξική θρησκευτικότητα της ελληνικής κοινωνίας, η οποία ενισχύεται από το θεσμικό εναγκαλισμό Εκκλησίας και Κράτους, καθιστά δυσκολότατη μια στρατηγική σύγκρουσης στο μέτρο που της στερεί μεγάλου εύρους πολιτικές και κοινωνικές συμμαχίες και μάλιστα με αντικληρικαλικά χαρακτηριστικά. Άλλωστε και ιστορικά, όπως έχει επισημανθεί, «στο ελληνικό κομματικό σύστημα δεν έχουν μέχρι σήμερα εμφανιστεί σημαντικά πολιτικά κόμματα με άμεσο και σαφή θρησκευτικό/χριστιανικό προσανατολισμό. Η ανυπαρξία αμιγώς θρησκευτικών κομμάτων, όπως και λαϊκών-πολυσυλλεκτικών κομμάτων κατά το πρότυπο της Χριστιανοδημοκρατίας, αποδίδεται στην έλλειψη δογματικών διαιρέσεων καθώς, επίσης, και σοβαρών αντιπαραθέσεων μεταξύ κληρικαλικών και αντικληρικαλικών δυνάμεων» 11 (η υπογράμμιση δική μας). Φυσιολογικό αποτέλεσμα των παραπάνω υπήρξε το γεγονός, ότι η κυβερνητική θέση για την απάλειψη του θρησκεύματος από τις αστυνομικές ταυτότητες βρέθηκε να απολαμβάνει της αποδοχής, σύμφωνα με όλες τις έρευνες κοινής γνώμης, μόνον του 20% περίπου της ελληνικής κοινωνίας, τη στιγμή που με τη θέση της αναγραφής, είτε προαιρετικά είτε υποχρεωτικά, συντάσσονταν περίπου το υπόλοιπο 80%. Το ζήτημα της κατάργησης της αναγραφής του θρησκεύματος και κατ επέκτασιν η σύγκρουση με τον ιδεολογικό αρχαϊσμό της Εκκλησίας, δεν κατάφερε επιπλέον να συγκροτήσει ιδεολογικά ούτε τον «κοινωνικό εκσυγχρονιστικό χώρο», δηλαδή τα πιο αναπτυγμένα ή ενταγμένα κοινωνικά στρώματα, απέναντι στις «αναχρονιστικές ιδεολογικές δυνάμεις». Το κενό μιας συνολικής (εκσυγχρονιστικής) κρατικής πολιτικής στο ζήτημα των σχέσεων Κράτους και Εκκλησίας δεν μπορούσε να καλυφθεί με όρους «ιδεολογικούς». Όπως φαίνεται στον πίνακα 5 που ακολουθεί, η άποψη της αναγραφής (υποχρεωτικής ή προαιρετικής) του θρησκεύματος όχι μόνον διαπερνά και τις περισσότερο «εκσυγχρονιστικές» ιδεολογικά και κοινωνικά ομάδες του πληθυσμού, οι οποίες κατά τα άλλα υποστήριξαν στο προηγούμενο χρονικό διάστημα όλες τις ευρωπαϊστικές και νεωτεριστικές ιδεολογίες και πολιτικές της κυβέρνησης (ΟΝΕ, κατάργηση εθνικού νομίσματος, κουλτούρα του επενδυτή ), αλλά αναγορεύεται και σε ένα είδος επιπλέον «ιδεολογικού κινήτρου - άλλοθι» για μεγάλο τμήμα των κατώτερων κοινωνικών τάξεων ώστε να εγκαταλείψουν το ΠΑΣΟΚ. 10 Βλ. αναλυτικά Γεωργιάδου Βασιλική Νικολακόπουλου Ηλία, «Ο λαός της Εκκλησίας Οψεις της εκκλησιαστικής θρησκευτικότητας στην Ελλάδα», στον τόμο της VPRC Η Κοινή Γνώμη στην Ελλάδα, Ερευνες-Δημοσκοπήσεις, 2001, σσ , εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα, Γεωργιάδου Β. Νικολακόπουλος Η., όπ.π., σελ. 170.

10 ΠΙΝΑΚΑΣ 5 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΓΡΑΦΗ Η ΜΗ ΤΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΤΑ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ, ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΚΑΙ ΜΗΝΙΑΙΟ ΕΙΣΟΔΗΜΑ Ποσοστά % ΑΝΑΓΡΑΦΗ ΜΗ-ΑΝΑΓΡΑΦΗ Εκπαιδευτικό Επίπεδο Κατώτερη Εκπαίδευση Μέση Εκπαίδευση Ανώτερη Εκπαίδευση Θέση στην Απασχόληση Εργοδότες/Αυτοαπασχολούμενοι Μισθωτοί Δημοσίου Τομέα Μισθωτοί Ιδιωτικού Τομέα Συνταξιούχοι Νοικοκυρές Φοιτητές/Σπουδαστές Θέση στη δομή της Απασχόλησης Ενεργός Πληθυσμός Μη-ενεργός Πληθυσμός Άνεργοι Εισοδηματική κατηγορία Έως δρχ δρχ δρχ δρχ δρχ και άνω Πηγή: Πανελλήνια έρευνα της VPRC, Σεπτέμβριος Το Κόμμα Αβραμόπουλου και η θέση του στη συγκυρία Στο κοινωνικό και ιδεολογικό φόντο των τριών παραπάνω μεγάλων κοινωνικών αντιθέσεων, το Δεκέμβριο του 2000 ο Δήμαρχος Αθηναίων Δ.Αβραμόπουλος εξήγγειλε τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα. Λίγους μήνες αργότερα ανακοίνωσε και το όνομα του νέου κόμματος, Κίνημα Ελευθέρων Πολιτών (ΚΕΠ). Το κόμμα αυτό κυοφορείτο τουλάχιστον από το Η τρέχουσα δημοσιογραφική και πολιτική ανάλυση θεωρούσε πάντοτε, αφενός μεν ότι το κόμμα αυτό θα σταθεροποιηθεί με ισχυρά ποσοστά στην πολιτική σκηνή αφετέρου δε ότι θα δημιουργήσει σοβαρό πολιτικό ρήγμα στο χώρο της κεντροδεξιάς αφού ο αρχηγός του προερχόταν από το χώρο της ΝΔ.. Και τα δύο αυτά στοιχεία διαψεύστηκαν. Το κόμμα του Δ.Αβραμόπουλου καταγράφηκε τον Ιανουάριο του 2001 στο 16.7% και έκτοτε ακολούθησε μια σταθερή πτωτική πορεία. Τον Ιούλιο του 2001 καταγράφηκε στο 12.7% και τον Σεπτέμβριο στο 7.1%, ενώ ακόμα πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις το καταγράφουν στο 5.6% Βλ. Πανελλήνια Έρευνα της OPINION, εφ.eλευθεροτυπία, 11/11/01.

11 Η επίδρασή του, επίσης, στα δύο μεγάλα κόμματα ήταν η ακριβώς αντίθετη απ ό,τι υπολογιζόταν. Το κόμμα Αβραμόπουλου έφτανε να πλήττει περισσότερο το ΠΑΣΟΚ και λιγότερο τη Ν.Δ. Μια προσεκτική ανάλυση των κοινωνικών και πολιτικών τάσεων θα οδηγούσε αναμφίβολα στο συμπέρασμα ότι οι εξελίξεις αυτές και φυσιολογικές και αναμενόμενες ήταν. Κατ αρχήν, η πτωτική πορεία του κόμματος και η διαφαινόμενη μέχρι σήμερα αδυναμία του να συγκροτήσει έναν κοινωνικό πυρήνα επιβεβαιώνει ότι η δημιουργία του κόμματος δεν ερχόταν να καλύψει κάποιο πολιτικό κενό, έστω και συγκυριακά 13. Η έννοια του πολιτικού κενού σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να συγχέεται με το «κενό (πολιτικής) αξιοπιστίας» ή με το «κενό (νέων άφθαρτων) προσώπων», ορολογία προσφιλής στο νέο κόμμα. Η έννοια του «πολιτικού κενού» είναι συνυφασμένη με το κενό πολιτικής εκπροσώπησης ευρύτατων εκλογικών-κοινωνικών δυνάμεων, το οποίο εμφανίζεται όταν οι τελευταίες αναζητούν και επιδιώκουν ένα διαφορετικό πρόγραμμα από το κόμμα που παραδοσιακά ή συγκυριακά στήριζαν ή ψήφιζαν, ενώ, ταυτόχρονα, δεν υπάρχει άλλος πολιτικός φορέας στον οποίον μπορούν να κινηθούν. Οι εκλογές του Απριλίου 2000, αλλά και οι μετέπειτα εξελίξεις έδειξαν ότι καμία από τις δύο προϋποθέσεις δεν ίσχυε. Αντιθέτως, η σύγκλιση των κομμάτων διακυβέρνησης σε βασικές οικονομικές και πολιτικές στρατηγικές επιδοκιμάστηκε από την καταγραφή του μεγάλου ποσοστού (συγκλίνοντος) δικομματισμού. Και ακριβώς σ αυτόν τον τύπο δικομματισμού η μετακίνηση από το ένα κόμμα στο άλλο καθίσταται ευκολότερη, αφού οι ιδεολογικές ή πολιτικές διαφορές είναι σε μεγάλο βαθμό αμβλυμένες. Αλλά και η δεύτερη υπόθεση σε σχέση με τη στρατηγική στόχευση του νέου κόμματος, ότι δηλαδή θα αποσπάσει τμήματα της εκλογικής βάσης της Ν.Δ., αποδείχτηκε λαθεμένη. Το νέο κόμμα, από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής του, αποσπούσε ισοδύναμα κομμάτια από τα δύο κόμματα (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ), είτε στις στιγμές της μεγάλης του επιρροής (Ιανουάριος 2001, όταν και καταγραφόταν σε ποσοστά της τάξης του 16-17%) είτε στις στιγμές της συρρίκνωσής του (όταν και καταγραφόταν σε ποσοστά της τάξης του 5.5-7%). Η τοποθέτησή του επίσης στο μέσον του πολιτικού και κομματικού συστήματος, λόγω της υψηλής δημοτικότητας του αρχηγού του και της τοποθέτησής του στο επίκεντρο του μιντιακού συστήματος, έθιγε ποιοτικά το κυβερνών κόμμα γιατί του αμφισβητούσε την πρωτοκαθεδρία στο χώρο του κέντρου όπου ηγεμονεύει την τελευταία εικοσαετία, και μάλιστα σε μια χρονική στιγμή σημαντικής φθοράς του. Ετσι, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι η πραγματική επιρροή του κόμματος αυτού δεν έχει ακόμη αποκρυσταλλωθεί (όχι τόσο σε επίπεδο ποσοστών όσο σε επίπεδο κοινωνικής σύνθεσης 14 ), η δυναμική που ανέπτυξε επικοινωνιακά ώθησε σε ανακατατάξεις την πολιτική σκηνή και τους κομματικούς συσχετισμούς και επικαθόρισε την συρρίκνωση του κυβερνώντος κόμματος. 6. Επίλογος Το ερώτημα που τίθεται είναι αν οι παραπάνω παράγοντες που επέδρασαν σωρευτικά στη διαμόρφωση ενός νέου συσχετισμού πολιτικών δυνάμεων κατά το 2001 θα εξακολουθήσουν και σε ποιό βαθμό να επηρεάζουν και να αναδιαμορφώνουν τις κοινωνικές εκλογικές συμμαχίες. Είναι άγνωστο, επίσης, αν καινούργιοι, ανάλογου βάθους, κοινωνικοί ή 13 Η θέση αυτή είχε εγκαίρως υποστηριχθεί, βλ. σχετικά Βερναρδάκης Χρ, «Υπάρχει σήμερα πολιτικό κενό ;» εφ. ΗΜΕΡΗΣΙΑ 27/10/2000 (το κείμενο μπορεί να αναζητηθεί και στο δικτυακό τόπο 14 Οι κοινωνικές δυνάμεις που εκδήλωσαν την πρόθεση να κινηθούν εκλογικά προς το νέο κόμμα ήταν εντελώς διαφορετικών συμφερόντων και διαφορετικών ιδεολογικών κινήτρων. Στην υποστήριξή του συνέπιπταν ομάδες ανώτερης κοινωνικής-ταξικής προέλευσης και ομάδες ανέργων, φτωχών και κατώτερων κοινωνικών τάξεων, νέοι ηλικίας ψηφοφόροι αντι-πολιτικών στάσεων και ψηφοφόροι συνειδητής αντι-δικομματικής πολιτικής ιδεολογίας. Το ακροατήριο αυτό δεν είναι συνεκτικό και δεν έχει ταυτότητα, απαραίτητα στοιχεία επιβίωσης για ένα κόμμα που δεν είναι σήμερα κόμμα διακυβέρνησης.

12 ιδεολογικοί παράγοντες θα εμφανιστούν στο προσκήνιο και προς ποιά κατεύθυνση θα λειτουργήσουν. Σ αυτό το φόντο, ας μη ξεχνάμε τις δύο μονιμότερες παραμέτρους της σημερινής πολιτικής εποχής μας: α) την ισχυροποίηση του (κυβερνητικού) δικομματισμού και β) την ύπαρξη ενός ασαφούς, αλλά μεγάλου χώρου πολιτικής ρευστότητας μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων.

Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών

Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών Οι εκλογές του Ιουνίου 2012 μέσα από τις τάσεις των τελευταίων ημερών Οι εκλογές της 17 ης Ιουνίου έκλεισαν ένα μεγάλο πολιτικό κύκλο, επιβεβαιώνοντας τις ραγδαίες ανακατατάξεις στο κομματικό σύστημα.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 13 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... σελ. 3 1. Βαθμός αισιοδοξίας για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση

Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση Πολιτική Συγκυρία και Διακυβέρνηση 1 ο Κύμα: 07-09 Σεπτεμβρίου 2009 VPRC Γενική Πολιτική Συγκυρία VPRC Δ.2 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή,

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 7. Κοινωνικά Θέµατα και Αξίες

Ενότητα 7. Κοινωνικά Θέµατα και Αξίες Ενότητα 7 Κοινωνικά Θέµατα και Αξίες Κοινωνικά Θέµατα και Αξίες 7.1 Ιδεολογικοπολιτικά θέµατα και αξίες 168 Ιδεολογικο-πολιτικά ρεύµατα και αξίες Η σηµαντική κάµψη του φιλοευρωπαϊσµού στη χώρα µας, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνείς συνεργασίες: Η RASS συνεργάζεται με την αμερικανική εταιρεία ερευνών Zogby International.

Διεθνείς συνεργασίες: Η RASS συνεργάζεται με την αμερικανική εταιρεία ερευνών Zogby International. EXIT POLL Εκλογές 2007 Επικράτεια Ταυτότητα της έρευνας Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη την 16 η Σεπτεμβρίου 2007. Τύπος έρευνας: Έρευνα προσωπικών συνεντεύξεων σε εκλογείς κατά την έξοδο από την κάλπη.

Διαβάστε περισσότερα

Οι Έλληνες, το Ευρώ & η Δραχμή Νο2

Οι Έλληνες, το Ευρώ & η Δραχμή Νο2 Οι Έλληνες, το Ευρώ & η Δραχμή Νο2 Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 0411/Διάγραμμα 1 Σεπτέμβριος 2011 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Agiou Spirodona str. 12243 Egaleo (Athens) Greece Τel. +302105385831, Secretariat +302105385381. http://users.teiath.gr/mglamb mglamb@teiath.

Agiou Spirodona str. 12243 Egaleo (Athens) Greece Τel. +302105385831, Secretariat +302105385381. http://users.teiath.gr/mglamb mglamb@teiath. Αθήνα 19 Ιανουαρίου 2015 ΕΡΕΥΝΑ ΤΙ ΘΑ ΨΗΦΙΣΟΥΝ ΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΤΗΝ 25 η ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ Η Έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον καθηγητή Μιχάλη Γλαμπεδάκη και ομάδα ερευνητών και φοιτητών, την εβδομάδα 12-16

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015

Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σύντομη ανάλυση εκλογικού αποτελέσματος Σεπτεμβρίου 2015 Σεπτέμβριος 15 Ιανουάριος 15 ΣΥΡΙΖΑ 35,46 36,34 ΝΔ 28,10 27,81 ΧΑ 6,99 6,28 ΠΑΣΟΚ 6,28 4,68 ΚΚΕ 5,55 5,45 ΠΟΤΑΜΙ 4,09 6,05 ΑΝΕΛ 3,69 4,75 ΕΝΩΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΙΚΑΤΑ στη συγκυρία της οικονομικής κρίσης Ποσοτική Έρευνα με τη μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων στο μισθωτό και άνεργο πληθυσμό της χώρας VPRC Δ. ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΥΓΚΥΡΙΑ VPRC

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2004: Οι κοινωνικές διαφοροποιήσεις στην εκλογική βάση των κομμάτων και η τοπογραφία του κομματικού συστήματος

ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2004: Οι κοινωνικές διαφοροποιήσεις στην εκλογική βάση των κομμάτων και η τοπογραφία του κομματικού συστήματος ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 2004: Οι κοινωνικές διαφοροποιήσεις στην εκλογική βάση των κομμάτων και η τοπογραφία του κομματικού συστήματος Εισαγωγή Το άρθρο αυτό επιχειρεί μια προσέγγιση στην εκλογική βάση των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ALCO ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ Συντριπτικά αρνητικοί είναι, επίσης, οι πολίτες και για τη δαπάνη, όπως αποκάλυψε το ΘΕΜΑ», 500 εκατ. δολαρίων σε εξοπλιστικό πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αεροσκαφών πεντηκονταετίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Τι γνώμη έχετε για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα;

ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Τι γνώμη έχετε για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα; Διάγραμμα 1 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Τι γνώμη έχετε για την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα; Χωρίς γνώμη 15% Αρνητική 52% Θετική 33% Διάγραμμα 2 ΓΝΩΜΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Τι γνώμη

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 2

Περιεχόμενα ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ ΝΟΜΟΣ ΑΧΑΙΑΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2013 2 Περιεχόμενα 1. Η ταυτότητα της έρευνας... 3 2. Οι περικοπές στη χρηματοδότηση των Δήμων και η θέση των Δημάρχων τι πιστεύουν οι πολίτες... 4 3. Σχέδιο Δήμων για οικονομική επιβίωση υπάρχει ή όχι... 5 4.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Μητροπόλεως 12-14, 10563, Αθήνα. Τηλ.: 210 5202250-60-70, Fax: 2105229167, e-mail: oee@oe-e.gr Εισήγηση του Προέδρου του Οικονομικού Επιμελητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 13 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor 4 ο Κύμα. Απρίλιος 2012

Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor 4 ο Κύμα. Απρίλιος 2012 Συνδρομητική Έρευνα Crisis Monitor ο Κύμα Απρίλιος 0 Η Ταυτότητα της Έρευνας Τύπος έρευνας: Δεκαπενθήμερη Συνδρομητική Πανελλαδική Τηλεφωνική Έρευνα για τα Θέματα της Επικαιρότητας. Περιοχή έρευνας: Πανελλαδική.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή

Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Έρευνα Εμπιστοσύνης του Καταναλωτή Τριμηνιαία Έρευνα Γ Τρίμηνο 2014 Αθήνα, Οκτώβριος 2014 2 Έρευνα Εμπιστοσύνης του

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 87

Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Πολιτικό Βαρόμετρο 87 Φεβρουάριος 2011 ΣΚΑΪ -ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Παρουσίαση ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Κυριακή 13/2/2011 Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε

Διαβάστε περισσότερα

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007

Βαρόµετρο της για τον ΣΚΑΪ και την ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 4-5 Ιουνίου 2007 Βαρόµετροτης γιατονσκαϊκαιτηνκαθημερινη 4-5 Ιουνίου 2007 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ PUBLIC ISSUE/ VPRC Μέλος του ΣΕ ΕΑ, της ESOMAR και της WAPOR ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: www.electionwatch.gr

Διαβάστε περισσότερα

Γ/ Α 2% Ναι, έτυχε να ακούσουν 54% Όχι, δεν έτυχε να ακούσουν 44%

Γ/ Α 2% Ναι, έτυχε να ακούσουν 54% Όχι, δεν έτυχε να ακούσουν 44% ΟΡΑΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΗΜΟΤΙΚΩΝ / ΝΟΜΑΡΧΙΑΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ Το τελευταίο διάστηµα, έτυχε να δείτε, ή να ακούσετε κάτι στην τηλεόραση, ή στο ραδιόφωνο, ή στις εφηµερίδες, σχετικά µε τις ηµοτικές και Νοµαρχιακές εκλογές,

Διαβάστε περισσότερα

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα;

Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΩΝ ΥΠΟΚΛΟΠΩΝ Τις τελευταίες µέρες γίνεται πολύς λόγος για τις παρακολουθήσεις των τηλεφώνων. Πόσο σηµαντικό θεωρείτε, πολιτικά, αυτό το ζήτηµα; 23 9 7 6 Πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας

Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας Πίνακας 1: Πρόθεση ψήφου στις περιφερειακές εκλογές στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΠΡΟΘΕΣΗ ΨΗΦΟΥ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 13,9% 5,5% 2,0% 35,1% Δακής Παπαιορδανίδης Τσάκωνας

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πολιτικών τάσεων. 19-20 Ιανουαρίου 2016

Eκτίμηση πολιτικών τάσεων. 19-20 Ιανουαρίου 2016 Eκτίμηση πολιτικών τάσεων 19-20 Ιανουαρίου 2016 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Αρ. Μητρώου

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης

Πανελλαδική έρευνα γνώμης Πανελλαδική έρευνα γνώμης Απρίλιος 2012 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 17 έως και 19 Απριλίου 2012. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα»

Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Πατάει γερά ο Σαμαράς, υποχωρεί ο ΣΥΡΙΖΑ Πολιτική σταθεροποίηση δείχνει το δημοσκοπικό «κύμα» Παρά την εμφανή οικονομική δυσπραγία και την προφανή δυσκολία της πλειονότητας των πολιτών να εκπληρώσουν τις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας

Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Η στάση των Ελλήνων πολιτών απέναντι στη διεθνή οικονομική κρίση, το Ευρώ & τις σχέσεις Κράτους - Οικονομίας Δεκέμβριος 2008 0840 / Διάγραμμα 1 Public Issue: Πηγές στοιχείων Κλίμακα στάσεων απέναντι στον

Διαβάστε περισσότερα

Πάντοτε + Σχεδόν πάντοτε 5,7. Τις περισσότερες φορές 14,8 39,5. Μερικές φορές 31,6. Σχεδόν ποτέ + Ποτέ 8,5 Γ/ Α. ιάγραµµα 2

Πάντοτε + Σχεδόν πάντοτε 5,7. Τις περισσότερες φορές 14,8 39,5. Μερικές φορές 31,6. Σχεδόν ποτέ + Ποτέ 8,5 Γ/ Α. ιάγραµµα 2 Αξονες της Ερευνας ιακυβέρνησης 1. Εµπιστοσύνη 2. Αποτελεσµατικότητα (συστήµατος - προσωπική) 3. Αποκρισιµότητα 4. Αρµοδιότητες / περιοχές 5. Παρεµβατισµός / ρόλος στην οικονοµία 6. Προτεραιότητες δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΗ 1. Ποιό από τα παρακάτω ζητήματα είναι πιο κρίσιμο για την οικογένειά σας;

ΕΡΩΤΗΣΗ 1. Ποιό από τα παρακάτω ζητήματα είναι πιο κρίσιμο για την οικογένειά σας; ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Αναπληρωτής Καθηγητής Βασίλης αφέρµος ΜΕΓΕΘΟΣ ΕΙΓΜΑΤΟΣ=1000 άτοµα ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: όλοι οι Νοµοί της Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 15 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης. Σεπτέμβριος 2013

Πανελλαδική έρευνα γνώμης. Σεπτέμβριος 2013 Πανελλαδική έρευνα γνώμης Σεπτέμβριος 2013 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 19 έως και 21 Σεπτεμβρίου 2013. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Οι κοινωνικές αντιδράσεις για τα νέα οικονομικά μέτρα

Οι κοινωνικές αντιδράσεις για τα νέα οικονομικά μέτρα Οι κοινωνικές αντιδράσεις για τα νέα οικονομικά μέτρα Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 2010032 / Διάγραμμα 1 Μάιος 2010 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών

Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 11/2012 3-2013 Τα δάνεια των ελληνικών νοικοκυριών 2012 Ημερομηνία δημοσίευσης 26/2/2013 www.publicissue.gr Η Public Issue ιδρύθηκε το 2001. Εξειδικεύεται στην πολιτική και εκλογική έρευνα κοινής γνώμης,

Διαβάστε περισσότερα

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας

Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Φλώρινα, Δεκέμβριος 2012 Η εξωτερική μετανάστευση από και προς τη Δυτική Μακεδονία στην περίοδο 1990-2009 και οι επιπτώσεις στην αγορά εργασίας Χρήστος Νίκας Εισαγωγή Η εισροή μεταναστών στην Ελλάδα και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Η VPRC πραγματοποίησε τον Φεβρουάριο του 2002 για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ελληνίδων Δημοσιογράφων μια πανελλήνια έρευνα στον ειδικό πληθυσμό των Ελλήνων/ίδων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014

ΑΤΤΙΚΗ. Οκτώβριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 09/07/2013 30/09/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Επιστημονικός Υπεύθυνος Έρευνας : Καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς Θεσσαλονίκη, Σεπτέμβριος 2010 2 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007

ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ. 8-10 Οκτωβρίου2007 ΒαρόµετρογιατονΣΚΑΪ καιτηνκαθημερινη 8-10 Οκτωβρίου2007 TΑΥΤΟΤΗΤΑΤΗΣΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: PUBLIC ISSUE(Α.Μ. ΕΣΡ: 8). ΑΝΑΘΕΣΗ: Τηλεοπτικός- Ραδιοφωνικός Σταθµός«ΣΚΑΪ»& εφηµερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ. ΣΚΟΠΟΣ: Η διερεύνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Αφιέρωμα. ΠΑΣΟΚ & Διακυβέρνηση 30 χρόνια 1981-2011. Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. www.publicissue.

Αφιέρωμα. ΠΑΣΟΚ & Διακυβέρνηση 30 χρόνια 1981-2011. Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. www.publicissue. Αφιέρωμα ΠΑΣΟΚ & Διακυβέρνηση χρόνια 9- Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Οκτώβριος Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: PUBLIC ISSUE(Α.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος 2014 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ2 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝNΗΣΟΣ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ97 ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ιανουάριος Μάρτιος 2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 13/5/2013 1/7/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΜΕΓΕΘΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 12/04/2013 30/06/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Οκτώβριος 2013 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 4/7/2013-25/9/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013-21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣ GREEK ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΔΗΜΟΣ GREEK ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΜΑΙΟΣ 14 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA ΔΗΜΟΣ GREEK ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ PUBLIC OPINION ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 5 ΜΑΙΟΥ 14 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας...

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Τι έχει αλλάξει. Τι πιστεύει σήμερα η ελληνική κοινή γνώμη Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του ΣΚΑΪ Μάιος 2011 Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας. κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 Θέμα Α1 Ενδεικτικές απαντήσεις στα θέματα της Ιστορίας κατεύθυνσης των Πανελλαδικών εξετάσεων 2014 ΟΜΑΔΑ ΠΡΩΤΗ Α) Με τη βιομηχανική επανάσταση καθώς η κατοχή γης έπαυε προοδευτικά να είναι πηγή εξουσίας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Marketing Research Communication. 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc.

Marketing Research Communication. 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc. Marketing Research Communication 1 Λ. Κηφισίας 3, Μαρούσι τηλ.: 210-6821520 τηλ.: 211-120 2900 e-mail: info@marc.gr website: www.marc.gr ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την marc A.E.

Διαβάστε περισσότερα

Ταυτότητα της έρευνας

Ταυτότητα της έρευνας Ταυτότητα της έρευνας Α Επωνυμία του διενεργήσαντος τη δημοσκόπηση: G.P.O. ΕΡΕΥΝΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΕ Β Επωνυμία του εντολέα: Η εφημερίδα «Το Ποντίκι». Γ Σκοπός της δημοσκόπησης: Έρευνα κοινής γνώμης για τις

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ Οκτώβριος Ιούλιος Οκτώβριος 1 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012

Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ. Ιούλιος 2012 Έρευνα Καταναλωτικής λ ή Εμπιστοσύνηςύ 1 ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 19/4/2012 25/6/2012 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ ΤΥΧΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ. Τριμηνιαία Έρευνα. Α Τρίμηνο 2012 ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ Τριμηνιαία Έρευνα Α Τρίμηνο 2012 Αθήνα, Απρίλιος 2012 2 Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Α Τρίμηνο 2012 3 4 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Eκτίμηση πολιτικών τάσεων. 14-15 Σεπτεμβρίου 2015

Eκτίμηση πολιτικών τάσεων. 14-15 Σεπτεμβρίου 2015 Eκτίμηση πολιτικών τάσεων 14-15 Σεπτεμβρίου 2015 Ταυτότητα της έρευνας Φορέας Διεξαγωγής Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης & Αγοράς Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου Πανεπιστημίου Μακεδονίας (Αρ. Μητρώου

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας

Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας Τριμηνιαίο Δελτίο Οικονομικής Συγκυρίας για τον τομέα ΤΠΕ Α Τρίμηνο 1. ΔΕΙΚΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΚΛΙΜΑΤΟΣ ΤΟΜΕΑ ΤΠΕ 2. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΠΕ 3. ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΡΟΣΔΟΚΙΩΝ ΛΙΑΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 123

Πολιτικό Βαρόμετρο 123 Πολιτικό Βαρόμετρο 123 Σεπτέμβριος 2013 ΣΚΑΪ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 74% Ούτε σωστή - ούτε

Διαβάστε περισσότερα

για λογαριασμό του pelop.gr www.datarc.gr

για λογαριασμό του pelop.gr www.datarc.gr για λογαριασμό του pelop.gr www.datarc.gr Ταυτότητα της έρευνας ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την εταιρεία DATA R.C. για λογαριασμό του pelop.gr. Α.Μ. ΕΠΙΧ. ΔΗΜΟΣΚΠΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 118

Πολιτικό Βαρόμετρο 118 Πολιτικό Βαρόμετρο 118 Μάρτιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουν σε σωστή, ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 74% 73% Ούτε

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική έρευνα γνώμης

Πανελλαδική έρευνα γνώμης Πανελλαδική έρευνα γνώμης Ιανουάριος 2015 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: «iefimerida.gr» Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη 11 και 12 Ιανουαρίου 2015. Τύπος έρευνας: Τηλεφωνική έρευνα προσωπικών συνεντεύξεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης

Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Έρευνα Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης Ιανουάριος ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΥΠΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΜΗΜΕΝΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 2/10/2013 21/12/2013 ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη Βασικό

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 114

Πολιτικό Βαρόμετρο 114 Πολιτικό Βαρόμετρο 114 Νοέμβριος 2012 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1ΗΥΠΕΡΨΗΦΙΣΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΒΟΥΛΗ ΕΙΧΕ ΠΡΟΕΞΟΦΛΗΘΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΓΝΩΜΗ Σχετικά με τα νέα μέτρα που σχεδιάζει να πάρει η

Διαβάστε περισσότερα

Αυτοκίνητο ή κινητό τηλέφωνο;

Αυτοκίνητο ή κινητό τηλέφωνο; 11/2012 10-2015 Αυτοκίνητο ή κινητό τηλέφωνο; Σύγκριση της σημασίας του αυτοκινήτου και του κινητού τηλεφώνου στη σημερινή καθημερινότητα 2015 Ημερομηνία δημοσίευσης 2/11/2015 www.publicissue.gr Η Public

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013)

ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) 1 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΥΜΑΘ ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST ΜΕ ΘΕΜΑ «ΕΠΙΤΑΧΥΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ» (07-02-2013) Κύριε Υπουργέ Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, φίλε Θανάση Τσαυτάρη, Υψηλοί προσκεκλημένοι,

Διαβάστε περισσότερα

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά

Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Μνημόνιο & Χρέος: Ένας χρόνος μετά Τι έχει αλλάξει. Τι πιστεύει σήμερα η ελληνική κοινή γνώμη Πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του ΣΚΑΪ Μάιος 2011 Διάγραμμα 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΠΥΛΑΙΑΣ-ΧΟΡΤΙΑΤΗ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα»

«Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Αντώνης Μακρυδηµήτρης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών «Η πρόκληση της αλλαγής του κράτους σήµερα» Ι Βασικό πρόβληµα της χώρας υπήρξε εδώ και καιρό η ποιότητα της δηµοκρατίας και της λειτουργίας των δηµοσίων

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Νίκος Μαραντζίδης Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Η σχέση της ελληνικής κοινωνίας με την Ευρώπη και η στάση της κοινής γνώμης γύρω από το ζήτημα «Ευρώπη» είναι τόσο παλιά όσο και η συγκρότηση της ΕΟΚ στα τέλη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα Κοινής Γνώµης για την Εικόνα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μάιος 2013

Έρευνα Κοινής Γνώµης για την Εικόνα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Μάιος 2013 Έρευνα Κοινής Γνώµης για την Εικόνα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Μάιος 0 Η ταυτότητα της έρευνας q q q Ανάθεση: ΚΕΔΕ Τύπος Έρευνας: Πανελλαδική τηλεφωνική έρευνα για την εικόνα της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Μάιος 200 Μάιος 2008 Έρευνα 6-8/5

Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Μάιος 200 Μάιος 2008 Έρευνα 6-8/5 Πανελλαδική πολιτική έρευνα γνώμης Μάιος 2008 1 Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση : Εφημερίδα ΤΟ ΠΑΡΟΝ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 6 έως και 8 Μαΐου 2008. Τύπος έρευνας: Tηλεφωνική έρευνα προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΤΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΑΙ Η ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΜΟΥ ΩΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ: ΜΙΑ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ Παστιάδης Γεώργιος Διπλωματούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Διδάκτορας Παιδαγωγικού Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015

Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015 Κρήτη Εθνικές Εκλογές 25 Ιανουαρίου 2015 Εισαγωγή Ταυτότητα έρευνας Μεθοδολογία Ποσοτικής Έρευνας Τηλεφωνικές Συνεντεύξεων με τη μέθοδο Computer Aided Telephone Interviews (C.A.T.I.) βάσει δομημένου ηλεκτρονικού

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 116

Πολιτικό Βαρόμετρο 116 Πολιτικό Βαρόμετρο 116 Ιανουάριος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Σε γενικές γραμμές πιστεύετε ότι τα πράγματα στην Ελλάδα πηγαίνουνσε σωστή,ή σε λάθος κατεύθυνση; Σε λάθος 68% Ούτε σωστή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Δ. ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ-ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Απρίλιος 2012 Ανάλυση της Τοπικής Αγοράς Εργασίας 1. Περιγραφή των βασικών χαρακτηριστικών της περιοχής παρέμβασης στην οποία θα εφαρμοστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ

Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ Εθνικός Κήρυκας 4 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 15 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ταυτότητα της έρευνας... 3 1. Βαθμός ενδιαφέροντος για τις Βουλευτικές Εκλογές στις Σεπτεμβρίου... 4 2. Για το αν η προσφυγή στις πρόωρες

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009

Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Ο Μ Ι Λ Ο Σ A T E b a n k - ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 9ΜΗΝΟΥ 2009 Καθαρά Κέρδη Ομίλου: 82,4 εκ. (-1,6%, σε επαναλαμβανόμενη βάση +6,4%), Τράπεζας: 96,3 εκ. (+46,7%), με περαιτέρω βελτίωση της προ προβλέψεων οργανικής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτικό Βαρόμετρο 122

Πολιτικό Βαρόμετρο 122 Πολιτικό Βαρόμετρο 122 Ιούλιος 2013 ΣΚΑΪ - ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ Δ.1 ΕΝΤΥΠΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟ ΑΝΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟ Ο ανασχηματισμός της κυβέρνησης που έγινε πρόσφατα, τι εντύπωση σας έκανε; Γενικά θετική, ή γενικά αρνητική;

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς

Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Καθ. Επαμεινώνδας Πανάς Διευθυντής Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων Πρόεδρος Τμήματος Στατιστικής 15 Νοεμβρίου 2008 Έρευνα Καταναλωτών για την Κτηματαγορά Νοέμβριος 2008 Περιεχόμενα ΘΕΜΑ Η ταυτότητα της έρευνας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΥΕΤΕ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗ Γ.Σ. ΤΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ ΤΗΣ ΕΤΕ 21 MAΪΟΥ 2010 Ο ΣΥΕΤΕ, οι εργαζόμενοι και τα στελέχη της ΕΤΕ προσδοκούν σε ταχύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο.

Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Μελέτη: το χρηματοοικονομικό προφίλ της μεταποίησης στο Βορειοελλαδικό Τόξο. Αποτελέσματα από την επεξεργασία 226 ισολογισμών ισάριθμων βιομηχανιών με έδρα την Ήπειρο, τη Μακεδονία και τη Θράκη ΤΟ ΠΛΗΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις

2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2 Η απασχόληση στο εμπόριο: Διάρθρωση και εξελίξεις 2.1. Εισαγωγικές παρατηρήσεις Στο Μέρος αυτό αποτυπώνονται οι εξελίξεις στη διάρθρωση και στα βασικά χαρακτηριστικά της απασχόλησης στο εμπόριο σε σχέση

Διαβάστε περισσότερα

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά

Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά Το Βήµα 13/01/2002 Αυξάνονται τα µονοµελή νοικοκυριά * Η γήρανση του πληθυσµού και οι αλλαγές στην αγορά εργασίας αποθαρρύνουν τους νέους για τη δηµιουργία οικογένειας Της ΜΑΡΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Η ηρωίδα στην

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες

Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Στάσεις και αντιλήψεις της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στους μετανάστες Θεωρητικό πλαίσιο και ανάλυση αποτελεσμάτων της πανελλαδικής ποσοτικής έρευνας VPRC Φεβρουάριος 2007 13106 / Διάγραμμα 1 Γενικοί

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική Έρευνα Γνώμης Ευρωεκλογές 2014

Πανελλαδική Έρευνα Γνώμης Ευρωεκλογές 2014 Πανελλαδική Έρευνα Γνώμης Ευρωεκλογές 2014 Απρίλιος 2014 Ταυτότητα Έρευνας Ταυτότητα της έρευνας Ανάθεση: Εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ. Περίοδος έρευνας: Η έρευνα διεξήχθη από 7 έως και 10 Απριλίου 2014. Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ»

Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» Συνέντευξη τού Βασίλη Μαγγίνα Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου Ν.Δ. στη «ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ» 1.Ερώτηση: Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της κυβερνητικής πλευράς. Εύκολος κοινοβουλευτικός ρόλος; Απάντηση: Ρόλος εξαιρετικά

Διαβάστε περισσότερα

για λογαριασμό της εφημερίδας 11 Ιουλίου 2013 www.datarc.gr

για λογαριασμό της εφημερίδας 11 Ιουλίου 2013 www.datarc.gr για λογαριασμό της εφημερίδας 11 Ιουλίου 2013 www.datarc.gr Ταυτότητα της έρευνας ΕΤΑΙΡΕΙΑ: Α.Μ. ΕΠΙΧ. ΔΗΜΟΣΚΠΗΣΕΩΝ ΣΤΟ ΤΜΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ Ε.Σ.Ρ.: 2 ΣΚΟΠΟΣ: ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ - ΜΕΘΟΔΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα νέα μέτρα και η κοινή γνώμη 5/3/2010

Τα νέα μέτρα και η κοινή γνώμη 5/3/2010 Τα νέα μέτρα και η κοινή γνώμη 5/3/2010 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΑΝΑΘΕΣΗ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα επικαιρότητας

Θέματα επικαιρότητας ΕΡΕΥΝΑ ΣΕ ΑΘΗΝΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΑΤΤΙΚΗ Θέματα επικαιρότητας ΜΑΙΟΣ 2014 «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» - MEGA GREEK PUBLIC OPINION ΕΡΕΥΝΑ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ «ΑΝΑΤΡΟΠΗ» ΤΟΥ MEGA 5 ΜΑΙΟΥ 2014 1 Ταυτότητα της

Διαβάστε περισσότερα