ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ"

Transcript

1 ΑΛΕΞΑΝ ΡΕΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΥΠΟ ΟΜΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Επίδραση της Υγρασίας στις Ιδιότητες του Ξύλου και Προστασία του µε τη Χρήση Βερνικιών ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ Νικόλαου Α. Γκανά ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ: Μαρία Καπνιστή ΥΠΕΥΘΥΝΗ: Μαρία Καπνιστή ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2013

2 i Πρόλογος Για την επιτυχή ολοκλήρωση της πτυχιακής µου εργασίας θα ήθελα να ευχαριστήσω θερµά: Την κ. Μαρία Καπνιστή, Καθηγήτρια Εφαρµογών του Γενικού Τµήµατος Θετικών Επιστηµών της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρµογών του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης, για την ανάθεση του θέµατος και την πολύτιµη βοήθειά της καθ όλη την διάρκεια της εκπόνησης της παρούσας εργασίας. Την κ. Χριστίνα Παληόµπεη, Εργαστηριακό Τεχνικό Προσωπικό στο εργαστήριο της Χηµικής Τεχνολογίας του Γενικού Τµήµατος Θετικών Επιστηµών της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρµογών του Α.Τ.Ε.Ι Θεσσαλονίκης για την βοήθειά που µου προσέφερε κατά την διάρκεια των πειραµατικών δοκιµών. Στην µνήµη του Χρήστου ουλγέρη, καθηγητή του Γενικού Τµήµατος Θετικών Επιστηµών της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρµογών του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης, ο οποίος από την πρώτη στιγµή µου πρόσφερε την βοήθειά του για την συγκεκριµένη πτυχιακή

3 ii Περίληψη Το ξύλο αποτελεί εδώ και χιλιάδες χρόνια ένα από τα πιο βασικά και χρήσιµα υλικά. Έχει εξυπηρετήσει τον άνθρωπο από τότε που εµφανίστηκε στη Γη. Το ξύλο ως υλικό χρησιµοποιείται σε πολλούς τοµείς τόσο για εργαλεία, όπλα και διακοσµητικές επιφάνειες όσο για µεγαλύτερες κατασκευές, όπως κάποιο µεγάλο έργο (γέφυρα) ή οικοδόµηµα. Στον τοµέα των κατασκευών το ξύλο είναι σηµαντικό υλικό, χαµηλό σε κόστος, εύκολο στην επεξεργασία και ανάλογα το είδος του πολύ ανθεκτικό, πράγµα που το κάνει να ανταγωνίζεται άλλα κατασκευαστικά υλικά. Έτσι, λοιπόν, είναι ένα από τα πιο αξιόπιστα υλικά που υπάρχουν στην φύση. Παρά τα τόσα πλεονεκτήµατα και τις διάφορες χρήσεις που έχει, το ξύλο έχει και πολύ σηµαντικά µειονεκτήµατα. Το ξύλο προέρχεται από κάποιο τµήµα του δέντρου, είτε εγκάρδιο είτε εξωτερικό (σοµφό). Αυτό το κάνει εν µέρει ζωντανό οργανισµό, άρα και ευπαθές όπως κάθε άλλον οργανισµό. Από τα µεγαλύτερα προβλήµατα, λοιπόν, αποτελεί η προσβολή του ξύλου από µύκητες και από παράσιτα, γεγονός που µε την πάροδο του χρόνου µπορεί να οδηγήσει µέχρι και στην καταστροφή της δοµής του. Η πρόσληψη υγρασίας από το περιβάλλον του, είναι ένα ακόµη πρόβληµα, από το οποίο µπορεί να επηρεαστεί όχι µόνο η δοµή του, αλλά σχεδόν όλες οι ιδιότητές του. Η λύση του ανθρώπου σε αυτό το πρόβληµα ήταν να προστατέψει το ξύλο επικαλύπτοντάς το µε κάποιο υλικό. Στην αρχή µε πίσσα, µε κατράµι και άλλα υλικά, µέχρι που δηµιούργησε τα βερνίκια και τα προστατευτικά ξύλου. Αυτά τα προϊόντα έκαναν όλες τις ξύλινες κατασκευές ανθεκτικότερες ως προς τους κινδύνους από το περιβάλλον (υγρασία, µύκητες, αλλαγές θερµοκρασίας), αλλά επίσης πρόσθεσαν χρόνια ζωής στις κατασκευές αυτές. Η χρήση των βερνικιών έχει αποδείξει ότι υπάρχει σηµαντική βελτίωση στην προστασία των ξύλινων κατασκευών και στην αύξηση των χρόνων ζωής τους. Ο σκοπός της παρούσας πτυχιακής εργασίας είναι να διερευνηθεί η επίδραση της υγρασίας σε βασικές ιδιότητες του ξύλου - όπως η πυκνότητα, η ρίκνωση και η διόγκωση - και µε ποιόν τρόπο µπορεί το ξύλο ως δοµικό υλικό να προστατευθεί από την υγρασία µε την χρήση βερνικιών. Στα πλαίσια της παρούσας πτυχιακής διεξήχθησαν πειράµατα τα οποία είχαν σκοπό να δώσουν µια βασική εικόνα για την επίδραση των βερνικιών στο Έλατο και στο Μαόνι δυο είδη ξύλων τα οποία προτιµώνται πολύ στις ξύλινες κατασκευές. Τα πειράµατα εκτελέστηκαν µε

4 iii την ίδια διαδικασία σε δοκίµια τριών κατηγοριών την κατηγορία όπου τα δοκίµια δεν είχαν επικαλυφθεί µε κάποιο βερνίκι, την κατηγορία όπου τα δοκίµια επικαλύφθηκαν µε υδατοδιαλυτό βερνίκι και την κατηγορία όπου τα δοκίµια είχαν επικαλυφθεί µε βερνίκι που είχε ως βάση του κάποιον οργανικό διαλύτη. Για όποια πειράµατα το απαιτούσαν, στα δοκίµια έγινε συγκεκριµένη προετοιµασία (πλάνισµα σε ξυλουργείο και λείανση µε λειαντικό χαρτί τύπου P500 και P1000). Τα πειράµατα διεξήχθησαν στο εργαστήριο της Χηµικής Τεχνολογίας του Γενικού Τµήµατος Θετικών Επιστηµών της Σχολής Τεχνολογικών Εφαρµογών (Σ.Τ.ΕΦ.) του Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης. Τα πειράµατα εκτελέστηκαν σύµφωνα µε τις εργαστηριακές σηµειώσεις του κύριου ρ. Γεώργιου Μαντάνη, αναπληρωτή καθηγητή του τµήµατος Επεξεργασίας Ξύλου και Επίπλου του Τ.Ε.Ι. Καρδίτσας, «οµή & Ιδιότητες Ξύλου Μέρος ΙΙ. Ιδιότητες».

5 iv Abstract For thousands of years, wood has been one of the most basic and useful materials. It has served man from the first moment it appeared on Earth. Wood as a material is used in many fields: both for tools, weapons and decorative surfaces and for large structures such as bridges or buildings. In the construction industry wood is an important material, with a low cost, easy to process and - depending on its kind - very durable, which makes it compete with other construction materials. Consequently, wood is one of the most reliable materials available in nature. Despite its many advantages and various uses, wood has considerable disadvantages. The wood comes from a part of the tree, whether heartwood or abroad (sapwood). This makes wood, in part, a living organism, and therefore vulnerable as any other body. One of the biggest problems, then, is the insult of wood by fungi and parasites, which over time can lead up to the destruction of its structure. The moisture uptake from the environment is an additional problem, which can affect not only the structure but almost all properties. The solution of man to this problem was to protect the wood by overlaying it with a surface material. In the beginning, this was realized with tar, bitumen and with other materials, until man s creation of varnishes and wood protectives. These products did all the wooden constructions more resistant to hazards from the environment (humidity, fungi, temperature changes), but also added years of life in these constructions. The use of varnish has demonstrated that there is significant improvement in the protection of wooden structures as well as a notable increase of their lifespan. The purpose of this thesis is to investigate the effect of humidity on basic properties of wood - such as density, knurling and enlargement - and how wood as a structural material can be protected from moisture by using varnishes. In the context of this thesis were conducted experiments which had intended to give a basic picture of the effect of varnishes on Spruce and Mahogany - two species of wood which are highly preferred in wood constructions. The experiments were performed by the same procedure on samples of three categories the category in which the specimens were not coated with any varnish, the category in which the specimens were coated with a water-soluble varnish and the category where the specimens were coated with a varnish which has an organic base solvent. For every experiment on samples, as required,

6 v preparation was specified (planning in carpentry and smoothing with an abrasive papers type P500 and P1000). The experiments were conducted in the laboratory of Chemical Technology of the General Department of Sciences, Faculty of Technological Applications of Technological Institute of Thessaloniki, in accordance with the laboratory notes of Dr. George Mantanis, Associate Professor, Department of Wood and Furniture Processing TEI Karditsa, "Structure and Properties of Wood - Part II Properties'.

7 vi Πίνακας περιεχοµένων Πρόλογος... i Περίληψη... ii Πίνακας περιεχοµένων... vi Α. Εισαγωγή... 1 Α.1 Το ξύλο ως πρώτη ύλη... 1 Α.2 Ιστορική αναδροµή... 3 Α.2.1. Πρώτες χρήσεις του ξύλου και ξύλινες κατασκευές... 3 Α.2.3 Ξύλα που χρησιµοποιούνται στις κατασκευές... 4 Α.2.3 Οικοδοµική ξυλεία... 6 Α.3 οµή και σύσταση του ξύλου Β. Θεωρητικό Μέρος Β.1 Είδη ξυλείας Β.1.1 Κατηγορίες ξύλου Β.1.2 Είδη δοµικής ξυλείας Β.1.3 Ξύλα που χρησιµοποιήθηκαν Β.2 Υγρασία Β.2.1 Βασικές έννοιες Ορισµοί Β.2.2 Είδη Υγρασίας Β.3 Ιδιότητες των Υλικών Β.3.1. Φυσικές ιδιότητες Β.3.2. Μηχανικές Ιδιότητες Β.4. Ιδιότητες του ξύλου Β.4.1 Μηχανικές ιδιότητες του ξύλου Β.4.2 Θερµικές, ακουστικές και ηλεκτρικές ιδιότητες Β.4.3 Τεχνικές ιδιότητες Β.5 Η επίδραση της υγρασίας στις ξύλινες κατασκευές Β.5.1 Ρίκνωση και διόγκωση Β.5.2 Παθολογία του ξύλου Β.5.3 Προστασία ξύλου από την υγρασία Β Ξήρανση του ξύλου Β Χρήση βερνικιών Γ. Πειραµατικό Μέρος... 52

8 vii Γ.1 Περιγραφή των Βερνικιών Γ.1.1 Υδατοδιαλυτό Βερνίκι Γ.1.2 Βερνίκι µε οργανικό διαλύτη Γ.2 Πειράµατα Προετοιµασία οκιµίων Γ.2.1. Πείραµα 1 ο : Προσδιορισµός της Υγρασίας Υγρασία ανά ηµέρα Γ.2.2 Πείραµα 2 ο : Υπολογισµός της Πυκνότητας µε την µέθοδο Paul Γ.2.3 Πείραµα 3 ο : Ρίκνωση Μέγιστη Ρίκνωση, Ογκοµετρική Ρίκνωση Γ.2.4. Πείραµα 4 ο : ιόγκωση Μέγιστη ιόγκωση, Ογκοµετρική ιόγκωση Γ.3 Αποτελέσµατα Γ.3.1. Πείραµα 1 ο : Προσδιορισµός της Υγρασίας Υγρασία ανά ηµέρα Γ.3.2 Πείραµα 2 ο : Υπολογισµός της Πυκνότητας µε την µέθοδο Paul Γ.3.3 Πείραµα 3 ο : Ρίκνωση Μέγιστη Ρίκνωση, Ογκοµετρική Ρίκνωση Γ.3.4. Πείραµα 4 ο : ιόγκωση Μέγιστη ιόγκωση, Ογκοµετρική ιόγκωση Συµπεράσµατα ιαγράµµατα ιαγράµµατα Ρίκνωσης ιαγράµµατα ιόγκωσης Ε. Βιβλιογραφία... 88

9 1 Α. Εισαγωγή Α.1 Το ξύλο ως πρώτη ύλη Το ξύλο γνωστό στη βοτανική ορολογία ως ξύλωµα είναι σκληρή, ινώδης κυτταρινική ουσία από την οποία αποτελούνται κατά κύριο λόγο ο κορµός, τα κλαδιά και οι ρίζες των δέντρων, των θάµνων και γενικότερα των ξυλωδών λεγόµενων φυτών. Είναι ένα από τα συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα κατασκευαστικά υλικά στον κόσµο. Αποτελεί σηµαντικό φυσικό πόρο και από τις ελάχιστες ανανεώσιµες πηγές φυσικών πρώτων υλών. 1 Η χρήση του επικρατεί στην καθηµερινή ζωή και στην οικονοµία: κατασκευή σπιτιών και επίπλων, γεφυρών, φραχτών, εργαλείων, καύσιµη ύλη. Παρέχει τις στερεές πρώτες ύλες για προϊόντα όπως δεσµοί σιδηροτροχιών, πάσσαλοι, στύλοι, παλέτες, κόντρα πλακέ, µοριοσανίδες, σύνθετα υλικά, χαρτί. Πολλά προϊόντα ξύλου ανακυκλώνονται και επαναχρησιµοποιούνται όπως για παράδειγµα το χαρτί. Επιπροσθέτως, παραπροϊόντα της βιοµηχανίας ξύλου ανακτώνται και χρησιµοποιούνται για την παραγωγή νέων προϊόντων ή χρησιµοποιούνται ως καύσιµη ύλη 2. Σε παγκόσµια κλίµακα, χρησιµοποιούνται 10 9 τόνοι ξύλου ετησίως, ποσότητα συγκρίσιµη µε την κατανάλωση σιδήρου και χάλυβα. Η ευρεία χρήση του οφείλεται στο χαµηλό του κόστος, 1/60στό ανά τόνο σε σύγκριση µε τον χάλυβα, και υψηλή αντοχή σε σχέση µε την πυκνότητά του 3 Είναι γνωστό, ότι κάθε δέντρο καταναλώνει, κατά µέσο όρο, έξι χιλιόγραµµα διοξειδίου του άνθρακα (CO 2 ) της ατµόσφαιρας ηµερησίως. Κάθε κυβικό µέτρο ξύλου είναι το αποτέλεσµα της αφοµοίωσης 120 κιλών ατµοσφαιρικού CO 2. Οι φυσικές ιδιότητες του ξύλου παρέχουν από µόνες τους έναν απλό τρόπο µείωσης των εκποµπών CO 2, που είναι από τις βασικότερες αιτίες της κλιµατικής αλλαγής. Η κατεργασία του ξύλου για την διαµόρφωση του τελικού προϊόντος απαιτεί λιγότερη ενέργεια από έναν πλήρη κύκλο παραγωγής χάλυβα ή τσιµέντου και µε αυτόν τον τρόπο συνεισφέρει στην µείωση των εκποµπών διοξειδίου του άνθρακα. Έτσι, τα προϊόντα ξύλου διαδραµατίζουν σηµαντικό ρόλο στον µετριασµό των επιπτώσεων που επηρεάζουν την παγκόσµια κλιµατική αλλαγή. 4 Για παράδειγµα, η παραγωγή ενός τόνου αλουµινίου οδηγεί στην εκποµπή στην ατµόσφαιρα 22 τόνων CO 2 σε αντιδιαστολή µε την εκποµπή 15 κιλών CO 2 κατά την παραγωγή ενός τόνου ξυλείας 5. Παρόµοιοι περιβαλλοντικοί λόγοι πρέπει να ληφθούν υπόψη

10 2 ώστε να γίνεται ορθολογική χρήση του ξύλου και να αποφεύγεται η άλογη χρήση του και υπερκατανάλωσή του. Ένα κανονικό δέντρο παρέχει αρκετό οξυγόνο για την συντήρηση 10 ανθρώπων. Απαιτούνται συνεπώς 12 δέντρα ετησίως για κάθε άνθρωπο. Ο µετασχηµατισµός του ξύλου σε υγρά ή αέρια οργανικά προϊόντα µετά από χηµική κατεργασία θεωρείται ως διαφορετική προσέγγιση για την προµήθεια πρώτων υλών της χηµικής βιοµηχανίας. Πολλοί λόγοι υπαγορεύουν έναν αναπροσανατολισµό από την χρήση του πετρελαίου στη χρήση του ξύλου ως πηγής πρώτων υλών: ολοένα αυξανόµενοι ρυθµοί κατανάλωσης, δυσµενής δυναµική τιµών και αστάθεια της αγοράς των υδρογονανθράκων, ανοµοιογενής κατανοµή των αποθεµάτων κλπ. Η τάση των βασικών οικονοµικών και οικολογικών συντελεστών δείχνει ότι είναι αδύνατον να ικανοποιηθούν οι µελλοντικές ανάγκες για ενέργεια και πρώτες ύλες διατηρώντας τις σηµερινές δοµές καυσίµων και ενέργειας 6. Οι ιδιότητες του ξύλου, όπως το περιεχόµενο σε άνθρακα, σε συνδυασµό µε το γεγονός ότι το ξύλο αποτελεί ανανεώσιµη πηγή πρώτης ύλης, καθιστούν τη χρήση του σηµαντική από την άποψη όχι µόνο της οικονοµίας αλλά και της πολιτικής, στο πλαίσιο του αγώνα κατά της υπερθέρµανσης του πλανήτη και άλλων περιβαλλοντικών προβληµάτων 7. Το ξύλο διαθέτει και ιδιότητες οι οποίες περιορίζουν τη χρήση τους: στα προϊόντα του ελαττώνονται οι γεωµετρικές τους διαστάσεις και µπορεί να εµφανίσουν ρωγµές κατά τη ρίκνωση. Το ξύλο ακόµη µπορεί να καεί ή να υποστεί αποσύνθεση. Ειδικές υδροθερµικές κατεργασίες, όπως θέρµανση, συµπίεση κλπ κατά τις οποίες οι ιδιότητες του υλικού υφίστανται µεταβολή σε αέριο ή υγρό µέσο, εµποδίζουν την εµφάνιση των ελαττωµάτων και διευρύνουν τις εφαρµογές των προϊόντων του ξύλου 8.

11 3 Α.2 Ιστορική αναδροµή Α.2.1. Πρώτες χρήσεις του ξύλου και ξύλινες κατασκευές Το ξύλο είναι ένα υλικό το οποίο χρησιµοποιείται εδώ και αιώνες από τον άνθρωπο µε σκοπό να καλύψει κάποιες από τις βασικές του ανάγκες και να συµβάλλει στην επιβίωσή του. Αρχικά, χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή εργαλείων (τσάπες, τσεκούρια κλπ.) και όπλων αλλά µετά αξιοποιήθηκε και η ιδιότητά του ως καύσιµο υλικό. Ακολούθησαν και άλλες κατασκευές πέραν των εργαλείων και των όπλων, όπως µικρές άµαξες και βάρκες, κατασκευές οι οποίες εξελίχθηκαν µε την πάροδο του χρόνου σε µεγαλύτερες όπως πλοία, ξύλινα σπίτια, ξύλινα οχήµατα κλπ. Εµφανίζεται σε πρωτόγονες κατασκευές της πρώιµης περιόδου, όπως για παράδειγµα σε πασσαλότοιχους µε ξύλινο πλέγµα ως ξυλοδεσιά σε τοίχους από ωµόπλινθους και ακατέργαστες πέτρες, αλλά και σε µεγαλύτερα οικοδοµήµατα ως σκελετός (που µετατράπηκε αργότερα σε λίθινο). Στο ισπηλιό της Καστοριάς ανακαλύφθηκε το 1932 από τον καθηγητή Πανεπιστηµίου κ. Α. Κεραµόπουλο, εκτεταµένος Νεολιθικός λιµνιαίος οικισµός, από τους σηµαντικότερους και παλαιότερους στην Ευρώπη. Από τα ευρήµατα των ανασκαφικών ερευνών διαπιστώνει κανείς την αξιοθαύµαστη τεχνογνωσία των ανθρώπων 7000 πριν, στο ψάρεµα, στο κυνήγι, στην καλλιέργεια της γης µε εξελιγµένα για την Εικόνα 1: Ευρήµατα αρχαίων εργαλείων Εικόνα 2: Αναπαράσταση ξύλινων κατοικιών λιµναίου οικισµού ισπηλιού εποχή εργαλεία και στην κατασκευή ξύλινων κατοικιών (καλύβες) στις όχθες της λίµνης. Σε ξύλινη επιγραφή στο ισπηλιό βρέθηκε και το πρώτο γραπτό κείµενο της Ευρώπης 9.

12 4 Το ξύλο όµως παρέµεινε και σε περιόδους αυξηµένης χρήσης του λίθου ένα εξίσου σηµαντικό δοµικό υλικό για όλους τους τύπους στέγης και σκελετού, για γέφυρες, οροφές, για κατασκευές στήριξης και σκαλωσιές καθώς και για ένα µεγάλο αριθµό πρόχειρων οικοδοµηµάτων, που µας είναι γνωστά µόνον από τις γραπτές πηγές: κατασκευές στοών και σκηνών για γιορτές ή για εγκαταστάσεις στρατιωτικής χρήσης. Εικόνα 3: Αρχαία ξύλινη επιγραφή από το ισπηλιό Σ' αυτά προστέθηκαν πολλαπλές χρήσεις στην κατασκευή κατοικιών (ειδικές κατασκευές για τους πάνω ορόφους, κλειστοί εξώστες κλπ.), καθώς και ολόκληρος ο τοµέας της αρχιτεκτονικής εσωτερικού χώρου (παράθυρα, πόρτες, σκάλες, σανιδώσεις, κατασκευές για διακοσµήσεις µε στόκο και άλλα παρόµοια). Το κύριο συστατικό όλων αυτών των κατασκευών ήταν όχι µόνο η φαντασία του ανθρώπου αλλά και το ξύλο το ίδιο είτε σαν υλικό κατασκευής είτε σαν καύσιµη ύλη. Αξιοποιώντας λοιπόν ο άνθρωπος το ξύλο για τις εργασίες του και τις ανάγκες του, συνέχισε να το αξιοποιεί και για πιο προσωπικούς και οικιακούς λόγους. Έτσι, το ξύλο από δοµικό υλικό έγινε χρήσιµο και για τους εσωτερικούς χώρους. Χαρακτηριστικά µπορούµε να αναφέρουµε τα ξύλινα έπιπλα (κρεβάτια, πολυθρόνες, ντουλάπες, βιβλιοθήκες), τις ξύλινες εσωτερικές επενδύσεις και έπειτα και εξωτερικές (πατώµατα, τοίχοι), την χρήση του ως διακοσµητικό και συνάµα αισθητικό υλικό (ξύλινα έργα τέχνης, κάδρα, σχέδια καλλιτεχνών σε ξύλινες επιφάνειες κλπ). Α.2.3 Ξύλα που χρησιµοποιούνται στις κατασκευές Τα είδη ξυλείας, που χρησιµοποιούσαν στην αρχιτεκτονική κατά την αρχαιότητα, είναι ουσιαστικά τα ίδια που υπάρχουν ακόµη και σήµερα σ' αυτόν τον τόπο. Από τα κωνοφόρα αναφέρουµε την ελάτη και την πεύκη, επίσης το κυπαρίσσι, τον κέδρο και τον άρκευθο, που εκλαµβάνεται συχνά ως κέδρος. Από τα φυλλοβόλα δένδρα τον κύριο ρόλο έπαιζαν η δρυς και η λεύκη, και σε περιορισµένη χρήση η µελιά, η οξιά, η πύξος, η ελιά, καθώς και η πιο σπάνια

13 5 εισαγόµενη ξυλεία, έβενος και λεµονιά. Εκτός από τις επιγραφικές µαρτυρίες και µερικά ευρήµατα, αναφορές για την παρουσία και τη χρήση των διαφόρων ειδών ξυλείας έχουµε από τον Θεόφραστο, τον Πλίνιο και τον Βιτρούβιο. Από τα κωνοφόρα είδη χρησιµοποιούσαν συχνότατα την ερυθρελάτη και την ελάτη για όλες σχεδόν τις κατηγορίες αρχιτεκτονικών κατασκευών: στηρίγµατα, κατασκευές στεγών (π.χ. στην Επίδαυρο στο ναό του Ασκληπιού, στη ήλο και στους ελφούς), προσωρινές σκηνικές κατασκευές και για όλους τους σκοπούς στην απλή αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Το ξύλο του πεύκου (πεύκη, πίτυς, pinus σε διάφορα είδη) είχε επίσης εξίσου ευρεία χρήση: κυρίως σε κατασκευές στεγών (µεταξύ άλλων στην Ελευσίνα, στον Παρθενώνα) και σε ξύλινα οικοδοµήµατα που έφεραν µεγάλα βάρη. Το θεωρούσαν πιο ανθεκτικό στο χρόνο και στο βάρος απ' ότι το ξύλο της ερυθρελάτης. Ιδιαίτερη φήµη είχε ανέκαθεν το κυπαρίσσι (κυπάρισσος, cupressus), το ξύλο του οποίου εθεωρείτο ιδιαίτερα µεγάλης διάρκειας, ανθεκτικό κατά των παρασίτων και φυσικά πιο ακριβό από τα κωνοφόρα που αναφέραµε. Ιδιαίτερα καλούς κορµούς έβρισκε κανείς στην Κρήτη, στη δυτική Μ. Ασία και στα ορεινά της Πελοποννήσου (όπως π.χ. για τους ναούς των ελφών και της Επιδαύρου). Το ξύλο του κυπαρισσιού δεν το χρησιµοποιούσαν µόνον για κατασκευές στεγών, αλλά και για γόµφους, πόρτες, έπιπλα και αγάλµατα. Το ξύλο του κέδρου (cedrus) ήταν ακόµη πιο ακριβό. Το εισήγαγαν από τη Συρία, τον Λίβανο και τα ορεινά δάση της Ν. Ανατολίας. Οι αρχαίοι συγγραφείς το µπέρδευαν προφανώς µερικές φορές µε το ξύλο της αρκεύθου (juniperus), που ήταν φθηνότερο. Και τα δύο είδη φαίνεται να τα χρησιµοποιούσαν για τα δοκάρια των οροφών και των στεγών (µεταξύ άλλων στο Αρτεµίσιο της Εφέσου, στην Αθήνα στο Ωδείο του Ηρώδη του Αττικού) και στην αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Το ξύλο του κέδρου το διάλεγαν ιδιαίτερα για πόρτες, έπιπλα και Εικόνα 5: Κέδρος ξυλόγλυπτες εργασίες. Εικόνα 4: Μαύρη πεύκη

14 6 Μεταξύ των εγχώριων φυλλοβόλων δένδρων η πιο σηµαντική για την οικοδοµική της ξυλεία ήταν ήδη σε πρώιµες περιόδους η δρυς (quercus). Οι κίονες του Ηραίου της Ολυµπίας π.χ. ήταν λαξευµένοι από κορµούς δρυός. οκάρια δρυός αναφέρονται στις οικοδοµικές επιγραφές της ήλου. Όχι σπάνια εµφανίζονται επίσης ως οικοδοµική ξυλεία οι κορµοί καστανιάς (κάρυα ευβοϊκή, castanea) και λεύκης (αίγειρος, populus), αν και δεν υπάρχουν επιγραφικές µαρτυρίες. Η χρήση τους περιοριζόταν µάλλον σε απλά οικοδοµήµατα. Εικόνα 6: ρυς Το ξύλο της καρυδιάς (κaρύα, juglans), της ελιάς (oliva), της οξυάς (οξύη fagus) και της φτελιάς (πτελέα, ulmus) είχε, σύµφωνα µε τις πηγές, µόνον περιορισµένη χρήση. Χρησιµοποιούνταν περισσότερο για κατασκευή εργαλείων, επίπλων και για την αρχιτεκτονική εσωτερικών χώρων. Ιδιαίτερα πολύτιµος θεωρείται ο έβενος (ebenus), η εισαγωγή του οποίου γινόταν από τη Φοινίκη ή την Αίγυπτο, και γι' αυτό περιοριζόταν η χρήση του σε έπιπλα και γλυπτές εργασίες. Για παρόµοιους σκοπούς χρησίµευε το ξύλο της πύξου (πυξάρι, buxus), το οποίο έφθανε από τη Συρία και την Κύπρο. ίπλα σ' αυτά τα είδη, που ήταν γενικά διαδεδοµένα και διαθέσιµα στο εµπόριο, υπήρχαν στις διάφορες περιοχές και εγχώρια είδη που χρησιµοποιούνταν στην αρχιτεκτονική, όπως π.χ. στην Αίγυπτο ο φοίνικας, η ακακία και η ταµαρίκη. Α.2.3 Οικοδοµική ξυλεία Οικοδοµική ξυλεία προµήθευαν κυρίως οι ορεινές περιοχές της βόρειας Ελλάδας, η Μακεδονία και η Θράκη, τα δάση της Μ. Ασίας, καθώς και, ορισµένα είδη, η Αρκαδία, η Κρήτη και η Κύπρος (κυπαρίσσια), η Συρία και ο Λίβανος. Την οικοδοµική ξυλεία προµηθεύονταν - όπως µαρτυρούν οι οικοδοµικές επιγραφές - είτε σε ακατέργαστους κορµούς είτε επεξεργασµένη σε καθορισµένα µήκη. Ασυνήθιστο είναι ότι στα συµβόλαια µνηµονεύονται πάντα µικρές Εικόνα 7: Μουσικά όργανα κατασκευασµένα από ξύλο

15 7 ποσότητες. Οι τιµές που αναφέρονται στις επιγραφές δύσκολα συγκρίνονται µεταξύ τους, επειδή δεν αναφέρονται σχεδόν ποτέ µαζί οι διαστάσεις και οι τιµές. Βέβαιο είναι µόνον το εξής: η ξυλεία δεν ήταν - τουλάχιστον από την κλασική εποχή - ένα φθηνό οικοδοµικό υλικό. Αυτό οφειλόταν στο ότι σε όλες τις προµήθειες προστίθεντο σηµαντικές δαπάνες µεταφοράς και στο ότι η δοµική ξυλεία έπρεπε να προέρχεται από δένδρα µεγάλης ηλικίας για να έχει τις απαιτούµενες διαστάσεις. Στον τύµβο στο Γόρδιο κατασκευάστηκαν προς το τέλος του 8ου αι. π.χ. δοκάρια προερχόµενα από κορµούς ηλικίας 700 χρόνων. Πολύ σηµαντικός κλάδος στον οποίο το ξύλο είναι απαραίτητο υλικό είναι η κατασκευή µουσικών οργάνων, όπου σε πολλά από αυτά (κυρίως έγχορδα) γίνεται χρήση όχι µόνο ενός είδους ξύλου, αλλά πολλών. Το ξύλο είναι ένα από τα βασικότερα υλικά που χρησιµοποιούνται στη ναοδοµία. Είτε για κατασκευές µεγάλες, είτε για κατασκευές µικρές, είτε για την κατασκευή των εργαλείων των µοναχών είτε για την κατασκευή Σταυρών κ.α., το ξύλο σε όλες τις διαστάσεις του είναι το κυρίαρχο υλικό για τις κατασκευές και τις χρήσεις στους Ναούς. Αξίζει να αναφερθεί ότι µέχρι και ολόκληροι Ναοί και Μοναστήρια έχουν κατασκευαστεί µε κυρίαρχο ή και αποκλειστικό υλικό το ξύλο. Υπάρχουν παραδείγµατα κατασκευών τα οποία είναι αξιοθαύµαστα και άξια προσοχής, όπως ο Ναός της Μεσιτείας (The Church of the Intercession) και ο Ναός της Μεταµορφώσεως του Σωτήρος (Church of the Transfiguration) στη Ρωσία, ο οποίος χτίστηκε το 1714 όπως αναγράφεται στον σταυρό που βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού. Ένας µύθος λέει ότι ο οικοδόµος χρησιµοποίησε ένα τσεκούρι για το σύνολο της κατασκευής, το οποίο, µετά την ολοκλήρωση του ναού, το έριξε στη λίµνη λέγοντας εν υπήρξε και δεν θα υπάρξει κανένα άλλο για να του µοιάσει. Το πιο αξιοθαύµαστο απ όλα είναι το γεγονός ότι ολόκληρος ο Ναός χτίστηκε µόνο από ξύλο, χωρίς την χρήση καρφιών. Εικόνα 8: The Church of the Intercession

16 8 Εικόνες 9 & 10 : Ναός της Μεταµορφώσεως του Σωτήρος Αριστερά: εξωτερικό του Ναού, Τρούλοι. εξιά: Εσωτερικό του Ναού Οι δυο Ναοί έχουν µεταφερθεί στο Kizhi Pogost, νησί στη ηµοκρατία της Καρέλιας, στη Ρωσία. Βρίσκεται µέσα στην λίµνη Onega µε µήκος 6 km και πλάτος 1 km. Είναι γνωστό για τα πολλά και εξαιρετικά δείγµατα ξύλινης αρχιτεκτονικές, τα οποία επιβιώνουν στο νησί από τον 15 αιώνα. Περισσότερες από 80 ιστορικές ξύλινες κατασκευές, κυρίως ναοί, µεταφέρθηκαν στο νησί γύρω στο 1950 µε σκοπό να διαφυλαχθούν. Έτσι το νησί µετατράπηκε σε ένα υπαίθριο µουσείο. Η πρώτη αναφορά για τις εκκλησίες του νησιού χρονολογείται από το ,11,12. Στη σηµερινή εποχή βλέπουµε ότι το ξύλο εξακολουθεί να είναι ένα αναγκαίο υλικό για ένα µεγάλο µέρος των κατασκευών. Οι ξύλινες κατασκευές προτιµούνται από πολλούς ανθρώπους για διάφορους λόγους όπως η φυσικότητα που έχει σε αντίθεση µε το σκυρόδεµα και το τσιµέντο, η καλαισθησία του, η εύκολη επεξεργασία του και πολλοί λόγοι ακόµα. Εικόνα 11: Το νησί Kizhi Pogost µε θέα τις ξύλινες εκκλησίες The Church of the Intercession & The Church of the Transfiguration

17 9 Το ξύλο υπηρετεί τον άνθρωπο από τότε που αυτός εµφανίστηκε στη Γη, και έχει συντελέσει αποφασιστικά στην επιβίωση του και στην ανάπτυξη του πολιτισµού. Αλλά και στη σύγχρονη εποχή, παρόλο που είναι διαθέσιµα άλλα, ανταγωνιστικά υλικά (τσιµέντο, χάλυβας, αλουµίνιο, πλαστικό), το ξύλο εξακολουθεί να αποτελεί την πρώτη ύλη ενός πολύ µεγάλου αριθµού προϊόντων. Η αξία του διατηρείται σε πολλές παραδοσιακές χρήσεις, και µεγαλώνει σταθερά µε την χρησιµοποίηση του στην παραγωγή νέων προϊόντων για την ικανοποίηση των αυξανόµενων αναγκών του ανθρώπου. Παρά την περιορισµένη παρουσία έως παντελή απουσία του ξύλου από οικοδοµικές και άλλες κατασκευές στην Ελλάδα, σε παγκόσµιο επίπεδο η χρήση ξύλου είναι πολύ µεγάλη και αυξάνει συνεχώς. Η ζήτηση για το υλικό αυτό µάλιστα είναι τόσο υψηλή σε σηµείο που να είναι δύσκολο πλέον να ικανοποιηθούν πλήρως οι ανάγκες του ανθρώπου χωρίς ζηµιογόνα αποτελέσµατα για τα δάση που αποτελούν τα βιολογικά εργοστάσια παραγωγής ξύλου, και κατά προέκταση στο περιβάλλον. 13 Εικόνα 12: Η αύξηση της κατανάλωσης του ξύλου από το 1950 ως το 2010

18 10 Α.3 οµή και σύσταση του ξύλου Η ανατοµική δοµή του ξύλου επιδρά στις ιδιότητές του, όπως εµφάνιση, αντοχή, αντίσταση στην υγρασία και τις χηµικές ουσίες, αντίσταση στην αποσύνθεση, χηµική δραστικότητα. Η γνώση της φύσης, της ποσότητας και της κατανοµής των συστατικών του ξύλου είναι απαραίτητα στοιχεία για την αποτελεσµατική του χρήση 14. Το ξύλο ως φυσική πρώτη ύλη παριστά ένα σύνθετο αλλά ετερογενές υλικό που αποτελείται από συστατικά τα οποία διαφέρουν µεταξύ τους στη χηµική σύσταση. Το ξύλο ως οργανική πρώτη ύλη αποτελείται από άνθρακα (48-51%), οξυγόνο (43-45%), υδρογόνο (5-7%), άζωτο (0,1-0,3%) και τέφρα (0,2-0,6%). Αναφορικά µε τη σύσταση του ξύλου σε κύρια στοιχεία δηλ. άνθρακα, οξυγόνο και υδρογόνο ελάχιστες διαφορές υπάρχουν τόσο µεταξύ των διαφόρων δασικών ειδών όσο και µεταξύ των διαφόρων τµηµάτων (κατά την έννοια του ύψους και της διαµέτρου) ενός κορµού. Αντίθετα σηµαντικές διαφορές τόσο µεταξύ των δασικών ειδών όσο και µεταξύ των διαφόρων τµηµάτων ενός κορµού έχουν διαπιστωθεί στα ποσοστά αζώτου και τέφρας. Στην τέφρα του ξύλου βρίσκονται διάφορα µεταλλικά στοιχεία, κυρίως κάλιο, ασβέστιο και µαγνήσιο. Στη στάχτη µερικών τροπικών ξύλων βρίσκεται και το πυρίτιο, που έχει σηµασία στην κατεργασία τους. Με τη βοήθεια της φωτοσύνθεσης το φυτό παράγει γλυκόζη. Μακριές αλυσίδες γλυκόζης αποτελούν την κυτταρίνη, που αποτελεί το κύριο δοµικό συστατικό του ξύλου. Τα µόρια της κυτταρίνης συνδυάζονται για να σχηµατίσουν τις στοιχειώδης ίνες, οι οποίες οµαδοποιούνται και δηµιουργούν µικροϊνίδια. Τα µικροϊνίδια αποτελούν το βασικό δοµικό συστατικό των κυτταρικών τοιχωµάτων µε µορφή κυλινδρικού νήµατος µε Εικόνα 13: Μικροϊνίδια διάµετρο Å και έχουν καθοριστικό ρόλο στη σχέση υγρασίας ξύλου. Τα χηµικά συστατικά του ξύλου διακρίνονται σε µακροµοριακές (µεγάλου µοριακού βάρους) χηµικές ενώσεις όπως είναι η κυτταρίνη, οι ηµικυτταρίνες (πολυόζες) και η λιγνίνη και σε µικροµοριακές ενώσεις οι οποίες είναι ουσίες που δεν παίρνουν µέρος στη δοµή του ξύλου, αλλά υπάρχουν µέσα στα τοιχώµατα και τις κοιλότητες των κυττάρων. Οι συνοδές αυτές ουσίες του

19 11 ξύλου διακρίνονται στις οργανικές ουσίες που συνήθως ονοµάζονται εκχυλίσµατα και τις ανόργανες ενώσεις (τέφρα). Στις οργανικές ενώσεις ανήκουν οι διάφορες φαινολικές ουσίες, τα τερπένια, τα αλειφατικά οξέα και οι αλκοόλες. Τα εκχυλίσµατα επηρεάζουν το χρώµα, την οσµή και κυρίως την ανθεκτικότητα του ξύλου σε προσβολές από βακτήρια, µύκητες και έντοµα. Κυτταρίνη Οι ηµικυτταρίνες (πολυόζες) συνδέονται χηµικά µε την κυτταρίνη στα κυτταρικά τοιχώµατα, το µακροµόριό τους όµως δεν είναι ευθύγραµµο αλλά φέρει πλευρικές οµάδες (διακλαδίζεται) και γενικώς οι ηµικυτταρίνες έχουν µικρότερο µοριακό βάρος απ ότι η κυτταρίνη. Το µακροµόριο των ηµικυτταρινών δοµείται από διαφόρων τύπων µονοσάκχαρα ανάλογα εάν προέρχονται από Κωνοφόρα ή Πλατύφυλλα είδη. Η κυτταρίνη και οι ηµικυτταρίνες αποτελούν τους κύριους πολυσακχαρίτες του ξύλου και πολλές φορές και οι δύο µαζί χαρακτηρίζονται ως η ολοκυτταρίνη του ξύλου. Ηµικυτταρίνη κωνοφόρου

20 12 Η τρίτη µακροµοριακή ένωση που δοµεί τα ξυλώδη κυτταρικά τοιχώµατα είναι η λιγνίνη, η οποία ανήκει στις αρωµατικές χηµικές ενώσεις και δοµείται από µονάδες φαινυλοπροπανίου. Τα Κωνοφόρα περιέχουν περισσότερη λιγνίνη και διαφορετικής χηµικής σύνθεσης απ ότι τα Πλατύφυλλα. Στις µακροµοριακές ενώσεις ανήκουν επίσης το άµυλο και οι πηκτινικές ουσίες οι οποίες όµως έχουν σηµαντικά µικρότερο µοριακό βάρος απ ότι οι παραπάνω αναφερθείσες και υπάρχουν σε πολύ µικρά ποσοστά στο ξύλο. 2,15 Λιγνίνη κωνοφόρου Στην παρακάτω σχηµατική παράσταση δίνεται συνοπτικά η σύσταση του ξύλου

21 13 Μακροσκοπικά χαρακτηριστικά του ξύλου είναι τα στοιχεία δοµής του ξύλου που είναι ορατά µε γυµνό µάτι ή µε απλό µεγεθυντικό φακό. Η εµφάνιση των µακροσκοπικών χαρακτηριστικών διαφέρει στις διάφορες τοµές του ξύλου ως προς τον κατακόρυφο άξονα του κορµού. Οι τρείς βασικές τοµές του ξύλου ονοµάζονται αντίστοιχα εγκάρσια (Transverse), ακτινική (Radial) και εφαπτοµενική (Tangential) τοµή και φαίνονται χαρακτηριστικά στην εικόνα 14. Εικόνα 14 : Σχηµατική παράσταση των τοµών του ξύλου. (Χ): Εγκάρσια τοµή κωνοφόρου, (R): Ακτινική τοµή κωνοφόρου και (T): Εφαπτοµενική τοµή κωνοφόρου. (Α): Εγκάρσια τοµή πλατυφύλλου, (Γ): Ακτινική τοµή πλατυφύλλου και (Β): Εφαπτοµενική τοµή πλατυφύλλου

22 14 Β. Θεωρητικό Μέρος Β.1 Είδη ξυλείας Β.1.1 Κατηγορίες ξύλου Υπάρχουν δύο κατηγορίες ξύλου, το µαλακό και το σκληρό. Ο όρος σκληρή ξυλεία (hardwood) προσδιορίζει την ξυλεία από πλατύφυλλα, αγγειόσπερµα ή ανθοφόρα δέντρα (κυρίως φυλλοβόλα, αλλά όχι αποκλειστικά, όπως π.χ. τα τροπικά δέντρα). Αντιθέτως, η µαλακή ξυλεία προέρχεται από κωνοφόρα δέντρα. Γενικά, η σκληρή ξυλεία έχει µεγαλύτερη πυκνότητα και σκληρότητα από αυτή της µαλακής ξυλείας, παρόλο που υπάρχει µεγάλη ποικιλία στη πραγµατική σκληρότητα των ξύλων και στις δύο κατηγορίες µε αρκετή αλληλοεπικάλυψη. Οι όροι σκληρό και µαλακό ξύλο δεν σχετίζονται άµεσα µε την σκληρότητα του ξύλου. Μερικά δέντρα σκληρής ξυλείας (π.χ. µπάλσα) είναι µαλακότερα από δέντρα µαλακής ξυλείας, ενώ το ήµερο έλατο είναι ένα παράδειγµα σκληρού ξύλου από δέντρο µαλακής ξυλείας. Τα δέντρα σκληρής ξυλείας έχουν πλατιά φύλλα και κεκλεισµένα καρύδια ή σπόρους όπως τα βελανίδια. Συνήθως φυτρώνουν σε υποτροπικές περιοχές της Αφρικής Ευρώπης και Ασίας. Η µαλακή ξυλεία δουλεύεται πιο εύκολα. Αποτελεί το µεγαλύτερο ποσοστό της δοµικής ξυλείας που χρησιµοποιεί ο µηχανικός και έχει ένα ευρύ φάσµα χρήσεων και εφαρµογών. Χρησιµοποιείται ως κύριο υλικό στην οικοδοµική όπως επίσης και στην επιπλοποιία αλλά και για πολλά άλλα προϊόντα (καλουπώµατα, πόρτες, παράθυρα κ.α.). Επίσης η µαλακή ξυλεία χρησιµοποιείται και στη κατασκευή χαρτιού καθώς και στη παραγωγή βιοµηχανικών προϊόντων ξύλου (π.χ. ξυλόπλακες διαφόρων τύπων, ινόπλακες, ΜDF κ.α.) Εικόνα 15: Μακροσκοπική και µικροσκοπική σύγκριση σκληρής και µαλακής ξυλείας (http://www.connecticutvalleybiological.com)

23 15 Η κύρια διαφορά µεταξύ µαλακής και σκληρής ξυλείας οφείλεται στη µικροσκοπική δοµή του ξύλου. Η µαλακή ξυλεία περιέχει µόνο δύο ειδών κύτταρα: διαµήκη κυλινδρικά αγγεία (ή τραχείδια) και εγκάρσια ακτινοτραχεϊδή κύτταρα. Στη µαλακή ξυλεία δεν υπάρχουν τα αγγεία που µεταφέρουν το νερό που έχει η σκληρή ξυλεία και που εµφανίζονται ως πόροι'. Στη µαλακή ξυλεία η εσωτερική κυκλοφορία του νερού γίνεται µόνο µέσω των τραχεϊδών. Μερικά δέντρα, όπως η πεύκη, η ελάτη, το αγριόπευκο και το έλατο Douglas fir, έχουν κανάλια που µεταφέρουν ρητίνη η οποία προστατεύει το δέντρο από κακώσεις. 2,16. Εικόνα 16: Α. Γενική εικόνα ενός δέντρου µαλακού ξύλου. Β. Γενική εικόνα ενός δέντρου σκληρού ξύλου Β.1.2 Είδη δοµικής ξυλείας Η τεχνική ξυλεία, ως προς τον τρόπο που εµφανίζεται στην αγορά, διακρίνεται σε τρία είδη: Η στρογγυλή ξυλεία αποτελείται από κορµούς δένδρων, από τους οποίους κόπηκαν µε τσεκούρι τα κλαδιά και οι ρίζες (αν η διάµετρος των κορµών είναι µεγάλη λέγονται βουβά ξύλα, αν είναι µικρή, στρογγύλια). Χρησιµοποιείται για την κατασκευή ιστών πλοίων, στύλων και υποστηρίξεων στοών. Η πελεκητή ξυλεία λαµβάνεται µε πρόχειρο ορθογωνισµό του κορµού µε τσεκούρι (τάκιασµα) ή καλύτερα µε πριόνι (καταρράκτης) ή κυκλικών δίσκων, οπότε αξιοποιούνται και πέραν του

24 16 πρίσµατος τµήµατα του κορµού (τα καπάκια). Τα ξύλα αυτά χρησιµοποιούνται για την κατασκευή ικριωµάτων, δοκών πατωµάτων και ζευκτών στεγών. Η πριστή ξυλεία λαµβάνεται δια σχισίµατος του κορµού στα πριστήρια, µέσω κυκλικών πριονιών (δίσκων) ή κατακορύφως κινούµενων πριονιών (πριονοταινίες ή κορδέλες) σε τετραγωνικές διατοµές (καδρόνια) ή ορθογωνικές (σανίδες). Το σχίσιµο γίνεται κατά χορδή ή κατά ακτίνα. Συναντάται στο εµπόριο σε διάφορες διαστάσεις και ονοµασίες (παχοσανίδες, διπλοσανίδες, σανίδες, ηµισανίδες, λεπτοσανίδες, οροφοσανίδες, οροφοπήχεις, καδρόνια, µισοκάδρονα). Β.1.3 Ξύλα που χρησιµοποιήθηκαν Για την εκπόνηση της συγκεκριµένης πτυχιακής εργασίας χρησιµοποιήθηκαν δυο (2) συγκεκριµένα ξύλα, ένα που ανήκει στην µαλακή ξυλεία και ένα στην σκληρή ξυλεία, την Ελάτη και το Μαόνι, αντίστοιχα. Ελάτη Η ελάτη αποτελεί ένα από τα κύρια κωνοφόρα είδη στη χώρα µας και ετησίως τα ελατοδάση παράγουν τ.µ. βιοµηχανικής ξυλείας. Οι κύριες χρήσεις του δασοπονικού αυτού είδους είναι: οικοδοµικές κατασκευές, πατώµατα, κιβώτια, στύλοι, έπιπλα, ιστοί, στρωτήρες, χαρτοπολτός, µοριόπλακες και ινόπλακες. Έχει σχεδόν λευκό χρώµα, η πυκνότητά του είναι περίπου 0,42 (425 kg/m³) και ξηραίνεται γρήγορα και καλά. Έχει µικρή "κίνηση" κάτω από διαφορετικές συνθήκες υγρασίας. Όσον αφορά στις µηχανικές ιδιότητες είναι ελαφρά κατώτερο από ξύλο µέτριας σκληρότητας (όπως το πεύκο) αλλά από στατική άποψη κατατάσσεται στην ίδια κατηγορία µε αυτά. Έχει µικρότερη αντίσταση στο σάπισµα, κολλιέται εύκολα, βάφεται και βερνικώνεται καλά.

25 17 Μαόνι Το µαόνι ανήκει στα είδη ξύλου που κατέχουν πρώτες θέσεις στις προτιµήσεις των ελλήνων καταναλωτών. Πρόκειται για είδος τροπικής ξυλείας αρκετά σκληρό το οποίο όµως µπορεί να κατεργαστεί ιδιαίτερα εύκολα. Το σοµφό ξύλο µπορεί να είναι κρεµ ή κιτρινωπό στο χρώµα και δεν είναι πάντα ευδιάκριτο από το εγκάρδιο. Το πλάτος ξεκινάει από ανοιχτό ροζ καφέ (όταν είναι κοµµένο πρόσφατα) και φτάνει σε µια σκοτεινή κοκκινωπή απόχρωση, µε µωβ σκιές, όταν εκτίθεται στον ήλιο. Έχει µέτρια πυκνότητα η οποία κυµαίνεται από 0,42 έως 0,57 g/cm3. Η σκληρότητά του αναφέρεται να είναι µέτρια ως αρκετά σκληρό. Η κοπή του γίνεται µε ευκολία, καρφώνεται χωρίς τη δηµιουργία προβληµάτων, η κόλληση, η βαφή και το βερνίκωµά του προσδίδουν ικανοποιητικά αποτελέσµατα. Έχει χαµηλή αντοχή σε κάµψη, µε µέτρια αντοχή σε θλίψη και πολύ χαµηλή αντοχή σε κρούση. Χρησιµοποιείται τόσο σε πολλές εξωτερικές κατασκευές όσο και για διακόσµηση εσωτερικού χώρου.

26 18 Β.2 Υγρασία Β.2.1 Βασικές έννοιες Ορισµοί Το νερό είναι ένα από τα πιο διαδεδοµένα στοιχεία πάνω στην γη και η εξάτµιση του εφοδιάζει τον ατµοσφαιρικό αέρα µε υδρατµούς. Έτσι µε βάση τους υδρατµούς έχουµε τις παρακάτω βασικές έννοιες µε τους αντίστοιχους ορισµούς: Υγρασία: Είναι η περιεκτικότητα του αέρα σε νερό µε τη µορφή υδρατµών. Το ποσό της υγρασίας στον αέρα δεν είναι σταθερό, αλλά µεταβάλλεται συναρτήσει της θερµοκρασίας και είναι τόσο µεγαλύτερο, όσο ψηλότερη είναι η θερµοκρασία. Απόλυτη υγρασία (W): Είναι η ποσότητα των υδρατµών που υπάρχει στην µονάδα του όγκου του αέρα, και µετριέται σε g/cm 3. Σηµείο κορεσµού (Ws): Είναι το µέγιστο ποσό των υδρατµών που µπορεί να συγκρατήσει 1m 3 αέρα σε ορισµένη θερµοκρασία. Μετριέται σε g/cm 3. Σχετική υγρασία (φ): Χαρακτηρίζει την υγρασία του αέρα και εκφράζεται σε ποσοστό επί τοις εκατό (%) και ορίζεται σαν ο λόγος της µάζας των υδρατµών που υπάρχει σε ένα όγκο αέρα V προς τη µάζα των υδρατµών που θα υπήρχαν στον ίδιο όγκο αέρα αν αυτός ήταν κορεσµένος στην ίδια θερµοκρασία. Εποµένως, όταν ο αέρας σε µια θερµοκρασία έχει κορεσθεί από υδρατµούς έχει µια σχετική υγρασία 100%. Η σχετική υγρασία είναι το µέγεθος που ενδιαφέρει πιο πολύ στις µετρήσεις από ότι η απόλυτη υγρασία. Επίσης, η σχετική υγρασία αποτελεί µια από τις παραµέτρους του εσωκλίµατος και θα πρέπει να παίρνει τιµές που κυµαίνονται ανάµεσα στο 40-50% για να εξασφαλίζεται η απαιτούµενη άνεση. Για την µέτρηση της υγρασίας ενός χώρου ή δοµικού στοιχείου υπάρχουν πολυάριθµες µέθοδοι βασιζόµενοι σχεδόν σε ισάριθµα όργανα ή συστήµατα οργάνων. Τα όργανα αυτά λέγονται γενικά υγρόµετρα και τα κυριότερα από αυτά είναι:

27 19 1) το υγρόµετρο του August ή κοινώς ψυχρόµετρο 2) το υγρόµετρο απορροφήσεως 3) ο υγροθερµογράφος 4) το συµπυκνωτικό υγρόµετρο Β.2.2 Είδη Υγρασίας Ένας από τους σοβαρούς κινδύνους που αντιµετωπίζουν τα δοµικά έργα, προέρχεται από την διείσδυση υγρασίας σε αυτά. Στο κτίριο υπάρχει πάντα υγρασία η οποία εµφανίζεται µε διάφορες µορφές, οι οποίες µορφές είναι πολυάριθµες. Κατά τον διαχωρισµό σε οµάδες που γίνεται µε βάση κυρίως την προέλευση της υγρασίας, πολλές από τις µορφές αυτές τις κατατάσσουµε στην ίδια κατηγορία λόγω του ότι παρουσιάζουν κοινά σηµεία. Έτσι έχουµε τις παρακάτω µορφές υγρασίας: - Υγρασία από βροχή: Στην ίδια κατηγορία ανήκουν οι περιπτώσεις εµφάνισης υγρασίας από χιόνι και χαλάζι. Η µορφή αυτή, πλήττει κατά κύριο λόγο τους τοίχους και τις επιστεγάσεις των κτιρίων, είναι δε πολύ σηµαντική για την περίπτωση των δωµάτων. Οι σχεδόν οριζόντιες αυτές επιφάνειες δεν βοηθούν στη γρήγορη αποµάκρυνση του νερού, πράγµα που γίνεται µε µεγάλη ευκολία στις στέγες, µε αποτέλεσµα την παραµονή µεγάλων συχνά ποσοτήτων νερού για µακρύ χρονικό διάστηµα στην επιφάνειά τους. Συµβαίνει συχνά εξάλλου να κατασκευάζονται µε λανθασµένο τρόπο οι κλίσεις του δώµατος, ή αυτές να µην είναι αρκετές, γεγονός που επιτείνει το παραπάνω πρόβληµα. Έτσι τα δοµικά υλικά, όπως το ξύλο, εάν δεν έχουν προστατευτεί µε κατάλληλο τρόπο, διαποτίζονται σε µεγάλο βαθµό από την υγρασία, γεγονός που έχει πολύ δυσµενείς επιπτώσεις για αυτά. Από την άλλη µεριά, η ύπαρξη νερού ή χιονιού στην επιφάνεια των δοµικών στοιχείων συντελεί στην ψύξη τους και συνεπώς στην επικάθιση των υδρατµών του αέρα, πάνω στην εσωτερική επιφάνειά τους, εξαιτίας της συµπύκνωσης.

28 20 - Υγρασία συµπύκνωσης: Αυτή η µορφή της υγρασίας είναι εποχιακό φαινόµενο και οφείλεται στη διάχυση και συµπύκνωση των υδρατµών των εσωτερικών χώρων µέσα στη µάζα των δοµικών στοιχείων. Πλήττει κυρίως τα δοµικά στοιχεία από σκυρόδεµα και εµφανίζεται σε χώρους µε ανεπαρκή ηλιασµό ή θέρµανση. Οι χαµηλές θερµοκρασίες του χώρου ή των δοµικών στοιχείων, έχουν σαν αποτέλεσµα την συµπύκνωση των υδρατµών ή την ψύξη τους και την εµφάνιση τους µε τη µορφή δρόσου πάνω στα στοιχεία αντίστοιχα. - Υγρασία ανερχόµενη από το έδαφος: Προέρχεται από υπόγεια λιµνάζουσα νερά ή κινούµενα επιφανειακά που λόγω της τριχοειδούς αγωγιµότητας του εδάφους και της οικοδοµής ανέρχονται στους τοίχους και στο δάπεδο. Η µορφή αυτή υγρασίας πλήττει κυρίως τα υπόγεια και τα ισόγεια. Εµφανίζεται δε συνήθως στις παλιές κατασκευές και η αντιµετώπισή της περιλαµβάνει µια σειρά οικοδοµικών εργασιών. - Υγρασία από βλάβη ενός αγωγού ή κακή συντήρηση της οικοδοµής: Πρόκειται για υγρασία που προέρχεται από το νερό των εγκαταστάσεων που κυκλοφορεί µέσα στα δίκτυα ύδρευσης, κεντρικής θέρµανσης, αποχέτευσης, κλπ., το οποίο διαποτίζει τους τοίχους, τα πατώµατα και τις οροφές όταν κάποιος αγωγός σπάσει. Μια άλλη αιτία για την εµφάνιση υγρασίας αυτής της µορφής, µπορεί να είναι η κακή κατασκευή µιας υδρορροής ή η καταστροφή της, που έχει σαν αποτέλεσµα την πτώση των νερών πάνω στους τοίχους. Η υγρασία στην περίπτωση αυτή αντιµετωπίζεται µε καλή συντήρηση της οικοδοµής και άµεση επιδιόρθωση των κατασκευαστικών αδυναµιών που εµφανίζονται.

29 21 - Υγρασία των νέων κατασκευών: Οφείλεται στη συγκέντρωση κατά τη διάρκεια της κατασκευής, µικρού ή µεγάλου ποσού υγρασίας από τα κονιάµατα, το επίχρισµα και σε ένα ποσοστό από τους οπτόπλινθους, τα ελαφροσκυροδέµατα, κλπ. Με την πάροδο του χρόνου, η υγρασία αυτή όλο και περισσότερο εξαφανίζεται, µε ταχύτητα που εξαρτάται κυρίως από τη σχετική υγρασία του αέρα, από το πάχος του τοίχους και τη φύση του υλικού. Ο καλός φυσικός αερισµό βοηθά πολύ στην εξάτµιση της υγρασίας αυτής. Οποιαδήποτε και αν είναι η προέλευση της υγρασίας, τα προβλήµατα που δηµιουργεί η παρουσία της αποτελούν πάντοτε σηµαντική απειλή για την κατασκευή. Η ευκολία µε την οποία το νερό και οι υδρατµοί εισέρχονται στο εσωτερικό µιας κατασκευής, εξαρτάται από τη δυνατότητα µετακινήσεως των µορίων του νερού µέσα στη µάζα των υλικών που συνθέτουν τα δοµικά στοιχεία. Η µεταφορά των µορίων του νερού µέσα από τη µάζα ενός υλικού, εξαρτάται από τους παρακάτω παράγοντες: i. Από την ύπαρξη διόδων νερού µέσα στο υλικό (ρωγµών, διάκενων, πόρων), από το µήκος, τη µορφή και τη διάταξη τους. ii. Από την παρουσία κάποιου παράγοντα που αναγκάζει τα µόρια του νερού να κινηθούν από την µια πλευρά του υλικού στην άλλη. Αυτός ο παράγοντας µπορεί να είναι η πίεση που ασκείται από το νερό πάνω στη µια επιφάνεια του υλικού, η διαφορά πίεσης των υδρατµών εκατέρωθεν του υλικού ή ακόµα και η πίεση του ανέµου. iii. Από την ανάπτυξη δυνάµεων έλξης ή απώθησης µεταξύ των µορίων του νερού και της επιφάνειας των υλικών, η εµφάνιση δηλαδή τριχοειδών δυνάµεων. Η τριχοειδής δράση έχει άµεση σχέση µε την διείσδυση µορίων του νερού στην κατασκευή, ενώ η

30 22 περίπτωση διείσδυσης υδρατµών δεν έχει καµία σχέση µε το φαινόµενο αυτό. Επιπλέον η ύπαρξη των τριχοειδών δυνάµεων, επηρεάζει την ταχύτητα ροής και την ποσότητα του νερού που εισέρχεται στην κατασκευή, µόνο κατά τα αρχικά στάδια της διείσδυσης της υγρασίας. Στη συνέχεια και αφού το νερό φτάσει σε αρκετό βάθος µέσα στο δοµικό στοιχείο, οι τριχοειδείς δυνάµεις παύουν να παίζουν ρόλο και η διείσδυση εξαρτάται από την ασκούµενη πίεση και µόνο. Ανεξάρτητα όµως από τον µηχανισµό εισόδου, η ύπαρξη υγρασίας στη µάζα των δοµικών υλικών συντείνει σχεδόν πάντοτε στη φθορά τους. Ανάλογα µε το βαθµό προσβολής µιας κατασκευής από την υγρασία, οι βλάβες αυτές µπορεί να είναι: - Ελαφριάς µορφής, που αποκαθίστανται εύκολα και µε σχετικά µικρή δαπάνη και έχουν σχέση κυρίως µε προβλήµατα στην εµφάνιση της κατασκευής. - Βαριάς µορφής, που δύσκολα επιδιορθώνονται, ή απαιτούν για το σκοπό αυτό, υπερβολικά µεγάλη δαπάνη και συχνά επηρεάζουν την αντοχή των κατασκευών. Πολλές από τις φθορές οφείλονται άµεσα στην επίδραση της υγρασίας, είναι δηλαδή συνάρτηση των φυσικών και χηµικών ιδιοτήτων του νερού, ενώ άλλες οφείλονται σε παράγοντες που υποβοηθούνται µόνο από την παρουσία του. Η επίδραση της υγρασίας στο κτίριο µπορεί να έχει σαν αποτέλεσµα: - Επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου - ιάλυση των δοµικών υλικών - Χηµική διάβρωση των υλικών - Σχηµατισµός εξανθηµάτων - Ανάπτυξη φυτικών οργανισµών στα δοµικά στοιχεία - Κινήσεις στη µάζα των δοµικών υλικών - Μείωση της θερµοµονωτικής ικανότητας των υλικών

31 23 Όπως φαίνεται, πολλές ζηµιές προέρχονται από την υγρασία και η διείσδυσή της στα δοµικά υλικά, όπως είναι το ξύλο, βάζει πάντα σε κίνδυνο την αντοχή του ξύλου, συντείνει στην φθορά του και στη µείωση της διάρκειας ζωής του. Γι αυτόν τον λόγο, λοιπόν χρειάζεται να µελετηθεί το πόσο η υγρασία επηρεάζει το ξύλο και τι προβλήµατα δηµιουργεί σε αυτό και τις ιδιότητες του, ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα µέτρα και να εφαρµοστούν οι κατάλληλες τεχνικές που αφορούν την προστασία του ξύλου µε την χρήση βερνικιών.

32 24 Β.3 Ιδιότητες των Υλικών Η αποτίµηση της ποιότητας ενός υλικού, η σύγκριση των διάφορων υλικών και η εξαγωγή συµπερασµάτων, σχετικά µε την καταλληλότητα ενός υλικού για ένα ορισµένο έργο, γίνεται µε βάση τις ιδιότητες των υλικών. Ιδιότητες ενός υλικού είναι τα φυσικά µεγέθη που µας περιγράφουν και τις περισσότερες φορές προσδιορίζουν αριθµητικά, σε µια συγκεκριµένη κλίµακα, την συµπεριφορά ενός υλικού απέναντι στις εξωτερικές επιδράσεις. ιακρίνονται σε µηχανικές, φυσικές και χηµικές. Φυσικές είναι οι ιδιότητες που περιγράφουν την συµπεριφορά του υλικού απέναντι σε εξωτερικές επιδράσεις που κατά κανόνα δεν αλλοιώνουν την χηµική του σύσταση Μηχανικές είναι οι ιδιότητες που περιγράφουν την συµπεριφορά του υλικού, όταν επιδρούν επάνω του δυνάµεις που τείνουν να τροποποιήσουν το σχήµα του και τις διαστάσεις του. Χηµικές είναι οι ιδιότητες του υλικού που περιγράφουν την συµπεριφορά του απέναντι σε εξωτερικές επιδράσεις, που τείνουν να αλλοιώσουν την χηµική του σύνθεση, και ειδικότερα την συµπεριφορά του µέσα σε ένα όξινο ή αλκαλικό περιβάλλον ή απέναντι στους ατµοσφαιρικούς παράγοντες. Β.3.1. Φυσικές ιδιότητες Πυκνότητα, d, είναι το ποσό της µάζας ενός υλικού στην µονάδα του όγκου. Η πυκνότητα υπολογίζεται από το πηλίκο της µάζας προς τον όγκο, m d = V Οι µονάδες της πυκνότητας στο διεθνές σύστηµα S.I. είναι kg/m 3. Απόλυτος όγκος, V α, ενός υλικού είναι ο όγκος που θα καταλάµβανε η µάζα του εφόσον συµπυκνωνόταν κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να µην περιέχει οποιοδήποτε εσωτερικό ή εξωτερικό πόρο ή κενό.

33 25 Φαινόµενος όγκος, V φ, είναι ο όγκος που καταλαµβάνει ένα υλικό στην φυσική του κατάσταση. Συνήθως γίνεται διάκριση ανάµεσα στον φαινόµενο όγκο ενός συµπαγούς (πχ. ασβεστόλιθου) και ενός χαλαρού (πχ. ασβεστολιθική άµµος) υλικού. Αντίστοιχα µε τα είδη των όγκων που ορίστηκαν ορίζονται η απόλυτη πυκνότητα, d α, και φαινόµενη πυκνότητα, d φ. Για τα περισσότερα υλικά η φαινόµενη πυκνότητα είναι µικρότερη από την απόλυτη. Ορισµένες ιδιότητες των υλικών, όπως η αντοχή και η θερµική αγωγιµότητα, επηρεάζονται αισθητά από την φαινόµενη πυκνότητα. Ειδικό Βάρος, γ, ενός υλικού είναι το βάρος του όγκου του προς το βάρος ίσου όγκου νερού θερµοκρασίας 4 C. Όπως φαίνεται από τον ορισµό το ειδικό βάρος είναι καθαρός αριθµός. Σε πολλές όµως περιπτώσεις το ειδικό βάρος ορίζεται σαν το πηλίκο του βάρους ενός υλικού δια του όγκου του. Όπως και στην περίπτωση της πυκνότητας, διακρίνουµε και εδώ απόλυτο (γ α ) και φαινόµενο (γ φ ) ειδικό βάρος. Ειδικά σε ορισµένες κατηγορίες δοµικών υλικών γίνεται χρήση του όρου (και µεγέθους) φαινόµενο βάρος, που είναι το φαινόµενο ειδικό βάρος εκφρασµένο σε kg/m 3. είκτης πυκνότητας, ρ, ενός υλικού είναι ο βαθµός στον οποίο ο φαινόµενος όγκος του είναι πληρωµένος µε συµπαγές υλικό. Υπολογίζεται από το λόγο της φαινόµενης προς την απόλυτη πυκνότητα, ρ = τοις εκατό. dφ da, και είναι καθαρός αριθµός. Ο δείκτης πυκνότητας εκφράζεται επίσης και επί Πορώδες, α, ενός υλικού είναι ο βαθµός στον οποίο ο φαινόµενος όγκος του περιέχει πόρους ή άλλα κενά. Το πορώδες εκφράζεται µε τον λόγο του όγκου των κενών προς τον φαινόµενο όγκο, V κ Vφ -Va α = = Vφ Vφ

34 26 είκτης πυκνότητας και πορώδες είναι µεγέθη συµπληρωµατικά (ρ + α=1). Εποµένως το πορώδες µπορεί να υπολογιστεί από τον δείκτη πυκνότητας. Εκφράζεται επίσης, όπως και ο δείκτης πυκνότητας, και επί τοις εκατό. Το πορώδες ενός υλικού είναι ενδεικτικό άλλων ιδιοτήτων, όπως η αντοχή του, η υδροαπορροφητικότητα, η θερµική αγωγιµότητα. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πλευρές ενός υλικού είναι η συµπεριφορά του απέναντι στο νερό. Η συµπεριφορά αυτή καθορίζεται κατά κύριο λόγο από την ικανότητα του να απορροφά ή να αποβάλλει νερό κάτω από διαφορετικές συνθήκες. Η απορρόφηση του νερού γίνεται όταν το τελευταίο έρχεται σε επαφή µε το υλικό, σε υγρή κατάσταση ή µε την µορφή υδρατµών και περιγράφεται από τις παρακάτω ιδιότητες: Υγροσκοπικότητα ενός υλικού είναι η ιδιότητα του να απορροφά νερό µε την µορφή ατµών από την ατµόσφαιρα. Εξαρτάται κυρίως από την φύση του υλικού, από την θερµοκρασία και την σχετική υγρασία του περιβάλλοντος όπως επίσης από το µέγεθος, τον τύπο και τον αριθµό των πόρων. Τα υλικά που συγκρατούν ισχυρά τα µόρια του νερού στην επιφάνειά τους ονοµάζονται υγροσκοπικά ή υδρόφιλα. Υδροαπορροφητικότητα, Υ, είναι η ικανότητα ενός υλικού να απορροφά και να συγκρατεί το νερό. Η υδροαπορροφητικότητα προσδιορίζεται συνήθως από την αύξηση του βάρους του αρχικά ξηρού υλικού, όταν βυθιστεί πλήρως στο νερό και παραµείνει µέσα σε αυτό για καθορισµένο χρόνο. Εκφράζεται σε επί τοις εκατό αύξηση του αρχικού βάρους του ξηρού υλικού. βυ βξ Υ% = 100 βξ Η υδροαπορροφητικότητα ενός υλικού δεν εξαρτάται όπως είναι προφανές µόνον από το πορώδες, αλλά και από το είδος και το µέγεθος των πόρων. Κλειστοί ή δαιδαλώδεις πόροι είναι απρόσιτοι ή δυσπρόσιτοι στο νερό. Για τον λόγο αυτό η υδροαπορροφητικότητα είναι πάντοτε µικρότερη από το πορώδες. Η υδροαπορροφητικότητα εξαρτάται επίσης από την φύση του υλικού.

35 27 Η απορρόφηση και κατακράτηση νερού από τα υλικά επηρεάζει σε σηµαντικό βαθµό τις ιδιότητες τους. Γενικά αυξάνεται η θερµική τους αγωγιµότητα και ελαττώνεται η αντοχή και η σκληρότητα τους. Υδατοπερατότητα είναι η ικανότητα του υλικού να επιτρέπει την δίοδο του νερού µέσα από την µάζα του. Μετράται συνήθως µε το ποσό του νερού, που διέρχεται σε µια ώρα από τις απέναντι πλευρές ενός κύβου του θεωρηµένου υλικού ακµής 1cm όταν η διαφορά πιέσεως ανάµεσα στις δυο πλευρές είναι 1 atm. Η υδατοπερατότητα εξαρτάται από το πορώδες του υλικού, το µέγεθος και το είδος πόρων καθώς και το βαθµό επικοινωνίας των πόρων. Β.3.2. Μηχανικές Ιδιότητες Μηχανικές ιδιότητες λέγονται οι ιδιότητες ενός υλικού που περιγράφουν την συµπεριφορά του όταν το τελευταίο υποβάλλεται στην επίδραση εξωτερικών δυνάµεων ή όπως λέµε βρίσκεται υπό φόρτιση. Το αποτέλεσµα της επίδρασης των εξωτερικών δυνάµεων µπορεί να είναι ένα από τα ακόλουθα: Αποµάκρυνση των δοµικών µονάδων του υλικού. Προσέγγιση των δοµικών µονάδων του υλικού. Ολίσθηση των δοµικών µονάδων πάνω σε γειτονικές. Σε σχέση µε τα παραπάνω αποτελέσµατα, οι δυνάµεις που τα προκαλούν είναι αντίστοιχα: υνάµεις εφελκυσµού ή εφελκυστικές δυνάµεις υνάµεις θλίψεως ή θλιπτικές δυνάµεις υνάµεις διάτµησης ή διατµητικές δυνάµεις. Ο συνδυασµός των παραπάνω δυνάµεων προκαλεί αποτελέσµατα περισσότερο περίπλοκα όπως η κάµψη, η στρέψη κλπ.

36 28 εδοµένου ότι το αποτέλεσµα της εφαρµογής µιας δύναµης πάνω σε ένα υλικό διαδίδεται µε την βοήθεια των διαφόρων δεσµών σε όλη την µάζα του υλικού, σαν µέτρο επιδράσεως αυτής λαµβάνεται το πηλίκο της εφαρµοζόµενης δύναµης δια της επιφάνειας µιας τοµής του υλικού, που είναι κάθετη (θλίψη ή εφελκυσµός) ή παράλληλη (διάτµηση) προς την διεύθυνση εφαρµογής της δυνάµεως: σ = P F Το µέγεθος αυτό ονοµάζεται τάση και εκφράζεται συνήθως σε kg/cm 2 (διάνυσµα). Το µέγεθος της επιδράσεως της αυτής δυνάµεως πάνω σε ένα στοιχείο, δηλ. η τάση, µπορεί να είναι διαφορετικό, ανάλογα µη την θεωρούµενη κάθε φορά τοµή του στοιχείου. Η συµπεριφορά ενός υλικού σε µια εφαρµοζόµενη τάση εξαρτάται, εκτός από το µέγεθος της τελευταίας, και από τον τρόπο µε τον οποίο εφαρµόζεται. Έτσι διακρίνουµε τάσεις στατικές, δυναµικές και επαναληπτικές.

37 29 Β.4. Ιδιότητες του ξύλου Β.4.1 Μηχανικές ιδιότητες του ξύλου 17 Α. Αντοχή σε θλίψη. Ο έλεγχος της αντοχής του ξύλου σε θλίψη, µπορεί να γίνει σε δυο (2) διαστάσεις διευθύνσεις. Σε αυτήν η οποία εφαρµόζεται παράλληλα προς την διεύθυνση των ινών (αξονική θλίψη) και σε αυτήν η οποία εφαρµόζεται κάθετα προς την διεύθυνση των ινών (εγκάρσια θλίψη). Το ξύλο, θλιβόµενο παραλλήλως προς την διεύθυνση των ινών, παρουσιάζει µεγάλη αντοχή, η οποία κυµαίνεται, ανάλογα µε το είδος του ξύλου, από 300 ως 800 kg/cm 2. Θλιβόµενο όµως καθέτως προς την διεύθυνση των ινών παρουσιάζει πολύ µικρότερη αντοχή σε σύγκριση µε την προηγούµενη, δηλαδή kg/cm 2 και εξαρτάται και αυτή από το είδος της ξυλείας αλλά και από την κατεύθυνση (κατά την ακτίνα ή την εφαπτόµενη των ετησίων δακτυλίων). Ακόµη, το ξύλο σε αντίθεση µε άλλα υλικά, έχει µικρότερη αντοχή σε θλίψη παρά σε εφελκυσµό (κατά 50% περίπου). Σε κατασκευές ξύλου, φορτίσεις του ξύλου σε αξονική θλίψη παρατηρούνται σε ξύλινα υποστηρίγµατα υπόστεγων, όπου έχει σηµασία η σχέση µήκους/διαµέτρου του υποστηρίγµατος. Εικόνα 17: φόρτιση σε εγκάρσια θλίψη (αριστερά) - φόρτιση σε αξονική θλίψη του ξύλου (δεξιά) Β. Αντοχή σε εφελκυσµό. Η αντοχή σε εφελκυσµό παραλλήλως προς τις ίνες (αξονικός εφελκυσµός), είναι επίσης σηµαντική, αφού φτάνει να είναι 30 ως 50 φορές µεγαλύτερη από την αντοχή η οποία εφαρµόζεται καθέτως στις ίνες (εγκάρσιος εφελκυσµός). Παρόλα αυτά, είναι δύσκολη η διευθέτηση Εικόνα 5: Φόρτιση μασίφ ξύλου σε εφελκυσμό Εικόνα 18: Φόρτιση µασίφ ξύλου (αριστερά) και συγκολληµένου ξύλου (δεξιά) σε εφελκυσµό.

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 31 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΘΕΡΜΟΜΟΝΩΤΙΚΗΣ ΣΤΡΩΣΗΣ ΣΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ASHRAE ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Δημήτρης Αραβαντινός αναπληρωτής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ? ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Υδροαπορρόφηση ονομάζουμε την αποθήκευση μορίων νερού μέσα σε ένα υλικό. Η ικανότητα ενός υλικού να αποθηκεύει νερό καθορίζεται κύρια από τη γεωμετρία των πόρων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ΥΓΡΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΤΙΡΙΩΝ ? ΤΡΙΧΟΕΙΔΗ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Υδροαπορρόφηση ονομάζουμε την αποθήκευση μορίων νερού μέσα σε ένα υλικό. Η ικανότητα ενός υλικού να αποθηκεύει νερό καθορίζεται κύρια από τη γεωμετρία των πόρων

Διαβάστε περισσότερα

Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας

Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας Επαναστατικά νέα προϊόντα & τεχνολογίες τροποποιημένης ξυλείας στις κατασκευές: ιδιότητες, χαρακτηριστικά και εφαρμογές στη χώρα μας Καθηγητή Γεωργίου Ι. Μαντάνη PhD, Dipl. Εργαστήριο Τεχνολογίας Ξύλου

Διαβάστε περισσότερα

Next. Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες. Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152

Next. Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες. Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152 Τασκούδης Χρήστος Μονοπρόσωπη Ε.Π.Ε. Δομικά υλικά Τηλ. 2310709136-574936-574990 Φάξ 2310709152 Next - Πάνελ για ξύλινες πόρτες εισόδου Next Πάνελ Maico για εσωτερικές και εξωτερικές πόρτες Γιατί επιλέγουμε

Διαβάστε περισσότερα

6α ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟ ΞΥΛΙΝΟ ΣΚΕΛΕΤΟ & ΠΑΝΕΛΣ

6α ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟ ΞΥΛΙΝΟ ΣΚΕΛΕΤΟ & ΠΑΝΕΛΣ Τ.Ε.Ι. Λάρισας - Παράρτημα Καρδίτσας Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου Εργαστήριο Τεχνολογίας & Συντήρησης Ξυλοκατασκευών 6α ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΑΠΟ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΟ ΞΥΛΙΝΟ ΣΚΕΛΕΤΟ & ΠΑΝΕΛΣ του

Διαβάστε περισσότερα

ΞΥΛΟ και ΣΙΔΕΡΟ Υλικό και Δομή. β. Τσούρας Επικ. Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π.

ΞΥΛΟ και ΣΙΔΕΡΟ Υλικό και Δομή. β. Τσούρας Επικ. Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. ΞΥΛΟ και ΣΙΔΕΡΟ Υλικό και Δομή β. Τσούρας Επικ. Καθηγητής Σχολής Αρχιτεκτόνων Ε.Μ.Π. ΞΥΛΟ ΥΛΗ και ΔΟΜΗΣΗ «Αυτά τα δένδρα δεν βολεύονται με λιγότερο ουρανό.» (Ρωμιοσύνη Γ. Ρίτσος) Φύση, Άνθρωπος και Ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΑΤΕΙΘ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΤΜΗΜΑ LOGISTICS ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ ΑΚΑΤΕΡΓΑΣΤΗΣ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΠΑΡΑΠΟΝΙΑΡΗ ΕΛΠΙΔΑ Α.Μ. 206 ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΒΟΥΛΓΑΡΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ Κατερίνη 2011 ΔΟΜΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με

Για την παραγωγή του γίνεται ανάμειξη τηγμένης πρώτης ύλης με Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτής ΚΕ.ΠΑ ΦΑΙΝΟΛΙΚΟΣ ΑΦΡΟΣ Ο φαινολικός αφρός γνωστός και σαν ισοκυανουρίνη είναι σκληροποιημένος αφρός ο οποίος όπως και οι πολυστερίνες ανήκει στα

Διαβάστε περισσότερα

ΞΥΛΕΙΑ ΣΤΕΓΗΣ - ΣΥΝΘΕΤΗ ΞΥΛΕΙΑ

ΞΥΛΕΙΑ ΣΤΕΓΗΣ - ΣΥΝΘΕΤΗ ΞΥΛΕΙΑ http://www.e-stergiu.cm/index.php?lang=1 ΞΥΛΕΙΑ ΣΤΕΓΗΣ - ΣΥΝΘΕΤΗ ΞΥΛΕΙΑ Πλανισμένες δοκοί σύνθετης συγκολλητής ξυλείας εισαγωγής. Προσφέρουν υψηλή μηχανική αντοχη (GL24),διαθέτουν μικρό ειδικό βάρος (450kg/m

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ

ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΟΥ www.gge.gov.gr ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΚΑΥΣΟΞΥΛΩΝ ΜΟΝΑΔΕΣ ΜΕΤΡΗΣΗΣ - ΥΓΡΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΗ ΞΗΡΑΝΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗ: Ι. Ελευθεριάδης, Δασολόγος ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΜΑΖΑΣ www.cres.gr

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης

Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Γεωργική Υδραυλική Αρδεύσεις Σ. Αλεξανδρής Περιγραφή Μαθήματος Σχέσεις εδάφους νερού Σχέσεις μάζας όγκου των συστατικών του εδάφους Εδαφική ή υγρασία, τρόποι έκφρασης Χαρακτηριστική Χ ή καμπύλη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΞΥΛΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ

1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΞΥΛΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ Τ.Ε.Ι. Λάρισας - Παράρτημα Καρδίτσας Τμήμα Σχεδιασμού & Τεχνολογίας Ξύλου & Επίπλου Εργαστήριο Τεχνολογίας & Συντήρησης Ξυλοκατασκευών 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΞΥΛΙΝΩΝ ΣΠΙΤΙΩΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕΝΑ ΥΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ESHAROOF REFLECT ΘΕΡΜΟΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΤΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΚΕΡΑΜΟΣΚΕΠΗΣ (SBS -25 C)

ESHAROOF REFLECT ΘΕΡΜΟΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΤΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΚΕΡΑΜΟΣΚΕΠΗΣ (SBS -25 C) ESHAROOF REFLECT ΘΕΡΜΟΑΝΑΚΛΑΣΤΙΚΗ ΑΣΦΑΛΤΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΚΕΡΑΜΟΣΚΕΠΗΣ (SBS -25 C) ΓΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Η ελαστοµερής ασφαλτική µεµβράνη κεραµοσκεπής EshaRoof Reflect ανήκει στις µεµβράνες κεραµοσκεπής νέας γενιάς

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η Σεκόγια (Sequoia) «Redwood» είναι το ψηλότερο δέντρο στο κόσμο και βρίσκεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ 130 μέτρα ύψος

Διαβάστε περισσότερα

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΥΛΙΚΑ ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ Ι 2 Κατηγορίες Υλικών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ Παραδείγματα Το πεντάγωνο των υλικών Κατηγορίες υλικών 1 Ορυκτά Μέταλλα Φυσικές πηγές Υλικάπουβγαίνουναπότηγημεεξόρυξηήσκάψιμοή

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών

Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Στοιχεία Θερµικών/Μηχανικών Επεξεργασιών και δοµής των Κεραµικών, Γυαλιών Βασισµένοστο Norman E. Dowling, Mechanical Behavior of Materials, Third Edition, Pearson Education, 2007 1 Κεραµικάκαιγυαλιά Τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ε.202 2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΘΕΩΡΙΑ, ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ) ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

Ε.202 2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΘΕΩΡΙΑ, ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ) ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΚΩΔΙΚΟΣ: Ε.202 2 ΕΝΤΥΠΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΝΤΥΠΟ: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΚΩΔ. 236 ΕΚΔΟΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΝΤΑΝΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ A ΜΕΡΟΣ Ε.202 2: ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (ΘΕΩΡΙΑ, ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΑΞΕΙΣ, ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ) 1. ΓΕΝΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε εφαρμογής θερμομόνωσης, με την καλύτερη σχέση κόστους / αποτελέσματος

αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε εφαρμογής θερμομόνωσης, με την καλύτερη σχέση κόστους / αποτελέσματος αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε εφαρμογής θερμομόνωσης, με την καλύτερη σχέση κόστους / αποτελέσματος αποτελεσματική αντιμετώπιση κάθε εφαρμογής θερμομόνωσης, με την καλύτερη σχέση κόστους / αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ανόργανο υλικό, διαπνέον, για εσωτερική και εξωτερική χρήση, με εξαιρετική εργασιμότητα.

Ιδιότητες Ανόργανο υλικό, διαπνέον, για εσωτερική και εξωτερική χρήση, με εξαιρετική εργασιμότητα. Baumit StarContact Προϊόν Σύνθεση Έτοιμη προς χρήση κονία για επικόλληση θερμομονωτικών πλακών EPS, πετροβάμβακα και XPS και για επίστρωση του υαλοπλέγματος. Κατάλληλο για εφαρμογή με το χέρι ή μηχανή.

Διαβάστε περισσότερα

"Τύποι ξύλινων δομικών κατασκευών - πιστοποίηση οικοδομικής ξυλείας, CE πιστοποίηση σε προϊόντα ξύλου H

Τύποι ξύλινων δομικών κατασκευών - πιστοποίηση οικοδομικής ξυλείας, CE πιστοποίηση σε προϊόντα ξύλου H "Τύποι ξύλινων δομικών κατασκευών - πιστοποίηση οικοδομικής ξυλείας, CE πιστοποίηση σε προϊόντα ξύλου H Δρ Μιχάλης Σκαρβέλης, Αναπληρωτής Καθηγητής, υπεύθυνος Εργαστηρίου Τεχνολογίας & Συντήρησης Ξυλοκατασκευών,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ

ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΚΤΙΡΙΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗ: ASHRAE ΑΘΗΝΑ 2225 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ Τ.Ε.Ε. ENVIRONMENT & ENERGY IN SHIPS ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΟΥ I

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΠΙΠΛΟΥ I 34 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΑΡΧΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΚΕ ΜΠΑΝΙΟΥ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ hüma ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ

ΠΑΡΚΕ ΜΠΑΝΙΟΥ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ hüma ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΠΑΡΚΕ ΜΠΑΝΙΟΥ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ hüma ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ www.huema.de Περιεχομενα ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ ΒΕΛΑΝΙΔΙΑΣ hüma ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΓΕΝΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ... 3 ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗΣ... 5 ΕΓΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΣ... 5 ΕΛΕΓΧΟΣ ΓΙΑ ΑΣΤΟΧΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες:

Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Η υγρασία του εδάφους επηρεάζει τους οικολογικούς παράγοντες: Θερμοκρασία αερισμό, δραστηριότητα των μικροοργανισμών, πρόσληψη των θρεπτικών στοιχείων συγκέντρωση των τοξικών ουσιών. Η έλλειψη υγρασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΙΣΤΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ

ΣΤΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΙΣΤΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΣΤΑΔΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΠΡΙΣΤΗΣ ΞΥΛΕΙΑΣ ΔΑΣΟΣ ΠΡΙΣΤΗΡΙΟ ΥΛΟΤΟΜΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΕ ΜΗΚΗ ΑΠΟΦΛΟΙΩΣΗ ΕΦΑΡΜΟΖΕΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΣΤΗΝ ΕΛΑΤΗ ΟΓΚΟΜΕΤΡΗΣΗ ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΠΑΡΑΛΑΒΗ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΝΑ ΔΑΣ. ΕΙΔΟΣ ή και ΚΛΑΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α. Τεχνίτης Ξυλουργός

Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α. Τεχνίτης Ξυλουργός Β ι β λ ι ο γ ρ α φ ί α Τεχνίτης Ξυλουργός Τεχνίτης Ξυλουργός Τεχνίτης Ξυλουργός ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ» ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΕΣΠΑ 2007-2013 «Διάχυση

Διαβάστε περισσότερα

open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα

open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα open Die KlimaFassade Διαπνέουσα Θερμομόνωση Μειωμένο κόστος θέρμανσης και ψύξης Για πάντα n Διαπνέουσα θερμομόνωση n Ευχάριστο εσωτερικό κλίμα n Εξοικονόμηση ενέργειας Ευχάριστο κλίμα για μιά ζωή Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ

ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΟΥΣΙΩΝ ΣΤΑ ΦΥΤΑ Στόχοι - Να αναγνωρίζετε τα όργανα µε τα οποία τα φυτά µεταφέρουν το νερό από τις ρίζες στα υπόλοιπα µέρη του φυτού.. - Να διαπιστώσετε την άνοδο του νερού και των διαλυµένων ουσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η

ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης. ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η ΑΝΤΟΧΗ ΥΛΙΚΩΝ Πείραμα Κρούσης ΕργαστηριακήΆσκηση 6 η Σκοπός Σκοπός του πειράµατος είναι να κατανοηθούν οι αρχές του πειράµατος κρούσης οπροσδιορισµόςτουσυντελεστήδυσθραυστότητας ενόςυλικού. Η δοκιµή, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας

Εισαγωγή στην αεριοποίηση βιομάζας ΕΘΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΧΗΜΙΚΩΝ ΔΙΕΡΓΑΣΙΩΝ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Κεντρικό: 6 ο χλμ. oδού Χαριλάου-Θέρμης Τ.Θ. 60361 570 01 Θέρμη, Θεσσαλονίκη Τηλ.: 2310-498100 Fax: 2310-498180

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC).

Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). Παρουσίαση ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΡΝΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ Εκπαιδευτές ΚΕ.ΠΑ Γενικά τα συνδετικά κουφώματα αναφέρονται στα κουφώματα που είναι κατασκευασμένα από πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC). To PVC είναι το τρίτο πιο

Διαβάστε περισσότερα

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 4. ΑΝΘΡΑΚΑΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του άνθρακα στον περιοδικό πίνακα. Να ταξινομούμε τα διάφορα είδη άνθρακα σε φυσικούς

Διαβάστε περισσότερα

Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση. www.iristem.cοm www.iristem.gr. Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας

Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση. www.iristem.cοm www.iristem.gr. Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση www.iristem.cοm Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας Θερμογραφία : Ορισμένες Εφαρμογές στα Κτίρια Ανίχνευση ενεργειακών διαρροών, από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή

Συσκευασία Τροφίµων. Μεταλλική Συσκευασία. Εισαγωγή Συσκευασία Τροφίµων Μεταλλική Συσκευασία Εισαγωγή Συνηθέστερα χρησιµοποιούµενα µέταλλα: Σίδηρος (σαν ανοξείδωτος χάλυβας σε σκεύη και εξοπλισµό) Κασσίτερος (λευκοσίδηρος σε συνδυασµό µε σίδηρο στις κονσέρβες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΚΑΘΑΡΩΝ ΟΥΣΙΩΝ. 2.1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΑΡΗΣ ΟΥΣΙΑΣ. Μια ουσία της οποίας η χημική σύσταση παραμένει σταθερή σε όλη της την έκταση ονομάζεται καθαρή ουσία. Δεν είναι υποχρεωτικό να

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΟΠΟΙΩΝ ΞΥΛΟΥΡΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2007 Intercollege Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

ΕΠΙΠΛΟΠΟΙΩΝ ΞΥΛΟΥΡΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ. ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΗΜΕΡΙ Α Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2007 Intercollege Πανεπιστήμιο Λευκωσίας Timber Training & Research Centre Κέντρο Έρευνας Αρχικής Κατάρτισης Και Επιμόρφωσης Επιπλοποιών Ξυλουργών ΕΝΩΣΗ ΕΠΙΠΛΟΠΟΙΩΝ ΞΥΛΟΥΡΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU

ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU ΥΨΗΛΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΗ REHAU ΠΑΡΑΘΥΡΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ Τα παράθυρα με προφίλ REHAU χαρακτηρίζονται από την ποιότητα, τα σύγχρονα τεχνολογικά πρότυπα, τον πρακτικό χειρισμό και τη μεγάλη ευκολία στη

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

S t y r o p a n E P S P r o d u c t s EPS. Building Insulation Products

S t y r o p a n E P S P r o d u c t s EPS. Building Insulation Products EPS Building Insulation Products Θ ε ρ μ ο μ ό ν ω σ η μ ε π ρ ο ϊ ό ν τ α Δ ι ο γ κ ω μ έ ν η Π ο λ υ σ τ ε ρ ί ν η P r o d u c t s o f E x p a n d e d P o l y s t y r e n e S t y r o p a n E P S EPS

Διαβάστε περισσότερα

COR-TEN. Corrosion resistant steel - Weathering Steel. Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση

COR-TEN. Corrosion resistant steel - Weathering Steel. Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση Corrosion resistant steel - Weathering Steel Χάλυβας ανθεκτικός στο χρονο και την διάβρωση Πεδίο εφαρμογής: Υπάρχουν δύο ποιότητες χάλυβα. Το A υπάρχει σε φύλλα μέχρι 1.5mm πάχος, ενώ το Β σε φύλλα μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

MBrace Σύνθετα υλικά. Ανθρακοϋφάσματα, ανθρακοελάσματα, ράβδοι από άνθρακα, εποξειδικές ρητίνες, εποξειδικοί στόκοι

MBrace Σύνθετα υλικά. Ανθρακοϋφάσματα, ανθρακοελάσματα, ράβδοι από άνθρακα, εποξειδικές ρητίνες, εποξειδικοί στόκοι Ανθρακοϋφάσματα, ανθρακοελάσματα, ράβδοι από άνθρακα, εποξειδικές ρητίνες, εποξειδικοί στόκοι Συνοπτική περιγραφή Η οικογένεια ινοπλισμένων πολυμερών MBrace, αποτελείται από: 1) Υφάσματα από ίνες άνθρακα,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΕΡΓΟΥ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΔΟΜΗ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών Προγραμμάτων Σπουδών ΤΙΤΛΟΣ ΥΠΟΕΡΓΟΥ: Αναπληρωτής Καθηγητής ΔΟΜΗ & ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΜΕΡΟΣ Ι. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ & ΑΡΧΙΚΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ (Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ) ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΠΡΑΞΕΩΝ: 2.2.2.α. Αναμόρφωση Προπτυχιακών

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλτικές Μεµβράνες και Στεγανωτικά Προϊόντα Bituline

Ασφαλτικές Μεµβράνες και Στεγανωτικά Προϊόντα Bituline Ασφαλτικές Μεµβράνες και Στεγανωτικά Προϊόντα Bituline Η εταιρεία µας διαθέτει τα προϊόντα της ελληνικής βιοµηχανίας ασφαλτικών και στεγανωτικών υλικών Bituline A.B.E.E. Η Bituline αποτελεί µία σύγχρονη

Διαβάστε περισσότερα

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 5. ΤΟ ΠΥΡΙΤΙΟ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση του πυριτίου στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε τη χρήση του πυριτίου σε υλικά όπως

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία

ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ. Αρχ. Ολυμπία ΜΟΥΣΕΙΟ ΟΛΥΜΠΙΑΚΩΝ ΑΓΩΝΩΝ Αρχ. Ολυμπία TO ΠΑΛΑΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΣ Είναι το πρώτο Μουσείο της Ελλάδος και πιθανότατα και στη Μεσόγειο το οποίο κτίστηκε δίπλα στο χώρο των ανασκαφών, για

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 8 (ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ) ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Με τον όρο αυτό ονοµάζουµε την τεχνική ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης ουσιών µε βάση το µήκος κύµατος και το ποσοστό απορρόφησης της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

η ενέργεια του μέλλοντος

η ενέργεια του μέλλοντος η ενέργεια του μέλλοντος τι είναι τα pellets; Τα Pellets ή αλλιώς συσσωματώματα ή σύμπηκτα, είναι είδος φυσικού βιολογικού καυσίμου. Τα pellets έχουν τη μορφή μικρών κυλίνδρων μήκους 30 χιλιοστών και διαμέτρου

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Κ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ, Δρ. Μ. ΠΑΤΡΩΝΗΣ

Δρ. Κ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ, Δρ. Μ. ΠΑΤΡΩΝΗΣ ΣΗΜΑΝΣΗ CE ΓΙΑ ΤΑ ΔΟΜΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΑΠΟ ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΑ ΠΕΤΡΩΜΑΤΑ. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΙΘΟΣ (ΙΓΜΕ) Δρ. Κ. ΛΑΣΚΑΡΙΔΗΣ, Δρ. Μ. ΠΑΤΡΩΝΗΣ Ι.Γ.Μ.Ε., Διεύθυνση Κοιτασματολογίας, Τμήμα Μαρμάρων και Αδρανών Υλικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΔΗΜΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Δ/ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Τ Ε Χ Ν Ι Κ Η Π Ε Ρ Ι Γ Ρ Α Φ Η Η Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Δήμου Ηρακλείου συνέταξε μελέτη με τίτλο «Συμπληρωματικές εργασίες κτιρίου πλατείας

Διαβάστε περισσότερα

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2

2). i = n i - n i - n i (2) 9-2 ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗ ΤΑΣΗ ΙΑΛΥΜΑΤΩΝ Έννοιες που πρέπει να γνωρίζετε: Εξίσωση Gbbs-Duhem, χηµικό δυναµικό συστατικού διαλύµατος Θέµα ασκήσεως: Μελέτη της εξάρτησης της επιφανειακής τάσης διαλυµάτων από την συγκέντρωση,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι δύο μίγματα υδρογονανθράκων που χρησιμοποιούνται σε διάφορους τομείς από τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο.

Διαβάστε περισσότερα

LawiPur Versiegelung. ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νο.145. Βερνίκι 2-συστατικών, υδατοδιαλυτο Νο. 77-002. Ι. Το Προϊόν

LawiPur Versiegelung. ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νο.145. Βερνίκι 2-συστατικών, υδατοδιαλυτο Νο. 77-002. Ι. Το Προϊόν ΤΕΧΝΙΚΟ ΦΥΛΛΑ ΙΟ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Νο.145 LawiPur Versiegelung Βερνίκι 2-συστατικών, υδατοδιαλυτο Νο. 77-002 Ι. Το Προϊόν Το einza LawiPur Versiegelung είναι µια άχρωµη-άοσµηυδατοδιαλυτη επίστρωση 2-συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Σταθµοί ηλεκτροπαραγωγής συνδυασµένου κύκλου µε ενσωµατωµένη αεριοποίηση άνθρακα (IGCC) ρ. Αντώνιος Τουρλιδάκης Καθηγητής Τµ. Μηχανολόγων Μηχανικών, Πανεπιστήµιο υτικής Μακεδονίας 1 ιαδικασίες, σχήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

«Σύστηµα. εξωτερικής θερµοµόνωσης τοιχοποιίας. Κων/νος. νος Ασλάνης

«Σύστηµα. εξωτερικής θερµοµόνωσης τοιχοποιίας. Κων/νος. νος Ασλάνης «Σύστηµα εξωτερικής θερµοµόνωσης τοιχοποιίας KELYFOS και η συµβολή του στην εξοικονόµηση ενέργειας.» Κων/νος νος Ασλάνης ιευθυντής τµηµάτων τεχνικής υποστήριξης και marketing ISOMAT Α.Β.Ε.Ε. 1 Στην Ευρώπη,

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ

ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟΥ ΔΟΚΙΜΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθηµα: ΔΙΑΚΟΣΜΗΤΙΚΗ Ηµεροµηνία και ώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ Ι 98 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6.1 ΕΠΙΜΕΤΑΛΛΩΣΗ Με τον όρο επιμετάλλωση εννοούμε τη δημιουργία ενός στρώματος μετάλλου πάνω στο μέταλλο βάσης για την προσθήκη ορισμένων επιθυμητών ιδιοτήτων. Οι ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ.Ε. Ν. ΙΩΝΙΑΣ FAX: 24210-23492. 100 mm

ΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ.Ε. Ν. ΙΩΝΙΑΣ FAX: 24210-23492. 100 mm ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ Βόλος, 24-10-2012 ΗΜΟΣ ΒΟΛΟΥ.Ε. Ν. ΙΩΝΙΑΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΝΤΗΡΗΣΕΩΝ Ταχ. /νση: Μικρασιατών 81 Ταχ. Κωδικας: 38333 Πληροφορίες: Θύµιος Μισοκέφαλος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων

ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων 1 ο Πανελλήνιο Συνέδριο οµικών Υλικών & Στοιχείων / Αθήνα, Μάιος 2008 ΠροσθήκηΑποξηραµένης Λυµατολάσπης σε Κεραµικούς Οπτόπλινθους: ιερεύνηση Φυσικών & Μηχανικών Ιδιοτήτων Σουζάνα Π. ΤΑΣΤΑΝΗ, ρ. Πολιτικός

Διαβάστε περισσότερα

Εβδοµάδα. ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ. ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ

Εβδοµάδα. ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ. ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ Β εξαµήνου ΑΡ. ΧΑΝ ΡΙΝΟΣ, DO, MPhil, cphd. Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Αθήνας ΙΣΤΟΡΙΑ και ΟΠΤΙΚΗ του ΓΥΑΛΙΟΥ Εβδοµάδα ΠΟΛΥΜΕΡΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΑ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΟΦΘΑΛΜΙΚΟΥΣ ΦΑΚΟΥΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka

Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Εξαρτήµατα για µεµβράνες PVC Alkor Draka Η Alkor Draka διαθέτει για κάθε τύπο µεµβράνης PVC αντίστοιχα εξαρτήµατα που διατίθενται κατόπιν παραγγελίας. ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΕΠΙΣΤΡΩΣΗΣ ALKORPLUS Alkorplus Στρώµα

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ)

Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Φύλλο Ιδιοτήτων Προϊόντος Έκδοση 16/02/2012 Κωδικός: 2012.08.03.020 SikaWrap Anchor G SikaWrap Anchor G Ίνες υάλου για δομητικές συνδέσεις και αγκυρώσεις των ινωπλισμένων πολυμερών (ΙΩΠ) Περιγραφή Προϊόντος

Διαβάστε περισσότερα