Βασιλικός, ένα δράμα τιμής με αίσιον τέλος. ΕΑΠ ΕΛΠ44 1 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ( ) ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Βασιλικός, ένα δράμα τιμής με αίσιον τέλος. ΕΑΠ ΕΛΠ44 1 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ (1600-1940) ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ"

Transcript

1 ΕΑΠ ΕΛΠ44 1 Η ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ ( ) ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ Βασιλικός, ένα δράμα τιμής με αίσιον τέλος. ΦΟΙΤΗΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟΣ ΑΜ.: ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΤΑΜΠΑΚΗ ΆΝΝΑ Περιστέρι, 21/11/2011 ΔΡ. ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ, ΕΡΕΥΝΗΤΡΙΑ

2 Σχολιάστε το αισθητικό και ιδεολογικό υπόβαθρο του έργου του Αντωνίου Μάτεσι, Ο Βασιλικός, σε συνάρτηση με τα ευρωπαϊκά ρεύματα ιδεών

3 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ... 2 ΕΝ ΕΙΔΕΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ... 7 ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ... 7 ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

4 Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (05/02/1935), Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Σκηνοθεσία: Δημήτρης Ροντήρης Γεώργιος Γληνός (Δάρειος Ρονκάλας), Νίκος Παρασκευάς (Γερασιμάκης). Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (24/01/1948), Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Σκηνοθεσία: Δημήτρης Ροντήρης Ελένη Χαλκούση (Ρονκάλαινα), Ρίτα Μυράτ (Γαρουφαλιά), Νίκος Χατζίσκος (Δραγανίγος), Θεόδωρος Αρώνης (Δάρειος Ρονκάλας)

5 Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (28/10/1964), Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Σκηνοθεσία: Αλέξης Μινωτής Βέρα Ζαβιτσιάνου (Γαρουφαλιά), Ελένη Χαλκούση (Οβρηά), Ελένη Ζαφειρίου (Ρονκάλαινα). Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (22/11/1985), Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Σκηνοθεσία: Κώστας Μπάκας Νικήτας Τσακίρογλου (Δάρειος Ρονκάλας), Κώστας Καστανάς (Δραγανίγος), Τόνια Μάνεση (Γαρουφαλιά), Έφη Ροδίτη (Ρονκάλαινα)

6 Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (04/11/1999), Εθνικό Θέατρο: Νέα Σκηνή Σκηνοθεσία: Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος Νίκος Ζορμπάς (Δραγανίγος), Ιωάννα Παγιατάκη (Γαρουφαλιά), Σούλα Αθανασιάδου (Ρονκάλαινα).. Α. Δ. Μάτεσης, Ο Βασιλικός (21/10/2011), Εθνικό Θέατρο: Κεντρική Σκηνή Σκηνοθεσία: Σπύρος Ευαγγελάτος Γιωργής Τσαμπουράκης (Φιλιππάκης), Ευδοκία Ρουμελιώτη (Γαρουφαλιά)

7 «Δάρειο Ρονκάλα, βάστα τὸν νοῦ σου. Πράματα ἀσυνήθιστα διὰ σε. Ὁ λόγος σου δὲν εἶναι πιλιὸ ὡς μιὰ φορὰ σὰν προσταγὴ τοῦ Θεοῦ. Ἀτιμάστηκε τὸ σπίτι σου, τὰ ἴδια σου τὰ παιδία, ἡ ἴδια σου φαμελιὰ ἐπροσπάθησε νὰ τὸ ἀτιμάσῃ. Ποῦ εἶναι ὁ σταθερὸς χαρακτήρας σου; Ποῦ εἶναι οἱ προσταγὲς ποὺ ἔδινες; Ποῦ εἶναι ἐκεῖνοι ἐπαράτρεχαν νὰ τὲς ἐκτελέσουν; Μὰ μοναχὸς ἐγὼ νὰ γκρεμισθῶ; Νὰ μὴν κωλοσύρω κανέναν; Ὤ, ἀδοκίμαστη ἀδημονία!» Ο Βασιλικός, Αντώνης Μάτεσης - 6 -

8 ΕΝ ΕΙΔΕΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ Τη χρονιά που ολοκληρώνει ο Αντώνης Μάτεσης τη συγγραφή του Βασιλικού στην αγγλοκρατούμενη Ζάκυνθο, το 1830, ο λαός στο Παρίσι αγωνίζεται για ελευθερία και κοινωνική δικαιοσύνη με την Ιουλιανή επανάσταση, στο Λονδίνο υπογράφεται το Πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας και αναγνωρίζεται η ύπαρξη ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, ενώ ο Ουγκώ στην Τελευταία μέρα ενός κατάδικου εκφράζει την ανθρωπιστική κραυγή ενάντια στη θανατική ποινή. 1 Είναι η χρονιά της μάχης του Ερνάνη, όταν ανεβαίνει το ρομαντικό θεατρικό δράμα του Ουγκώ, Hernani, δημιουργώντας μια πρωτόφαντη σε έκταση διαμάχη ανάμεσα σε ρομαντικούς και κλασικιστές, φιλελεύθερους και βασιλόφρονες. Οι αναταραχές ξέφυγαν από τα όρια του θεατρικού χώρου, με μονομαχίες, γροθιές, αψιμαχίες και δημόσιες συζητήσεις σε όλη τη Γαλλία. Γεγονότα που ανήγαγαν το συγκεκριμένο περιστατικό σε κορυφαίο για το ευρωπαϊκό θέατρο του 19ου αιώνα, παρότι το ίδιο το κείμενο έχει παραμεριστεί εξαιτίας του μελοδραματισμού, της πομπώδης έμπνευσης, της μεγαλόστομης ρητορείας και των αφελών απιθανοτήτων που το χαρακτηρίζουν. 2 Από την άλλη πλευρά ο Βασιλικός, αποτελεί πρόδρομο του αστικού δράματος, γράφεται σε ανύποπτα προγενέστερο χρόνο από αυτόν που θα έπρεπε να ανήκει ειδολογικά και αισθητικά ένα κοινωνικό θέατρο απαλλαγμένο από αυθαιρεσίες και στόμφο, που εκφράζει με αμεσότητα και απλότητα το συνθετικό χαρακτήρα των επιρροών, των αξιών και των ιδεολογημάτων που φέρει, στρατευμένο στην ιδέα του Διαφωτισμού με προχωρημένη αστική φόρμα, που αντίστοιχή της δε συναντάμε όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά ούτε σε ολόκληρη την Ευρώπη της εποχής της παλινόρθωσης. 3 Κι αν για το 1830 είναι ο Ερνάνης το θεατρικό επίτευγμα και όχι ο Βασιλικός, αυτό δε σημαίνει άλλο, παρά το ότι η οικονομία της Ιστορίας δεν ακολουθεί μόνο την αξία αλλά και την τύχη. 4 ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ Ας δούμε εν συντομία την υπόθεση του έργου. Μέσα από το δράμα που ζει η εγκυμονούσα κόρη του άρχοντα Δαρείου Ρονκάλα ο συγγραφέας περιγράφει τη σύγκρουση του φεουδαρχικού κόσμου μιας σαθρής αριστοκρατίας που χάνεται και του νέου προοδευτικού κόσμου, του διαφωτισμού, που εισβάλει. Ο πατέρας, γνήσιος εκπρόσωπος του παλαιού κόσμου, αγνοώντας τα γεγονότα, αλλά και τις προτροπές της γυναίκας του και του γιού του, αρνείται τις επανειλημμένες προτάσεις του Φιλιππάκη, ο οποίος επιθυμεί να αποκαταστήσει την κοπέλα την οποία έχει ερωτευθεί. Γύρω από μια γλάστρα βασιλικό που βρίσκεται στο παραθύρι του αρχοντικού πλέκεται ένας ιστός παρανοήσεων που τελικά οδηγεί στην εντολή του Δαρείου να δολοφονηθεί ο εραστής της κόρης 1 Σαραγά Ε., «Στα χρόνια του Βασιλικού» στο: Ο Βασιλικός του Αντωνίου Μάτεση, επιμ. Έφη Γιαννοπούλου, εκδ. Εθνικό Θέατρο, Αθήνα 2011, σ Μάτεσης Α., Ο Βασιλικός, εισ. Ά. Τερζάκης, εκδ. Ερμής, Αθήνα 1991, σσ. ια -ιβ. 3 Πολενάκης Λέανδρος, «Παραστάσεις δύο», Αυγή, , ημερομηνία πρόσβασης [03/11/2011] από 4 Μάτεσης, ό.π., σ. ιβ

9 του όσο αυτός θα προσπαθεί να κλέψει το φυτό. Η απόπειρα δολοφονίας όμως γίνεται εις βάρος ενός λαϊκού τύπου, ενός ποπολάρου που προσπάθησε να κλέψει το βασιλικό για να ικανοποιήσει δική του ερωτική υπόθεση. Οι παρανοήσεις συνεχίζονται, ο πατέρας ανακοινώνει την πρόθεσή του να κλείσει την κόρη του σε μοναστήρι και συγκρούεται με το γιό του Δραγανίγο ο οποίος προσπαθεί να τον αποτρέψει. Ο υποτιθέμενος θάνατος του επίδοξου γαμπρού ανακοινώνεται, η εγκυμοσύνη αποκαλύπτεται, η σύγκρουση κορυφώνεται, για να καταλήξουμε τελικά στη διαπίστωση ότι ο νέος ζει, η απόπειρα δεν κατάφερε να πλήξει ούτε τον επίδοξο κλέφτη που απλά τραυματίσθηκε κατά την πτώση, ενώ αναγκασμένος από τα γεγονότα ο καταπιεστής πατέρας υποχωρεί επιτρέποντας το γάμο. Στο Βασιλικό συνοψίζονται, συμπυκνώνονται και επικαιροποιούνται τόσο τα πολιτικό-ιδεολογικά μηνύματα και αιτήματα της εποχής, όσο και οι αναζητήσεις για ένα καινούριο δραματικό είδος, μια φόρμα που υπερβαίνει τις παγιωμένες ιεραρχήσεις και την παρωχημένη αισθητική. Ξεκινώντας από αυτές τις αναζητήσεις ας εξετάσουμε το υπόβαθρο στο οποίο στηρίχθηκε ο ζακυνθινός συγγραφέας σε αισθητικό επίπεδο, ώστε να καινοτομήσει σε δραματική μορφή, επιλέγοντας το πρωτότυπο είδος που επεξεργάζεται. Το εγχείρημα όμως της ανακάλυψης των οφειλών και των επιδράσεων που δέχτηκε ο Μάτεσης δυσκολεύεται από την έλλειψη ικανών πληροφοριών για τη λογοτεχνική και θεατρική προπαίδειά του καθώς και για τις επαφές του με την ευρωπαϊκή δραματική θεωρία και τα ευρωπαϊκά ρεύματα. Μια πρώτη ένδειξη, καθόλου ασήμαντη, τουλάχιστον αναφορικά με τη συγγραφική του φυσιογνωμία, είναι η συμμετοχή του στον κύκλο του Διονύσιου Σολωμού και οι επιδράσεις που δέχεται σε θέματα γλώσσας και ποιητικής. 5 Η θεατρική του γλώσσα έχει επαινεθεί από τους μελετητές και τους κριτικούς που πλέκουν εγκώμιο για μια γλώσσα γνήσια δημοτική σε Ζακυνθινό ιδίωμα, πυκνοδουλεμένη αλλά πάντα ρέουσα παρά τους συχνούς ιδιωματισμούς, 6 ποιητική, γεμάτη έξαρση, γλυκιά και ανάλαφρη, 7 εκφραστική και αληθινή, διαφοροποιούμενη ανάλογα την κοινωνική ευχέρεια και την προσωπικότητα του κάθε δραματικού χαρακτήρα, πότε δροσερή και χιουμοριστική και πότε οξεία. 8 Λόγος εύφορος και δυναμικός με ενάργεια, ακρίβεια και εκφραστική πλαστικότητα, που ενώ παρουσιάζει μια ποιητική τάση, απότοκη της σολωμικής «σχολής», εντέλει ξεπερνά τύπους και χαρακτήρες για να υψωθεί στο ύφος του καθολικού. 9 Απορρίπτοντας τις έως τότε πιο λόγιες μορφές της δραματικής γλώσσας και το στίχο, γραμμένο σε αυτή τη γλώσσα που 5 Σπάθης Δ., «Ο Βασιλικός του Α. Μάτεση στο εύφορο χώμα του Διαφωτισμού», Ο Πολίτης, τ.χ. 100 (1989), σσ Λυγίζου Μ., Το Νεοελληνικό πλάϊ στο Παγκόσμιο θέατρο. Δραματική ανάλυση και αισθητική τοποθέτηση, εκδ. Μιχ. Σαλίβερου ΑΕ, Αθήνα 1958, σ Μάτεσι Α., Ο Βασιλικός. Αφιέρωμα στα εκατόχρονα της ενώσεως, , εισ. & επιμ. Σ. Μυλωνά, εκδ. χ.ό., Αθήνα 1964, σ Μάτεσης, ό.π., σ. ις. 9 Πεφάνης Γ., «Ρίζες και άνθη του επτανησιακού θεάτρου. Ο Βασιλικός του Αντωνίου Mάτεσι» στο: Τοπία της δραματικής γραφής. Δεκαπέντε μελετήματα για το ελληνικό θέατρο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 2003, σ

10 περιγράψαμε και σε πεζό λόγο, το έργο του αναδεικνύεται, και για αυτό το λόγο, ως προδρομική μορφή του θεάτρου των Ιδεών. 10 Στη μεταγενέστερη προσπάθεια θεωρητικοποίησης των επιλογών του, στην όψιμη «Προειδοποίηση» που συμπλήρωσε την έκδοση των Απάντων του 1881, 11 ο ίδιος αναφέρεται σχετικά με την τεχνοτροπία του Βασιλικού. Αναγνωρίζει τα δυο στρατόπεδα που χαρακτήρισαν το ευρωπαϊκό δράμα στην εποχή του, το ρομαντισμό της σχολής που κυριαρχεί σε Αγγλία, Ισπανία και Γερμανία απέναντι στον ιταλλικό-γαλλικό κλασικισμό ο ίδιος όμως τοποθετεί το δικό του έργο στον ευρύτερο ρομαντισμό, κρατώντας αποστάσεις από τη ρομαντική αντίδραση για τον κανόνα των τριών ενοτήτων, τον οποίο υπερασπίζεται και υπακούει ώστε να ικανοποιηθεί το αίτημα της αληθοφάνειας. Είναι μάλιστα αξιοπρόσεκτο ότι η συγκεκριμένη θέση του ταυτίζεται με τη θεώρηση του γάλλου εγκυκλοπαιδιστή Ντιντερό, 12 ο οποίος παρά την αντίθεσή του με τον κλασικισμό, αναγνωρίζει την αναγκαιότητα των ενοτήτων δραματικού τόπου και χρόνου για παραπλήσιους λόγους. 13 Με το Ντιντερό ο Μάτεσης, μοιράζεται και την προσπάθεια συγκερασμού του ηθογραφικού στοιχείου με το δραματικό, μέσω δημιουργίας μιας ρεαλιστικής ηθογραφικής απεικόνισης, ένα πολυπρόσωπο tableau de genre που μπορεί να αποτελέσει μια αντιπροσωπευτική γενικότητα. 14 Την ίδια εμμονή για τη δημιουργία tableaux επί σκηνής εκφράζει και ο Ντιντερό αντιμετωπίζοντας τη θεατρική δράση ως ενδεχόμενη πρώτη ύλη εικαστικής σύνθεσης. 15 Είναι γεγονός ότι πέρα από το ιδεολογικό κλίμα, και ο δραματικός πυρήνας του έργου, η τεχνοτροπία του, ορίζονται από την επαναστατική σκέψη του διαφωτισμού. 16 Οι θεωρητικές μελέτες και οι δραματουργικές δοκιμές του Ντιντερό είχαν απηχήσεις με πανευρωπαϊκή διάσταση, και ο αντίκτυπος των ανανεωτικών του θέσεων είναι ορατός, τόσο στη Γερμανία, όσο και στην Ιταλία, μέσω της οποίας, λογικό είναι, να είχε πρόσβαση και ο Μάτεσης. Για τη διαμόρφωση των δραματουργικών του επιλογών, πρέπει λοιπόν να δέχθηκε ερεθίσματα από πηγές που απηχούσαν και την προβληματική του Ντιντερό, με τα πνευματικά ενδιαφέροντα του οποίου εμφανίζει συγκλίσεις, ώστε να εντοπίζουμε κοινές αναφορές στη σχέση του θεάτρου με την κοινωνική πραγματικότητα, στην αμφισβήτηση κανόνων της κλασικιστικής αισθητικής που είδαμε παραπάνω και στην απόρριψη της μυθολογίας και των ηρώων της. Εξάλλου κοινό στοιχείο αναφοράς αποτελεί και η κωμωδία του Λατίνου Τερέντιου Hecyra, η Πεθερά, η οποία μεταφράσθηκε από το Μάτεση επηρεάζοντας τον και στη συγγραφή του Βασιλικού, ενώ είχε ρόλο και στη διαμόρφωση των απόψεων του Γάλλου διαφωτιστή για το δράμα, σε σχέση 10 Πούχνερ Β., Ανθολογία νεοελληνικής δραματουργίας. τομ. β Από την επανάσταση του 1821 ως τη μικρασιατική καταστροφή βιβλίο 1, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2006, σ Σύμφωνα με το Σπυρίδωνα Δεβιάζη η συγγραφή της τοποθετείται το 1859, είκοσι εννέα χρόνια μετά τη συγγραφή του ίδιου του Βασιλικού. 12 Denis Diderot ( ), Γάλλος φιλόσοφος, συγγραφέας, εμπνευστής και διευθυντής της συγγραφής της «Εγκυκλοπαίδειας», θιασώτης του διαφωτισμού, άθεος και υλιστής, ενάντιος στη δεισιδαιμονία και τη θρησκοληψία. Έγραψε μυθιστορήματα, θεατρικά έργα και κριτικές εργασίες. 13 Σπάθης, ό.π., σσ Μάτεσι, ό.π., σ Ταμπάκη Ά., Το Νεοελληνικό Θέατρο (18 ος -19 ος αι.). Ερμηνευτικές προσεγγίσεις, εκδ. Δίαυλος, Αθήνα 2005, σσ Σπάθης, ό.π., σ

11 κυρίως με τη μείξη τραγωδίας και κωμωδίας, τη διαμόρφωση ενός ενδιάμεσου είδους, του σοβαρού είδους, με κυρίαρχα στοιχεία το σοβαρό τόνο, την ατμόσφαιρα της καθημερινότητας και το οικογενειακό δράμα. Το νέο είδος όμως δίνει θέση και σε νέους ήρωες, εισάγοντας στη σκηνή πια κάθε κοινωνική τάξη ή επαγγελματική ομάδα, άτομα ταπεινά, ανεξάρτητα οικογενειακής κατάστασης. 17 Αυτό το ανανεωτικό περιβάλλον που δίνει προτεραιότητα στη συγκίνηση του θεατή προσανατολίζοντας το δραματουργικό ενδιαφέρον στα αστικά στρώματα και στη ρεαλιστική απεικόνιση, βρίσκουμε και στο Μάτεση. Αν επιστρέψουμε στην «Προειδοποίηση» θα βρούμε την αμηχανία με την οποία προσπαθεί ο ίδιος να ορίσει το δραματικό είδος όπου ανήκει το έργο του, αμηχανία που δικαιολογείται από τη διαφορετικότητα της πρωτότυπης θεατρικής του σύνθεσης, που δεν ταυτίζεται με τις έως τότε δραματουργικές τάσεις και τα αναγνωρισμένα πρότυπα. Είναι ένα είδος μεικτό αλλά νόμιμο, σε αναλογία με τις παραπάνω θεωρητικές αναζητήσεις, είναι όμως και είδος που ξεπερνά τον τύπο του αστικού δράματος του 18 ου αιώνα, ενώ αξιοποιεί επιλεκτικά και δημιουργικά ορισμένα από τα χαρακτηριστικά και τις καινοτομίες του ρομαντισμού. 18 Όντως, παρά τους όποιους συσχετισμούς με το ρομαντισμό, το θεατρικό κείμενο του Μάτεση αποφεύγει σταθερά και συνειδητά τα προρομαντικά χαρακτηριστικά και την αισθητική του κινήματος «Θύελλα και ορμή», 19 χαρακτηριστικά όπως η παραφορά, τα υπερτονισμένα πάθη, η μεγαλορρημοσύνη, το έντονο ύφος, η αισθηματολογία, ο μελοδραματισμός και οι μηχανορραφίες, στοιχεία που θα ενστερνιστεί το ρομαντικό δράμα και το μελόδραμα, μα δεν θα τα βρούμε εδώ. Αντιθέτως με την εισαγωγή στο δράμα της δευτερεύουσας πλοκής με την κλοπή της γλάστρας του βασιλικού, αναμιγνύεται με απόλυτη φυσικότητα, λειτουργικότητα και αληθοφάνεια το κωμικό και το λαϊκό στοιχείο, διατηρώντας συνάμα τον κυρίαρχο σοβαρό δραματικό τόνο, ενώ επιτυγχάνεται η διεύρυνση του κοινωνικού ορίζοντα, της εμβέλειας της δράσης, της έντασης και έκτασης της σύγκρουσης καθώς και της προβληματικής του έργου. Εύρημα που εξασφαλίζει ποιότητα σύνθεσης σε μια δραματική μορφή που ούτε τραγωδία είναι, ούτε κωμωδία, ενώ συνάμα στοιχειοθετεί για το Μάτεση πρωτόφαντη θεατρική ωριμότητα που ξεπερνά το γάλλο εγκυκλοπαιδιστή, 20 αλλά και δημιουργική απορρόφηση και επεξεργασία των καταβολών του σε μέγιστο βαθμό. 21 Ο Μάτεσης λοιπόν αφομοιώνει δημιουργικά από το Ντιντερό ή από ομοϊδεάτες και συνεχιστές του, τα ουσιαστικότερα των διδαγμάτων τους. Η χρονική απόσταση όμως που τον χωρίζει από εκείνους, του επιτρέπει με ωριμότερο προβληματισμό να διαμορφώσει τη δική του προσωπική και εντελώς πρωτοποριακή εκδοχή ρεαλιστικού κοινωνικού δράματος, απαλλαγμένη από αισθηματολογία και διδακτισμό, χωρίς διάθεση εξιδανίκευσης της αστικής αρετής, αντιπαραθέτοντας με ένταση τις φιλελεύθερες ιδέες και το 17 Στο ίδιο, σσ. 23, Στο ίδιο, σ Sturm und Drang, γερμανικό ρεύμα που προετοίμασε το έδαφος για το ρομαντισμό. 20 Πρβλ. Σπάθης, ό.π., σ. 62, σχετικά με το ζήτημα της δεύτερης πλοκής ή δευτερευόντων επεισοδίων και την ενότητα του θεατρικού έργου. 21 Ό.π., σσ. 56,

12 φεουδαρχικό παρελθόν. Κι ενώ η ανάμειξη δραματικών και κωμικών τόνων ενυπάρχει επίσης στις προθέσεις και στις διακηρύξεις των ρομαντικών, στην πράξη τα αποτελέσματα αυτών ήταν ισχνά και σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να συγκριθούν με το Βασιλικό, όπου οι κωμικές σκηνές λειτουργούν ως οργανικό μέρος της αναπαράστασης του κοινωνικού τοπίου. 22 ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ Για τον εντοπισμό του ιδεολογικού υπόβαθρου του Βασιλικού και την τοποθέτησή του στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής δραματικής παραγωγής, οι μελετητές στηρίχθηκαν ως επί το πλείστον στη διακειμενικότητα, συγκρίνοντάς τον με έργα που αποτέλεσαν πρότυπα για το ευρωπαϊκό δραματολόγιο και με δραματικούς συγγραφείς που σηματοδότησαν τα ευρωπαϊκά θεατρικά ρεύματα. Ήδη αναφέρθηκε η επίδραση της Πεθεράς του Ταραντίνου από όπου ο Ζακυνθινός συγγραφέας δανείστηκε το μοτίβο της αποπλάνησης και της εγκυμοσύνης, που ενώ εδώ παραμένει σημαντικό μέρος της πλοκής, δεν αποτελεί πια το κεντρικό θέμα. 23 Λιγότερο πιθανοί μπορούν να θεωρηθούν οι ισχυρισμοί ότι ο Μάτεσης γνωρίζει τη Σελεστίνα του Φερνάντο ντε Ρόχας 24 ή ότι έχει δεχθεί επιρροές από το Δον Κάρλο του Σίλερ. 25 Δε συμβαίνει όμως το ίδιο με το Έρωτας και ραδιουργία ή αλλιώς Λουίζα Μίλλερ, αφού θεωρείται εύλογη η γνώση του συγκεκριμένου έργου στο Μάτεση από τις αγγλικές, γαλλικές ή ιταλικές μεταφράσεις του. 26 Ανάμεσα στο Βασιλικό και το ρομαντικό αυτό δράμα του Σίλερ θα βρούμε ομοιότητες στην αντλημένη από τη σύγχρονη πραγματικότητα θεματολογία, αλλά και αναλογίες τόσο σε κύρια όσο και σε δευτερεύοντα πρόσωπα. 27 Επίσης έχει αναγνωρισθεί ως κοινή αισθητική αντίληψη, η μακρά κειμενική έκταση και οι σχοινοτενείς διάλογοι και μονόλογοι, οι τιράντες, που χαρακτηρίζουν αυτά τα δυο έργα. 28 Άλλωστε η γνώση και η μελέτη του σιλερικού έργου από το Μάτεση δεν αμφισβητήθηκε ούτε ακόμα και όταν απορρίφθηκε η ύπαρξη συγκεκριμένων επιδράσεων. 29 Δεν αμφισβητήθηκε και ο συσχετισμός με την πνευματική παρακαταθήκη του Ντιντερό, διακρίνοντας έμμεσες απηχήσεις και εκλεκτικές συγγένειες που ξεπερνάν τη ρεαλιστική γραφή, το θεματικό πλαίσιο, και τις ειδολογικές διερευνήσεις που ήδη διαπιστώσαμε. Συγγένειες ιδεολογικής φύσης που άπτονται των βασικών διεκδικήσεων του διαφωτισμού για ελευθερία, δικαιοσύνη και ισότητα. Στον Οικογενειάρχη 30 λοιπόν θα βρούμε το ισοδύναμο του Δαρείου Ρονκάλα, την προεξάρχουσα δεσποτική μορφή του pater familias, καθοριστικό πρόσωπο τόσο στη διαμόρφωση των σχέσεων εντός και εκτός του οικογενειακού πυρήνα, όσο και στη δραματική εξέλιξη. Μπορεί οι κοινωνικές προεκτάσεις της ενδοοικογενειακής αντιπαράθεσης να είναι εδώ περισσότερο 22 Στο ίδιο, σσ. 60, Πεφάνης, ό.π., σ Μάτεσης, ό.π., Εισαγωγή, σσ. ιζ -ιη. 25 Λυγίζου, ό.π., σ Πεφάνης, ό.π., σ Ταμπάκη, ό.π., σσ Σιδέρης Γ., «Ο Βασιλικός του Μάτεση. Ένα έξοχο νεοελληνικό έργο», Θέατρο, 14 (1964), σσ Μάτεσης, ό.π., σ. ια. 30 Denis Diderot, Le Père de famille,

13 υπαινικτικές και λιγότερο εξαγγελτικές από ότι στο Βασιλικό, αλλά παραμένουν παρούσες. Ένα άλλο κοινό στοιχείο είναι το μοτίβο του εγκλεισμού σε μοναστήρι και στο Βασιλικό θα βρούμε τον απόηχο του συγκεκριμένου ρομαντικού δράματος όταν ο Δραγανίγος περιγράφει κι αυτός ως ενταφιασμό το μοναστικό περιορισμό, σὰν νὰ τὴν ἔχωναν ζωντανὴν και ν ἀκούσῃ νὰ κλεισθῇ ἐπάνω της ἡ πλάκα τοῦ τάφου της (Ε,4). 31 Η αναφορά στο μοναστικό βίο ως καταπίεση που περιφρονεί τις στοιχειώδεις ανθρώπινες διεκδικήσεις και ακόμα περισσότερο την ίδια την ανθρώπινη φύση, ταυτίζεται με τη θεώρηση των διαφωτιστών όπως εκφράζεται όχι μόνο στον Οικογενειάρχη, αλλά και στο μυθιστόρημα η καλόγρια. 32 Μια άλλη σχετική έκφραση του Δραγανίγου, ἡ μοναστικὴ ζωὴ ἔχει μόνον θέλγητρα διὰ τοὺς ἐνθουσιαμένους εἶναι ἀδιάφορη διὰ τὸν φιλόσοφον (Ε,4), 33 κουβαλά εντός της, τις θεωρήσεις του διαφωτισμού και τις απόψεις του Ντιντερό σχετικά με ακανθώδη θέματα που αφορούν τη θρησκεία. 34 Κάθε σελίδα του Βασιλικού πάλλεται από τις ιδέες του αιώνα των Φώτων και ο προβληματισμός του πραγματεύεται μια σύγκρουση με ιδεολογικό περισσότερο περιεχόμενο, παρά συναισθηματικό. Οι αναφορές του έχουν στόχο τις κοινωνικές διαφορές ανάμεσα στους ευυπόληπτους και ηθικούς αστούς και τους διεφθαρμένους αριστοκράτες, αναπτύσσοντας θέματα που άπτονται την οικογενειακή, ανδρική και γυναικεία τιμή, αλλά και την καταπολέμηση των προλήψεων και των δεισιδαιμονιών. Σε κοινωνικό επίπεδο έχουμε τη διαμάχη ανάμεσα στη φεουδαρχική αριστοκρατία και την αστική κοινωνική οργάνωση. Σε ιδεολογικό επίπεδο όμως, υπάρχει ένα ακόμα δεύτερο δίπολο. Στη μια πλευρά ο αυταρχικός προγονόπληκτος πατέρας, ένας σκληρός αλαζόνας σατράπης που με έπαρση και προσήλωση υπερασπίζεται την περιφρούρηση ενός απαρχαιωμένου, αυθαίρετου και άδικου κόσμου που βρίσκεται σε αποσύνθεση και παρακμή. Στην απέναντι πλευρά τοποθετείται και αναμετράται ο φωτισμένος μετριοπαθής γιός, εμφορημένος με ανθρωπιστικές και προοδευτικές ιδέες, εκφράζοντας την πραγματικότητα της νέας κατάστασης, την αυγή μιας νέας εποχής. Ο Δραγανίγος, ο φορέας νέων αξιών και εκφραστής των ιδεών του διαφωτισμού, σε ρόλο raisonneur θα αναπτύξει μέσα από το χαρακτήρα του και τη δράση του, τους ιδεολογικούς προσανατολισμούς του συγγραφέα, σχολιάζοντας, ασκώντας κριτική ακόμα και συγκρουόμενος με ό,τι είναι ανήθικο, απάνθρωπο και άδικο. 35 Αν ο πατέρας του αποδέχεται μόνο τη δύναμη της εξουσίας και εκφράζοντας σκοταδισμό απορρίπτει την αξία της μόρφωσης, θὰ ἰδῶ, δύστυχε, τί καρπὸ θὰ λάβῃς ἀπ ἀυτὰ τὰ φυλλολοΐσματα δὲν βλέπω ποὺ ὄλοι σὲ περιγελοῦν κ ἐμπρός σου (Ε,3), 36 ο ίδιος εξαίρει τη σημασία της παιδείας και θαυμάζει τους μορφωμένους, ενώ ὅταν βάνεται νὰ φυλλολογάῃ τὰ χαρτιά του και νὰ μουρμουρίζῃ, δὲν τελειώνει ποτέ (Β,1). 37 Με την ίδια δύναμη που 31 Μάτεσης, ό.π., σ Denis Diderot, La Religieuse, Μάτεσης, ό.π., σ Σπάθης, ό.π., σσ Πούχνερ, ό.π., σσ Μάτεσης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ

14 αγαπά την παιδεία, στηλιτεύει τις προλήψεις, που προξενᾷ τὰ περισσότερα δυστυχήματα εἰς τὲς φαμελιές (Β,3). 38 Ο Μάτεσης καυτηριάζοντας τις απαρχαιωμένες αντιλήψεις περί γυναικείας τιμής βρίσκει ευκαιρία να αποτυπώσει με ρεαλισμό την παραδοσιακή κοινωνική κατάσταση της γυναίκας, που είναι παθητικά υποταγμένη, χωρίς δική της γνώμη, μοιρολατρική, ενίοτε σε απόγνωση, με φόβο απέναντι στην απόλυτη εξουσία του δεσπότη πατέρα ή συζύγου. 39 Αν ο Δάρειος και η εποχή του πρεσβεύει ότι οἱ γυναῖκες δὲν ἔχουν μερτικό και κατὰ δυστυχία ἤθελε γεννηθοῦν πολλὰ θηλυκά (Ε,3), 40 ο γιός του διαφοροποιείται και υιοθετεί τις νέες θέσεις περί κοινωνικής δικαιοσύνης και ισότητας των γυναικών, εκφράζοντας ορθολογικότερη αντίληψη για την ιδέα και την αξία της γυναικείας τιμής και της αγνότητας, ὄχι Γαρουφαλιά μου, δὲν εἶναι μεγάλο τὸ πταῖσμα σου (Β,3). 41 Η σύγκρουσή του με τον πατέρα θα έλθει άλλωστε στην προσπάθειά του να διεκδικήσει για την αδελφή του την αξίωση να ζήσει μια φυσική ζωή, το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής που πιστεύει ότι έχει κάθε γυναίκα. 42 Στο Βασιλικό εντοπίζουμε ακόμα και επιδράσεις του Βολταίρου, τον οποίο μετέφρασε ο Μάτεσης, βρίσκοντας τον απόηχο της διδασκαλίας του περί ανεξιθρησκίας στην αναφορά για το πρόβλημα των Εβραίων, για τους εμπαιγμούς και τις αδικίες που αυτοί υποφέρουν. Η αντισημιτική δράση των φεουδαρχών, με το διωγμό που εξαπέλυσαν ώστε να λεηλατηθούν τα μαγαζιά του γκέτο και να τους αφαιρεθεί κάθε οικονομική δύναμη, θίγεται έντονα, περισσότερο από μια φορά, με αποκορύφωση τον ευρηματικό διάλογο της Οβριάς, ενός θεατρικού χαρακτήρα απολαυστικά πολυδιάστατου, σκιαγραφημένου με εκπληκτική οικονομία. 43 Από τις νέες φιλελεύθερες ιδεολογικές θέσεις και αρχές της εποχής του ορθού λόγου ξεπηδά και η καταγγελία της κατάχρησης εξουσίας σε όλα τα επίπεδά της. Ξεκινά από την κορυφή, τον Προβλεπτή που υποθάλπει έριδες προς όφελός του, με την κατάδειξη της διεφθαρμένης δικαιοσύνης που υπηρετεί τον πλειοδότη και είναι έτοιμη να ρίξει τὸ ἔγκλημα ἐπάνω εἰς ἄλλους ἄν ἔχῃς κανένα τοιοῦτον, ποὺ νὰ σοῦ χρησιμεύῃ νὰ πέσῃ ἐπάνω του ἡ κατηγορία, πρόβαλέ τον, και θέλει σοῦ εὐκολύνω τὰ μέσα (Ε,5). 44 Συνεχίζει με τη διακωμώδηση των καπουλίνων, των στρατιωτών που είναι εντεταλμένοι για την τήρηση της τάξης, καυτηριάζοντας την αδράνεια, την κωλυσιεργία και την αδιαφορία τους, ἄν ἔχῃς βιά, κουμπὰρε, ἐγῶ δὲν ἔχω παντελῶς, ἄν ἦταν και χίλιοι σκοτωμένοι ἀπὸ τὸ δικό σου παννί (Γ,5). 45 Αποδοκιμάζει επίσης την πολιτική ασυδοσία και την παραβίαση των νόμων εκ μέρους των ευγενών, που αυθαιρετούν ανεμπόδιστοι και προστάζουν όχι μόνο να ξεκωλώσουν και ἀμπέλι και λιοστάσι, και νὰ τοῦ γκρεμίσουν και τὸ καλύβι (Ε,3) 46 για να πετύχουν το στόχο τους, αλλά ακόμα 38 Στο ίδιο, σ Ταμπάκη, ό.π., σσ Μάτεσης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Σπάθης, ό.π., σ Πεφάνης, ό.π., σ Μάτεσης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ

15 και φόνο, διατάζοντας μπράβους να ρίξουν τη μπάλλα, ποὺ τοῦ ἐσκρόπισε τὰ μυαλά και δὲν τὸν ἀφίνει πλιὸ νὰ γυρεύῃ γάμους ἐκεῖ ποὺ δὲν τοῦ βγαίνουν (Ε,4). 47 Επικρίνει τέλος τον εκφυλισμό κάθε αισθήματος δικαίου και τα σκάνδαλα στους κόλπους του κλήρου, αφού ένα κοινός δολοφόνος μπορεί με την κατάλληλη υποστήριξη να κληρονομήσει την κερδοφόρα θέση ενός ιερέα, ἄν μοῦ βολέσῃ νὰ γένω παπᾶς, μοῦ το ταξε ὁ ἀφέντης, και ὅ,τι τάξει, στέκει στὸ λόγο του (Δ,2). 48 Ακόμα και ο χαρακτήρας του Δραγανίγου παραπέμπει στις επιταγές των νέων καιρών και στην πίστη του Ρουσσώ για την κατά βάση καλή φύση του ανθρώπου. Ο γιος που παρά την έντονη σύγκρουση με τον πατέρα του δεν παύει να δείχνει το σεβασμό απέναντί του, επικαλείται την καλή φύση και την έμφυτη στοργή που πιστεύει ότι ένας πατέρας πάντα διαθέτει, 49 γνωρίζω πὼς ἄν ἐλευθερώσῃς τὸν νοῦν σου και τὴν καρδία σου ἀπὸ τέτοια μιαρὰ γεννήματα τῆς βαρβαρότητος, ἡ καρδία σου και ὁ νοῦς σου δύνανται νὰ δεχθοῦν κάθε ἀληθινὰ εὐγενικὸν αἴσθημα, διατὶ ἔχει καλὴ διάθεσιν ἡ ψυχή σου (Ε,4). 50 Στις πνευματικές καταβολές του Ρουσσώ ανήκει και η αντίληψη του νέου για την ιδιοκτησία ως πηγή ανισότητας μεταξύ των ανθρώπων. Εδώ η συγκεκριμένη θεωρία εικονογραφείται με εξαιρετική παραστατικότητα στο πρόσωπο του Δαρείου, ο οποίος θεωρεί περιουσία του όχι μόνα τα περιουσιακά στοιχεία, αλλά και την οικογένειά του, και τις αντιλήψεις του, και την οικογενειακή καταγωγή του. Γνώμονας της ζωής του είναι η υπεράσπιση της τιμής του, τιμή που αναφέρεται στην περιουσία του με όλες τις παραπάνω συνδηλώσεις. 51 Η κατανόηση που δείχνει ο Δραγανίγος στην αδελφή του οφείλεται σε μια αντίληψη που αξιολογεί θετικά τα ανθρώπινα πάθη, τα οποία αντιλαμβάνεται ως ουσιαστικούς παράγοντες κοινωνικής και ιστορικής προόδου. Με βάση αυτή την πεποίθηση αναγνωρίζει και στον έρωτα τη δύναμη να βελτιώσει τους ανθρώπους, και για αυτό βλέπει στο μελλοντικό γαμπρό του τὰ ἐλαττώματα ποὺ ἔχει ἄλλα άπαράτησε και ἄλλα έλπίζω πὼς ὀλίγον κατ ὀλίγον θέλει παραιτήσει (Β,3). 52 Η άποψη αυτή μας θυμίζει τις ιδέες του Giambattista Vico 53 ο οποίος μάλιστα αντιλαμβάνεται την ιστορική εξέλιξη ως σύγκρουση αριστοκρατών με τις λαϊκές τάξεις, με επικράτηση της ατομικής ελευθερίας, των δημοκρατικών θεσμών και της κοινωνικής ισότητας, όπως ακριβώς διαγράφεται και στον ιδεολογικό ορίζοντα του Βασιλικού. 54 Την επιθυμία του Μάτεση να αναπαραστήσει το χαρακτήρα, τα ήθη και τα έθιμα της εποχής, μπορούμε να την αναγάγουμε εξάλλου στις γενικότερες ωσμώσεις που ενδεχομένως αφομοίωσε σε μια εποχή που αρκετοί στοχαστές προτάσσουν την ανάγκη για θεματολογία που άπτεται του εθνικού χαρακτήρα. 55 Επιστρέφοντας στη διακειμενικότητα μπορούμε να εντοπίσουμε 47 Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Ταμπάκη, ό.π., σ Μάτεσης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ. ιθ -κ. 52 Στο ίδιο, σ Giovanni Battista Vico ή Vigo ( ), Ιταλός πολιτικός φιλόσοφος, ρήτορας, ιστορικός και νομικός. 54 Πεφάνης, ό.π., σσ Ταμπάκη, ό.π., σσ

16 και άλλες αναφορές με την αρχική ειδυλλιακή σκηνή του δρόμου να παραπέμπει στον Κουρέα της Σεβίλλης του Πιερ-Ωγκυστέν Καρόν ντε Μπωμαρσαί. Οι μισθοί που χρωστά ο Φιλιππάκης στον υπηρέτη του, θυμίζουν ανάλογα περιστατικά στο θέατρο του Μολιέρου, 56 η παράλογη συμπεριφορά του Δαρείου το Φιλάργυρο 57 και το μοραΐτικο τραγουδάκι των ποπολάρων (Α,6) είναι δάνειο από το ο Γιατρός με το στανιό. 58 Ο Μάτεσης τέλος, έχει μελετήσει και τον έτερο μεγάλο της ευρωπαϊκής κωμωδιογραφίας, τον Κάρλο Γκολντόνι, 59 που αναφέρεται στις υποσημειώσεις της έκδοσης του Άλλωστε και ο Γκολντόνι αμφισβητώντας τα τυποποιημένα θεατρικά στερεότυπα, μετέφερε στη σκηνή σημαντικούς κοινωνικούς προβληματισμούς, εκφρασμένους από ζωντανούς χαρακτήρες σε μια αληθινή φυσική γλώσσα. Κοινές αναφορές θα βρούμε στους άσωτους ερωτευμένους νεαρούς, στη συμπάθεια και στο ενδιαφέρον για τους λαϊκούς τύπους καθώς και στον παρασιτισμό της παρηκμασμένης αριστοκρατίας. Ο βενετσιάνος συγγραφέας στοχεύοντας σε μια σοβαρή κωμωδία, καταρρίπτει τα στεγανά ανάμεσα στα είδη, σε μια αντίστοιχη αλλά διαφορετική διαδικασία μίξης από αυτή του Μάτεση. Σε κάθε περίπτωση, με τις θεματικές και υφολογικές καινοτομίες του προετοιμάζει και αυτός το αστικό δράμα. 60 ΕΝ ΚΑΤΑΚΛΕΙΔΙ Ο κατάλογος των ιδεολογικών και κοινωνικών μηνυμάτων που μπορούμε να αποθησαυρίσουμε στο Βασιλικό είναι μακρύς και περιλαμβάνει την εξάλειψη των κοινωνικών διακρίσεων, τη στηλίτευση της μισαλλοδοξίας, την υπεράσπιση της ανεξιθρησκίας, τη διακήρυξη της ισότητας των πολιτών, την ανάγκη ορθολογισμού στη διαχείριση των δημοσίων υποθέσεων, τη διεκδίκηση για αδέκαστη και ανεξάρτητη δικαστική εξουσία, την εκτίμηση των ανθρωπίνων παθών αλλά και της λογικής ως κινητήριες δυνάμεις του ανθρώπινου γίγνεσθαι, το σεβασμό της γυναίκας και τον επαναπροσδιορισμό της κοινωνικής της θέσης, την πίστη στο φύσει καλό άνθρωπο. 61 Γίνεται λοιπόν αντιληπτό, ότι στη συγγραφή του Βασιλικού, ο Μάτεσης αφομοίωσε, με εξαίρετη δημιουργικότητα, μια πολυσύνθετη πνευματική ατμόσφαιρα, ένα σύνολο επιρροών και επιδράσεων που συνεργούν, άλλοτε σε μεγαλύτερο και άλλοτε σε μικρότερο βαθμό, στη διαμόρφωση του θεατρικού του λόγου, επιτρέποντας στο πρωτόλειο έργο του μια απρόσμενη ωριμότητα. 62 Επεξεργάστηκε κριτικά τις κατακτήσεις του διαφωτισμού, εμπλουτίζοντάς τον με τις γονιμότερες καινοτομίες του ρομαντισμού, σε μια πρωτότυπη, προσωπική σύνθεση, προβάλλοντας με ένταση και θεατρική ευγλωττία την αντιαπολυταρχική ιδεολογία της εποχής του. Διασχίζοντας τις φιλελεύθερες τάσεις του ρομαντικού κινήματος και τα ιδεώδη του διαφωτισμού, στέκεται στο 56 Μάτεσης, ό.π., σ. ις. 57 Πούχνερ, ό.π., σ Ταμπάκη, ό.π., σσ Carlo Osvaldo Goldoni ( ), Ιταλός κωμωδιογράφος, ανανεωτής της ιταλικής κωμωδίας, απομάκρυνε τις χοντροκομμένες φάρσες, δημιουργώντας την «κωμωδία χαρακτήρων». 60 Σπάθης, ό.π., σσ Πεφάνης, ό.π., σ Ταμπάκη, ό.π., σ

17 μεταίχμιο, χαράζοντας το δρόμο που οδηγεί στο ρεαλιστικό κοινωνικό δράμα, κατέχοντας για αυτό το λόγο ξεχωριστή θέση στις εξελίξεις του ευρωπαϊκού θεάτρου. 63 Και όλα αυτά με μια θεατρική μορφή που ξεπερνά την εποχή του και είναι πολύ πλούσια για τα θεατρικά δεδομένα του ελλαδικού χώρου, εκεί όπου η πορεία της σκηνικής τέχνης ήταν φτωχή για να δικαιολογήσει ένα έργο όπως αυτό. Η άμεση συνάφεια με την ελληνική συμπεριφορά και νοοτροπία συνάμα οριοθετεί τα όποια δυτικά πρότυπα σε δεύτερη μοίρα. 64 Αν λοιπόν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για κάποιες από τις πηγές της δημιουργίας του, αυτές είναι τα προσωπικά του διαβάσματα, το εξαιρετικό του ταλέντο που δυστυχώς βρήκε την έκφρασή του μόνο σε αυτό το έργο, την ιστορική του συνείδηση και το μοναδικό πνευματικό του περίγυρο Σπάθης, ό.π., σ Vitti M., Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα , σ Πεφάνης, ό.π., σ

18 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Λυγίζου Μήτσου, Το Νεοελληνικό πλάϊ στο Παγκόσμιο θέατρο. Δραματική ανάλυση και αισθητική τοποθέτηση, εκδ. Μιχ. Σαλίβερου ΑΕ, Αθήνα Μάτεσης Αντώνιος, Ο Βασιλικός, εις. Άγγελος Τερζάκης, εκδ. Ερμής, Αθήνα Μάτεσι Αντωνίου, Ο Βασιλικός. Αφιέρωμα στα εκατόχρονα της ενώσεως, , εισ. & επιμ. Σπύρου Μυλωνά, εκδ. χ.ό., Αθήνα Πεφάνης Γιώργος, «Ρίζες και άνθη του επτανησιακού θεάτρου. Ο Βασιλικός του Αντωνίου Mάτεσι» στο: Τοπία της δραματικής γραφής. Δεκαπέντε μελετήματα για το ελληνικό θέατρο, εκδ. Ίδρυμα Κώστα και Ελένης Ουράνη, Αθήνα 2003, σσ Πολενάκης Λέανδρος, «Παραστάσεις δύο», Αυγή, , ημερομηνία πρόσβασης [03/11/2011] από Πούχνερ Βάλτερ, Ανθολογία νεοελληνικής δραματουργίας. τομ. β Από την επανάσταση του 1821 ως τη μικρασιατική καταστροφή, βιβλίο 1, εκδ. Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Σαραγά Εύα, «Στα χρόνια του Βασιλικού» στο: Ο Βασιλικός του Αντωνίου Μάτεση, επιμ. Έφη Γιαννοπούλου, εκδ. Εθνικό Θέατρο, Αθήνα 2011, σσ Σιδέρης Γιάννης, «Ο Βασιλικός του Μάτεση. Ένα έξοχο νεοελληνικό έργο», Θέατρο, 14 (1964), σσ Σπάθης Δημήτρης, «Ο Βασιλικός του Α. Μάτεση στο εύφορο χώμα του Διαφωτισμού», Ο Πολίτης, τ.χ. 100 (1989), σσ Ταμπάκη Άννα, «Αντώνιος Μάτεσις», στο Το Νεοελληνικό Θέατρο (18 ος -19 ος αι.). Ερμηνευτικές προσεγγίσεις, εκδ. Δίαυλος, Αθήνα 2005, σσ Vitti Mario, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1

Ρομαντισμός. Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Ρομαντισμός Εργασία για το μάθημα της λογοτεχνίας Αραμπατζή Μαρία, Βάσιου Μαρίνα, Παραγιού Σοφία Σχολικό έτος 2013-2014 Τμήμα Α1 Τζον Κόνσταμπλ Το κάρο του σανού Ρομαντισμός Τέλη 18 ου αι. μέσα 19 ου αι.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση»

Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» Νέα Ελληνική Λογοτεχνία Α Λυκείου Κωδικός 4528 Ενότητα: «Παράδοση και μοντερνισμός στη νεοελληνική ποίηση» ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΡΦΥΡΑΣ (1879-1932), Είδα Εἶδα μία χώρα ξωτικιὰ στ ἀνήσυχο ὄνειρό μου: πόσ ὄμορφη δὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού

η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού 1 η φιλοσοφία Gestalt, η προσέγγιση PSP, το Playback Θέατρο: τοπία αυτοσχεδιασμού Το βιβλίο αυτό, του ψυχοθεραπευτή Gestalt Πέτρου Θεοδώρου, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟΣ και σε Ελληνική και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΚΑΤΑΔΙΚΟΣ Κ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ Α ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Το έργο αποτελεί μία ηθογραφική ψυχογραφία με κοινωνικό περιεχόμενο. Οι ήρωες του μας θυμίζουν ήρωες από τα έργα του Τολστόι (Πόλεμος και Ειρήνη αγροτικές εργασίες)

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ]

Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Προσωπο-κεντρική θεωρία (person-centred) [πρώην Πελατο-κεντρική θεωρία ] Φαινομενολογική θεωρητική κατεύθυνση η οποία υποστηρίζει ότι ο άνθρωπος διαθέτει από μόνος του την ικανότητα για προσωπική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη

Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας. (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Από το 0 μέχρι τη συγγραφή ενός σεναρίου μυθοπλασίας (βιωματικό εργαστήρι) Βασισμένο σε μια ιδέα του Γιώργου Αποστολίδη Περιγραφή εργαστηρίου Οι ιστορίες είναι γεγονότα ζωής ή του μυαλού ή μήπως απλώς

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟ: Κοινωνικές ταυτότητες Οι κοινωνικές ταυτότητες είναι πολλές, είναι ιεραρχημένες και άνισες. Τις ταυτότητες τις αποκτάει ο άνθρωπος μέσα στην κοινωνία,

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού

Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Σχετικά με τη διδακτική προσέγγιση του γλωσσικού δανεισμού Περιεχόμενα 1. Εισαγωγικά στοιχεία 1.1 Η τρέχουσα αντιμετώπιση του γλωσσικού δανεισμού 1.2 Η προσέγγιση του θέματος μέσα από το σχολείο 1.3 Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή).

Ιωάννης Π. Τσαχαγέας, 2006, «Η ανθρωπότητα σε κρίση θεσμών και αξιών», Εκδόσεις Γκοβόστη, Αθήνα (Διασκευή). ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2004 Α. ΚΕΙΜΕΝΟ Β. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Κάποια από τα χαρακτηριστικά της ποίησης του Οδ. Ελύτη ειναι: η ποιητική προσέγγιση του κόσµου µε τις αισθήσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους

Αιτιολογική έκθεση. µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει στον εκδοτικό χώρο και στους Αιτιολογική έκθεση Η Επιτροπή Κρατικών Bραβείων Λογοτεχνικής Μετάφρασης εργάστηκε για τα βραβεία του 2013, όπως και την προηγούµενη χρονιά, έχοντας επίγνωση α. των µεγάλων δυσκολιών που η κρίση έχει δηµιουργήσει

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ: Η ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΙΣΟΤΗΤΩΝ Ο ρόλος της Δια βίου Μάθησης στην καταπολέμηση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων. Τοζήτηματωνκοινωνικώνανισοτήτωνστηνεκπαίδευσηαποτελείένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Πρόλογος: Κογκίδου ήµητρα Στο: αράκη Ελένη (2007) Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο. Εκπαιδευτική Ηγεσία και Φύλο. Τα τελευταία χρόνια βρισκόµαστε µπροστά σε µια βαθµιαία αποδόµηση της ανδροκρατικής έννοιας της ηγεσίας

Διαβάστε περισσότερα

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ «ΕΒΡΑΙΚΟΙ ΤΟΠΟΙ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΒΡΑΙΚΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΟΙ ΣΧΟΛΕΣ «ΓΚΑΤΕΝΙΟ» ΚΑΙ «ΤΑΛΜΟΥΝΤ ΤΟΡΑ ΧΑΓΚΑΔΟΛ» ΩΣ ΧΩΡΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΒΡΑΙΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.

Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία. Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307. Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth. Τίτλος Μαθήματος: Εισαγωγή στην παιδική λογοτεχνία Κωδικός Μαθήματος: ΓΛ0307 Διδάσκων: Διδάσκουσα: Τσιλιμένη Τασούλα, tsilimeni@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο και 2 ο Μονάδες ECTS: 6

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου - 2015 ΜΑΘΗΜΑ: ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18497 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 01/12/14 Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΑΓΡΟΓΙΑΝΝΗ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ Α. ΘΕΜΑ: Η ραγδαία εξάπλωση των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας και οι αναδιαρθρώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 3 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 3 ο Διεύθυνση-Παρακίνηση 3.1. Ηγεσία-Βασικές έννοιες Η επιτυχία των επιχειρήσεων ή των οργανισμών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε

ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ. Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε Θεοδόσης Ν. Πελεγρίνης ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΗΜΕΡΑ Ποτέ άλλοτε μετά την μεταπολίτευση, τουλάχιστον η ελληνική κοινωνία δεν βρέθηκε σε τόσο άσχημη κατάσταση, όσο τον καιρό αυτόν. Ο λόγος;

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία

Σεπτ 2011 - Αυγ 2013. Καινοτοµία Παρουσίαση Προγράµµατος σε Διδασκαλικό Σύλλογο Δηµοτικού Σχολείου Αγ. Αντωνίου Αξιοποίηση Λαϊκών Ιστοριών της Κύπρου για Προώθηση της Διαπολιτισµικής Εκπαίδευσης Σεπτ 2011 - Αυγ 2013 Δίκτυο συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ.

Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Η γλώσσα της Κ.Δ. είναι η «κοινή» ελληνιστική, δηλαδή η δημώδης και η γλώσσα που ομιλείτο από τον 3 ο αι. π.χ. μέχρι τον 3 ο αι. μ.χ. Οι κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και η πολιτική ενοποίηση του χώρου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Διοικώ 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Διοικώ 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι «διοίκηση» 2. Η «διοίκηση»

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας

«Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας «Το Πορτοκάλι με την Περόνη» υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και δημιουργικές δραστηριότητες Συμπεριλαμβάνεται CD με φωτογραφικό υλικό Το πορτοκάλι με την περόνη: υλικό εργασίας θεατρικές ασκήσεις και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΑ.Λ. Α ΟΜΑΔΑΣ (ΗΜΕΡΗΣΙΑ) ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 Α1. Ο συγγραφέας αναφέρεται στο πρόβλημα της νεανικής εγκληματικότητας. Αρχικά επισημαίνει πως η αύξηση του φαινομένου οφείλεται

Διαβάστε περισσότερα

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες.

Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1. Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Scenario How-To ~ Επιμέλεια: Filming.gr Σελ. 1 Σενάριο Το σενάριο, είναι μια ιστορία, ειπωμένη σε κινηματογραφικές εικόνες. Σε αντίθεση με τα αφηγηματικά ή λογοτεχνικά είδη, το σενάριο περιγράφει αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Μια μικρή περίληψη της εργασίας μας Εμείς οι μαθητές της Α Λυκείου μετά από συντονισμένη προσπάθεια θα σας παρουσιάσουμε το έργο του Μολιέρου ο «Αρχοντοχωριάτης».

Διαβάστε περισσότερα

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου

«Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου. Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1 «Στου Κεμάλ το Σπίτι» του Γιώργου Ιωάννου Aπαντήσεις στις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου 1) Γιατί τα αρχικώς αρνητικά συναισθήματα του αφηγητή απέναντι στη γυναίκα μετατρέπονται εν τέλει σε θετικά; Τι

Διαβάστε περισσότερα

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr

Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού. Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr Διαπολιτισμική μεσολάβηση και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Ευγενία Αρβανίτη, ΤΕΕΑΠΗ, Πανεπιστήμιο Πατρών earvanitis@upatras.gr 1 4/30/2014 Σχολικές κοινότητες μάθησης εστιάζουν στην προσωπικότητα του μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΕΠΑΛ Α. Ο συγγραφέας στο απόσπασµα αυτό αναφέρεται στη διαφήµιση. Στην αρχή πιστοποιεί την κυριαρχία της σε όλους τους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Α ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) EΣΠΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1

Πολύ περισσότερα από ένα απλό φροντιστήριο! σ. 1 ΚΕΙΜΕΝΟ Η Δημοκρατία στην εποχή της παγκόσμιας ανομίας Θα αρχίσω από μιαν αναδρομή. Οι έννοιες του «Λαού» και της «Κοινωνίας» δεν είναι ούτε διϊστορικές ούτε αυτονόητες. Αποκρυσταλλώθηκαν από τη νεωτερική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. ΛΥΣΙΑΣ, Υπέρ Μαντιθέου: Εισαγωγή (σ.σ. 9-13, 15-20) Εισαγωγή (σ.σ. 79-80) Πρωτότυπο Κείμενο 1-3, 4-8, 9-13, 18-19, 20-21 2. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ, Υπέρ της Ροδίων

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ «ΠΡΟΟ ΟΣ» ΕΣΠΕΡΙ ΩΝ 104 ΚΑΛΛΙΘΕΑ, 210.9514517 ΑΙΓΑΙΟΥ 109 ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ, 210.9355996 www.proodos.gr 1 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΦΡΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗ Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 6 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα

Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο. Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία. Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης. Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Λόγου Παίγνιον Ψυχαγωγία, Τέχνη, Γλώσσα στο σχολείο Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία Υπηρεσίες Πολιτιστικής Εκπαίδευσης Καραϊσκάκη 28, Ψυρρή, Αθήνα Κατά κοινή αντίληψη στην λογοτεχνία, η μετάφραση οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου

01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου 01/12 11/1/2012 (παράταση) ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ: Ξένος στην πόλη Αόρατη Όλγα του Γιάννη Τσίρου Μια νεαρή μετανάστρια πέφτει θύμα του τράφικινγκ και αποτελεί αντικείμενο σκληρής συναλλαγής. Οι σκοτεινές διαδρομές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Παρά τις δυσκολίες, η νομική επιστήμη προσφέρει πολλαπλές εναλλακτικές για επαγγελματική αποκατάσταση και υλοποίηση στόχων στο νέο που γνωρίζει τις

Παρά τις δυσκολίες, η νομική επιστήμη προσφέρει πολλαπλές εναλλακτικές για επαγγελματική αποκατάσταση και υλοποίηση στόχων στο νέο που γνωρίζει τις ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ Ημερίδα του ΣΔΕΕ Μέγαρο Μουσικής 16.05.2012 Κοραλία Παυλάκη Ασκούμενη Δικηγόρος, ΔΡΥΛΛΕΡΑΚΗΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ Κυρίες και κύριοι καλησπέρα. Θεωρώ ιδιαίτερη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α )

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΕΠΑΛ (Ομάδα Α ) (Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και προσαρμοσμένες στις δυνατότητες γραφής των μαθητών της Γ Λυκείου.) (Πλαγιότιτλοι - κύρια σημεία του κειμένου

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ

ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ ΠΩΣ ΕΡΩΤΕΥΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΒΕΡΟΝΑ; Μικρός οδηγός για δραστηριότητες μελέτης κινηματογραφικών μεταφορών από θεατρικά έργα του Σαίξπηρ αρχική εκδοχή: Θεοδωρίδης Μ. (2006), «Πώς ερωτεύονται στη Βερόνα; σκέψεις για

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ 2014-2015 ΜΑΘΗΜΑ: Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: GI_V_NEG_0_17443 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 / 12 / 2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΒΡΕΝΤΖΟΥ ΕΛΙΝΑ ΖΗΣΗ ΣΠΥΡΙΔΟΥΛΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΔΡΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20/5/2004 ΚΕΙΜΕΝΟ

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20/5/2004 ΚΕΙΜΕΝΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ 20/5/2004 ΚΕΙΜΕΝΟ Ένας ξένος συγγραφέας έχει κάνει την παρατήρηση ότι, αν ο Δάσκαλος δεν πλουτίζει ούτε ανακαινίζει τα επιστημονικά του εφόδια και τις επαγγελματικές

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25

ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 13 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 15 ΑΝΤΙ ΠΡΟΛΟΓΟΥ 17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ 21 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΡΟΖΑΣ ΙΜΒΡΙΩΤΗ 23 ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΛΑΜΠΑΔΑΡΙΟΥ 24 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 25 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ, ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΙΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΝΑΣΣΙΣΜΟΣ Κ Ε Ι Μ Ε Ν Α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Σ Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Σ

ΠΑΡΝΑΣΣΙΣΜΟΣ Κ Ε Ι Μ Ε Ν Α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Σ Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Σ ΠΑΡΝΑΣΣΙΣΜΟΣ Κ Ε Ι Μ Ε Ν Α Ν Ε Ο Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Η Σ Λ Ο Γ Ο Τ Ε Χ Ν Ι Α Σ Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ Ο παρνασσισμός είναι ένα λογοτεχνικό κίνημα που εμφανίζεται στη Γαλλία γύρω στα μέσα του 19ου αιώνα (1850-1880), ως αντίδραση

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΣΤΟ ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΗΣ ΟΝΝΕΔ 06-03-2010 ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΟΝΝΕΔΙΤΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΟΝΝΕΔΙΤΕΣ, Όλοι όσοι βρισκόμαστε σήμερα εδώ, νιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι για την παράταξή μας. Και αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί"

Σόφη Θεοδωρίδου: Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί Σόφη Θεοδωρίδου: "Αν δε συμπάσχεις με τους ήρωές σου, δεν είναι αληθινοί" Το clickatlife επιλέγει ρήσεις από έντεκα συγγραφείς της παγκόσμιας κλασσικής λογοτεχνίας για να ανοίξει διάλογο με σύγχρονους

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Oνοματεπώνυμο: Αθανάσιος Μπλέσιος Βαθμίδα: Επίκουρος καθηγητής ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Γ. ΜΠΛΕΣΙΟΣ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Γνωστικό αντικείμενο: Νεοελληνικό θέατρο σε σύνδεση με τη λογοτεχνία Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Νεοελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΕΜΠΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΚΘΕΣΗ ΕΚΦΡΑΣΗ B ΛΥΚΕΙΟΥ (Θεωρία Σχολικού βιβλίου, σελ. 249-257) A.ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ 1. Κρατώ σηµειώσεις κατά παράγραφο 1. Εντοπίζω τα κύρια συστατικά της παραγράφου 2. Παρουσιάζω παραλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015

Κοινή Γνώμη. Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Κοινή Γνώμη Κολέγιο CDA ΔΗΣ 110 Κομμωτική Καρολίνα Κυπριανού 11/02/2015 Έννοια, ορισμός και ανάλυση Κοινής Γνώμης Κοινή γνώμη είναι η γνώμη της πλειοψηφίας των πολιτών, πάνω σε ένα ζήτημα που αφορά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου. Νικόλαος Γλάρος. Σοφία Γιαγιάτσου

ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου. Νικόλαος Γλάρος. Σοφία Γιαγιάτσου ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΟΘΕΓ (www.potheg.gr) Νεόφυτος Χαριλάου Νικόλαος Γλάρος Σοφία Γιαγιάτσου Α. O σχεδιασμός για τη δημιουργία της συλλογής ΠΟΘΕΓ. Άξονες - κριτήρια επιλογής

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2009 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΤΡΕΙΣ (3) ΚΕΙΜΕΝΟ Mίλτος Σαχτούρης Ὁ Ἐλεγκτής

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3

ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΕΝΤΥΠΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 Όνομα Εκπαιδευτικού: Νικολάου Χριστιάνα Σχολείο: Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Τίμης Τάξη: Α Ζήτημα της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής του σχολείου: Οι καταναλωτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42

ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ. 1.Στόχοι της εργασίας. 2. Λέξεις-κλειδιά ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΠΟ42 2 Η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2012-2013 ΘΕΜΑ: «Να συγκρίνετε τις απόψεις του Βέμπερ με αυτές του Μάρξ σχετικά με την ηθική της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε,

Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ, κύριε Κάλλιε, Αθήνα, 1 Σεπτεμβρίου 2014, Διοικητικό Συμβούλιο (ΔΣ): Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του Συλλόγου Αποφοίτων του «ΕΘΝΙΚΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΑΝΑΒΡΥΤΩΝ", κύριε Κάλλιε, ονομάζομαι Δημήτρης Ντεντάκης, γεννήθηκα και μεγάλωσα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Κείμενο 1 Η αγγλική και οι άλλες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ο ενιαίος ευρωπαϊκός χώρος αποτελεί ήδη πεδίο δραστηριότητας, αλλά και ανταγωνισμού των γλωσσών. Από την εποχή της ίδρυσης

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ

ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ Εισαγωγή στην Αρχειονομία 1 ο Μάθημα Μια πρώτη ματιά... Κοινωνία της Πληροφορίας Η Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται ως η εποχή της πληροφορίας.

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ

Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Κώστας Σημίτης Ομιλία στην εκδήλωση για την αίτηση ένταξης της Ελλάδας στο Ευρώ Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα, 9 Μαρτίου 2000 Σήμερα είναι μια ιστορική στιγμή για την χώρα. Η αίτηση ένταξης στην ΟΝΕ σηματοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 10 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1948 ΠΡΟΟΙΜΙΟ Επειδή η αναγνώριση της αξιοπρέπειας, που είναι σύμφυτη σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης οικογένειας, καθώς και των ίσων και αναπαλλοτρίωτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ «Μόνο γιατί µ αγάπησες» (Οι τρίλιες που σβήνουν, 1928, σελ. 72 73 σχολικού βιβλίου) Μαρία Πολυδούρη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 1. Το ποίηµα υπερασπίζεται µια ορισµένη ποιητική επιλογή. Ποια είναι αυτή και σε ποιο είδος

Διαβάστε περισσότερα

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Σ ΧΕ ΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ Σ ΤΟ Γ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 142 Ι ΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ιάρκεια: 1 διδακτική ώρα Θέµατα: 4 1ο ΣΧΕ ΙΟ Ευνοϊκές συγκυρίες για τον Ελληνισµό κατά τον 18 ο αιώνα Ο Νεοελληνικός ιαφωτισµός

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι.

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Δρ Χάρις Πολυκάρπου Συντονίστρια Θεατρικής Αγωγής, Γραφείο Αναλυτικών Π.Ι. Ν.Α.Π. Θεατρικής Αγωγής Ορολογία: «Θεατρική Αγωγή αποτελεί η παιδαγωγική και κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα