ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΕΙΡΑΣ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΕΙΡΑΣ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα"

Transcript

1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΒΑΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΡΑΤΑΣ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΙΓΕΙΡΑΣ Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 1 Ακράτα 2003

2 Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας λειτουργεί από το Στελεχώνεται με εν ενεργεία Εκπαιδευτικούς από τα Σχολεία της ευρύτερης περιοχής (Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος κλπ.). Εκπονεί Εκπαιδευτικά Περιβαλλοντικά Προγράμματα για μαθητές σχολείων και άλλες ομάδες, που έχουν ως βασικό στοιχείο τις εργασίες πεδίου σε φυσικά οικοσυστήματα και πολιτιστικά μνημεία της περιοχής και οργανώνει σεμινάρια κατάρτισης εκπαιδευτικών. Επίσης παράγει εκπαιδευτικό υλικό, συμμετέχει σε εθνικά και διεθνή Δίκτυα, προωθεί συνεργασίες με ανάλογους φορείς της Ε.Ε. και στηρίζει τις δραστηριότητες των σχολείων της περιοχής. Συνεργάζεται με κυβερνητικούς και μη φορείς προωθώντας δράσεις που συμβάλλουν στην ενημέρωση και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση της τοπικής κοινωνίας. Η έκδοση αυτή περιλαμβάνει το θεωρητικό μέρος και αποτελεί το βασικό συνοδευτικό υλικό του εκπαιδευτικού προγράμματος του κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας: «Το Θέατρο της Αρχαίας Αιγείρας» Η έκδοση δημιουργήθηκε από την Παιδαγωγική Ομάδα του Κ.Π.Ε. Ακράτας: 2 Σταυροπούλου Νικολία, Βιολόγο- Χημικό, Msc στην Περιβαλλοντολογία Παπακωνσταντίνου Κων/νο, Δάσκαλο, Msc στην Οικολογία Βανταράκη Μαρία, Φιλόλογο Κιζήλου Κων/να, Δασκάλα Νηπιαγωγό Οικονόμου Μαρία, Μουσικό Επιμέλεια έκδοσης: Κωνσταντίνα Κιζήλου Συνεργάτες: Γιαννίκου Παναγούλα, Κούρτη Ιωάννα, Κυριακόπουλος Κων/νος, Χείρας Γεώργιος Φιλολογική επιμέλεια: Απόστολος Νικολάου copyright κειμένου & φωτογραφιών: Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ακράτας ISBN Κ.Π.Ε. Ακράτας, Ακράτα, τηλ , , φαξ: URL: ΕΘΝΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΝΕΟΤΗΤΑΣ To πρόγραμμα συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από Εθνικούς πόρους.

3 το θέατρο της Αρχαίας Αιγείρας 3.Όταν βρεθώ στο κοχύλι ενός αρχαίου θεάτρου κοιτάζω το τοπίο,πέρα, πάντα τόσο καλά διαλεγμένο και αμέσως έπειτα ψάχνω τριγύρω μου τους θεατές, προσπαθώ να δω τα μάτια τους, χιλιάδες μάτια, σειρές, καρφωμένα σε μια λεπτομέρεια, σε μια στιγμή που δεν κληρονομιέται..όχι μια συγκεκριμένη δράση που θα μπορούσα εύκολα να υποθέσω.τα μάτια σβήνουν μαζί με τη συγκίνησή τους όπως πεθαίνουν τ άστρα και μένει τούτο το άδειο διάστημα, τόση ερημιά Γ. Σεφέρης, «Μέρες» Δευτέρα 26 Ιουνίου 1950 Στρατονίκεια Αντιόχου Σωτήρος.

4 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Διάρκεια προγράμματος 8 Φάσεις προγράμματος 8 Σκοποί 9 Στόχοι 10 Θεματικοό άξονες 10 Χωρισμός σε ομάδες 11 Μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα 13 α. Μελέτη πεδίου 13 β. Παιχνίδια ρόλων και προσομοίωσεις, δραματοποίηση 14 4 Αρχαία Αιγείρα Ανακάλυψη του αρχαιολογικού χώρου και αναφορές για την πόλη 18 Η διαδρομή της πόλης μέσα στο χρόνο 19 Εικόνες της αρχαίας Αιγείρας 21

5 Ενότητα 1η το εκπαιδευτικό πρόγραμμα 5

6 «Το Θέατρο της Αρχαίας Αιγείρας» είναι μονοήμερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που εκπονεί το Κ.Π.Ε. Ακράτας. Συνδυάζει τη μελέτη πεδίου και το περιβαλλοντικό μονοπάτι. Διάρκεια προγράμματος: :30 Φάσεις προγράμματος: 6 α. Υποδοχή των μαθητών β. Σύντομη ενημέρωση για το ρόλο του ΚΠΕ. Στη συνέχεια ενημέρωση θεωρητικά για την ιστορία της περιοχής, τον αρχαιολογικό χώρο και το θέατρο. Σύνδεση του προγράμματος με το περιβάλλον(η σχέση ανθρωπογενούς και φυσικού περιβάλλοντος, η ύπαρξη θεάτρων, η χρήση τους, η συμβολή στην τουριστική ανάπτυξη). Χρήση και σύγκριση δομικών υλικών από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Χρήση του νερού (π.χ. υδραγωγείο) τότε και τώρα. γ. Χωρισμός των μαθητών σε ομάδες μέσα από παιχνίδι επικοινωνίας. Διανομή φακέλων με φύλλα εργασίας και υλικό μελέτης. δ. Αναχώρηση για τον αρχαιολογικό χώρο. Υπάρχει αντίστοιχος χάρτης και σχέδιο διαδρομής προς το θέατρο. Τελικός προορισμός το αρχαίο θέατρο της Αιγείρας. Με την άφιξη στο χώρο γίνεται ενημέρωση από τους εκπαιδευτικούς για τα διάφορα μέρη του χώρου καθώς και τη λειτουργία τους. Τα παιδιά συμμετέχουν σε αυτοσχέδια δρώμενα ή παρουσιάζουν αποσπάσματα από αρχαία έργα που θυμούνται. Παρατηρούν τη θέση του θεάτρου, τη συγκρίνουν με τη σημερινή θέση των οικισμών και την εξέλιξη στις διαφορετικές χρήσεις γης. Προσπαθούν να βγάλουν κάποια συμπεράσματα για την τουριστική ανάπτυξη στις ημέρες μας. Συμμετέχοντας κατά ομάδες σε ειδικά σχεδιασμένο παιχνίδι του «Κρυμμένου Θησαυρού» παρατηρούν, εργάζονται, χρησιμοποιούν όσα ήδη έμαθαν, προτείνουν. ε. Επιστροφή στο Κ.Π.Ε και συνεδρίαση των ομάδων εργασίας για να ολοκληρώσουν την εργασία τους και να παρουσιάσουν τα συμπεράσματά τους. Οι μαθητές επεξεργάζονται τα στοιχεία που έχουν συλλέξει, σχεδιάζουν με βάση τις γνώσεις που απεκόμισαν από τον αρχαιολογικό χώρο. Δημιουργούν πρόπλασμα του αρχαίου θεάτρου ή αρχαία αγγεία με καλλιτεχνικό πηλό και κατασκευάζουν προσωπεία με γυψόγαζα, ενώ ταυτόχρονα ακούνε ηχογραφημένα αποσπάσματα αρχαίου θεατρικού λόγου και αρχαίας ελληνικής μουσικής. στ. Κλείσιμο του προγράμματος με παρουσίαση των εργασιών των ομάδων και αξιολόγησή τους. Εάν οι συνθήκες το επιτρέπουν το κλείσιμο γίνεται στο πεδίο.

7 Σκοποί: Εικ.1: Δραματοποίηση στην ορχήστρα του Αρχαίου Θεάτρου Εικ.2: Κατασκευή προσωπείου με γυψόγαζα. α. Να αναδειχθεί ο αρχαιολογικός χώρος της Αιγείρας. β. Να καταστεί το θέατρο και γενικότερα ο αρχαιολογικός χώρος της Αιγείρας παράγοντας σωστής τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. γ. Να αποτελέσει το συγκεκριμένο θέατρο πρότυπο για την κατανόηση της λειτουργίας του αρχαίου θεάτρου γενικότερα. δ. Να ευαισθητοποιηθούν οι μαθητές για την προστασία της αρχαίας κληρονομιάς. 7

8 Στόχοι: α. Γνωριμία με το αρχαίο θέατρο και τη γύρω περιοχή. β. Ενημέρωση για τις ανασκαφές και τα ευρήματα γ. Καταγραφή προβλημάτων, προτάσεις αξιοποίησης του θεάτρου και γενικότερα του χώρου. δ. Κατανόηση της οικολογικής σημασίας της αρχιτεκτονικής και των οικοδομικών υλικών. ε. Συσχέτιση του τρόπου ζωής των αρχαίων με το σύγχρονο τρόπο ζωής στ. Ανάδειξη της σχέσης δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος στην αρχαιότητα και σύγκριση με τη σημερινή εποχή. Θεματικοί άξονες: 8 α. Ιστορική αναδρομή. β. Αιτιολόγηση της θέσης του Αρχαιολογικού χώρου και συσχετισμός με τις σύγχρονες επιλογές. γ. Σύγκριση των ήδη αξιοποιημένων αρχαιολογικών χώρων με το αναξιοποίητο θέατρο της Αρχαίας Αιγείρας δ. Μέτρα ορθολογικής αξιοποίησης του αρχαιολογικού χώρου. ε. Ο χώρος του θεάτρου ως παράγοντας τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής. στ. Οικολογική σημασία της αρχιτεκτονικής και των υλικών οικοδόμησης.

9 Χωρισμός σε ομάδες: Χωριζόμαστε σε 3 ομάδες. Κάθε ομάδα φοράει καρτέλες κι έτσι ξεχωρίζουν οι ομάδες μεταξύ τους. Όλες οι δραστηριότητες στο πεδίο αλλά και στο Κ.Π.Ε.(με την επιστροφή) γίνονται από τις ομάδες (ομαδοσυνεργατική διδασκαλία*) ΘΕΑΤΡΑ Εικ. 3: Οι καρτέλες των ομάδων ΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΝΑΟΙ Το πρόγραμμα απευθύνεται σε μαθητές των μεγάλων τάξεων του Δημοτικού καθώς και σε μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου. *Πηγές: - Ματσαγγούρας Ηλ : «Ομαδοσυνεργατική Διδασκαλία και Μάθηση», εκδ.γρηγόρης, Αθήνα -Αβέρωφ- Ιωάννου Τατιάνα 1994 : «Μαθαίνοντας τα Παιδιά να Συνεργάζονται, εκδ.θυμάρι, Αθήνα. 9

10 Eικ.4: Διάφορες κατασκευές αρχαίων κτισμάτων και αγγείων με καλλιτεχνικό πηλό 10 Εικ.5: Παρουσίαση των ομάδων εργασίας στους χώρους του Κ.Π.Ε.

11 Μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα Εικ.6: Το κυνήγι του κρυμμένου Θησαυρού α. Μελέτη πεδίου* Σκοπός της μελέτης πεδίου είναι η εμπλοκή των μαθητών/ριών σε άμεσες παρατηρήσεις, η συλλογή και καταγραφή στοιχείων του υπό εξέταση θέματος και η αξιολόγησή τους. Τα στάδια που ακολουθούνται είναι τα ακόλουθα: α) Προετοιμασία εκπαιδευτικού προγράμματος από την παιδαγωγική ομάδα. β) Προετοιμασία μαθητών/τριών πριν την επίσκεψη στο πεδίο με τη χρήση πολυμέσων στο Κ.Π.Ε. γ) Εργασία στο πεδίο. Τα παιδιά χωρισμένα σε ομάδες αναλαμβάνουν να υλοποιήσουν τις συγκεκριμένες δραστηριότητες (παρατήρηση, καταγραφή στοιχείων, φωτογράφηση κ.τ.λ.,) δ) Επιστροφή και εργασία στο Κ.Π.Ε, κατασκευές, σύνθεση των στοιχείων, συμπλήρωση ερωτηματολογίων και κοινοποίηση / παρουσίαση αποτελεσμάτων. *Πηγές: -Αγγελάκος Κ., Κόκκινος Γ., 2004, «Η Διαθεματικότητα στο Σύγχρονο Σχολείο και Η διδασκαλία της Ιστορίας με τη Χρήση Πηγών», Μεταίχμιο, Αθήνα. -Γεωργόπουλος Αλ., Tσαλίκη Ελ.,2003, «Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αρχές- Φιλοσοφία Μεθοδολογία Παιχνίδια και Ασκήσεις», Gutenberg,Αθήνα. -Ζόμπολας, Κομπόση, Παναγόπουλος, Σταματόπουλος, Σταματοπούλου, Τζαμουράνη, «Με τον Παυσανία στην Αρχαία Μεσσήνη. Ένας Αρχαιολογικός Περίπατος για Παιδιά», Καλειδοσκόπιο, Αθήνα. 11

12 Εικ.7: Ανακαλύπτοντας τη φύση με τις αισθήσεις μας β. Παιχνίδια ρόλων και προσομοίωσης, δραματοποίηση * 12 Βασικός σκοπός της εκπαίδευσης είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του ανθρώπου. Η δραματοποίηση, τα παιχνίδια ρόλων και προσομοίωσης, το θεατρικό παιχνίδι και το θέατρο γενικότερα αποτελούν τους βασικούς αρωγούς και συνδράμουν τα μέγιστα στο σκοπό αυτό. Το θέατρο δεν είναι μόνο πολιτισμός. Είναι ένα κοινωνικό εργαλείο. Τα παιδιά βοηθιούνται στην κατανόηση των προβλημάτων και στην ανάληψη ευθυνών, με το να υποδύονται διάφορους ρόλους. Παύουν να είναι παθητικοί δέκτες και μαθαίνουν να βιώνουν καταστάσεις έμπρακτα. Τέλος,αναπτύσσονται κοινωνικές δεξιότητες και μαθαίνουν να δουλεύουν σε ομάδες. Έτσι οδηγούνται από το «εγώ» στο «εμείς». *Πηγές: - Άλκηστις, 1999, «Η Δραματοποίηση για Παιδιά», Ελληνικά Γράμματα, Αθήνα. - Γραμματάς Θ.,1997, «Θεατρική Παιδεία κι Επιμόρφωση των Εκπαιδευτικών», Τυπωθήτω, Αθήνα. - Κουρετζής Λάκης, 1991, «Το Θεατρικό Παιχνίδι», Καστανιώτης, Αθήνα. -

13 Εικ.8: Παρουσίαση των ομάδων εργασίας στο πεδίο 13

14 14

15 Ενότητα 2η αρχαία 15 Αιγείρα

16 Σύντομη ιστορική αναδρομή από αρχαιολογικά ευρήματα και ιστορικές πηγές Ανακάλυψη του αρχαιολογικού χώρου και αναφορές για την πόλη. 16 Το θέατρο της Αρχαίας Αιγείρας βρέθηκε στις ανασκαφές που έγιναν από το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο. (Ανασκαφές 1916, 1925, 1971, 1980 έως σήμερα) Στο 1o χωρίο της Ιλιάδας(Β573) η Υπερησία αναφέρεται μαζί με άλλες πόλεις της Αργολίδας, της Κορινθίας, της Σικυωνίας και της Αιγιάλειας ως μέρος της επικράτειας του Αγαμέμνονα. Όλες μαζί έλαβαν μέρος στον πόλεμο της Τροίας με 100 πλοία και αρχηγό τον Αγαμέμνονα.

17 Η διαδρομή της πόλης μέσα στο χρόνο 17

18 18 Στην ελληνιστική εποχή η ακμή της πόλης φτάνει στο αποκορύφωμά της. Ο περιηγητής Παυσανίας, στο πέρασμά του, αναφέρει ότι είδε 7 ναούς. Οι αρχαιολόγοι έχουν ταυτίσει μονάχα τρεις (3) : αυτόν του Δία,της Αρτέμιδος και της Τύχης. Βρισκόμαστε στον 3o αιώνα π.χ. Πρωτοκατασκευάζεται το αρχαίο θέατρο. Όλα τα αρχαία θέατρα είχαν την ίδια δομή. Αποτελούνταν από 3 μέρη. Το κοίλο όπου κάθονταν οι θεατές και χωρούσε 3000, η ορχήστρα όπου κινείται ο χορός (που αποτελούνταν από 15 άτομα) και η σκηνή όπου κινούνταν οι ηθοποιοί. Λίγα χρόνια αργότερα μετά την κατασκευή του θεάτρου η πόλη καταστρέφεται,σε ένα συμμαχικό πόλεμο, από τους Αιτωλούς και το θρησκευτικό και πολιτιστικό κέντρο μεταφέρεται στην περιοχή του θεάτρου. Στα ρωμαϊκά χρόνια έχουμε τη Β φάση κατασκευής του Θεάτρου. Οι Ρωμαίοι επεμβαίνουν σε ορχήστρα και σκηνή. Η σκηνική κατασκευή πήρε τη συνηθισμένη στα ρωμαϊκά χρόνια ψηλή πρόσοψη με κόγχες για αγάλματα και ψηλό λογείο* μπροστά στην ορχήστρα. Στη βυζαντινή εποχή η πόλη παρακμάζει και ερειπώνεται. *Λογείο:Το μπροστινό τμήμα της σκηνής του αρχαίου θεάτρου,προσκήνιο.

19 Εικόνες από το χώρο του θεάτρου της Αρχαίας Αιγείρας Εικ.1: Αρχαιολογικός χώρος Αιγείρας Το κοίλο του Θεάτρου δεν είναι κατασκευασμένο από υλικά που έχουν μεταφερθεί από άλλο μέρος, αλλά είναι λαξευμένο σε κροκαλοπαγές πέτρωμα, κομμάτι του αβιοτικού περιβάλλοντος. Γι αυτό το κτίσμα είναι συνέχεια του φυσικού οικοσυστήματος. Το χρώμα της πέτρας ολόιδιο με τις πέτρες τριγύρω, δεν ξεχωρίζεις την ανθρώπινη κατασκευή από αυτή της φύσης. Η φύση ξαναγεννιέται πάνω στο φθαρμένο δομημένο περιβάλλον. Τα υλικά που αυτή πρόσφερε επιστρέφουν σε αυτή. (Δυστυχώς δε μπορούμε να δούμε κάτι ανάλογο με τα σημερινά κτήρια αφού τα δομικά τους υλικά,ξένα προς τη φύση, την επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο με τη φθορά τους.) Όλα μαζί αποτελούν μιαν αδιάσπαστη ενότητα. Αυτό ακριβώς προκαλεί μια οικειότητα και έχεις την αίσθηση της απόλυτης αρμονίας 19

20 Εικ.2: Αγωγός ομβρίων υδάτων. Στην πρώτη κατασκευή του θεάτρου, στην ελληνιστική εποχή, γύρω απ την ορχήστρα, προβλέφτηκε αυλάκι για να μαζεύει τα νερά της βροχής ολόκληρου του κοίλου και της ορχήστρας. Το αποχετευτικό αυλάκι συνεχιζόταν κάτω από τα θεμέλια της σκηνής και έδιωχνε τα νερά έξω. 20 Εικ 3: Σχηματισμός κροκαλοπαγούς πετρώματος. Μια ανακύκλωση που κάνει η ίδια η φύση Σχηματίζεται το κροκαλοπαγές πέτρωμα, διαβρώνεται με τα χρόνια και ξανά πάλι η ίδια διαδικασία Η διάβρωση, λοιπόν, είναι ο κύριος εχθρός του θεάτρου ταυτόχρονα όμως και μια φυσική διαδικασία αποδόμησης και επανασχηματισμού πετρωμάτων. Το κροκαλοπαγές πέτρωμα είναι ένα ιζηματογενές πέτρωμα. Σχηματίζεται δηλαδή από ιζήματα (κατακάθια) που μεταφέρονται με τα καιρικά φαινόμενα σε φυσικές λεκάνεςκαι δημιουργούν νέα πετρώματα. Τα ιζήματα αυτά αποτελούνται από υλικά διαφόρων μεγεθών. Σ αυτή την περίπτωση έχουμε μετρίου ή μικρού μεγέθους πέτρες (που λέγονται κροκάλες). Στη συνέχεια συνδέθηκαν με ένα λεπτόκοκκο υλικό και έτσι σχηματίστηκε το νέο πέτρωμα (κροκακοπαγές)

21 Εικ.4: Πελοποννησιακή σαύρα Εικ.5: Αγιόφιδο Στο φυσικό πέτρωμα του θεάτρου μπορούμε να συναντήσουμε και αρκετά είδη της ελληνικής πανίδας, όπως διάφορα είδη σαυρών και φιδιών, που συνεχίζουν να κατοικούν στην περιοχή. Είναι γνωστό από τον Αριστοτέλη και άλλους ότι συγκατοικούσαν με τον άνθρωπο ελέγχοντας τον πληθυσμό των εντόμων στους χώρους διαμονής του. Κάποια από αυτά τα είδη, όπως η σαύρα της Πελοποννήσου, είναι ενδημικά και έχουν μεγάλη βιολογική αξία. 21 Εικ.6: Nαός της Αρτέμιδος - Ναός του Δία Οι ναοί του Δία και της Αρτέμιδος βρίσκονται δίπλα στο θέατρο.ο ναός του Δία ταυτίστηκε γιατί βρέθηκε σ έναν αβαθή λάκκο το κεφάλι του και επιπλέον στο δάπεδο του σηκού* υπάρχει ασπρόμαυρο ψηφιδωτό από χαλίκια που παριστάνει αετό ο οποίος κατασπαράζει ένα φίδι. Το μοτίβο αυτό παραπέμπει στη σφαίρα επιρροής του Δία. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει ότι δίπλα ακριβώς στο ναό του Δία υπάρχει ο ναός της θεάς Αρτέμιδος και έτσι ταυτίστηκε και αυτός ο ναός. *Σηκός: Το κύριο μέρος του αρχαίου ναού, όπου ήταν τοποθετημένο το άγαλμα του Θεού στον οποίο ήταν αφιερωμένος ο ναός.

22 Εικ.7: Γυμνάσιο- Τυχείο. Στο χώρο που οι αρχαιολόγοι ονόμασαν Γυμνάσιο βρέθηκε το Τυχείο μέσα στο οποίο υπήρχε πεσμένη μια μεγάλη ενδεδυμένη μορφή που ταυτίστηκε με την θεά Τύχη και κρατούσε στο χέρι της το κέρας της Αμάλθειας. Η Τύχη ήταν μια θεότητα που λατρευόταν συχνά στην ελληνιστική περίοδο, της οποίας η λατρείαόπως προκύπτει από το σύμβολο του κέρατος της Αμάλθειας- είχε σκοπό να εγγυάται την ευημερία και την καλή τύχη της πόλης. Κοντά στην Τύχη υπήρχε ο φτερωτός Έρωτας, πράγμα που σημαίνει πως και στα ζητήματα του έρωτα ο ρόλος της τύχης είναι σημαντικός. 22 Στο δάπεδο του Τυχείου υπάρχει ψηφιδωτό από κεραμίδι. Αυτό δηλώνει ότι έγινε στα ρωμαϊκά χρόνια.(οι αρχαίοι έλληνες έκαναν ψηφιδωτά από πέτρα.) Eικ. 8: Αρχαία λαξευμένα πλυντήρια

23 Ένα θαύμα των ελληνιστικών χρόνων! Το νερό ταξιδεύει από την Κορινθία στην Αχαΐα Ένα τεράστιο έργο ύδρευσης ξεκινάει από την Κορινθία, περνάει μέσα από τα βουνά (το αποτύπωμα υπάρχει μέχρι και σήμερα) και καταλήγει στην αρχαία Αιγείρα! Αυτό δείχνει για μια ακόμα φορά την προσαρμογή και επίδραση του ανθρώπου στο ίδιο του το περιβάλλον σε όλη τη διάρκεια της ύπαρξής του με σκοπό την επίτευξη καλύτερων συνθηκών διαβίωσης! Αποτέλεσμα αυτού είναι να υπάρχει μια λειτουργική σχέση μεταξύ του δομημένου και του φυσικού περιβάλλοντος στην αρχαία Αιγείρα! Εικ.9: Αρχαίες πέτρες Σύγχρονο κτήριο από αρχαία υλικά! Πριν ανακαλυφθεί ο αρχαιολογικός χώρος οι ντόπιοι έβρισκαν έτοιμες πέτρες και έχτιζαν τις αποθήκες τους. Πάνω σ αυτό γίνεται συζήτηση με τους μαθητές και σύγκριση για τα δομικά υλικά αρχαία και σύγχρονα (αντοχή στο χρόνο, αισθητική, ανακύκλωση από τους ανθρώπους αλλά και από τη φύση με τη διάβρωση). 23 Εικ. 10: Μαύρα Λιθάρια Το λιμάνι της αρχαίας Υπερησίας απ όπου έφυγαν τα πλοία για τον τρωικό πόλεμο, όπως αναφέρει ο Όμηρος. Σημερινή ονομασία της περιοχής: Μαύρα Λιθάρια

24 24

25 Ενότητα 3η Αρχαία 25 Θέατρα

26 Ίσως κανένα δημιούργημα του ανθρώπινου πολιτισμού δεν εκμεταλλεύτηκε τόσο επιδέξια και με τέτοια αίσθηση του μέτρου το Φυσικό Περιβάλλον, όσο το Αρχαίο Θέατρο. Εικ.1:Θέατρο 26 To θεατρικό οικοδόμημα, άλλοτε λαξευμένο κι άλλοτε κτισμένο σε μια πλαγιά με υπέροχη θέα, αποτελεί την κορυφαία έκφραση μιας μοναδικής ισορροπίας ανάμεσα στο Φυσικό και στο Δομημένο περιβάλλον. Αυτήν ακριβώς τη χαμένη ισορροπία δεν προσπαθούμε σήμερα εναγωνίως ν αποκαταστήσουμε; Γενικές πληροφορίες Το θέατρο με αποκρυσταλλωμένα τα βασικά χαρακτηριστικά του γνωρίζει ως κατασκευή μεγάλη διάδοση στα ελληνιστικά και Ρωμαϊκά χρόνια και σε αυτή την κατεύθυνση θεωρείται αποφασιστική η συμβολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο υπαίθριος χώρος του θεάτρου στην ελληνική πόλη, αρμονικά πάντοτε ενταγμένος στο φυσικό τοπίο, αποτέλεσε σταδιακά το κέντρο της καλλιτεχνικής και πολιτικής ζωής. Τα 728 αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά θέατρα που έχουν καταγραφεί απλώνονται σε 32 σημερινές χώρες. Τα περισσότερα αρχαία θέατρα έχει η Ιταλία (169) και ακολουθεί η Τουρκία (140). Τρίτη έρχεται η Ελλάδα με 134 θέατρα. Από τα 728 θέατρα, ελληνικά είναι τα 190 και ρωμαϊκά τα 461, ενώ 77 μένουν αταξινόμητα γιατί δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία

27 Προπωπεία ΕΙΚ. 2 Μάσκες (Προσωπεία) Σύμφωνα με την αρχαία παράδοση, ο Θέσπις, το δεύτερο μισό του 6 ου αιώνα, έβαψε τα πρόσωπα των υποκριτών με διάφορες χρωστικές ουσίες και πρωτοεισήγαγε τα προσωπεία από λινό ύφασμα.. Ωστόσο η χρήση των προσωπείων ανάγεται σε μια πρωιμότερη εποχή, στις απαρχές της λατρείας του Διόνυσου και της επιβαλλόμενης σε αυτήν μεταμφίεσης του ανθρώπου, με σκοπό την υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης του. Με την αύξηση των απαιτήσεων του δράματος κατά τον 5 ο π.χ αιώνα το προσωπείο βοηθούσε τον ηθοποιό να υπερβεί την ατομική του προσωπικότητα και να εναλλάσσει διαφορετικούς ανδρικούς και γυναικείους χαρακτήρες στα 3 διακεκριμένα δραματικά είδη. Με τη σταδιακή επέκταση των κοίλων και την κατασκευή μεγάλων θεάτρων κατά τους επόμενους αιώνες τα προσωπεία διευκόλυναν την απόδοση της έκφρασης σε δυσμενέστερα οπτικά δεδομένα και ενδεχομένως βελτίωναν τα ακουστικά αποτελέσματα. Η κοινωνική θέση των γυναικών της Αθήνας, που τους απαγόρευε κάθε δημόσια εμφάνιση, είχε ως αποτέλεσμα την ερμηνεία των γυναικείων ρόλων από άντρες. Τον 4ο αιώνα π.χ. που η υποκριτική τέχνη διεκδικεί ολοένα και περισσότερες υψηλές καλλιτεχνικές επιδόσεις, τους γυναικείους ρόλους αναλαμβάνουν ειδικά εκπαιδευμένοι ηθοποιοί. Σε όλα τα είδη του δραματικού λόγου οι υποκριτές και ο χορός φορούσαν προσωπεία. Η γρήγορη εναλλαγή των ρόλων που έπρεπε να υποδυθεί ο ίδιος ηθοποιός συνέβαλε στην καθιέρωση της θεατρικής μάσκας. H χρήση της προσωπίδας οδηγεί τους θεατές πρώτα στην εξιδανίκευση των ηρώων, έπειτα, ο θεατής, χάρη στο προσωπείο, απομακρύνεται από την καθημερινότητα και μεταφέρεται σ έναν άλλο κόσμο, όπου οι ήρωες δρουν και πάσχουν. Έτσι, καθορίζεται και ο τρόπος της υποκριτικής του ηθοποιού. Ο ηθοποιός πρέπει να χρησιμοποιήσει τη μεγαλόπρεπη χειρονομία, τη μεγαλόπρεπη στάση. Καθώς μάλιστα το προσωπείο δεν επέτρεπε μορφασμούς, η υποκριτική των ηθοποιών στηριζόταν σε κινησιακά και φωνητικά μέσα. 27

28 28 Η ακουστική του αρχαίου θεάτρου Η ακουστική ποιότητα των αρχαίων ελληνικών θεάτρων είναι τόσο γνωστή & αξιοθαύμαστη με αποτέλεσμα να παίρνει χαρακτήρα μυστικισμού. Η ακουστική δεν υπήρχε ως επιστήμη στον αρχαίο Ελληνικό κόσμο. Οι πρόγονοί μας είχαν την ικανότητα να παρατηρούν το περιβάλλον και να εξάγουν συμπεράσματα. Η πρώτη παρατήρηση είναι η σχεδόν ομοιόμορφη κατανομή της ηχητικής ενέργειας της φωνής γύρω από έναν ομιλητή. Από αυτή προκύπτει ο κυκλικός χαρακτήρας του κοίλου. Η δεύτερη παρατήρηση είναι η παρεμπόδιση της άνετης ακρόασης όταν ο ακροατής δε βλέπει τον ομιλητή. Αυτό οδήγησε στην κλίση του κοίλου.. Η τρίτη παρατήρηση είναι η ανάγκη για ησυχία. Η μεγάλη ησυχία καθιστά τη φωνή ικανή να ακουστεί σε μεγάλες αποστάσεις. Γι αυτό επιλέγονται τέτοιες θέσεις για την κατασκευή των αρχαίων θεάτρων όπου ο περιβάλλων χώρος προσφέρει απόλυτη ησυχία. Η ακουστική του μαρμάρινου θεάτρου είναι εξαιρετικά ικανοποιητική. Η διαφορά ύψους της κάθε σειράς σε σχέση με την προηγούμενη απέτρεπε τις αλλοιώσεις των ηχητικών κυμάτων, ενώ η μορφή του κοίλου επέτρεπε την καλή συγκέντρωση του ήχου. Η ψηλή κατασκευή του σκηνικού οικοδομήματος με τα παρασκήνια και η λεία επιφάνεια της ορχήστρας, που αργότερα φρόντιζαν να είναι πλακοστρωμένη, λειτουργούσαν ως ενισχυτές του ήχου Οι δραματικοί αγώνες Οι δραματικοί αγώνες συνδέονται με την αρχαία Αθήνα και ιδιαίτερα με το θέατρο του Διονύσου. Η διεξαγωγή των αγώνων αυτών στον ιερό χώρο του Διονύσου άρχισε να γίνεται μετά την οικοδόμηση του ναού προς τιμή του θεού. Στο θέατρο του Διονύσου οι Αθηναίοι ποιητές παρουσίαζαν κάθε χρόνο τα νέα τους έργα. Έπαιρνε μάλιστα η παράσταση αυτή αγωνιστικό χαρακτήρα, γιατί κατά τη διαδικασία αυτή αναδεικνύονταν και βραβεύονταν τα καλύτερα έργα. Ο χρόνος της διεξαγωγής των αγώνων δεν ήταν τυχαίος. Συνδεόταν με την άνοιξη και συνεπώς με τον οργιαστικό χαρακτήρα της λατρείας του Διονύσου. Παράλληλα λειτουργούσαν και άλλοι πρακτικοί λόγοι για την επιλογή του χρόνου. Την περίοδο αυτή οι γεωργικές εργασίες ήταν περιορισμένες και ο αγροτικός πληθυσμός περισσότερο ελεύθερος. Άλλωστε η πολυπληθής παρουσία στην Αθήνα ξένων και συμμάχων, κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, οι οποίοι έρχονταν, για να εκπληρώσουν τις οικονομικές τους υποχρεώσεις, έδινε στην πόλη την ευκαιρία να προβάλει μέσα από τους δραματικούς αγώνες τη δόξα και το μεγαλείο. Οι κριτές των έργων ήταν 10. Ο νικητής ποιητής αλλά και ο χορηγός στεφανώνονταν με κισσό, το ιερό φυτό του Διονύσου. Οι ποιητές που συμμετείχαν στους δραματικούς αγώνες έπρεπε να παρουσιάσουν, μαζί με τις τρεις τραγωδίες, και ένα σατυρικό δράμα, ώστε να τελειώνουν οι παραστάσεις με ένα θέαμα εύθυμο και ανακουφιστικό. Οι δραματικές παραστάσεις επικράτησε να γίνονται κατά τις εορτές του Διονύσου, ώστε να συνδέονται με τη θρησκευτική τους προέλευση. Οι εορτές αυτές ήταν τέσσερις: Τα μεγάλα ή εν άστει Διονύσια, τα μικρά ή κατ αγρούς Διονύσια, τα Λήναια και τα Ανθεστήρια.

29 Λαξευμένα Θέατρα Το θέατρο της Αιγείρας δεν είναι το μοναδικό δείγμα λαξευμένου θεάτρου. Πιο συχνά το κοίλον διαμορφώνεται σε ένα φυσικό πρανές, όπου σταδιακά οι θεατές, από το γυμνό έδαφος όπου παρακολουθούσαν αρχικά την παράσταση, κάθονται σε εδώλια, πάνω σε ξύλινες πρόχειρες κατασκευές στην αρχή και μετά σε πιο μόνιμες, πέτρινες. Ωστόσο, όταν το ανάγλυφο του εδάφους το επέτρεπε, το θέατρο λαξευόταν στο προϋπάρχον πέτρωμα. Με αυτόν τον τρόπο γινόταν εξοικονόμηση υλικού αλλά και έργου αφού δεν απαιτούνταν η μεταφορά όλων των υλικών από μεγάλη απόσταση. Επιπλέον από αισθητικής απόψεως, ένα κτήριο τέτοιου μεγέθους εντασσόταν αρμονικά στο περιβάλλον, χωρίς να προκαλεί, καθώς αποτελούσε ένα τμήμα του φυσικού τοπίου. Παραδείγματα λαξευμένων θεάτρων στην Ελλάδα αποτελούν το θέατρο του Άργους στην Πελοπόννησο, κατασκευή των ελληνιστικών χρόνων, των Οινιάδων στην Αιτωλοακαρνανία, της Χαιρώνειας στη Βοιωτία, της Λίνδου στη Ρόδο. 29 Λαξευμένα θέατρα, ελληνικά ή ρωμαϊκά, βρίσκονται και εκτός του σημερινού ελληνικού χώρου. Τέτοια είναι της Πάφου στην Κύπρο, που δεν έχει ανασκαφεί πλήρως, τα δύο θέατρα των Συρακουσών στη Σικελία. Τέλος, αναφέρουμε και ένα παράδειγμα ρωμαϊκού λαξευτού θεάτρου στην Πέτρα της Ιορδανίας, λαξευμένο πάνω σε ψαμμόλιθο.

30 Αντιπροσωπευτικά δείγματα Αρχαίων Θεάτρων Θέατρο Θορικού Στην Αττική, κοντά στο Λαύριο βρίσκεται ένα από τα αρχαιότερα θέατρα. Κατασκευάστηκε στη φυσική αμφιθεατρική πλαγιά στη νότια πλευρά του λόφου Βελατούρι. Η κατασκευή του χρονολογείται τον 5 ο π.χ. αιώνα και έχει ορθογώνια ορχήστρα και κοίλο με τη μορφή ακανόνιστης έλλειψης. Μέσα στην ορχήστρα υπάρχει ο βωμός του Διονύσου, ενώ ένας μικρός ναός του θεού βρίσκεται ενταγμένος σε μια από τις παρόδους του. Η σημασία του έγκειται στο ότι μπορούμε να δούμε μια από τις πρώτες μορφές που πήρε το αρχιτεκτόνημα του θεάτρου, πριν παγιοποιηθεί η φόρμα του και στο ότι είναι εμφανέστατη, στα πρώτα χρόνια της διαμόρφωσης του θεάτρου η σύνδεσή του με τη λατρεία του Διονύσου. Θέατρο Διονύσου 30 Εικ.1:Θέατρο Διονύσου Είναι λαξευμένο, στη νότια κλιτύ του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης των Αθηνών. Από τον 6 ο αι. π.χ. που υπήρχε απλώς μια ορχήστρα, τον 5 ο αι. π.χ. που πρωτοχτίστηκε το θέατρο, τον 4 ο αι. π.χ. που τα εδώλια γίνονται λίθινα και η ορχήστρα μετατοπίζεται, ως και τις τελευταίες παρεμβάσεις των ρωμαϊκών χρόνων, ο σύγχρονος επισκέπτης αντιλαμβάνεται κυρίως τη ρωμαϊκή μορφή του θεάτρου. Η χωρητικότητά του ήταν ως θεατές. Η μεγάλη του σημασία οφείλεται στο γεγονός ότι σ αυτό ακριβώς το θέατρο παραστάθηκαν για πρώτη φορά σχεδόν όλα τα μεγάλα δραματικά έργα της κλασικής αρχαιότητας και ότι αυτό ακριβώς το θέατρο υπήρξε το αρχέτυπο, όχι μόνο για την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής αλλά και της μορφής του δράματος. (Ας μην ξεχνάμε πως υπάρχει

31 στενή σχέση ανάμεσα στην εξέλιξη του δράματος και τις τεχνικές δυνατότητες παράστασής του). Η φύση πρόσφερε την είσοδο μιας σπηλιάς πάνω από το θέατρο, για το χορηγικό μνημείο του Θρασύλλου (320 π.χ.).στο Βυζάντιο μετατράπηκε σε εκκλησία (Παναγία Χρυσοσπηλιώτισσα). Θέατρο Επιδαύρου Εικ. 2: Θέατρο Επιδαύρου Το καλύτερα διατηρημένο θέατρο της αρχαιότητας χτίστηκε τον 4 ο αι. π.χ. και οφείλει την πολύ καλή του κατάσταση στο γεγονός ότι για αιώνες η περιοχή παρήκμασε και έτσι δε δέχτηκε πολλές εξωτερικές επεμβάσεις. Είχε χωρητικότητα ως θεατών και εκπλήσσει με την εξαιρετική ακουστική του. Η ορχήστρα του είναι τέλειος κύκλος και στο κέντρο της υπάρχει το ίχνος της βάσης της θυμέλης. Σώζεται η βάση της σκηνής ενώ έχουν αναστηλωθεί οι διπλές θύρες των παρόδων. Κάθε καλοκαίρι πραγματοποιούνται παραστάσεις αρχαίου δράματος στα πλαίσια του φεστιβάλ Αθηνών. 31 Εικ.3: Θέατρο Πέργης στην Παμφυλία (Μ. Ασία)

32 32

33 παράρτημα 33 Αποσπάσματα από τη διάλεξη που έδωσε ο Dr. Georg Ladstatter, Διευθυντής του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, στις , στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αιγίου.

34 Η Αρχαία Αίγειρα στο φως των Αρχαιολογικών Ερευνών Αποσπάσματα από τη διάλεξη που έδωσε ο Dr. Georg Ladstatter, Διευθυντής του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, στις στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Αιγίου Αρχαιολογικός χώρος 34 «Η πόλη Αίγειρα βρίσκεται στην αρχαία Αχαΐα στον κορινθιακό κόλπο. Η Αίγειρα μαζί με την Πελλήνη αποτελούν τις ανατολικότερες πόλεις της Αχαΐας συνορεύοντας με την περιοχή της Σικυώνας. Λόγω της ύπαρξης του γεωγραφικού αυτού αναγλύφου οι πόλεις ιδρύονταν στις εκβολές των ποταμών, για λόγους ασφάλειας μάλιστα κυρίως πάνω στο πρώτο ύψωμα. Και η θέση «Αίγειρα» ακολουθεί αυτόν τον κανόνα εκτεινόμενη πάνω στους πρόποδες ενός βουνού με την ακρόπολη να βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο σε ένα ύψος τετρακοσίων δέκα τεσσάρων μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η γνώση της θέσης της Αίγειρας δεν χάθηκε ποτέ λόγω της ύπαρξης πηγών για την αρχαία γεωγραφία και ιστοριογραφία, και αναφέρομαι εδώ ανάμεσα σε άλλους κυρίως στον Πολύβιο, τον Στράβωνα και τον Παυσανία. Πράγματι, οι ανασκαφές αυτές στην Αίγειρα άρχισαν το 1916 από τον Otto Walter, το διευθυντή του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην Αθήνα. Οι ανασκαφές άρχισαν στο λεγόμενο ναό του Δία στα βορειοδυτικά του θεάτρου, διακόπηκαν όμως ύστερα από μερικές ημέρες λόγω της έναρξης των Βαλκανικών Πολέμων. Οι συστηματικές ανασκαφές του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου άρχισαν το 1972 συνεχίζονται αδιάκοπα μέχρι σήμερα.. Η ελληνιστική Αίγειρα, η οποία ιδρύθηκε στις αρχές του 3ου αι. π.χ., καταλαμβάνει έκταση μισού τετραγωνικού χιλιομέτρου. Η πόλη εκτείνεται πάνω σε μία ευρύχωρη πεδιάδα, η οποία είναι ελαφρά κατωφερική στα βορειοδυτικά. Το βόρειο, ανατολικό και δυτικό όριο της πεδιάδας αποτελούν απόκρημνοι γκρεμοί, ενώ στα νότια εξέχει η ακρόπολη. Η πορεία του τείχους της πόλης ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό αυτά τα φυσικά όρια σε ένα μήκος τριών χιλιομέτρων. Μέσα στην πόλη το οικοδομικό συγκρότημα γύρω από το θέατρο αποτελεί το κέντρο του λατρευτικού και δημόσιου βίου. Μία εγκατάσταση στο βόρειο όριο της πόλης υποδηλώνει περαιτέρω δημόσιες λειτουργίες. Ίσως πρόκειται για μία εμπορική αγορά σε μία από τις βασικές οδούς της Αίγειρας προς την κατεύθυνση του επινείου της, στη σημερινή παραλιακή θέση Μαύρα Λιθάρια. Ένα μεγάλο κτήριο, το οποίο έχει εντοπιστεί μόνο μέσω επιφανειακών ερευνών στα βορειοανατολικά του θεάτρου θυμίζει στην κάτοψή του μία Παλαίστρα ή ένα Γυμνάσιο. Πολύ καλύτερα διατηρημένο είναι το κέντρο του δημόσιου βίου της Αίγειρας, το οποίου η σχεδίαση και η αποπεράτωση της οικοδόμησης χρονολογούνται στις πρώτες δεκαετίες του 3ου αι. π.χ. Το στοιχείο εκείνο που καθορίζει τη διαμόρφωση του χώρου του αρχιτεκτονικού αυτού συγκροτήματος είναι το θέατρο, το οποίο πλαισιώνεται ακτινωτά από δύο ναούς με κατεύθυνση από την Ανατολή προς Δύση και από τον Βορρά προς το Νότο. Όσον αφορά την υπόλοιπη οικοδόμηση, στα βόρεια το περιστύλιο συνορεύει με το λεγόμενο Τυχείο, ενώ ανάμεσά τους υπάρχει εκτεταμένος ελεύθερος χώρος.

35 Το θέατρο αποτελεί ένα κανονικό κτήριο με την κεντρική ορχήστρα, τη σκηνή και το κοίλον με τα έδρανα, το οποίο υποδιαιρείται σε τρία διαζώματα με έντεκα το πολύ κερκίδες. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα έδρανα του κοίλου λαξεύτηκαν στο βράχο που υπήρχε εκεί. Για λόγους σταθερότητας ήταν απαραίτητο να χρησιμοποιηθεί μία βραχώδης επέκταση αντί της ασταθούς μάργας. Η χρήση των γεωλογικών δεδομένων εξηγεί μάλλον και το λόγο για τον οποίο το κέντρο του δημόσιου βίου της Αίγειρας επελέγη να βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα της πόλης. Σε συνάρτηση με αυτήν την παρατήρηση αξίζει να σημειώσουμε, ότι το θέατρο της Αίγειρας πέρα από το ανέβασμα σκηνικών παραστάσεων εξυπηρετούσε και πολιτικές λειτουργίες ως χώρος συγκέντρωσης της αχαϊκής ομοσπονδίας. Στα βόρεια του θεάτρου κατασκευάστηκαν στα πλαίσια του ίδιου οικοδομικού προγράμματος δύο ναΐσκοι. Πρόκειται για δύο ναούς διαφορετικού μεγέθους, οι οποίοι ενώθηκαν με ενιαία πρόσοψη. Σώζονται τα θεμέλια, η ευθυντηρία 1 και αρχιτεκτονικά μέλη της ανωδομής, έτσι ώστε να μπορούμε να αναπαραστήσουμε σχεδιαστικά τα κτήρια. Οι ναοί διαθέτουν έναν πρόναο ιωνικού ρυθμού, ο οποίος οδηγεί στο σηκό. Στον εκάστοτε σηκό υπάρχει από μία βάση για το λατρευτικό άγαλμα, η οποία γεμίζει το χώρο. Αυτή η αντίληψη του χώρου αντιστοιχεί στην αρχιτεκτονική εξέλιξη, κατά την οποία στις αρχές της Ελληνιστικής εποχής πρόστυλοι 2 ναΐσκοι με πολυτελώς διακοσμημένους σηκούς αντικαθιστούν τον τύπο του περίπτερου 3 ναού. Έτσι και το δάπεδο του σηκού του δυτικού ναΐσκου διακοσμήθηκε με ένα ασπρόμαυρο ψηφιδωτό από χαλίκια: στην κεντρική εικόνα, η οποία πλαισιώνεται από διακοσμητικές ταινίες, παριστάνεται ένας αετός, ο οποίος κατασπαράζει ένα φίδι. Γενικά το μοτίβο αυτό παραπέμπει στη σφαίρα επιρροής του Δία και μας παρέχει μια πρώτη ένδειξη για τη λατρεία αυτού του ναού. Προσεκτικά τοποθετημένο στο θεμέλιο της βάσης βρήκε ο Otto Walter κατά τη διάρκεια της σύντομής του ανασκαφής το γνωστό υπερφυσικό κεφάλι από πεντελικό μάρμαρο, το οποίο σήμερα εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Ο περιηγητής Παυσανίας αναφέρει επίσης στην σύντομη περιγραφή του της Αίγειρας από το 2ο αι. μ.χ. το άγαλμα ένθρονου Δία από πεντελικό μάρμαρο, έργο του Αθηναίου γλύπτη Ευκλείδη. Τούτο σημαίνει ότι στη βάση αυτού του ναού υπήρχε ένα υπερφυσικό άγαλμα του ένθρονου Δία στη μορφή ενός ακρόλιθου 4 αγάλματος, όπου το κεφάλι, τα χέρια και τα πόδια ήσαν από μάρμαρο και το υπόλοιπο σώμα από ξύλο. Το λατρευτικό άγαλμα του Δία, για το οποίο μαθαίνουμε από την περιγραφή του Παυσανία καθώς και το μοτίβο του αετού που κατασπαράζει ένα φίδι στο ψηφιδωτό, το οποίο παραπέμπει στο Δία καθιστούν φανερό ότι ο μεγαλύτερος ναΐσκος αποτελούσε ναό του Δία. Για τους άλλους ναΐσκους οι ιστορικές πηγές και η αρχαιολογική μαρτυρία δεν μας παρέχουν στοιχεία για την ταύτισή τους με συγκεκριμένες λατρείες. Ίσως ο ναΐσκος που βρίσκεται ακριβώς στα ανατολικά του ναού του Δία να εξυπηρετούσε τη λατρεία της Άρτεμης. Εάν ο Παυσανίας συνυπολογίζει όλα τα κτίσματα γύρω από το θέατρο στο ιερό του Δία τότε είναι πολύ πιθανό με σημείο εκκίνησης το ναό του Δία να αναγνωρίσουμε ολόκληρο το συγκρότημα του θεάτρου ως ιερό του Δία, στο οποίο θα ανήκαν και άλλες λατρείες και το οποίο ταυτόχρονα θα αποτελούσε το κέντρο του πολιτικού και δημόσιου βίου. 1. Το επίστρωμα στο οποίο στηρίζεται η κρηπίδα ενός αρχαίου ναού 2. Αρχαίος τύπος ναού, με στοά μπροστά στην είσοδό του, αποτελούμενη από τέσσερις, έξι ή οκτώ κίονες 3. Αρχαίος τύπος ναού που περιβάλλεται εξωτερικά από κιονοστοιχία (πτερόν) π.χ. Παρθενώνας 4. Άγαλμα που τα γυμνά του μέλη (κεφάλι, χέρια, πόδια) είναι πέτρινα, μαρμάρινα ή ακόμα και ελεφάντινα, ενώ τα καλυμμένα από ξύλο ή άλλο φτηνό υλικό 35

36 36 Στα βόρεια του θεάτρου βρίσκεται το λεγόμενο Τυχείο, το οποίο κτίστηκε κατά τη διάρκεια του 2ου αι. π.χ. ως όριο του ανοικτού χώρου στα ανατολικά. Γύρω από μία κεντρική περίστυλη αυλή διαρθρώνονται μικροί κλειστοί χώροι, μία στοά και κυρίως μια πολυτελώς διαμορφωμένη εξέδρα. Αυτή η εξέδρα που χωρίζεται από το περιστύλιο με Ιωνικούς κίονες και περιφράσσεται με πλάκες, διαθέτει μία μεγάλη βάση σήματος Πι. Στην ανωδομή αυτής της βάσης διατηρούνται αρκετές υποδοχές, δηλωτικές της ανέγερσης στο σημείο αυτό ομάδας αγαλμάτων. Στο δάπεδο αυτού του χώρου βρέθηκε πεσμένη μια μεγάλη ενδεδυμένη μορφή. Παρόλο που το κεφάλι δεν έχει πλέον σωθεί, ο W. Alzinger μπόρεσε από λεπτομερειακές παρατηρήσεις να την ταυτίσει με την Τύχη: ένα επίμηκες σημάδι επεξεργασίας στο δεξί χέρι μπορεί να συμπληρωθεί με βεβαιότητα ως κέρας της Αμάλθειας. Με αυτόν τον τρόπο αποκομίσαμε τον εικονογραφικό τύπο της Τύχης με το κέρας της Αμάλθειας, μιας θεότητας που λατρευόταν συχνά στην ελληνιστική περίοδο, της οποίας η λατρεία - όπως προκύπτει από το σύμβολο του κέρατος της Αμάλθειας - είχε σκοπό να εγγυάται την ευημερία και την καλή τύχη μιας πόλης. Έτσι η εξέδρα και προφανώς ολόκληρο το συγκρότημα μπορεί να ταυτιστεί με το οίκημα στο οποίο είχε αναφερθεί ο Παυσανίας. Στο συγκρότημα αυτό του θεάτρου μπορούμε να αναγνωρίσουμε το πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της Αίγειρας, το οποίο δημιουργήθηκε γύρω στα 280 π.χ. Από τη στιγμή μάλιστα που οι ανασκαφές δεν ανέδειξαν κάποια παλαιότερη κατασκευή, η εγκατάσταση αυτή φαίνεται ότι αποτελεί ένα τελείως νεοϊδρυθέν κέντρο της πόλης. Συνδέοντας αυτό με το ευρύ οχυρωματικό τείχος, που κτίστηκε την ίδια περίοδο μπορεί να πει κανείς ότι στις αρχές της ελληνιστικής περιόδου η Αίγειρα είτε ανασυστάθηκε κανονικά είτε επανιδρύθηκε. Η αναδιοργάνωση της αχαϊκής ομοσπονδίας υπό την καθοδήγηση της γειτονικής Σικυώνας οδήγησε προφανώς σε οικονομική υποστήριξη των πόλεων-μελών, πράγμα που μπορούμε να υποθέσουμε και για την Αίγειρα. Έτσι μπορούμε να εντοπίσουμε τους πολιτικούς και οικονομικούς λόγους για αυτή τη μεγαλοπρεπή αρχιτεκτονική αναδιοργάνωση της Αίγειρας. Ιστορία- εξέλιξη της πόλης Επειδή αναφερθήκαμε αρκετές φορές στον όρο ανασύσταση ή επανίδρυση, αναρωτιέται κανείς για το ποια ήταν η ιστορία της Αίγειρας κατά την προ-ελληνιστική εποχή. Προκαταρκτικά αποτελέσματα των νεότερων ανασκαφικών ερευνών, δηλαδή επισκοπήσεις εδάφους, συμπληρωματικές ανασκαφές πάνω στην Ακρόπολη και μία εκτεταμένη ανασκαφή στους πρόποδες της ακρόπολης οδήγησαν στην ταύτιση μιας παλιότερης άνω πόλης, η οποία περιελάμβανε τη διευρυμένη περιοχή της Ακρόπολης. Στο εσωτερικό αυτής της αρχαϊκής-κλασικής πόλης η Ακρόπολη αποτελούσε το λατρευτικό κέντρο και ταυτόχρονα τον πυρήνα της οικιστικής εξέλιξης της Αίγειρας, ο οποίος ανάγεται πίσω στην ύστερη μυκηναϊκή περίοδο, δηλαδή στην εποχή μετά το 1250 π.χ. Από τη στιγμή τώρα που ο Παυσανίας μας πληροφορεί ότι το παλιό όνομα της Αίγειρας ήταν Υπερησία, τότε μπορούμε να θεωρήσουμε ως δεδομένο ότι αυτή η υστερομυκηναϊκή έδρα του τοπάρχη και ο συνανήκων οικισμός του ταυτίζονται με την ομηρική Υπερησία. Αποφασιστικής σημασίας για την κατοπινή εξέλιξη είναι το γεγονός, ότι μετά τον ένατο αιώνα προ Χριστού ο οικισμός πάνω στην Ακρόπολη εγκαταλείφθηκε και

37 ιδρύθηκε ένα πρώιμο ελληνικό ιερό. Η εξουσία της θέσης μεταβαίνει πλέον στη λατρευόμενη θεότητα. Μολονότι τα αρχιτεκτονικά δεδομένα παραμένουν αποσπασματικά, το θεμέλιο, οι ογκόλιθοι του τοίχου, τα κιονόκρανα και η στέγη επιτρέπουν την υπόθεση της ύπαρξης εδώ ενός μικρού δωρικού εν παραστάσει ή πρόστυλου ναού, ο οποίος κατασκευάστηκε στα τέλη του 6ου αι. π.χ. πάνω στην ακρόπολη. Υπήρχαν πιθανώς και παλαιότερα ιερά κτίσματα, ωστόσο λείπουν τα σαφή αρχιτεκτονικά δεδομένα. Με βάση τις δυστυχώς ασαφείς σχετικές αναφορές του Παυσανία, θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί την Ιφιγένεια ή την Άρτεμη. Οπωσδήποτε πρέπει να θεωρούμε ως δεδομένο ότι τον 6ο αι. π.χ. λατρευόταν στην ακρόπολη μία γυναικεία θεότητα. Ποια είναι η σχέση αυτών των αρχαιολογικών μαρτυριών προς την ιστορική παράδοση της οικιστικής ιστορίας της Αίγειρας στην προ-ελληνιστική εποχή; Λόγω της ύπαρξης ελάχιστων πηγών πρέπει πάλι να ανατρέξουμε στον Παυσανία, ο οποίος περιγράφει σύντομα το ακόλουθο γεγονός: Σε μία πολεμική αναμέτρηση ανάμεσα στην Αίγειρα και τη Σικυώνα η απειλούμενη Αίγειρα προστατεύεται από την Άρτεμη, η οποία έρχεται σε βοήθεια με ένα πολεμικό δόλο-στρατηγική. Οι κάτοικοι της Αίγειρας θα πρέπει να δέσουν δάδες στα κέρατα των κατσικιών και με αυτόν τον τρόπο να δώσουν την εντύπωση μιας μεγάλης στρατιωτικής δύναμης. Πράγματι οι Σικυώνιοι οπισθοχώρησαν και η Αίγειρα νίκησε. Επιπλέον ο Παυσανίας αναφέρει ότι μετά από αυτό το γεγονός ιδρύθηκε η λατρεία της Αρτέμιδος Αγροτέρας 5 και ότι το όνομα της πόλης από Υπερησία άλλαξε σε Αίγειρα. Αυτή η περιγραφή δεν μπορεί φυσικά να εκληφθεί ως ιστορία συγκεκριμένων γεγονότων, ωστόσο μπορούν να δειχθούν μερικά στοιχεία για την κατανόηση της ιστορίας της πόλης: ιστορικά τεκμηριωμένες είναι οι επεκτατικές προσπάθειες της ακμάζουσας κατά τον 6ο αι. π.χ. Σικυώνας, οι οποίες κατευθύνονταν κυρίως στα ανατολικά προς την γειτονική Αίγειρα. Στα δυτικά, από την άλλη μεριά, βρισκόταν η υπερδύναμη Κόρινθος. Από το γεγονός ότι η Αίγειρα μπορούσε να αποκρούσει μία προέλαση της Σικυώνας, εξάγει κανείς το συμπέρασμα ότι η Αίγειρα αποτελούσε μία πόλη, η οποία ήταν σε θέση να υπερασπίζει τον εαυτό της. Εάν τώρα τέτοιες διαφορές περιοχών στην παράδοση συνδέονται με την επέμβαση μιας θεότητας, τότε μπορεί κανείς εύλογα να σκεφθεί την ύπαρξη ενός παλιού ιδρυτικού μύθου της πόλης της Αίγειρας, τον οποίο ανέσυρε ο Παυσανίας στην επιφάνεια τον 2ο αι. μ.χ.οι ιδρυτικοί αυτοί μύθοι υποδηλώνουν την εγκαθίδρυση μιας καινούριας λατρείας, ενώ η αλλαγή του ονόματος της πόλης δείχνει ότι πόλη της Αίγειρας αναγνωρίζει πλέον με νέο τρόπο τον εαυτό της. Την αιτία για όλα αυτά αποτελεί πιθανώς μία αναδιοργάνωση της Αίγειρας σε επίπεδο εξάπλωσης επικράτειας, διοίκησης και πολιτικής οργάνωσης. Έτσι, μπορεί κανείς να προτείνει ένα μοντέλο ερμηνείας, σύμφωνα με το οποίο η αρχαιολογικά τεκμηριωμένη παλαιότερη άνω πόλη μπορεί να ταυτιστεί με τη νεοσυνταχθείσα πόλη Αίγειρα, η οποία στη διάρκεια του 6ου αι. π.χ. αντικατέστησε την ομηρική Υπερησία. Το επόμενο βήμα στην οικιστική ιστορία της Αίγειρας βρίσκεται στην ίδρυση της μεγάλης ελληνιστικής πόλης, την οποία περιέγραψα στην αρχή. Αποφασιστικής σημασίας για τη σχέση της παλιάς άνω πόλης προς την ελληνιστική πόλη είναι ότι ο μικρός ναός πάνω στην ακρόπολη αφαιρέθηκε και τα αναθήματα εναποτέθηκαν με σεβασμό σε μία δεξαμενή. 5. Ένα από τα επίθετα της Αρτέμιδος που τη δηλώνει ως θεά του κυνηγιού ή ως θεά των δασών και των αγρών 37

38 38 Έτσι, η ελληνιστική πόλη δεν αποτελεί επέκταση της παλαιάς Αίγειρας, αλλά πρόκειται για μία κανονική νέα ίδρυση που έλαβε χώρα γύρω στα 280 π.χ. με τη μεταφορά των παλιών λατρειών της ακρόπολης και με την εγκαθίδρυση νέων λατρειών στο νέο κέντρο, που είναι τώρα το θεατρικό συγκρότημα. Οι νεότερες ανασκαφές και η αξιολόγηση των παλαιότερων ερευνών έφεραν στο φως νέα επεξηγηματικά στοιχεία για την αρχαϊκή-κλασική πόλη της Αίγειρας και επιτρέπουν την αντιπαραβολή της με την ελληνιστική πόλη. Για πρώτη φορά μπορεί η Αίγειρα να προσδιοριστεί ως αυτάρκης πόλη στην αρχαϊκή-κλασική της φάση, η οποία αντικαθιστά την πρώιμη ελληνική Υπερησία. Με το περιμετρικό τείχος οριοθετείται για πρώτη φορά ο χώρος της πόλης με σαφήνεια. Το ελληνιστικό κέντρο έχει μία νέα λατρεία ή λατρευτικό πάνθεο όπου ο Δίας έχει τον σημαντικότερο ρόλο, ενώ τμήμα μόνο αυτού του πανθέου αποτελούν -υπό τη μορφή μιας μεταφοράς- οι παλαιές θεότητες Ιφιγένεια και Άρτεμη. Μολονότι η λατρεία του Δία μπορεί να εκτιμηθεί μόνο αόριστα, αφού οι πηγές δεν αναφέρουν κάποιο λατρευτικό επίθετο του θεού, μπορούμε ωστόσο αναλογικά προς άλλες λατρείες πόλεων της ελληνιστικής περιόδου να σκεφθούμε τον Δία Πολιέα 6, τον Δία ως εγγυητή της πολιτικής οργάνωσης και ασφάλειας. Οι λατρευτικές αυτές τάσεις συνεχίστηκαν στη συνακόλουθη εγκαθίδρυση της παραπάνω αναφερόμενης λατρείας της Τύχης. Η πόλη θέτει τώρα τον εαυτό της υπό την προστασία μιας πιο μοντέρνας θεότητας, η οποία οφείλει να εξασφαλίσει την οικονομική σταθερότητα. Ευχαριστούμε την εφημερίδα «ΣΤΥΞ» για την ευγενική παραχώρηση της δημοσιευμένης διάλεξης 6. Επίθετο διαφόρων θεών αλλά κυρίως του Δία που σημαίνει τον προστάτη της πόλης, τον πολιούχο

39 Για περισσότερες πληροφορίες Βιβλιογραφία Θεάτρου Baldry H.C., «Τραγικό Θέατρο στην Αρχαία Ελλάδα», εκδ. Καρδαμίτσα, Αθήνα Green Richard Handley Eric, «Εικόνες από το Αρχαίο Ελληνικό Θέατρο», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης. Horst Dieter Blume, «Εισαγωγή στο Αρχαίο Θέατρο», Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα Καραλή Λίλιαν, «Περιβαλλοντική Αρχαιολογία». Κούστας X. Δημ. Νικολάου Θ. Απ. «Σοφοκλέους Αντιγόνη», εκδ. Επικαιρότητα, Αθήνα Λυριτζής Ιωάννης, «Αρχαιολογία και Περιβάλλον», εκδ. Καρδαμίτσα. Μποσνάκης Δημήτρης - Γκαγκτζής Δημήτρης, «Αρχαία Θέατρα», εκδ. Ιτανός, Αθήνα. Παυσανίας, «Ελλάδος Περιήγησης, Αχαϊκά Αρκαδικά», Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα Πλάτων Μάξιμος, «Αρχαία Ελληνικά Θέατρα, 2500 Χρόνια Φως και Πνεύμα», εκδ. 2000, Αθήνα. Χουρμουζιάδης Ν., «Ιστορία Ελληνικού Έθνους», τόμος Γ2. 39

40 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Διάρκεια προγράμματος 6 Φάσεις προγράμματος 6 Σκοποί 7 Στόχοι 8 Θεματικοό άξονες 8 Χωρισμός σε ομάδες 9 Μεθοδολογία που χρησιμοποιείται στο πρόγραμμα 11 α. Μελέτη πεδίου 11 β. Παιχνίδια ρόλων και προσομοίωσεις, δραματοποίηση 12 Αρχαία Αιγείρα 40 Ανακάλυψη του αρχαιολογικού χώρου και αναφορές για την πόλη 16 Η διαδρομή της πόλης μέσα στο χρόνο 17 Εικόνες της αρχαίας Αιγείρας 19 Αρχαία Θέατρα Γενικές πληροφορίες 26 Η ακουστική του αρχαίου θεάτρου 28 Οι δραματικοί αγώνες 28 Λαξευμένα Θέατρα 29 Αντιπροσωπευτικά δείγματα Αρχαίων Θεάτρων 30 Θέατρο Θορικού 30 Θέατρο Διονύσου 30 Θέατρο Επιδαύρου 31 Παράρτημα Η Αρχαία Αιγείρα στο φως των Αρχαιολογικών Ερευνών Aρχαιολογικός χώρος 34 Ιστορία - εξέλιξη της πόλης 36 Βιβλιογραφία Θεάτρου 39 Περιεχόμενα 40

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός. ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΥΛΗ ΤΟΥ ΑΔΡΙΑΝΟΥ Πρόκειται για τα απομεινάρια ενός από τους μεγαλύτερους ναούς του αρχαίου κόσμου, του ναού του Ολύμπιου Διός που ολοκλήρωσε, το 131 μ.χ., ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός.

Διαβάστε περισσότερα

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013

Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 Α Κύκλος: 1 14 Ιουλίου 2013 ΔΕΥΤΕΡΑ, 1 Ιουλίου Άφιξη στο ξενοδοχείο Ιλισός και τακτοποίηση στα δωμάτια 17:30 Κέρασμα και συνάντηση με τους υπεύθυνους των Θερινών Σχολείων 20:30-23:00 ΤΡΙΤΗ, 2 Ιουλίου 09:30-10:00

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ

ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ ΒΩΜΟΣ ΤΟΥ ΙΟΝΥΣΟΥ ΑΡΧΑΙΟ ΙΚΑΡΙΟΝ Ἐριχθονίου δὲ ἀποθανόντος καὶ ταφέντος ἐν τῷ αὐτῷ τεµένει τῆς Ἀθηνᾶς Πανδίων ἐβασίλευσεν, ἐφ οὗ ηµήτηρ καὶ ιόνυσος εἰς τὴν Ἀττικὴν ἦλθον. ἀλλὰ ήµητρα µὲν Κελεὸς [εἰς τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΦΘΟΡΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τα μνημεία που συναντάμε στους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, είναι φτιαγμένα με δομικούς λίθους διαφόρων πετρωμάτων, συνήθως ασβεστολίθων και μαρμάρων,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές

Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές Μουσείο Σχολείο Εκπαιδευτικές μουσειοσκευές Με τον όρο εκπαιδευτική μουσειοσκευή ονομάζουμε μια «βαλίτσα» που περιέχει ένα σύνολο από ποικίλα υλικά, τα οποία έχουν επιλεχθεί, σχεδιαστεί και κατασκευαστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»

1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» 1 Β Λυκείου: 1 Αρχαία γενικής παιδείας ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ» ( σύμφωνα με τις ερωτήσεις αξιολόγησης του υπουργείου Παιδείας) α ) Tο δράμα 1) Ποια είναι τα χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος

Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Οι Μαθητές: Αγγελόπουλος Ηρακλής Ανδρεσάκης Κωνσταντίνος Ο Πειραιάς (Αρχαία Ελληνικά: Πειραιεύς) είναι πόλη της περιφέρειας Αττικής και διαθέτει τον σημαντικότερο λιμένα της Ελλάδας και της ανατολικής

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης

Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης PROJECT Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Αξιοθέατα Μακεδονίας, Στερεάς Ελλάδας και Θράκης Μέλη: Αλέξανδρος Χατζόπουλος, Δέσποινα Γρηγοριάδου, Μαρία Γούλα, Αθανάσιος Ουζούνης, Ευθύμης Καραβίτης, Δημήτρης Χατζηβλασίου Επιμελητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΤΗΣ ΓΟΡΤΥΝΑΣ ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΘΕΑΤΡΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΠΕ ΒΑΜΟΥ «Ο ΟΙΚΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΑΣ» & «ΜΙΑ ΒΟΛΤΑ 5.000 ΧΡΟΝΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ» Παπαδογιαννάκη Κωνσταντίνα 1, Ποντικάκης Φώτης 2, Μιχελάκης Δημήτριος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως

Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως σε συνεργασία με την Α' ΕΠΚΑ-Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως Η Υπηρεσία Συντηρήσεως Μνημείων Ακροπόλεως (ΥΣΜΑ) δραστηριοποιείται στον αρχαιολογικό χώρο της Ακροπόλεως.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 12. Γλύπτες του 4 ου αι. π.χ. Σκόπας, Ευφράνωρ,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ 19 Σεπτεμβρίου 2013 ΘΕΜΑ: «ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Αγαπητοί συνεργάτες, Το γραφείο µας σε συνεργασία µε την Ένωση Ξενοδοχείων Αρκαδίας και µε τη στήριξη των ήµων Τρίπολης, Γορτυνίας και του Επιµελητήριο Αρκαδίας σας προσκαλούν να συµµετέχετε

Διαβάστε περισσότερα

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν:

Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης Τα πέντε θεματικά πάρκα εκτείνονται σε μήκος 1500 μ. από το Μέγαρο Μουσικής έως τους Ναυτικούς Ομίλους και περιλαμβάνουν: Ο ΚΗΠΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 1 / 6

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης

Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γλαύκη Γκότση, Δρ. Ιστορίας της Τέχνης Γυναίκες καλλιτέχνες και δημόσιος χώρος στη σύγχρονη Ελλάδα: όροι και όρια μιας σχέσης Διάχυτη είναι στις μέρες μας η αντίληψη ότι πλέον οι αντιξοότητες, θεσμικές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση»

11. ΩΔΕΙΟ ΔΙΟΥ «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» Το έργο «Το Ωδείο των Μεγάλων Θερμών του Δίου, Προστασία, Συντήρηση, Αποκατάσταση» εντάχθηκε στο Ε.Π. «Μακεδονία Θράκη 2007-2013» στις 6 Απριλίου 2011 και αναμένεται να ολοκληρωθεί το Φεβρουάριο 2014.

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο

Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο Η Λίνδος απέχει 50 χλμ. νότια από την πόλη της Ρόδου. Ο οικισμός διατηρεί το χρώμα και την ατμόσφαιρα μιας άλλης εποχής. Κυρίαρχο στοιχείο ο ρομαντισμός, που καταλαμβάνει τον επισκέπτη, μόλις φθάσει στο

Διαβάστε περισσότερα

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που

Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που ΚΡΗΝΗ Η Κρήνη είναι οικισμός και πρώην κοινότητα της Επαρχίας Πατρών του Νομού Αχαΐας και σήμερα είναι κοινοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πατρέων, που συνορεύει με τις πρώην κοινότητες και επίσης δημοτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010

ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΥΣ ΤΟΥ 9 ΟΥ KAI 22 ΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2009-2010 Νηπιαγωγεία που συμμετέχουν: 9 ο 2/θέσιο Ολοήμερο Νηπιαγωγείο Κατερίνης 22 ο 2/θέσιο Νηπιαγωγείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΤΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΑΠΟ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014-9 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 ΚΥΡΙΑΚΗ 4 ΤΟΥ ΜΑΗ 2014 Άφιξη των εταίρων κλιμακωτά στη διάρκεια της ημέρας. Παραλαβή και εγκατάσταση στο

Διαβάστε περισσότερα

Το Θέατρο του Διονύσου (νότια κλιτύς της Ακρόπολης) (από τον 6ο π.χ. αιώνα μέχρι σήμερα)

Το Θέατρο του Διονύσου (νότια κλιτύς της Ακρόπολης) (από τον 6ο π.χ. αιώνα μέχρι σήμερα) 1 Το Θέατρο του Διονύσου (νότια κλιτύς της Ακρόπολης) (από τον 6ο π.χ. αιώνα μέχρι σήμερα) Το θέατρο του Διόνυσου στην Ακρόπολη των Αθηνών ως αρχιτεκτονικό κτίσμα οφείλει την δημιουργία του στην λατρεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΘΕΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΘΕΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΘΕΑΣΗΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ 13 Δεκεμβρίου 2009 και 14 Απριλίου 2010 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΑΘΗΝΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΟ ΧΩΡΟΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Το πολύτεχνο είναι ένα καλλιτεχνικό εργαστήριο που προσφέρει εκπαιδευτικά και καλλιτεχνικά προγράμματα σε μαθητές ηλικίας 2 έως 9 ετών τα οποία είναι

Διαβάστε περισσότερα

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ http://enallaktikos-tourismos-messinia.weebly.com ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1 ου ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Eναλλακτικός Τουρισμός - είναι μια καινούρια φιλοσοφία στον τομέα του τουρισμού και περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας Γυμνάσιο Καρδαμύλης Το ταξίδι του Ευηνίωνα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Ι. Το δράμα 1. Τι είναι το δράμα και ποια στοιχεία χρησιμοποιήθηκαν σε αυτό από προγενέστερες μορφές ποίησης; ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Σχολικό βιβλίο σελίδα 9: «Το δράμα είναι μια σύνθετη στους θεατές». 2. Από πού προήλθε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΕ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΑΠΤΕΡΑΣ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ Ομάδα εργασίας: ΒΑΝΝΑ ΝΙΝΙΟΥ ΚΙΝΔΕΛΗ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ ΚΕ ΕΠΚΑ-ΥΠΠΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Σχολείο: ΛΥΚΕΙΟ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ, ΛΕΜΕΣΟΣ Τάξη: Α ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΙΣΤΟΡΙΑ Θέμα: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ενότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Για να γνωρίσει κάποιος τα Μετέωρα και να βιώσει τη μαγεία του πέτρινου δάσους, ο καλύτερος και μοναδικός τρόπος είναι να πεζοπορήσει ανάμεσα στους Μετεωρίτικους πύργους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ης ΑΠΟ 6 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ TΡΙΤΗ 18 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ: «ΧΩΡΟΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΚΕΡΑΜΙΚΩΝ ΕΙΔΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012

Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Επίσκεψη στο υδροδοτικό σύστηµα της Αθήνας Σχολή Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ. Μάθηµα: Αστικά Υδραυλικά Έργα Μάιος 2012 Πρόγραµµα επίσκεψης Μόρνος (Φράγµα, Υδροληψία, Έξοδος σήραγγας Ευήνου) Σάββατο 16:00-19:00

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ Ι. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΙ ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Το μάθημα της Θεατρικής Αγωγής θα διδάσκεται από φέτος στην Ε και Στ Δημοτικού. Πρόκειται για μάθημα βιωματικού χαρακτήρα, με κύριο

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο

Φρούρια, Κάστρα Κέρκυρα. Παλαιό Φρούριο Παλαιό Φρούριο Είναι χτισμένο σε μια δίκορφη φυσική τοποθεσία από τον 16ο αιώνα στην άλλοτε Βυζαντινή πόλη της Κέρκυρας. Το Παλιό φρούριο είναι ένα χαρακτηριστικό σύμβολο της παλιάς πόλης και οι δύο κορυφές

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΤΥΟ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ Σχολική χρονιά 2007-2008 Όνομα σχολείου: Δημοτικό Σχολείο Αλάμπρας Συντονιστική ομάδα: 1. Μερόπη Κυριάκου(Διευθύντρια) 2. Γιώτα Δημητρίου (Συντονίστρια) 3. Στάλω

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον

Εκπαίδευση σχετικά με το περιβάλλον Εκπαίδευση για το περιβάλλον Εκπαίδευση στο περιβάλλον Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (ΠΕ) ονομάζεται η διδασκαλία του τρόπου λειτουργίας του οικοσυστήματος και στόχος της είναι η αλλαγή της συμπεριφοράς των ανθρώπων προς μια αειφορική κατεύθυνση Εκπαίδευση σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ

ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΔΙΑΖΩΜΑΤΟΣ κ. ΣΤΑΥΡΟΥ ΜΠΕΝΟΥ ΣΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΘΕΑΤΡΑ ΤΟΥ ΠΕΙΡΑΙΑ 3 Μαρτίου 2010 Σωματείο «ΔΙΑΖΩΜΑ», Μπουμπουλίνας 30, Τ.Κ. 10682, Αθήνα www.diazoma.gr / info@diazoma.gr Την Τετάρτη

Διαβάστε περισσότερα

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011

CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 CHORD-Πολιτιστική Κληρονομιά: Αξιοποίηση Δυναμικού για Περιφερειακή Ανάπτυξη Καβάλα, 29 Ιουλίου 2011 ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ Η ΕΝΑ ΧΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ είναι Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ) κερδοσκοπικού

Διαβάστε περισσότερα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα

Σύνθεση προσεγγίσεων-μελλοντική έρευνα Ημερίδα Η έρευνα των αρχαίων συστημάτων ύδρευσης του Πειραιά στο πλαίσιο των έργων του ΜΕΤΡΟ. Μια πρώτη θεώρηση. Αθήνα 15 Μαΐου 2015 Συνδιοργάνωση Εφορεία Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β

ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΟΡΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΑΞΕΙΣ Α ΚΑΙ Β ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στο έγγραφο παρουσιάζονται οι ορισμοί λέξεων που αντιπροσωπεύουν έννοιες που απαντώνται στις ενότητες των τάξεων Α και Β. Η ερμηνείες που δίνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα

Η ελληνική και η ευρωπαϊκή ταυτότητα ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΝΔΟΦΡ/ΚΗΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: (4) ΚΕΙΜΕΝΟ Η ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα

Σειρά «ΘΥΜΗΣΙΣ» : Αρχαίος Ελληνικός Πολιτισμός και Γλώσσα Σειρά «ΛΟΓΟΜΑΘΕΙΑ+» : Διδασκαλία της Ελληνικής ως Μητρικής Γλώσσας Η «Λογομάθεια+» είναι ένα πολυμεσικό εκπαιδευτικό λογισμικό (σειρά 3 CD-ROM) που καλύπτει το σύνολο των φαινομένων της γραμματικής, του

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΑΜΕΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΑΜΕΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΤΑΜΕΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΙΣΤΩΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ του ΥΠ.ΠΟ.Τ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΕΡΓΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012

Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012 ή εναλλακτικά 04/04/2012 08/04/2012 ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΙΗΜΕΡΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΚΔΡΟΜΗΣ ΜΕ ΒΑΣΙΚΟ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟ ΤΗΝ ΠΑΤΡΑ ΤΗΣ Β ΤΑΞΗΣ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Χρόνος πραγματοποίησης εκδρομής: 28/03/2012-01/04/2012

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ

ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Α 4 ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Κα ΤΣΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ 1 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕΛ. 3 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΣΕΛ. 4 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΣΕΛ. 5 ΥΛΙΚΑ ΣΕΛ. 6 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ, ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΣΕΛ. 7 ΑΝΑΛΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΠΟΥΔΕΣ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ Θ.Ε.: ΕΠΟ 11 Κοινωνική και οικονομική ιστορία της Ευρώπης 2 η εργασία 2012 13 ΘΕΜΑ: «Στις παραμονές της λεγόμενης βιομηχανικής επανάστασης,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ

ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ 1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΜΕ ΤΟ GOOGLE EARTH: Η ΕΥΡΩΠΗ ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Κώστας Κύρος ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1 1. Ανοίξτε το λογισμικό Google Earth και προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θέση της Ευρώπης στη Γη. Κατόπιν για να

Διαβάστε περισσότερα

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30

1. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. Μονάδες 30 ΘΕΜΑ 9 ον οφοκλέους, Αντιγόνη, στ. 82-99. Να μεταφραστεί το τμήμα: Εἰ καὶ δυνήσῃ γ τοῖς φίλοις δ ὀρθῶς φίλη. 2. Να εντοπίσετε στο παρακάτω κείμενο δύο ανακρίβειες και στη θέση τους να γράψετε το σωστό.

Διαβάστε περισσότερα

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater

Διήμερο σεμινάριο. Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία. Bar theater Διήμερο σεμινάριο Εισαγωγή στη θεατρική Σκηνοθεσία Bar theater & Γιατί η υποκριτική είναι Τέχνη Σάββατο και Κυριακή 19 και 20 Οκτωβρίου 2013 στην αίθουσα του ''Θυρεάτη''(παραπλεύρως Αφων Καρκούλη) Έναρξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΠΙΩΝ: Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Αγαπητοί κυρίες και κύριοι, Η διαφορετικότητα των φυσικών και ανθρώπινων συνθηκών ορίζει τα τοπία των περιοχών μας. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό

ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό ΡΟΜΑΝΙΚΗ ΤΕΧΝΗ 1000-1150 μ.χ. Στα μέσα του 11 ου αιώνα οι κάτοικοι της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης ανεξαρτητοποιούνται από το κλασικό και ρωμαϊκό παρελθόν. Κατά την διάρκεια αυτής της περιόδου έχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα