ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ"

Transcript

1 Philipp Thomas & Rufus May For the Hearing Voices Network ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΨΥΧΟΦΑΡΜΑΚΑ Μετφρ. από τα αγγλικά: Θωμάς Χαραλαμπίδης Εισαγωγή Σε πολλούς και πολλές από αυτούς που ακούν φωνές χορηγείται φαρμακευτική αγωγή. Αυτό συμβαίνει, γιατί η ψυχιατρική ερμηνεύει την εμπειρία τους ως σύμπτωμα βαριάς ψυχικής νόσου, συνήθως της σχιζοφρένειας. Η φαρμακευτική αγωγή, που χρησιμοποιείται συχνότερα, ανήκει σε μία οικογένεια φαρμάκων, που καλούνται νευροληπτικά ή μείζονα ηρεμιστικά (η λέξη νευροληπτικά προέρχεται από δύο αρχαίες ελληνικές λέξεις και σημαίνει «έλεγχο του νευρικού συστήματος», λόγω των ιδιαιτέρως ισχυρών επιδράσεων αυτών των φαρμάκων στον εγκέφαλο). Ενίοτε τα φάρμακα αυτά αναφέρονται και ως αντιψυχωτικά, αλλά υπάρχουν διαφορετικές ερμηνείες σε σχέση με το αν και κατά πόσο είναι πράγματι «αντιψυχωτικά». Στον πίνακα 1 αναφέρονται συνοπτικά οι βασικές ομάδες των μειζόνων ηρεμιστικών. Πάντως, είτε είναι όντως «αντιψυχωτικά», είτε όχι, πολλοί τα χρησιμοποιούν και βλέπουν βελτίωση, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Έχουν μία ηρεμιστική επενέργεια και μπορούν να μειώσουν την εσωτερική αγωνία και τη δυσφορία. Μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση του ύπνου. Ενίοτε μειώνουν την ένταση των φωνών και τη δυσφορία που μερικές φορές προκαλούν οι φωνές. Κάποιοι άλλοι ωστόσο δεν ωφελούνται από αυτά τα φάρμακα. 1

2 Πίνακας 1 Συνήθη μείζονα ηρεμιστικά Συμβατικές ταμπλέτες Χλωροπρομαζίνη (largactil) Συμβατικά ενέσιμα μακράς αποδέσμευσης (depot) Depixol «νέας γενιάς» άτυπα νευροληπτικά Olanzapine Tirfluoperazine (stelazine) Modecate Risperidone Droperidol Clopixol Quetiapine Pimozide Zuclopenthixol Clozaril Amisulpiride Πολλοί ψυχίατροι θεωρούν ότι εάν έχετε παρουσιάσει σημάδια σχιζοφρένειας, όπως το να ακούτε φωνές, συνεχίζει να υφίσταται ο κίνδυνος επιστροφής στην κατάσταση αυτή για όλο το υπόλοιπο της ζωής σας. Δεν υπάρχει «θεραπεία» για τη σχιζοφρένεια. Η πιθανότητα ίασης δεν συζητείται καν. Για αυτό το λόγο θεωρούν ότι, άπαξ και άρχισε κανείς τέτοιου είδους φαρμακευτική αγωγή, πρέπει να τη συνεχίσει εφ όρου ζωής. Αυτό απορρέει από την πεποίθηση τους ότι τα φάρμακα βοηθούν στον έλεγχο μιας χημικής ανισορροπίας στον εγκέφαλο που, κατά την άποψη τους, είναι η αιτία της σχιζοφρένειας. Το πρόβλημα έγκειται στο ότι η πολυετής χρήση των μειζόνων ηρεμιστικών, σε μορφή ταμπλέτας ή σε ενέσιμη μορφή, ενέχει τον κίνδυνο να εμφανιστούν σοβαρές μακροπρόθεσμες βλάβες. Συχνά αυτές οι βλάβες παίρνουν τη μορφή αφύσικων κινήσεων του στόματος και του προσώπου. Οι άνθρωποι που φτάνουν σε αυτή την κατάσταση, γνωστή ως όψιμη δυσκινησία, συχνά δεν γνωρίζουν τη βαρύτητα της εικόνας που δίνουν αυτές οι κινήσεις και δεν έχουν καμία δυνατότητα να τις 2

3 ελέγξουν. Περίπου 20% κατά μέσον όρο των ανθρώπων που λαμβάνουν σε μακροχρόνια βάση μείζονα ηρεμιστικά κινδυνεύουν να αναπτύξουν όψιμη δυσκινησία μετά από χρόνια συνεχούς λήψης τους. Υπάρχει μία ακόμη, λιγότερο αναγνωρισμένη, παρενέργεια της χρόνιας χρήσης μειζόνων ηρεμιστικών. Αφορά μια ιδιαίτερη εξάρτηση από το φάρμακο, που σημαίνει ότι, αν διακόψετε απότομα τη λήψη του μετά από ένα διάστημα που το λαμβάνατε, υπάρχει περίπτωση να βιώσετε συμπτώματα που θυμίζουν την αρχική σας ψύχωση. Μολονότι αυτή μπορεί να μην είναι μία πραγματική «υποτροπή» της σχιζοφρένειας, το πρόβλημα είναι ότι ο ψυχίατρος σας πολύ πιθανόν να την ερμηνεύσει έτσι. Αυτό θα αυξήσει την πίεση που ασκεί απέναντί σας, προκειμένου να συνεχίσετε την αγωγή σας για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτές τις δύο μακροπρόθεσμες παρενέργειες (την όψιμη δυσκινησία και την «εξάρτηση» από τα φάρμακα) τις προκαλούν πιθανόν οι ίδιοι μηχανισμοί. Για να κατανοήσετε πόσο σημαντικό είναι να μη σταματάτε απότομα την αγωγή, έχει σημασία να αντιληφθείτε εν συντομία τον τρόπο δράσης των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Πώς ενεργούν στον εγκέφαλο τα μείζονα ηρεμιστικά; Ο εγκέφαλος συναπαρτίζεται από εκατομμύρια μικροσκοπικά κύτταρα. Το καθένα από αυτά έχει σώμα, με έναν αριθμό λεπτών απολήξεων που μοιάζουν με λεπτά κομμάτια σύρμα. Σχήμα1 Πώς επενεργούν τα μείζονα ηρεμιστικά Αυτές οι απολήξεις συνδέονται με άλλα κυτταρικά σώματα. Οι «συρμάτινες» απολήξεις δεν ακουμπάνε απευθείας την επιφάνεια του επόμενου κυτταρικού σώματος, αλλά διαχωρίζονται από ένα μικροσκοπικό κενό που ονομάζεται σύναψη. Πιστεύεται ότι εγκεφαλική δραστηριότητα συμβαίνει, όταν μια νευρική διέγερση, που μοιάζει με μια ελάχιστη ηλεκτρική εκκένωση, μεταδίδεται από το ένα κύτταρο στο άλλο μέσω των «συρμάτινων» απολήξεων. 3

4 Όταν μια ηλεκτρική διέγερση φτάσει στο διάκενο, που ονομάζεται «σύναψη», πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός που να διασφαλίζει ότι θα το δρασκελίσει και θα συνεχίσει στο επόμενο νευρικό κυτταρικό σώμα, ώστε να μεταφερθεί η διέγερση, που συνιστά την εγκεφαλική λειτουργία. Σχήμα 2 Πώς επενεργούν τα μείζονα ηρεμιστικά Το τέλος του σύρματος, ακριβώς πριν από το κενό, είναι ελαφρά διεσταλμένο (σχήμα 2). Αυτό συμβαίνει, διότι περιέχει μεγάλο αριθμό μικροσκοπικών θηλάκων, που περιέχουν χημικές ουσίες, που ονομάζονται νευροδιαβιβαστές. Όταν η ηλεκτρική διέγερση του νεύρου φτάνει στο τέλος της απόληξης, απελευθερώνεται το περιεχόμενο κάποιων θηλάκων στο διάκενο και διαχέεται ταχύτατα μέσα σ αυτό. Σχήμα 3 Πώς επενεργούν τα μείζονα ηρεμιστικά Όταν οι νευροδιαβιβαστές φτάσουν στην άλλη πλευρά του διάκενου (της σύναψης) γεμίζουν κάποιες ειδικού σχήματος θήκες, που υπάρχουν στο κυτταρικό σώμα και ονομάζονται υποδοχείς. Όταν ο νευροδιαβιβαστής έχει εφαρμόσει στον υποδοχέα του, λαμβάνουν χώρα χημικές αντιδράσεις, με αποτέλεσμα μια καινούρια σειρά ηλεκτρικών διεγέρσεων, που συνεχίζουν τη διαδρομή προς το επόμενο κυτταρικό σώμα και τις απολήξεις του (σχήμα 4). Όλο αυτό συμβαίνει απίστευτα γρήγορα. Υπάρχουν πολλών ειδών νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο και πολλών ειδών υποδοχείς. Επί παραδείγματι ο χημικός νευροδιαβιβαστής που καλείται σεροτονίνη πιστεύεται ότι μειώνεται στην πάθηση της κατάθλιψης. Το ίδιο και η νοραδρεναλίνη. Η ντοπαμίνη είναι ένας σημαντικός διαβιβαστής που τον συναντούμε σε τουλάχιστον τέσσερις από τις πέντε περιοχές του εγκεφάλου. Σχήμα 5 Διαδρομές της ντοπαμίνης στον εγκέφαλο 4

5 Πολλοί ψυχίατροι θεωρούν ότι τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας, όπως το να ακούει κανείς φωνές, συμβαίνουν γιατί υπάρχει μια αύξηση στη δραστηριότητα της ντοπαμίνης σε μία συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου, στις νευρικές απολήξεις που συνδέουν το εμπρόσθιο τμήμα του εγκεφάλου με το μεσαίο τμήμα του. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχουν αποδείξεις γι αυτο. Όμως τα μείζονα ηρεμιστικά επιφέρουν σοβαρές αλλαγές, μπλοκάροντας και μειώνοντας τη μετάδοση της ντοπαμίνης. Πιστεύεται ότι αυτά τα φάρμακα καταλαμβάνουν τους υποδοχείς ντοπαμίνης και αποτρέπουν τα μόρια της ντοπαμίνης από το να έρθουν σε επαφή μεταξύ τους και με τους υποδοχείς. Αυτό σημαίνει ότι η νευρική διέγερση δεν μπορεί να προχωρήσει στο επόμενο κύτταρο. Επομένως η δραστηριότητα του νεύρου μειώνεται σε αυτά τα τμήματα του εγκεφάλου που εξαρτώνται από τη ντοπαμίνη ως νευροδιαβιβαστή. Θεωρείται ότι η μείωση της δραστηριότητας της ντοπαμίνης σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου «μειώνει» κάποια συμπτώματα της σχιζοφρένειας, όπως το να ακούει κανείς φωνές ή να έχει παράξενες πεποιθήσεις. Η δραστηριότητα της ντοπαμίνης μειώνεται φυσικά μ αυτά τα φάρμακα και σε άλλα τμήματα του εγκεφάλου (δες το σχήμα 5). Μια τέτοια περιοχή, βαθιά στο κέντρο του εγκεφάλου είναι μία περιοχή ονομαζόμενη striatum, γνωστή για τη σημασία της στη ρύθμιση των κινήσεων και τη δραστηριότητα και το συντονισμό των μυών. Γνωρίζουμε ότι μία έλλειψη στην εκπομπή ντοπαμίνης σε αυτή την περιοχή προκαλεί νόσο του Πάρκινσον, ασθένεια κατά την οποία οι κινήσεις γίνονται πιο αργές, τα χέρια τρέμουν, και το βάδισμα γίνεται πολύ αργό και δύσκολο. Τα μείζονα ηρεμιστικά προκαλούν μια μορφή νόσου του Πάρκινσον, επειδή μειώνουν την έκλυση ντοπαμίνης στο striatum. Το σημείο παραγωγής ορμονών εδράζει στη βάση του εγκεφάλου και ρυθμίζει τις ορμόνες του σώματος. Υπάρχουν σημαντικές νευρικές ίνες που διέρχονται από το μέσο εγκέφαλο προς το σημείο παραγωγής ορμονών. Εδώ ίνες που χρησιμοποιούν τη ντοπαμίνη ως νευροδιαβιβαστή ελέγχουν την έκκριση της ορμόνης που ονομάζεται προλακτίνη. Τα νευροληπτικά που μπλοκάρουν τη ντοπαμίνη μειώνουν την εκπομπή της σε αυτές τις ίνες, με αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων προλακτίνης στο σώμα. Αυτό 5

6 μπορεί να οδηγήσει σε πολλά προβλήματα, μεταξύ των οποίων η αύξηση του στήθους και η παραγωγή γάλακτος στους άντρες και στις γυναίκες, διάφορα σεξουαλικά προβλήματα, καθώς και ανωμαλίες στον έμμηνο κύκλο των γυναικών. Υπάρχει μια περιοχή κυττάρων, τα οποία βρίσκονται στο βάθος του εγκεφάλου και είναι ευαίσθητα στη χημική ισορροπία του σώματος. Εάν η ισορροπία αλάτων ή άλλων χημικών συστατικών διαταραχθεί, τα κύτταρα αυτά ενεργοποιούνται με αποτέλεσμα ασθένεια και έμετο. Γι αυτό ο έμετος είναι κοινό σύμπτωμα πολλών ασθενειών. Αυτή η αντίδραση ελέγχεται από την εκπομπή της ντοπαμίνης, πράγμα που εξηγεί γιατί η χλωροπρομαζίνη σε μικρές δόσεις από παλιά χρησιμοποιείται ως αντιεμετικό, δηλαδή ως φάρμακο που σταματά τον έμετο. Σε αυτό το σημείο πρέπει να προσέξουμε δυο πράγματα. Το πρώτο είναι ότι, όπως είδαμε, η ντοπαμίνη ως νευροδιαβιβαστής βρίσκεται σε διάφορα τμήματα του εγκεφάλου, όχι μόνο σε όσα θεωρούνται σημαντικά για τη σχιζοφρένεια. Το δεύτερο αφορά στη μακροχρόνια χρήση οποιουδήποτε φαρμάκου μπλοκάρει τη δράση νευροδιαβιβαστών. Από τον 19 ο αιώνα οι φυσιολόγοι (επιστήμονες που μελετούν τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος τόσο σε κατάσταση υγείας όσο και ασθένειας) έχουν κατανοήσει ότι το σώμα έχει από τη φύση του την τάση να εξισορροπεί κάθε απόκλιση ή εξωτερική επιρροή που μετακινεί την εσωτερική του κατάσταση από ένα συγκεκριμένο, δεδομένο εκ των προτέρων, επίπεδο. Το πιο απλό παράδειγμα επί αυτού είναι η θερμοκρασία Όταν κάνει ζέστη, η θερμοκρασία του σώματος ανεβαίνει ελάχιστα. Λόγω του ότι μία μεταβολή στη θερμοκρασία του σώματος θα μπορούσε να αποβεί μοιραία, υπάρχει ένα κέντρο στον εγκέφαλο που ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος έτσι ώστε, όταν αυτή αυξάνεται, αυξάνεται και η παροχή αίματος στο σώμα. Αυτό μας κάνει να ιδρώνουμε και η εξάτμιση του ιδρώτα δροσίζει το σώμα, μειώνοντας κατ αυτό τον τρόπο τη θερμοκρασία. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται αυτορρύθμιση ή ομοιόσταση και υπάρχει για να διασφαλίζει με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο τη λειτουργία του σώματος μέσα σε ένα περιορισμένο περιθώριο μεταβολής των τιμών. Τα περισσότερα φάρμακα είναι ουσίες, που δεν υπάρχουν στη φύση. Δεν υπάρχουν εκ φύσεως στο ανθρώπινο σώμα. Οι επιδράσεις τους στον εγκέφαλο, επί 6

7 παραδείγματι στη αναστολή έκλυσης ντοπαμίνης, είναι σε μεγάλο βαθμό μη φυσικές. Ακριβώς όπως οι μηχανισμοί αυτορρύθμισης κάνουν το σώμα να ιδρώνει προκειμένου να μειώσει τη θερμοκρασία του, όταν κάνει πολύ ζέστη, παρόμοιοι μηχανισμοί επιφέρουν μακροπρόθεσμες αλλαγές στον εγκέφαλο προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα αποτελέσματα της λήψης νευροληπτικών φαρμάκων στην έκλυσης ντοπαμίνης. Δύο είναι οι αλλαγές που παρατηρούνται (Σχήμα 6). 1. διπλασιάζεται ο αριθμός των υποδοχέων 2. αυξάνεται η ευαισθησία τους. Σχήμα 6 Κατά πρώτον αυξάνεται ο αριθμός των υποδοχέων ντοπαμίνης. Όσοι περισσότεροι υποδοχείς υπάρχουν, τόσο μεγαλώνει η πιθανότητα, η μειωμένη ποσότητα ντοπαμίνης, που πλέον εκλύεται, να είναι αποτελεσματική ως διαβιβαστής. Κατά δεύτερον αυξάνεται η ευαισθησία των υποδοχέων. Αυτό σημαίνει ότι γίνεται πιθανότερο, κάθε υποδοχέας να επηρεαστεί από τη μειωμένη ποσότητα ντοπαμίνης. Έρευνες σε ζώα απέδειξαν ότι μετά από 1 χρόνο λήψης νευροληπτικών διπλασιάζεται ο αριθμός υποδοχέων ντοπαμίνης και αυτοί καθίστανται πολύ πιο ευαίσθητοι στην παρουσία ντοπαμίνης. Ποιες είναι οι πιθανές συνέπειες αυτού του φαινομένου σε ανθρώπους που είναι σε αγωγή με νευροληπτικά εδώ και κάποιο καιρό; Αν η δόση των φαρμάκων μειωθεί πολύ γρήγορα, το σώμα δεν έχει στη διάθεση του αρκετό χρόνο, για να προσαρμοστεί στις χαμηλότερες δόσεις της φαρμακευτικής ουσίας. Ας μην ξεχνούμε ότι με την πάροδο των ετών, κατά τα οποία το άτομο βρίσκεται υπό αγωγή, ο εγκέφαλος προσαρμόζεται μέσω της αύξησης του αριθμού των υποδοχέων ντοπαμίνης, αλλά και της αύξησης της ευαισθησίας τους. Αυτές οι αλλαγές χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να συντελεστούν και μπορεί να απαιτηθούν πολλά χρόνια για να πάψουν να υφίστανται. Η αιφνίδια διακοπή του φαρμάκου, υπό αυτές τις συνθήκες, σημαίνει ότι τίθεται τελείως εκτός ελέγχου η έκλυση ντοπαμίνης σε όλα τα τμήματα του εγκεφάλου. Αυτό συμβαίνει, διότι η διακοπή του φαρμάκου σημαίνει ότι τα συστήματα ντοπαμίνης του εγκεφάλου δεν είναι πλέον μπλοκαρισμένα. Ωστόσο, όπως ήδη είδαμε, έχει επέλθει συν τω χρόνω μια αύξηση του αριθμού και της ευαισθησίας των υποδοχέων. Αυτό με τη σειρά του σημαίνει ότι τώρα θα υπάρξει μια σχετική αύξηση στην ποσότητα έκλυσης ντοπαμίνης στα τμήματα του εγκεφάλου, όπου αυτή χρησιμοποιείται ως διαβιβαστής. Αυτό έχει πολυάριθμες συνέπειες, ανάλογα με το ποιο τμήμα του εγκεφάλου εξετάζουμε. Σε αυτά τα τμήματα του εγκεφάλου, που θεωρούνται σημαντικά για τη σχιζοφρένεια, δηλαδή 7

8 στις συνδέσεις μεταξύ του εμπρόσθιου και του μέσου εγκεφάλου, η αυξημένη δραστηριότητα σημαίνει ότι τα συμπτώματα της σχιζοφρένειας μπορεί να εμφανισθούν σε επιδείνωση. Το άτομο φαίνεται να διακατέχεται από μεγάλη αγωνία και φόβο. Δυσκολεύεται να κοιμηθεί. Οι φωνές που ακούει μπορεί να γίνουν πιο επίμονες και να γίνει πιο καχύποπτος. Με άλλα λόγια μπορεί να φαίνεται ότι βιώνει μία «επιδείνωση» της ψύχωσης. Τουλάχιστον έτσι μεταφράζουν οι ψυχίατροι την κατάστασή του, με αποτέλεσμα να το συμβουλεύουν να επιστρέψει στη φαρμακευτική αγωγή και να παραμείνει σε αυτή. Φαίνεται να υπάρχουν αξιοσημείωτες διαφορές από άτομο σε άτομο στο χρόνο που χρειάζεται για αυτές τις αλλαγές. Μερικοί γίνονται «εξαρτημένοι» από τα νευροληπτικά μετά από αρκετά χρόνια λήψης τους. Σε άλλους αυτό το πρόβλημα μπορεί να εμφανιστεί μετά από μόλις λίγους μήνες ή, σπανιότερα, λίγες εβδομάδες λήψης αγωγής με νευροληπτικά. Η επανεμφάνιση ψυχωτικών εμπειριών σε λίγες εβδομάδες ή μήνες λόγω διακοπής μειζόνων ηρεμιστικών έχει ονομαστεί ύστερη ή όψιμη ψύχωση, διότι εμφανίζεται μετά από ένα διάστημα υπό φαρμακευτική αγωγή. Προσφάτως η έκφραση «ψύχωση υπερευαισθησίας» χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει το ίδιο φαινόμενο. Αυτό, διότι θεωρείται ότι η επανεμφάνιση της ψύχωσης προκύπτει, επειδή οι υποδοχείς ντοπαμίνης δείχνουν αυξημένη ευαισθησία στην ουσία αυτή, κατόπιν μακροχρόνιας χρήσης φαρμάκων, που εμπόδιζαν τη δραστηριότητά της. Στα τμήματα του εγκεφάλου που ρυθμίζουν την κίνηση η αυξημένη δραστηριότητα της ντοπαμίνης θεωρείται ότι ευθύνεται για μη φυσιολογικές κινήσεις του στόματος και του προσώπου (μολονότι αυτές οι κινήσεις μπορεί να επηρεάσουν επίσης και άλλα όργανα του σώματος) και καλούνται όψιμη δυσκινησία. Αν κανείς σταματήσει με πολύ αιφνίδιο τρόπο τη λήψη νευροληπτικών μπορεί να διαταραχθούν και άλλα συστήματα ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Αν αυτό συμβεί στα συστήματα που ελέγχουν τον έμετο, μπορεί να δοκιμάσετε την πολύ δυσάρεστη εμπειρία του έμετου ή της ναυτίας, που μπορεί να επιμένουν για μήνες μετά τη διακοπή των φαρμάκων. Σταματώντας τα φάρμακα Μετά από τα παραπάνω, πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι, εάν λαμβάνατε φαρμακευτική αγωγή για κάποιο διάστημα, η αιφνίδια διακοπή της δεν είναι καλή ιδέα. Μπορεί να σας κάνει να αισθανθείτε πολύ άσχημα για πολλούς μήνες. Μπορεί επίσης να βιώσετε ψυχολογικές διαταραχές που οι ειδικοί θα τις ερμηνεύσουν ως «υποτροπή» της ψύχωσης. 8

9 Σταδιακή μείωση Ο τρόπος για να αποφύγετε κάτι τέτοιο είναι η πολύ σταδιακή μείωση των φαρμάκων που λαμβάνετε. Είναι δύσκολο να πει κανείς πόσο ακριβώς χρόνο χρειάζεται να πάρει η μείωση της αγωγής σας, αλλά υπάρχει ένας χρήσιμος «κανόνας του αντίχειρα», σύμφωνα με τον οποίο ο απαιτούμενος χρόνος για τη διακοπή των φαρμάκων πρέπει να αντιστοιχεί με τον χρόνο λήψης τους πριν από την έναρξη της μείωσης τους. Αν παίρνατε φάρμακα για 6 μήνες, πρέπει σε διάστημα 6 μηνών να μειώσετε τη δόση. Αν παίρνατε για 2 χρόνια, πρέπει σε διάστημα περίπου 2 ετών να μειώσετε τη δόση. Θα ρωτούσε κάποιος «εντάξει, αν έπαιρνε κανείς φάρμακα για διάστημα 20 ετών, 20 χρόνια θα έπρεπε να περάσουν για να μειώσει τη δόση;». Όχι απαραίτητα. Η γενική αρχή είναι η δόση του φαρμάκου να μειώνεται με αρκετά αργό ρυθμό, ώστε να δίνει στο σώμα σας την ευκαιρία να ξαναπροσαρμοστεί στις χαμηλότερες δόσεις. Συνήθως μια μείωση κατά 10% της συνολικής δόσης είναι ένα καλό ξεκίνημα. Έτσι, αν λαμβάνατε 200 mg χλωροπρομαζίνης (σκεύασμα largactil), το να το μειώσετε στα 180 mg θα ήταν μια καλή αρχή. Μετά από κάθε μείωση πρέπει να περιμένετε πριν προχωρήσετε σε περαιτέρω μειώσεις. Είναι μάλλον συχνό φαινόμενο άνθρωποι που μειώνουν τη δόση των φαρμάκων να βιώνουν μετά αυξημένα επίπεδα αγωνίας και σε κάποιο βαθμό διαταραχές στον ύπνο. Αυτές οι εμπειρίες συνήθως λήγουν μετά από 2 ή 3 εβδομάδες χαμηλότερης δόσης. Σημάδια που προειδοποιούν για όψιμη ψύχωση Μετά από μια μείωση στη δόση, σημαντικά ανησυχητικά σημάδια μπορεί να είναι ενδείξεις ότι βρίσκεστε σε κίνδυνο να αναπτύξετε όψιμη ψύχωση. Οι διαταραχές του ύπνου και η αγωνία μπορεί να επιμείνουν και για διάστημα άνω των 3 εβδομάδων, και ακόμη και να χειροτερέψουν. Συχνά πολλοί γίνονται ιδιαιτέρως νευρικοί. Αισθάνονται ότι δεν τους χωράει ο τόπος, είναι αδύνατο να κάτσουν κάπου και τριγυρνούν σαν την άδικη κατάρα τις περισσότερες ώρες. Μεγαλύτερη σημασία έχουν μάλλον φαινόμενα μη φυσιολογικών κινήσεων στο στόμα, τη γλώσσα και το σαγόνι ή φαινόμενα όψιμης δυσκινησίας. Ενίοτε οι κινήσεις αυτές μπορεί να επεκταθούν δυσμενώς σε άλλα τμήματα του σώματος, όπως τα χέρια και ο λαιμός. Αν εμφανιστούν τέτοιες κινήσεις ή χειροτερέψουν αισθητά αμέσως μετά την μείωση της δόσης, 9

10 είναι σημαντικό να προσέξετε. Ίσως χρειαστεί να σκεφτείτε σοβαρά την αύξηση της δόσης ξανά στα προηγούμενα επίπεδα. Ένα άλλο σημαντικό σημάδι είναι η αίσθηση ότι είστε άρρωστος ή η τάση για έμετο. Ιατρικές έρευνες έδειξαν ότι η παύση λήψης μειζόνων ηρεμιστικών σε υπερβολικά σύντομο χρόνο συνδέεται ευθέως με σοβαρούς εμέτους. Πώς να αντιμετωπίσει κανείς τα ανησυχητικά μηνύματα Σε γενικές γραμμές, το καλύτερο που έχετε να κάνετε, εάν αρχίσετε να έχετε όψιμη ψύχωση ή όψιμη δυσκινησία, είναι να επιστρέψετε στην αρχική δόση του φαρμάκου, που λαμβάνατε πριν την τελευταία μείωση. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί και να πρέπει να την αυξήσετε σε σχέση με τη δόση αυτή. Οι περισσότεροι διαπιστώνουν ότι, μετά την επιστροφή στην αρχική δόση, εντός ολίγων ημερών τα συμπτώματα ομαλοποιούνται. Είναι σημαντικό να μη μειώσετε τη δόση πολύ απότομα ή σε πολύ μεγάλη ποσότητα, όταν αρχίσετε να αισθάνεστε καλύτερα. Θα ήταν μια καλή ιδέα να περιμένετε μερικές εβδομάδες, ή ακόμη και μήνες, ανάλογα με το χρονικό πλάνο που έχετε σχεδιάσει για την παύση της λήψης, προκειμένου να δώσετε στο σώμα σας την ευκαιρία να προσαρμοστεί στη νέα δόση του φαρμάκου. Από τη στιγμή που αποφασίσατε μια νέα μείωση, σας συμβουλεύουμε να προσπαθήσετε να επιτύχετε μια μικρότερη μείωση. Για παράδειγμα αν αρχίσατε να έχετε σημάδια όψιμης δυσκινησίας ή ψύχωσης 3 εβδομάδες μετά τη μείωση της ημερήσιας δόσης της χλωροπρομαζίνης από τα 200 mg στα 180 mg, πρέπει να επιστρέψετε σε ημερήσια δόση 200 mg και να περιμένετε να ισορροπήσει η κατάσταση. Όταν αποφασίσετε μια περαιτέρω μείωση, προσπαθήστε να κατεβάσετε την ημερήσια δόση από τα 200 mg στα 190 mg. Μπορείτε να προμηθευθείτε ταμπλέτες χλωροπρομαζίνης των 10 mg από τον οικογενειακό γιατρό σας ή αλλιώς μπορείτε να προτιμήσετε χλωροπρομαζίνη σε σιρόπι. Είναι πολύ πιο εύκολο μετρώντας το σιρόπι να προχωρήσετε σε πολύ μικρές μειώσεις της δόσης. Αυτό είναι ένα χρήσιμο κόλπο. Είναι πολύ εύκολο να πειραματιστείτε για να βρείτε το πλέον κατάλληλο επίπεδο μείωσης ανάλογα με το πώς αισθάνεστε. Αυτό λειτουργεί καλά με τα φάρμακα που διατίθενται σε μορφή σιροπιού ή γενικά σε υγρή μορφή, όμως δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει με όλα τα μείζονα ηρεμιστικά. Προετοιμάζοντας τη μείωση 10

11 Εάν θέλετε να μειώσετε τη δόση της φαρμακευτικής αγωγής, είναι σημαντικό να συζητήσετε τα σχέδια σας με όσο το δυνατόν περισσότερους. Σίγουρα πρέπει να το συζητήσετε με τον/την σύντροφο σας και την οικογένεια σας, αν μένετε μαζί της. Πρέπει επίσης να το συζητήσετε με τον οικογενειακό γιατρό σας, τον ψυχίατρο σας, τη νοσοκόμα σας και οποιοδήποτε άλλον επαγγελματία υγείας τυχόν διαθέτετε. Είναι πραγματικά μεγάλης σημασίας να γνωρίζει ο σύντροφος σας ή η οικογένεια σας τι σκέφτεστε να κάνετε. Δώστε τους να διαβάσουν αυτό το φυλλάδιο για να ξέρουν τι να περιμένουν. Αν και εσείς και εκείνοι είναι προετοιμασμένοι για πιθανές δυσκολίες στην προσπάθεια μείωσης της δόσης, τότε όλοι γνωρίζουν τι να περιμένουν. Μιλήστε με τους πλέον οικείους σας για το τι ενδέχεται να σας συμβεί. Βεβαιωθείτε ότι έχετε ένα από κοινού συμφωνημένο σχέδιο αν υπάρξουν σημάδια υποτροπής. Το σχέδιο πρέπει να συγκεκριμενοποιεί, βάσει της προηγούμενης εμπειρίας, ποια είναι τα πρώτα σημάδια για κάτι τέτοιο και τι πρέπει να γίνει εάν αυτό συμβεί, επί παραδείγματι επιστροφή στην προηγούμενη δόση. Σκεφτείτε τη χρήση μιας επίσημης νομότυπης δήλωσης (πρβλ. ψυχιατρική διαθήκη) που να περιέχει πώς θέλετε να σας βοηθήσουν αν, λόγω της ψύχωσης, βρεθείτε σε κατάσταση που δύσκολα θα μπορείτε να εκφράσετε τη βούληση σας. Έχει επίσης μεγάλη σημασία να ξέρουν τι σκοπεύετε να κάνετε οι επαγγελματίες που εμπλέκονται στη θεραπεία σας. Στις μέρες μας πολλοί ψυχίατροι είναι πιο ευέλικτοι και δεν πιστεύουν στην αναγκαιότητα της μακροχρόνιας χορήγησης φαρμάκων. Ο ψυχίατρος ή ο γενικός γιατρός σας μάλλον μπορεί να σας προσφέρει επιπλέον βοήθεια και συμβουλή, όπως για παράδειγμα να αλλάξει την αγωγή σας, ώστε να τη λαμβάνετε σε πόσιμη μορφή. Οι γιατροί ανησυχούν, όταν οι ασθενείς ξαφνικά παύουν να λαμβάνουν την αγωγή. Αν ξέρουν ότι έχετε κατά νου να κάνετε μειώσεις στα φάρμακα σε βάθος χρόνου τότε είναι περισσότερο πιθανό να σας προσφέρουν θετική βοήθεια και θετικές συμβουλές. Η επιλογή της κατάλληλης στιγμής στη ζωή σας για την έναρξη έχει πραγματικά πολύ μεγάλη σημασία. Πάμπολλοι παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν τη συναισθηματική ευεξία και την ψυχική υγεία μας. Το στρες που συνδέεται με μεγάλες αλλαγές στη ζωή μας, όπως η έναρξη μιας καινούριας δουλειάς, μια μετακόμιση, η ανεργία ή το τέλος ενός ερωτικού δεσμού μπορεί να πυροδοτήσει συναισθηματική διαταραχή και προβλήματα ψυχικής υγείας, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και το να ακούει κανείς φωνές. Το να μειώσει κανείς την αγωγή σε τέτοιες περιόδους δεν συνιστάται. Το συναισθηματικό και σωματικό στρες που συνδέεται με τη μείωση των φαρμάκων μπορεί να γίνει ακόμη πιο ισχυρό, όταν συνδυαστεί με το στρες που σχετίζεται με τις αλλαγές στη ζωή. Γι αυτό είναι πάντοτε προτιμότερο να προγραμματίσετε τη μείωση της λήψης φαρμάκων σε μια στιγμή σταθερότητας στη ζωή σας. 11

12 Αυτό πρέπει να το συζητήσετε με τον/την σύντροφο σας ή την οικογένεια σας. Δείτε τι έχουν να σας πουν σχετικά. Είναι πιο πιθανό να τα καταφέρετε στην προσπάθεια να μειώσετε τα φάρμακα, αν οι άνθρωποι του περιβάλλοντος σας γνωρίζουν την απόφαση αυτή και τη σέβονται. Τα ψυχιατρικά φάρμακα, όπως και άλλα φάρμακα που επιδρούν στον εγκέφαλο, κυρίως ενεργούν καταστέλλοντας τη φυσική απάντηση του σώματος στην κατάθλιψη, ενδογενή ή εξωγενή. Επομένως σε περίπτωση που κάποιος σταματάει να τα παίρνει, αυτά τα προβλήματα μπορεί να επανεμφανιστούν. Συνεπώς συνιστάται να αλλάξετε τα δεδομένα της προσωπικής σας ζωής (πχ κατοικία, εργασία, κοινωνική υποστήριξη) ή τον τρόπο που αντιμετωπίζετε τον εαυτό σας, πριν από αλλαγές στη δόση των φαρμάκων σας. Όπως ήδη επισημάναμε, είναι καλύτερο να επιλεχθεί ένα χρονικό σημείο κατά το οποίο οι κοινωνικές συγκυρίες θα είναι αρκετά σταθερές και υποστηρικτικές. Ενώ το σώμα προσαρμόζεται στο να τα βγάζει πέρα με λιγότερα φάρμακα, μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο να εφαρμόσετε άλλες στρατηγικές για τη διαχείριση των εμπειριών αγωνίας, φόβου και κατάθλιψης. Ίσως υπάρξουν προβλήματα στον ύπνο, επομένως η εκμάθηση εναλλακτικών τρόπων για την σωματική ξεκούραση μπορεί να φανεί σημαντική. Ένα ευρύ φάσμα εναλλακτικών δρόμων σάς δίνει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσετε το στρες. Το ζήτημα είναι να βρείτε τις πιο κατάλληλες για εσάς τεχνικές. Για το αίσθημα της αγωνίας πολλοί αναφέρουν ότι τους βοηθούν οι ασκήσεις χαλάρωσης. Οδηγούς αυτοβοήθειας, σε έντυπη μορφή ή σε κασέτες, μπορείτε να βρείτε στα πιο πολλά βιβλιοπωλεία ή δημόσιες βιβλιοθήκες. Άλλους τους βοήθησε η γιόγκα και η αυτοσυγκέντρωση. Κάποιους άλλους που ήταν σε διαδικασία να σταματήσουν τα φάρμακα, η ομοιοπαθητική. Η φυσική άσκηση μπορεί να ξεκουράσει το σώμα και να είναι χρήσιμη για τη διαχείριση του άγχους. Μέσω αυτής εκλύονται ενδορφίνες στο σώμα, κι αυτές μπορούν να δράσουν ως φυσικό χαλαρωτικό. Ποια άσκηση ή ποιο σπορ είναι το ποιο χρήσιμο εξαρτάται κατά περίπτωση από το άτομο. Κάποιες μορφές άσκησης που χρησίμευσαν είναι, μεταξύ άλλων, το βάδισμα, το κολύμπι, η άρση βαρών και το τρέξιμο. Είναι επίσης σημαντικό να μην το παρακάνετε. Οι σάουνες και το μασάζ επίσης βοηθούν ως φυσικά μέσα χαλάρωσης του σώματος. Ο Λώρεν Μόσερ, αμερικάνος ψυχίατρος, έχει περιγράψει πώς συνταγογραφεί βενζοδιαζεπίνες για να βοηθήσει ασθενείς να προσαρμοστούν σε μικρότερη δόση νευροληπτικών ή να τα κόψουν τελείως. Οι βενδοζιαπίνες είναι οι ίδιες εθιστικές. Επομένως 12

13 ο καλύτερος τρόπος να χρησιμοποιηθούν για να υποστηρίξουν την παύση λήψης νευροληπτικών είναι σε συνεργασία με τον ψυχίατρο ή το γενικό γιατρό σας. Αφού τα κόψουν, κάποιοι δεν σκοπεύουν να ξαναπάρουν φάρμακα ποτέ. Ωστόσο, σε κάποιους φαίνεται χρήσιμη η λήψη μιας προσωρινής δόσης νευροληπτικών εξαιτίας ενός ιδιαίτερα στρεσογόνου γεγονότος ή κάποιας δύσκολης χρονικής περιόδου. Αυτή η περίοδος μπορεί να αντιμετωπιστεί πιο εύκολα μ αυτόν τον τρόπο, αν άλλες στρατηγικές δεν έχουν αποδώσει. Ίσως να θέλετε να διερευνήσετε αυτή την πιθανότητα με το γενικό γιατρό που σας γράφει τα φάρμακα ή με τον ψυχίατρο σας. Ο βασικός στόχος δεν είναι να είστε χωρίς φάρμακα με οποιοδήποτε κόστος, αλλά να είστε σε θέση να χρησιμοποιείτε τα φάρμακα ή άλλες στρατηγικές με το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα για σας, με τον τρόπο που σας κάνει να μπορείτε να προχωράτε στη ζωή σας, όπως θέλετε. 13

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ

ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ ΝΟΣΟΣ PARKINSON : ΜΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΩΝ Η νόσος του Parkinson είναι μια προοδευτικά εξελισσόμενη, εκφυλιστική νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΑΣΘΕΝ-Ν ΣΤΗ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑ ΜΟΝΑΔΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤ-ΠΙΣΗ ΧΑΤΖΗΣΤΕΦΑΝΟΥ ΦΑΝΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ Τ.Ε. Β Γ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Η στεφανιαία µονάδα είναι ένας χώρος

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος

Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση Προβλήματα με την κατανάλωση αλκοόλ Κοινωνική κατανάλωση οινοπνεύματος Αλκοολισμός και Προβληματική Κατανάλωση (Πηγή: http://www.patient.co.uk/health/alcoholism-and-problem-drinking) Απόδοση στα ελληνικά: Αθανάσιος Μπάκας (υπεύθυνος του προγράμματος) Αλκοολισμός είναι η λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 EUFAMI ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΙΟΥΝΙΟΣ 2009 Επιμέλεια Πανελ. Συλ. Οικογ. για την Ψυχική Ύγεία ΣΟΨΥ 1 1 Σκοποί της έρευνας To 2008, η EUFAMI έκανε μια έρευνα σε 11 Ευρωπαϊκές χώρες, για να αξιολογήσει:

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Διατροφική Ιατρική

Εφαρμοσμένη Διατροφική Ιατρική Εφαρμοσμένη Διατροφική Ιατρική Διατροφικό πρόγραμμα Η σωστή ακολουθία με την οποία ο ειδικός πρέπει να βοηθήσει τους ασθενείς να βελτιώσουν την κατάστασή τους είναι η εξής: 1. a. b. c. d. Πρώτη επίσκεψη

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού

χρόνιου πόνου κι των συναισθημάτων. Μάλιστα, μεγάλο μέρος αυτού Το μαιτεχμιακό σύστημα συνδέεται με τμήματα του μετωπιαίου κι κροταφικού λοβού ( τμήματα των εγκεφαλικών ημισφαιρίων,ονομασμένα σύμφωνα με το κρανιακό οστό που τα καλύπτει). Το ίδιο σχετίζεται με τον έλεγχο

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι φόβος και τι φοβια;

Τι είναι φόβος και τι φοβια; ΦΟΒΟΙ - ΦΟΒΙΕΣ Τι είναι φόβος και τι φοβια; Φόβος: η δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση που δημιουργείται απέναντι σε πραγματικό κίνδυνο, ή απειλή. Φοβία: ο επίμονος φόβος που παγιδεύει το άτομο περιορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ. Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων

ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ. Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Θεματική Ενότητα 2: Βιολογική και φυσιολογική βάση των κινήτρων Θεματική Ενότητα 2 Στόχοι: Η κατανόηση, εκ μέρους των φοιτητών, της βιολογικής και φυσιολογικής βάσης των κινήτρων, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου

Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Μεταιχμιακό Σύστημα του Εγκεφάλου Άρθρο του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟY ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑ, MT, CST, MNT Το μεταιχμιακό σύστημα ελέγχει το κύκλωμα του χρόνιου πόνου και των συναισθημάτων, ενώ συνδέεται με τα βαθύτερα τμήματα του

Διαβάστε περισσότερα

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού

Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού κρίσεις πανικού Κρίσεις πανικού!!!! Η διαταραχή πανικού (ΔΠ) είναι μια αγχώδης διαταραχή που εκδηλώνεται με ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα. Είναι μια από τις πιο συχνές ψυχικές παθήσεις κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.

Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Από την σκοπιά του κλινικού γιατρού : Κανόνες ινσουλινοθεραπείας σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Ορισμοί- Ερωτήματα Κλινικός γιατρός : Ο γιατρός που βλέπει αρρώστους (δεν βλέπουν όλοι!). Οι περισσότεροι

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Κάποιες ναρκωτικές ουσίες δρουν µόνο στο βιολογικό υπόστρωµα και άλλες δρουν σε βιολογικό και σε ψυχικό επίπεδο συγχρόνως, προκαλούν αλλαγές στις σωµα

Κάποιες ναρκωτικές ουσίες δρουν µόνο στο βιολογικό υπόστρωµα και άλλες δρουν σε βιολογικό και σε ψυχικό επίπεδο συγχρόνως, προκαλούν αλλαγές στις σωµα Ψυχοδιεγερτικά Παραισθησιογόνα Ηρεµιστικά ναρκωτικά Κάποιες ναρκωτικές ουσίες δρουν µόνο στο βιολογικό υπόστρωµα και άλλες δρουν σε βιολογικό και σε ψυχικό επίπεδο συγχρόνως, προκαλούν αλλαγές στις σωµατικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιλόχειος κατάθλιψη

Επιλόχειος κατάθλιψη ΕΠΙΛΟΧΕΙΟΣ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Επιλόχειος κατάθλιψη «Γιατί νιώθω έτσι; Τι μου συμβαίνει;» Είναι η σκέψη που, πολύ συχνά, βασανίζει τη νέα μαμά, η οποία λίγες μέρες μετά τη γέννηση του μωρού της αρχίζει να έχει κακή

Διαβάστε περισσότερα

Εάν απαντήσατε "ναι" σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν.

Εάν απαντήσατε ναι σε 3 ή περισσότερες ερωτήσεις, συμβουλευτείτε το έντυπο αυτό, το οποίο περιέχει πληροφορίες που μπορούν να σας βοηθήσουν. Βήχετε μερικές φορές τις περισσότερες μέρες; Έχετε συχνά πτύελα (φλέματα) όταν βήχετε; Είστε άνω των 40 ετών; Αναπνέετε με δυσκολία σε σύγκριση με τους συνομήλικους σας; Καπνίζετε ή είστε πρώην καπνιστής/καπνίστρια;

Διαβάστε περισσότερα

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας;

Σχιζοφρένεια. Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Από Τι Προκαλείται η Σχιζοφρένεια; Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Της Σχιζοφρένειας; Σχιζοφρένεια Τι Είναι η Σχιζοφρένεια; Η σχιζοφρένεια, μια πνευματική ασθένεια που προκαλεί διαταραχή στον τρόπο που σκέφτεται το άτομο, επηρεάζει περίπου το 1% του πληθυσμού. Συνήθως ξεκινά από τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ

ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ ΑΛΚΟΟΛ ΛΟΓΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΑΛΚΟΟΛΗΣ v Μεταξύ ατόμων ηλικίας από 15 μέχρι 25 ετών βγήκαν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Κοινωνικότητα (71%) Τους αρέσει η γεύση (51%) Δημιουργεί αίσθημα χαλάρωσης (12%) Προκαλεί

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Όλα όσα θέλετε να ξέρετε αν κάποιο αγαπημένο σας πρόσωπο είναι ασθενής www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής

ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ. Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ. Τμήμα Νοσηλευτικής ΚΟΥΜΠΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ Συνεργάτης ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Τμήμα Νοσηλευτικής ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των 19 έως 20 ετών παρουσιάζει μία αύξηση του βάρους αλλά και του ύψους. Αν

Διαβάστε περισσότερα

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος;

Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Μέρος Ι Υπερβολικό άγχος; Η Ellie δεν είχε καλή επίδοση στο µάθηµα Φυσιολογίας παρά τις προσπάθειές της: µελέτησε πριν και µετά τις παραδόσεις, διάβασε και καθαρόγραψε τις σηµειώσεις της, Μελέτησε µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΞΕΛΙΞΗ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 5ο μάθημα Διδάσκουσα Δήμητρα Ιορδάνογλου ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΡΕΣ Διεθνές Εθνικό Οργανισμού Πανεπιστημίου Διαπροσωπικό Ατομικό ΜΕΡΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΑΓΧΟΣ: Ένας "μη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 1. ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 1. ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 1. ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ 3/2/2017 1 3/2/2017 2 Το ηλεκτρικό σίδερο διατηρεί, όσο σιδερώνουμε, περίπου σταθερή τη θερμοκρασία του. Αυτό γίνεται με τη βοήθεια

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ.

Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την. Κατάθλιψη. Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Κατάθλιψη Απόδοση: Αγγελίνα Δροσίτη, κλινικός ψυχολόγος Επιμέλεια: Στάθης Παναγούλιας, ψυχίατρος-δ/ντής Ε.Σ.Υ. ΚΕΝΤΡΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ Εκδότης:

Διαβάστε περισσότερα

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη,

Διπολική διαταραχή μανιοκατάθλιψη, ΨΥΧΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Ο όρος ψυχική διαταραχή περιλαμβάνει ένα μεγάλο εύρος προβλημάτων που έχουν σχέση με την ψυχική κατάσταση και την συμπεριφορά ενός ατόμου. Οι διάφορες ψυχικές διαταραχές εκδηλώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ Δρ. Νίκη Παπαγεωργίου Αν. Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας Α.Π.Θ. ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΙΚΟΥ ΠΟΔΙΟΥ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Τα προβλήματα υγείας ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΑΛΤΡΕΞΟΝΗ (NALTREXONE) ΚΑΙ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΛΚΟΟΛ Η Ναλτρεξόνη Στη θεραπεία της εξάρτησης από το αλκοόλ Οδηγίες για τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η Ναλτρεξόνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Ο : ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1: ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ Ερώτηση 1 Τι ορίζουμε ως ομοιόσταση; Ομοιόσταση είναι η ικανότητα του

Διαβάστε περισσότερα

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας.

Βιώνουμε αλλαγές στην οικογένειά μας, όπως το διαζύγιο των γονιών μας. Μας απογοητεύουν ή απογοητεύουμε τον εαυτό μας. Νοιώθεις θυμωμένος Το φυλλάδιο θα σε βοηθήσει στην περίπτωση που νιώθεις ότι ο θυμός σου δυσκολεύει τη ζωή σου και θα σου προτείνει λύσεις για να αντιμετωπίζεις και να ελέγχεις τα έντονα συναισθήματα θυμού...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΚΚΑΒΑΣ ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ «Δεν ζω με την Νόσο του Crohn. Αυτή ζει μαζί μου» Amy Tracher Psy.D Ph.d, ασθενής και συγγραφέας του «Coping with Crohn s Disease: Manage Your Physical Symptoms and Overcome

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια

Μοντέλα Υγείας. Βασικές Αρχές Βιοϊατρικού Μοντέλου. Θετικές επιπτώσεις Βιοϊατρικής προσέγγισης. 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια ΜΟΝΤΕΛΑ ΥΓΕΙΑΣ-ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΑΡΡΩΣΤΙΑΣ 2 Βασικές Ιδεολογίες για Υγεία & Αρρώστια Μοντέλα Υγείας Βιοιατρικό Μοντέλο Ολιστικό, Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο Αρχαία Ελλάδα (Ιπποκράτης 400π.Χ.)

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας

Κράμπα. Παράγοντες πρόκλησης μυϊκής κράμπας Κράμπα -Η εμφάνιση κράμπας είναι συχνότερη σε άτομα της 3ης ηλικίας, σε μη γυμνασμένους και υπέρβαρους ανθρώπους ακόμα και στους αθλητές,ιδίως ύστερα απο μακρά εξαντλητική προσπάθεια και έντονη εφίδρωση.

Διαβάστε περισσότερα

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου

Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Φόβος απώλειας του ελέγχου ή φόβος του θανάτου Ταχυκαρδία Ιδρώτας Τρεμούλα Κοντανάσαιμα Υπέρπνοια Ρίγη Εξάψεις Ναυτία Κράμπες στην κοιλιά Πόνος στο στήθος Πονοκέφαλος Ζάλη Τάση για λιποθυμία Σφίξιμο στον

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια

Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Διαταραχές συμπεριφοράς στην Άνοια Κώστας Νικολάου ψυχίατρος Παρουσίαση βασισμένη στο: BPSD Educational Pack, International Psychogeriatric Association (IPA) 2002 Τα Συμπεριφορικά και Ψυχολογικά συμπτώματα

Διαβάστε περισσότερα

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια

Θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας και να τον ρωτήσετε εάν θα πρέπει να εξεταστείτε για Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια Έχετε δυσκολία στην αναπνοή πιο συχνά από άτομα της ηλικίας σας; Βήχετε τις πιο πολλές ημέρες; Όταν βήχετε έχετε βλέννα ή φλέμα; Είστε τουλάχιστον 40 ετών; Είστε νυν ή πρώην καπνιστής; Εάν απαντήσετε ΝΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων

Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος: το πρότυπο των αυτόάνοσων ρευματικών νοσημάτων Φ.Ν. Σκοπούλη Καθηγήτρια τον Χαροκόπειου Πανεπιστημίου Αθηνών συστηματικός ερυθηματώδης λύκος θεωρείται η κορωνίδα των αυτοάνοσων

Διαβάστε περισσότερα

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος!

Αιτίες. Η Αγάπη για τη ρουτίνα. Συνήθεις Διαταραχές Ύπνου. Δυσκολίες επικοινωνίας. ! Εφιάλτες! Ακράτεια! Ροχαλητό! Ανήσυχος Ύπνος! Διαταραχές ύπνου και Αυτισµός Ελένη Λούκουτου Λογοθεραπεύτρια ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 Ο ύπνος είναι ένα σημαντικό συστατικό της υγείας. Παρόλο που δε μπορούμε να κατανοήσουμε όλες τις λειτουργίες του, ο ύπνος είναι

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα Θ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ

Ενότητα Θ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ Ενότητα Θ 47. Αρχίζουμε τον ηλεκτρισμό: Ηλέκτριση και ηλεκτρικό φορτίο 48. Μια πρώτη εξήγηση του ηλεκτρισμού Αγωγοί και μονωτές 49. Το ηλεκτρικό ρεύμα 50. Το νευρικό σύσυτημα ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΣ 50ό Μάθημα ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

Άνοια στην Τρίτη ηλικία:

Άνοια στην Τρίτη ηλικία: Άνοια στην Τρίτη ηλικία: οι επιπτώσεις της νόσουστηνκαθημερινότητα της οικογένειας και οι τρόποι παρέμβασης για μια λειτουργική επικοινωνία Γκαρίπη Χριστιάνα / Κλινική ψυχολόγος Τι είναι άνοια; Μία ετερογενής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ

Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΗΣ ΥΓΕΙONOMIKHΣ ΣΑΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ ΠΑΡΤΕ ΜΕΡΟΣ Η Χρηματοδοτιση του εργου Εγινε απο το Υπουργειο Υγειας και Μακροχρονης Φροντιδας του Ονταριο. www.oha.com 1. Συμμετεχετε στην φροντιδα της υγειονομικης

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρηση της γραμμής βάσης των συμπεριφορών στην κοινότητα

Μέτρηση της γραμμής βάσης των συμπεριφορών στην κοινότητα Μέτρηση της γραμμής βάσης των συμπεριφορών στην κοινότητα Baseline Measures of Behavior 5o Μάθημα Κούτρα Κλειώ Περιεχόμενα Τι είναι η μέτρηση της γραμμής βάσης συμπεριφορών; Γιατί να την χρησιμοποιήσετε;

Διαβάστε περισσότερα

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς

Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ. Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Αλκοόλ, Εθεβεία & Εγκέθαλορ Γιώργος Παναγής Πανεπιστήμιο Κρήτης Τμήμα Ψυχολογίας Εργαστήριο Νευροεπιστημών & Συμπεριφοράς Κατανάλωση οινοπνευματωδών στους Έλληνες μαθητές (2011) Στην Ελλάδα, τα αγόρια

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8

Διατροφικές Διαταραχές. Κεφάλαια 7 8 Διατροφικές Διαταραχές Κεφάλαια 7 8 7. Πώς να βοηθήσουμε τα άτομα που υποφέρουν από Ψυχογενή Ανορεξία Στόχος η πάσχουσα να τρέφεται κανονικά ώστε να αποκατασταθεί το φυσιολογικό της βάρος. Ο στόχος αυτός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ

ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΔΩΣΤΕ ΤΕΛΟΣ ΣΤΗΝ ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΕΡΓΙΑ Αλλεργία και άσθμα; Αν πάσχετε από αυτές τις παθήσεις, θα υποφέρετε για όλη σας τη ζωή ; ΟΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΤΗΣ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΛΕΝΕ ΟΧΙ. Η Ελληνική Εταιρεία Αλλεργιολογίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ!

ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! ΑΣΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ Η ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΒΛΑΠΤΕΙ! Είναι αλήθεια ότι η άσκηση βοηθά σημαντικά στην διατήρηση της υγείας. Μπορεί όμως να γίνει επικίνδυνη όταν δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο

Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία. Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Χρόνια βρογχίτιδα στην τρίτη ηλικία Χρυσόστομος Αρβανιτάκης 7ο εξάμηνο Τι είναι η χρόνια βρογχίτιδα? Βρογχίτιδα είναι μια φλεγμονή των βρογχικών σωλήνων, που μεταφέρουν τον αέρα στους πνεύμονες. Χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά

Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά Η νόσος Alzheimer είναι μια εκφυλιστική νόσος που αργά και προοδευτικά καταστρέφει τα εγκεφαλικά κύτταρα. Δεν είναι λοιμώδη και μεταδοτική, αλλά είναι η πιο κοινή αιτία άνοιας μια κατάσταση που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Διαπραγμάτευση και πειθώ

Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας. Διαπραγμάτευση και πειθώ 3 Ενότητα εκπαίδευσης και κατάρτισης για τις δεξιότητες ηγεσίας Διαπραγμάτευση και πειθώ Διαπραγμάτευση και πειθώ Γενική περιγραφή της ενότητας: Σε αυτή την ενότητα, θα συμμετέχετε σε μια δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ

ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ STRESS STRESS: ΠΙΕΣΗ Στρεσσογόνος παράγοντας Οτιδήποτε κάνει τον άνθρωπο να βιώνει στρες Είναι μια αλλαγή στην ομοιόσταση του ατόμου Παράγοντες που προκαλούν στρες Ενδογενείς Εξωγενείς Ενδογενείς

Διαβάστε περισσότερα

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015

Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Κατερίνα Μιχοπούλου Γ 3 Σχ. έτος 2014-2015 Περιεχόμενα: Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Τι είναι η ακετυλοχολίνη; Συνέπειες Η νικοτίνη και ο εγκέφαλος Ο καπνός προέρχεται από το φυτό Nicotiana tabacum. Αν και

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ

ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΜΑΘΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΚΡΑΤΕΙΑ Κείμενο: Κέντρο ακράτειας Västra Götaland Φωτογραφίες: Kajsa Lundberg Σχεδιασμός: Svensk Information Σας είναι δύσκολο να ελέγξετε την ουροδόχο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μευτήρας - Γυναικολόγος Ένα πέπλο μυστηρίου καλύπτει τη γυναικολογική πάθηση που λέγεται "ενδομητρίωση". Έχει δύσκολο όνομα, άγνωστη προέλευση, ποικιλία στη εμφάνιση και τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης

Παράρτημα III. Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Παράρτημα III Τροποποιήσεις των σχετικών παραγράφων της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος και των φύλλων οδηγιών χρήσης Σημείωση: Οι σχετικές παράγραφοι της Περίληψης των Χαρακτηριστικών του

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ

ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ ΟΠΙΟΥΧΑ ΑΝΑΛΓΗΤΙΚΑ Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των Η.Π.Α ( Centers for Disease Control and Prevention CDC), περίπου 40 Αμερικανοί

Διαβάστε περισσότερα

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει;

Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Τώρα που ο γιατρός σας είπε ότι πάσχετε από ΧΑΠ ή Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια, ίσως έχετε ερωτήσεις όπως: Τι είναι η ΧΑΠ; Πώς με επηρεάζει; Πώς μπορώ να αντιμετωπίσω τη ΧΑΠ; Αυτό το ενημερωτικό φυλλάδιο

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα.

Γενικά. Πειράματα έδειξαν ότι εκείνα τα νεογέννητα που είχαν περισσότερα χάδια, αναπτύσσονταν και μάθαιναν γρηγορότερα. Stress και Δέρμα Γενικά Το δέρμα, ως όργανο αισθητήριο της αφής, θερμοκρασίας, πόνου, ερωτογόνος ζώνης, έχει μεγάλη σημασία σε όλες τις ηλικίες. Είναι όργανο συναισθηματικής έκφρασης και τόπος αποφόρτισης

Διαβάστε περισσότερα

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση

Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση H Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας ευχαριστεί την PH EUROPE για την συνδρομή της στην δημιουργία αυτού του εργαλείου Ζώντας με Πνευμονική Αρτηριακή Υπέρταση Πνευμονική Υπέρταση Ελλάδας - HPH Δερβενακίων 11β

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας

ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ. Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΦΡΟΝΤΙΣΤΕΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΑΝΟΙΑ Ευγενία Β. Γκιντώνη Ψυχολόγος, MSc Επιστημονική Συνεργάτης Ψ.Ν.Τ ΚΕΔΔΥ Αρκαδίας ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ Εντάσσεται στο Μέτρο 2.3 «Ενέργειες Πρόληψης Ενίσχυσης της Κοινωνικής

Διαβάστε περισσότερα

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης

Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης Η. Διαδικασία διαμεσολάβησης 1. Εισαγωγή στη διαμεσολάβηση (30 ) Στόχοι Να εντοπίσουν παρακολουθήσουν τη διαδικασία διαμεσολάβησης. Διαδικασία Έχουμε από πριν καλέσει δυο μέλη (ένα αγόρι Α και ένα κορίτσι

Διαβάστε περισσότερα

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης

Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Ακούγοντας φωνές: Στρατηγικές αντιμετώπισης Οι άνθρωποι που ακούνε φωνές έχουν αρχίσει να μαθαίνουν ο ένας από τον άλλο πώς να αντιμετωπίζουν τις δυσάρεστες φωνές. Κατά βάση μαθαίνουμε ότι δεν είναι αναπόφευκτο

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες

Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας - Γυναικολόγος. Νεότερες απόψεις και θεραπείες Γράφει: Θάνος Παπαθανασίου, Μαιευτήρας Γυναικολόγος Νεότερες απόψεις και θεραπείες Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι η συχνότερη ορμονική πάθηση της σύγχρονης γυναίκας. Υπολογίζεται ότι περίπου

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΝΤΥΠΟ Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α 1. Πρόλογος 2. Τι είναι η Κατά Πλάκας Σκλήρυνση/Πολλαπλή Σκλήρυνση 3. Λίγα λόγια για τον Παγκύπριο Σύνδεσμο Πολλαπλής Σκλήρυνσης Π ρ ό λ ο γ ο ς Ο λόγος της σύνταξης

Διαβάστε περισσότερα

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου

Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Αποκατάσταση Καρδιοπαθούς Ασθενούς Ο ρόλος του Ψυχιάτρου Πανταζής Α. Ιορδανίδης Διδάκτωρ Ψυχιατρικής Α.Π.Θ Καθηγητής Ψυχολογίας & Διατροφής, ΑΤΕΙ Ιορδανίδης,, 10/3/11 1 ρ.πανταζής Ιορδανίδης, 10/3/11 2

Διαβάστε περισσότερα

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια.

Στίγμα. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Αυτό το φυλλάδιο εξηγεί το στίγμα σχετικά με την ψυχική ασθένεια. Στίγμα Τρελός. Ψυχοπαθής. Σχιζοφρενής. Παρανοϊκός. Όχι καλά. Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται συχνά με ένα υποτιμητικό τρόπο για να περιγράφουν

Διαβάστε περισσότερα

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων

Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων To Εργασιακό Άγχος Κοστίζει Το εργασιακό άγχος αναγνωρίζεται παγκοσμίως ως η μεγαλύτερη πρόκληση τόσο στην υγεία των εργαζόμενων όσο και σε εκείνη των επιχειρήσεων Η υγεία και η ευεξία μπορούν να επηρεαστούν

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Κινδυνεύει κάποιο από τα αγαπημένα σας πρόσωπα; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση,

Στον χρόνιο αλκοολισμό, παρουσιάζονται διαταραχές ποικίλου βαθμού του νευρικού συστήματος (τρεμούλιασμα, πολυνευρίτιδα, διανοητική σύγχυση, Αλκοολισμός ΟΡΙΣΜΟΣ Ο όρος αναφέρεται για πρώτη φορά από έναν Ολλανδό γιατρό στα τέλη της δεκαετίας του 1840, ενώ αναλύθηκε σε νόσο το 1972 από το γιατρό John Coakley Lettson. Αλκοολισμός σημαίνει δηλητηρίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ. Ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπιστεί; www.agaliazo.gr ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Λεωσθένους 21-23, 18536 Πειραιάς - Τ: 210 4181641 - F: 210 4535343 e: oekk@otenet.gr - www.oekk.gr ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ν. ΑΧΑΙΑΣ Πατρέως 8-10, 26221 Πάτρα - Τ/F: 2610 226122 e:

Διαβάστε περισσότερα

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας!

Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο πόνος είναι στο μυαλό μας! Ο ΠΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΤΟ ΜΥΑΛΟ ΜΑΣ, ΑΛΛΑ ΟΧΙ ΜΕ ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ! Όλοι νιώθουν πόνο, αλλά δεν συνεχίζουν να πονάνε όλοι. Οι λίγοι άτυχοι που συνεχίζουν να πονάνε αποκτούν οικονομικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα

Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα Ρίξτε την αρτηριακή πίεση χωρίς φάρμακα Κοιμάστε αγκαλιά με το πιεσόμετρο και έχετε γεμίσει τον οργανισμό σας με χάπια προκειμένου να κρατήσετε την αρτηριακή σας πίεση σε χαμηλά επίπεδα; Χαλαρώστε! Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΚΟUΡΟΣ - κίνηση. ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ Πάρκινσον. Σημαντικές πληροφορίες σε περίπτωση που χρειαστώ βοήθεια

ΕΠΙΚΟUΡΟΣ - κίνηση. ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ Πάρκινσον. Σημαντικές πληροφορίες σε περίπτωση που χρειαστώ βοήθεια ΔΙΑΒΑΤΗΡΙΟ Πάρκινσον Σημαντικές πληροφορίες σε περίπτωση που χρειαστώ βοήθεια ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΔΙΑΒΑΣΤΕ Πάσχω από τη νόσο Πάρκινσον, η οποία επηρεάζει την ικανότητά μου να μιλάω, να συντονίζω και να ξεκινάω τις

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Μετεµµηνοπαυσιακό Ορµονικό Προφίλ Εµµηνόπαυση καλείται η παύση της εµµήνου ρύσης µιας γυναίκας και σηµατοδότηση το τέλος της δυνατότητας τεκνοποίησης µε φυσιολογικό τρόπο. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ

Β Α Σ Ι Κ Ε Σ Ε Ν Ν Ο Ι Ε Σ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Εξαρτησιογόνες ουσίες ονοµάζονται όλες οι ουσίες που προκαλούν εξάρτηση ψυχική ή σωµατική και που η χρήση τους δηµιουργεί µεταβολές στον εγκέφαλο (γνωστικές λειτουργίες και συναισθήµατα)

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ

ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ ΚΝΙΔΩΣΗ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ ΟΙΔΗΜΑ ΒΛΕΦΑΡΩΝ ΟΙΔΗΜΑ ΓΛΩΣΣΑΣ ΟΙΔΗΜΑ ΧΕΙΛΕΩΝ ΚΝΗΣΜΟΣ Τι είναι κνίδωση; Κνίδωση είναι η αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται στο δέρμα, έναντι εξωγενών ή ενδογενών ερεθισμάτων. Εκδηλώνεται

Διαβάστε περισσότερα

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο

Είναι «ψυχοσωματική» η καθημερινή μας ζωή και συμπεριφορά; - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγο Η αξιοθαύμαστη πολυπλοκότητα του ανθρώπινου μυαλού και το «προϊόν» του, η φαινομενικά απλή, καθημερινή ανθρώπινη συμπεριφορά, εκλαμβάνονται από τους ανθρώπους ως δεδομένα Πρόκειται για κάτι λογικό να συμβαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Του Δρ. Ιωάννη Καρνέζη FRCS(Orth), Ορθοπαιδικού Χειρουργού, Επιστημονικού Διευθυντή Δικτύου Παθήσεων Σπονδυλικής Στήλης

Του Δρ. Ιωάννη Καρνέζη FRCS(Orth), Ορθοπαιδικού Χειρουργού, Επιστημονικού Διευθυντή Δικτύου Παθήσεων Σπονδυλικής Στήλης Του Δρ. Ιωάννη Καρνέζη FRCS(Orth), Ορθοπαιδικού Χειρουργού, Επιστημονικού Διευθυντή Δικτύου Παθήσεων Σπονδυλικής Στήλης Αν υποφέρετε από πόνους στη μέση θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το πρόβλημά σας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΖOOM στην εξάρτηση. Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού. Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ

ΖOOM στην εξάρτηση. Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού. Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ ΖOOM στην εξάρτηση Βγάζοντας το καπέλο του ειδικού Κατσιώκαλη Όλγα ΚΕΘΕΑ ΙΘΑΚΗ Ο Ιstvan Βanyai καταφέρνει να πει με τον πιο εύγλωττο τρόπο ότι δεν υπάρχει μια ιστορία, αλλά πολλές

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής

Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής Γράφει: Diane M. Rowles, Νοσηλεύτρια στο Rehabilitation Institute of Chicago Απόδοση: Αλέξανδρος Γεωργουλής Στις γυναίκες, τα κέντρα του νωτιαίου μυελού μεταξύ Θ11 * και Ο2 * ευθύνονται για τη νεύρωση

Διαβάστε περισσότερα