Πνευµατικά δικαιώµατα, πολιτιστική βιοµηχανία και διαδίκτυο. Νίκος Σµυρναίος, Μάιος 2010

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πνευµατικά δικαιώµατα, πολιτιστική βιοµηχανία και διαδίκτυο. Νίκος Σµυρναίος, Μάιος 2010"

Transcript

1 Πνευµατικά δικαιώµατα, πολιτιστική βιοµηχανία και διαδίκτυο Νίκος Σµυρναίος, Μάιος 2010 Με αφορµή την υπόθεση των συλλήψεων µελών του ιστότοπου Gamato.info ήρθε πρόσφατα και στην ελληνική επικαιρότητα το θέµα της πνευµατικής ιδιοκτησίας και του διαδικτύου. Στην πραγµατικότητα είχαν υπάρξει προάγγελοι µιας τέτοιας εξέλιξης εδώ και αρκετό καιρό. Θυµίζω ότι πριν από δύο χρόνια εκατοντάδες Έλληνες χρήστες δέχθηκαν επιστολές από τους πάροχους που επέσειαν την απειλή διακοπής σύνδεσης λόγω παραβίασης πνευµατικής ιδιοκτησίας 1. Λίγους µήνες µετά συνέβη το ίδιο µε τους ιστότοπους που διένειµαν υπότιτλους έργων στα ελληνικά 2. Την ίδια εποχή η προσπάθεια του ΟΠΙ να θέσει τις βάσεις ενός διαλόγου µε τους χρήστες του διαδικτύου πάνω στο θέµα απέτυχε παταγωδώς. Το ερωτηµατολόγιο που πρότεινε ο ΟΠΙ συγκέντρωσε ελάχιστες απαντήσεις και από αυτές οι περισσότερες αποτελούσαν κριτική ως προς τις ερωτήσεις και τον τρόπο που έγινε η υποτιθέµενη διαβούλευση 3. Σήµερα, παρά το κλείσιµο του Gamato.info, εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες χρήστες του διαδικτύου συνεχίζουν να ανταλλάσσουν περιεχόµενο που προστατεύεται από τον νόµο περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. Οι κλώνοι του Gamato.info πολλαπλασιάζονται όπως και οι εναλλακτικοί του peer-to-peer τρόποι πρόσβασης σε προστατευόµενο περιεχόµενο. Ο «πόλεµος κατά της πειρατείας» που έφτασε και στην Ελλάδα δεν πρόκειται λοιπόν να σταµατήσει εδώ. Εφόσον δεχτούµε ότι οι κοινωνικές και πολιτισµικές πρακτικές είναι αποτέλεσµα ενός σύνθετου πλέγµατος παραγόντων σε αλληλεπίδραση, µπορούµε να αναρωτηθούµε τι τους ώθησε στην υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών; Τι µας λέει το φαινόµενο για την κοινωνία και τον σύγχρονο πολιτισµό, για την οικονοµία και την τεχνολογία. Αντί να εξετάσουµε το θέµα µε όρους ηθικής (ο διαµοιρασµός προστατευόµενου περιεχοµένου στο διαδίκτυο είναι ηθικά αποδεκτή πρακτική ή όχι ;) ή µε όρους διαφηµιστικών σλόγκαν («η πειρατεία σκοτώνει τη µουσική», «το δωρεάν κατέβασµα είναι κλοπή») είναι προτιµότερο να αναζητήσουµε και να κατανοήσουµε τους λόγους που ευνοούν την ανάπτυξη του διαµοιρασµού στο διαδίκτυο θέτοντας στις πραγµατικές τους διαστάσεις τις επιπτώσεις και τα διακυβεύµατα του. Αυτό θα προσπαθήσω να κάνω µέσα από έξι σηµεία. 1 Ματθαίος Τσιµιτάκης, «Το φάρ ουεστ του ελληνικού διαδικτύου», Καθηµερινή 15/06/08. <http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_1_15/06/2008_27386>. 2 InOut.gr, «Εξώδικο εναντίων site µετάφρασης υποτίτλων», 15/10/08, < 3 Digital Rights, Απάντηση στη «διαβούλευση» του ΟΠΙ για την «πειρατεία», 13/05/08, <

2 1. Σύντοµη ιστορική αναδροµή στα πνευµατικά δικαιώµατα. 2. Τι αλλάζει στην εποχή του διαδικτύου. 3. Ποιο είναι το τίµηµα της επιβολής της πνευµατικής ιδιοκτησίας µε τη σηµερινή της µορφή στο διαδίκτυο. 4. Ποια είναι η αποτελεσµατικότητα των µέτρων καταστολής και που οδηγούν ; 5. Τάσεις της πολιτιστικής βιοµηχανίας και διαµοιρασµός στο διαδίκτυο. 6. Μια προοπτική λύσης του γόρδιου δεσµού της πνευµατικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο. 1. Σύντοµη ιστορική αναδροµή στα πνευµατικά δικαιώµατα. Καταρχάς πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο νόµος σε κάθε ιστορική συγκυρία και δη αυτός που αφορά την πνευµατική ιδιοκτησία, δεν είναι θέσφατο αλλά αντικατοπτρίζει το εκάστοτε κοινωνικό, οικονοµικό και τεχνολογικό γίγνεσθαι. Όταν αυτό αλλάξει, είναι δυνατό να τροποποιηθεί και η σχετική νοµοθεσία στη βάση των νέων συνθηκών και συσχετισµών δυνάµεων. Τα παραδείγµατα είναι πολλά. Έτσι η νοµοθεσία περί πνευµατικής ιδιοκτησίας γεννήθηκε καταρχάς ως εµπορικό δίκαιο, στην Αγγλία του 18 ου αιώνα. Το Statute of Anne του 1710, που θεωρείται η πρώτη νοµοθετική πράξη που επέβαλε την ιδέα του copyright, δεν είχε αρχικά ως βλέψη την προστασία των δηµιουργών 4. Ο νόµος ήταν αποτέλεσµα της διελκυστίνδας µεταξύ βασιλικής εξουσίας και Κοινοβουλίου. Μέχρι τότε οι ευρωπαϊκές µοναρχίες εκχωρούσαν το απεριόριστο µονοπώλιο έκδοσης βιβλίων στους αρεστούς τους εκδότες µε στόχο φυσικά τον έλεγχο και τη λογοκρισία. Το Κοινοβούλιο ήθελε να περιορίσει αυτή την αυθαίρετη εξουσία και να ενδυναµώσει τον ανταγωνισµό µεταξύ των εκδοτών. Για τον λόγο αυτό θέσπισε το αποκλειστικό δικαίωµα των εκδοτών να εκδίδουν ένα βιβλίο για δεκατέσσερα χρόνια χωρίς την άδεια της βασιλικής εξουσίας. Έτσι αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά επίσηµα ο δηµιουργός ως αρχικός ιδιοκτήτης του περιουσιακού δικαιώµατος εκµετάλλευσης του έργου του. Χωρίς την άδεια του συγγραφέα ο εκδότης δεν µπορούσε να κυκλοφορήσει ένα βιβλίο. Η εγκαθίδρυση του δηµιουργού ως κεντρικού παράγοντα της πολιτιστικής (εκδοτικής) βιοµηχανίας στην Ευρώπη είναι προϊόν του Διαφωτισµού και της Γαλλικής επανάστασης. Οι Διαφωτιστές, όπως ο Diderot κι ο Beaumarchais, χρησιµοποίησαν την πνευµατική ιδιοκτησία του δηµιουργού ως αντίβαρο στην βασιλική εξουσία αλλά και στο προνοµιακό ολιγοπώλιο που η τελευταία έδινε στους αρεστούς εκδότες. Οι πρώτοι νόµοι στην ιστορία που αναγνώρισαν τα περιουσιακά δικαιώµατα των δηµιουργών πάνω στα έργα τους επιβλήθηκαν κατά την περίοδο της Γαλλικής επανάστασης (1791, 1793). Με άλλα λόγια, η ανάδυση της ιδέας της πνευµατικής ιδιοκτησίας υπήρξε προοδευτική κατάκτηση ενάντια στην αυθαιρεσία της εξουσίας και τη λογοκρισία. Ήταν ένας τρόπος 4 Ronan Deazley, On the origin of the right to copy: charting the movement of copyright law in eighteenthcentury Britain ( ), Hart Publishing, Ronan Deazley, Rethinking copyright: history, theory, language, Edward Elgar Publishing,

3 χειραφέτησης της αστικής τάξης από τον έλεγχο της µοναρχίας και της εκκλησιαστικής εξουσίας 5. Παρόλο που οι Διαφωτιστές και οι φορείς της Γαλλικής επανάστασης υποστηρίζουν το φυσικό και αδιαπραγµάτευτο δικαίωµα του δηµιουργού πάνω στο έργο του, ωστόσο έχουν συνείδηση της διττής του φύσης: ένα έργο ανήκει στον δηµιουργό αλλά ταυτόχρονα ανήκει και στο κοινό που το προσλαµβάνει και το οικειοποιείται. Ένα πνευµατικό έργο δεν µπορεί να υπάρξει ως τέτοιο αν δεν κοινωνικοποιηθεί. Αυτός είναι κι ο λόγος που στο 18 ο και 19 ο αιώνα η ιδέα και κυρίως η εφαρµογή της πνευµατικής ιδιοκτησίας παραµένει σχετική. Για παράδειγµα, ο πρώτος νόµος περί copyright στις ΗΠΑ (1790) αφορούσε µόνο την εγχώρια παραγωγή, κάτι που επέτρεψε για δεκαετίες στους αµερικάνους εκδότες να αντιγράφουν συστηµατικά τα βιβλία που προέρχονταν από τη Μ. Βρετανία. Εξαρχής, η πνευµατική ιδιοκτησία διαφοροποιοείται από την ιδιοκτησία φυσικών αγαθών ακόµη και για τους πιο ένθερµους υποστηρικτές της. Το αµερικανικό Σύνταγµα, σε πλήρη εναρµόνιση µε το αγγλοσαξονικό δίκαιο που εµπνέεται από το Statute of Anne, θεωρεί την πνευµατική ιδιοκτησία µέσο για την πρόοδο της επιστήµης και της τέχνης και όχι αυτοσκοπό. Από αυτή την κεντρική ιδέα πηγάζει η χρηστική προσέγγιση που διέπει την αγγλοσαξονική έννοια του copyright. Στα τέλη του 19 ου αιώνα, όταν επιχειρείται η διεθνοποίηση της πνευµατικής ιδιοκτησίας µέσω της συνθήκης της Βέρνης (1886), οι σχετικές συζητήσεις στις οποίες πρωτοστατούν κορυφαίες προσωπικότητες όπως ο Βίκτορας Ουγκώ, ο Μπαλζάκ κι ο Ντυµά, προσπαθούν να βρουν τη χρυσή τοµή µεταξύ των συµφερόντων των δηµιουργών, των εκδοτών και αυτών του κοινού. Το θέµα θεωρείται ως πρόβληµα εξισορρόπησης του ιδιωτικού και του δηµόσιου συµφέροντος και όχι απλώς ως πρόβληµα επιβολής ενός ιδιοκτησιακού καθεστώτος 6. Εξ ου και µια σειρά από εξαιρέσεις στην πνευµατική ιδιοκτησία (αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση, παράθεση αποσπασµάτων, χρήση για λόγους ενηµέρωσης) που δεν υπάρχουν και ούτε δικαιολογούνται στο δίκαιο περί ιδιοκτησίας γενικότερα (δεν υπάρχει για παράδειγµα εξαίρεση στην ιδιοκτησία ενός αυτοκινήτου). Η ύπαρξη αυτών των εξαιρέσεων είναι άµεση παραδοχή των δικαιωµάτων του κοινού επί των πνευµατικών έργων. Παρατηρούµε λοιπόν ότι και σε αυτή την πρώιµη περίοδο η σχετική νοµοθεσία είναι αποτέλεσµα πολιτικών, κοινωνικών και οικονοµικών συσχετισµών και όχι απόλυτη εφαρµογή µιας υποτιθέµενης καθολικής αρχής της πνευµατικής ιδιοκτησίας, ανεξάρτητης από το συγκεκριµένο ιστορικό πλαίσιο µέσα στο οποίο επιβάλλεται. Στον 20 ο αιώνα, µέχρι τη δεκαετία του 70 τα πνευµατικά δικαιώµατα δεν αποτελούσαν σοβαρό οικονοµικό διακύβευµα αφού αφορούσαν ένα τοµέα µε σχετικά περιορισµένο οικονοµικό βάρος όπως αυτός της έκδοσης βιβλίων και αργότερα της µουσικής βιοµηχανίας και του κινηµατογράφου. Από τη δεκαετία του 70 κι έπειτα όµως, όταν η πολιτιστική 5 Jan Baetens, Alain Berenboom, Le combat du droit d'auteur: anthologie historique, Les Impressions Nouvelles, Florent Latrive, Du bon usage de la piraterie, Exils, Δωρεάν διαθέσιµο στη διεύθυνση: < 3

4 βιοµηχανία αναρριχήθηκε σταδιακά στο κέντρο του σύγχρονου καπιταλισµού µέσω των ΜΜΕ, άρχισε να πιέζει το νοµοθέτη για να αυξήσει την περίοδο της πνευµατικής ιδιοκτησίας και να αυστηροποιήσει το σχετικό νοµοθετικό πλαίσιο. Χαρακτηριστικό παράδειγµα αυτής της τάσης ήταν η εξέλιξη της αµερικανικής νοµοθεσίας. Ο πρώτος οµοσπονδιακός νόµος περί copyright στις ΗΠΑ ψηφίστηκε το 1790 και η διάρκεια προστασίας της πνευµατικής ιδιοκτησίας ήταν 14 χρόνια από την ηµεροµηνία έκδοσης ενός έργου, µε δυνατότητα ανανέωσης µία φορά για άλλα 14. Ο δεύτερος νόµος ψηφίστηκε το 1909 και έθεσε την περίοδο στα 28 χρόνια µε τις ίδιες προϋποθέσεις. Το Copyright Act του 1909 ίσχυσε για σχεδόν 70 χρόνια. Το 1976 ψηφίστηκε νέος νόµος µε σκοπό να εκµοντερνίσει το νοµικό πλαίσιο µέσα στο οποίο λειτουργούσε η πολιτιστική βιοµηχανία και η οποία στο µεταξύ είχε µεγαλώσει απαριθµώντας ισχυρά ηλεκτρονικά ΜΜΕ όπως η τηλεόραση και το ραδιόφωνο. Το Copyright Act του 1976 έθεσε τη διάρκεια της πνευµατικής ιδιοκτησία στα 50 χρόνια µετά το θάνατο του δηµιουργού, ή στα 75 όταν πρόκειται για δηµιουργία µιας επιχείρησης. Στα πλαίσια του νόµου αυτού το 1998 έληγε η προστασία των χαρακτήρων και έργων της Walt Disney η οποία είχε ιδρυθεί το Η αµερικανική πολιτιστική βιοµηχανία, µε πρώτη την Walt Disney, πίεσε τότε την αµερικάνικη κυβέρνηση µε αποτέλεσµα την ψήφιση ενός νέου νόµου, αποκαλούµενου και Mickey Mouse Protection Act 7, ο οποίος επέκτεινε την διάρκεια προστασίας των έργων στα 70 χρόνια µετά το θάνατο του δηµιουργού ή στα 95 χρόνια µετά την πρώτη έκδοση εάν πρόκειται για ιδιοκτησία επιχείρησης. Η ίδια περίοδος ισχύει στην Ελλάδα και την ΕΕ. Σύµφωνα µε υπολογισµούς στη βάση στοιχείων για τη µέση διάρκεια ζωής, η προστασία των έργων ισχύει πλέον για τουλάχιστον 100 χρόνια. Μάλιστα ένα σχέδιο οδηγίας που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο πριν λίγους µήνες, προτείνει την επέκταση της διάρκειας της πνευµατικής ιδιοκτησίας για τα µουσικά έργα φτάνοντας τα 95 χρόνια µετά το θάνατο του δηµιουργού. Είναι σαφές ότι πλέον η επιµήκυνση της πνευµατικής ιδιοκτησίας δεν αφορά πρωτίστως τους δηµιουργούς (πώς να στηριχτεί οικονοµικά ένας δηµιουργός που είναι νεκρός εδώ και 90 χρόνια;) αλλά τις εταιρείες διαχείρισης πνευµατικών δικαιωµάτων και τους εκδότες. Από τη στιγµή που πλέον η µαζική επικοινωνία αποτελεί σοβαρό οικονοµικό διακύβευµα για µια βιοµηχανία µε υψηλή κερδοφορία και απαιτητικούς µετόχους τόσο οι πιέσεις για σκλήρυνση της νοµοθεσίας και επιµήκυνση της προστασίας θα αυξάνονται. 2. Τι αλλάζει στην εποχή του διαδικτύου; Ιστορικά, η νοµοθεσία περί πνευµατικής ιδιοκτησίας είναι συνυφασµένη µε τη λειτουργία της παραδοσιακής πολιτιστικής βιοµηχανίας δηλαδή µε την πώληση πολιτιστικών προϊόντων σε υλική µορφή : βιβλία, δίσκοι, εφηµερίδες περιοδικά, DVD κλπ. Τα παραδοσιακά πολιτιστικά προϊόντα είναι σύνθετα, δηλαδή συνδυάζουν ένα συγκεκριµένο περιεχόµενο (κείµενο, ήχο, εικόνα) και ένα συγκεκριµένο υλικό µέσο (χαρτί, δίσκος κτλ) στο 7 Christine Harold, OurSpace: resisting the corporate control of culture, University of Minnesota Press,

5 οποίο είναι παγιωµένο το περιεχόµενο. Αγοράζοντας το υλικό µέσο αποκτάµε πρόσβαση στο περιεχόµενο. Η συνθήκη αυτή επηρεάζει την οικονοµία της πολιτιστικής βιοµηχανίας αφού παράγει σηµαντικά µεταβλητά κόστη (πρώτες ύλες, διανοµή, στοκ) και περιορίζει την έκθεση των προϊόντων (ένα βιβλιοπωλείο έχει χώρο µόνο για Χ αριθµό βιβλίων και άρα πρέπει να επιλέξει ποια θα παρουσιάσει στους πελάτες του). Η πνευµατική ιδιοκτησία έτσι όπως νοείται από τον 18 ο αιώνα κι έπειτα είναι παράγωγο αυτών των υλικών περιορισµών και της οικονοµικής διάρθρωσης που πηγάζει από αυτούς Η ψηφιοποίηση και η επιγραµµική διάθεση των πολιτιστικών αγαθών διαχωρίζει το περιεχόµενο, µεταφρασµένο σε δυαδική πληροφορία, από το συγκεκριµένο υλικό µέσο. Σαν αποτέλεσµα το πολιτιστικό αγαθό γίνεται πολλαπλασιασµό µε µηδενικό κόστος. Ο χαρακτήρας του γίνεται µη-συναγωνιστικός και µη-αποκλειστικός, δηλαδή η χρήση του αγαθού από ένα άτοµο δεν επηρεάζει τη χρήση του από άλλα άτοµα ούτε µειώνει την ποσότητα του διαθέσιµου αγαθού 8. Κατά συνέπεια, η διαθεσιµότητα των αγαθών αυτών δεν επηρεάζεται από τον αριθµό των ατόµων που τα χρησιµοποιούν/καταναλώνουν. Ο συνδυασµός ψηφιοποίησης και επιγραµµικής διανοµής πολιτιστικών αγαθών αναιρεί επίσης το πρόβληµα της απόστασης και του χώρου. Η διαδικτυακή προσφορά πολιτιστικών αγαθών δεν περιορίζεται ούτε από την φυσική απόσταση, αφού καθένας µπορεί να επισκεφτεί οποιοδήποτε ιστότοπο από οποιοδήποτε σηµείο, ούτε από τον διαθέσιµο αποθηκευτικό χώρο. Σε ένα δωµάτιο µε λίγες δεκάδες ηλεκτρονικούς υπολογιστές µπορούν αποθηκευτούν εκατοντάδες χιλιάδες διαφορετικά βιβλία ή ταινίες. Κατά συνέπεια η ψηφιοποίηση και η επιγραµµική διάθεση αναιρούν την βασική αρχή της σπανιότητας στην οποία στηρίζεται η πολιτιστική βιοµηχανία σε ότι αφορά το κοµµάτι της αποθήκευσης και της διανοµής. Στο διαδίκτυο δεν υπάρχει σπανιότητα πολιτιστικών αγαθών όπως στον φυσικό κόσµο αλλά πληθώρα. Το πρόβληµα είναι λιγότερο το αν µια πληροφορία υπάρχει στο διαδίκτυο αλλά το που ακριβώς βρίσκεται 9. Η προστιθέµενη αξία µετακινείται σταδιακά από τους παραγωγούς και τους παραδοσιακούς διανοµείς της πληροφορίας όπως η πολιτιστική βιοµηχανία και τα ΜΜΕ στους πληροφοριακούς ενδιάµεσους όπως οι µηχανές αναζήτησης και τα κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook, η Google και το The Pirate Bay. Αυτό γίνεται σαφές αν παρατηρήσει κανείς τα οικονοµικά µεγέθη αυτών των παικτών στο διαδίκτυο και τα συγκρίνει µε αυτά της πολιτιστικής βιοµηχανίας. Ταυτόχρονα η ευκολία αντιγραφής και διαµοιρασµού των ψηφιακών αρχείων καθιστά την δυνατότητα αποκλεισµού ενός µέρους του κοινού από αυτά πολύ δύσκολη. Ενώ ο ιδιοκτήτης της πνευµατικής ιδιοκτησίας µπορεί να εµποδίσει κάποιον που αρνείται να πληρώσει για ένα 8 Éric Brousseau, Nicolas Curien (eds.), Internet and digital economics, Cambridge University Press, Michel Gensollen, Laurent Gille, Marc Bourreau, Nicolas Curien «Content Distribution Via the Internet», Communications et Stratégies, N 55, 3rd quarter, Διαθέσιµο στη διεύθυνση: < 5

6 βιβλίο να το πάρει στην κατοχή του, ελέγχοντας το δίκτυο διανοµής και βάζοντας ας πούµε σεκιούριτι στην πόρτα του βιβλιοπωλείου, αδυνατεί να εµποδίσει την αντιγραφή και τη διανοµή ενός αρχείου όταν αυτή γίνεται µε χαµηλό ή µηδενικό κόστος. Άµεση συνέπεια της ψηφιοποίησης είναι λοιπόν η διάχυση των πολιτισµικών περιεχοµένων στο διαδίκτυο σήµερα µε τρόπο πολύ πιο αποτελεσµατικό και µαζικό από οποιαδήποτε άλλη ιστορική συγκυρία. Από τη µία η εξέλιξη αυτή αποσταθεροποιεί τα οικονοµικά µοντέλα της πολιτιστικής βιοµηχανίας. Από την άλλη όµως επιτρέπει µια ανευ προηγουµένου δηµιουργικότητα για εκατοµµύρια απλούς χρήστες σε όλο τον πλανήτη. 3. Το τίµηµα της επιβολής της πνευµατικής ιδιοκτησίας µε τη σηµερινή της µορφή στο διαδίκτυο. Τα µέτρα κατά της ανταλλαγής περιεχοµένου στο διαδίκτυο που υποστηρίζει η πολιτιστική βιοµηχανία έχουν σαν στόχο την τεχνητή επιβολή στο ψηφιακό περιβάλλον των περιορισµών που ισχύουν στη παραγωγή και διανοµή υλικών πολιτιστικών προϊόντων. Με άλλα λόγια, στόχος της βιοµηχανίας είναι η επαναφορά του συναγωνιστικού χαρακτήρα στα ψηφιακά προϊόντα ούτως ώστε η αγορά να επανέλθει στην προηγούµενη κατάσταση. Αυτό µπορεί να επιτευχθεί µε τους εξής τρεις τρόπους: - Είτε µε καταστολή των χρηστών που διαµοιράζουν προστατευόµενο περιεχόµενο (πρόστιµο, φυλάκιση, διακοπή σύνδεσης κλπ). - Είτε µε φιλτράρισµα του διαδικτύου (traffic shaping, αποκλεισµός ιστότοπων και υπηρεσιών). - Είτε µε επιβολή Περιορισµών Ψηφιακής Διαχείρισης (DRM) δηλαδή τεχνολογιών υπαγωγής των χρηστών στον έλεγχο κάποιου τρίτου, ο οποίος παρέχει περιεχόµενο. Το ζήτηµα είναι κατά πόσο το ισοζύγιο αυτών των µέτρων µεταξύ προσδοκώµενων αποτελεσµάτων και ανεπιθύµητων παρενεργειών είναι θετικό ή αρνητικό. Σε γενικές γραµµές οι αρνητικές συνέπειες των παραπάνω µέτρων είναι δυσανάλογες για το δηµόσιο συµφέρον, και για τις ατοµικές ελευθερίες 10. Η καταστολή των χρηστών που ανταλλάσουν περιεχόµενο χωρίς να έχουν οικονοµικό κέρδος επιφέρει δυσάρεστες επιπτώσεις για τους ίδιους οι οποίες είναι εντελώς δυσανάλογες ως προς τη βαρύτητα του αδικήµατος. Το πρόσφατο παράδειγµα του Gamato.info είναι υπό αυτή την έννοια εύγλωττο: απλοί χρήστες συνελήφθηκαν µε τρόπο κινηµατογραφικό, ψάχτηκαν τα σπίτια τους, κατασχέθηκαν υπολογιστές και σκληροί δίσκοι, προφυλακίστηκαν και όλα αυτά γιατί είχαν ανταλλάξει ταινίες και µουσική µε άλλους χρήστες του διαδικτύου χωρίς οικονοµικό όφελος αφού δεν ήσαν ιδιοκτήτες παρά µόνο συντονιστές ή διαχειριστές (moderators) του ιστότοπου. Ακόµη και η πιο σοφτ εκδοχή της καταστολής, η περιβόητη αρχή του three strikes, που εφαρµόζεται στη Γαλλία και ψηφίστηκε πρόσφατα και στη Βρετανία δηµιουργεί πολλά 10 Matthew David, Peer to Peer and the Music Industry: The Criminalization of Sharing, SAGE Publications Ltd,

7 προβλήµατα σχετικά µε την προστασία της ιδιωτικότητας, τις ατοµικές ελευθερίες αλλά και την ίδια την αποτελεσµατικότητα της µεθόδου που στην πραγµατικότητα δεν έχει ακόµα δοκιµαστεί. Υπενθυµίζω ότι η αρχή του three strikes σηµαίνει ότι σε περίπτωση που ένας χρήστης πιαστεί να διαµοιράζει προστατευόµενο περιεχόµενο τις δύο πρώτες φορές δέχεται µια προειδοποίηση και την τρίτη του κόβεται η σύνδεση στο διαδίκτυο για έξι µήνες µε ένα χρόνο, συν την επιβολή προστίµου. Επιγραµµατικά, ο σχετικές νοµοθεσίες παρουσιάζουν τα εξής προβλήµατα: - Αντικαθιστούν το δικαστήριο µόνο αρµόδιο να αποφασίσει αν υπάρχει παρανοµία στην περίπτωση ανταλλαγής αρχείων και ποια είναι η ενδεδειγµένη τιµωρία από µια απλή διοικητική Αρχή (αυτή το σηµείο αναιρέθηκε από το γαλλικό Συνταγµατικό Συµβούλιο). - Επιτρέπουν σε εταιρείες να παρακολουθούν ιδιωτικές χρήσεις του διαδικτύου για να εντοπίσουν τυχόν παραβάσεις της νοµοθεσίας περί πνευµατικής ιδιοκτησίας. - Εκλαµβάνουν αυτόµατα ως ένοχο τον ιδιοκτήτη µιας σύνδεσης στο διαδίκτυο και επισείει διακοπή της τελευταίας χωρίς να λαµβάνει υπόψη περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του copyright προέρχεται από άλλο φυσικό πρόσωπο που χρησιµοποίησε τη σύνδεση. Εκ των πραγµάτων κάτι τέτοιο δηµιουργεί προβλήµατα στην προσφορά δηµόσια προσβάσιµου wifi. - Βασίζονται σε µεθόδους ανίχνευσης των πρωτοκόλλων peer-to-peer µε πολλές ατέλειες των οποίων τα αποτελέσµατα είναι συχνά λανθασµένα. Άσχετοι χρήστες των οποίων η διεύθυνση ΙΡ ανιχνεύτηκε από λάθος κινδυνεύουν να υποστούν συνέπειες για παραβάσεις που δεν έκαναν. - Βαρύνουν µε υπέρογκο κόστος τους φορολογούµενος αφού η επιβολή του απαιτεί σηµαντικές επενδύσεις εκ µέρους του κράτους. Αυτά τα χρήµατα θα µπορούσαν να διατεθούν για την ενίσχυση της δηµιουργίας. - Παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας αφού για ένα πταίσµα (αντιγραφή ή/και διάθεση ενός αρχείου) επισείει µια πολύ αυστηρή τιµωρία, την διακοπή της σύνδεσης για έξι µε δώδεκα µήνες. - Έρχονται σε αντίθεση µε την τροπολογία 138 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά µε το πακέτο τηλεπικοινωνιών αλλά και µε την απόφαση του γαλλικού Συνταγµατικού Συµβουλίου που αποφάνθηκε ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι βασικό ατοµικό δικαίωµα. Η δεύτερη δυνατότητα για την καταστολή του διαµοιρασµού στο διαδίκτυο είναι το φιλτράρισµα του διαδικτύου. Κάτι τέτοιο αναγκαστικά προϋποθέτει την συνεργασία των πάροχων οι οποίοι είναι και οι µόνοι που µπορούν να φέρουν εις πέρας. Το φιλτράρισµα του διαδικτύου µπορεί να σηµαίνει είτε διάκριση εις βάρος κάποιων πρωτοκόλλων (πχ. τα προγράµµατα peer-to-peer) ή το µπλοκάρισµα της πρόσβασης σε «πειρατικούς» ιστότοπους (πχ The Pirate Bay). 7

8 Μια τέτοια εξέλιξη όµως καταπατά τη βασική αρχή της δικτυακής ουδετερότητας (Net Neutrality) που προβλέπει ότι όλες οι πληροφορίες πρέπει να διακινούνται χωρίς διάκριση ανεξάρτητα της φύσης και του σκοπού τους από τους πάροχους σύνδεσης 11. Επουδενεί δεν εναπόκειται στον πάροχο να λογοκρίνει ιστότοπους, εφαρµογές ή περιεχόµενα εκ των προτέρων. Θα ήταν σαν να ζητάγαµε από τους πάροχους τηλεφωνικής σύνδεσης να ακούνε τις συζητήσεις και να φιλτράρουν αυτές που έχουν παράνοµο περιεχόµενο. Παράλληλα, αυτή η προοπτική εγείρει κι άλλες κρίσιµες ερωτήσεις: πως θα γίνει η διάκριση µεταξύ νόµιµης και παράνοµης χρήσης προγραµµάτων peer-to-peer; Ποιος εγγυάται ότι µια τέτοια πρακτική δεν θα παραβιάσει προσωπικά δεδοµένα των χρηστών; Με ποια κριτήρια θα αποφασισθεί ποιες πληροφορίες πρέπει να έχουν προτεραιότητα; Ποιος θα αποφασίζει τη µαύρη λίστα εφαρµογών και ιστότοπων και µε ποια κριτήρια. Το παράδειγµα της Αυστραλίας είναι προς αποφυγή: µεταξύ των χιλίων ιστότοπων που στους οποίους η πρόσβαση απαγορεύθηκε από την κυβέρνηση υπήρχαν και κάποιοι, όπως η Wikipedia, που µπλοκαρίστηκα για ανεξήγητους λόγους (ανθρώπινο ή τεχνικό λάθος). Γενικότερα µια τέτοια προσέγγιση είναι επικίνδυνη γιατί δηµιουργεί τις βάσεις ενός συστήµατος µαζικού ελέγχου του διαδικτύου και µπορεί να εξελιχθεί σε λογοκρισία. Εκτός της Αυστραλίας, έως σήµερα µόνο απολυταρχικά καθεστώτα όπως αυτά της Κίνας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας έχουν υιοθετήσει αυτή τη µέθοδο. Η τρίτη επιλογή της πολιτιστικής βιοµηχανίας, η επιβολή DRM στα πολιτιστικά αγαθά, εγκαταλείφθηκε κι από τους πιο ένθερµους οπαδούς της γιατί κρίθηκε αναποτελεσµατική και αντιπαραγωγική 12. Το παράδοξο είναι ότι εντωµεταξύ η βιοµηχανία µέσω πιέσεων προς το νοµοθέτη κατάφερε να επιβάλει δρακόντειες νοµοθεσίες υπέρ των DRM (Digital Millenium Act, 1998, DADVSI, 2006) που δεν τηρήθηκαν ποτέ αφού η ίδια η βιοµηχανία εγκατέλειψε σταδιακά τη χρήση τους! 4. Ποια είναι η αποτελεσµατικότητα των µέτρων καταστολής και που οδηγούν ; Τα µέτρα καταστολής της ανταλλαγής περιεχοµένου στο διαδίκτυο όπως τα περιέγραψα προηγούµενα υπάρχουν εδώ και δέκα χρόνια. Ακόµα όµως δεν κατάφεραν τα κάµψουν το φαινόµενο το οποίο µάλιστα σε πολλές χώρες έχει αυξητικές τάσεις. Αυτό γιατί κάθε φορά που η βιοµηχανία και το κράτος καταστέλλουν µε επιτυχία µια συγκεκριµένη τεχνολογία, οι χρήστες την αντικαθιστούν µε µια άλλη. Ιστορικά, η πρώτη εφαρµογή ανταλλαγής περιεχοµένου ήταν το Napster που δηµιούργησε στο εφηβικό του δωµάτιο ο Shawn Fanning και το οποίο σε λίγους µήνες, το Σεπτέµβριο του 2000, έφτασε να διακινεί 1,4 δισεκατοµµύρια αρχεία. Η ιδέα του Fanning αποτέλεσε τη βάση για όλα τα συστήµατα ανταλλαγής αρχείων στη βάση ισοτιµίας (peer-to-peer). Μέσω ενός τέτοιου προγράµµατος κάθε υπολογιστής που συµµετέχει στο δίκτυο ανταλλαγής είναι 11 Jonathan Zittrain, The Future of the Internet--And How to Stop It, Yale University Press, Διαθέσιµο στη διεύθυνση: < >. 12 Christopher May, «Digital Rights Management and the breakdown of social norms», First Monday, Volume 8, Number 11-3 November Διαθέσιµο στη διεύθυνση: < 8

9 ταυτόχρονα client και server αφού κατεβάζει αρχεία στον σκληρό δίσκο του ενώ την ίδια στιγµή τροφοδοτεί άλλους συµµετέχοντες. Το Napster δεν ήταν αρκετά αποκεντρωµένο και οι κατάλογοι των τραγουδιών βρίσκονταν αποθηκευµένοι σε λίγους κεντρικούς servers κάτι που επέτρεψε στις majors να καταφέρουν σχετικά γρήγορα να κλείσουν το δίκτυο. Γρήγορα όµως εµφανίστηκε µια σειρά εντελώς αποκεντρωµένων προγραµµάτων τα οποία ήταν αδύνατο να ελεγχθούν : KaZaA, Shareaza, e- Mule, Soulseek, Overnet, Bearshare, Limewire Όταν η βιοµηχανία άρχισε να υιοθετεί µεθόδους ενάντια σε αυτά τα δίκτυα, για παράδειγµα διανέµοντας fakes δηλαδή ψεύτικα ή ακόµη και βλαβερά αρχεία, οι χρήστες κατευθύνθηκαν προς το πρωτόκολλο BitTorrent και τους private trackers που εγγυώνται µεγάλες ταχύτητες και καλή ποιότητα αρχείων. Σήµερα η καταστολή ενάντια στα δίκτυα peer-to-peer κατάφερε να µειώσει η χρήση τους. Όπως δείχνουν διαφορετικές έρευνες 13, το κοµµάτι του τράφικ που αποδίδεται σε εφαρµογές peer-to-peer έχει µειωθεί σηµαντικά τα τελευταία δύο χρόνια. Δυστυχώς για τους αντιπροσώπους της πολιτιστικής βιοµηχανίας όµως αυτό δε σηµαίνει ότι οι χρήστες του διαδικτύου σταµάτησαν ξαφνικά να µοιράζονται περιεχόµενο. Το αντίθετο µάλιστα. Στις ίδιες έρευνες φαίνεται ότι οι χρήστες είναι τόσο συνηθισµένοι πλέον στην ανταλλαγή περιεχοµένου που είναι έτοιµοι να αλλάξουν εργαλεία προκειµένου να την διαφυλάξουν. Έτσι τα δύο τελευταία χρόνια παρατηρείται η έκρηξη του streaming και του direct downloading, ως αντικαταστάτες της χρήσης του peer-to-peer. Οι χρήστες έχουν περάσει από µια λογική αποθήκευσης του περιεχοµένου και κατανάλωσης του σε δεύτερο χρόνο, που αντιστοιχεί στην χρήση του peer-to-peer, σε µια λογική άµεσης πρόσβασης που αντιστοιχεί στο streaming και το direct downloading. Αυτή η τάση δεν µπορεί παρά να οξυνθεί όσο η τεχνολογική πρόοδος αυξάνει την διαθέσιµη ευρυζωνικότητα. Πλέον έχει δηµιουργηθεί ένα ολόκληρο οικοσύστηµα γύρω από αυτές τις νέες πρακτικές. Κοινότητες χρηστών διατηρούν ιστότοπους (οι λεγόµενοι warez) στους οποίους σταχυολογούνται σύνδεσµοι προς το περιεχόµενο το οποίο αποθηκεύεται σε ειδικευµένες υπηρεσίες όπως Megaupload και Rapidshare. Η σταδιακή µείωση του κόστους του bandwidth και του storage επέτρεψε τον πολλαπλασιασµό τέτοιων υπηρεσιών καθώς και άλλων περιφερειακών. Για παράδειγµα υπάρχουν πλέον εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες να αποθηκεύσουν το περιεχόµενο ταυτόχρονα σε πολλαπλές υπηρεσίες, άλλα που φιλτράρουν τους συνδέσµους κρύβοντας την προέλευση των χρηστών που κατεβάζουν ένα αρχείο κτλ. Τέτοιες πρακτικές αναπτύσσονται περισσότερο εκεί που το νοµικό πλαίσιο για την καταπολέµηση του peer-to-peer είναι αυστηρότερο. Για παράδειγµα, η υιοθέτηση της 13 Sandvine, 2009 Global Broadband Phenomena <http://www.sandvine.com/downloads/documents/2009%20global%20broadband%20phenomena%20- %20Full%20Report.pdf> και Michigan University/ Arbor, ATLAS Internet Observatory 2009 Annual Report, <http://www.nanog.org/meetings/nanog47/presentations/monday/labovitz_observereport_n47_mon.pdf>. 9

10 νοµοθεσίας three strikes στη Γαλλία ήταν η αφορµή για την µαζική αναδίπλωση των χρηστών από τους torrent trackers στους ιστότοπους direct downloading όπως έδειξε πρόσφατα έρευνα του πανεπιστήµιου της Ρεν 14. Η εξέλιξη αυτή δεν είναι παρά φυσική συνέχεια της ιστορίας του peer-to-peer. Το παράδοξο είναι ότι χιλιάδες χρήστες φαίνονται έτοιµοι να πληρώσουν µηνιαία συνδροµή σε υπηρεσίες όπως η Megaupload και Rapidshare ενώ αρνούνται να το κάνουν στις νόµιµες υπηρεσίες διανοµής περιεχοµένου. Ταυτόχρονα αναπτύσσονται τεχνικές κρυπτογράφησης και ασφαλή δίκτυα ανταλλαγής τα περισσότερα εκ των οποίων βασίζονται σε πληρωµή από τους χρήστες. Η ανάδυση επαγγελµατικών παραγόντων διαδικτυακής πειρατείας - όπως το Magaupload µε σερβερς στην Κίνα - αποτελεί σαφώς πολύ µεγαλύτερο κίνδυνο για την δηµιουργία από την ερασιτεχνική ανταλλαγή περιεχοµένου. 5. Τάσεις της πολιτιστικής βιοµηχανίας και διαµοιρασµός στο διαδίκτυο Σε διεθνές επίπεδο, η εικόνα των διαφόρων τοµέων της πολιτιστικής βιοµηχανίας είναι αντιφατική. Για παράδειγµα, ενώ οι πωλήσεις µουσικής µειώθηκαν το 2009 σε κάποιες χώρες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ισπανία, Ιταλία) σε άλλες αυξήθηκαν (Μ. Βρετανία, Αυστραλία, Σουηδία) ή έµειναν σταθερές (Γαλλία). Οι επιγραµµικές πωλήσεις ανέβηκαν κατακόρυφα σε παγκόσµιο επίπεδο, +9,2 %, για το 2009 φτάνοντας τα 4,31 δις. δολάρια. Πλέον αποτελούν το 25,3 % του συνόλου των πωλήσεων παγκοσµίως 15. Στην Ελλάδα, οι πωλήσεις δίσκων εξακολούθησαν την πτωτική πορεία το 2007 αφού η αγορά έχασε σε αξία 28,6% (από 42,4 εκατοµµύρια ευρώ έπεσε στα 30,3), ενώ σε αριθµό CD, οι πωλήσεις έπεσαν από τα 7,6 εκατοµµύρια στα 5,6 16. Η επιγραµµική προσφορά ελληνικών πολιτιστικών περιεχοµένων παραµένει από εµβρυακή εώς ανύπαρκτη. Ταυτόχρονα, τα τελευταία πέντε χρόνια οι πόροι που διανέµονται µέσω των εταιρειών πνευµατικής ιδιοκτησίας και προέρχονται από τις άλλες πηγές χρηµατοδότησης της πνευµατικής ιδιοκτησίας (εκτελεστικά δικαιώµατα, φορολόγηση αναλώσιµων που χρησιµοποιούνται για την αντιγραφή) αυξάνονται ή παραµένουν σταθεροί 17. Το ίδιο και τα κέρδη της µουσικής βιοµηχανίας από τις συναυλίες και το µερτσαντάιζινγκ. Σε παγκόσµιο επίπεδο, τα τελευταία τέσσερα χρόνια ενώ τα έσοδα της κινηµατογραφικής βιοµηχανίας από την πώληση παραδοσιακών DVD µειώθηκαν, αυξήθηκαν οι πωλήσεις DVD υψηλής ευκρίνειας Bluray. Την ίδια περίοδο, µετά από µια σηµαντική πτώση το 2004, τα εισιτήρια στους κινηµατογράφους είτε αυξήθηκαν µεταξύ 2005 και 2008, όπως στην ΕΕ και την Κίνα, είτε παρέµειναν σταθερά όπως στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία 18. Οι νέες µορφές κατανάλωσης ταινιών και τηλεοπτικών προγραµµάτων όπως το Video On demand και η 14 Sylvain Dejean, Thierry Pénard et Raphaël Suire, «Une première évaluation des effets de la loi Hadopi sur les pratiques des Internautes français», Môle Armoricain de Recherche sur la Société de l Information et les Usages d Internet, Mars <http://www.marsouin.org/spip.php?article345> 15 IFPI, Recording Industry in Numbers < 16 Ισοτιµία, «Σε ελεύθερη πτώση η ελληνική δισκογραφία», Σάββατο, 28 Μαρτίου Οικονοµική Έρευνα της CISAC για τις εισπράξεις πνευµατικών δικαιωµάτων < 18 FOCUS World Film Market Trends ( )< 10

11 Catch-up TV είναι ακόµα σε πρώιµο στάδιο αλλά έχουν πολύ υψηλό ρυθµό ανάπτυξης που θα συνεχιστεί τα επόµενα χρόνια. Στην Ελλάδα τα εισιτήρια στους κινηµατογράφους φτάνουν τα 13 εκατοµµύρια το χρόνο πανελλαδικά, µε πτωτικές τάσεις. Η µείωση των εισιτηρίων στη χώρα µας τη χειµερινή σεζόν σχέση µε πέρυσι ήταν 8%. Μακροπρόθεσµα όµως η τάση της κινηµατογραφικής κατανάλωσης έχει θετικό πρόσηµο αφού το 2008 ο Έλληνας πάει 1,3 φορές τον χρόνο σινεµά κατά µέσο όρο, από µία φορά το χρόνο στα τέλη του Η γενικότερη τάση στην πολιτιστική βιοµηχανία είναι η οικονοµική συγκέντρωση γύρω από µεγάλα επικοινωνιακά συγκροτήµατα που συχνά φτάνει σε επίπεδα ολιγοπωλιακής συγκέντρωσης 20. Για παράδειγµα, είναι γνωστό ότι η βιοµηχανία του δίσκου κυριαρχείται από τέσσερις majors (Sony/BMG, Universal, EMI, Warner) που ελέγχουν πάνω από το 80% της παγκόσµιας αγοράς. Στην Ελλάδα βρίσκουµε επίσης στις πρώτες θέσεις των πωλήσεων δύο εταιρείες που εξαρτώνται από οµίλους, τη Heaven του Οµίλου Κυριακού και την ΕΓΕ του Οµίλου Γιαννίκου. Το βασικό γνώρισµα των µεγάλων παικτών της µουσικής βιοµηχανίας είναι το ότι συγκεντρώνουν την παραγωγή τους σε εµπορικά είδη µε µικρό ρίσκο χρησιµοποιώντας ταυτόχρονα τα κανάλια προώθησης που διαθέτουν για να ενισχύσουν τις πωλήσεις (ραδιόφωνο, τηλεόραση, ριάλιτυ κλπ). Στην Ελλάδα, όπως δείχνει η έρευνα της Αντιγόνης Ευστρατόγλου, η κυρίαρχη δισκογραφική βιοµηχανία περιστρέφεται γύρω από λίγες δεκάδες δηµιουργούς και εκτελεστές που µονοπωλούν τις πωλήσεις δίσκων και τα πνευµατικά δικαιώµατα που πηγάζουν από αυτές 21. Ο χώρος που µένει για πειραµατισµό και καινοτοµία είναι ελάχιστος. Αυτή η τάση προϋπήρχε αλλά εντάθηκε όταν άρχισε η πτώση των πωλήσεων στις αρχές της δεκαετίας του Η ίδια διάρθρωση επικρατεί στα ΜΜΕ, στην εκδοτική και στην κινηµατογραφική αγορά σε παγκόσµιο επίπεδο. Μερικές δεκάδες συγκροτηµάτων κυριαρχούν στις τοπικές αγορές πολιτιστικών και πληροφοριακών αγαθών και επιβάλλουν τις επιλογές τους στο ευρύ κοινό. Τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζουν αρνητικά τις πωλήσεις καθώς και άλλοι παράγοντες όπως οι δυσανάλογα υψηλές τιµές των πολιτιστικών προϊόντων, η οικονοµική κρίση, τα οργανωµένα κυκλώµατα πώλησης πειρατικών CD και DVD. Σε ότι αφορά την ανταλλαγή αρχείων στο διαδίκτυο οι έρευνες που έχουν διενεργηθεί έχουν αντικρουόµενα αποτελέσµατα. Πολλές από τις έρευνες που συνδέουν άµεσα την πτώση των πωλήσεων µε τις διαδικτυακές πρακτικές των χρηστών έχουν χρηµατοδοτηθεί από την ίδια την πολιτιστική βιοµηχανία, κάτι που υποσκάπτει το κύρος τους. Οι σπάνιες ανεξάρτητες έρευνες πάνω στο θέµα όπως αυτή των Oberholzer-Gee και Strumpf δείχνουν ότι ο διαµοιρασµός στο διαδίκτυο επηρεάζει σε µικρό βαθµό τις πωλήσεις και µε 19 Παύλος Θ. Κάγιος, «Αvatar» και «Νήsos» ξόρκισαν τη σινε-κρίση, Τα Νέα, Δευτέρα 12 Απριλίου Νικος Σµυρναιος, 2010, «Οικονοµική συγκέντρωση και θεσµικό πλαίσιο στην ελληνική ιδιωτική τηλεόραση» στο ΒΩΒΟΥ Ιωάννα (διεύθυνση), Ο κόσµος της τηλεόρασης : θεωρία, ανάλυση προγραµµάτων και ελληνική πραγµατικότητα, Εκδόσεις Ηρόδοτος, Αθήνα, σελ Αντιγόνη Ευστρατόγλου, Η µέτρηση της µουσικής ποικιλοµορφίας. Μια εφαρµογή στην ελληνική περίπτωση, Μεταπτυχιακή εργασία, Τµήµα Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισµού, Πάντειο Πανεπιστήµιο,

12 διαφορετικό τρόπο σε σχέση µε το κάθε περιεχόµενο 22. Η έρευνα έδειξε ότι συχνά τα περιεχόµενα που διακινούνται περισσότερο στα δίκτυα peer-to-peer είναι αυτά που επιτυγχάνουν τις µεγαλύτερες πωλήσεις. Πολλές έρευνες έχουν δείξει ότι οι χρήστες που ανταλλάσουν περιεχόµενο σε βάση ισοτιµίας έχουν επίσης υψηλά ποσοστά αγοράς πολιτιστικών προϊόντων κυρίως σε ότι αφορά την επιγραµµική διάθεση. Το βασικό επιχείρηµα της πολιτιστικής βιοµηχανίας ενάντια στο peer-to-peer βασίζεται στη παραδοχή ότι µια δωρεάν πρόσβαση σε ένα πολιτισµικό περιεχόµενο ισοδυναµεί µε µια πώληση λιγότερο του ίδιου αγαθού (A Free Download Equals a Lost Sale). Έτσι υπολογίζονται και τα αστρονοµικά διαφυγόντα κέρδη που δηλώνει ότι έχει η βιοµηχανία. Όµως η διεθνή έρευνα έχει δείξει ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει 23. Κάνεις δεν µπορεί να ξέρει εάν κάποιος που κατέβασε ένα άλµπουµ µουσικής ή µια ταινία µέσω ενός δικτύου peer-to-peer, εάν δεν είχε αυτή τη δυνατότητα θα το αγόραζε. Σε γενικές γραµµές, έστω κι αν παραδεχτεί κανείς ότι ο διαµοιρασµός περιεχοµένου στο διαδίκτυο έχει αρνητικές επιπτώσεις στα κέρδη της πολιτιστικής βιοµηχανίας αυτές είναι λιγότερο σφοδρές από ότι υποστηρίζουν οι παράγοντες της. Ο διαµοιρασµός είναι ένας από τους λόγους της πτώσεις των πωλήσεων πολιτιστικών αγαθών αλλά όχι ο κυριότερος. Το γενικότερο οικονοµικό πλαίσιο αλλά και η τάση της βιοµηχανίας για οµογενοποίηση των προϊόντων της είναι εξίσου αν όχι πιο σηµαντικοί λόγοι που εξηγούν την κρίση της δισκογραφικής βιοµηχανίας. Ταυτόχρονα οι πωλήσεις αντικειµένων (CD, DVD) δεν είναι παρά ένα µόνο κοµµάτι της δραστηριότητας της πολιτιστικής βιοµηχανίας. Τα έσοδα άλλων τοµέων όπως τα εκτελεστικά δικαιώµατα και οι επιγραµµικές πωλήσεις είναι σε άνοδο, υπερκεράζοντας σε πολλές περιπτώσεις την κρίση του CD και του DVD. Η οικονοµική κατάσταση της πολιτιστικής βιοµηχανίας στο σύνολο της είναι λοιπόν πολύ καλύτερη από ότι πιστεύεται συχνά. Η δραµατοποίηση της κατάστασης από τους εκπροσώπους της βιοµηχανίας χρησιµεύει πολλές φορές ως µέσο πίεσης προς το κράτος για την υιοθέτηση υποστηρικτικών προς αυτήν µέτρων. 6. Μια προοπτική λύσης του γόρδιου δεσµού της πνευµατικής ιδιοκτησίας στο διαδίκτυο. Η προστασίας της πνευµατικής ιδιοκτησίας είναι βασικά πρόβληµα εξισορρόπησης µεταξύ του ιδιωτικού και του δηµόσιου συµφέροντος. Από τη µία οι δηµιουργοί και οι εκδότες υπερασπίζονται το δικαίωµα τους να βιοπορίζονται από τη δουλειά τους. Κάτι που είναι φυσικά απαραίτητο για τη διαιώνιση της πνευµατικής δηµιουργίας. Από την άλλη, το κοινό θέλει να επωφεληθεί από όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία ούτως ώστε να µπορεί να οικειοποιηθεί την πνευµατική δηµιουργία σε όλο το εύρος της. Και θα το επιχειρήσει άσχετα εάν αυτές οι δυνατότητες θεωρούνται νόµιµες ή παράνοµες, χωρίς πολλές φορές να αναρωτηθεί για τις επιπτώσεις των πρακτικών του στην ίδια τη δηµιουργία. 22 Oberholzer-Gee Felix et Strumpf Koleman, «The Effect of File Sharing on Record Sales. An Empirical Analysis», Journal of Political Economy, 115(1), 2007, p Waldfogel, Joel and Rob, Rafael, «Piracy on the Silver Screen. NBER Working Paper Series, Vol. w12010, February 2006.<http://ssrn.com/abstract=881244> 12

13 Είναι λοιπόν παράλογη η τακτική της βιοµηχανίας να προσπαθεί να αποκλείσει το κοινό από τις δυνατότητες κοινωνικής πρόσληψης του πολιτισµού που προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία (ανταλλαγή, διαµοιρασµός, σχολιασµός, επανεκτέλεση (remix), κριτική κλπ). Συνιστά αναχρονισµό η τεχνητή επαναφορά των χρήσεων της πνευµατικής δηµιουργίας σε συνθήκες 19 ου και 20 ου αιώνα. Το ζητούµενο δεν πρέπει να είναι η µε κάθε τρόπο επιβίωση µιας βιοµηχανίας, εν προκειµένω της πολιτισµικής, µε τους όρους του παρελθόντος. Πόσο µάλλον που η συγκεκριµένη βιοµηχανία, στην πλειοψηφία της, αποτελεί φορέα οµογενοποίησης και οικονοµικής εκµετάλλευσης του πολιτισµού και όχι πειραµατισµού και προαγωγής της ποικιλοµορφίας. Το ζητούµενο πρέπει να είναι η αναζήτηση ενός κοινωνικοοικονοµικού, τεχνολογικού και νοµικού πλαισίου παραγωγής και διάχυσης πολιτισµού το οποίο θα τηρεί τους εξής όρους : πρώτο, θα εξασφαλίζει την πολιτισµική ποικιλοµορφία. Δεύτερο, θα επιτρέπει στους δηµιουργούς να ζουν από τη δουλειά τους σε καλές συνθήκες. Και τρίτο, θα διασφαλίζει στο κοινό το δικαίωµα για χρήση που θα καλύπτει τις πολιτιστικές και κοινωνικές ανάγκες του. Για να συµβεί κάτι τέτοιο στο πλαίσιο της ψηφιακής οικονοµίας όπου τα πολιτιστικά αγαθά είναι µη συναγωνιστικά είναι απαραίτητη η κοινωνικοποίηση ενός σηµαντικού µέρους του κόστους παραγωγής πολιτισµού. Αυτό σηµαίνει τη λειτουργία αναδιανεµητικών µηχανισµών που θα προσφέρουν πόρους στην πρωτογενή δηµιουργία και τους παράγοντες που την αποτελούν. Τέτοιοι µηχανισµοί υπάρχουν ήδη: δηµόσιες επιχορηγήσεις σε φεστιβάλ, στην παραγωγή ταινιών, θεατρικών έργων, συναυλιών κλπ. Ο φόρος στα ψηφιακά αναλώσιµα είναι κι αυτός ένας τρόπος κοινωνικοποίησης του κόστους παραγωγής πολιτισµού. Ο νόµος δέχεται ότι ο καθένας έχει τη δυνατότητα αντιγραφής ενός έργου για προσωπική χρήση σε ψηφιακό µέσο και ταυτόχρονα, µέσω της φορολόγησης αυτών των αναλώσιµων, χρηµατοδοτεί τη δηµιουργία. Για να λυθεί ο γόρδιος δεσµός της χρηµατοδότησης της πνευµατικής δηµιουργίας από τις διαδικτυακές χρήσεις τους έχουν γίνει πολλές προτάσεις. Μία από τις πιο επεξεργασµένες είναι αυτή του Philippe Aigrain 24. Η βασική ιδέα είναι κοντά σε αυτή του φόρου αναλώσιµων. Ο Aigrain προτείνει να αναγνωριστεί το δικαίωµα ελεύθερης µη κερδοσκοπικής ανταλλαγής περιεχοµένου υπό copyright στο διαδίκτυο. Με άλλα λόγια προτείνει να νοµιµοποιηθούν τα δίκτυα διαµοιρασµού υπό την πρόθεση ότι δεν έχουν σαν στόχο την επίτευξη κερδών. Προτείνει επίσης να διευρυνθεί το δικαίωµα παράθεσης και επανεκτέλεσης. Έτσι ικανοποιείται η ανάγκη του κοινού για ελεύθερη και δηµιουργική πρόσληψη του έργου αφού δηµιουργείται µια µη αγοραία πολιτιστική σφαίρα στο διαδίκτυο. Ο Aigrain προτείνει την ταυτόχρονη θέσπιση φόρου επί κάθε ευρυζωνικής σύνδεσης, το κόστος του οποίου θα µοιράζεται µεταξύ χρηστών και πάροχων. Το ποσό που θα συγκεντρώνεται έτσι θα διαµοιράζεται µε διαφανή κριτήρια από έναν οργανισµό υπό δηµόσια 24 Philippe Aigrain, Internet & Création, InLibroVeritas, Διαθέσιµο στα γαλλικά και τα αγγλικά στη διεύθυνση: <http://paigrain.debatpublic.net/?page_id=171>. 13

14 επίβλεψη στους δικαιούχους πνευµατικής ιδιοκτησίας, µε τρόπο που να ευνοεί τους νέους και πρωτότυπους δηµιουργούς εις βάρος των προϊόντων του σταρ σύστεµ. Μια τέτοια αναθεώρηση του νοµικού πλαισίου περί πνευµατικής ιδιοκτησίας είναι σύµφωνη µε βασικές αρχές όπως η Διακήρυξη των δικαιωµάτων του ανθρώπου και η Συνθήκη της Βέρνης. Ο Aigrain υπολόγισε ότι µε ένα φόρο της τάξης των 3 µε 7 ευρώ µηνιαίως επί κάθε ευρυζωνικής σύνδεσης το ποσό που θα συγκεντρώνεται ετησίως στη Γαλλία είναι ανώτερο από αυτό που αποφέρει η εκµετάλλευση του συνόλου των άλλων πηγών της πνευµατικής ιδιοκτησίας (δικαιώµατα αντιγραφής, εκτελεστικά δικαιώµατα, φορολόγηση αναλώσιµων). Αυτή η πηγή εισοδήµατος θα µπορούσε να συµπληρωθεί από µια φορολογία επί των κερδών των µεγάλων παικτών του διαδικτύου. Πράγµατι, το διαδίκτυο αποτελεί ένα τοµέα που επιφέρει τεράστια κέρδη σε µια σειρά από παράγοντες όπως η τηλεπικοινωνιακή βιοµηχανία (πάροχοι σύνδεσης) και οι διαδικτυακές υπηρεσίες (µηχανές αναζήτησης). Το πρόβληµα είναι ότι ελάχιστοι από αυτούς τους πόρους κατευθύνονται προς την πολιτιστική βιοµηχανία: η Google και ο ΟΤΕ επωφελούνται από τη δωρεάν διανοµή πνευµατικών έργων στο διαδίκτυο χωρίς ωστόσο να συνεισφέρουν το ελάχιστο στη δηµιουργία τους. Η φορολόγηση των κερδών τους µε στόχο τη στήριξη της δηµιουργίας θα µπορούσε να εξισορροπήσει αυτή την κατάσταση. Οι παραπάνω προτάσεις είναι βασισµένες σε µια προσέγγιση πολιτικής οικονοµίας. Αποµακρύνονται δηλαδή από ροµαντικές και ανεδαφικές προσεγγίσεις είτε αυτές προέρχονται από τη µία πλευρά (απόλυτο και φυσικό δικαίωµα του δηµιουργού να ορίζει το έργο του και την συνθήκες πρόσληψης του) είτε από την άλλη (απόλυτα ελεύθερη ροή της πληροφορίας µε κάθε τίµηµα). Παρά τις δυσκολίες εφαρµογής η κοινωνικοποίηση του κόστους παραγωγής έχει ένα βασικό πλεονέκτηµα: ορίζει τον πολιτισµό και τη πνευµατική δηµιουργία ως δηµόσια αγαθά, τα οποία ανήκουν στο κοινωνικό σύνολο και ως τέτοια πρέπει να προστατευθούν. Σχετική βιβλιογραφία Bauwens Michel, Sussan Rémi, «Le peer to peer : nouvelle formation sociale, nouveau modèle civilisationnel», Revue du Mauss no /2, p Bourreau Marc et Labarthe-Piol Benjamin, «Le peer to peer et la crise de l industrie du disque. Une perspective historique», Réseaux, no /3, p Gensollen Michel, «Economie non rivale et communautés d information», Réseaux no 124, 2004/2, p Bustamante Enrique, «Cultural industries in the Digital Age : some provisional conclusions», Media, Culture and Society, vol. 26, n 6, 2004, p

15 Kollock Peter, «The economies of online cooperation: Gifts and public goods in cyberspace», in Smith Marc et Kollock Peter (dir.), Communities in Cyberspace, Routledge Press, London, 1999, p Liu Yiming, «Sociable PEER-TO-PEER: using social information in PEER-TO-PEER systems», Working paper, University of California, Berkeley, 2007, non paginé. Disponible à Logie John, Peers, Pirates, and Persuasion: Rhetoric in the Peer-to-Peer Debates, Parlor Press, Indiana, Disponible à Logie.pdf. Mason Matt, The Pirate's Dilemma: How Youth Culture Is Reinventing Capitalism, Free Press, New York, Ludlow Peter, Crypto anarchy, cyberstates, and pirate utopias, MIT Press, Oberholzer-Gee Felix et Strumpf Koleman, «The Effect of File Sharing on Record Sales. An Empirical Analysis», Journal of Political Economy, 115(1), 2007, p

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ

βιβλίου. ββ ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ Τεχνολογική προστασία & ψηφιακή διαχείριση του βιβλίου. ββ Τετάρτη 19 Ιανουαρίου 2011, EKEBI Ευαγγελία Βαγενά, ΔΝ, DEA ικηγόρος-επιστημονική συνεργάτης ΟΠΙ vagena@dsa.gr Από τον Γουτεμβέργιο ως τον Bill

Διαβάστε περισσότερα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα

Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Πνευματικά Δικαιώματα και Ψηφιακή Πραγματικότητα Τα πνευματικά δικαιώματα αποτελούν ένα πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να απασχολήσει σοβαρά έναν πολιτιστικό οργανισμό πριν αποφασίσει να εμπλακεί σε

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ. PROJECT 3: Τα Τεγκεράκια ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012

Η ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ. PROJECT 3: Τα Τεγκεράκια ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 Η ΠΕΙΡΑΤΕΙΑ PROJECT 3: Τα Τεγκεράκια ΖΑΝΝΕΙΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2011-2012 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ-ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΛΑΙΣΙΟ-ΣΤΟΧΟΙ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΥΡΙΟ ΣΩΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ-ΑΝΑΣΤΟΧΑΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Δημιουργία ανοικτών μαθημάτων- ΤΕΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ- ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΕΡΓΑΤΩΝ- ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ 2. ΑΔΕΙΕΣ Creative

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 01-1

Εισαγωγή. Τεχνολογία Πολυμέσων και Πολυμεσικές Επικοινωνίες 01-1 Εισαγωγή Τι είναι τα πολυμέσα; Χαρακτηριστικά των μέσων Ιδιότητες συστημάτων πολυμέσων Δομή συστημάτων πολυμέσων Δικτυακά συστήματα πολυμέσων Μετάδοση πολυμέσων Απαιτήσεις πολυμέσων Ποιοι εμπλέκονται στα

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας

Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ψηφιακό Περιεχόμενο και Συμπεριφορά Καταναλωτή στον Τομέα της Ψυχαγωγίας Ονοματεπώνυμο: Μαγδαληνή Βασιλάκη Σειρά: MSM 8 Επιβλέπων Καθηγητής: Α. Βρεχόπουλος Δεκέμβριος 2011 Σκοπός Έρευνας και Ερευνητικά

Διαβάστε περισσότερα

Πώς µϖορώ να ϖροστατεύσω το έργο µου στο ψηφιακό ϖεριβάλλον; (ϖρόληψη & καταστολή) Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. ικηγόρος Εϖιστηµονική Συνεργάτις Ο.Π.Ι. 09.03.2011 Υϖουργείο Πολιτισµού & Τουρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών &

Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & Ψηφιακές εκδόσεις: Ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας σε περιπτώσεις παραπομπών & συνδέσμων μεταξύ ιστοσελίδων Εθνικό Κέντρο Βιβλίου 19/01/2011 Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. Δικηγόρος Επιστημονική Συνεργάτις

Διαβάστε περισσότερα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα

Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Η Έρευνα στα Ελληνικά Πανεπιστήµια και η Ευρωπαϊκή Πραγµατικότητα Ιωάννης Π. Γεροθανάσης Καθηγητής Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Πρώην Πρύτανης Πανεπιστηµίου Ιωαννίνων Μέλος της Α ΙΠ Η ανώτατη εκπαίδευση, η

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης»

Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης» Κοινωνικά Δίκτυα, Ψηφιακός Πολιτισμός και Πολιτική: Η «Δημοκρατία της Συλλογικής Βούλησης» Γιώργος Γκαντζιάς Αναπληρωτής Καθηγητής Πολιτισμικής Διαχείρισης Νέων Τεχνολογιών Πανεπιστήμιο Αιγαίου Email:

Διαβάστε περισσότερα

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009

Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Social Media και Επικοινωνία Φεβρουάριος 2009 Το Ινστιτούτο Επικοινωνίας είναι φορέας μη κερδοσκοπικός. Στους στόχους του περιλαμβάνεται η συμβολή στην ανάπτυξη της έρευνας και την ανάδειξη κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399)

ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) MEMO/11/819 Βρυξέλλες, 23 Νοεµβρίου 2011 ηµιουργική Ευρώπη: Συχνές ερωτήσεις (βλ. επίσης IP/11/1399) Τι είναι το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη»; Το πρόγραµµα «ηµιουργική Ευρώπη» θα υποστηρίζει τον ευρωπαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΚΤΗΤΟΙ ΠΟΡΟΙ

ΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΚΤΗΤΟΙ ΠΟΡΟΙ ΗΜΟΣΙΑ ΑΓΑΘΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΚΤΗΤΟΙ ΠΟΡΟΙ Κεφάλαιο 9 Αγαθά τα οποία παρέχονται χωρίς χρέωση! Τα περισσότερα αγαθά στις οικονοµίες της αγοράς κατανέµονται µέσω των αγορών! Για τα αγαθά αυτά οι τιµές είναι τα σήµατα

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες

Επιχειρήσεις και Ψηφιακή Οικονομία: Νέες Θέσεις Εργασίας, Καλύτερες Υπηρεσίες Α. Η Ψηφιακή Ωριμότητα της Ελλάδας Οι ψηφιακές υπηρεσίες στην Ελλάδα παρουσιάζουν χαμηλότερη διείσδυση και μικρότερη ανάπτυξη σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες. Πρόσφατες αναλύσεις καταδεικνύουν

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs)

Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Μετάφραση και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας (DGT/2013/TIPRs) Τελική έκθεση Ιούλιος 2014 ΣΥΝΟΨΗ Σκοπός της μελέτης αυτής είναι να παρουσιάσει ορισμένα από τα κυριότερα ζητήματα που αφορούν τα δικαιώματα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32. H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΡΧΕΙΑ, ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, 2 32 3 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2006 H προστασία του ηθικού δικαιώματος στις ψηφιακές βιβλιοθήκες Δρ.Ν.,., Μαρία Δάφνη Παπαδοπούλου, LL.Μ.

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης

Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων. Πολιτική Χρήσης Διαχείριση Επιστημονικών Εκδόσεων Πολιτική Χρήσης Θεσσαλονίκη 10/4/2013 Σελίδα 2 από 13 Περιεχόμενα Περιεχόμενα... 3 Εισαγωγή... 4 Πολιτική περιεχομένου... 5 Πολιτική κατάθεσης εργασιών... 5 Πολιτική πρόσβασης...

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης

Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης Ενημερωτική Διαφοροποίηση Προϊόντος: Ο Ρόλος της Διαφήμισης - Οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται μόνο ως προς τις τιμές στις οποίες επιλέγουν να πουλήσουν τα προϊόντα τους. - Ο μη-τιμολογιακός ανταγωνισμός

Διαβάστε περισσότερα

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση

ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο και Τηλεόραση Κατάρτιση και Πιστοποίηση σε βασικές εξιότητες και Κατάρτιση σε Προηγµένες εξιότητες στη Χρήση Τεχνολογιών Πληροφορικής & Επικοινωνιών Εργαζόµενων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ηµοτικό ιαδικτυακό Ραδιόφωνο

Διαβάστε περισσότερα

CyberEdge από την AIG

CyberEdge από την AIG Προστασία από τις συνέπειες των ηλεκτρονικών και διαδικτυακών κινδύνων Business Solutions CyberEdge από την AIG ηλεκτρονικοί και Οι ηλεκτρονικοί και διαδικτυακοί κίνδυνοι αποτελούν καθημερινή πραγματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404

https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 ΑΡΧΕΣ https://www.pirateparty.gr/forum/viewtopic.p hp?f=176&t=5198&start=10#p69404 Όλο το καταστατικό 2.1 Άμεσης Δημοκρατίας 2.2.1 Άμεσης Δημοκρατίας Μαζική αλλαγή. Οι αλλαγές στο 2.1 και 2.2.1 είναι στις

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 7 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου

Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι. 7 η Διάλεξη. Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Τ.Ε.Ι. Δυτικής Ελλάδας Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Μεσολόγγι 7 η Διάλεξη Μάθημα: Τεχνολογίες Διαδικτύου Περιεχόμενα 7 η διάλεξη Δικτυακή ουδετερότητα (net neutrality) Κινητός παγκόσμιος ιστός (mobile

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ....3 ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ 1. Ακαθάριστος κύκλος εργασιών....4 2. Λειτουργικό Κέρδος....7 3. Άποψη για την οικονομική κρίση... 10 4. Τα περισσότερο σημαντικά επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY»

«CORPORATE SOCIAL RESPONSIBILITY AND BUSINESS MORALITY» Σ Υ Ν Ε Σ Μ Ο Σ Ε Λ Λ Η Ν Ι Κ Ω Ν Β Ι Ο Μ Η Χ Α Ν Ι Ω Ν Οµιλία του Γενικού ιευθυντή, Μέλους του Σ του ΣΕΒ κ. Ιωάννη ραπανιώτη στο ιεθνές Συνέδριο για την Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη «Εξασφαλίζοντας ένα µέλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ

ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ ΗΔιανοητική Ιδιοκτησία (ΔΙ) στις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις μέσα από το πρόγραμμα IPeuropAware Οδηγοί και εργαλεία για τη διαχείριση της ΔΙ στις ΜΜΕ Σύνδεσμος Θεσσαλικών Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΘΕΒ)

Διαβάστε περισσότερα

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom»

«Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» «Ελκυστική η Ελλάδα για ένα τεχνολογικό boom» Συνέντευξη του Προέδρου ΕΙΕ Δρ. Βασίλη Γρηγορίου στην ελληνική έκδοση του περιοδικού Fortune (23.10.2014) http://www.fortunegreece.com/article/elkistiki-ellada-gia-ena-technologiko-boom/

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ Ι. Προστασία των δικαιωμάτων των δημιουργών των Ανοικτών Ακαδημαϊκών Μαθημάτων και του Ιδρύματος Δρ. Χρήστος Βοζίκης Υπεύθυνος ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία.

Αυτά τα δικαιώματα είναι η ισότητα, η ελευθερία, η ασφάλεια και η ιδιοκτησία. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ 1 της 24ης Ιουνίου 1793 Ο γαλλικός λαός, πεπεισμένος ότι η λήθη και η περιφρόνηση των φυσικών δικαιωμάτων του ανθρώπου είναι οι μόνες αιτίες για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε.

ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. ΕΚ ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ Α.Β.Ε. Στα πλαίσια της συµµετοχής της MERIT Α.Χ.Ε.Π.Ε.Υ. στη δηµόσια εγγραφή της Εκδοτικός Οργανισµός Λιβάνη Α.Β.Ε. στο Χ.Α.Α, σας αποστέλλουµε πληροφοριακό υλικό σχετικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού

ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ. Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΜΟΝΤΕΛΩΝ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού Θεωρία των Μοντέλων Καπιταλισμού: Θεωρητικό πλαίσιο για την κατανόηση των κοινών θεσμικών χαρακτηριστικών, αλλά και των θεσμικών

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ

Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΓ Η ΡΩΣΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ - I ΡΥΣΗ ΚΑΙ ΕΞEΛΙΞΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚHΣ EΝΩΣΗΣ ΩΣ ΤΟ 1941 100 Α. ΚΛΕΙΣΤΕΣ Ή ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ (ενδεικτικά παραδείγµατα) Ερωτήσεις διαζευκτικής απάντησης ή του τύπου

Διαβάστε περισσότερα

Η Επιτροπή και τα κράτη µέλη θέτουν θέµατα που απασχολούν τους καταναλωτές όσον αφορά τις εφαρµογές κινητών

Η Επιτροπή και τα κράτη µέλη θέτουν θέµατα που απασχολούν τους καταναλωτές όσον αφορά τις εφαρµογές κινητών ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Βρυξέλλες, 27 Φεβρουαρίου 2014 Η Επιτροπή και τα κράτη µέλη θέτουν θέµατα που απασχολούν τους καταναλωτές όσον αφορά τις εφαρµογές κινητών Ο τοµέας των εφαρµογών για κινητά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2

ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΟ ΙΝΤΕΡΝΕΤ ΚΩΣΤΗΣ ΚΙΤΣΟΠΟΥΛΟΣ Α 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ INTERNET Το Internet είναι ένα πλέγμα από εκατομμύρια διασυνδεδεμένους υπολογιστές που εκτείνεται σχεδόν σε κάθε γωνιά του πλανήτη και παρέχει τις υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

23/11/14. 20 ος αιώνας. } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 20 ος αιώνας } Φορντισµός (Henry Ford) } Τεϋλορισµός (Fredrich Taylor) } επιστηµονική διοίκηση της εργασίας 1 Taylor F. (1911) The Principles of Scientific Management. επιστηµονική διοίκηση της εργασίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας

Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Πολιτική Προστασίας των Προσωπικών Δεδομένων και Ασφαλείας Η προστασία και ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων και των πληροφοριών υγείας είναι πρωταρχικής σημασίας για την εταιρεία Outcome Sciences, Inc.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΣΤΑ WEBINARS και στα διαδικτυακά µαθήµατα. Τα webinars και τα διαδικτυακά µαθήµατα πραγµατοποιούνται από τον Πανελλήνιο Σύλλογο ιαδικτυακής

Διαβάστε περισσότερα

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι

Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης. Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Τα Αίτια και οι Επιπτώσεις της Διεθνούς Μετανάστευσης Πραγματικοί Μισθοί, Παγκόσμια Παραγωγή, Ωφελημένοι και Ζημιωμένοι Η Παγκόσµια Μετανάστευση Το 2010, 214 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν μετανάστες, κατοικούσαν

Διαβάστε περισσότερα

06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο

06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο 06-06-08 Σημεία Ομιλίας του Υπουργού Μεταφορών και Επικοινωνιών Κωστή Χατζηδάκη στο 3 ο Διεθνές Συνέδριο της ΕΕΤΤ για το Ευρυζωνικό Διαδίκτυο Την ώρα που κάποιος Αμερικάνος βλέπει ένα βίντεο στο youtube,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα

Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα Ποιοι είμαστε Η Γενική Ταχυδρομική είναι η κορυφαία εταιρεία ταχυμεταφορών στην Ελλάδα και ιδρύθηκε το 1994 από τους πρωτοπόρους της υπηρεσίας ταχυμεταφορών στην Ελλάδα Σε αριθμούς έχει δίκτυο άνω των

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΟΥΡΟΥΤΣΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΓΙΟΥΛΗΣ ΦΡΟΣΩ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΝΘΟΣ ΠΙΣΙΜΙΣΗΣ ΝΙΚΗ ΠΑΛΥΒΑ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΟΥΡΟΥΤΣΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΓΙΟΥΛΗΣ ΦΡΟΣΩ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΝΘΟΣ ΠΙΣΙΜΙΣΗΣ ΝΙΚΗ ΠΑΛΥΒΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΓΡΗΓΟΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΜΟΥΡΟΥΤΣΟΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΚΑΓΙΟΥΛΗΣ ΦΡΟΣΩ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΜΑΝΘΟΣ ΠΙΣΙΜΙΣΗΣ ΝΙΚΗ ΠΑΛΥΒΑ Η τηλεόραση στην Ελλάδα γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη κυρίως μετά την δημιουργία των ιδιωτικών

Διαβάστε περισσότερα

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας

Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας ελτίο Τύπου Αθήνα, 25 Αυγούστου, 2008 Το δεύτερο τρίµηνο χαρακτηρίστηκε από την εξαγορά της National Starch και το πρόγραµµα για την ενίσχυση της αποτελεσµατικότητας Η Henkel σηµείωσε ικανοποιητική οργανική

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακές βιβλιοθήκες & πρόσβαση στο περιεχόμενο. Πρόσφατες εξελίξεις σε Google Books & Europeana

Ψηφιακές βιβλιοθήκες & πρόσβαση στο περιεχόμενο. Πρόσφατες εξελίξεις σε Google Books & Europeana 19 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών 3-5/11/2010 Ψηφιακές βιβλιοθήκες & πρόσβαση στο περιεχόμενο Πρόσφατες εξελίξεις σε Google Books & Europeana Μαρία Γ. Σινανίδου, Int. IP LL.M. Ψηφιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα

Ηλεκτρονική Διαφήμιση. Αντωνιάδου Όλγα Ηλεκτρονική Διαφήμιση Αντωνιάδου Όλγα Διαφήμιση στο διαδίκτυο Το διαδίκτυο είναι αναμφισβήτητα ένα τεράστιο πεδίο προώθησης και διαφήμισης υπηρεσιών και προϊόντων. Η ποσότητα της πληροφορίας που διακινείται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Α. Η χρηµατοοικονοµική επιστήµη εξετάζει: 1. Τον κόσµο των χρηµαταγορών,των κεφαλαιαγορών και των επιχειρήσεων 2. Θέµατα που περιλαµβάνουν τη χρονική αξία

Διαβάστε περισσότερα

FUTURE PERSPECTIVE OF NGO IN THE BROADBAND AGE. ΟΜΙΛΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΜΠΙΣΤΟΛΑΣ, B.Sc. ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ AEGEE - ATHINA

FUTURE PERSPECTIVE OF NGO IN THE BROADBAND AGE. ΟΜΙΛΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΜΠΙΣΤΟΛΑΣ, B.Sc. ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ AEGEE - ATHINA ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΩΝ ΜΚΟ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΖΩΝΙΚΗ ΕΠΟΧΗ FUTURE PERSPECTIVE OF NGO IN THE BROADBAND AGE ΟΜΙΛΗΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΜΠΙΣΤΟΛΑΣ, B.Sc. ΑΝΤΙΠΡΟΕ ΡΟΣ AEGEE - ATHINA ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ AEGEE EUROPE/ AEGEE ATHINA ΥΝΑΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών

Η Οδηγία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των ηλεκτρονικών ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ «ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ» Το Συμβούλιο της Ευρώπης το 1995 εξέδωσε Σύσταση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων στον τομέα των τηλεπικοινωνιών,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ Κύρια έννοια: Φιλία ΕΚΦΡΑΣΗ - ΕΚΘΕΣΗ A ΛΥΚΕΙΟΥ «Ποια πρέπει να είναι τα κριτήρια επιλογής των φίλων µας;» ευτερεύουσες έννοιες: Κριτήρια επιλογής Ζητούµενο: Το θέµα Φιλία αποκαλείται το κοινωνικό συναίσθηµα

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

EU Kids Online II: Ευρήματα. Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών EU Kids Online II: Ευρήματα Δρ. Λίζα Τσαλίκη Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Το πρόγραμμα EU Kids Online II Το θεματικό δίκτυο EU Kids Online II: Enhancing Knowledge Regarding European Children

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ Μέχρι το 2015, κάθε οικογένεια στην Ευρώπη πρέπει να έχει ευρυζωνική σύνδεση και δη σε ανταγωνιστική τιμή, σύμφωνα με ψήφισμα που εγκρίθηκε την Τετάρτη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας

Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Εισαγωγή στη Διοίκηση της Καινοτομίας Οικονομικά για Μη Οικονομολόγους Ενότητα 6: Καθηγητής: Κώστας Τσεκούρας Σχολή Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων Τμήμα Οικονομικών Επιστημών Σκοποί ενότητας Σκοπός της παρούσας ενότητας είναι η παρουσίαση

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας

Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας 1o ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δράσεις Πνευματικής Καλλιέργειας Εισαγωγή Αρχική Σελίδα Περιεχόμενα CD Rom Θέματα 1ου Κεφαλαίου Η ανάπτυξη και η καλλιέργεια πνευματικών ικανοτήτων του παιδιού, η δημιουργικότητα, το αισθητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού

Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Συχνές ερωτήσεις - απαντήσεις για τη χρήση του λογισµικού Πώς µπορώ να αποκτήσω κωδικούς πρόσβασης στο σύστηµα δήλωσης αυθαιρέτων; Οι κωδικοί πρόσβασης στην ηλεκτρονική εφαρµογή για τις δηλώσεις και βεβαιώσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 2Ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Να αναφέρετε μερικές από τις σημαντικότερες εξελίξεις και εφευρέσεις στην ιστορία των συστημάτων επικοινωνίας. Η ανακάλυψη του κινητού τυπογραφικού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ Declaration on freedom of political debate in the media Greek version* ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ιακήρυξη για την Ελευθερία του Πολιτικού ιαλόγου στα Μέσα (Υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Υπουργών

Διαβάστε περισσότερα

Δημόσια ΚΤΕΟ. αυτή τη. τάσεις από. 5, θα ενώ τα. info@kteo- gr.gr. Έδρα: Λ. Αθηνών wwww.kteo-gr.gr

Δημόσια ΚΤΕΟ. αυτή τη. τάσεις από. 5, θα ενώ τα. info@kteo- gr.gr. Έδρα: Λ. Αθηνών wwww.kteo-gr.gr Δελτίο Τύπου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ Δημόσια έσοδα 135 εκατομμυρίων ευρώ αναζητούν εισπράκτορα Μέσα στο εύθραυστο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον και σε μια δύσκολη χρονική περίοδοο για τη χώρα

Διαβάστε περισσότερα

Τί πρέπει να προσέχει κανείς σε µια σύµβαση έκδοσης έργου σε ψηφιακό περιβάλλον; ΜΑΡΙΑ ΑΦΝΗ ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΥ,.Ν. ΙΚΗΓΟΡΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΟΠΙ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ 2011 ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΥΠΠΟΤ Μερικά νούµερα αντί εισαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

«Οι δυνατότητες ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις

«Οι δυνατότητες ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις «Οι δυνατότητες ανάπτυξης της ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις ψηφιακές πόλεις/ περιφέρειες» Γιάννης Καλογήρου, Αν. Καθηγητής ΕΜΠ, Infostrag/ ΕΒΕΟ, Επιστημονικός Σύμβουλος ΚΕΔΚΕ 12 ο Greek ICT FORUM, Αθήνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ (ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΠΑΣΥΠ ΔΕΗ) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΑΤΙΡΗΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ - Ενημέρωση για το σχετικό Νομοθετικό Πλαίσιο - Ενημέρωση για τη δομή και το περιεχόμενο του Σχεδίου

Διαβάστε περισσότερα

Πνευµατικά ικαιώµατα

Πνευµατικά ικαιώµατα Syllabus Certified Customer Service Executive (CCSE) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά τα πνευµατικά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1

ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ. Εταίροι: Νοµικός Ιωάννης του Μηνά, και Αλκης Κορνήλιος του ηµητρίου. Άρθρο 1 ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΟ Ακριβές αντίγραφο από το πρωτότυπο που κατετέθην στα βιβλία εταιρειών του Πρωτοδικείου Αθηνών µε αυξ. Αριθµό 5427 το οποίο θεωρήθηκε για την νόµιµη σήµανση, Αθήνα, 6 Απριλίου 2006. Εταίροι:

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών

Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Μάγια Ε. Σπανουδάκη, ΜSc, Τμήμα Μηχανικών Παραγωγής & Διοίκησης, Επιβλέπων: Καθηγητής Βασίλης Μουστάκης, Διευθυντής Εργαστηρίου Διοικητικών Συστημάτων Π.Κ. Ιούλιος 2014 Δημιουργικότητα+ Επιστήμη= Δημιουργική

Διαβάστε περισσότερα

Προκλήσεις στην Αγορά Ηλεκτρισµού της Κύπρου Ενεργειακό Συµπόσιο ΙΕΝΕ 26 Ιανουαρίου 2012 Εισαγωγή Προτού προχωρήσω να αναλύσω το ρόλο της Αρχής Ηλεκτρισµού στο νέο περιβάλλον της απελευθερωµένης Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα!

Πληροφορίες για την Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών: Η ύδρευση και η αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα! Ιστορική αναδρομή Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Συνδικάτων Δημόσιων Υπηρεσιών (EPSU) αποφάσισε να προβεί στην συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών υπέρ της καθιέρωσης της ύδρευσης ως ανθρώπινου δικαιώματος στο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ Αγαπητοί γονείς/ κηδεμόνες, Θεσσαλονίκη, Μάιος 2015 Σύμφωνα με τη με αριθμ. Φ.52/63/12873/Γ1/6-2-2012 (ΦΕΚ 253, τ.β ), (ΑΔΑ: Β4439- ΩΞ1)

Διαβάστε περισσότερα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα

10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα 1 10 λόγοι να φτιάξω ιστοσελίδα Γιατί η επιχείρησή σας χρειάζεται να έχει παρουσία στο διαδίκτυο? 2 1. Η εταιρική σας ιστοσελίδα είναι ανοιχτή στον κόσμο 24 ώρες την ημέρα,

Διαβάστε περισσότερα

Σ.Ε.ΔΙ.Κ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΜΗΝΕΥΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Σ.Ε.ΔΙ.Κ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΜΗΝΕΥΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Σ.Ε.ΔΙ.Κ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΜΗΝΕΥΤΩΝ ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ Αθήνα 20 Μαίου 2007 Το Σωµατείο Ερµηνευτών Διαφηµιστικών κειµένων,αφού πραγµατοποίησε συναντήσεις µε τα Δ.Σ της Ε.Δ.Ε.Ε και της ΠΑ.Κ.Τ, διαµόρφωσε τους

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε.

ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. ΕΝ.Φ.Ι.Α. ΦΟΡΟΣΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ- ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΠανοζάχοςΔημήτριος Οικονομολόγος Φοροτεχνικός Msc Εφαρμοσμένης Λογιστικής & Ελεγκτικής Δ/νων Σύμβουλος της ΟΡΘΟΛΟΓΙΣΜΟΣ Α.Ε. Τι είναι ο ΕΝ.Φ.Ι.Α.; Ν.4223/13 Άρθρο 1:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή 6. Οδηγίες για καλύτερη χρήση του YouTube 12. Δημιουργία λογαριασμού 16. Δημιουργία καναλιού 26. Έσοδα από τα βίντεο 42

Εισαγωγή 6. Οδηγίες για καλύτερη χρήση του YouTube 12. Δημιουργία λογαριασμού 16. Δημιουργία καναλιού 26. Έσοδα από τα βίντεο 42 περιεχόμενα Εισαγωγή 6 Οδηγίες για καλύτερη χρήση του YouTube 12 Δημιουργία λογαριασμού 16 Δημιουργία καναλιού 26 Έσοδα από τα βίντεο 42 Εμφάνιση στατιστικών 57 Μηνύματα και επικοινωνία 65 Επεξεργασία

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικόκαιδίκαιο πνευµατικήςιδιοκτησίας θέµαταπροστασίας Ηµερίδα : «Πατέντες λογισµικού» Τεχνικό Επιµελητήριο Ελλάδας / Τµήµα Κεντρικής Μακεδονίας, 11 εκεµβρίου 2012 Μαρία- άφνηπαπαδοπούλου,.ν., LL.M.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ ΣΤΟ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ιόνιο Πανεπιστήµιο Τµήµα Αρχειονοµίας-Βιβλιοθηκονοµίας Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών2007-2008 ιδάσκουσα: Κατερίνα Τοράκη (Οι διαλέξεις περιλαµβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων

ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ. EL Eνωμένη στην πολυμορφία EL 2012/0011(COD) 8.11.2012. της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 2009-2014 Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων 8.11.2012 2012/0011(COD) ΣΧΕΔΙΟ ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΗΣ της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων προς την Επιτροπή Πολιτικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme.

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme. ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ Με το παρόν καθορίζονται οι όροι χρήσης των υπηρεσιών που παρέχονται διαδικτυακά µέσω της ιστοσελίδας https://client.offersaroundme.mobi (στο εξής «η Ιστοσελίδα») και της αντίστοιχης εφαρµογής

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4089, 28/7/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ

Ε.Ε. Π α ρ.ι(i), Α ρ.4089, 28/7/2006 ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ TΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟN ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΙΚΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΝΟΜΟ Για σκοπούς εναρμόνισης με την πράξη της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τίτλο- Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ:

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών

Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών EcoBuilding Conference, EXPO ATHENS Ανθούσα 10 Δεκεμβρίου 2010 Επιχειρήσεις Ενεργειακών Υπηρεσιών () Παροχή Ολοκληρωμένων Ενεργειακών Υπηρεσιών Μαρκογιαννάκης Γιώργος Μηχανολόγος Μηχανικός MSc. Τμήμα Ανάλυσης

Διαβάστε περισσότερα

Social Media. Chapter 2 Social Media Marketing

Social Media. Chapter 2 Social Media Marketing Social Media W Chapter 2 Social Media Marketing p.1 Τι είναι το Social Media Marketing Πρόκειται για ένα νέο marketing, που απευθύνεται σε ένα νέο καταναλωτή. Ζούμε σε μια εποχή που η τεχνολογία αλλάζει

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΗΦΙΑΚΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ (ΨΤ) Μερικές συχνές απορίες και οι απαντήσεις τους 1. Είναι η ΕΕΤΤ ανεξάρτητη αρχή ή είναι ρυθµιστική αρχή και τι ρόλο έχει στο πεδίο της ψηφιακής τηλεόρασης; Η ΕΕΤΤ έχει ρητά

Διαβάστε περισσότερα

«Στρατηγικές Κινήσεις για τη Μετάβαση στις Ψηφιακές Πόλεις»

«Στρατηγικές Κινήσεις για τη Μετάβαση στις Ψηφιακές Πόλεις» «Στρατηγικές Κινήσεις για τη Μετάβαση στις Ψηφιακές Πόλεις» Γιάννης Καλογήρου Αν. Καθηγητής, ΕΜΠ, Ομάδα για την Τεχνολογική, Οικονομική και Στρατηγική Ανάλυση της Κοινωνίας της Πληροφορίας (INFOSTRAG),

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμοσμένη Μίκρο 3. Market Failures. Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης. Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης

Εφαρμοσμένη Μίκρο 3. Market Failures. Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης. Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης Εφαρμοσμένη Μίκρο 3 Market Failures Καθηγητής Μιχαήλ Ζουμπουλάκης 1 Εφαρμοσμένη Μικρο 3 - Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας- Μ. Ζουμπουλάκης Προβλήματα με το αόρατο χέρι (αποτυχίες της αγοράς) Οδηγούν οι ατομικές

Διαβάστε περισσότερα

Real Tangible Solutions

Real Tangible Solutions Real Tangible Solutions Σε έναν κόσμο όπου το ανθρώπινο δυναμικό αναδεικνύεται ως το κυριότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, η ManpowerGroup παρέχει στους οργανισμούς το ταλέντο που χρειάζονται για να καινοτομούν

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστικές επιπτώσεις

Πολιτιστικές επιπτώσεις Πολιτιστικές επιπτώσεις Η τηλεόραση και τα υπόλοιπα τεχνολογικά επιτεύγματα έχουν προκαλέσει σημαντικές αλλαγές σε πολιτιστικό επίπεδο. Μερικές από αυτές είναι: 1 Πολιτιστικές επιπτώσεις Ο σημερινός άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΟΜΑ Α Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ Α1 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5)

Διαβάστε περισσότερα

Eρευνητική εργασία Β Λυκείου με θέμα: Κοινωνικά δίκτυα στην εκπαίδευση, νέα εργαλεία, νέες προοπτικές, νέες προκλήσεις

Eρευνητική εργασία Β Λυκείου με θέμα: Κοινωνικά δίκτυα στην εκπαίδευση, νέα εργαλεία, νέες προοπτικές, νέες προκλήσεις Ομάδα Ο.Π.Α.Π.Σ. Eρευνητική εργασία Β Λυκείου με θέμα: Κοινωνικά δίκτυα στην εκπαίδευση, νέα εργαλεία, νέες προοπτικές, νέες προκλήσεις Βαρσάμης Παναγιώτης, Μπέρμπεης Γιάννης, Πλατής Σωτήρης, Τσαγγαίος

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης

Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και της ζήτησης Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Τμήμα Τραπεζικής και Χρηματοοικονομικής Διοικητικής Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Χρηματοοικονομική Ανάλυση για Στελέχη» Οικονομικά για Νομικούς Μέρος 1ο Οι δυνάμεις της προσφοράς και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-...

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΙΑΧΕΙΡΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΚΤΥΟΥ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Α.Ε. ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΔΗΜΟΠΡΑΣΙΑΣ ΜΕ ΑΡΙΘΜΟ ΔΔ-... ΕΡΓΟ: «Πιλοτικό Σύστηµα Τηλεµέτρησης και ιαχείρισης της Ζήτησης Παροχών Ηλεκτρικής Ενέργειας Οικιακών

Διαβάστε περισσότερα

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη

Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη Φίλες και φίλοι, Συζητάμε σήμερα για την επιχειρηματικότητα σε μια χώρα και σε ένα περιβάλλον που ακόμη και τώρα παρά τα όσα έχουν συμβεί στην πράξη την εχθρεύεται. Η γραφειοκρατία, η πολυνομία, η διαφθορά,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 7 - ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Ποια από τις πιο κάτω δηλώσεις περιγράφει την σωστή διαδικασία ασφάλειας των πληροφοριών για ένα οργανισμό; a) Να μην υπάρχουν διαδικασίες για την αναφορά των

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή

ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή ΣΟΦΙΑ Γ. ΑΣΛΑΝΙΔΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ από την Οπτικοακουστική στην Ψηφιακή Αγωγή 1. ΤΠΕ ΚΑΙ ΨΗΦΙΑΚΟ ΧΑΣΜΑ (DIGITAL DIVIDE) Η ψηφιακή τεχνολογία πάνω στην οποία στηρίζονται οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας

Διαβάστε περισσότερα