Ιστορία του Επίσημου Νομίσματος και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ιστορία του Επίσημου Νομίσματος και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου"

Transcript

1 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ ΣΕΙΡΑ ΔΟΚΙΜΙΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ιστορία του Επίσημου Νομίσματος και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Προκαταρκτικά Αποτελέσματα για την Περίοδο Σοφοκλής Μιχαηλίδης Σεπτέμβριος 2009 Δοκίμιο Εργασίας

2 Τα Δοκίμια Εργασίας της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου παρουσιάζουν εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη από το προσωπικό της Τράπεζας ή και από συνεισφέροντες εκτός της Τράπεζας. Στόχος τους είναι να ενθαρρύνουν τη συζήτηση και την κριτική παρατήρηση. Οι απόψεις που εκφράζονται στις εργασίες δεν αντανακλούν απαραίτητα τις απόψεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου ή του Ευρωσυστήματος. Διεύθυνση 80 Λεωφόρος Κέννεντυ 1076 Λευκωσία, Κύπρος Ταχυδρομική Διεύθυνση Τ.Θ , 1395 Λευκωσία, Κύπρος Ηλεκτρονική Διεύθυνση Ιστοσελίδα Φαξ Η λήψη των εργασιών της Σειράς Δοκιμίων Εργασίας μπορούν να γίνει από: Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, Η αναπαραγωγή επιτρέπεται εφόσον γίνεται αναφορά στην πηγή.

3 Ιστορία του Επίσημου Νομίσματος και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Προκαταρκτικά Αποτελέσματα για την Περίοδο Σοφοκλής Μιχαηλίδης Σεπτέμβριος 2009 Περίληψη Η παρούσα μελέτη εξετάζει το χρονικό διάστημα από το 1960 μέχρι το 2007 που η Κυπριακή Λίρα κυκλοφορούσε ως νόμιμο χρήμα και εντοπίζει τις κρίσιμες καμπές της συναλλαγματικής, της δημοσιονομικής και της χρηματοπιστωτικής πολιτικής σε συνάρτηση με αίτια και επακόλουθα. Γίνονται υποθέσεις και αντλούνται συμπεράσματα πέριξ: των τεσσάρων περιόδων συναλλαγματικής πολιτικής ( , , , ) των τριών φάσεων της καθαρής θέσης του δημοσίου έναντι του τραπεζικού συστήματος ( , , ) των πέντε ταλαντεύσεων των τραπεζικών πιστώσεων σε ιδιώτες ( , , , ) των πέντε διακυμάνσεων του ξένου ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος ( , , , , ) των παράλληλων σχέσεων του ΑΕΠ προς τον δείχτη τιμών καταναλωτή και τον μέσο ετήσιο μισθό κατά τα 47 υπό ανασκόπηση έτη. Η ίδια μεθοδολογία εφαρμόζεται σε όλα τα στάδια ανάλυσης και σύνθεσης της υπό συγγραφή νομισματικής και χρηματοπιστωτικής ιστορίας της Κύπρου από το 1878 μέχρι το Λέξεις κλειδιά: Οικονομική ιστορία, κυκλική διακύμανση, συναλλαγματική ισοτιμία, δημοσιονομική πολιτική, τραπεζικά δάνεια, τιμαριθμικός δείχτης, μισθολογική αναπροσαρμογή. Κατάταξη JEL: E3, E4, E5, N1. Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου. Η εργασία αυτή προέρχεται από την έρευνα που έχει γίνει για το βιβλίο με τίτλο Ιστορία του Επίσημου Νομίσματος και της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου. Ευχαριστίες απευθύνονται στο Γιώργο Γεωργίου για σχόλια. Διεύθυνση αλληλογραφίας: Σοφοκλής Μιχαηλίδης, Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, 80 Λεωφ. Κέννεντυ, Τ.Κ , 1395, Λευκωσία, Κύπρος. 1

4 Από τον Ιούλιο του 1878 μέχρι τον Ιούνιο του 1972, δηλαδή για 94 συναπτά έτη, η Βρετανική Στερλίνα και η Κυπριακή Λίρα ήσαν ισότιμες. Εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, η Στερλίνα και, φυσικά, η Λίρα υποτιμήθηκαν έναντι του Αμερικανικού Δολαρίου και άλλων νομισμάτων κατά 25% το Σεπτέμβριο του 1931 και κατά 30% το Σεπτέμβριο του Το Νοέμβριο του 1967, η απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να υποτιμήσει 14.3% τη Στερλίνα έναντι του Δολαρίου μείωσε την αξία των επίσημων αποθεμάτων και ανέβασε το κόστος ζωής των Κυπρίων. Η ταυτόχρονη απόφαση της νεοσύστατης Δημοκρατίας να διατηρήσει την ισοτιμία της Λίρας με τη Στερλίνα απέτρεψε την καταγραφή κεφαλαιακών ζημιών από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αλλά επιτάχυνε τον φαύλο κύκλο τιμών και μισθών στη χώρα μας. Το Υπουργείο Οικονομικών και η Κεντρική Τράπεζα αντιλήφθηκαν ότι στη Βρετανία και την Κύπρο επικρατούσαν διαφορετικές συνθήκες και, άρα, άρμοζαν διαφορετικές πολιτικές. Από τότε οι ιθύνοντες άρχισαν να ενθαρρύνουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις, μειώνοντας τις Στερλίνες στα συναλλαγματικά αποθέματα καθώς, επίσης, τα επιτόκια και τη φορολογία στη χώρα μας. Ο Πίνακας [1] συγκρίνει τους σύνθετους ρυθμούς αύξησης του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ), του μέσου ετήσιου μισθού, του δείχτη τιμών καταναλωτή και των χορηγηθέντων εγχώριων δανείων από το 1960 μέχρι το 1967 και από το 1967 μέχρι το Η διαφορά μεταξύ των δύο περιόδων, ιδίως όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική επέκταση, είναι φανερή. Η πλήρης ρήξη μεταξύ των νομισμάτων της Κύπρου και της Βρετανίας επήλθε τον Ιούνιο του Η Κύπρος δεν ακολούθησε την τέταρτη υποτίμηση ή λεγόμενη διακύμανση της Στερλίνας και εφάρμοσε περιορισμούς στις συναλλαγές με τη Βρετανία ακριβώς όπως με τις άλλες χώρες. Η οικονομική ιστορία είναι μία διαδικασία που κερματίζεται από γεγονότα, αποφάσεις και προσωπικότητες που αφήνουν το στίγμα τους για πολλά χρόνια κατόπιν. Είναι ευχάριστο ότι οι οικονομικές εξελίξεις είναι μετρίσιμες σε απόλυτους και σχετικούς όρους και, συνεπώς, μπορούν να εξετασθούν σε συνάρτηση με διάφορους παράγοντες ή συντελεστές. Ας αρχίσουμε λοιπόν την ανάλυση και σύνθεση των ετών από το 1960 μέχρι το 2007 με κριτήριο τη συναλλαγματική ισοτιμία της Λίρας. Από αυτή τη σκοπιά, τα 47 υπό ανασκόπηση χρόνια μπορούν να διαιρεθούν σε τέσσερεις αλληλένδετες περιόδους: 1.1 Μεταξύ 1960 και 1972, η Κυπριακή Λίρα ήταν ισότιμη με τη Βρετανική Στερλίνα. [2] Εντούτοις, στη διάρκεια των 12 αυτών ετών, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στην Κύπρο ήταν πλησιέστερος στον Γερμανικό παρά στον Βρετανικό αντίστοιχο ρυθμό διότι η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά ξεπέρασε το Ηνωμένο Βασίλειο ως ο σημαντικότερος οικονομικός μας εταίρος. Είναι γεγονός ότι η απόκλιση των 2

5 ρυθμών πληθωρισμού της χώρας μας και της Βρετανίας ήταν μία από τις κυριότερες αιτίες που οδήγησαν στην εγκατάλειψη της σταθερής ισοτιμίας μεταξύ των νομισμάτων των δύο χωρών το Από το 1972 μέχρι το 1992, η Λίρα ήταν προσδεμένη σε διάφορα καλάθια, τα οποία αποτελούνταν από συνδυασμούς των νομισμάτων των κυριότερων εμπορικών εταίρων της Κύπρου [3]. Στο εν λόγω χρονικό διάστημα, ο μέσος ετήσιος πληθωρισμός στη χώρα μας ήταν ανάμεσα στον Γερμανικό και τον Βρετανικό αντίστοιχο ρυθμό. Κύπρος και Γερμανία ξέφυγαν έγκαιρα από το φαινόμενο του στασιμοπληθωρισμού, επιτυγχάνοντας σημαντική ανάπτυξη στη διάρκεια της εικοσαετίας ενώ, αντίθετα, η Βρετανία υπέφερε από φαύλο κύκλο τιμών και μισθών σχεδόν μέχρι το τέλος της Πρωθυπουργίας της Margaret Thatcher το Μεταξύ 1992 και 1999, Κυβέρνηση και Κεντρική πρόσδεσαν τη Λίρα στην Ευρωπαϊκή Νομισματική Μονάδα, το λεγόμενο Ecu [4]. Το Ecu ήταν ένα καλάθι που, τότε, περιείχε τα νομίσματα των έξη ιδρυτικών μελών της ΕΟΚ συν τα νομίσματα της Βρετανίας, της Δανίας, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Εφόσον το Ecu αποτελείτο, περίπου, από 75% ισχυρά και 25% αδύνατα νομίσματα, συνάγεται ότι η σταθερή ισοτιμία της Λίρας έναντι του Ecu, [5] συνεπικουρούμενη από τη μεγαλύτερη εναρμόνιση της Βρετανίας με την ΕΟΚ, συνέβαλε στην άνοδο του μέσου πληθωρισμού στην Κύπρο πάνω από τους αντίστοιχους ρυθμούς της Γερμανίας και της Βρετανίας στη διάρκεια της εν λόγω εννεαετίας. Ενθυμίζεται ότι, μετά την κατάρρευση του Τοίχους του Βερολίνου, η Γερμανία εισήλθε σε ύφεση εξαιτίας των οικονομικών προβλημάτων από την επανενοποίηση της χώρας. 1.4 Η Συνθήκη του Maastricht, που συνομολογήθηκε το 1992, προνόησε όπως όλες οι χώρες που θα εντάσσονταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) από το επόμενο έτος, όφειλαν να υιοθετήσουν το ευρώ, δηλαδή το επίσημο νόμισμα της ΕΕ, μετά που θα ικανοποιούσαν συγκεκριμένα κριτήρια. Την 1 Ιανουαρίου 1999, το ευρώ εισήχθηκε στις διεθνείς χρηματαγορές ως η λογιστική μονάδα που αντικατέστησε το Ecu στην αναλογία 1:1. Από το 1999 μέχρι το 2007, η Κύπρος πρόσδεσε τη Λίρα στο ευρώ αρχικά σε στενά και αργότερα σε ευρύτερα περιθώρια διακύμανσης εφόσον σκόπευε να ενταχθεί στην ΕΈ και να ικανοποιήσει τα αντίστοιχα κριτήρια που, σημειωτέον, περιλάμβαναν την κατάργηση όλων των συναλλαγματικών περιορισμών [6]. Στη διάρκεια της μεταβατικής οκταετίας, οι εγχώριες πιστώσεις και οι τιμές καταναλωτή στην Κύπρο και τη Βρετανία συμβάδιζαν αλλά ανέβαιναν γρηγορότερα από τις αντίστοιχες μεταβλητές στη Γερμανία, η οποία αντιμετώπιζε οικονομικά προβλήματα ένεκα της επανενοποίησης της χώρας. 3

6 Αναμφίβολα, η συναλλαγματική ισοτιμία αποτελεί ένα από τους παράγοντες των οικονομικών εξελίξεων. Η ποσότητα του χρήματος είναι ένας άλλος συντελεστής του οικονομικού κύκλου, διότι συνεχώς αυξομειώνεται ανάλογα με το εγχώριο και το ξένο ενεργητικό που συσσωρεύει, αυτόβουλα, το τραπεζικό σύστημα. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χορηγούν δάνεια στο εθνικό νόμισμα έναντι κυβερνητικών και ιδιωτικών χρεογράφων ή εγγυήσεων. Στον Πίνακα [7] φαίνεται ο μεγάλος συσχετισμός ανάμεσα στις εγχώριες πιστώσεις και τις τιμές καταναλωτή στην Κύπρο στη διάρκεια των 47 υπό ανασκόπηση ετών. Ο επόμενος Πίνακας [8] καταδεικνύει ότι όσο γρηγορότερα ανερχόταν το εγχώριο ενεργητικό τόσο βραδύτερα ανέβαινε το ξένο ενεργητικό του τραπεζικού συστήματος. Τα ποσοστά των δύο πηγών του χρήματος τείνουν να κινούνται αντίθετα, αφού τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θεωρούν τα εγχώρια και τα ξένα χρεόγραφα ως εναλλακτικές επενδύσεις, ιδίως σε ένα περιβάλλον χωρίς συναλλαγματικούς περιορισμούς. Ας συνεχίσουμε το ταξίδι μας στην ιστορία για να εντοπίσουμε τις κυριότερες μεταπτώσεις της δημοσιονομικής πολιτικής. Από αυτή τη σκοπιά, τα 47 υπό εξέταση χρόνια μπορούν χωριστούν σε τρεις αλληλένδετες περιόδους [9]. 2.1 Από το 1960 μέχρι το 1966 ο δημόσιος τομέας συσσώρευε τραπεζικές καταθέσεις και άλλο ενεργητικό, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, εφόσον δεν υπήρχαν ανάλογες ρευστοποιήσιμες επενδύσεις στην Κύπρο ούτε συναλλαγματικοί περιορισμοί μεταξύ των δύο χωρών. Στη διάρκεια των έξι αυτών ετών, η νεοσύστατη Δημοκρατία βρέθηκε αντιμέτωπη με τεράστιους κινδύνους, δυσκολίες και προβλήματα που απορρέανε από την κατάρρευση των Συμφωνιών Ζυρίχης Λονδίνου. Για να διατηρήσει τη νομισματική σταθερότητα, να υποκινήσει την ιδιωτική πρωτοβουλία και να ενδυναμώσει την οικονομική εμπιστοσύνη, η Κυβέρνηση υπό τον Πρόεδρο Μακάριο άσκησε πολύ συντηρητικές πολιτικές. Σε αυτό το πλαίσιο, οι καθαρές καταθέσεις του δημοσίου στο τραπεζικό σύστημα τριπλασιάστηκαν από 5% του ΑΕΠ το 1960 στο 15% του ΑΕΠ το 1966, το οποίο ήταν το υψηλότερο ποσοστό που καταγράφηκε στα 47 υπό εξέταση χρόνια. 2.2 Μετά την υποτίμηση της Στερλίνας έναντι του Δολαρίου το 1967 και την ανάλογη μείωση της αξίας των αποθεμάτων μας, οι ιθύνοντες αντιλήφθηκαν ότι η συσσώρευση ρευστοποιήσιμου ενεργητικού από την Κυβέρνηση σήμαινε λιγότερα έργα υποδομής, λιγότερη ιδιωτική πρωτοβουλία και, άρα, λιγότερες θέσεις εργασίας, αν όχι μεγαλύτερα πολιτικά, κοινωνικά και άλλα προβλήματα. Μεταξύ 1966 και 1974, ο δημόσιος τομέας κατέγραψε μικρά ελλείμματα που οδήγησαν σε μείωση των κυβερνητικών καταθέσεων από 15% του ΑΕΠ το 1966 στο 1% του ΑΕΠ το Η Τουρκική Εισβολή επέβαλε το μεγαλύτερο έλλειμμα που καταγράφηκε στα 47 υπό 4

7 εξέταση έτη, με συνακόλουθο η θέση του κράτους έναντι των τραπεζών να μετατραπεί από πιστωτική ισάξια με 1% του ΑΕΠ το 1974, σε χρεωστική ισάξια με 5% του ΑΕΠ το Μεταξύ 1975 και 2007, για πολλούς και διάφορους λόγους, οι απαιτήσεις των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων επί της Κυβερνήσεως ανέβαιναν κατά μέσο όρο 23% ετησίως, που ήταν διπλάσιος του αντίστοιχου ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ. Ως αποτέλεσμα, οι καθαρές υποχρεώσεις του δημοσίου σε Κυπριακές Λίρες αυξήθηκαν από 5% του ΑΕΠ το 1975 σε 24% του ΑΕΠ το Στη διάρκεια των 32 αυτών ετών, τα μεγαλύτερα δημοσιονομικά ελλείμματα καταγράφηκαν μετά τον Πόλεμο στον Κόλπο το 1991 και μετά την πτώση των Δίδυμων Πύργων το Οι Καθαρές Απαιτήσεις των τραπεζών επί της Κυβερνήσεως έφθασαν στο μάξιμουμ το 2006, επί Προεδρίας Γλαύκου και Υπουργίας Τάκη Κληρίδη, όταν άγγιξαν το 29% του ΑΕΠ. Ας εξετάσουμε τώρα τις διακυμάνσεις των δανείων προς τον ιδιωτικό τομέα, που αντανακλούν τόσο την πιστωτική πολιτική [10] όσο και την περιβάλλουσα ατμόσφαιρα. Στη διάρκεια των 47 υπό ανασκόπηση ετών, ο μέσος ρυθμός αύξησης των απαιτήσεων των τραπεζών επί των επιχειρήσεων και των καταναλωτών ήταν 13% ετησίως, ενώ ο αντίστοιχος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ ήταν σχεδόν 10% ετησίως. Βλέποντας το σχεδιάγραμμα, συμπεραίνουμε ότι το χρονικό διάστημα από το 1960 μέχρι το 2007 μπορεί να χωρισθεί σε πέντε αλληλένδετες περιόδους. 3.1 Μεταξύ 1960 και 1965, οι χορηγήσεις προς τον ιδιωτικό τομέα αυξάνονταν βραδύτερα από τον αντίστοιχο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Κατά την εν λόγω πενταετία, μεγάλα πολιτειακά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα έθεσαν σε αμφιβολία την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας και, συνεπώς, επηρέασαν την έφεση των τραπεζών να δανείζουν και τη διάθεση των επιχειρηματιών και των καταναλωτών να δανείζονται. Σε αυτό το αρνητικό κλίμα, οι πιστώσεις προς τον ιδιωτικό τομέα έπεσαν από 39% του ΑΕΠ το 1960 στο 36% του ΑΕΠ το 1965, που ήταν το μίνιμουμ της τεσσαρακονταεπταετίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο τέλος του 1965 έληξε η θητεία του κ. Χάρη Γαβριηλίδη, πρώτου Διοικητή της Κεντρικής, και άρχισε η θητεία του κ. Χριστάκη Στεφανή, δεύτερου Διοικητή της Κεντρικής. 3.2 Μεταξύ 1965 και 1975, οι χορηγήσεις προς τον ιδιωτικό τομέα αυξάνονταν με ρυθμό υπερδιπλάσιο του ρυθμού αύξησης του ΑΕΠ. Η εν λόγω δεκαετία σημαδεύτηκε, ανάμεσα σε άλλα, από: (i) τον Πόλεμο στο Βιετνάμ και τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, που προκάλεσαν έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου και των πρώτων υλών 5

8 (ii) (iii) την υποτίμηση της Λίρας, που επέφερε αύξηση του εξωγενούς και του ενδογενούς πληθωρισμού και μείωση των πραγματικών επιτοκίων την Τουρκική Εισβολή που συνοδεύτηκε από τεράστια πτώση του ΑΕΠ και της ψυχολογίας των θεσμικών τομέων της οικονομίας. Για να αντιληφθείτε το μέγεθος του πληθωρισμού, της κερδοσκοπίας αλλά και της αισιοδοξίας πριν την Τουρκική Εισβολή, σας ενθυμίζω ότι τα δάνεια των επιχειρήσεων και των καταναλωτών ανήλθαν 31% το 1968 και 24% το Ως αποτέλεσμα των προαναφερθέντων και, ιδιαίτερα, της πτώσης του ΑΕΠ λόγω της Εισβολής, οι απαιτήσεις των τραπεζών επί του ιδιωτικού τομέα ανέβηκαν από το 36% του ΑΕΠ το 1965 στο 81% του ΑΕΠ το 1975, με ανάλογη επιδείνωση της χρεωλυτικής ικανότητας των επιχειρήσεων και των καταναλωτών. 3.3 Μεταξύ 1975 και 1984, οι χορηγήσεις προς τον ιδιωτικό τομέα αυξάνονταν βραδύτερα από τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Τα εννέα χρόνια μετά την Εισβολή σημαδεύτηκαν από τα κυβερνητικά προγράμματα επαναδραστηριοποίησης τα οποία, ανάμεσα σε άλλα, στόχευαν στη κάμψη της διστακτικότητας σύναψης δανείων για παραγωγικούς, βιομηχανικούς και εξαγωγικούς σκοπούς. Ο ενεργότερος ρόλος του δημόσιου τομέα στην οικονομική ζωή συνοδεύτηκε από βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας των επιχειρηματιών και των καταναλωτών, εφόσον οι απαιτήσεις των τραπεζών επί του ιδιωτικού τομέα μειώθηκαν από 81% του ΑΕΠ το 1975 στο 57% του ΑΕΠ το Ενθυμίζεται ότι τον Μάιο του 1982 ανέλαβε Διοικητής της Κεντρικής ο κ. Αυξέντης Αυξεντίου, ο οποίος διατήρησε το αξίωμα για 20 συναπτά έτη. 3.4 Μεταξύ 1984 και 2007 οι χορηγήσεις στους επιχειρηματίες και τους καταναλωτές αυξάνονταν κατά μέσο όρο 14% ετησίως, ενώ το ΑΕΠ ανέβαινε μόνο 8% ετησίως. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εξακολούθησαν να δανείζουν τον ιδιωτικό τομέα ως ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ να μην είχε επιβραδυνθεί από την πλήρη απασχόληση και την εναρμόνιση με την ΕΕ. Στη διάρκεια των 23 αυτών χρόνων οι τράπεζες, χορηγώντας καινούργια και ανακυκλώνοντας παλαιά δάνεια, κατόρθωσαν να τετραπλασιάσουν τις απαιτήσεις επί των επιχειρηματιών και των καταναλωτών από το 57% του ΑΕΠ το 1984 στο 204% του ΑΕΠ το Ιδιαίτερα στο διάστημα , χάρη στον καθορισμό της ισοτιμίας της Λίρας σε σχέση με το ευρώ χωρίς αναφορά στην Αρχή της Ακάλυπτης Ισοδυναμίας των Επιτοκίων (Uncovered Interest Parity Principle), τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εξασφάλισαν εύκολα κέρδη δανειζόμενα φθηνά σε ευρώ και δανείζοντας ακριβά σε Λίρες χωρίς συναλλαγματικό κίνδυνο. Είναι εύλογο ερώτημα αν η 6

9 ενίσχυση της κερδοφορίας των τραπεζών για οκτώ συναπτά έτη μπορεί να δικαιολογηθεί από την ανάγκη κάλυψης των ζημιών που υπέστησαν, μεταξύ άλλων, από τη χρηματιστηριακή φούσκα του Ας μελετήσουμε τώρα τη διαχρονική συμπεριφορά των ξένων στοιχείων ενεργητικού του χρηματοπιστωτικού συστήματος [11]. Από το 1960 μέχρι το 2007, ο μέσος όρος αύξησης των καθαρών συναλλαγματικών αποθεμάτων των τραπεζών ήταν πολύ πλησίον του ρυθμού ανόδου του ΑΕΠ. Όμως, τα 47 υπό ανασκόπηση χρόνια μπορούν να χωρισθούν σε πέντε αλληλένδετες περιόδους. 4.1 Μεταξύ 1960 και 1971, το χρηματοπιστωτικό σύστημα συσσώρευε στοιχεία ενεργητικού στο εξωτερικό σε βάρος άλλων προτεραιοτήτων του τόπου. Στα ένδεκα αυτά χρόνια, ο επιταχυνόμενος παγκόσμιος πληθωρισμός, που πήγαζε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, και οι συντηρητικές πολιτικές, που εφάρμοζαν οι Κυβερνήσεις υπό τον Πρόεδρο Μακάριο, συνέτειναν ώστε τα συναλλαγματικά αποθέματα να οκταπλασιασθούν, φθάνοντας το 36% του ΑΕΠ το 1971, που ήταν το δεύτερο ψηλότερο ποσοστό στα 47 υπό ανασκόπηση έτη. Η υιοθέτηση του συστήματος κυμαινόμενων ισοτιμιών μετά το 1972 άλλαξε ριζικά το επιτόπιο και το διεθνές περιβάλλον. 4.2 Μεταξύ 1971 και 1980 τα καθαρά στοιχεία ξένου ενεργητικού του τραπεζικού συστήματος μειώθηκαν από 36% του ΑΕΠ το 1971 στο 10% του ΑΕΠ το Αυτό ήταν ένα από τα επακόλουθα της άσκησης επεκτατικής δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής για αντιμετώπιση των ανθρωπιστικών και άλλων αναγκών που επέφερε η Τουρκική Εισβολή. 4.3 Μεταξύ 1980 και 1989 τα καθαρά στοιχεία ξένου ενεργητικού αναπληρώθηκαν, κυρίως, λόγω της εξαιρετικά καλής απόδοσης του τουριστικού τομέα, της εγκαθίδρυσης υπεράκτιων εταιρειών από το Λίβανο και άλλες χώρες καθώς, επίσης, της αποστολής εμβασμάτων από φυσικά και νομικά πρόσωπα που δραστηριοποιούνταν στο εξωτερικό. Στα εννέα αυτά χρόνια, τα συναλλαγματικά αποθέματα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αυξήθηκαν από 10% του ΑΕΠ το 1980 στο 15% του ΑΕΠ το Κατά τα επόμενα εννέα έτη, τα καθαρά στοιχεία ξένου ενεργητικού των τραπεζών μειώθηκαν από το 15% του ΑΕΠ το 1989 στο 2% του ΑΕΠ το 1998, δηλαδή στο χαμηλότερο ποσοστό των 47 υπό ανασκόπηση χρόνων. Ανάμεσα στις αιτίες της πτώσης ήταν η επεκτατική εγχώρια πιστωτική πολιτική αλλά και η αυστηρή 7

10 εφαρμογή του περί Ασκήσεως Ορισμένων Δημοσιονομικών Εξουσιών της Βουλής Νόμου του 1985 που περιόρισε το εξωτερικό δημόσιο χρέος. 4.5 Μεταξύ 1998 και 2007 ο μέσος όρος αύξησης των συναλλαγματικών αποθεμάτων του χρηματοπιστωτικού συστήματος ήταν 39% ετησίως, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ που ήταν μόνο 7% ετησίως. Μέσα σε εννέα χρόνια τα καθαρά στοιχεία ξένου ενεργητικού των τραπεζών ανήλθαν από 2% του ΑΕΠ το 1998 στο 36% του ΑΕΠ το 2007, ξεπερνώντας το προηγούμενο ρεκόρ που είχε καταγραφεί το Αυτή η έκρηξη εκκολάφθηκε από: i) την υιοθέτηση του ευρώ από 11 χώρες την 1 η Ιανουαρίου 1999 ii) την πρόσδεση της Λίρας στο ευρώ από την 1 η Ιανουαρίου 1999 iii) τη βεβαίωση ότι η ισοτιμία της Λίρας θα παρέμενε αμετάβλητη iv) την ελευθέρωση της διακίνησης κεφαλαίων από και προς την Κύπρο v) την ψηλή κερδοφορία από ενεργητικό σε Λίρες και παθητικό σε ευρώ. Φαίνεται ότι δε δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός ότι η εκμετάλλευση της διαφοράς κόστους και απόδοσης επιτυγχανόταν μέσω της ενθάρρυνσης των κυπρίων δανειζομένων όπως επωμίζονται περισσότερα χρέη. Αναμφίβολα, η εισροή ξένων κεφαλαίων, οπόθεν και αν προερχόταν, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη χρηματιστηριακή φούσκα μεταξύ 1999 και 2002 και στη κτηματική φούσκα μεταξύ 2003 και Όλοι ευχόμαστε όπως οι θεσμικοί τομείς μπορέσουν να εξοφλήσουν τα τραπεζικά χρέη τα οποία έχουν επωμισθεί χωρίς να ελαττώσουν το κεφαλαιακό τους απόθεμα ή το βιοτικό τους επίπεδο δεδομένου ότι η ικανότητά τους να τα αποπληρώσουν φθίνει λόγω της παρατεινόμενης οικονομικής κρίσης. Η περιγραφή των συναλλαγματικών, δημοσιονομικών και χρηματοπιστωτικών εξελίξεων της περιόδου , δεν είναι πλήρης χωρίς συσχέτιση του ΑΕΠ προς τους μισθούς και τις τιμές και, άρα, την πραγματική οικονομική επέκταση και τον πραγματικό οικονομικό κύκλο. 5.1 [12] Στα 47 υπό ανασκόπηση χρόνια, ο μέσος όρος αύξησης του ΑΕΠ ήταν σχεδόν 10% ετησίως (που αποδίδεται από τη μπλε οριζόντια γραμμή) σε σύγκριση με τον αντίστοιχο ρυθμό αύξησης του μέσου μισθού που ήταν σχεδόν 8% ετησίως (που αποδίδεται από την κόκκινη οριζόντια γραμμή). Όπως επιβεβαιώνεται από το σχεδιάγραμμα, το ΑΕΠ και ο μέσος μισθός στην Κύπρο ανεβοκατέβαιναν σε πλήρη αρμονία, επιτυγχάνοντας τα υψηλά και τα χαμηλά των οικονομικών κύκλων σχεδόν ταυτόχρονα. Γνωρίζουμε ότι το μερίδιο της μισθωτής εργασίας στο ΑΕΠ μεγαλώνει ή μικραίνει ανάλογα με το αν ο ρυθμός μεταβολής του μέσου μισθού συν ο ρυθμός μεταβολής του εργατικού δυναμικού είναι μεγαλύτερος ή μικρότερος από 8

11 τον αντίστοιχο ρυθμό μεταβολής του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες στατιστικές, ο μέσος ρυθμός αύξησης του πληθυσμού της Κύπρου ήταν 1% ετησίως από το 1960 μέχρι το Προσθέτοντας 8% συν 1% λαμβάνουμε 9%, το οποίο είναι μικρότερο του 10%. Αν δοθεί περιθώριο 1% για διάφορα στατιστικά λάθη, τεκμαίρεται ότι το μερίδιο της εργασίας στο ΑΕΠ ήταν σταθερό στη διάρκεια των 47 υπό ανασκόπηση χρόνων, παρά την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή των μισθών. 5.2 Ας εξετάσουμε τώρα τη διαχρονική σχέση μεταξύ του μέσου ονομαστικού μισθού και του δείχτη τιμών καταναλωτή [13]. Το σχεδιάγραμμα δείχνει ότι, μεταξύ 1960 και 200, τα χαμηλά και τα υψηλά των διακυμάνσεων του μέσου μισθού και του τιμαριθμικού δείχτη επιτυγχάνονταν σε πλήρη αρμονία. Ο σύνθετος ρυθμός αύξησης του μέσου ονομαστικού μισθού ήταν 8% ετησίως (που αποδίδεται από τη μπλε οριζόντια γραμμή) ενώ του δείχτη τιμών καταναλωτή ήταν 4% ετησίως (που αποδίδεται από την κόκκινη οριζόντια γραμμή). Συνάγεται ότι η αγοραστική δύναμη του μέσου μισθού ανέβαινε, περίπου, 4% ετησίως σε πραγματικούς όρους, παρόλο που το μερίδιο της μισθωτής εργασίας στο ΑΕΠ ήταν περίπου σταθερό στη διάρκεια των 47 υπό ανασκόπηση χρόνων. 5.3 Το τελευταίο σχεδιάγραμμα [14] απεικονίζει τις ταλαντεύσεις του πραγματικού ΑΕΠ και του πραγματικού μέσου μισθού. Ο μέσος ρυθμός μεταβολής του πραγματικού ΑΕΠ ήταν 6% ετησίως (που απεικονίζεται από την μπλε οριζόντια γραμμή) ενώ ο μέσος ρυθμός μεταβολής του πραγματικού μισθού ήταν 4% ετησίως (που απεικονίζεται από την κόκκινη οριζόντια γραμμή). Είναι φανερό ότι οι κρίσεις του και του επέφεραν τα μεγαλύτερα σκαμπανεβάσματα, ενώ μετά το 1980 οι πραγματικοί κλυδωνισμοί έτειναν να γίνονται μικρότεροι. Σε όλα τα στάδια ανάλυσης και σύνθεσης της υπό συγγραφή νομισματικής και χρηματοπιστωτικής ιστορίας της Κύπρου, έχω εφαρμόσει μεθοδολογία παρόμοια με αυτήν που σας παρουσίασα. Σήμερα, θα μπορούσα να συζητήσω και άλλες χρονοσειρές και να τις συγκρίνω με αντίστοιχες στατιστικές άλλων χωρών. Νομίζω ότι, προς το παρόν, σας έχω προμηθεύσει με αρκετή τροφή προς σκέψη και, συνεπώς, θα σταματήσω για να απαντήσω τυχόν ερωτήσεις σας. 9

12 Table 1 Compound Average Rate Gross Domestic Product 8.75% 11.27% Average Annual Salary 3.02% 10.47% Consumer Price Index 0.36% 3.43% Outstanding Domestic Credit 3.16% 21.75% Source: IFS Yearbook 1980 Table 2 Compound Average Rate Cyprus Domestic Credit 9.16 % Consumer Prices 1.63 % Britain Domestic Credit 8.96 % Consumer Prices 4.56 % Germany Domestic Credit % Consumer Prices 2.99 % Source: IFS Yearbook

13 Table 3 Compound Average Rate Cyprus Domestic Credit % Consumer Prices 6.27 % Britain Domestic Credit % Consumer Prices 9.27 % Germany Domestic Credit 8.26 % Consumer Prices 3.89 % Source: IFS Yearbook 1997 Table 4 Approximate national currency weights to the ECU value Currency BEF 9.64% 8.57% 8.183% DEM 32.98% 32.08% % DKK 3.06% 2.69% 2.653% ESP % FRF 19.83% 19.06% % GBP 13.34% 14.98% % GRD % 0.437% IEP 1.15% 1.20% 1.086% ITL 9.49% 9.98% 7.840% LUF % NLG 10.51% 10.13% 9.98% PTE % 11

14 Table 5 Compound Average Rate Cyprus Domestic Credit % Consumer Prices 3.16 % Britain Domestic Credit 6.74 % Consumer Prices 2.64 % Germany R Domestic Credit % Consumer Prices 1.94 % R: Reunited Source: IFS Yearbook 2001 Table 6 Compound Average Rate Cyprus Domestic Credit 9.68 % Consumer Prices 2.81 % Britain Domestic Credit % Consumer Prices 2.77 % Germany R Domestic Credit 1.40 % Consumer Prices 1.65 % R: Reunited Source: IFS Yearbook

15 7. Domestic Credit and CPI - Annual Rates of Change Domestic Credit CPI Source: IFS Yearbooks 13

16 8. Domestic Credit and Net Foreign Assets as percentages of GDP % 200% 150% 100% 50% 0% Domestic Credit Net Foreign Assets Source: IFS Yearbooks 14

17 9. Net Claims on Government as a percentage of GDP % 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% -5% -10% -15% -20% Source: IFS Yearbooks 15

18 10. Claims on Private Sector as a percentage of GDP % 200% 150% 100% 50% 0% Source: IFS Yearbooks 16

19 11. Net Foreign Assets as a percentage of GDP % 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Source: IFS Yearbooks 17

20 12. GDP and Average Salary - Annual Rates of Change GDP Average Salary Source: Cystat and IFS Yearbooks 18

21 13. Average Salary and CPI - Annual Rates of Change Average Salary CPI Source: Cystat and IFS Yearbooks 19

22 14. The Real Business Cycle Reflected by Real GDP and Average Salary - Annual Rates of Change Real GDP Average Salary Source: Cystat and IFS Yearbooks 20

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 1. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Το διάγραμμα κυκλικής ροής της οικονομίας (κεφ. 3, σελ. 100 Mankiw) Εισόδημα Υ Ιδιωτική αποταμίευση S Αγορά συντελεστών Αγορά χρήματος Πληρωμές συντελεστών

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία

Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία Κεφάλαιο 9 Συναθροιστική Zήτηση στην Aνοικτή Οικονομία 9.1 Σύνοψη Στο ένατο κεφάλαιο του συγγράμματος παρουσιάζεται η διαδικασία από την οποία προκύπτει η συναθροιστική ζήτηση (AD) σε μια ανοικτή οικονομία.

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ

Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ Ερωτήσεις-Απαντήσεις για το Ευρώ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1. Πότε θα γίνει η εισαγωγή του ευρώ; Το ευρώ αναμένεται να εισαχθεί και να αποτελέσει επίσημο νόμισμα της χώρας την 1 η Ιανουαρίου 2008. 2. Πότε θα καταργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης

Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Κρίσεις και μεταρρυθμίσεις στην ελληνική οικονομία, τέλη 19 ου 21 ος αιώνας Απότηνπρώτηστηδεύτερηπετρελαϊκήκρίση, δια μέσου της μεταπολίτευσης Γιώργος Προγουλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών) Σχολιαστής: Χρυσάφης

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών

3.2 Ισοζύγιο πληρωµών 3 Ισοζύγιο πληρωµών 3.1 Εισαγωγή ιεθνή οικονοµία Ύφεση στην Γερµανία οικονοµίες του Ευρώ Αυξηση των αµερικανικών επιτοκίων διεθνή επιτόκια και δολάριο($) Χρηµατοοικονοµική κρίση στην Ασία Ανοιχτή οικονοµία

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206)

«ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΑ ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΣΤΟ ΔΙΕΘΝΕΣ. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ» (σελ. 196-206) ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΔΙΔΑΣΚΩΝ: ΑΝ. ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008

Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Επισκόπηση Αλβανικής Οικονομίας 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας Γραφείο Οικονομικών & Εμπορικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΟΜΙΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΑΜΗΝΙΑ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΣΤΙΣ 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία Ιουν-08 Ιουν-07 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων 149.660 163.075 (8%) Σύνολο εξόδων 78.363 77.649 1% Μερίδιο από συνδεδεµένη εταιρεία -- 1.575

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική. Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική Ισοζύγιο Πληρωμών, Συναλλαγματικές Ισοτιμίες, Διεθνείς Χρηματαγορές και το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1 Αντικείµενο Διεθνούς Μακροοικονοµικής Η διεθνής µακροοικονοµική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο

ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο ΑΛΒΑΝΙΑ Οικονομία & Εξωτερικό Εμπόριο Ιανουάριος Σεπτέμβριος 2008 Υπεύθυνος Έκδοσης: Χρήστος Φαρµάκης-Συµβουλος ΟΕΥ Α Επιµέλεια:Σπυρίδων Οικονόµου, Γραµµατέας ΟΕΥ Α - Sonila-Sofia Kisi Πρεσβεία της Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1

(Πολιτική. Οικονομία ΙΙ) Τμήμα ΜΙΘΕ. Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος. Αρχές Οικονομικής ΙΙ. 14/6/2011Εαρινό Εξάμηνο 2010-2011. (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος Τμήμα ΜΙΘΕ Καθηγητής Σπύρος Βλιάμος 2010-2011 Αρχές Οικονομικής ΙΙ (Πολιτική Οικονομία ΙΙ) 1 Θεματικές Ενότητες Επισκόπηση της Μακροοικονομικής-Τα

Διαβάστε περισσότερα

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο

(1 ) (1 ) S ) 1,0816 ΘΕΜΑ 1 Ο ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΤΟΜΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Για τον υπολογισμό της τρέχουσας συναλλαγματικής ισοτιμίας του ( /$ ) θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τη σχέση ισοδυναμίας των επιτοκίων. Οπότε: Για

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτή και κλειστή οικονομία

Ανοικτή και κλειστή οικονομία Μακροοικονομική της ανοικτής οικονομίας: Βασικές έννοιες Κεφάλαιο 29 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ανοικτή και κλειστή οικονομία Κλειστή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΧΡΗΣΕΩΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΤΟΣ ΠΟΥ ΕΛΗΞΕ ΤΗΝ 31η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ, Σημειώσεις '000 '000 Έσοδα Τόκων 2 107.714 81.410 Έξοδα Τόκων 3 71.942 58.264 Καθαρά Έσοδα Τόκων 35.772 23.146

Διαβάστε περισσότερα

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: α τρίμηνο 2012 Κεφαλαιακή Επάρκεια: Ο συνολικός δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώνεται στο 8,1% μετά την καταβολή από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κεφαλαιακής

Διαβάστε περισσότερα

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS

MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS MANAGEMENT OF FINANCIAL INSTITUTIONS ΔΙΑΛΕΞΗ: «ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ» (Foreign Exchange Risk) Πανεπιστήμιο Πειραιώς Τμήμα Χρηματοοικονομικής Καθηγητής Γκίκας Χαρδούβελης 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Ορισμός Συναλλαγματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική.! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στη Διεθνή Μακροοικονομική! Καθ. ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Αντικείμενο Διεθνούς Μακροοικονομικής Η διεθνής μακροοικονομική ασχολείται με το προσδιορισμό των βασικών μακροοικονομικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων

Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων Οι Διεθνείς Χρηματαγορές και οι Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγματος και η Ακάλυπτη Ισοδυναμία των Επιτοκίων 1 Η Διεθνής Αγορά Συναλλάγµατος Διεθνές αποκεντρωµένο δίκτυο διαπραγµατευτών

Διαβάστε περισσότερα

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς

Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Η δύναμη της Ενιαίας Αγοράς Ηδύναμη της Ενιαίας Αγοράς 457 εκατομμύρια κάτοικοι 10,26 τρισεκατομμύρια Ευρώ συνολικό Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν ελεύθερη διακίνηση ανθρώπων, προϊόντων και κεφαλαίων μεγαλύτερες

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού

Κανόνας Χρυσού. Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Σύστημα κανόνα χρυσού: σε ποια χρονική περίοδο αναφέρεται; Λειτουργία του κανόνα χρυσού Κανόνας Χρυσού Διεθνής Μακροοικονομική Πολιτική (κεφ.18) Το Διεθνές Νομισματικό Σύστημα 1870-1973 Βασικές αρχές λειτουργίας Ιστορικά (ποια περίοδο καλύπτει) Εξωτερική ισορροπία (ισοζύγιο πληρωμών ισοσκελισμένο)

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ. Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. ΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΝΟΜΙΣΜΑ Δρ Νικόλαος Λυμούρης ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2015 Εισήχθη την 1η Ιανουαρίου 1999 και έγινε το νόμισμα περισσότερων από 300 εκατομμυρίων ανθρώπων στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα

Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα ΣΥΝΟΨΗ 21 ΣΥΝΟΨΗ Οι αιτίες του χρέους των χωρών της περιφέρειας: Συμμετοχή στην ΟΝΕ και ελλείμματα του ιδιωτικού τομέα 1. Η αναταραχή στην Ευρωζώνη οφείλεται στην παγκόσμια κρίση χρηματιστικοποίησης η

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα

Ειδικό Παράρτημα Α. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Ειδικό Παράρτημα Α Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου Α. Ανάλυση κατά κλάδο και τομέα Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται ξεχωριστά για κάθε κλάδο

Διαβάστε περισσότερα

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο

ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο ΟτραπεζικόςτομέαςστηνΚύπρο Επίκαιρα ζητήματα και προκλήσεις Μιχάλης Καμμάς Οικονομολόγος Πανεπιστήμιο Κύπρου 15 Φεβρουαρίου 2012 1 1. Ιδιοκτησία Τραπεζών και ο ρόλος τους στην οικονομία 2. Σύνθεση του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑ 11 Αυγούστου 211 Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων Σύγκριση συγκεντρωτικών αποτελεσμάτων για την Κύπρο και τη ζώνη του ευρώ ΙΟΥΛΙΟΣ 211 Η Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld

Διεθνής Οικονομική. Paul Krugman Maurice Obsfeld Paul Krugman Maurice Obsfeld Διεθνής Οικονομική Κεφάλαιο 21 Η Διεθνής Αγορά Κεφαλαίου και τα κέρδη από το Εμπόριο Διεθνής Τραπεζική Λειτουργία και Διεθνής Κεφαλαιαγορά Φιλίππου Ευαγγελία Α.Μ. 1207 Μ069

Διαβάστε περισσότερα

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών

Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες. Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών Σχετικά Επίπεδα Τιμών και Συναλλαγματικές Ισοτιμίες Μακροχρόνιοι Προσδιοριστικοί Παράγοντες των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών 1 Ισοτιµία Δολαρίου Στερλίνας, 1870-2011 $6.00$$ $5.00$$ $4.00$$ $3.00$$ $2.00$$

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010

Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Δελτίο τύπου 28 Φεβρουαρίου 2011 Προκαταρκτικά ετήσια αποτελέσματα της Marfin Popular Bank για το έτος 2010 Η επιτυχής ολοκλήρωση της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου με την άντληση 488.2 εκατ., και η πώληση

Διαβάστε περισσότερα

Η Νομισματική Προσέγγιση

Η Νομισματική Προσέγγιση Η Νομισματική Προσέγγιση Καθ. Γιώργος Αλογοσκούφης Η Νομισματική Προσέγγιση Βάση της νομισματικής προσέγγισης είναι το λεγόμενο νομισματικό υπόδειγμα, το οποίο προσδιορίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές

ΜΟΡΦΕΣ ΧΡΗΜΑΤΟΣ Οι κυριότερες μορφές χρήματος σήμερα είναι: Τα χαρτονομίσματα Τα κέρματα Οι επιταγές ΚΕΦ. 5 ΧΡΗΜΑ Τα πολύ παλιά χρόνια η ανταλλαγή των αγαθών γινόταν απευθείας χωρίς τη μεσολάβηση του χρήματος. Γινόταν δηλαδή Αντιπραγματισμός ή φυσική ανταλλαγή (έδινε προϊόντα και έπαιρνε προϊόντα, έκανε

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΟΜΙΛΟΥ Για το έτος που έληξε στις 31 εκεµβρίου 2010 25 Φεβρουαρίου 2011 1. ΣΥΝΟΨΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Βασικά oικονοµικά στοιχεία εκ-10 εκ-09 Μεταβολή '000 '000 % Σύνολο καθαρών εσόδων

Διαβάστε περισσότερα

Εάν το ποσοστό υποχρεωτικών καταθέσεων είναι 25% και υπάρξει μια αρχική κατάθεση όψεως 2.000 σε μια εμπορική Τράπεζα, τότε η μέγιστη ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί από αυτή την κατάθεση είναι: Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ

ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονομικών Μονάδων & Οργανισμών (ΔΔΟΜΟ)» με κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεματική Ενότητα 2 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΔΙΕΥΘΥΝΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ Ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ EΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση

Διαβάστε περισσότερα

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει;

Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Το Κυπριακό Τραπεζικό Σύστημα: Τι Πρέπει να Αλλάξει; Κωνσταντίνος Στεφάνου Ανώτερος Οικονομολόγος (Χρηματοοικονομικά Θέματα) Συμβούλιο Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας / Παγκόσμια Τράπεζα ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια

Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια Κεφάλαιο 2 Συναλλαγματικές ισοτιμίες και επιτόκια 2.1 Σύνοψη Στο δεύτερο κεφάλαιο του συγγράμματος περιγράφεται αρχικά η συνθήκη της καλυμμένης ισοδυναμίας επιτοκίων και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί ένας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες. Ισμήνη Πάττα Περίληψη, 2 ου μισού του κεφ. 12 ΑΜ 1207/Μ:070 ΠΕΡΙΛΗΨΗ (2 ου μέρους κεφαλαίου 12 ( από το 12.4. και μετά, του βιβλίου Οικονομική για Επιχειρησιακές Σπουδές, του D. Mc Aleese) Ο Πληθωρισμός και οι κεντρικές τράπεζες Βασικά Σημεία : *Κεντρικές Τράπεζες,

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική

Διεθνής Χρηματοοικονομική. Διεθνής Χρηματοοικονομική Διεθνής Χρηματοοικονομική 1 Περιγραφή Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να εισαγάγει τους φοιτητές στις βασικές αρχές λειτουργίας των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου και του διεθνούς νομισματικού

Διαβάστε περισσότερα

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πειραιάς, 17 Ιουλίου 2013 (Πηγή: Icap) ICAP: ΕΞΕΛΙΞΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΓΕΘΩΝ 4.462 ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Η ελληνική οικονομία εξακολούθησε να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης και το 2012, η έκταση της

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες

Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες Μυρτώ - Σμαρώ Γιαλαμά Α.Μ.: 1207 Μ 075 Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα: Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Κεφάλαιο 21: Αντιμετωπίζοντας τις συναλλαγματικές ισοτιμίες 1. Τι είναι η παγκόσμια αγορά συναλλάγματος;

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 29 Αυγούστου 2014 Καταθέσεις Δάνεια Τιμές Ακινήτων Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε για δεύτερη φορά η Κεντρική Τράπεζα, το συνολικό ενεργητικό των επενδυτικών οργανισμών που

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr

Ερώτηση Α.1 (α) (β) www.arnos.gr info@arnos.co.gr Ερώτηση Α.1 Σε μια κλειστή οικονομία οι αγορές αγαθών και χρήματος βρίσκονται σε ταυτόχρονη ισορροπία (υπόδειγμα IS-LM). Να περιγράψετε και να δείξετε διαγραμματικά το πώς θα επηρεάσει την ισορροπία των

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας

Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας Αποτελέσματα Ομίλου Εθνικής Τράπεζας A Εξάμηνο 2008 Αθήνα, 28 Αυγούστου 2008 σε εκατ. Α 6μηνο 2008 Α 6μηνο 2007 Δ Καθαρά κέρδη μετόχων ΕΤΕ * 835 724 +15% Καθαρά κέρδη από εγχώριες δραστηριότητες 510 478

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια

Ειδικό Παράρτημα B. Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια Ειδικό Παράρτημα B Χρηματοοικονομικοί δείκτες: Ανάλυση ανά περιφέρεια 2013 Ετήσια έκθεση ελληνικού εμπορίου 290 Β. Ανάλυση ανά περιφέρεια Στο παράρτημα αυτό παρουσιάζεται η γεωγραφική διάσταση της διάρθρωσης

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Asset & Liability Management Διάλεξη 5

Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΠΜΣ στην «Αναλογιστική Επιστήμη και Διοικητική Κινδύνου» Asset & Liability Management Διάλεξη 5 Συναλλαγματικός Κίνδυνος Μιχάλης Ανθρωπέλος anthropel@unipi.gr http://web.xrh.unipi.gr/faculty/anthropelos

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2013 Η άμεση και πλήρης ανακεφαλαιοποίηση της Eurobank από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας κατά 5,8δισ. αποκαθιστά την κεφαλαιακή βάση της Τράπεζας με pro-forma δείκτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΔΕΙΚΤΕΣ & EBRD INDICATORS ΓΙΑ ΕΣΘΟΝΙΑ ΚΑΙ ΛΕΤΟΝΙΑ Οι βασικότεροι οικονομικοί δείκτες είναι οι : GDP Per Capita GDP Growth FDI Privatization volume Debt over GDP Deficit/Surplus over GDP

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Π.Μ.Σ. ΔΕΣ ερωτήματα στο μάθημα ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΑΓΟΡΩΝ από το βιβλίο των PAUL R. KRUGMAN & «ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ Θεωρία και Πολιτική» MAURICE

Διαβάστε περισσότερα

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια

4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 4. Τιμές και συναλλαγματική ισοτιμία μακροχρόνια 1. Ο νόμος της μιας τιμής και η ισοδυναμία των αγοραστικών δυνάμεων (ΙΑΔ) 2. Η νομισματική προσέγγιση της συναλλαγματικής ισοτιμίας 3. Ερμηνεύοντας τα εμπειρικά

Διαβάστε περισσότερα

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012

www.icap.gr Η Ελλάδα σε Αριθµούς 2014 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 TMHMA A Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΕΤΑΙΡΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ: 2011-2012 Εισαγωγικό Σηµείωµα Η ελληνική οικονοµία συνεχίζει να λειτουργεί υπό καθεστώς βαθειάς ύφεσης, η διάρκεια της οποίας έχει ξεπεράσει όλες τις προβλέψεις. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ Πειραιάς, 13 Οκτωβρίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Δημοσιονομικά στοιχεία για την περίοδο 2010 2013 H Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) ανακοινώνει τα δημοσιονομικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες.

Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Eπεξηγηµατικές Σηµειώσεις στους Νοµισµατικούς, Χρηµατοπιστωτικούς και άλλους χρηµατοοικονοµικούς δείκτες. Προσφορά Χρήµατος Η Προσφορά Χρήµατος Μ1 αντιστοιχεί στην Πρωτογενή Ρευστότητα στην εθνική ορολογία.

Διαβάστε περισσότερα

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ.

το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 1 Διάγραμμα 1: Βασικοί κάτοχοι κρατικού χρέους ΗΠΑ. 2 ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Διάγραμμα 2: Ανάπτυξη αγοράς CDS. το ταγκό των αγορών & ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ 3 Διάγραμμα 3: Αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία

Κεφάλαιο 5. Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Κεφάλαιο 5 Αποταμίευση και επένδυση σε μια ανοικτή οικονομία Περίγραμμα κεφαλαίου Ισοζύγιο Πληρωμών Ισορροπία της αγοράς αγαθών σε μια ανοικτή οικονομία Αποταμίευση και επένδυση σε μια μικρή ανοικτή οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση"!

Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών! «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &!Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)»! µε κατεύθυνση τη Στρατηγική Διοίκηση! Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διοίκηση και Διαχείριση Οικονοµικών Μονάδων &Οργανισµών (ΔΔΟΜΟ)» µε κατεύθυνση τη "Στρατηγική Διοίκηση" Θεµατική Ενότητα 1 ΟΙΚΟΝOMIKA ΓΙΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ακαδηµαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1. Αξία σε δραχμές των κατωτάτων ορίων για τις δημόσιες συμβάσεις έργων και μελετών τα οποία εφαρμόζονται από την 1-1-2000.

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1. Αξία σε δραχμές των κατωτάτων ορίων για τις δημόσιες συμβάσεις έργων και μελετών τα οποία εφαρμόζονται από την 1-1-2000. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 1 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕ ΧΩ ΔΕ Αθήνα, 5-1-2000 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜ.ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΡΟΓ/ΤΟΣ Αριθ. Πρωτ. Δ11δ/25/1 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΡΟΓ/ΤΟΣ, ΠΡΟΤΥΠΩΝ & ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ (Δ11) Τμήμα Διεθνών Σχέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012

Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Αποτελέσματα Α Τριμήνου 2012 Ανακεφαλαιοποίηση 4δισ. από το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με το Δείκτη Συνολικής Κεφαλαιακής Επάρκειας να διαμορφώνεται στο 9,0% και αντίστοιχη βελτίωση της ρευστότητας

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου

Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Δείκτης Τουριστικής Δαπάνης στην περιοχή της Μεσογείου Ιανουάριος - Απρίλιος Καταναλωτική δαπάνη εισερχόμενου τουρισμού σε έξι Μεσογειακές χώρες, με επιμέρους στοιχεία για την Ελλάδα Αύγουστος 2 Αύξηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ & ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Τµήµα Διεθνών & Ευρωπαϊκών Σπουδών (ΔΕΣ) Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Ειδίκευσης στις Διεθνείς και Ευρωπαϊκές Σπουδές Εργασία στο µάθηµα «Γεωπολιτική των

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Ονοματεπώνυμο: Γαζώνας Θωμάς Αρ. μητρώου: 1207Μ065 Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Κατεύθυνση: Διεθνής Πολιτική Οικονομία Μάθημα : Γεωπολιτική των Κεφαλαιαγορών Το σύστημα του Χρυσού

Διαβάστε περισσότερα

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015.

Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Οι εκτιμήσεις της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου στo πλαίσιο της συζήτησης του κρατικού προϋπολογισμού για το 2015. Δήλωση της κυρίας Χρυστάλλας Γιωρκάτζη, Διοικητού της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στη

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ

2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΥΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ 2. ΑΝΟΙΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗ ΒΡΑΧΧΡΟΝΙΑ ΠΕΡΙΟΔΟ Η διάκριση μακροχρόνιας και βραχυχρόνιας περιόδου Στη μακροχρόνια περίοδο που εξετάσαμε το επίπεδο παραγωγής είναι σταθερό στο φυσικό του επίπεδο, εκείνο δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575

Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ο ρόλος της ευρωπαϊκής κεντρικής τράπεζας και οι επιπτώσεις στην χρηματοπιστωτική πολιτική της ευρωζώνης. Δήμητρα Παπακωνσταντίνου ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ 6575 Ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα Η ΕΚΤ ιδρύθηκε το 1998 και

Διαβάστε περισσότερα

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Ανδρέας Θεοφάνους 20 ΧΡΟΝΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 1993-2013 ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΗΣ ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Η οικονομική κρίση και η πρόκληση της αναβάθμισης 18 Δεκεμβρίου 2013 ΔΟΜΗ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων

Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων Βασικές Αρχές για την Αποδοτικότερη Αξιοποίηση των Επενδύσεων 1 Θέματα παρουσίασης Η Παγκόσμια Αγορά ο κύκλος της οικονομίας και των επενδύσεων Το Τρίπτυχο της Επένδυσης : Κατανομή Διασπορά Χρονικός Ορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά

Συναθροιστική ζήτηση και προσφορά Συναθροιστική ζήτηση και Κεφάλαιο 31 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Βραχυχρόνιες οικονομικές διακυμάνσεις Η οικονομική δραστηριότητα παρουσιάζει

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση

Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Εισαγωγή στην Οικονομική Ανάλυση Διάλεξη 12 Νίκος Θεοχαράκης Δεκέμβριος 2014 Μέτρηση κόστους ζωής Το κόστος ζωής σε νομισματικές μονάδες μπορεί να αυξάνεται ενίοτε

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014

Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: 2014 Επαρκής ρευστότητα και ισχυροποίηση του ισολογισμού Επαρκής ρευστότητα παρά τις δυσμενείς συνθήκες Δάνεια προς καταθέσεις στο 95% σε επίπεδο Ομίλου, και 83% στην Ελλάδα Τρέχουσα

Διαβάστε περισσότερα

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου

8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 8. Η παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 1. Τα αναμενόμενα οφέλη από την παγκοσμιοποίηση των αγορών κεφαλαίου 2. Πόσο αποτελεσματικά λειτουργεί η παγκόσμια αγορά κεφαλαίου; 3. Οι συστημικοί κίνδυνοι των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 - ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΔΕΙΚΤΕΣ ΤΗΣ ΠΟΡΕΙΑΣ ΑΓΟΡΑΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Ε.Σ.Ε.Ε. (ΙΝ.ΕΜ.Υ.) ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Πηγές Στοιχείων : Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΕΥΡΩΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 1 Οι εμπειρογνώμονες του Ευρωσυστήματος κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ με βάση

Διαβάστε περισσότερα

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά

SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology. Περίληψη στα Ελληνικά SEE Economic Review, Δεκέμβριος 2012 Gapology Περίληψη στα Ελληνικά Ειδικό Θέμα: Εισαγωγή Το Παραγωγικό Κενό (Output Gap) αποτελεί μία εκ των πιο σημαντικών μεταβλητών στην άσκηση και την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

The Euro in crisis. University of Ioannina

The Euro in crisis. University of Ioannina The Euro in crisis University of Ioannina European crisis Οι τιμές στην αγορά κατοικίας των ΗΠΑ φτάνουν στη μέγιστη τιμή τους προς το τέλος του 2006 Οι αντίστοιχες στην Ευρωζώνη φτάνουν στη μέγιστη τιμή

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ

Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική και Παγκόσμια Οικονομία ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΛΟΓΟΣΚΟΥΦΗΣ Διεθνής Οικονομική 1. Διεθνές εμπόριο, Διεθνής Εμπορική Πολιτική και Διεθνείς Εμπορικές Συμφωνίες και Θεσμοί 2. Μακροοικονομική Ανοικτών

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου

Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου Κεφάλαιο 6 Οικονομική Πολιτική Ι: Σταθερές Συναλλαγματικές Ισοτιμίες χωρίς Κίνηση Κεφαλαίου 6.1 Σύνοψη Στο έκτο κεφάλαιο του συγγράμματος ξεκινάει η ανάλυση της μακροοικονομικής πολιτικής. Περιγράφονται

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του

Οι λειτουργίες του. ιδακτικοί στόχοι. χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του Χρήµα ιδακτικοί στόχοι Κατανόηση της λειτουργίας του χρήµατος. Αναφορά των ιδιοτήτων του. Αναφορά στα είδη του χρήµατος. Κατανόηση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήµατος σε µια οικονοµία. Οι λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 14 Αυγούστου 2014 Δημοσιονομικό Έλλειμμα - Πληθωρισμός - Εξωτερικό Εμπόριο Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΕΜΠ, τα οποία δημοσιεύτηκαν μετά την απόφαση για επιβολή εμπάργκο από τη Ρωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 10 εκεµβρίου 2003 ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΠΡΩΤΗ ΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΙΤΟΚΙΑ ΤΩΝ ΝΧΙ 1 Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) εγκαινιάζει σήµερα µια νέα σειρά εναρµονισµένων στατιστικών στοιχείων σχετικών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 2015 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αποτελέσματα Ομίλου ΕΤΕ: Γ Τρίμηνο 205 Δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων CET σχεδόν αμετάβλητος σε τριμηνιαία βάση παρά την πίεση στα εγχώρια έσοδα λόγω της εκτεταμένης τραπεζικής αργίας

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL

Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Πίνακας αποτελεσμάτων της Ένωσης για την Καινοτομία το 2015. Σύνοψη Γλωσσική έκδοση ΕL Εσωτερική Αγορά, Βιομηχανία, Επιχειρηματικότη τα και ΜΜΕ ΣΥΝΟΨΗ Πίνακας επιδόσεων της Ένωσης για την Καινοτομία το

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος

Κεφάλαιο 27. Ορισμός χρήματος Το Νομισματικό Σύστημα Κεφάλαιο 27 Εισαγωγή στην Μακροοικονομική Τμήμα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Ορισμός χρήματος Χρήμα είναιτοσύνολοτωνοικονομικών αξιών που οι άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ

Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE. του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ Η ΧΡΗΜΑΤΟΠIΣΤΩΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΟΠTΙΚΕΣ ΤΟΥ REAL ESTATE του ΙΩΑΝΝΗ Α. ΜΟΥΡΜΟΥΡΑ Καθηγητή Πανεπιστημίου Μακεδονίας, Προέδρου ΣΟΕ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Έχουν ήδη περάσει δύο χρόνια από την έναρξη της παγκόσμιας

Διαβάστε περισσότερα