Το Ολυµπιακό πνεύµα στην παιδεία και προτάσεις για την ευηµερία και πρόοδο του σύγχρονου ανθρώπου.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Το Ολυµπιακό πνεύµα στην παιδεία και προτάσεις για την ευηµερία και πρόοδο του σύγχρονου ανθρώπου."

Transcript

1 Το Ολυµπιακό πνεύµα στην παιδεία και προτάσεις για την ευηµερία και πρόοδο του σύγχρονου ανθρώπου. Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο Πανεπιστήµιο Αιγαίου, Τµήµα Περιβάλλοντος ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο αθλητισµός και η παιδεία αφορούν ο µεν πρώτος επιδόσεις του σώµατος η δε δεύτερη επιδόσεις του πνεύµατος. Ο αθλητής χρησιµοποιεί την ορθή σκέψη για να πετύχει καλύτερη επίδοση στο άθληµα του, συνεπώς, οι επιδόσεις του πνεύµατος προηγούνται των επιδόσεων του σώµατος και µε τον τρόπο αυτό θεµελιώνεται η ανάπτυξη του ολυµπιακού πνεύµατος από την παιδεία του ανθρώπου. Η ταύτιση όµως της παιδείας αποκλειστικά µε την παραγωγή και µεταβίβαση γνώσης δηµιουργεί κενά ως προς την σωστή χρήση της γνώσης. Η παρούσα εργασία αναζητεί και προτείνει θεµέλια ώστε η σύγχρονη παιδεία να µπορέσει να αναπτύξει τον ορθό λόγο και να στηρίξει µε αυτόν τη σωστή χρήση της γνώσης. Ξεκινώντας από τον ορισµό της παιδείας από τον Πλάτωνα που θεωρεί ότι παιδεία είναι η θεραπεία του πνεύµατος µέχρι τον µαθητή του Αριστοτέλη που θεµελιώνει την αρετή ως µεσότητα καθώς και τον ενάρετο άνθρωπο αυτόν που προσπαθεί να είναι ενάρετος, η παρούσα εργασία αντλεί ιδέες που είναι διαχρονικές µε καθολική εµβέλεια και προτείνει 10 βασικές αρχές που θεµελιώνουν τη σύγχρονη παιδεία. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το ολυµπιακό πνεύµα ξεκίνησε πριν πολλά χρόνια και έχει κάνει µια ενδιαφέρουσα ιστορική διαδροµή η οποία χαρακτηρίζεται από συνέχειες και ασυνέχειες. Το ενδιαφέρον της διαδροµής αυτής είναι ότι το 1896 που έγινε η επανεκκίνηση των σύγχρονων ολυµπιακών αγώνων, έγινε και γίνεται προσπάθεια να διατηρηθεί η συνέχεια µε το σηµείο από το οποίο σταµάτησαν. Ο αθλητισµός όµως µπορεί να αναφέρεται στην άσκηση και τις επιδόσεις του σώµατος αλλά ουσιαστικά αναπτύσσεται και εξελίσσεται µε βάσει την παιδεία του ανθρώπου η οποία καθορίζει και την πορεία εκγύµνασης που πρέπει να ακολουθήσει ο αθλητής για να έχει τη βέλτιστη επίδοση. Η παιδεία γενικά έχει να κάνει µε την εκγύµναση του πνεύµατος και για το λόγο αυτό προηγείται του αθλητισµού και συνεπώς είναι αυτή που καθορίζει το ολυµπιακό πνεύµα. Η ιστορική διαδροµή που ακολούθησε η παιδεία δείχνει σαφέστατα ότι ενώ σχετικά µε την ανάπτυξη και µεταβίβαση της γνώσης έχει αποκαταστήσει πλήρη συνέχεια µε την πορεία που είχε από τους αρχαίους χρόνους, παρουσιάζει πλήρη ασυνέχεια σχετικά µε την σωστή χρήση της γνώσης που αναπτύχθηκε. Η ανάπτυξη της γνώσης έφερε τη ραγδαία ανάπτυξη της επιστήµης και της τεχνολογίας. Η σωστή ή λανθασµένη όµως χρήση της γνώσης δεν φαίνεται να προβληµατίζει όσο θα έπρεπε το σύγχρονο άνθρωπο µε αποτέλεσµα να Προσκεκληµένη εισήγηση που δηµοσιεύεται στα Πρακτικά Συνεδρίου που οργανώθηκε από το Ι ΙΣΥΕΕΠ µε θέµα: «Η επίδραση του Ολυµπισµού στην ανθρώπινη πρόοδο» Θεσσαλονίκη 5 7 εκεµβρίου

2 δηµιουργούνται πολλά αδιέξοδα τα οποία υποβαθµίζουν συνέχεια την ποιότητα της ζωής του και πολλές φορές απειλείται η ίδια του η ύπαρξη. Η διαµόρφωση λοιπόν του ολυµπιακού πνεύµατος µε βάση την παιδεία, συµπεριλαµβάνει κατά κύριο λόγο τη σωστή χρήση της γνώσης κάτι που προϋποθέτει ισχυρό ποιοτικά λόγο που θα δικαιολογεί και θα στηρίζει τη σωστή αυτή χρήση. Η σηµερινή παιδεία αδυνατεί να στηρίξει τον ισχυρό λόγο ή πιο σωστά αδιαφορεί για κάτι τέτοιο. Σε ένα Σωκρατικό διάλογο πριν από 23 αιώνες περίπου διαπιστώνει κανείς ότι εκείνος που υποστηρίζει µια άποψη και ο ισχυρός λόγος την καταρρίπτει αισθάνεται αιδώ για τη λανθασµένη θέση του και ασπάζεται τον ορθό λόγο. Αντίθετα σήµερα διαπιστώνει κανείς ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν χρησιµοποιείται ο ορθός λόγος αλλά ακόµα και εκεί που χρησιµοποιείται και καταρρίπτει µια άποψη, ο µέσος συνοµιλητής συνήθως εξακολουθεί να στηρίζει την άποψη αυτή αντιτιθέµενος στην ίδια του τη λογική επειδή ίσως η αιδώ δεν είναι ισχυρή να τον σταµατήσει. Τέτοια φαινόµενα υπάρχουν σε όλα τα επίπεδα της παρούσας κοινωνίας και όσο παράδοξο και να φαίνεται, χωρίς αυτό να αποτελεί κανόνα, υπάρχει και µεταξύ των µελών της Πανεπιστηµιακής κοινότητας. Η ασυνέχεια λοιπόν της παιδείας από τους αρχαίους χρόνους που βρίσκονται οι ρίζες της µέχρι σήµερα είναι έκδηλος και χρήζει αποκατάστασης. Έχοντας αυτά υπόψη διαπιστώνει κανείς ότι η σηµερινή παιδεία διεθνώς είναι ένα τεράστιο δένδρο ξερό γιατί δεν έχει ρίζες και εκείνοι που υποτίθεται ότι το φροντίζουν το µόνο που κάνουν είναι να του προσθέτουν περισσότερα ξερά κλαριά. Η παιδεία συνεπώς για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες χρειάζεται γερά θεµέλια µε πρότυπα και ιδανικά που θα την στηρίξουν, θα αποκαταστήσουν τις κοµµένες ρίζες ώστε να βλαστήσει, να ανθίσει και να καρπίσει. Οι αρχαίοι Έλληνες συγγραφείς δηµιούργησαν τέτοια θεµέλια και βασικές αρχές που είναι σαφείς, µε σταθερή µε διαχρονική ισχύ και µε καθολικής εµβέλειας αποδέκτες. Από το άλλο µέρος ο υτικός Πολιτισµός παρόλο που βασίζεται στους αρχαίους Έλληνες φιλόσοφους και παρά την φιλότιµη προσπάθεια σύγχρονων Ευρωπαίων φιλοσόφων 2 δεν είναι σαφής ως προς τον ορθό λόγο µε αποτέλεσµα τη δηµιουργία αβεβαιότητας και σύγχυσης. Σηµείο εκκίνησης συνεπώς για να εντοπισθούν τα θεµέλια της σύγχρονης παιδείας είναι η κλασική εποχή της αρχαίας Ελλάδας και τούτο διότι εκεί σταµατά η συνέχεια του ολυµπιακού πνεύµατος. Την εποχή εκείνη έχει επίσης αναπτυχθεί η γραφή και γίνεται προσιτή σε ανθρώπους όπως ο Πλάτωνας και οι σύγχρονοι του µαζί µε τους µαθητές τους, οι οποίοι εκτιµώντας την αξία πολλών χιλιάδων ετών συσσωρευµένης γνώσης γύρω από την παιδεία και τον πολιτισµό η οποία µέχρι τότε µετεδίδετο από γενιά σε γενιά, τη ζύµωσαν µε δικές τους ιδέες και την πέρασαν µε γραφή σε βιβλία. Οι βασικές αρχές της παιδείας αποτέλεσαν αντικείµενο µελέτης µια σειράς εργασιών 4,5,6 όπου έγινε προσπάθεια ώστε οι βασικές αυτές αρχές να απαριθµηθούν, να µπουν σε µια λογική σειρά και κατάταξη, και να οριοθετηθούν ώστε να µην υπάρχει αµφισβήτηση. Το τελικό αποτέλεσµα είναι συγκεκριµένες προτάσεις οι οποίες θα πρέπει επίσηµα να υιοθετηθούν µε στόχο να αποτελέσουν στην εποχή της παγκοσµιοποίησης διεθνή πρότυπα για να στηρίξουν την ποιότητα ζωής του σύγχρονου ανθρώπου. Βλέπε Παράρτηµα Β. 2

3 ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Παιδεία η ανάπτυξη υγιούς σκέψης Ο Πλάτωνας 3 λοιπόν στο έργο του «Πολιτεία» προσπαθεί να αναλύσει την έννοια και την ουσία της δικαιοσύνης και φθάνει στον ορισµό της παιδείας γιατί από εκεί πηγάζει η οργάνωση της ανθρώπινης σκέψης η οποία στη συνέχεια καθοδηγεί τις πράξεις του και συµβάλλει ώστε αυτές να είναι δίκαιες. Ο ορισµός της παιδείας κατά τον Πλάτωνα 3 είναι: «η θεραπεία του πνεύµατος» δηλαδή η θεραπεία της σκέψης «και ενώ όταν το σώµα είναι άρρωστο χρειάζεται ιατρική, όταν το πνεύµα είναι άρρωστο χρειάζεται παιδεία». Η σκέψη και τα τρία συστατικά της ή καταστάσεις Ο Πλάτωνας 3 στη συνέχεια οριοθετεί την έννοια πνεύµα και αναφέρει ότι «το πνεύµα αποτελείται από τρία συστατικά: το λογικό, την επιθυµία, και το θυµό». Η υγιής σκέψη Η υγιής κατάσταση του πνεύµατος κατά τον Πλάτωνα 3 υπάρχει όταν «το λογικό να ελέγχει και ισορροπεί την επιθυµία και το θυµό» και για να ξεκαθαρίσει τις έννοιες έλεγχος και ισορροπία δίνει το εξής παράδειγµα: Παροµοιάζει το πνεύµα µε ένα κάρο που το έλκουν δύο άλογα ένα τυφλό που είναι η επιθυµία, ένα τρελό που είναι ο θυµός και ο αµαξάς που είναι το λογικό και θα πρέπει να κρατεί τον έλεγχο και την ισορροπία ανάµεσα στα δύο άλογα ώστε αυτά να βαδίσουν το σωστό δρόµο που είναι ο δρόµος της αρετής. Μέχρις εδώ λοιπόν οριοθετούνται τρεις βασικές έννοιες όπως παιδεία, σκέψη, υγιής σκέψη που έχουν τεράστια σηµασία για την συνειδητή προσπάθεια διατήρησης της εσωτερικής ισορροπίας από κάθε άνθρωπο που θέλει να έχει αναβαθµισµένη προσωπικότητα και ποιότητα ζωής. Αποµένει να οριοθετηθεί και ο δρόµος της αρετής ώστε να γνωρίζει κανείς και την κατεύθυνση που πρέπει να ακολουθεί η υγιής σκέψη. Αρετή ο σωστός δρόµος Η αρετή αναλύεται και οριοθετείται σε όλη της την έκταση και σε όλο της το βάθος από τον Αριστοτέλη στο έργο του Ηθικά Νικοµάχεια 1. Η αρετή κατά τον Αριστοτέλη είναι «µεσότητα» δηλαδή βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα σε δύο ακραίες σκέψεις και κατ επέκταση ακραίες πράξεις ή «κακίες». Για να ξεκαθαρίσει τον τρόπο οριοθέτησης της αρετής ο Αριστοτέλης δίνει το εξής παράδειγµα: Η γενναιότητα είναι αρετή και βρίσκεται στη µέση ανάµεσα στη δειλία και τη θρασύτητα, που είναι Ο δρόµος της αρετής δεν αναφέρεται εδώ από τον Πλάτωνα, αλλά συνεπάγεται από το συνδυασµό της δουλειάς του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. 3

4 οι δύο ακραίες θέσεις ή κακίες,.. «και όταν κάποιος είναι γενναίος, ο µεν δειλός θα τον αποκαλέσει θρασύ επειδή βρίσκεται πάνω από αυτόν, ο δε θρασύς θα τον αποκαλέσει δειλό επειδή βρίσκεται κάτω από αυτόν»... Ανάλογα θα µπορούσε κανείς να χαρακτηρίσει την οικονοµία σαν την αρετή που βρίσκεται στη µέση ανάµεσα στην τσιγκουνιά και τη σπατάλη και ο µεν τσιγκούνης θα αποκαλέσει τον οικονόµο σπάταλο, ο δε σπάταλος θα αποκαλέσει τον οικονόµο τσιγκούνη. Ο Ενάρετος άνθρωπος Ο ενάρετος άνθρωπος κατά τον Αριστοτέλη 1 είναι: Εκείνος που προσπαθεί να βαδίσει το δρόµο της αρετής. Άρα κάθε άνθρωπος εφόσον το θέλει έχει τη δυνατότητα σε οποιαδήποτε χρονική στιγµή να κάνει την προσπάθεια αυτή και να είναι ενάρετος. Ο ενάρετος άνθρωπος δεν είναι ο αλάθητος, αλλά είναι αυτός που µαθαίνει από τα λάθη του και προσπαθεί να τα περιορίσει. Η δικαιοσύνη Ο Αριστοτέλης 1 δέχεται ότι η δικαιοσύνη είναι η κορυφαία των αρετών και εµπεριέχει όλες τις αρετές. Αρετή και ηµοκρατικοί θεσµοί Η αρετή όπως έχει ορισθεί από τον Αριστοτέλη σαν µεσότητα και σαν προσπάθεια για να είναι κανείς ενάρετος είναι οριοθετηµένη µε σαφήνεια και δεν αφήνει κανένα περιθώριο αµφισβήτησης. Θα πρέπει συνεπώς να τονισθεί ότι υπάρχει µια ολόκληρη διαδικασία για να εντοπίσει κανείς τη µεσότητα ή το µέσον ακόµα και ενός φυσικού αντικειµένου. Ένας τοπογράφος, π. χ. για να εντοπίσει το µέσον ενός ευθύγραµµου τµήµατος χρησιµοποιεί µια διαδικασία που περιλαµβάνει όργανα µέτρησης γωνιών και αποστάσεων, µαθηµατικούς υπολογισµούς και στατιστική επεξεργασία των µετρήσεων για να καταλήξει στο εξής συµπέρασµα: «το µέσον του ευθύγραµµου τµήµατος είναι εδώ (δείχνει ένα καρφί ή πάσσαλο) µε 95% πιθανότητα να έχει σφάλµα µικρότερο από ένα εκατοστό του µέτρου». Η διαδικασία εντοπισµού της µεσότητας της αρετής λόγω του ότι ο καθένας υποκειµενικά ενδεχοµένως να αντιλαµβάνεται ένα διαφορετικό µεσαίο σηµείο εντοπίζεται µε όσο το δυνατόν ευρύτερη συµµετοχή και συναίνεση κάτι που εξασφαλίζουν οι δηµοκρατικοί θεσµοί. Με τον τρόπο αυτό οι δηµοκρατικοί θεσµοί θεµελιώνονται φιλοσοφικά και αποτελούν τη διαδικασία εντοπισµού της µεσότητας της αρετής. Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ ΠΟΡΕΙΑΣ Το ερώτηµα είναι πως και γιατί φθάσαµε στη σηµερινή υποβάθµιση της παιδείας και πως µπορούµε να αντιστρέψουµε την κατιούσα πορεία. Ας ξεκινήσουµε από το δεύτερο ερώτηµα όπου η υιοθέτηση των βασικών αρχών, που αναφέρονται πιο πάνω, σαν αρχικό βήµα ουσιαστικά τοποθετεί την παιδεία συνειδητά στη σωστή της θέση όπως είναι η υγιής οργάνωση και λειτουργία της σκέψης µε βάση τη λογική η οποία παίζει σηµαντικό ρόλο στην εσωτερική ισορροπία του 4

5 ατόµου ελέγχοντας την επιθυµία και το θυµό και την αρετή να καθορίζει την πορεία του. Η αρετή συνεπώς έχει άµεση σχέση µε τις πράξεις του ανθρώπου και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για να έχει ποιότητα ο άνθρωπος. Η αρετή αποτελεί και ένα αποτελεσµατικό φίλτρο στον βοµβαρδισµό πληροφοριών που δέχεται ο σύγχρονος άνθρωπος και τον καθοδηγεί να ξεδιαλύνει τις υγιείς ιδέες και σκέψεις από τις ακραίες θέσεις και κακίες. Ατυχώς για το σύγχρονο άνθρωπο όσο παράξενο και να φαίνεται ελάχιστοι εκπαιδευτικοί όλων των βαθµίδων και σε παγκόσµια κλίµακα γνωρίζουν τι είναι αρετή και αν αναλογιστεί κανείς ότι η αρετή αποτελεί τη διαχωριστική γραµµή ανάµεσα στον άνθρωπο και το βάρβαρο αντιλαµβάνεται λοιπόν το µέγεθος της υποβάθµισης που υπάρχει στο χώρο της παιδείας. Βέβαια για να είναι κανείς ενάρετος δεν είναι απαραίτητο να γνωρίζει τον ορισµό που δίνει ο Αριστοτέλης αρκεί να υπακούει στη φωνή της συνείδησης του ή να έχει βιώσει ένα περιβάλλον µε παιδεία και πολιτισµό που καλλιεργείται η αρετή. Ένα τέτοιο περιβάλλον τόσο στην Ευρώπη όσο και στην κοιτίδα του πολιτισµού που είναι η Ελλάδα συνεχώς συρρικνώνεται και οι άνθρωποι που υπακούουν στη φωνή της συνείδησης συνεχώς λιγοστεύουν. Θα πρέπει να τονισθεί εδώ ότι όταν φθάνει ο άνθρωπος στο σηµείο να µην λαβαίνει υπόψη τη φωνή της συνείδησης του, τότε ενδέχεται να έχει υποστεί ένα πνευµατικό βιασµό. Η αρετή µαζί µε την ισορροπηµένη σκέψη µπορούν να βοηθήσουν τον σύγχρονο άνθρωπο να θεµελιώσει σε φιλοσοφικές βάσεις πολλά από τα τρέχοντα ζητήµατα που τον απασχολούν. Η φιλοσοφία από το άλλο µέρος, αναπτύσσει και προάγει τον ορθό λόγο και στην παρούσα εργασία, όπως αναλύθηκε προηγουµένως, βλέπουµε να θεµελιώνει τους δηµοκρατικούς θεσµούς µε ένα απλό τρόπο. Το επόµενο βήµα µετά την υιοθέτηση των βασικών αυτών αρχών είναι η αναδιάρθρωση των προγραµµάτων σπουδών όλων των βαθµίδων της εκπαίδευσης καθώς και η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών που είναι επίσης ένα πολύ σηµαντικό ζήτηµα. Πολλή δουλειά προς την κατεύθυνση αυτή έχει κάνει ο Γερµανός φιλόσοφος Werner Jaeger 2 και στο τρίτοµο έργο του «Παιδεία» αναλύει και παρουσιάζει τη συσσωρευµένη γνώση περί παιδείας των παλαιότερων γενεών. Το πρώτο ερώτηµα απαιτεί πολύ µελέτη και έρευνα από ειδικούς για να απαντηθεί, και µια πρόχειρη εξήγηση µπορεί να αποδοθεί εδώ σε δύο αιτίες: (α) Την υπερπληροφόρηση που υπάρχει σήµερα και η οποία έχει σαν συνέπεια την διακοπή της ροής συσσωρευµένης γνώσης σε θέµατα παιδείας και πολιτισµού από τις παλαιότερες γενεές στις νεότερες. Η υπερπληροφόρηση δηµιουργεί σύγχυση ώστε κάποιος να αποκόπτεται από τις ρίζες του και δελεάζει το άτοµο ώστε να γιγαντώνονται οι επιθυµίες του ενώ παράλληλα η σκέψη και η λογική υποτάσσονται στην επιθυµία. (β) Πολλά από τα αδιέξοδα που έχει µπροστά του ο σύγχρονος άνθρωπος είναι γιατί σταµάτησε ουσιαστικά να ασχολείται µε τη φιλοσοφία ή πιο σωστά η σύγχρονη φιλοσοφία χαρακτηρίζεται περισσότερο από εσωστρέφεια βλάπτοντας έτσι τον εαυτό της ενώ θα µπορούσε να αξιοποιήσει περισσότερο τη συσσωρευµένη γνώση και να προχωρήσει ώστε να παράσχει υπόβαθρο επίλυσης σε ζητήµατα που προκύπτουν από τις προκλήσεις της εποχής. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Το Ολυµπιακό πνεύµα θα επικρατήσει στο χώρο της παιδείας εφόσον η παιδεία ασχοληθεί σοβαρά µε την ορθή χρήσει της γνώσης. Η µη σωστή χρήση της γνώσης 5

6 σε συνδυασµό µε τις αλλαγές που συντελούνται κυρίως από την εξέλιξη της τεχνολογίας έχουν αντίκτυπο στην ανθρώπινη συµπεριφορά και σκέψη και τείνουν να αποµακρύνουν τον σύγχρονο άνθρωπο από αξίες που επί χιλιάδες χρόνια ο ίδιος δηµιούργησε για να έχει ανώτερη ποιοτικά ζωή. Η υπερπληροφόρηση και η υπερεπάρκεια υλικών αγαθών έχουν δηµιουργήσει ρήγµα ανάµεσα στη συσσωρευµένη γνώση των ανθρώπινων αξιών ή την παιδεία που µεταφέρονται από τις παλαιότερες γενεές και στους νέους µε αποτέλεσµα να µην υπάρχουν πρότυπα και ιδανικά ή σωστότερα υπάρχουν τόσα πολλά που είναι σαν να µην υπάρχει τίποτα µε συνέπεια η ποιότητα της ζωής συνέχεια να υποβαθµίζεται. Ο σύγχρονος άνθρωπος συνεπώς πρέπει να ερευνήσει και να ανακαλύψει τη συσσωρευµένη γνώση και παιδεία που έχει αναπτυχθεί δια µέσου των αιώνων και να την χρησιµοποιήσει για την ορθότερη οργάνωση της σκέψης του η οποία καθοδηγεί τις πράξεις του για να πετύχει ουσιαστική πρόοδο και ευηµερία. Τα αποτελέσµατα της παρούσας εργασίας καταλήγουν σε 10 βασικές αρχές θεµέλια για την παιδεία οι οποίες προτείνονται να υιοθετηθούν παγκοσµίως και µάλιστα να ενσωµατωθούν στο υπό εκπόνηση σύνταγµα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθόσον αποτελούν καταστατικές αρχές, και είναι ως εξής: 1. Παιδεία είναι η διαµόρφωση υγιούς σκέψης στον ενάρετο άνθρωπο. 2. Εκπαίδευση είναι η διαµόρφωση υγιούς σκέψης στον ενάρετο άνθρωπο σε συγκεκριµένο αντικείµενο όπως είναι, π. χ. το Περιβάλλον. 3. Σκέψη είναι µία από τις τρεις καταστάσεις του ανθρώπου πριν αναπτύξει οποιαδήποτε πράξη ή δράση. Οι καταστάσεις αυτές είναι οι εξής: Η λογική, η επιθυµία και ο θυµός. Η σκέψη καθορίζει όλες τις ενέργειες που πράττει ή που πρόκειται να πράξει ο άνθρωπος και προηγείται κάθε πράξης ή δράσης. 4. Υγιής σκέψη είναι όταν η λογική κατάσταση του ανθρώπου ελέγχει και ισορροπεί τις δύο άλλες καταστάσεις δηλαδή την επιθυµία και το θυµό. 5. Υγιής Πράξη ή δράση υπάρχει όταν αυτή διαµορφώνεται από υγιή σκέψη και είναι ενάρετη. 6. Η αρετή είναι η πράξη ή η δράση του ανθρώπου που ακολουθεί τον δρόµο της µεσότητας, η οποία µεσότητα βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα σε δύο ακραίες θέσεις ή κακίες. Π. χ. Η υπευθυνότητα είναι αρετή και βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα στην ανευθυνότητα και την ευθυνοφοβία (υπερευθυνότητα). 7. Ενάρετος άνθρωπος είναι αυτός που προσπαθεί να είναι ενάρετος δηλαδή προσπαθεί να διατηρήσει την πορεία προς το δρόµο της αρετής (µεσότητας). 8. Ενάρετη πράξη ή δράση είναι η προσπάθεια ώστε η πράξη ή η δράση να ακολουθήσει το δρόµο της αρετής (µεσότητας). 9. ικαιοσύνη είναι η κορυφαία των αρετών και εµπεριέχει όλες τις αρετές. 10. Οι δηµοκρατικοί θεσµοί αποτελούν τη διαδικασία εντοπισµού της µεσότητας της αρετής. Τα θεµέλια αυτά είναι ικανά να στηρίξουν το οικοδόµηµα της σύγχρονης παιδείας και να αποκαταστήσουν την πρόσβαση στις ρίζες της ώστε να µπορεί να αναπτύσσεται και να αυτοεξελίσσεται ζωντανά από µόνη της και να απαλλαγεί από τα ξερά της κλαριά. Με βάσει τα θεµέλια αυτά θα πρέπει να γίνει αναδιάρθρωση των προγραµµάτων όλων των βαθµίδων της εκπαίδευσης και επίσης να γίνει ανάλογη εκπαίδευση των εκπαιδευτικών. Με τον τρόπο αυτό ο σύγχρονος άνθρωπος θα άρει τα αδιέξοδα που απειλούν και υποβαθµίζουν την ποιότητα της ζωής του, θα έχει βάσεις για περισσότερη και ουσιαστικότερη συµµετοχή στις προκλήσεις της εποχής 6

7 όπως είναι η παγκοσµιοποίηση και επίσης θα µπορέσει να κάνει σωστότερη διαχείριση των πόρων οπότε θα έχει τη δυνατότητα να παρέχει περισσότερη βοήθεια στους κοινωνικά ασθενέστερους συνανθρώπους του. Οι βάσεις αυτές θα επιτρέψουν την περαιτέρω ανάπτυξη της φιλοσοφίας η οποία θα βοηθήσει στη θεµελίωση λύσεων σε ζητήµατα που προκύπτουν από τις προκλήσεις της εποχής. Ένα παράδειγµα για τον τρόπο µε τον οποίο µπορούν τα θεµέλια αυτά της παιδείας να γίνουν καλύτερα αντιληπτά και να εµπνεύσουν τον µέσο πολίτη δίνεται στο Παράρτηµα Α αυτής της εργασίας. Το παράδειγµα αυτό αποτελεί µια προσπάθεια να δηµιουργηθεί µε έµµετρο τρόπο και σε περιορισµένα χρονικά περιθώρια ένα δοκίµιο που εκλαϊκεύει τις θεµελιώδεις αρχές της παιδείας. Το παράδειγµα αυτό αποτελεί επίσης προσπάθεια στην κατεύθυνση αναδιάρθρωσης των προγραµµάτων σπουδών και εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών, διαδικασία στην οποία όλοι οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να έχουν ενεργό συµµετοχή. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να παραχωρηθεί από τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Τεχνολογικά Ιδρύµατα ένας χώρος Forum στο διαδίκτυο όπου τα µέλη της πανεπιστηµιακής κοινότητας καθώς και άλλοι εκπαιδευτικοί θα µπορούν να εκθέσουν παρόµοιες προσπάθειες δηµιουργίας δοκιµίων έµµετρου ή πεζού λόγου που θα προάγουν τις βασικές αρχές της παιδείας. Για τον ίδιο σκοπό δίνεται στο Παράρτηµα Β ανάλυση από ένα απόσπασµα Σωκρατικού διαλόγου 3 στην οποία φαίνεται η δύναµη του ισχυρού λόγου, που είναι η µόνη δύναµη ικανή να στηρίξει το ολυµπιακό πνεύµα. 1. Αριστοτέλους: Ηθικά Νικοµάχεια ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 2. Jaeger Werner: PAIDEIA: the Ideals of Greek Culture, 2 nd Ed., translated from 2 nd German Ed. by Gilbert Highet, Oxford University Press, New York Πλάτωνος: «Πολιτεία» 4. Ι. Ν. Χατζόπουλος 2001, «Τα Ευρωπαικά προγράµµατα Σωκράτης / Comenius και η Ελληνική Παιδεία», Παρουσία ΟΕΛΜΕΚύπρου Τεύχος 11, Ιούνιος 2001 σ Hatzopoulos J. N., 2002, Fundamental philosophic principles of the education in Ancient Greece and their impact to the quality of modern man s life, Proceedings of the 2 nd International Conference Ancient Greece and Modern World, Olympia Greece. 6. Ι. Ν. Χατζόπουλος 2003, «Μεγαλώνοντας στην Ορεινή Νάξο, οι βάσεις που πήραµε και προτάσεις για τη σύγχρονη παιδεία» Πρακτικά Γ Πανελλήνιου Συνεδρίου «Η Νάξος δια µέσου των Αιώνων», Κόρωνος 4 7 /9/

8 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α ΥΓΙΗΣ ΣΚΕΨΗ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗ Η ΒΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥ ΑΙΜΟΝΙΑΣ Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, Μυτιλήνη 18/2/2003 Η ΣΚΕΨΗ Ένας σοφός 1 πριν από χρόνια µίλησε για τη δύναµη της σκέψης. Η σκέψη, είπε, είναι δύναµη, η µεγαλύτερη στο Σύµπαν. Χωρίς τη σκέψη µένεις τελείως αδρανής γιατί καµία πράξη δεν µπορεί να γίνει. Κι όταν θυµώνω και γυαλιά καρφιά τα κάνω και δεν σκέπτοµαι καθόλου; Κι όταν θυµώνεις σκέπτεσαι, η σκέψη σε κατάσταση θυµού βρίσκεται και δουλεύει. Κι όταν αυτό που θέλω το αρπάζω και δεν σκέπτοµαι καθόλου; Κι όταν επιθυµείς και αρπάζεις κάτι, η σκέψη βρίσκεται σε κατάσταση επιθυµίας. Μα τι τέλος πάντων είναι αυτή η σκέψη λάστιχο που το τεντώνεις; Όχι δεν είναι λάστιχο η σκέψη πλην όµως τρεις καταστάσεις έχει. Και ποιες είναι οι καταστάσεις που η σκέψη τις πράξεις όλες καθορίζει; Πρώτη κατάσταση της σκέψης είναι η λογική και είναι όπως ο αµαξάς στο κάρο, που έχει δύσκολα άλογα να χαλιναγωγήσει. Και ποια είναι τα δύσκολα άλογα που ο αµαξάς, (η λογική), πρέπει να τιθασέψει; υο είναι τα άλογα ένα τυφλό και ένα τρελό και πρέπει να έχει περίσσια λογική ο αµαξάς για να τα χαλιναγωγήσει. Και ποιες είναι πλην της λογικής οι δύο άλλες καταστάσεις της σκέψης; εύτερη είναι η επιθυµία που το τυφλό το άλογο καθοδηγεί και σέρνει, τρίτη δε είναι ο θυµός που το τρελό το άλογο καθοδηγεί και σέρνει. Και πως µπορεί το ίδιο πράγµα η σκέψη, πότε να είναι αµαξάς και λογικό, πότε τυφλό άλογο και επιθυµία, και πότε τρελό άλογο και θυµός; Μπορεί γιατί η σκέψη ενιαία οντότητα είναι, τρεις όµως καταστάσεις έχει. Ποιός είναι αυτός που επιλέγει ποία κατάσταση της σκέψης να λειτουργήσει θέλει; Ο εαυτός σου επιλέγει ποία κατάσταση της σκέψης να λειτουργήσει θέλει. Και γιατί τρεις καταστάσεις χρειάζεται η σκέψη, το λογικό δε φτάνει; Για τη δική σου επιβίωση το λογικό δε φτάνει. Αφού η λογική το κάρο σε σωστή πορεία βάζει, τότε ο θυµός τι κάνει; Ο θυµός σε βοηθά να επιβιώσεις εκεί που λογικά για να σκεφτείς χρόνο δεν έχεις. Θέλω για το θυµό ένα παράδειγµα να δώσεις. Σαν ένα κτήνος ξαφνικά πάνω σου έρχεται, συ πρέπει µε το θυµό που είναι γρήγορος να αντιδράσεις, η λογική για να σκεφτεί χρόνο δεν έχει. Θέλω για την επιθυµία ένα παράδειγµα να δώσεις. Το φαγητό επιθυµία είναι που αναπτύσσει και συντηρεί τον εαυτό σου. Η ενδυµασία επιθυµία είναι σε προστατεύει από το κρύο και σε κάνει στους άλλους να αρέσεις. 1 Πλάτωνος: «Πολιτεία» 8

9 Η ΥΓΙΗΣ ΣΚΕΨΗ Τι τέλος πάντων γίνεται όταν κάποιος είναι πάντοτε θυµωµένος; Τότε η σκέψη του είναι άρρωστη, το τρελό άλογο του δείχνει την πορεία. Τι τέλος πάντων γίνεται όταν κάποιος είναι πάντοτε φαταούλας και αχόρταγος; Τότε η σκέψη του είναι άρρωστη, το τυφλό άλογο του δείχνει την πορεία. Τι όµως γίνεται όταν κάποιος ούτε θυµώνει, µήτε επιθυµεί; Τότε η σκέψη του είναι άρρωστη, η λογική του δεν έχει καµιά χρήση. Πότε η σκέψη, τέλος πάντων, είναι σωστή και υγιής; Όταν η λογική, την επιθυµία και το θυµό ελέγχει και ισορροπεί. Όταν ο αµαξάς καθοδηγεί στο σωστό δρόµο και τα δυο άλογα µαζί. Η ΠΑΙ ΕΙΑ Σκέψη σωστή και υγιή να έχουµε ποιος να µας βοηθήσει πρέπει; Η παιδεία είναι αρµόδια σκέψη σωστή και υγιή να έχουµε, να βοηθήσει πρέπει. Α! κατάλαβα, η παιδεία, όπως λένε οι σοφοί, είναι η θεραπεία της σκέψης. Μπράβο! Γιατί χρειάζεσαι σκέψη σωστή και υγιή για να σου φέρει, ισορροπία και γαλήνη εσωτερική για να χαρείς που ζεις και να µοιράζεσαι πολλά καλά χαρές και λύπες µε τους λοιπούς συνάνθρωπους σου. Μα παιδεία λένε ότι µαθαίνεις στο σχολείο, όπως για τα πουλιά, τι σχέση έχει όµως µόλα αυτά η υγιής η σκέψη; Ότι για τα πουλιά µαθαίνεις, µε υγιή τη σκέψη, µπορείς σωστά να χρησιµοποιήσεις και τα πουλιά να προστατέψεις όταν να αφανιστούνε κινδυνεύουν. Ότι για τα πουλιά µαθαίνεις, µε άρρωστη τη σκέψη, µπορείς να το χρησιµοποιήσεις και τα πουλιά να αφανίσεις για να γευτείς το κρέας τους κι ας είναι σπάνιο είδος. Μα παιδεία λένε την κατάρτιση και την εκπαίδευση που είναι επιδεξιότητες ή όχι; Η γνώση που παίρνεις στο σχολείο είναι παιδεία, αν υγιή σκέψη διαµορφώνει. Μα η σκέψη διαµορφώνεται και από το περιβάλλον που µεγαλώνεις. Πράγµατι και όταν το περιβάλλον αναπτύσσει τη σωστή και υγιή σκέψη, έργα καλά και σωστά µαθαίνει ο άνθρωπος να πράττει. Ενώ όταν το περιβάλλον αναπτύσσει την άρρωστη σκέψη, έργα κακά και λαθεµένα µαθαίνει ο βάρβαρος να πράττει. Και ποια είναι η διαχωριστική γραµµή του σωστού από το λάθος; του καλού από το κακό; του ανθρώπου από το βάρβαρο; Ποιος είναι ο σωστός ο δρόµος που οδηγεί το κάρο ο αµαξάς; Όποιος γνωρίζει τι είναι αρετή, αυτή χωρίζει το σωστό από το λάθος, το καλό από το κακό, τον άνθρωπο από το βάρβαρο. Η αρετή είναι ο σωστός ο δρόµος που οδηγεί το κάρο ο αµαξάς. Η ΑΡΕΤΗ Ένας σοφός 2 πριν από χρόνια µίλησε για την αρετή και είπε: η αρετή είναι η πορεία για τον σωστό το δρόµο να ακολουθήσεις, ενώ η κακία είναι η πορεία για το λάθος δρόµο να ακολουθήσεις. Ποια είναι τέλος πάντων η αρετή που οδηγεί στο σωστό δρόµο; Η αρετή είναι µεσότητα 2 δηλαδή βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα σε δύο ακραίες θέσεις ή κακίες γιαυτό και ξεχωρίζει. 2 Αριστοτέλους: Ηθικά Νικοµάχεια 9

10 ώσε µας παραδείγµατα την αρετή να δούµε στη µέση, και δεξιά, αριστερά να έχει δυο κακίες. Η γενναιότητα είναι αρετή και βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα σε δυο κακίες, στα αριστερά της έχει τη δειλία και στα δεξιά της έχει τη θρασύτητα. Και πως τον βλέπει, έτσι που λες, ο δειλός το γενναίο; Θρασύ τον βλέπει επειδή στα δεξιά τον έχει. Και πως τον βλέπει, έτσι που λες, ο θρασύς το γενναίο; ειλό τον βλέπει επειδή στα αριστερά τον έχει. Κατάλαβα η αρετή πράγµατι ξεχωρίζει γιατί είναι ελεύθερη δεξά ζερβά να βλέπει. Μπράβο! καλά κατάλαβες θα πρέπει όµως τώρα το επόµενο παράδειγµα εσύ να µας το δώσεις. Η οικονοµία είναι αρετή και βρίσκεται στο µέσον ανάµεσα σε δυο κακίες, στα αριστερά της έχει την τσιγκουνιά και στα δεξιά της έχει τη σπατάλη. Τον οικονόµο τον βλέπει σπάταλο ο σφιχτοχέρης τσιγκούνης. Τον οικονόµο τον βλέπει τσιγκούνη ο ξοδευτής ο σπάταλος. Μπράβο! καλό παράδειγµα κατέχεις την ουσία. ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΙΚΑΙΟΣΥΝΗ Η δικαιοσύνη όµως είναι αρετή; αν λοιπόν είναι αρετή πως είναι ο ορισµός της; Η κορυφαία αρετή είν η δικαιοσύνη κι όλες τις άλλες αρετές µέσα της περιέχει. ώσε µας παραδείγµατα για τη δικαιοσύνη. Ο γενναίος είναι δίκαιος, ενώ ο δειλός και ο θρασύς είναι άδικοι. Ο οικονόµος είναι δίκαιος, ενώ ο τσιγκούνης και ο σπάταλος είναι άδικοι. Κατάλαβα και θα ήθελα το επόµενο παράδειγµα µόνος µου να το δώσω. Η ιδιοκτησία είναι αρετή και βρίσκεται στη µέση ανάµεσα στο φεουδαρχισµό και τη κοινοκτηµοσύνη. Η ιδιοκτησία είναι δίκαιη γιατί όλοι οι άνθρωποι λιγότερο ή περισσότερο κάτι δικό τους έχουν. Ο φεουδαρχισµός είναι άδικος γιατί ένας έχει δικά του πολλά ενώ οι άλλοι άνθρωποι δεν έχουν δικό τους τίποτα. Η κοινοκτηµοσύνη είναι άδικη γιατί ενώ όλα είναι κοινά κανένας δεν έχει τίποτα δικό του. Μπράβο! Ενθουσιάστηκα και µου ήλθε µια ιδέα: Η ανθρώπινη αξία είναι αρετή και βρίσκεται στη µέση ανάµεσα στην ισοπέδωση αξιών και την κατάργηση αξιών ή απαξίωση. Η ανθρώπινη αξία είναι δίκαιη και πρέπει να τιµάται για να προσπαθούν οι άνθρωποι περίσσια αξία να έχουν. Η ισοπέδωση είναι άδικη γιατί τιµάται ίσια ο εργατικός ο άνθρωπος και ο κακός τεµπέλης. Η απαξίωση είναι άδικη γιατί περιθωριοποιείται ο ικανός ο άνθρωπος ενώ προάγεται και διοικεί ο µη ικανός µεγαλοµανής. Πολλά για τη δικαιοσύνη είπαµε αλλά για τη ζυγαριά ούτε κουβέντα. Της δικαιοσύνης η ζυγαριά την αρετή ζυγίζει κρατάει τη µεσότητα δίνει δικαιοσύνη, και όταν φύγει δεξά ζερβά κακία φανερώνει. 10

11 Ο ΕΝΑΡΕΤΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ Πως όµως είναι δυνατόν να είµαστε ενάρετοι χωρίς κανένα λάθος; Ο ενάρετος ο άνθρωπος δεν είναι αυτός που αλάθητα βαδίζει αλλά είναι αυτός που προσπαθεί της αρετής το δρόµο να βαδίσει. Μα τότε είναι εύκολο για όλους τους ανθρώπους εφόσον το θελήσουνε ενάρετοι να γίνουν αφού η προσπάθεια αρκεί το δρόµο για να πάρουν, και λάθη όταν κάνουνε τα δέχονται και προσέχουν να µην τα ξανακάνουνε, γιατί σοφό δεν είναι, και λάθη όταν κάνουνε άλλοι συνάνθρωποί τους, δεν τους καταδικάζουνε, αλλά τους συγχωρούνε. ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΑΠΟΛΑΥΣΗ Μπορεί και είναι δυνατόν της αρετής ο άνθρωπος να έχει χαρά και απόλαυση από της ζωής τα κάλλη; Μοναδικός τρόπος χαρά και κάλλος να απολαύσεις για τη ζωή είναι ενάρετος το βίο να διάγεις. Αφού οι κακοί οι άνθρωποι χαίρονται και γλεντάνε τι τσαµπουνάς η αρετή είναι ο µόνος τρόπος; Γιατί οι κακοί οι άνθρωποι χαίρονται και γλεντάνε πρόσκαιρα, µα η δική τους η χαρά διάρκεια δεν έχει. Η επιθυµία τους κρατά σκλάβους και τους πηγαίνει µόνο σε πρόσκαιρες χαρές που όταν τελειώσουν γκρεµίζεται και η χαρά και ψάχνουν νάβρουν άλλη και έτσι δοκιµάζουνε τα πάντα και στο τέλος απόλαυση δε βρίσκουνε το σώµα τους πληγώνουν. Μα πως τότε οι ενάρετοι µπορούν να απολαύσουν και να χαρούνε τη ζωή τι παραπάνω κάνουν; Πρώτα αφού ισόρροπη τη σκέψη τους αναπτύσσουν βλέπουν βαθιά τα πράγµατα που η φύση µας παρέχει ένα αγριολούλουδο ο ήλιος το φεγγάρι ο ήχος από το θρόισµα των φύλλων από τα δένδρα η µυρωδιά της άνοιξης το χιόνι από το χειµώνα είναι απόλαυση γιαυτούς που συνεχώς την έχουν και κάθε µέρα που έρχεται πρώτη φορά τη νοιώθουν. Ο έρωτας είναι χαρά που ανδρόγυνα ενώνει και τους χαρίζει συνεχώς την οµορφιά της νιότης τη συντροφιά τη λύτρωση από τις δυσκολίες και µέσα σε ζεστή φωλιά πουλάκια µεγαλώνουν για νάχουν και να χαίρονται µέχρι που να γεράσουν τα νιάτα πάντα γύρω τους µέχρι να ταξιδέψουν. Μα πιο πολύ η αρετή ενώνει τους ανθρώπους σε έργα και απόλαυση από τη συντροφικότητα τους οι σχέσεις οι κοινωνικές έχουν περίσσια χάρη γιατί γλεντούν αυθόρµητα δεν είναι µαριονέτες και όταν στο κέφι έρχονται χαίρονται και χορεύουν αδελφωµένοι ζωντανά το θέατρο ανασταίνουν. 11

12 ΑΡΕΤΗ ΚΑΙ ΥΣΚΟΛΙΕΣ Μα η ζωή είναι δύσκολη πως θα αντιµετωπίσεις βάσανα και προβλήµατα µε αρετή και µόνο; χρειάζεται κατεργαριά για να επιβιώσεις. Το δρόµο της µεσότητας όταν ακολουθήσεις ελίσσεσαι καλύτερα µέσα στις δυσκολίες. Η σκέψη είναι ελεύθερη επιλογές να κάνει, συνάθροιση κάνει σωστή στα θεία δώρα της φύσης οι πέντε αισθήσεις το µυαλό η δύναµη απ το σώµα και απ όλες τις επιλογές τη βέλτιστη διαλέγει και όταν η νίκη έρχεται διπλή είν η χαρά του όταν η ήττα έρχεται είναι ήρεµος δεν κλαίει. Ο κατεργάρης ελεύθερος δεν είναι και το ξέρει η ακραία θέση που τραβά µονόδροµος πως είναι χωρίς να έχει επιλογές την τύχη του ρισκάρει µέχρι να τον συλλάβουνε στη φυλακή να πάει. 12

13 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β Η ανάλυση εδώ επικεντρώνεται σε δύο περιπτώσεις της συζήτησης περί δικαιοσύνης που αναφέρονται στην Πολιτεία του Πλάτωνα. Στην πρώτη περίπτωση ο µαθητής του Σωκράτη Πολέµαρχος υποστηρίζει την άποψη του Σιµωνίδη ότι δικαιοσύνη είναι «να λέµε την αλήθεια και να αποδίδουµε τα οφειλόµενα». Η απάντηση του Σωκράτη αναλύεται εδώ σε 9 ατοπήµατα αυτής της άποψης. Στη δεύτερη περίπτωση ο µαθητής του Σωκράτη Θρασύµαχος υποστηρίζει την άποψη ότι δικαιοσύνη είναι «Το συµφέρον του ισχυρότερου». Η απάντηση του Σωκράτη αναλύεται εδώ σε 11 ατοπήµατα αυτής της άποψης. Περίπτωση 1. ικαιοσύνη: να λέµε την αλήθεια και να ανταποδίδουµε τα οφειλόµενα (Ο Πολέµαρχος υποστηρίζει την άποψη του Σιµωνίδη). Η απάντηση του Σωκράτη αναλύεται σε 9 ατοπήµατα ως εξής: 1. Αν έχουµε δανεισθεί από κάποιον ένα όπλο και στη συνέχεια το άτοµο αυτό αναπτύξει ψυχολογικά προβλήµατα, για να είµαστε δίκαιοι θα πρέπει να του πούµε ψέµατα ώστε να µη του δώσουµε ξανά το όπλο. 2. Να ανταποδίδουµε τα οφειλόµενα µε την προϋπόθεση ότι αυτά θα ωφελήσουν τον φίλο και δεν θα του κάνουν κακό συνεπάγεται ότι είναι δίκαιο να κάνει κανείς καλό στο φίλο και κακό στον εχθρό, επειδή όµως µόνο στη µάχη υπερασπίζεσαι τους φίλους και ταυτόχρονα βλάπτεις τους εχθρούς, ο δίκαιος είναι άχρηστος σε καιρό ειρήνης. 3. Αν σε καιρό ειρήνης η δικαιοσύνη είναι απαραίτητη για δίκαιες συναλλαγές, σηµαίνει ότι αν χρειαστεί κανείς να κάνει συναλλαγή, π. χ. να χτίσει ένα σπίτι θα πρέπει να πάρει ένα µάστορα και όχι ένα δίκαιο. 4. Σχετικά µε τη συναλλαγή όπου η δικαιοσύνη είναι χρήσιµη π. χ. αν δώσει κάποιος να του φυλάξουν ένα αντικείµενο ή χρήµατα και να του τα ανταποδώσουν πίσω όταν τα ζητήσει, συνεπάγεται ότι η δικαιοσύνη είναι χρήσιµη για αντικείµενα που δεν χρειάζονται, για άχρηστα πράγµατα δηλαδή. 5. Ένας που είναι ειδικός να φυλάξει κάτι είναι επίσης ειδικός και να το κλέψει, άρα αν η δικαιοσύνη έχει αυτή την έννοια δηλαδή να φυλάει και να ανταποδίδει αντικείµενα, τότε η κλοπή είναι δίκαιη. 6. Κάνοντας καλό στους φίλους και κακό στους εχθρούς δηµιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η δικαιοσύνη να κάνει κακό στους φίλους σε περίπτωση που υπάρχει εσφαλµένη αντίληψη για το ποιος είναι φίλος. 7. Επειδή ο χαρακτηρισµός για το ποιος είναι φίλος ή εχθρός είναι υποκειµενική και πολλές φορές εσφαλµένη είναι σαν να δεχόµαστε ότι η δικαιοσύνη µπορεί να βλάπτει τους φίλους και να ωφελεί τους εχθρούς. 8. εχόµενοι ότι ο φίλος πάντοτε είναι ο καλός άνθρωπος και ο εχθρός φαύλος, τότε κάνοντας κακό στον φαύλο επειδή είναι άδικος τον κάνουµε ακόµη πιο άδικο όπως ένα εξαγριωµένο σκύλο όταν τον τιµωρήσεις τον εξαγριώνεις περισσότερο. 9. Ο δίκαιος άνθρωπος εφόσον θεωρείται ενάρετος και καλός δεν πρέπει σε καµία περίπτωση να κάµνει κακό σε κανέναν. Περίπτωση 2. ικαιοσύνη: Το συµφέρον του ισχυρότερου (Ο Θρασύµαχος υποστηρίζει αυτή την άποψη). Η απάντηση του Σωκράτη αναλύεται σε 11 ατοπήµατα ως εξής: 13

14 1. Αν ένας αθλητής που είναι πιο ισχυρός από άλλους ανθρώπους έχει συµφέρον να τρώει βοδινό κρέας διότι του κάνει καλό θα πρέπει να επιβάλει σε όλους τους ανθρώπους να τρώνε βοδινό κρέας. 2. Αν δεχθούµε ότι ισχυρός είναι η κυβέρνηση µιας χώρας, τότε από λάθος της µπορεί να νοµοθετήσει νόµους που είναι εναντίον των συµφερόντων της οπότε οι υπήκοοι θα πρέπει να τηρούν το νόµο και άρα θα είναι εναντίον των συµφερόντων του ισχυρού µάλιστα µε προτροπή και επιβολή του ισχυρού. 3. Αν δεχθούµε ότι ο ισχυρός είναι τέλειος και δεν κάνει λάθη ή και αν ακόµη κάνει λάθη αλλά κανείς δεν τολµά να του το πει, θα ιδούµε ότι ουσιαστικά εργάζεται για το συµφέρον των άλλων. Ας πάρουµε ένα ιατρό για παράδειγµα που είναι αλάθητος και είναι πιο ισχυρός από έναν ασθενή, παρόλα αυτά ο ιατρός εργάζεται για το συµφέρον του ασθενέστερου και του επιβάλει κανόνες για να γίνει καλά. Το ίδιο κάνει και ο καπετάνιος στο καράβι, φροντίζει τους ναύτες, το ίδιο κάνει και µια κυβέρνηση φροντίζει τους υπηκόους. 4. Αν οι ασκούντες εξουσία ισχυροί είχαν πράγµατι όφελος δεν θα απαιτούσαν µισθό ή αµοιβή. 5. Η εξουσία δεν είναι αρεστή στους άξιους ανθρώπους και πολλές φορές ενώ δεν έχουν τη διάθεση να υπηρετούν άλλους αναλαµβάνουν πόστα εξουσίας υποµένοντας έτσι τιµωρία προκειµένου να µην αναλάβουν ανάξιοι τα πόστα αυτά. 6. Αν δεχθούµε ότι ο διαπράττων αδικία είναι έξυπνος, τότε γίνεται ισχυρός και για το λόγο αυτό και δίκαιος, τότε δηµιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε κάποιος άλλος πιο άδικος από αυτόν να τον εκτοπίσει. Το ατόπηµα είναι ότι µόνο ο άδικος επιχειρεί να γίνει περισσότερο άδικος από όµοιό του επίσης άδικο καθώς και από οποιονδήποτε άλλο, ο δίκαιος π. χ. δεν επιχειρεί να γίνει πιο δίκαιος από ένα άλλο δίκαιο αλλά µόνο από ένα άδικο, ο ιατρός δεν επιχειρεί να είναι περισσότερο ιατρός από ένα ιατρό αλλά από ένα µη ιατρό. 7. Η αδικία όπου και να γίνεται γεννά διχόνοιες και µίση τα οποία κατευθύνονται εναντίον των συµφερόντων του ισχυρού. 8. Ο ισχυρός άδικος αφού θέλει να είναι άδικος µε όλους, µοιραία θα είναι άδικος και µε τον εαυτό του άρα µισεί τον εαυτό του. 9. Μια συµµορία που διαπράττει αδικίες µε παράνοµες πράξεις, θα πρέπει τα µέλη της µεταξύ τους να είναι δίκαιοι στη µοιρασιά. Οι καθαυτού άδικοι συνεπώς δεν είναι σε θέση να κατορθώσουν να κάµουν κάτι π. χ. µια ληστεία. 10. Αν δεχθούµε ότι η φύση είναι δίκαιη τότε ο ισχυρός είναι εχθρός της φύσης. 11. Αν δεχθούµε ότι δικαιοσύνη µπορεί να αποδοθεί από ένα άδικο και ισχυρό, είναι σαν να δεχόµαστε ότι τα µάτια θεραπεύουν το αισθητήριο της όρασης από το αντίθετο της ικανότητας να βλέπουν δηλαδή την τύφλα. 14

15 The Olympic spirit in Education and proposals on the progress and prosperity of modern mankind. By Professor John N. Hatzopoulos Department of Environmental Studies University of the Aegean Greece Summary: It is well known that Athletics do training for the body while education does training for the mind, or better, for the thought. The athlete uses the right thought to achieve higher performance in the athletic event where is competing, however, the mind accomplishments precede the body accomplishments. This supports the idea that Olympic spirit originates and depends on the education. The question to be asked is whether modern education is following the way of Olympic spirit and uses such bases to evolve through the time in order to improve the quality in life. Comparing, for example, Plato s dialogs which took place about 23 centuries ago, to a modern dialog between the professor and the student; it is evident that there is degradation on the quality of current thought. This degradation is due to the fact that most efforts are directed to obtain more knowledge to advance science and technology without seriously considering that education is not just knowledge, but most important, education deals with the right use of knowledge. Whatever is being considered education today seems to be a huge dead tree without roots and those who are responsible to take care of it, they just add more dry branches. This work is a contribution to the effort of connecting education to its natural roots in order to be able to develop its own live green branches which will blossom and yield healthy crops. This way education will enter again into the course of the Olympic spirit and it will be able to face the challenges of our days. The starting point is Plato s definition of education the therapy of the spirit and the destination is Aristotle s definition of virtue as midway and definition of the man of virtue as the one who is trying to follow the way of virtue. The present work extracts ideas from such developments which are diachronic with global acceptance and ends up to ten foundation principles with constitutional value on education as follows: 1. Education is the development of healthy thought to those they follow the way of virtue. 2. Training is the development of healthy thought on a specified field i. e. the environment, to those they follow the way of virtue. 3. Thought is one of the three states of human mind before doing something or acting. These states are: (a) the logic, (b) the desire and (c) the anger. The thought designates all actions performed by a person at present and future and always precedes the action. 4. Healthy thought exists when the logic state of the mind checks and balances the other two states of the mind namely the desire and the anger. 5. Healthy action exists when it is developed under the healthy state of mind and it follows the way of virtue. 15

16 6. Virtue is the action of a person which follows a midway between two extreme positions or badness. Responsibility for example is a virtue and follows a midway between the irresponsibility and the over responsibility (fear for responsibility). 7. The person of virtue is the one who is trying to follow the way of virtue, it is characterized by the effort to maintain the way of virtue (midway). 8. An action of virtue is the effort for an action to maintain the way of virtue (midway). 9. Justice is the highest virtue and includes all virtues. 10. The democratic rules constitute the procedures to determine the midway of virtue. The adoption of those foundation principles by all educational institutions will help to upgrade the programs of studies and protect the integrity of the institutions. This together with the teacher training will reinstate modern education in its natural Olympic spirit course enabling it to decisively contribute to the progress and prosperity of mankind. 16

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Ηγούμαι 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Ηγούμαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Τι είναι Ηγεσία «Η Ηγεσία, δεν είναι θέση! γιαυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ ΤΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ ΛΥΚΟΠΟΥΛΩΝ Στον Προσκοπισµό οι νέοι έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν µια σειρά από εµπειρίες που συµβάλλουν στην φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης

Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης. Αριστοτέλης 1 ηµ. Τζωρτζόπουλος ρ. Φιλοσοφίας Σχολικός Σύµβουλος ΠΕ02 Γ Λυκείου Αρχαία θεωρητικής κατεύθυνσης Αριστοτέλης Ενότητα 15η 1. Μετάφραση Γι αυτόν που ασχολείται µε το σύστηµα διακυβέρνησης, πιο ειδικά µε

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α

, α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194. α α α α α α α α α «α µα. α α µ «α α µα» α , α µα.., asotirakis@aegean.gr, 2241025931 α α α, α µα.., kmath@otenet.gr, 2241065194 ΠΕΡΙΛΗΨΗ α α α α µα α 04. α α α α α α α α α α «α µα µα» µ µ α µα α α α α µ α α µ «α α µα» α µα α α µ α µ α α α α α

Διαβάστε περισσότερα

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης

Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Ο Καταστατικός Χάρτης της Γης Προσαρµογή για παιδιά Εισαγωγή Η γη είναι το σπίτι µας - Ζούµε σε µια πολύ σηµαντική εποχή και πρέπει να προστατεύσουµε τη Γη. - Όλοι οι λαοί του κοσµού φτιάχνουν µια µεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ γραπτή εξέταση στo μάθημα ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ ΕΠΑΛ Τάξη: Γ ΕΠΑΛ Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Κείμενο «Όπλο επιβίωσης» η δια βίου εκπαίδευση και η κατάρτιση. Στο ευρωπαϊκό προσκήνιο τίθεται

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *6301456813* GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30

Διαβάστε περισσότερα

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις

Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Risk Management & Business Continuity Τα εργαλεία στις νέες εκδόσεις Α. Χατζοπούλου Υπεύθυνη Τμήματος Επιθεωρήσεων Πληροφορικής TÜV AUSTRIA HELLAS Οκτώβριος 2014 CLOSE YOUR EYES & THINK OF RISK Μήπως κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας,

Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, ZORBA PHOTOS REMARKS Delivered in Greek by Emmanuel Velivasakis at the Conclusion of the Zorba the Greek Play. Αγαπητοί φίλοι και φίλες, νέοι και νέες καλησπέρα σας, Λέγομαι Μανώλης Βεληβασάκης, και είμαι

Διαβάστε περισσότερα

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) ***

( μαθήτρια Γ γυμνασίου) *** «...Η γλωσσομάθεια στις μέρες μας είναι απαραίτητη. Τα άτομα με επαρκή γνώση μιας ξένης γλώσσας έχουν τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικότεροι στις σπουδές τους, αφού μπορούν ψάχνοντας σε ξένες βιβλιογραφίες

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια;

Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Για τους μικρούς μας φίλους Γιατί πρέπει να κάνω εμβόλια; Σε ύ Είµαι το µικρόβιο. Μου αρέσει να κάνω τα µικρά παιδιά να αρρωσταίνουν. Εγώ και η οικογένειά µου βρισκόµαστε παντού στο περιβάλλον που ζεις,

Διαβάστε περισσότερα

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015

(Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ Δ3-5_3 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΕ ΔΙΕΘΝΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. Vocational Technology Enhanced Learning (VocTEL) 2015 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.) «Αρχιμήδης ΙΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών ομάδων στην Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.» Υποέργο: 3 Τίτλος: «Σχεδιασμός, Ανάπτυξη και Αξιολόγηση Σεναρίων Μικτής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΙ ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ Κυρία ΦΟΥΝΤΟΥΛΗ ΑΓΓΕΛΙΚΗ Κύριο ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟ ΙΕΥΘΥΝΣΗ: ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΑΜΑΡΓΙΑΝΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

PVC + ABS Door Panels

PVC + ABS Door Panels PVC + ABS Door Panels Η εταιρεία «ΤΕΧΝΗ Α.Ε.» ιδρύθηκε στην Ξάνθη, το 1988 με αντικείμενο τις ηλεκτροστατικές βαφές μετάλλων. Με σταθερά ανοδική πορεία, καταφέρνει να επεκτείνει τις δραστηριότητες της

Διαβάστε περισσότερα

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING

GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING GREECE BULGARIA 6 th JOINT MONITORING COMMITTEE BANSKO 26-5-2015 «GREECE BULGARIA» Timeline 02 Future actions of the new GR-BG 20 Programme June 2015: Re - submission of the modified d Programme according

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΟΣ ΧΡΗΣΙΜΟΥ ΕΡΓΑΛΕΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΕΣ ΣΥΝΔΙΑΛΛΑΓΕΣ Αγγελική Γουδέλη, 2011 Κοινωνικό Άγχος Αμηχανία Φόβος Το κοινωνικό άγχος, ή αλλιώς κοινωνική φοβία, θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1

Διοίκηση Λειτουργιών. τετράδιο 1 Λορέντζος Χαζάπης Γιάννης Ζάραγκας Διοίκηση Λειτουργιών τα τετράδια μιας Οδύσσειας τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών Αθήνα 2012 τετράδιο 1 Εισαγωγή στη διοίκηση των λειτουργιών ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 23 ΜΑΪΟΥ 2002 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΤΕΣΣΕΡΙΣ (4) ΚΕΙΜΕΝΟ O εικοστός αιώνας δικαίως χαρακτηρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή *

ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Του ρα Κώστα Γ. Κονή * ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΩΣΤΕ ΣΗΜΑΣΙΑ ΣΤΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ Του ρα Κώστα Γ. Κονή * Το θέµα των πωλήσεων ήταν και θα παραµείνει πάντοτε πρώτο στις προτεραιότητες κάθε επιχείρησης. Μάλλον, θα έπρεπε να ήταν το πρώτο θέµα πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΦΥΛΑΚΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ Αποτελεί νέο στοιχείο στη ζωή μας η συνειδητοποίηση ότι ο φυλακισμένος, «εχθρός» της κοινωνίας, ο εκτός νόμου άνθρωπος του υπόκοσμου είναι μια ανθρώπινη οντότητα, που αντί να

Διαβάστε περισσότερα

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου

ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου ιερεύνηση της Επίδρασης των ΟΑ «Αθήνα 2004» στην Εικόνα της Αθήνας & της Ελλάδας ως Τουριστικών Προορισµών ρ. Ευάγγελος Χρήστου Εισαγωγή Ρόλος της εικόνας και της φήµης των τουριστικών προορισµών, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

11, 12, 13, 14, 21, 22, 23, 24, 31, 32, 33, 34, 41, 42, 43, 44.

11, 12, 13, 14, 21, 22, 23, 24, 31, 32, 33, 34, 41, 42, 43, 44. ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΤΑΜΕΤΡΗΣΗΣ Η καταµετρηση ενος συνολου µε πεπερασµενα στοιχεια ειναι ισως η πιο παλια µαθηµατικη ασχολια του ανθρωπου. Θα µαθουµε πως, δεδοµενης της περιγραφης ενος συνολου, να µπορουµε να ϐρουµε

Διαβάστε περισσότερα

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων

Business English. Ενότητα # 9: Financial Planning. Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Business English Ενότητα # 9: Financial Planning Ευαγγελία Κουτσογιάννη Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα:

Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα: Καλωσορίσατε στην MLM Online Εκπαίδευση ανοιχτή για όλες τις εταιρίες Δικτυακού Μάρκετινγκ στην Ελλάδα µε θέµα: Κλείσιµο τόσο απλό που µπορεί να το κάνει και το 8χρονο παιδί σας Τί είναι το κλείσιµο; Το

Διαβάστε περισσότερα

ST-ESCOs Newsletter. Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005

ST-ESCOs Newsletter. Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005 Intelligent Energy - Europe Τεύχος 1 Ιούνιος 2005 ST - ESCOs ST-ESCOs Newsletter Πρόγραμμα ST-ESCOs - Γενικά Σκοπός του προγράμματος ST-ESCOs είναι να προωθήσει τη δημιουργία και ανάπτυξη Εταιρειών Παροχής

Διαβάστε περισσότερα

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ

Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα. της Πολυµορφικότητας. Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Εξ αποστάσεως Εκπαίδευση Ενηλίκων: Θέµατα και Ζητήµατα ευτέρα 17 εκεµβρίου 2007 ΤΕΙ Λαµίας Η εξ αποστάσεως Εκπαίδευση και η έννοια της Πολυµορφικότητας Αντώνης Λιοναράκης Επικ. Καθηγητής, ΕΑΠ Έρευνα (2007),

Διαβάστε περισσότερα

Γνώση του εαυτού μας

Γνώση του εαυτού μας Γνώση του εαυτού μας Self awareness Η αυτογνωσία αναφέρεται σε: Συναισθήματα Σκέψεις Ενδιαφέροντα Ισχυρά & αδύνατα σημεία Αξίες Ικανότητες Στόχους Δεξιότητες Προτιμητέο στιλ επικοινωνίας 1 Γνώση του εαυτού

Διαβάστε περισσότερα

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια

σχετικά µε το καθεστώς της δεύτερης ανάθεσης µαθηµάτων στην δευτεροβάθµια ΠΡΟΕ ΡΕΥΩΝ (Ιωάννης Τραγάκης): Θα συζητηθεί η µε αριθµό 189/4-9- 2012 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Θωµά Ψύρρα προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευµάτων, Πολιτισµού και Αθλητισµού

Διαβάστε περισσότερα

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education www.xtremepapers.com UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education GREEK 0543/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ»

Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς «ΝΗΡΕΑΣ» Εργαστήριο δικτύωσης σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με θέμα: «Η συναισθηματική νοημοσύνη και η επίδρασή της στην εκπαιδευτική διαδικασία» 6 7 Μαΐου 2014 Κέντρο Πρόληψης των

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας.

Ο ΗΓΙΕΣ. Στους οικογενειακούς λόγους περιλαµβάνεται και η φροντίδα παιδιών ή άλλων εξαρτώµενων µελών της οικογένειας. Ο ΗΓΙΕΣ Το πρώτο ερώτηµα (Ερώτηµα 83) λειτουργεί σαν «φίλτρο» για να ξεχωρίσουµε τους εργαζόµενους και µπορούµε να το συµπληρώσουµε βάσει των απαντήσεων στο κυρίως ερωτηµατολόγιο. Αν ο ερευνόµενος είναι

Διαβάστε περισσότερα

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους.

ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. ΗΓΕΣΙΑ Η φύση της ηγεσίας ιαδικασία ενθάρρυνσης, έµπνευσης και βοήθειας στους άλλους για να δουλέψουν µε ενθουσιασµό ως προς κάποιους στόχους. Βοηθάει την οµάδα να εντοπίσει «που πηγαίνει» και προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο.

Μάλλον αγαπάς το ποδόσφαιρο, νομίζεις ότι είναι η ζωή σου και ότι σε ολοκληρώνει συναισθηματικά και σωματικά σαν άνθρωπο. Του George Kakourides* Μπορεί να ονειρεύεσαι ότι κάποτε θα παίζεις σε ένα γήπεδο γεμάτο με φιλάθλους, ένταση και γκολ. Μπορεί να ονειρεύεσαι ολόκληρο γήπεδο να φωνάζει ρυθμικά το όνομα σου. Θέλεις να γίνεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat

ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. του Prem Rawat ΤΟ ΑΡΩΜΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ του Prem Rawat TΙΣ ΠΡΟΑΛΛΕΣ σκεφτόμουν τι είναι η ειρήνη. Και κατάλαβα κάτι: η ειρήνη είναι το άρωμα. Όταν ο Θεός βρίσκεται κοντά σου, αναδύεται αυτό το άρωμα. Είναι εξαίσιο. Είναι όμορφο.

Διαβάστε περισσότερα

Greek Translations of Brad Yates Videos

Greek Translations of Brad Yates Videos Greek Translations of Brad Yates Videos Contents: Allowing and Receiving Feeling Betrayed Tapping with Brad Yates Allowing and Receiving http://www.youtube.com/watch?v=4iftrjbas5o Translation by Vicky

Διαβάστε περισσότερα

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης

Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Από τις Κοινότητες Πρακτικής στις Κοινότητες Μάθησης Νίκος Καρακαπιλίδης Industrial Management & Information Systems Lab MEAD, University of Patras, Greece nikos@mech.upatras.gr Βασικές έννοιες ιάρθρωση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ Προσφέροντας Εύκολα και Αποτελεσματικά Giving Easily and Efficiently ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΕΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ www.desmos.org info@desmos.org T: 2108119365 Μάρτιος 2013 Πώς γεννήθηκε ο Δεσμός; Αρχική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

2012-2013 ΡΟ ΟΣ 20 ΜΑΪΟΥ. έχεις. κενών ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ! τονίσεις όπου. χρειάζεται. ρόλους. 1994 βραβεύτηκε. 2. Προσπάθησε ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ

2012-2013 ΡΟ ΟΣ 20 ΜΑΪΟΥ. έχεις. κενών ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ! τονίσεις όπου. χρειάζεται. ρόλους. 1994 βραβεύτηκε. 2. Προσπάθησε ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ 01-013 Ι ΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟ ΙΩΝ ΠΑΙ ΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 01-013 ΒΑΘΜΙ Α: ΗΜΟΤΙΚΟΟ ΤΑΞΗ: Ε ΡΟ ΟΣ 0 ΜΑΪΟΥ 01 ιάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ

Κεφάλαιο 9 ο Κ 5, 4 4, 5 0, 0 0,0 5, 4 4, 5. Όπως βλέπουµε το παίγνιο δεν έχει καµιά ισορροπία κατά Nash σε αµιγείς στρατηγικές διότι: (ΙΙ) Α Κ Κεφάλαιο ο Μεικτές Στρατηγικές Τώρα θα δούµε ένα παράδειγµα στο οποίο κάθε παίχτης έχει τρεις στρατηγικές. Αυτό θα µπορούσε να είναι η µορφή που παίρνει κάποιος µετά που έχει απαλείψει όλες τις αυστηρά

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΟΥ ΜΑΡΚΕΤΙΝΓΚ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΝΕΩΝ ΑΓΡΟΤΩΝ» ΤΗΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑΣ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΕΙΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΓΙΑ ΝΕΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΓΕΩΠΟΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Πτυχιακή εργασία Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ HACCP ΣΕ ΜΙΚΡΕΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΕΣ ΓΑΛΑΚΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΠΑΡΧΙΑ ΛΕΜΕΣΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ε. Κριτήριο αξιολόγησης

Ε. Κριτήριο αξιολόγησης 57 Ε. Κριτήριο αξιολόγησης Παιδιά, σ αυτό το σημείο σας δίνουμε ένα κριτήριο αξιολόγησης για συμπληρωματική εξάσκηση πάνω σε λεξιλογικές ασκήσεις και σε ανάπτυξη θεμάτων έκθεσης. Καλή επιτυχία!!! Η Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών

Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Νέες τάσεις στη διδακτική των Μαθηματικών Μέχρι πριν λίγα χρόνια ηαντίληψη που επικρατούσε ήταν ότι ημαθηματική γνώση είναι ένα αγαθό που έχει παραχθεί και καλούνται οι μαθητές να το καταναλώσουν αποστηθίζοντάς

Διαβάστε περισσότερα

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι,

www.psychologyonline.gr Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Newsletter Αθλητικής Ψυχολογίας, Ιανουαρίου Φεβρουαρίου 2009 Αγαπητοί Φίλοι, Μετά την σύντοµη ανάπαυλα των Χριστουγεννιάτικων διακοπών µας, έφτασε ένας ορεξάτος και Ολόφρεσκος Νέος Χρόνος που κουβαλά µαζί

Διαβάστε περισσότερα

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø

Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Àª. π π π Àªµ À π - π 02-03-07 05:26 Page 1 Àªª à π π π Àªµ À π ø ƒ ø Είναι ωφέλιµη ή όχι η συµµετοχή εκπροσώπων των εργαζοµένων στα.σ.; Ùfi Ó apple ÓÙ ÛÔ Ó ÔÈ ÈÔÈÎ ÛÂÈ ÙˆÓ ÙÚ appleâ ÒÓ Î È fi È Ó Àƒ º

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM

Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM Bring Your Own Device (BYOD) Legal Challenges of the new Business Trend MINA ZOULOVITS LAWYER, PARNTER FILOTHEIDIS & PARTNERS LAW FIRM minazoulovits@phrlaw.gr What is BYOD? Information Commissioner's Office

Διαβάστε περισσότερα

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * *

Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * Chapter 2 * * * * * * * Introduction to Verbs * * * * * * * In the first chapter, we practiced the skill of reading Greek words. Now we want to try to understand some parts of what we read. There are a

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο

Κεφάλαιο τρίτο. Κεφάλαιο τρίτο Κεφάλαιο τρίτο Αυτό που ξέρουµε σαν αρρώστια είναι το τελικό στάδιο µιας βαθύτερης ανωµαλίας και είναι φανερό ότι για να εξασφαλίσουµε πλήρη επιτυχία στη θεραπεία, το ν' αντιµετωπίσουµε µόνο το τελικό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά.

Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. 1 Λίγα για το Πριν, το Τώρα και το Μετά. Ψάχνοντας από το εσωτερικό κάποιων εφημερίδων μέχρι σε πιο εξειδικευμένα περιοδικά και βιβλία σίγουρα θα έχουμε διαβάσει ή θα έχουμε τέλος πάντων πληροφορηθεί,

Διαβάστε περισσότερα

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης;

Επιστήμη και Δημοσιογραφία. Δημοσιογραφία Επιστήμης Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Δημοσιογραφία Μπορούν να αποτυπωθούν δημοσιογραφικά τα αποτελέσματα της επιστήμης; Μενέλαος Σωτηρίου 8ο Συνέδριο «Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία», Αθήνα, 10-12 Νοεμβρίου 2011 Επιστήμη και Δημοσιογραφία «Η

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας

Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Dr. Anthony Montgomery Επίκουρος Καθηγητής Εκπαιδευτικής & Κοινωνικής Πολιτικής antmont@uom.gr Θεμελιώδεις Αρχές Επιστήμης και Μέθοδοι Έρευνας Αυτό το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα.

Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Πριν απο λιγα χρονια ημουνα ακριβως σαν εσενα. Ηξερα οτι υπαρχουν επαγγελματιες παιχτες που κερδιζουν πολλα χρηματα απο το στοιχημα και εψαχνα να βρω τη "μυστικη formula" 'Ετσι κ εσυ. Πηρες μια απο τις

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Games)

Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Games) Κεφάλαιο 13ο Eπαναλαµβανόµενα παίγνια (Repeated Gaes) Το δίληµµα των φυλακισµένων, όπως ξέρουµε έχει µια και µοναδική ισορροπία η οποία είναι σε αυστηρά κυρίαρχες στρατηγικές. C N C -8, -8 0, -10 N -10,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την:

ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: ΟΝΟΜΑ ΜΑΘΗΤΗ/ΤΡΙΑΣ: ΟΝΟΜΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ: Ένας οδηγός για τα δικαιώματα των παιδιών σε συνεργασία με την: Μάθε για τη σύμβαση. Γνώρισε τα δικαιώματά σου. Το βιβλιαράκι που κρατάς στα χέρια σου περιέχει 54 άρθρα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ»

ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» ΗΜΕΡΙΔΑ ΜΕ ΘΕΜΑ «Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε του ΟΠΣΑ Αξιότιμοι προσκεκλημένοι Κυρίες και κύριοι, Με χαρά δέχθηκα την πρόσκληση του

Διαβάστε περισσότερα

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών.

Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για. την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. Χρησιµοποίηση των τεχνικών του PIAGET (µέθοδος της συνέντευξης) για την αξιολόγηση της νοητικής ανάπτυξης των παιδιών. 1. Ταξινόµ ηση. Ηλικία: 5-7 ετών. Σκοπός: Να διερευνήσουµε πώς το παιδί ταξινοµεί

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service

- S P E C I A L R E P O R T - EMPLOYMENT. -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service - S P E C I A L R E P O R T - UN EMPLOYMENT -January 2012- Source: Cyprus Statistical Service This Special Report is brought to you by the Student Career Advisory department of Executive Connections. www.executiveconnections.eu

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ;

Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Ερώτηση:Ποιοι παράγοντες καθορίζουν τη μορφή της αγοράς ; Απάντηση: Η μορφή της αγοράς καθορίζεται από μια σειρά παραγόντων. Οι σπουδαιότεροι από τους παράγοντες αυτούς είναι οι εξής: Πρώτον, ο αριθμός

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03

Ανδρέας Καστανάς - Η επίσημη ιστοσελίδα. Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία. www.andreaskastanas.com. Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 - Η επίσημη ιστοσελίδα Λογοτεχνία - Από: Τα Τρία Βιβλία www.andreaskastanas.com Τελευταία ενημέρωση 15-12-2012 6-12-03 Όταν αποκαλώ ένα έργο μου «μυθιστόρημα», με την χρήση της λέξης δηλώνω το είδος της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΟΔΟ ΤΟΥ ECPRD ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ. κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΟΔΟ ΤΟΥ ECPRD ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΣΥΝΟΔΟ ΤΟΥ ECPRD ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ Αθήνα, 11 Νοεμβρίου 2011 Κύριες

Διαβάστε περισσότερα

www.pwc.com ΟΝΓΕΕ Γραφείο Σταδιοδρομίας ΥΣΦΜ Αποτελεσματικές Τεχνικές Παρουσιάσεων Μάρτιος 2012

www.pwc.com ΟΝΓΕΕ Γραφείο Σταδιοδρομίας ΥΣΦΜ Αποτελεσματικές Τεχνικές Παρουσιάσεων Μάρτιος 2012 www.pwc.com ΟΝΓΕΕ Γραφείο Σταδιοδρομίας ΥΣΦΜ Αποτελεσματικές Τεχνικές Παρουσιάσεων Μάρτιος 2012 Οι 10 μεγαλύτεροι φόβοι του ανθρώπου 10. Σκύλοι 9. Μοναξιά 8. Πτήσεις 7. Θάνατος 6. Ασθένειες 5. Βαθιές Θάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1.Ο Πρωταγόρας παρουσιάζει στο σημείο αυτό μια ιδιαιτέρως ρηξικέλευθη τοποθέτηση σχετικά με την έννοια και το σκοπό της τιμωρίας. Η τιμωρία, σύμφωνα με τον Πρωταγόρα δεν είναι εκδίκηση και

Διαβάστε περισσότερα

Test Data Management in Practice

Test Data Management in Practice Problems, Concepts, and the Swisscom Test Data Organizer Do you have issues with your legal and compliance department because test environments contain sensitive data outsourcing partners must not see?

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΡΑΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ Εισαγωγή: Το κοινωνικό σύστηµα και οι παρεχόµενες προς τον πολίτη

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos

PATHWAY. D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching. A short review for the Greek teachers. Author: Christos Ragiadakos PATHWAY D2.1 The basic features of the inquiry learning and teaching A short review for the Greek teachers Author: Christos Ragiadakos [It will be distributed to the Greek teachers during the Training

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµαπαρέµβασης στα σχολεία για το στρες. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας

Πρόγραµµαπαρέµβασης στα σχολεία για το στρες. Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Πρόγραµµαπαρέµβασης στα σχολεία για το στρες Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Λίγα για το στρες Μεγάλος αριθµός ερευνών ασχολούνται µε το στρες των ανθρώπων, είτε πρόκειται για ενήλικες, είτε

Διαβάστε περισσότερα

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ

Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Εγώ έχω δικαιώματα, εσύ έχεις δικαιώματα, αυτός/αυτή έχει δικαιώματα... Εισαγωγή στα Δικαιώματα του Παιδιoύ Όλοι έχουν δικαιώματα. Επιπλέον, σαν αγόρι ή κορίτσι ηλικίας κάτω των 18 ετών, έχεις ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,.

-,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. παιδαγωγικά ρεύµατα στο Αιγαίο Προσκήνιο 77 : patrhenis@keda.gr -,,.. Fosnot. Tobbins Tippins -, -.,, -,., -., -,, -,. Abstract Constructivism constitutes a broad theoretical-cognitive movement encompassing

Διαβάστε περισσότερα

Νανοτεχνολογίες: Οφέλη και Κίνδυνοι για τις Ανεπτυγµένες και Αναπτυσσόµενες Χώρες 1 1 Ο Μεγάλος ιάλογος για τη Νανοτεχνολογία: Γίνεται µεγάλη συζήτηση για το πώς η Νανοτεχνολογία διαθέτει τεράστιο τεχνολογικόκαι

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες

Θεωρία απόδοσης Γνωστικές διαδικασίες ΕΠΕΑΕΚ : AΝΑΜΟΡΦΩΣΗ A ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΑΘΛΗΤΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ (ΜΚ 108) Θέµα διάλεξης 5 Απόδοση Αιτιών & Αυτοαποτελεσµατικότητα στον Αθλητισµό και στη Φυσική Αγωγή Μάριος Γούδας

Διαβάστε περισσότερα

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions

2007 Classical Greek. Intermediate 2 Translation. Finalised Marking Instructions 2007 Classical Greek Intermediate 2 Translation Finalised Marking Instructions Scottish Qualifications Authority 2007 The information in this publication may be reproduced to support SQA qualifications

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση.

Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Νέα Μέσα και Ψηφιακή Τηλεόραση: νέες προοπτικές για καινοτόμο εκπαίδευση. Ιωάννης Αντ. Παναγιωτόπουλος Γενικός Γραμματέας Μέσων Ενημέρωσης Κυρίες και κύριοι, Το 1970, ο μέσος όρος των αναλφάβητων σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα