Srinivasan S. Pillay, MD, 2010 φωτογραφίας εξωφύλλου: 123 RF Stock Photography. Πρώτη έκδοση: ιανουάριος ιsbn

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Srinivasan S. Pillay, MD, 2010 φωτογραφίας εξωφύλλου: 123 RF Stock Photography. Πρώτη έκδοση: ιανουάριος 2012. ιsbn 978-960-496-521-2"

Transcript

1

2 τιτλοσ ΠΡΩτοτΥΠοΥ: LIFE UNLOCKED Από τις Εκδόσεις Rodale, Νέα Υόρκη 2010 τιτλοσ βιβλιου: Νικήστε τους φόβους σας 7 επαναστατικά μαθήματα για να ελευθερωθείτε από την τυραννία του άγχους, της κατάθλιψης και του φόβου συγγραφεασ: Srinivasan S. Pillay ΜΕτΑφΡΑσΗ ΠΡολογοσ: Μπελίκα Κουμπαρέλη ΕΠιΜΕλΕιΑ ΔιοΡθΩσΗ ΚΕιΜΕΝοΥ: Κυριάκος Αθανασιάδης συνθεση ΕΞΩφΥλλοΥ: Χρυσούλα Μπουκουβάλα ΗλΕΚτΡοΝιΚΗ σελιδοποιηση: Μερσίνα λαδοπούλου ΕΚτΥΠΩσΗ: Άγγελος Ελεύθερος & σια ο.ε. βιβλιοδεσια: Κωνσταντίνα Παναγιώτου & σια ο.ε. Srinivasan S. Pillay, MD, 2010 φωτογραφίας εξωφύλλου: 123 RF Stock Photography ΕΚΔοσΕισ ΨΥΧογιοσ Α.Ε., Αθήνα 2012 Πρώτη έκδοση: ιανουάριος 2012 ιsbn Τυπώθηκε σε χαρτί ελεύθερο χημικών ουσιών, προερχόμενο αποκλειστικά και μόνο από δάση που καλλιεργούνται για την παραγωγή χαρτιού. το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται κατά τις διατάξεις του Ελληνικού Νόμου (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Απαγορεύεται απολύτως η άνευ γραπτής αδείας του εκδότη κατά οποιονδήποτε τρόπο ή μέσο αντιγραφή, φωτοανατύπωση και εν γένει αναπαραγωγή, εκμίσθωση ή δανεισμός, μετάφραση, διασκευή, αναμετάδοση στο κοινό σε οποιαδήποτε μορφή (ηλεκτρονική, μηχανική ή άλλη) και η εν γένει εκμετάλλευση του συνόλου ή μέρους του έργου. ΕΚΔοσΕισ ΨΥΧογιοσ Α.Ε. PSICHOGIOS PUBLICATIONS S.A. Έδρα: Tατοΐου 121 Head office: 121, Tatoiou Str Μεταμόρφωση Metamorfossi, Greece βιβλιοπωλείο: Μαυρομιχάλη 1 Bookstore: 1, Mavromichali Str Αθήνα Αthens, Greece τηλ.: Tel.: Telefax: Telefax:

3 ÌåôÜöñáóç Πρόλογος: Μπελίκα Κουµπαρέλη

4 Στους γονείς μου, Ρατζ και Σάβα, και στον αδελφό μου Ρατζάν που η συγκλονιστικά ακλόνητη αγάπη και η αφοσίωσή τους μου έδωσαν την έμπνευση να δωρίσω στον κόσμο αυτό το βιβλίο.

5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος στην ελληνική έκδοση Αυτό που δεν ξέρεις μπορεί να σε πληγώσει Πώς ξεπερνώ τον πανικό; ο φόβος της επιτυχίας τι κι αν είναι δύσκολη η αλλαγή; Δεν είναι ακατόρθωτη! Ξεκλείδωσε τη φυλακισμένη σου καρδιά φόβος και προκατάληψη Πώς φτιάχνουμε συναισθηματική κόλλα; Βιβλιογραφία Ευχαριστίες...343

6 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚ ΟΣΗ ομολογώ ότι δεν εμπιστεύομαι τα βιβλία αυτοβοήθειας έχω διαβάσει μερικά και τα θεωρώ υπεραπλουστευτικά κείμενα για τεμπέληδες. Πιστεύω στην επιστήμη, στην ψυχοθεραπεία αλλά και στη δυνατότητα της αυτοκαλλιέργειας, άρα κατανοώ και την αιτία συγγραφής βιβλίων αυτοβοήθειας. Όταν παρέλαβα για μετάφραση το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας κι άρχισα να το διαβάζω, έπαθα σοκ. Νόμιζα ότι ήταν ένα βιβλίο αυτοβοήθειας που αφενός θα μετέφραζα πολύ εύκολα κι αφετέρου θα το λησμονούσα μόλις το παρέδιδα. τίποτε από όσα νόμιζα δεν έγινε. Άργησα πολύ να το μεταφράσω κυρίως επειδή δεν ήθελα να το αφήσω από τα χέρια μου. Ένιωθα την ανάγκη να διαβάζω και να ξαναδιαβάζω τις σελίδες του και, αντί να μεταφράζω, να σταματώ για να σκέφτομαι τι μάθαινα και πώς αισθανόμουν. Δεν περίμενα ποτέ στη ζωή μου να βρεθεί βιβλίο που θα με διδάξει τόσο πολλά για τον εγκέφαλό μου, για τη ζωή μου, για τον εαυτό μου. Δεν είχα διανοηθεί ότι ένα βιβλίο μπορεί να μου δώσει απαντήσεις σε ερωτήματα που δεν είχα βρει όσο κι αν σπούδασα. σ αυτό το βιβλίο κατάλαβα με τη λογική κι ένιωσα με την ψυχή μου, θυμήθηκα, πένθησα, γέλασα, τακτοποίησα συναισθήματα και σκέψεις. τολμώ να πω ότι έμαθα γιατί γράφω λογοτεχνία, γιατί ήμουνα χρόνια δασκάλα και γιατί μεταφράζω και συνεχίζω να σπουδάζω. Δεν είχα διανοηθεί ότι ένα και μόνο βιβλίο μπορεί να μου εξηγήσει πώς λειτουργεί το μυαλό μου, πώς οι

7 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ σκέψεις και τα συναισθήματα στήνουν τη ζωή μου, πώς τα παιδικά βιώματα οδηγούν στην ενήλικη ζωή και πώς μπορώ να αλλάξω κάποια στοιχεία της προσωπικότητάς μου αρκεί να το αποφασίσω και να το παλέψω. ο προφέσορ σρινιβασάν Πιλέι (και προφέσορ είναι η ύψιστη τιμητική και επαγγελματική θέση που μπορεί να κατέχει κάποιος στην επιστημονική κοινότητα διεθνώς) έγραψε ένα βιβλίο όχι για να μας βοηθήσει αλλά για να μας μάθει πώς, αν το θελήσουμε, μπορούμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας και να κάνουμε τις αλλαγές που θέλαμε χρόνια όμως δεν ξέραμε πώς γίνονται. Η μέθοδος συγγραφής που ακολούθησε είναι σκληρή και εξαντλητική για τον αναγνώστη του, όπως και η πραγματική πρόσωπο με πρόσωπο ψυχοθεραπεία ή οι πολύχρονες σπουδές. το βιβλίο του δεν είναι από αυτά που θα πείτε το ρούφηξα αυτό το βιβλίο θα σας ρουφήξει ή αλλιώς θα το παρατήσετε αδιάβαστο. Είναι επιστημονικό βιβλίο με τη βαθύτατη έννοια: δηλαδή γράφτηκε από έναν άνθρωπο που ξέρει πολύ καλά τι λέει (κι έχει συμμετάσχει στις περισσότερες επιστημονικές έρευνες που αναφέρει), ενώ παράλληλα είναι ψυχοθεραπευτής, άρα έχει συστηματική επαφή με τους απλούς ανθρώπους που δεν ξέρουν γιατί ταλανίζονται τόσο πολύ από τόσο πολλά προβλήματα, άρα ξέρει πώς να μιλήσει στην ψυχή των αναγνωστών του. το γράψιμό του δεν καλλιτεχνίζει στο παραμικρό. το αντίθετο, εξηγεί τα πάντα με επιστημονική ακρίβεια, χρησιμοποιώντας τις πιο σύγχρονες μελέτες μια ακρίβεια ωστόσο που μερικές φορές βρήκα κουραστική, ώσπου κατάλαβα γιατί το κάνει: θέλει να μας εκπαιδεύσει πριν μας κάνει να αισθανθούμε. Πιο απλά, επιδιώκει να απευθυνθεί πρώτα στη λογική μας κι έπειτα στην ψυχή μας. Ξέρει από την εμπειρία του ότι το μυαλό ανοίγει δύσκολα στις νέες ιδέες και ακόμα πιο δύσκολα αγγίζεται το συναίσθημα. Έτσι, οι επαναλήψεις του είναι το συγγραφικό τρυπάνι για να μας πείσει.

8 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ Όσοι γνωρίζουν τη δουλειά μου, γνωρίζουν ότι σπανίως έχω γράψει εισαγωγή σε κάποιο βιβλίο που μετέφρασα. Αποφάσισα ότι αυτή τη φορά όφειλα να το κάνω για να σας πείσω να διαβάσετε αυτό το βιβλίο. Κυριολεκτικά, και ως επιστημόνισσα και ως συγγραφέας, υποκλίνομαι στον σρινιβασάν Πιλέι κι ευγνωμονώ τις εκδόσεις Ψυχογιός και την Αγγέλα σωτηρίου που μου έδωσαν να μεταφράσω αυτό το βιβλίο. Ήταν μια αποκάλυψη που δε θα ξεχάσω ποτέ. Διαβάστε το με υπομονή και αγάπη για τον εαυτό σας, αφήνοντας στην άκρη κάθε αναστολή σας και, κυρίως, κάθε φόβο ή πικρή ανάμνηση που ίσως σας ξυπνήσει. Αφεθείτε στο κείμενο και, πιστέψτε με, θα νιώσετε, κλείνοντάς το, βαθιά επίγνωση του τι σημαίνει να είμαστε άνθρωποι αλλά και πολύ πιο έτοιμοι για αλλαγές στη ζωή σας. Μπελίκα Κουμπαρέλη

9 [1] Αυτό που δεν ξέρεις µπορεί να σε πληγώσει Πέρα από τον ασυνείδητο φόβο Ο θάνατος δεν είναι ο μεγαλύτερός μας φόβος ο μεγαλύτερός μας φόβος είναι η ζωή, το ρίσκο να μείνουμε ζωντανοί και να εκφράσουμε αυτό που πραγματικά είμαστε. Δον Μιγκέλ Ρουίζ Οανθρώπινος οργανισμός είναι ευάλωτος και συνάμα πανίσχυρος. βασίζεται στον πρωτόγονο εγκέφαλο, περιέχοντας όλες τις δυνάμεις των ζώων που βρίσκονται χαμηλά στην εξελικτική αλυσίδα, αλλά διαθέτουμε και ένα κέλυφος μεγαλειώδους εγκεφαλικού ιστού, το νεοφλοιό, που μας χαρίζει τις σπάνιες ικανότητες της σκέψης, της ομιλίας και της έκφρασης. Όμως οι πρωτόγονες δυνάμεις του ασυνείδητου εγκεφάλου σέρνονται στα τέσσερα σαν άγρια ζώα, ψάχνοντας διαρκώς για σημάδια επικείμενου κινδύνου. Αυτό συμβαίνει επειδή στην πραγματικότητα ο ασυνείδητος εγκέφαλος δε μένει ποτέ σιωπηλός. το αντίθετο. Πάντα γουργουρίζει στο υπόβαθρο και βομβαρδίζει τον συνειδητό-σκεπτόμενο εγκέφαλο με προειδο-

10 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ ποιήσεις: «Πρόσεχε!» «Μην πας εκεί!» «φυλάξου!» ο πρωτόγονος εγκέφαλος ενεργοποιείται συνεχώς από την αδιάκοπη ροή ηλεκτρονίων που γλιστρούν από τον ένα νευρώνα στον άλλο μέσα σε χιλιοστά του δευτερολέπτου κι έτσι παίρνει φωτιά στην παραμικρή υποψία κινδύνου. ο σκεπτόμενος εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τη φωτιά και βασίζεται σ αυτήν για την ασφάλειά του όπως βασιζόμαστε στον ήλιο για να επιβιώσουμε. Όμως το δώρο του ασυνειδήτου, καθώς και τόσα άλλα στην ανθρώπινη φύση, είναι δίκοπο μαχαίρι. Αυτή η φωτιά μπορεί να μας κάψει αν δε ρυθμιστεί. Και βέβαια το να μαλακώσεις και να ρεγουλάρεις τη φλόγα μόνο εύκολο δεν είναι. Η κόντρα μεταξύ συνειδητού και ασυνειδήτου, όπου ο ασυνείδητος εγκέφαλος πνίγει τον συνειδητό με την υπερπροστατευτικότητά του και το «ψείρισμα» που κάνει σε όλα, ευθύνεται για την καθημερινή μας αμφιταλάντευση κι αμφιθυμία. Έτσι, δεν είναι ν απορούμε που οι πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι δυσκολευόμαστε πολύ ν αναγνωρίσουμε όσα μάς κάνουν ευτυχισμένους. Αν μας δοθούν διάφορες επιλογές, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα διαλέξουμε αυτήν που θα μας φέρει μπελάδες. Κατηγορούμε τον εαυτό μας γιατί δεν πήραμε τη σωστή απόφαση σε κάποια στιγμή της ζωής μας και δεν αντιλαμβανόμαστε ότι, σε πολλές περιπτώσεις, οι επιλογές μας είναι έξω από τον έλεγχό μας γιατί έχουν κλειδαμπαρωθεί στο αόρατο κελί του φόβου, δηλαδή του ασυνειδήτου. για να ξεκλειδώσουμε το κελί, πρέπει πρώτα να το δούμε. Αλλά το να δεις το φόβο απαιτεί πολύ περισσότερα από το να αναγνωρίσεις το τρέμουλο μέσα σου. Απαιτεί προσεκτική αυτοπαρατήρηση και ειδική γνώση που μπορούμε να αντλήσουμε μόνο μέσα από την τεράστια επιστημονική έρευνα. στο 1ο Κεφάλαιο του βιβλίου που κρατάτε στα χέρια σας θα εξερευνήσουμε τα τελευταία επιστημονικά στοιχεία για να κατα-

11 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ νοήσουμε τις εσώτερες διεργασίες του φόβου ώστε να δράσουμε για να τον ελέγξουμε. Κάθε μέρα σαν κλινικός ψυχολόγος και γνωσιακός ψυχοθεραπευτής ακούω ιστορίες: Άνθρωποι που θέλουν να πάνε προς μια κατεύθυνση αλλά διαπιστώνουν άναυδοι ότι πάνε στην ακριβώς αντίθετη. Άνθρωποι που λένε ότι το παλεύουν αλλά συνεχώς αποτυγχάνουν. Άνθρωποι που βαρέθηκαν και κόλλησαν αλλά δεν μπορούν να κάνουν τις αλλαγές που ξέρουν ότι θέλουν. γονείς που ανησυχούν επειδή τα παιδιά τους έχουν κατάθλιψη, μαθησιακές δυσκολίες, διάσπαση προσοχής, ελλιπή αυτοσυγκέντρωση και παιδιά που δεν πάνε καλύτερα, ανεξάρτητα από τη συμπαράσταση που έχουν και την ψυχοθεραπεία που τυχόν κάνουν. Όμως, αν ξέρουμε τι θέλουμε, γιατί δεν το πραγματοποιούμε; γιατί δεν μπορούμε να ακολουθήσουμε τις οδηγίες που μας δίνει ο σκεπτόμενος εγκέφαλος ώστε να φτάσουμε ανεμπόδιστα στους στόχους μας; Και όταν όντως προσπαθούμε να κάνουμε τις σωστές κινήσεις, γιατί δεν τις πετυχαίνουμε; για πολλούς, αυτές οι απορίες είναι αβάσταχτες. Είτε αφορούν μια βασανιστική σχέση είτε μια δύσκολη επαγγελματική κατάσταση, πολύ συχνά μετανιώνουμε όταν καταλάβουμε ότι πήραμε τη λάθος απόφαση. Και τότε; γιατί συνεχίζουμε να παίρνουμε τέτοιες αποφάσεις; τι μας ωθεί να το κάνουμε; Αν συνειδητά προσπαθούμε για το καλύτερο κι όμως δεν το πετυχαίνουμε, τότε κάτι έξω από τη συνειδητότητά μας πρέπει να μας οδηγεί σε άλλη κατεύθυνση χωρίς να το ξέρουμε και χωρίς τη συγκατάθεσή μας. ονομάζω αυτό που μας συμβαίνει «άγριο κύμα» της ανθρώπινης φύσης. το άγριο κύμα είναι πολύ δυνατό επιφανειακό νερό που επιστρέφει στη θάλασσα αφού χτυπιέται βίαια στην ακτή. Μπορεί να κάνει τη θάλασσα απίστευτα επικίνδυνη και να τραβήξει τους κολυμβητές στις δίνες του. Πολλοί από τους άτυχους που πιάνονται στο άγριο κύμα

12 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ πνίγονται από την εξάντληση καθώς προσπαθούν να κολυμπήσουν κόντρα στο ρεύμα. το ασυνείδητο είναι το άγριο κύμα του μυαλού. Από μακριά δείχνει ήρεμο, ίσα που διακρίνεται: γι αυτό δυσκολευόμαστε να το ζυγίσουμε. στην καρδιά του βρίσκεται η απειλητική δύναμη του φόβου. Όπως ακριβώς ένα δυνατό κύμα είναι χρήσιμο στους σέρφερ για να απομακρυνθούν από την ακτή, ο φόβος μπορεί να βοηθήσει αν μας σπρώχνει μπροστά, αν μας πηγαίνει πιο κοντά στο στόχο μας. Όμως, ακριβώς όπως το απρόβλεπτο κύμα αγριεύει και μας χτυπάει στα βράχια, έτσι και ο φόβος, με τη συγκινησιακή πειρατεία που κάνει, μπορεί να μας τραβήξει μακριά από τους στόχους μας. ο πατέρας της ψυχανάλυσης, ο σίγκμουντ φρόιντ, ακούγοντας τους ασθενείς του να αφηγούνται τη ζωή τους ξαπλωμένοι στον καναπέ του, κατέληξε στο ότι τα κίνητρα της συμπεριφοράς τους εξαρτώνται από παράγοντες πέραν της άμεσης αντίληψής τους. οι απόψεις του χαρακτηρίστηκαν από μυστηριώδεις έως και ανησυχητικές. Όμως ήταν τόσο συγκλονιστικές, που αποτέλεσαν τη βάση της ψυχαναλυτικής θεραπείας επί δεκαετίες. Η κεντρική ιδέα ήταν η εξής: είμαστε ικανοί να κάνουμε πράγματα εντελώς αντίθετα από αυτά που όντως θέλουμε, επειδή τα ασυνείδητα κίνητρά μας συγκρούονται με τις συνειδητές μας προθέσεις. ο φρόιντ δήλωσε ότι, αν καταλάβουμε πώς λειτουργεί το ασυνείδητο, θα καταφέρουμε να καταπραΰνουμε τον ανθρώπινο πόνο. Πολλοί επιστήμονες υποστήριξαν την άποψή του, ωστόσο όσοι απαιτούσαν αποδείξεις, όσοι δεν μπορούσαν να γιατρευτούν με αφηρημένες έννοιες, διατήρησαν τις αμφιβολίες τους και μάλιστα υποψιάζονταν ότι οι εικασίες του φρόιντ ήταν αβάσιμες και άσχετες με την πραγματικότητα. σ αυτό το Κεφάλαιο θα συζητήσουμε γιατί είχε δίκιο ο φρόιντ σχετικά με τα κίνητρα του ασυνειδήτου, καθώς και άλλα σημα-

13 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ ντικά στοιχεία για την ανθρώπινη συμπεριφορά που η επιστήμη ανακάλυψε πολύ αργότερα. Επίσης θα συζητήσουμε πώς ο πανίσχυρος και ασυνείδητος φόβος μπλοκάρει τη ζωή μας και τι μπορούμε να κάνουμε για να τον ξεπεράσουμε. Απεικόνιση του εγκεφάλου: Επιδρομή σ έναν άγνωστο κόσμο οι επιστήμονες που ήθελαν να αποδείξουν ότι όντως η συμπεριφορά επηρεάζεται από ασυνείδητα φαινόμενα αποφάσισαν να εξετάσουν τον εγκέφαλο. Επί αιώνες πάντως οι δυνατότητες για κάτι τέτοιο ήταν περιορισμένες. οι ακτίνες Χ δε βοηθούσαν, αφού δεν είχαν επαρκή ευαισθησία ώστε να πιάσουν τις αδιόρατες αλλαγές που θα έδειχναν τις διαφορετικές διανοητικές λειτουργίες. Η μέτρηση των εγκεφαλικών κυμάτων με το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα έδωσε μερικά στοιχεία, όμως επειδή τα ηλε - κτρόδιά του εφαρμόζονταν πάνω στο κρανίο έπιανε κυρίως τις επιφανειακές δραστηριότητες του εγκεφάλου. Με την πρόοδο της μαγνητικής απεικονιστικής τομογραφίας, το τοπίο άρχισε να αλλάζει. Όμως και πάλι δε μάθαμε πολλά για τις λειτουργίες του εγκεφάλου. το 1990 ήρθε η εξέλιξη της μαγνητικής τομογραφίας, και επιτέλους ερευνητές και γιατροί κατάφεραν πραγματικά να παρατηρήσουν τις αλλαγές στη ροή αίματος μέσα στον εγκέφαλο, ανάλογα με τις συναισθηματικές καταστάσεις. Αν και αρχικά η εξέταση χρησιμοποιήθηκε μόνο για κλινικές εφαρμογές στη νευρολογία, σύντομα οι ερευνητές χρησιμοποίησαν αυτή την τεχνολογία για να καταλάβουν πώς επηρεάζονται οι διανοητικές λειτουργίες από το φόβο. Κι αυτά που διαπίστωσαν άλλαξαν ριζικά την αντίληψή μας για την επιστήμη του φόβου.

14 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ Ο εγκέφαλος βομβαρδίζεται από το φόβο ακόμα κι όταν είναι αόρατος: Επιστημονικά στοιχεία ότι οι τυφλοί βλέπουν ο εγκέφαλος είναι φτιαγμένος από νευρικό ιστό, όπως οι νευρώνες, άλλα ειδικά κύτταρα και φαιά ουσία. ο νευρικός ιστός είναι ζωντανός. Αν συνδεθεί με μία ενεργειακή πηγή, παρατηρείται ροή ρεύματος ακριβώς όπως και στο ηλεκτρολογικό καλώδιο. Αν το καλώδιο συνδεθεί με μπαταρία που παράγει σταθερό ρεύμα, τότε το ίδιο ρεύμα θα διατρέξει το καλώδιο, ενώ αν μπει σε πρίζα με εναλλασσόμενο τότε και το καλώδιο θα δώσει εναλλασσόμενο ρεύμα. Δηλαδή, ανάλογα με την ενέργεια που παράγεται, αντιδρά και το καλώδιο. τα γεγονότα της καθημερινότητας είναι το ηλεκτρικό ρεύμα που αντιλαμβάνεται ο νευρικός ιστός του εγκεφάλου σαν πραγματική ενέργεια. Κάθε σωματική και συναισθηματική αίσθηση ενεργοποιείται από κάποια πηγή, δηλαδή από κάποιο γεγονός, και το ανάλογο είδος ρεύματος διαχέεται στον εγκέφαλο. το καλώδιο παίρνει ρεύμα από τη στιγμή που συνδέεται με μια ενεργειακή πηγή και ακριβώς το ίδιο συμβαίνει με τον ανθρώπινο εγκέφαλο. Από τη στιγμή της γέννησής μας συνδεόμαστε με γεγονότα είτε στον ύπνο, είτε στον ξύπνο μας. Κι επειδή είμαστε μονίμως συνδεδεμένοι, η φύση του ενεργειακού ρεύματος που φτάνει στον εγκέφαλό μας αποφασίζει τι είδους θα είναι και η απόδοση. Όταν το ρεύμα είναι φόβος, τότε ρέει στα εγκεφαλικά κυκλώματα φόβος, ακόμα κι αν δεν μπορείτε να δείτε τι φοβάστε. Και αυτό έχει αποδειχτεί επιστημονικά. θα αναφέρω εδώ τη διάσημη περίπτωση του ασθενούς Α.β. που έπαθε εγκεφαλικό και καταστράφηκε ο ιστός στο ραβδωτό περίβλημα, δηλαδή εκείνο το μέρος του εγκεφάλου που παράγει νευρικά σήματα μέσω του αμφιβληστροειδούς χιτώνα του ματιού. Έτσι, δημιουργήθηκε η κατάσταση που ονομάζεται τύφλωση του εγκεφαλικού

15 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ νεοφλοιού. Δηλαδή τυφλώθηκε. Αν και δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα με τα μάτια του, ο εγκέφαλός του δεν μπορούσε να επεξεργαστεί όσα έβλεπε. Όταν περπατούσε στο δρόμο κουτουλούσε σε στύλους, κι αν του έβαζαν αντικείμενα μπροστά στα μάτια του δεν μπορούσε να τα περιγράψει. Και εδώ έρχεται το παράξενο: του έδειξαν μια φωτογραφία ενός προσώπου με έντρομη έκφραση και ο Α.β. κατάφερε να αντιληφθεί το φόβο στη φωτογραφία, ξανά και ξανά. οι ερευνητές εξέτασαν αυτό το φαινόμενο μέχρι που κατάφεραν να αποδείξουν ότι η αντίδρασή του μόνο τυχαία δεν ήταν. Και φυσικά αυτή η ανακάλυψη συντάραξε τους επιστήμονες που ασχολούνται με το φόβο. Πώς γίνεται ένας τυφλός να «αισθάνεται» ένα συναίσθημα που του μεταφέρεται οπτικά; Αν δεχτούμε την ιδέα ότι συνδεόμαστε με τον κόσμο από τη γέννησή μας, τότε συνεπακόλουθα θα δεχτούμε ότι τα εγκεφαλικά κυκλώματα του Α.β. ανίχνευσαν με κάποιον δικό τους τρόπο ότι κάτι τρομακτικό υπήρχε μπροστά τους. το μόνο συμπέρασμα των επιστημόνων ήταν ότι, επειδή ο κατεστραμμένος του εγκέφαλος τον εμπόδιζε να δει με τα μάτια του το φόβο, ο εγκέφαλός του έπιασε σήματα μέσω του αμφιβληστροειδούς και τα έστειλε πίσω χρησιμοποιώντας κάποιαν άλλη νευρωνική μεταβίβαση ώστε να «καταλάβει» τι έβλεπε. Αν καλοσκεφτούμε τι έγινε, θα αντιληφθούμε ότι δεν είναι απίστευτο. οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι διαισθάνονται διάφορα πράγματα, ανεξάρτητα από το αν μπορούν να το αποδείξουν. Όμως πώς γίνεται να διαισθάνεται ο εγκέφαλος το φόβο όταν το άτομο δε βλέπει τίποτα τρομακτικό ή, ακόμα χειρότερα, αν είναι τυφλός; Κι αν αυτό είναι δυνατόν, τι σημαίνει για την καθημερινότητά μας; Ακόμα κι αν είμαστε τυφλοί στο φόβο, το μυαλό μας συνεχίζει να αρπάζει τα σήματα κινδύνου γύρω μας και ενεργοποιεί τα εγκεφαλικά κυκλώματα. Αυτό μοιάζει με την εμπειρία τού Α.β. που ονομάζεται επιστημονικά «τυφλή ματιά»: είναι η ασυνείδη-

16 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ τη αναγνώριση της οπτικής πληροφορίας από ένα άτομο με κατεστραμμένο ραβδωτό περίβλημα. για πολύ καιρό η ιδέα της τυφλής ματιάς αντιμετωπιζόταν μόνο σαν επιστημονική εικασία, μέχρι που μια ομάδα ερευνητών της εγκεφαλικής απεικόνισης σχεδίασε ένα πείραμα για να την ελέγξει. Παρακάτω παρουσιάζεται η θεωρία που προήλθε από αυτό το πείραμα. Πόσο χρόνο έκθεσης στο φόβο χρειάζεται ο εγκέφαλος για να ενεργοποιήσει νευρικά κυκλώματα φόβου; Αν γύρω σας συμβαίνει κάτι τρομακτικό, ο εγκέφαλός σας θα το πιάσει αμέσως. Όμως ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου δεν αρκεί για να παραχθεί ρεύμα σε όλο το κύκλωμα, κι έτσι αν συμβαίνει κάτι τρομακτικό γύρω σας για ένα χιλιοστό του δευτερολέπτου δε θα ενεργοποιηθούν τα κυκλώματα του φόβου στον εγκέφαλο. Όταν ο εγκέφαλος συνδέεται με κάτι που τον τρομάζει, τα ηλεκτρόνια αρχίζουν να ρέουν μέσα στα κυκλώματα του φόβου. Όμως ο εγκέφαλος χρειάζεται έκθεση τουλάχιστον δέκα χιλιοστών του δευτερολέπτου στο φόβο πριν τον αντιληφθεί. Περίπου δέκα έως τριάντα χιλιοστά του δευτερολέπτου χρειάζονται ώστε ο ασυνείδητος εγκέφαλος να εκπέμψει σήμα φόβου, και μόνο ύστερα αρχίζει η επεξεργασία και στο συνειδητό. Επεξεργασία σημαίνει ότι αρχίζει η ενεργοποίηση του εγκεφάλου που άλλες φορές προκαλεί φρενάρισμα και άλλες ώθηση. ο φόβος είναι το φρένο. φανταστείτε ένα αυτοκίνητο με σύστημα ABS που μειώνει αυτομάτως ταχύτητα όταν πατάμε φρένο τρέχοντας πάνω σε πάγο. ο φόβος ενεργοποιεί το ίδιο σύστημα αυτόματης μείωσης της ταχύτητας μόλις εκτεθούμε σε κάτι περισσότερο από δέκα χιλιοστά του δευτερολέπτου και ειδοποιεί τον εγκέφαλο να φρενάρει. Ύστερα από τριάντα χιλιοστά του δευτερολέπτου το μυαλό αρχίζει να «ξέρει» ότι κυ-

17 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ ριεύεται από το φόβο και γι αυτό γλιστράει. Ώσπου να περάσουν τετρακόσια χιλιοστά του δευτερολέπτου, το μυαλό ξέρει τα περισσότερα από όσα χρειάζεται να μάθει για τη φύση του φόβου και ο φόβος εγκαλείται στη συνειδητότητα πολύ εύκολα. φανταστείτε πως το μυαλό σας πατάει φρένο στο δρόμο της ζωής σας κάθε φορά που διαισθάνεται έναν ασυνείδητο φόβο. Χωρίς να το ξέρετε, το ταξίδι προς κάποιο στόχο σας μπορεί να φρενάρει εξαιτίας αυτής της κατάστασης. Δηλαδή ο φόβος κάνει συναισθηματική πειρατεία και αναστέλλει τη δράση. για να επανακτήσετε τον έλεγχο και να μειώσετε το ασυνείδητο αυτόματο φρενάρισμα του μυαλού, πρέπει να καταλάβετε τους ασυνειδήτους φόβους σας καλά και να μάθετε πώς να δίνετε εντολές στο μυαλό σας ώστε να μην ανταποκρίνεται στο φρενάρισμα. Είναι πολύ ουσιαστικό και βαθύ αυτό, όμως ήταν μια απλή εικασία μέχρι που μια ομάδα ερευνητών σχεδίασε ένα πείραμα για να ελέγξει την ασυνείδητη διαδικασία ακριβώς τη στιγμή που συνέβαινε και να βρει με ποιο τρόπο γινόταν. για να το πετύχουν, έκαναν ένα πείραμα που ονομάζεται «κατευθυνόμενη κάλυψη». οι ερευνητές έδειχναν τη φωτογραφία ενός τρομακτικού προσώπου στους συμμετέχοντες στην έρευνα. Η εμφάνιση της φωτογραφίας ήταν αστραπιαία και το συνειδητό δεν την αντιλαμβανόταν καθώς αμέσως την αντικαθιστούσαν με τη φωτογραφία ενός ουδέτερου προσώπου για «κάλυψη», που την κρατούσαν αρκετά δευτερόλεπτα μπροστά στον συμμετέχοντα ώστε να αποκτήσει αντίληψη ότι την είδε. οι συμμετέχοντες νόμιζαν ότι είχαν δει μία μόνο φωτογραφία, ενώ στην πραγματικότητα έβλεπαν δύο. Η τρομακτική εικόνα εμφανιζόταν για πάνω από δέκα αλλά κάτω από τριάντα χιλιοστά του δευτερολέπτου. ο χρόνος αρκούσε ώστε να ενεργοποιηθεί το ρεύμα του φόβου στον εγκέφαλο, αλλά όχι όσο χρειαζόταν το συνειδητό για να τον πιάσει. Αν αυτό το ερέθισμα δεν ενεργοποιούσε τίποτα στον εγκέφαλο, τότε οι ερευνητές θα κατέληγαν στο ότι δεν

18 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ προκαλείται η αίσθηση του φόβου. τελικά ανακάλυψαν ότι ο συνειδητός εγκέφαλος δεν «έπιανε» την τρομακτική έκφραση, και αντίστοιχα το φόβο, αν έβλεπαν τη φωτογραφία για λιγότερο από τριάντα χιλιοστά του δευτερολέπτου. Τι αντιλαμβάνεται το φόβο; Η διάγνωση για όλους τους συμμετέχοντες στο πείραμα ήταν ότι είχαν προβλήματα άγχους, αλλά ο δόκτωρ Πολ γουόλεν με την ομάδα του στο πανεπιστήμιο Χάρβαρντ έκανε μια παρόμοια μελέτη σε μια ομάδα ατόμων που δεν αντιστοιχούσαν σε κανένα κριτήριο ψυχικής διαταραχής. Έδειξαν στους δικούς τους συμμετέχοντες το τρομακτικό πρόσωπο με αστραπιαία ταχύτητα και ύστερα, για λίγο περισσότερο (167 χιλιοστά του δευτερολέπτου), τους έδειξαν το ήρεμο πρόσωπο και έτσι συνειδητά είδαν μόνο τη δεύτερη φωτογραφία και δεν κατάλαβαν ότι είχαν δει και άλλη μία. το πείραμα έγινε ενώ οι συμμετέχοντες βρίσκονταν σε μηχάνημα μαγνητικής τομογραφίας που σκάναρε τον εγκέφαλό τους. οι ερευνητές μπορούσαν να δουν ποιες περιοχές του εγκεφάλου τους φωτίζονταν όταν τους έδειχναν την τρομακτική φωτογραφία. τα ευρήματά τους εξήγησαν επακριβώς γιατί ο Α.β. ένιωθε το φόβο. τη στιγμή που έδειχναν στους συμμετέχοντες την τρομακτική φωτογραφία, και μολονότι δεν είχαν συνειδητή ανάμνηση ή επίγνωση ότι την είδαν, το αίμα έρρεε πιο έντονα στην αμυγδαλή, μια περιοχή του πρωτόγονου εγκεφάλου. Κι εμείς στη θέση τους θα αρνιόμασταν ότι είδαμε τη φωτογραφία. Όμως ο εγκέφαλός μας θα διαφωνούσε αφού και η δική μας αμυγδαλή θα φούντωνε εξαιτίας της έκθεσης στο φόβο. Αυτό το εύρημα είναι πολύ σοβαρό. ουσιαστικά σημαίνει ότι οι περισσότεροι αγνοούμε τι μας προξενεί φόβο κι ας ενεργοποιείται ο πρωτόγονος εγκέφαλός μας. σκεφτείτε όλα όσα σάς

19 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ τυχαίνουν μέσα σε μια μέρα: μπαίνετε στο μετρό, οδηγείτε το αυτοκίνητό σας ή προχωράτε προς το γραφείο. Ακόμα κι αν δε δείτε έναν άνθρωπο με τρομακτική έκφραση, η αμυγδαλή σας έχει απόλυτη επίγνωση ότι ο φόβος αιωρείται γύρω σας. για να καταλάβουμε τι σημαίνει αυτό, ας επιστρέψουμε στο ηλεκτρικό ρεύμα. Αν το ρεύμα ταιριάζει στο καλώδιο, τότε όλα πάνε καλά. Όμως, αν το ρεύμα διοχετευτεί σε υπερβολική δόση, τότε το καλώδιο δεν μπορεί να το διαχειριστεί και πέφτει η ασφάλεια. ο ασυνείδητος φόβος έχει την ίδια επίδραση στον εγκέφαλο. Αρχίζει να στέλνει ρεύμα στην αμυγδαλή και, αν είναι σε μεγάλη δόση, η αμυγδαλή ή θα αρχίσει να δυσλειτουργεί ή θα σταματήσει κάθε λειτουργία της. φυσικά η αμυγδαλή δεν είναι απομονωμένη από τον υπόλοιπο εγκέφαλο. βρίσκεται στο κέντρο του και συνδέεται με το συνειδητό μέσω μίας και μοναδικής σύναψης. τα σήματα που προέρχονται από τα συναισθήματα και τις αισθήσεις μας μεταβιβάζονται συνεχώς μεταξύ πρωτόγονου και σκεπτόμενου εγκεφάλου, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά, τις σκέψεις μας και τα συναισθήματά μας. Και κάτι ακόμα: η αμυγδαλή λειτουργεί σαν ανιχνευτής κινδύνου και ενεργοποιείται αυτομάτως. ο τζον Κίχοου στο βιβλίο του Η Οικονομική Επιτυχία και Εσύ γράφει για τη δύναμη του μυαλού και ισχυρίζεται ότι είναι πιο εύκολο να βγάλεις χρήματα όταν κατανοήσεις ότι οι αρνητικές σκέψεις μπορούν να σε μπλοκάρουν και να φρενάρουν την οικονομική σου επιτυχία. Η συμβουλή του για να γίνουμε πλούσιοι είναι να αντιμετωπίσουμε με τη συνειδητότητά μας τις αρνητικές σκέψεις και να τις πετσοκόψουμε. Αν και ακούγεται απλουστευτικό, είναι πολύ δύσκολο να το εφαρμόσουμε αλλά το Πείραμα γουόλεν ίσως βοηθήσει να το πετύχουμε. Αν, για παράδειγμα, αποφασίσετε ότι θέλετε να βγάλετε πιο πολλά χρήματα, ο εγκεφαλικός φλοιός θα προσπαθήσει να ορ-

20 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ γανώσει την αποστολή που του ζητάτε να πετύχει. Όπως ένα εμπορικό πλοίο ξεκινάει από ένα λιμάνι θέλοντας να φτάσει σε ένα άλλο, έτσι και το μυαλό θα φτιάξει τη διαδρομή του, το πλάνο του. Όμως δεν είναι τόσο απλό. ο Κίχοου μας λέει ότι οι ασυνείδητες αρνητικές ιδέες που ίσως έχετε για το χρήμα θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν προβλήματα στη διαδρομή κι έτσι το ταξίδι σας θα χρειαστεί πολύ μεγάλη προσοχή για ν αποφύγει τους υφάλους του φόβου. για να το πω πιο απλά: αν η ιδέα «χρήμα» ενεργοποιεί συναισθήματα φόβου, τότε η αμυγδαλή σας θα ενεργοποιηθεί από μόνη της. Η δραστηριοποίησή της θα εξαπλωθεί στον εγκεφαλικό νεοφλοιό και θα ενοχλήσει τη συγχρονικότητα που απαιτείται στον μετωπικό λοβό όπου γίνεται η λογική σκέψη, άρα θα διακόψει το πλάνο σας, και θα απορυθμιστείτε. Αν δεν ενεργοποιηθεί η αμυγδαλή, οι προσπάθειές σας θα είναι οργανωμένες και συγχρονισμένες. Όμως, όταν η αμυγδαλή μπαίνει στη μέση, ακόμα κι αν δεν αντιλαμβάνεστε τη δυσλειτουργία, οι προσπάθειές σας να βγάλετε χρήματα θα πνιγούν στο άγριο κύμα και τελικά θα βρεθείτε στην αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν που πηγαίνατε. Κάθε μέρα στη δουλειά μου ως κλινικού ψυχολόγου συναντώ ανθρώπους που έγιναν θύματα της αμυγδαλής τους. Νομίζουν ότι κάνουν τα πάντα για να πετύχουν και δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί όλα πάνε τόσο στραβά. στην πραγματικότητα η επίδραση της αμυγδαλής είναι πολύ πιο βάρβαρη από κάθε άγριο κύμα επειδή ποτέ δεν ξέρουμε πότε ενεργοποιείται. Όμως μπορούμε να υποψιαστούμε ότι βρίσκεται πάντα σε επιφυλακή και ανταποκρίνεται στους προσωπικούς μας φόβους, με στόχο να σπείρει ακαταστασία στον σκεπτόμενο εγκέφαλο. Μην το ξεχνάμε: ο φόβος καταγράφεται αστραπιαία. τα κύματα της αμυγδαλής ρέουν ακατάπαυτα και επηρεάζουν το μυαλό και τη ζωή μας.

21 ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ Ο ασυνείδητος εγκέφαλος: Πού ζει ο ασυνείδητος φόβος; Η δομή και η λειτουργία του ασυνειδήτου εγκεφάλου είναι αχανής και περίπλοκη. ο άνθρωπος δημιούργησε ένα πιο εξελιγμένο εξωτερικό περίβλημα με συνάψεις και νευρώνες, τον εγκεφαλικό φλοιό. Όμως διατηρήσαμε κάποια σημαντικά στοιχεία του εγκεφάλου των προγόνων μας, περιλαμβανομένων των τμημάτων που κάνουν γρήγορη ανίχνευση καταστάσεων και ταχύτατη δράση του ασυνειδήτου. για τους προγόνους μας ο πρωτόγονος εγκέφαλος, που συχνά αποκαλείται και υποσυνείδητο, λειτουργούσε σαν σύστημα προφύλαξης και προστασίας από τους κινδύνους. Η αμυγδαλή είναι μια σημαντική κληρονομιά που πήραμε από τους προγόνους μας. Αυτή η μάζα νεύρων σε σχήμα αμύγδαλου μας προειδοποιεί για τον κίνδυνο σε κλάσματα του δευτερολέπτου. Κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, δονείται όποτε διακρίνει κάτι επίφοβο, ακόμα κι αν εμείς δεν αντιλαμβανόμαστε κάτι επικίνδυνο. ο δόκτωρ τζόζεφ λεντού, περίφημος ερευνητής του φόβου, ονομάζει την αμυγδαλή «σκύλο σε επιφυλακή». Είναι μια σταλιά, υπερευαίσθητη και αντιδρά αστραπιαία. Ξέρουμε πια ότι εκεί επικεντρώνονται όλοι οι μηχανισμοί του εγκεφάλου που σχετίζονται με το φόβο και γι αυτό είναι το επίκεντρο των επιστημονικών ερευνών. Η αμυγδαλή περιέχει νευρικά κύτταρα διαφορετικών μεγεθών και τύπων, οργανωμένων σε συνάψεις με συγκεκριμένες λειτουργίες. οι επιστήμονες έκαναν εκτεταμένα πειράματα χαρτογράφησης του εγκεφάλου και διαπίστωσαν την ύπαρξη δύο βασικών συνάψεων που σχετίζονται με το φόβο. Η μία σύναψη είναι ευθεία και παράγει άμεση ανταπόκριση αλλά με λιγότερη ακρίβεια. για παράδειγμα, αν δείτε ένα τυλιγμένο χοντρό σκοινί σ έναν σκοτεινό διάδρομο, μπορεί να τιναχτείτε αλαφιασμένοι γιατί το πήρατε για φίδι. σ αυτή την περίπτωση, η πληροφορία

22 ΣΡΙΝΙΒΑΣΑΝ ΠΙΛΕΪ ταξίδεψε από το θάλαμο το τμήμα που μυρίζεται κίνδυνο απευθείας προς την αμυγδαλή που διέταξε το σώμα να τιναχτεί μακριά από τον κίνδυνο (κύκλωμα στο σχεδιάγραμμα για το άμεσο μονοπάτι). Όμως λίγο μετά ο θάλαμος μεταδίδει το ίδιο μήνυμα στον εγκεφαλικό νεοφλοιό, που θέλει μεν περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστεί την πληροφορία αλλά η αξιολόγησή του είναι πιο ακριβής από της αμυγδαλής. Όταν ο νεοφλοιός αναγνωρίσει ότι τελικά δεν ήταν φίδι αλλά απλό σκοινί, ηρεμεί την αμυγδαλή και κλείνει τη σωματική αντίδραση στο φόβο (κύκλωμα στο σχεδιάγραμμα της έμμεσης σύναψης).

23 Oìïé íá âéñîïùíå óå ëàðïéï âáõíþ æþâï ΝΙΚΗΣΤΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΣΑΣ óôé íåçàìå áðïæàóåé ôè úöü íá, åýôå ο φόβος εγκαθίσταται ðòþëåéôáé εύκολα çéá ôï στην çàíï αμυγδαλή ðïù åôïéíáúþíáóôå ταξιδεύοντας îá από τη σύντομη διαδρομή ëàîïùíå, χωρίς åýôå çéá να περάσει ôèî ëáéîïàòçéá πρώτα από íá το äïùìåéà. νεοφλοιό που κάνει μακρύτερη óôþóï ôé çýîåôáé διαδρομή íå ôïù και γι ðéï αυτό áõþòùâïù, δεν προλαβαίνουμε να καταλάβουμε òáôüòèôïù αν æþâïù στ αλήθεια ðïù υπάρχει åðèòåàúïùî κάτι τρομα- ôé ëáõè- áðáκτικό μπροστά íåòéîû μας. Η íá συναισθηματική åðéìïçû ëáé Ýóö αντίδραση æûòîïùî που ðòïâìüíáôá έχουμε óôé óøûóåé δε σημαίνει íá ; à ότι æþâï γνωρίζουμε ôè ïéëåéþôèôá, τι την προκάλεσε. ôïù Ûòöôá, Απλώς ôè áì- αρχικά ìáçü, έφτασε ôè στον áðïôùøýá, ασυνείδητο-πρωτόγονο ôè áðþòòéãè εγκέφαλο íðïòåý îá η åýîáé πληροφορία ïé ëòùæû áéôýå και, εφόσον ðïù óáíðïôàòïùî η αμυγδαλή ôè έχει úöü εκτεταμένες íá. συνδέσεις με τον υπόλοιπο εγκέφαλο, τα συναισθήματα και η συμπεριφορά μας μπορεί âéâìýï να επηρεαστούν ðïù ëòáôàôå σε óôá μεγάλο øûòéá βαθμό óá, χωρίς ï óùççòáæûá, την επίγνωση ðïù του åýîáé ªôï ãùøïõåòáðåùôü σκεπτόμενου-συνειδητού ëáé ëìéîéëþ εγκεφάλου. ãùøïìþçï, øòèóéíïðïéåý ôá ôåìåùôáýá åùòüíáôá ôè Ûòåùîá óôèî ãùøïìïçýá ëáé ôè îåùòïìïçýá çéá îá ëáôáäåýêåé Þôé ôï íåçáìàôåòï åíðþäéï óôèî åùôùøýá íá Η ιστορία του Μπράιαν: åýîáé ï æþâï. ºáé íàìéóôá ôïîýúåé Þôé äåî åýîáé áëòéâñ ï æþâï Φταίνε τα ανάμικτα μηνύματα στην αμυγδαλή για τον πανικό; ðïù æûòîåé óôòå ëáé Àçøï, áììà ï æþâï ôïù æþâïù. áîáçîñòéóè ëáé è ëáôáîþèóè ôöî æþâöî íá åýîáé ôï ðòñôï âüíá çéá îá ο Μπράιαν ήταν ένας επιτυχημένος άντρας σαράντα οχτώ ετών, ανώτερο διοικητικό στέλεχος μιας μεγάλης πολυεθνικής. Ήρθε ôïù êåðåòàóïùíå. σ εμένα επειδή υπέφερε από κρίσεις πανικού. Πριν βρεθούμε, είχε πάρει φάρμακα που τον βοήθησαν μέχρι ένα βαθμό αλλά Ã éìûé âáóýúåôáé óôé åðéóôèíïîéëû Ûòåùîå ëáé óôè äåëáïøôàøòïîè Με τον ëìéîéëü καιρό κατάλαβα ëáé ãùøïõåòáðåùôéëü ότι ο Μπράιαν ήταν ðåýòá ένας ôïù καλοπροαί- çéá îá áîá- χωρίς να φύγουν οι κρίσεις. ìàóåé ρετος óùîèõéóíûîá γλυκός άνθρωπος ðòïâìüíáôá, που μισούσε Þðö τη ôï δουλειά æþâï του. ôè Ήθελε åðéôùøýá, πάντα να γίνει ôé ελεύθερος äéáðòïóöðéëû επαγγελματίας, ëáé åòöôéëû όμως φοβόταν óøûóåé, ότι ôá δε ðáéäéëà θα ôá ïéëïîïíéëà, ôòáàíáôá. τα κατάφερνε»å ôé μόνος áóëüóåé του. Πολλές ðïù ðòïôåýîåé, φορές σκέφτηκε íá äåýøîåé να παρατήσει ðñ íðïòïàíå τη θέση îá êåðåòàóïùíå του στην πολυεθνική ôïù æþâïù όπου δούλευε íá, îá είκοσι óùîäûóïùíå χρόνια, όμως ôè óëûãè τελευταία íå ôï óùîáýóõèíà στιγμή, εκεί íá που ëáé έφτανε îá âòïàíå στην απόφαση, ôèî åùôùøýá έπαιρνε ðïù προαγωγή. ëáé íá Ωστόσο, áêýúåé. αντί για χαρά, ένιωθε ότι η εταιρεία τον είχε αρ- ðïõïàíπάξει στα νύχια της και τον έθαβε στα σπλάχνα της. ο Μπράιαν ήξερε ότι η ζωή είναι μικρή κι ότι, όσο καθυστερούσε, τόσο πιο δύσκολα θα έφευγε από την εταιρεία. Από την άλλη, αγωνιούσε για το πώς θα συνέχιζε να προσφέρει οικονομική εξασφάλιση στην οικογένειά του αν έφευγε. Άραγε οι άλλοι θα σκέφτονταν

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6

& TM 2010 Gummybear International Inc./Christian Schneider. Πρώτη έκδοση: Μάρτιος 2010 ΙSBN 978-960-453-809-6 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μαθαίνω µε τον Gummy Bear Το αλφάβητο ΚΕΙΜΕΝΑ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: ιονύσης Καραβίας ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»!

Θα σε βοηθούσε για παράδειγμα να γράψεις και εσύ μια λίστα με σκέψεις σαν αυτή που έκανε η Ζωή και εμφανίστηκε ο «Αγχολέων»! Η Ζωή είναι 8 χρονών και πριν 3 χρόνια ο παιδιάτρος και οι γονείς της, της εξήγησαν πως έχει Νεανική Ιδιοπαθή Αρθρίτιδα. Από τότε η Ζωή κάνει όλα αυτά που τη συμβούλεψε ο παιδορευματολόγος της και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου

Μεγάλο βραβείο, μεγάλοι μπελάδες. Μάνος Κοντολέων. Εικονογράφηση: Τέτη Σώλου Συλλογή Περιστέρια 148 Εικονογράφηση εξωφύλλου: Εύη Τσακνιά 1. Το σωστό γράψιμο Έχεις προσέξει πως κάποια βιβλία παρακαλούμε να μην τελειώσουν ποτέ κι άλλα, πάλι, από την πρώτη κιόλας σελίδα τα βαριόμαστε;

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου

Χάρτινη αγκαλιά. Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Χάρτινη αγκαλιά Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου, Β Γυμνασίου Εργασίες 1 α ) Κατά τη γνώμη μου, το βιβλίο που διαβάσαμε κρύβει στις σελίδες του βαθιά και πολύ σημαντικά μηνύματα, που η συγγραφέας θέλει να μεταδώσει

Διαβάστε περισσότερα

την κοινωνική συμπεριφορά

την κοινωνική συμπεριφορά ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ την κοινωνική συμπεριφορά ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Μεγαλύτερες κουβέντες με τη μαμά ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Κατερίνα

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα;

Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Ηλεκτρικά Κυκλώματα (Μ.Χ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Η προσθήκη λαμπτήρων επηρεάζει την ένταση του ρεύματος σε ένα ηλεκτρικό κύκλωμα; Στη διερεύνηση που κάναμε με τα παιδιά, όπως φαίνεται και από τον τίτλο ασχοληθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή:

Naoki HigasHida. Γιατί χοροπηδώ. Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού. david MiTCHELL. Εισαγωγή: Naoki HigasHida Γιατί χοροπηδώ Ένα αγόρι σπάει τη σιωπή του αυτισμού Εισαγωγή: david MiTCHELL 41 Ε13 Προτιμάς να είσαι μόνος σου; «Α, μην ανησυχείτε γι αυτόν προτιμά να είναι μόνος του». Πόσες φορές το

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015

Εικονογράφηση: Χρύσα Σπυρίδωνος ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Ράνια Μπουµπουρή, 2015 EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάρτιος 2015 2-4 :... TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο φίλος µου ο ύπνος ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ράνια Μπουµπουρή ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Χρύσα Σπυρίδωνος ΘΕΩΡΗΣΗ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Αγγελική Μόσχου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου ΜΑΚΕΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά

Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Οι ιχνηλάτες ταξιδεύουν σε άγνωστα νερά Μια φορά κι έναν καιρό μια παρέα από μαθητές και μαθήτριες που αγαπούσαν την περιπέτεια και ήθελαν να γνωρίσουν τον κόσμο αποφάσισε να κάνει ένα ταξίδι μακρινό.

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά

Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Μετάφραση: Χριστίνα Μανιά Millénium 3 & 4 Dupuis 2014, by Man, Homs and Runberg Millenium 2014 Stieg Larsson and Moggliden AB www.dupuis.com All rights reserved. EÊÄÏÓÅÉÓ ØÕ ÏÃÉÏÓ Á.Å., ÁèÞíá 2015 ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ:

Διαβάστε περισσότερα

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου

ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου ÅéêïíïãñÜöçóç: Μάρω Αλεξάνδρου TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Ελληνούλης, το χάρτινο καραβάκι ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Χρυσηίδα ηµουλίδου ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Μάρω Αλεξάνδρου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ

Διαβάστε περισσότερα

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι.

Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ Μια μέρα μπήκε η δασκάλα στην τάξη κι είπε ότι θα πήγαιναν ένα μακρινό ταξίδι. Αμέσως χάρηκαν πολύ, αλλά κι απογοητεύτηκαν ταυτόχρονα όταν έμαθαν ότι θα ήταν ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός»

«Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 «Ο Αϊούλαχλης και ο αετός» (Φλώρινα - Μακεδονία Καύκασος) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #25 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!»

«Γκρρρ,» αναφωνεί η Ζέτα «δεν το πιστεύω ότι οι άνθρωποι μπορούν να συμπεριφέρονται έτσι μεταξύ τους!» 26 σχεδιασε μια ΦωτογρΑΦιΑ τήσ προσκλήσήσ που ελαβεσ Απο τον ΔΑσκΑλο σου. παρουσιασε το λογοτυπο και το σλογκαν που χρήσιμοποιει το σχολειο σου για τήν εβδομαδα κατα τήσ παρενοχλήσήσ. ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή

Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή Γράμμα σ έναν νέο θεραπευτή ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η τελική εργασία ως επιστέγασμα της τετραετούς πορείας στην εκπαίδευση είναι μια σκέψη που μπαίνει στον πρώτο χρόνο. Είναι μια σκέψη που ζυμώνεται, προκαλεί απορία,

Διαβάστε περισσότερα

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού

Τζοάνα Μπάσφορντ. Μυστικός Κήπος. Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Τζοάνα Μπάσφορντ Μυστικός Κήπος Ένα παραμυθένιο κυνήγι θησαυρού Σχεδιασμός: Jason Ribeiro, Johanna Basford 203 Johanna Basford Johanna Basford

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2

Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, 2015. Πρώτη έκδοση: Ιανουάριος 2015. Έντυπη έκδοση ISBN 978-618-01-0908-5 Ηλεκτρονική έκδοση ΙSBN 978-618-01-0909-2 ΤΙΤΛΟΣ ΒΙΒΛΙΟΥ: Η Ντανιέλα και τα Επτά Λυκάκια ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΣΗ: Σπύρος Γούσης ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Άννα Μαράντη ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Βάσω Βύρρα ΜΑΚΕΤΑ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι.

Όλοι καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε διάφορα συναισθήματα και διαθέσεις. Ορισμένες φορές νιώθουμε ευτυχισμένοι και ενθουσιασμένοι. Μελαγχολία Το φυλλάδιο θα σου φανεί χρήσιμο στην περίπτωση που νιώθεις θλίψη ή μελαγχολία. Θα σε βοηθήσει να καταλάβεις αν έχεις συμπτώματα κατάθλιψης και πώς μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου ή κάποιον

Διαβάστε περισσότερα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα

Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Ευγένιος Τριβιζάς Η πασχαλίτσα με τη μία κουκκιδίτσα Εικονογράφηση: Λίζα Ηλιού Eυγeνιος Tριβιζaς «MΕΤΡ ΤΟΥ ΧΙΟΥΜΟΡ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΑΤΡΟΠΩΝ» Σίσσυ Μόρφη Όπως ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, έτσι και ο Ευγένιος Τριβιζάς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας...

Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Διαβάστε αποσπασματικά το παραμύθι: Ο Αϊ-Βασίλης και...το όνομα του παιδιού σας... Το παραμύθι είναι και για αγοράκι αλλά, για της ανάγκες του δείγματος σας παρουσιάζουμε πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης

Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT 3 Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Αγγλική Γλώσσα Μαρούλης Δημήτρης EXCELLENT Ετήσια Αξιολόγηση του ΚΞΓ Μαρούλης Δημήτρης Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί.

Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. 1 Η χρήση ναρκωτικών έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ωστόσο ο εθισμός στα ναρκωτικά είναι πάθηση που μπορεί να θεραπευτεί. Η θεραπεία απεξάρτησης μπορεί να προσφέρει τα μέγιστα στο

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2

Εικονογράφηση: Κατερίνα Χρυσοχόου ΠΡΩΤΗ ΕΚ ΟΣΗ. Αθηνά Ανδρουτσοπούλου, 2011. Ðñþôç Ýêäïóç: Μάιος 2011 ÉSBN 978-960-496-097-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Κουβέντες µε τη µαµά ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Αθηνά Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Κατερίνα Χρυσοχόου ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΙΟΡΘΩΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: Ευδοξία Μπινοπούλου ÇËÅÊÔÑÏÍÉÊÇ ÓÅËÉÄÏÐÏÉÇÓÇ: Μερσίνα Λαδοπούλου EÊÔÕÐÙÓÇ:

Διαβάστε περισσότερα

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!»

Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση όμως είναι!» Ημερομηνία 27/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link www.thinkover.gr Ανδριάνα Βούτου http://www.thinkover.gr/2015/04/27/stefanos-livos/ Στέφανος Λίβος: «Η συγγραφή δεν είναι καθημερινή ανάγκη για μένα. Η έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ

ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΟΥ ΤΡΟΜΟΥ - Α,α,α,α,α,α,α! ούρλιαξε η Νεφέλη - Τρομερό! συμπλήρωσε η Καλλιόπη - Ω, Θεέ μου! αναφώνησα εγώ - Απίστευτα τέλειο! είπε η Ειρήνη και όλες την κοιτάξαμε λες και είπε

Διαβάστε περισσότερα

Το ταξίδι στην 11η διάσταση

Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το ταξίδι στην 11η διάσταση Το κείμενο αυτό δεν αντιπροσωπεύει το πώς παρουσιάζονται οι 11 διστάσεις βάση της θεωρίας των υπερχορδών! Είναι περισσότερο «τροφή για σκέψη» παρά επιστημονική άποψη. Οι σκέψεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΦΩΤΙΤΣΑΣ - ΣΤΑΓΟΝΙΤΣΑΣ Copyright Συνοδινού Ράνια Follow me on Twitter: @RaniaSin Smashwords Edition ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0

Ρένα Ρώσση-Ζα ρη, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Σεπτέµβριος 2013 ÉSBN 978-960-496-835-0 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Ο Μπουµτριαλαλί µε το κόκκινο λειρί ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Ρένα Ρώσση-Ζα ρη ΕΞΩΦΥΛΛΟ ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ : Ναταλία Καπατσούλια ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Άννα Μαράντη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Γιώργος Παζάλος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά. Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου

EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά. Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου EXEIΣ; EXEIΣ; Μετάφραση από τα αγγλικά Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου Σειρά: Γνώση και Ψυχαγωγία Πόσο Μεγάλο Εγκέφαλο Έχεις; Μετάφραση: Κωνσταντίνος Παπαπαναγιώτου Υπεύθυνος έκδοσης: Θεόδωρος Πενέσης Φιλολογική

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ:

ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: ΙΕ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΛΕΜΕΣΟΥ (Κ.Α.) ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2007-2008 Τάξη: Γ 3 Όνομα: Η μύτη μου είναι μεγάλη. Όχι μόνο μεγάλη, είναι και στραβή. Τα παιδιά στο νηπιαγωγείο με λένε Μυτόγκα. Μα η δασκάλα τα μαλώνει: Δεν

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση γραπτού λόγου

Κατανόηση γραπτού λόγου Κατανόηση γραπτού λόγου Επίπεδο Β Τρίτη διδακτική πρόταση Κατοικίδια ζώα Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Ενσωμάτωση δεξιοτήτων: Υλικό: 1 διδακτική ώρα παιδιά ή ενήλικες

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά

Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Αντιμετώπιση και διαχείριση άγχους για τα παιδιά Άρτεμις Τσίτσικα Επίκ. Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Εφηβικής Ιατρικής Παν/μιου Αθηνών Επιστ. Υπεύθυνος Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) Β Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ

ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ #6005 ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΙΑ ΠΟΡΤΑ ΑΝΟΙΓΕΙ Σας καλωσορίζουμε στην πρώτη σας συγκέντρωση των Ανώνυμων Οικογενειών! Δείξατε ότι έχετε πολύ θάρρος και ότι στα αλήθεια νοιάζεστε με το να

Διαβάστε περισσότερα

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις

Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Λαµβάνοντας τη διάγνωση: συναισθήµατα και αντιδράσεις Πιθανότατα αισθάνεστε πολύ αναστατωµένοι αφού λάβατε µια διάγνωση καρκίνου. Συνήθως είναι δύσκολο να αποδεχθείτε τη διάγνωση αµέσως και αυτό είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας

Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Αναπτύσσοντας Υγιείς σχέσεις με τα παιδιά στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον μέσα από την βελτίωση της επικοινωνίας Δρ. Χρήστος Παναγιωτόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδικής και Εφηβικής Ψυχικής

Διαβάστε περισσότερα

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής

Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Τράντα Βασιλική Β εξάμηνο Ειδικής Αγωγής Ο Μικρός Πρίγκιπας έφτασε στη γη. Εκεί είδε μπροστά του την αλεπού. - Καλημέρα, - Καλημέρα, απάντησε ο μικρός πρίγκιπας, ενώ έψαχνε να βρει από πού ακουγόταν η

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6

Γιώργος Κατσέλης, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0224-6 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Οι Πειρατές της Καταστροφικής Επιχείρηση «στρογγυλή θεά» ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Γιώργος Κατσέλης ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Παναγιώτης Γιάκας ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ:

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν

Διαβάστε περισσότερα

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!»

Σοφία Παράσχου. «Το χάνουμε!» 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη «Το χάνουμε!» Σοφία Παράσχου Εικονογράφηση: Βαγγέλης Ελευθερίου Σελ. 52 Δραστηριότητες για Α & Β τάξη Συγγραφέας: Η Σοφία Παράσχου γεννήθηκε στην Κάρπαθο και ζει στην

Διαβάστε περισσότερα

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου

Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο. 1 φωτοτυπία ανά μαθητή με τον έλεγχο παραγωγή προφορικού λόγου, παραγωγή γραπτού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο B Δεύτερη διδακτική πρόταση Έλεγχος επίδοσης στο σχολείο Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο

ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο ΜΟΥΡΜΟΥΡΙΖΟΝΤΑΣ...... στο όνειρο Κατά παραγγελία γράψιμο και κατά παραγγελία ψυχές... γίνεται; Κι όμως γίνεται... Οι πιο πολλοί είναι τους είδους, αλλά της ψυχής, δεν είναι κανείς... Εγώ με της πένας μου

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά

Χριστούγεννα. Ελάτε να ζήσουμε τα. όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Ελάτε να ζήσουμε τα όπως πραγματικά έγιναν όπως τα γιορτάζει η εκκλησία μας όπως τα νιώθουν τα μικρά παιδιά Χριστούγεννα (μέσα από ιστορίες και χριστουγεννιάτικα παιχνίδια) 1 Στόχοι: Μέσα από διάφορες

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού

Ερωτηματολόγιο Προγράμματος Ασφαλώς Κυκλοφορώ (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς Κυκλοφορώ" (αρχικό ερωτηματολόγιο) Για μαθητές Δ - Ε - ΣΤ Δημοτικού Tάξη & Τμήμα:... Σχολείο:... Ημερομηνία:.../.../200... Όνομα:... Ερωτηματολόγιο Προγράμματος "Ασφαλώς

Διαβάστε περισσότερα

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr

Ποιητικές καταθέσεις ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. ποιήματα. CaptainBook.gr Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Διαβάστε περισσότερα

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ

< > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Κ. Γ. ΝΙΚΟΛΟΥΔΑΚΗΣ 1 < > Ο ΚΕΝΟΣ ΧΩΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ, ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΕΞΗΓΗΣΗ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΕΝΑ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΝΕΥΜΑ Επαναλαμβάνουμε την έκπληξή μας για τα τεράστια συμπλέγματα γαλαξιών, τις πιο μακρινές

Διαβάστε περισσότερα

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής:

Περιληπτικά, τα βήματα που ακολουθούμε γενικά είναι τα εξής: Αυτό που πρέπει να θυμόμαστε, για να μη στεναχωριόμαστε, είναι πως τόσο στις εξισώσεις, όσο και στις ανισώσεις 1ου βαθμού, που θέλουμε να λύσουμε, ακολουθούμε ακριβώς τα ίδια βήματα! Εκεί που πρεπει να

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο

Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Τα παιδιά της Πρωτοβουλίας και η Δώρα Νιώπα γράφουν ένα παραμύθι - αντίδωρο Ο Ηλίας ανεβαίνει Ψηλά Ψηλότερα Κάθε Μάρτιο, σε μια Χώρα Κοντινή, γινόταν μια Γιορτή! Η Γιορτή των Χαρταετών. Για πρώτη φορά,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες

αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Σύμβολο της μεθόδου "Κείμενο για Όλους" Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Τμήμα Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης Μάρτιος 2009 Ποια είναι τα δικαιώματα των μαθητών με αναπηρία και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες Ο Νόμος

Διαβάστε περισσότερα

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα.

Προσπάθησα να τον τραβήξω, να παίξουμε στην άμμο με τα κουβαδάκια μου αλλά αρνήθηκε. Πιθανόν και να μην κατάλαβε τι του ζητούσα. Μια μέρα πήγαμε στην παιδική χαρά με τις μαμάδες μας. Ο Φώτης πάντα με το κορδόνι στο χέρι. Αν και ήταν ένα χρόνο μεγαλύτερός μου, ένιωθα πως έπρεπε πάντα να τον προστατεύω. Σίγουρα δεν ήταν σαν όλα τα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ

ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΑ Με τους μαθητές τις μαθήτριες και τη δασκάλα της P2ELa 2013-2014 Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ- ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Μια μέρα ξεκινήσαμε από τις Βρυξέλλες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΓΟΝΙΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΟΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ Το να είσαι γονιός δεν είναι εύκολο πράγμα. Δεν υπάρχει ευκαιρία για πρόβα, δεν υπάρχουν σχολεία. Το μόνο που κουβαλάμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν

Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Ο τάφος του Βίτγκεντάιν στο Κέιμπριτζ κοσμείται από το ομοίωμα μιας ανεμόσκαλας: «Οι προτάσεις μου αποτελούν διευκρινίσεις, όταν αυτός που με καταλαβαίνει, τελικά τις αναγνωρίσει

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη»

Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Λένα Μαντά : «Προσπαθώ να μην πονέσω κάποιον, παρά να του οφείλω μια συγνώμη» Συνέντευξη στην Ελευθερία Καμπούρογλου Το «Μια συγνώμη για το τέλος» είναι η νέα συγγραφική δουλειά της Λένας Μαντά, που μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ (Οι απαντήσεις θεωρούνται ενδεικτικές) A1. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ HMEΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A ) ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 21 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα;

ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; ΥΔΡΟΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ) Τίτλος διερεύνησης: Ποιοί παράγοντες επηρεάζουν το πόσο νερό συγκρατεί το χώμα; Σύντομη περιγραφή διερεύνησης: Σκοπός αυτής της διερεύνησης ήταν να κάνουν κάποιες υποθέσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ

ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ ΝΤΕΪΛΙ ΜΕΪΛ 3 Ελίζα-Ειρήνη Βιδάλη Εκδόσεις Λευκή Σελίδα ΠΟΙΗΣΗ Ελίζα-Ειρήνη Βιδάλη Ντε ιλι Με ιλ Διορθώσεις: Ελένη Ζαφειρούλη Σελιδοποίηση: Γιάννης Χατζηχαραλάμπους Μακέτα εξωφύλλου: Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα»

ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά για αξίες και συναισθήματα» Ημερομηνία 8/4/2015 Μέσο Συντάκτης Link http://artpress.sundaybloody.com/ Βασίλης Κάργας http://goo.gl/di6ugf Μαρίνα Γιώτη, συγγραφέαςεικονογράφος : «Τα παραμύθια είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε στα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά

Η ζωή είναι αλλού. < <Ηλέκτρα>> Το διαδίκτυο είναι γλυκό. Προκαλεί όμως εθισμό. Γι αυτό πρέπει τα παιδιά. Να το χρησιμοποιούν σωστά Δράση 2 Σκοπός: Η αποτελεσματικότερη ενημέρωση των μαθητών σχετικά με όλα τα είδη συμπεριφορικού εθισμού και τις επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή! Οι μαθητές εντοπίζουν και παρακολουθούν εκπαιδευτικά βίντεο,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε.

ΕΚ ΟΣΕΙΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Α.Ε. ιστορίες της 17 ιστορίες της Πρωτοχρονιάς Παραμύθια: Βαλερί Κλες, Έμιλι-Ζιλί Σαρμπονιέ, Λόρα Μιγιό, Ροζέ-Πιερ Μπρεμό, Μονίκ Σκουαρσιαφικό, Καλουάν, Ιμπέρ Μασουρέλ, Ζαν Ταμπονί-Μισεράτσι, Πολ Νέισκενς,

Διαβάστε περισσότερα

Τα παραμύθια της τάξης μας!

Τα παραμύθια της τάξης μας! Τα παραμύθια της τάξης μας! ΟΙ λέξεις κλειδιά: Καρδιά, γοργόνα, ομορφιά, πυξίδα, χώρα, πεταλούδα, ανηφόρα, θάλασσα, φάλαινα Μας βοήθησαν να φτιάξουμε αυτά τα παραμύθια! «Χρυσαφένια χώρα» Μια φορά κι έναν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ;

ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; ΠΩΣ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΩ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΟΥ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΛΕΜΦΩΜΑ; Με την επιστημονική συνεργασία της Αιματολογικής Μονάδας, Γ Πανεπιστημιακή Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Με

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην επανάληψη

Εισαγωγή στην επανάληψη Εισαγωγή στην επανάληψη Στο κεφάλαιο αυτό ήρθε η ώρα να μελετήσουμε την επανάληψη στον προγραμματισμό λίγο πιο διεξοδικά! Έχετε ήδη χρησιμοποιήσει, χωρίς πολλές επεξηγήσεις, σε προηγούμενα κεφάλαια τις

Διαβάστε περισσότερα

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω.

02/06/15. Όταν αισθανθούμε ότι κάτι μας απειλεί ο οργανισμός μας ετοιμάζεται για το σύνδρομο Fight or Flight, δηλαδή παλεύω ή φεύγω. Αντιμετωπίζοντας το στρες για μια χαρούμενη και δημιουργική ζωή Το στρες μπορεί από εχθρός μας να γίνει σύμμαχος Ένα ποσοστό άγχους είναι αναγκαίο στη ζωή μας γιατί μας βοηθάει να ενεργοποιηθούμε και να

Διαβάστε περισσότερα

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2

Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου, 2013. Ðñþôç Ýêäïóç: Οκτώβριος 2013 ÉSBN 978-618-01-0222-2 TÉÔËÏÓ ÂÉÂËÉÏÕ: Το λουλουδόπαιδο και άλλες ιστορίες ÓÕÃÃÑÁÖÅÁÓ: Λότη Πέτροβιτς-Ανδρουτσοπούλου ÅÉÊÏÍÏÃÑÁÖÇÓÇ: Αιµιλία Κονταίου ÅÐÉÌÅËÅÉÁ ÄÉÏÑÈÙÓÇ ÊÅÉÌÅÍÏÕ: Χρυσούλα Τσιρούκη ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΞΩΦΥΛΛΟΥ: Θοδωρής

Διαβάστε περισσότερα

Πότε θα φανεί η Φανή

Πότε θα φανεί η Φανή ...... Πότε θα φανεί η Φανή Η συγγραφέας χαίρεται να έρχεται σε επαφή με τους αναγνώστες της. Η διεύθυνσή της είναι: Αγίου Πολυκάρπου 51, Νέα Σμύρνη 171 24, Αθήνα. Τηλ.: 210 9335830, FAX: 210 9351603 e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την 1 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Οι ικανοί αναγνώστες χρησιμοποιούν πολλές στρατηγικές (συνδυάζουν την παλαιότερη γνώση τους, σημειώνουν λεπτομέρειες, παρακολουθούν

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα