Η ΡΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ: ΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΡΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ: ΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Γ Υ. Π. Ε. ΑΤΤΙΚΗΣ Γ. Ν. ΝΙΚΑΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ: ρ. Μ. Ι. ΓΕΡΑΖΟΥΝΗΣ Η ΡΗΞΗ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ: ΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ρ. Μιχαήλ Ι. Γεραζούνης Χειρουργός Θώρακος ιευθυντής του τµήµατος Χειρουργικής Θώρακος του Γ. Ν. Νίκαιας Πειραιά Άγιος Παντελεήµων Νικολίτσα Καλαντζή Χειρουργός Παίδων ρ. Σταµάτιος Πίνης Γενικός Χειρουργός ιευθυντής του Β Χειρουργικού τµήµατος του Γ. Ν. Νίκαιας Πειραιά Άγιος Παντελεήµων ΝΙΚΑΙΑ 2005

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΕΛΙ Α 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 2 2. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 3. ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ 6 4. ΙΑΓΝΩΣΗ 9 5. ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΟΙΛΙΑΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΚΟΙΛΙΑΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ Ι ΕΙΚΟΝΑ Ι ΕΙΚΟΝΑ ΙΙ ΕΙΚΟΝΑ ΙΙΙ ΕΙΚΟΝΑ ΙV ΕΙΚΟΝΑ V ΕΙΚΟΝΑ VIa ΕΙΚΟΝΑ VIb ΕΙΚΟΝΑ VII ΕΙΚΟΝΑ VIII ΕΙΚΟΝΑ IXa ΕΙΚΟΝΑ IXb ΕΙΚΟΝΑ IXc ΕΙΚΟΝΑ ΙXd ΕΙΚΟΝΑ X ΕΙΚΟΝΑ ΧΙ ΕΙΚΟΝΑ ΧΙΙ ΕΙΚΟΝΑ ΧΙΙa ΕΙΚΟΝΑ XIIIb ΕΙΚΟΝΑ XIIIc ΕΙΚΟΝΑ XIIId 54

3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ρήξη του οισοφάγου, είναι ευτυχώς ασυνήθης αλλά, αποτελεί αιτία υψηλής νοσηρότητας και θνητότητας. Σε περίπτωση πρώιµης διάγνωσης (πρώτο εικοσιτετράωρο), η χειρουργική θεραπεία µπορεί να περιορίσει τη θνητότητα σε επίπεδα µικρότερα του 15%. Αντίθετα, η καθυστερηµένη διάγνωση, που επιπλέον περιορίζει τη δυνατότητα άµεσης, ριζικής και επιτυχούς χειρουργικής παρέµβασης, ανεβάζει τη θνητότητα σε επίπεδα µεγαλύτερα του 50%. Τα πιο πάνω δεν είναι τυχαία, αλλά σχετίζονται µε την ανατοµική θέση του οισοφάγου. Το όργανο αυτό, συνδέει το φάρυγγα µε το στόµαχο και το µεγαλύτερο µέρος του, κατασκηνώνει στο οπίσθιο µεσοπνευµόνιο. Η ρήξη του συνεπώς, µολύνει µε µικροοργανισµούς της στοµατικής κοιλότητας το φυσιολογικά άσηπτο µεσοπνευµόνιο και το αποτέλεσµα, είναι η ανάπτυξη µεσοπνευµονίτιδας, που αποτελεί εξόχως επικίνδυνη και δυσδιάγνωστη σηπτική επιπλοκή. Η επέκτασή της, προς τη δεξιά ή την αριστερή υπεζωκοτική κοιλότητα, είναι πάντα πιθανή και οδηγεί στην ανάπτυξη εµπυήµατος του θώρακος. Αιτιολογικά, η ρήξη του οισοφάγου σχετίζεται κυρίως µε ιατρογενείς χειρισµούς (οισοφαγοσκόπηση, διαστολές στενωµάτων του οισοφάγου, χειρουργικές επεµβάσεις για παθήσεις του οισοφάγου, ακτινοθεραπεία κλπ.) και δευτερευόντως µε άλλες καταστάσεις όπως τα διατιτραίνοντα θωρακικά τραύµατα, τα νεοπλάσµατα των πνευµόνων, την ενσφήνωση ξένων σωµάτων στον οισοφάγο, το σύνδροµο Boerhaave (αυτόµατη ρήξη του οισοφάγου), τα νεοπλάσµατα του οισοφάγου, την κατάποση καυστικών ουσιών κλπ. Από τη στιγµή της ρήξης και άσχετα µε την αιτιολογία της, η εξέλιξη είναι Γολγοθάς για τον ασθενή και αϋπνία για το θεράποντα ιατρό(!), γεγονότα που δικαιολογούν απόλυτα την προσεκτική λήψη του ιστορικού, τη γνώση της επιπλοκής, την κλινική υπόνοιά της, την εργαστηριακή της διερεύνηση, την επιθετική χειρουργική αντιµετώπισή της επί πρώιµης διάγνωση και τη συντηρητική, υποµονετική και λογική εφαρµογή αντιµέτρων, στις περιπτώσεις καθυστερηµένης και παραµεληµένης διάγνωσης.

4 The history of esophageal surgery is the tale of men repeatedly losing to a stronger adversary yet persisting in this anequal struggle until the nature of the problems became apparent and the war was won. Earle W. Wilkins, Jr. The Historical Evolution of Esophageal Surgery in Esophageal Surgery by F. G. Griffith et al. Churchill Livingstone 2 nd edition 2002.

5 Η παρούσα εργασία, αποσκοπεί αφενός στην παρουσίαση της πείρας µας από τη διάγνωση και την αντιµετώπιση της ρήξης του οισοφάγου και αφετέρου στην ανασκόπηση της βιβλιογραφίας επί του θέµατος. Οι κατευθυντήριες γραµµές, που παρουσιάζονται, αποτελούν το πρωτόκολλο αντιµετώπισης της ρήξης του οισοφάγου, το οποίο ακολουθείται στο τµήµα Χειρουργικής Θώρακος του Γ. Ν. Νίκαιας Πειραιά Άγιος Παντελεήµων. Η δόµηση της ύλης, περιλαµβάνει εκτός από την εισαγωγή, στοιχεία ανατοµικής του οισοφάγου, συµπτωµατολογία, σηµειολογία, θεραπευτικές λύσεις, ενδιαφέροντα προσωπικά περιστατικά, ιστορικές καταγραφές και την απαραίτητη βιβλιογραφία.

6 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΗΣ Ο οισοφάγος, είναι ένα κοίλο, µυώδες όργανο, που εδράζεται κατά το µεγαλύτερο µέρος του στο οπίσθιο µεσοθωράκιο και εκτείνεται από το κάτω χείλος του κρικοειδούς χόνδρου (6 ος Αυχενικός σπόνδυλος) µέχρι το καρδιακό στόµιο του στοµάχου (10 ος Θωρακικός σπόνδυλος). Ουσιαστικά, συντελεί στην προώθηση υγρών και στερεών από την κοιλότητα του υποφάρυγγα σε εκείνη του στοµάχου, γεφυρώνοντας αυτές τις κοιλότητες. Σφιγκτηριακοί µηχανισµοί στα δύο άκρα του, επιτρέπουν αφενός τη δίοδο των τροφών (σε πλήρη συντονισµό µε τον όλο µηχανισµό της κατάποσης) και αφετέρου, αποτρέπουν την εισρόφηση και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση. Το µήκος του στον ενήλικα, είναι περίπου 25 cm και εµφανίζει την πιο κάτω πορεία: Τραχηλικά, βρίσκεται στη µέση γραµµή, παρεκκλίνει προς τα αριστερά στο ύψος της θωρακικής εξόδου και καταδύεται στο οπίσθιο µεσαύλιο. Θωρακικά, επανέρχεται στη µέση γραµµή και πορεύεται σε αυτή τη θέση µέχρι σχεδόν του ύψους του οισοφαγείου τρήµατος του διαφράγµατος, η οποία ευρίσκεται αριστερά της µέσης γραµµής. Η τελική θωρακική του µοίρα, όπως και η κοιλιακή, εδράζονται αριστερότερα της µέσης γραµµής. Στον τράχηλο, φέρεται έµπροσθεν των τραχηλικών σπονδύλων, των προσπονδυλικών µυών και της προσπονδυλικής περιτονίας, κείµενος όπισθεν της τραχείας και σχηµατίζοντας µε την τελευταία την τραχειοοισοφαγική αύλακα. Στα πλάγια του οισοφάγου πορεύονται τα κάτω λαρυγγικά νεύρα και οι κοινές καρωτίδες αρτηρίες. Επίσης, έρχεται σε σχέση µε την οπίσθια επιφάνεια του θυρεοειδή αδένα και το θωρακικό πόρο (αριστερά). Θωρακικά, σχετίζεται µε τη θωρακική µοίρα της σπονδυλικής στήλης, το µείζονα θωρακικό πόρο, την άζυγο φλέβα, την αριστερή υποκλείδιο αρτηρία, τα πνευµονογαστρικά νεύρα, την κατιούσα αορτή και τις πνευµονικές πύλες. Έµπροσθεν, διασταυρώνεται µε την τραχεία και τον αριστερό κύριο βρόγχο και κατώτερα, µε το περικάρδιο. Μεταπίπτοντας στην κοιλιακή του µοίρα, διερχόµενος δια του οισοφαγείου τρήµατος του διαφράγµατος, που απέχει 3-4 cm από την σπονδυλική στήλη προς τα αριστερά, φέρεται όπισθεν του αριστερού λοβού του ήπατος, κείµενος έµπροσθεν του αριστερού σκέλους του διαφράγµατος (εικόνα Ι). Λόγω των σχέσεών του, παρουσιάζει oρισµένα φυσιολογικά στενώµατα: το φαρυγγικό (σε απόσταση 15 cm περίπου από τους τοµείς οδόντες), το αορτικό (22 cm από τους τοµείς οδόντες), και το γαστρικό ή διαφραγ- µατικό (40 cm από τους τοµείς οδόντες). Η διασταύρωσή του µε τον αριστερό κύριο βρόγχο µπορεί επίσης, να αναγνωρισθεί σαν στένωµα (27,5 cm από τους τοµείς οδόντες). Η γνώση των πιο πάνω, είναι απαραίτητη στην

7 ορθή ερµηνεία οισοφαγογραφήµατος αφενός και στην ασφαλή οισοφαγοσκόπηση αφετέρου. Ο βλεννογόνος του οισοφάγου, απαρτίζεται από πολύστιβο πλακώδες επιθήλιο, που µεταπίπτει σε µεταβατικό κυλινδρικό στα 3 τελευταία cm από του στοµάχου (οδοντωτή γραµµή). Στη συνέχεια, η υποβλεννογόνιος στιβάδα απαρτίζεται από συνδετικό ιστό, αγγεία, νεύρα (πλέγµα του Meissner) και υποβλεννογόνιους αδένες. Το τοίχωµα του οισοφάγου, συµπληρώνεται α- πό εξωτερική στιβάδα κυκλοτερών µυϊκών ινών και εσωτερική επιµήκων µυϊκών ινών. Τραχηλικά, ο µυϊκός ιστός είναι κυρίως γραµµωτός ενώ στη θωρακική µοίρα, είναι λείος. Μεταξύ των κυκλοτερών και επιµήκων µυϊκών ι- νών, υπάρχει συνδετικός ιστός, το νευρικό πλέγµα του Auerbach και αγγεία. Η θωρακική µοίρα του οισοφάγου επιπλέον, καλύπτεται από υπεζωκότα. έχεται αγγείωση από κλάδους της κάτω θυρεοειδικής αρτηρίας, της θωρακικής αορτής και της αριστερής γαστρικής αρτηρίας. Οι κλάδοι της αορτής (οισοφάγειοι και βρογχικοί), σχηµατίζουν πλέγµα επί του οισοφάγου, που α- ναστοµώνεται µε οισοφαγικούς κλάδους της κάτω θυρεοειδικής αρτηρίας και ανιόντες κλάδους της αριστερής γαστρικής και αριστερής φρενικής αρτηρίας. Παροχετεύει το αίµα του, στις κάτω θυρεοειδικές φλέβες, την άζυγο και ηµιάζυγο φλέβα, τις βρογχικές φλέβες και τη στεφανιαία φλέβα του στοµάχου. Με τη βοήθεια του περιοισοφαγικού λεµφικού πλέγµατος (υποβλεννογόνιο), η λέµφος παροχετεύεται στους τραχηλικούς λεµφαδένες, τους λεµφαδενες του οπισθίου µεσαυλίου και τους περί τα αριστερά γαστρικά αγγεία λεµφαδένες. Η νεύρωση του οργάνου επιτελείται από νεύρα του παρασυµπαθητικού και του συµπαθητικού. Τα πνευµονογαστρικά (δεξιό και αριστερό), πορεύονται αρχικά στα πλάγια του οισοφάγου, σχηµατίζοντας πλέγµα στην ε- πιφάνειά του. Στην κατώτερη θωρακική και την κοιλιακή µοίρα του οργάνου, το αριστερό πορεύεται έµπροσθέν του και το δεξιό όπισθέν του, χαρακτηριζόµενα σαν πρόσθιο και οπίσθιο. Τα παλίνδροµα (κάτω λαρυγγικά), τροφοδοτούν τον τραχηλικό οισοφάγο. Η θωρακική συµπαθητική άλυσος των σπλαγχνικών νεύρων και κλάδοι του κοιλιακού συµπαθητικού πλέγµατος συµ- µετέχουν στη συµπαθητική νεύρωση του οισοφάγου.

8 ΕΙΚΟΝΑ Ι Θέση του οισοφάγου στη θωρακική κοιλότητα

9 ΙΑΓΝΩΣΗ Η ρήξη του οισοφάγου, οιασδήποτε αιτιολογίας, µπορεί να αποδειχθεί µοιραία για τον ασθενή, παρά τις σύγχρονες εξελίξεις της ιατρικής. Η θνητότητα στην πρώϊµη διάγνωση (πρώτο εικοσιτετράωρο), ανέρχεται σε 13% ενώ σε καθυστερηµένη, είναι της τάξης του 50% περίπου. Αιτιολογικά, οι µισές ρήξεις αποδίδονται σε ιατρικές παρεµβάσεις (51%) όπως ενδοσκόπηση, διαστολές του οισοφάγου, επεµβάσεις της χειρουργικής του θώρακος, τοποθέτηση σωλήνα Sengstaken-Blakemore για κιρσούς του οισοφάγου, τοποθέτηση προθέσεων για την παρηγορητική αντιµετώπιση του καρκίνου του οισοφάγου κλπ. Το τραύµα ευθύνεται για το 19% των ρήξεων, τα νεοπλάσµατα για το 7% και τα ξένα σώµατα για το 7%. Επίσης, στο 16% των περιπτώσεων, η ρήξη είναι αυτόµατη (σύνδροµο Boerhaave επί φυσιολογικού οισοφάγου και Mallory-Weiss επί αλκοολισµού). Στον πίνακα Ι, έγινε µία προσπάθεια συγκέντρωσης των αιτίων, που µπορούν να οδηγήσουν σε ρήξη του οισοφάγου. εν υπάρχει αµφιβολία ότι η γνώση τους, είναι το πρώτο βήµα στην προσπάθεια διάγνωσης της επιπλοκής και βέβαια, η καλή λήψη του ιστορικού το δεύτερο. Το τρίτο, απαραίτητο βή- µα, είναι ο προγραµµατισµός της θεραπευτικής προσπάθειας, που όχι µόνο δεν είναι εύκολος, αλλά και εξαρτάται από πολλές παραµέτρους. Τα συµπτώµατα (πόνος, δύσπνοια, δυσκαταποσία, επώδυνη κατάποση, κακουχία, σηπτική συνδροµή κλπ.), δεν είναι δυστυχώς παθογνωµονικά της ρήξης του οισοφάγου όπως και η σηµειολογία (περιφερική κυκλοφορική ανεπάρκεια, πυρετός, αναπνευστική ανεπάρκεια, σηπτική καταπληξία, υποξαιµία, λευκοκυττάρωση, ψηλαφητή τραχηλική διόγκωση, υποδόριο εµφύσηµα, πνευ- µοµεσοπνευµόνιο, εµπύηµα θώρακος κλπ.). Το ιστορικό αντίθετα, κατευθύνει τη διαγνωστική σκέψη προς την πιθανότητα ρήξης του οισοφάγου, η οποία στη συνέχεια θα πυροδοτήσει την παραπέρα µελέτη. Η προσπάθεια διάγνωσης, θα εκτεθεί πιο κάτω, χωριστά για κάθε µοίρα του οισοφάγου, µε σκοπό τη διδακτικότερη παράθεση των βασικών στοιχείων.

10 ΠΙΝΑΚΑΣ Ι Αιτίες ρήξης του οισοφάγου Α. Ιατρογενείς 1. Οισοφαγοσκόπηση Αφαίρεση ξένων σωµάτων, ιαγνωστική, ιοισοφάγεια Υπερηχοκαρδιογραφία 2. ιαστολές οισοφάγου Κηρία, Υδροστατικοί διαστολείς 3. Θεραπεία κιρσών Σκληρυντικές ενέσεις 4. Τοποθέτηση σωλήνων Sengstaken-Blakemore, Levin, Προθέσεις επί καρκίνου του οισοφάγου 5. ιασωλήνωση τραχείας Νοσηλεία σε ΜΕΘ, Χειρισµοί επείγουσας διασφάλισης αεραγωγού 6. Μεσοπνευµονιοσκόπηση 7. Χειρουργική της αυχενικής µοίρας της σπονδυλικής στήλης 8. Χειρουργική του θυρεοειδούς αδένα 9. Πνευµονικές εκτοµές Πνευµονεκτοµή, Λοβεκτοµή 10. Εκτοµή όγκων µεσαυλίου 11. Χειρουργική οισοφάγου Αχαλασία, Εκκολπώµατα 12. Χειρουργική της αορτής Ανευρύσµατα 13. Στελεχιαία διατοµή των πνευµονογαστρικών 14. Χειρουργική γαστροοισοφαγικής παλινδρόµησης Β. Τραύµατα 1. ιατιτραίνοντα τραχήλου, θώρακος και κοιλίας Πάντα πιθανή αιτία 2. Κλειστά του θώρακος Σπανιότατη αιτία 3. Κατάποση ξένου σώµατος Η συχνότερη αιτία 4. Κατάποση καυστικής ουσίας Πάντα πιθανή αιτία Γ. Λοιµώξεις 1. Φυµατίωση 2. Σύφιλη 3. Μυκητιάσεις 4. AIDS. Αυτόµατη ρήξη 1. Σύνδροµο Boerhaave και Mallory-Weiss Μεθεµετική ρήξη Ε. Νεοπλάσµατα 1. Οισοφάγου Καρκίνος 2. Πνεύµονος Καρκίνος 3. Μεσοπνευµονίου Στ. ιάφορες αιτίες 1. Επιληπτική κρίση 2. Αφόδευση 3. Τοκετός 4. Εγκεφαλικά νοσήµατα 5. Κατάποση αέρα

11 ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Πρακτικά, όλοι οι ασθενείς µε ρήξη του τραχηλικού οισοφάγου παραπονούνται για πόνο στον τράχηλο, που επιδεινώνεται µε τις κινήσεις και την κατάποση (επώδυνη κατάποση - οδυνοφαγία). Επισκοπικά, αποκαλύπτεται οίδηµα, που µπορεί να συνοδεύεται από ερυθρότητα, ετερόπλευρα ή αµφοτερόπλευρα του τραχήλου. Ψηλαφητικά, η διόγκωση είναι επώδυνη και µπορεί να συνεκτιµηθεί υποδόριο εµφύσηµα. Το τελευταίο, λόγω του οιδήµατος, δεν γίνεται εύκολα αντιληπτό αλλά απαιτεί τη βοήθεια της ακρόασης (ελαφρά πίεση του κώδωνα στηθοσκοπίου πάνω στην οιδηµατώδη περιοχή κριγµός). Βέβαια, στο τραύµα η πιο πάνω κλινική εικόνα, συνηθέστατα καλύπτεται από το τραύµα αυτό καθαυτό, που µε τις εκδηλώσεις του, γίνεται αιτία να διαφύγει της άµεσης διάγνωσης η ρήξη του οισοφάγου. Αυτός ο λόγος, οδήγησε στο αξίωµα που προτρέπει στην εγχειρητική έρευνα όλων των τραυ- µάτων του τραχήλου, τα οποία παρουσιάζουν σηµεία παραβίασης της ακεραιότητας του µυώδους πλατύσµατος. Μολαταύτα, ακόµη και εγχειρητικά, οι µικρές τραυµατικές ρήξεις του τραχηλικού οισοφάγου καταφέρνουν να περνούν απαρατήρητες! Αιτιολογικά και σε γενικές γραµµές, η ρήξη της τραχηλικής µοίρας του οισοφάγου αποδίδεται κυρίως σε ιατρογενείς χειρισµούς (οισοφαγοσκόπηση, διαστολές, επεµβάσεις της περιοχής κλπ.) και το τραύµα, γεγονός που τονίζει την πρωτεύουσα σηµασία του ιστορικού στη διάγνωση. Οι απλές ακτινογραφίες του τραχήλου (προσθοπίσθια και πλαγία), µπορούν να αποκαλύψουν την παρουσία αέρα στα µαλακά µόρια του τραχήλου και την παθολογική διεύρυνση του προσπονδυλικού χώρου, που µετατοπίζει την τραχεία πρόσθια. Τα ευρήµατα αυτά, είναι όµοια και στο τραύµα ό- που όµως, δεν είναι παθογνωµονικά, αλλά µόνο ενδεικτικά ρήξης του οισοφάγου αφού µπορεί να οφείλονται και σε αιµάτωµα (διεύρυνση του προσπονδυλικού χώρου) και σε ρήξη του αεραγωγού (παρουσία αέρα). Η κλασική οισοφαγογραφία µε σκιαγραφικό µέσο (Gastrographin ), είναι ικανή να διαγνώσει τη ρήξη, σε ποσοστό που φθάνει το 80% των περιπτώσεων µολαταύτα, σήµερα συνηθέστερα προηγείται η υπολογιστική τοµογραφία, τα ευρήµατα της οποίας εκτενώς αναλύονται στη βιβλιογραφία και βοηθούν στη διάγνωση (συλλογή υγρού πέριξ του οισοφάγου, του οποίου

12 το τοίχωµα ελέγχεται πεπαχυµένο, παρουσία αέρα στον τράχηλο ή/και στο µεσοπνευµόνιο, παρουσία ξένου σώµατος κλπ.). Η ενδοσκοπική µελέτη, µπορεί να δώσει χρήσιµες πληροφορίες για τη θέση της ρήξης και τη γενικότερη κατάσταση του τοιχώµατος του οισοφάγου. Βέβαια, η εµπειρία µας από την αντιµετώπιση τραχειοοισοφαγικών συριγγίων, σε ασθενείς που παρέµειναν επί µακρό σε ΜΕΘ, µε συνθήκες µηχανικής υποστήριξης της αναπνοής, έδειξε την αδυναµία της ενδοσκόπησης να καθορίσει το µέγεθος της βλάβης επακριβώς. Σε όλες τις πιο πάνω περιπτώσεις µας, η οισοφαγοσκόπηση υποεκτίµησε το µέγεθος της βλάβης µε αποτέλεσµα, διεγχειρητικά να είµαστε αναγκασµένοι να αντιµετωπίσουµε βλάβες του οισοφάγου και της τραχείας, µεγαλύτερες από τις εκτιµηθείσες. Σε περιπτώσεις ενσφήνωσης ξένου σώµατος βέβαια, η οισοφαγοσκόπηση είναι µονόδροµος και σκοπεύει στην αφαίρεση του ξένου σώµατος αφενός και στην εκτίµηση της έκτασης της ρήξης αφετέρου (αν υπάρχει). Στα διατιτραίνοντα τραύµατα του τραχήλου, συµβάλλει επίσης διαγνωστικά. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται, όταν χρησιµοποιείται σε εγκαύµατα του οισοφάγου από την κατάποση καυστικών ουσιών. Μολονότι, οι προσφερόµενες πληροφορίες για την κατάσταση του βλεννογόνου και στην οξεία φάση και κατά τη διάρκεια της επούλωσης, είναι ιδιαίτερα χρήσιµες, δεν πρέπει να υποεκτιµάται η πιθανότητα προσθήκης ιατρογενούς βλάβης. Σε γενικές γραµµές, η οισοφαγοσκοπική µελέτη έχει πολλά να προσφέρει σε έµπειρα χέρια, αλλά πιστεύουµε ότι µπορεί να αυξήσει τα προβλή- µατα, όταν αναλαµβάνεται από άπειρους χειριστές.

13 ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΜΟΙΡΑ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Η ρήξη της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, συνοδεύεται συνηθέστατα από πόνο, ο οποίος εντοπίζεται οπισθοστερνικά ή ραχιαία. Πυρετός, λευκοκυττάρωση, ταχυσφυγµία, κακουχία, σηπτική κατάπληξία, κακή δηλαδή γενική κατάσταση του αρρώστου, είναι εκδηλώσεις όψι- µες και δυστυχώς, όχι παθογνωµονικές. Η κλινική εκτίµηση παρουσίας υποδορίου εµφυσήµατος στον τράχηλο, δεν είναι συχνή σε αντίθεση µε το πνευµοµεσοπνευµόνιο, που παρατηρείται στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Η ακρόαση, µπορεί να αποκαλύψει την παρουσία αέρα στο µεσαύλιο (σηµείο Hamman = κριγµώδης ήχος, σύγχρονος µε τους καρδιακούς τονους, που θυµίζει περικαρδιακή τριβή). Το πνευµοµεσοπνευµόνιο, είναι συνήθως εµφανές σε καλής ποιότητος απλές ακτινογραφίες του θώρακος ενώ είναι εµφανέστατο στην Υπολογιστική Τοµογραφία. Εκτός από την αποκάλυψη υποδορίου εµφύσηµατος στον τράχηλο (όταν βέβαια υπάρχει) και παρουσίας αέρα στο µεσαύλιο (απαιτεί προσεκτική και υποµονετική ακρόαση στο προκάρδιο), η κλινική εξέταση δεν προσφέρει άλλη σηµαντική βοήθεια εκτός και αν συνυπάρχει πλευριτική συλλογή (πλευριτικό φύσηµα ακροαστικά). Η τελευταία, αναπτύσσεται συνήθως δεξιά και είναι αποτέλεσµα επέκτασης της µόλυνσης στην υπεζωκοτική κοιλότητα, από αδυναµία του µεσοπνευµονίου πετάλου του υπεζωκότα, να την περιορίσει στο χώρο του µεσαυλίου. Χαρακτηριστική και παθογνωµονική της ρήξης, είναι η παρουσία αµυλάσης του σιέλου στο πλευριτικό υγρό. Πιστεύουµε, ότι η εξέλιξη αυτή είναι ευνοϊκότερη για τον άρρωστο ενώ ο περιορισµός της µόλυνσης στο µεσαύλιο και η ανάπτυξη στη συνέχεια µεσοπνευµονίτιδας, είναι η χειρίστη και συνεπάγεται υψηλή θνητότητα. Επιπλέον, η απουσία πλευριτικής συλλογής µπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση της διάγνωσης και δίνει την ευκαιρία στο σηπτικό περιεχόµενο του οισοφάγου (σίελος) και τα όξινα, καυστικά και πεπτικά υγρά του στοµάχου, να προχωρήσουν ανενόχλητα σε αιµορραγική νεκρωτική αλλοίωση των ιστών. Στο σηµείο αυτό, οφείλουµε να σηµειώσουµε πως σε ρήξεις της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, το µεσοπνευµόνιο βλάπτεται και από το σίελο (µικροοργανισµοί, αµυλάση σιέλου) και από το γαστρικό υγρό (υδροχλωρικό οξύ υψηλή οξύτητα, πεψινογόνο κλπ.). Ο σίελος, που παράγεται σε ποσότητα 1500 ml/24hr, κατέρχεται µε την κατάποση στον οισοφάγο και µοιραία, λόγω βαρύτητας, εξέρχεται στο µεσαύλιο από την περιοχή της ρήξης.

14 Για το γαστρικό υγρό ( ml/24hr σε νηστικό άτοµο), δεν ενέχεται η βαρύτητα αλλά η φυσιολογική ανάρροια! Η αιµατέµεση, στη ρήξη του οισοφάγου, δεν είναι συνήθης, µε εξαίρεση τις σπανιότατες περιπτώσεις αορτοοισοφαγικού συριγγίου. Επίσης, παρατηρήσαµε αιµατέµεση σε περιστατικό µετακτινικής ρήξης, που περιγράφεται πιο κάτω. Ανάπτυξη αορτοοισοφαγικού συριγγίου, αναφέρεται σε περιπτώσεις τραυµατισµού του οισοφάγου από ξένο σώµα. Το τελευταίο, παραµένοντας στο µεσοπνευµόνιο µεταξύ οισοφάγου και αορτής, οδηγεί στην ανάπτυξη του συριγγίου (διήθηση), µε αποτέλεσµα καταρρακτώδη αιµορραγία. Το αυτό, παρατηρείται και σαν συνέπεια αυτής καθαυτής της αναπτυσσόµενης φλεγµονής, χωρίς δηλαδή την ανάγκη παρουσίας του ξένου σώµατος στο µεσαύλιο. Όµοια, περιγράφεται και σαν αποτέλεσµα διήθησης του τοιχώµατος του οισοφάγου από ανεύρυσµα της θωρακικής αορτής. υστυχώς, η διάγνωση δεν είναι εύκολη, µολονότι της καταστροφής προηγείται προειδοποιητική αιµορραγία µε τη µορφή µικρής αιµατέµεσης. Σαν αορτοοισοφαγικό σύνδροµο, περιγράφεται επώδυνος τραυµατισµός του οισοφάγου, που ακολουθείται από περίοδο ελεύθερη συµπτωµάτων και αργότερα από προειδοποιητική αιµορραγία, η οποία δίνει τη θέση της σε µαζική αιµορραγία από το ανώτερο πεπτικό. Ο συνδυασµός θωρακικού πόνου, της πρώτης µικρής αιµορραγίας και της επόµενης µαζικής αιµορραγίας, είναι γνωστός σαν τριάδα του Chiari. Περιγράφονται, στη βιβλιογραφία περιπτώσεις ασθενών, οι οποίοι χειρουργήθηκαν µε στόχο την επίσχεση αιµορραγίας από του στοµάχου (γαστρορραγία)! Η δυσκολία στη διάγνωση, αλλά και στην αντιµετώπιση του αορτοοισοφαγικού συριγγίου, είναι και ο λόγος που ελάχιστα περιστατικά µέχρι σήµερα, είχαν αίσια έκβαση. ιαγνώσµε και αντιµετωπίσαµε, µε δυσµενή κατάληξη για τον νεαρό α- σθενή µας (δεκαεννιάχρονο άνδρα), περίπτωση αορτοοισοφαγικού συριγγίου, που ήταν το αποτέλεσµα τυχαίας κατάποσης µικρού µεταλλικού ξένου σώµατος (γεύµα µε θαλασσινά), µήκους 1,5cm (εικόνα ΙI). Το τελευταίο, τραυµάτισε τον οισοφάγου στην περιοχή του αορτικού του στενώµατος, ε- ξήλθε στο µεσαύλιο, όπου παρέµεινε µεταξύ οισοφάγου και αορτής και πυροδότησε (λόγω φλεγµονής) την ανάπτυξη της ανώµαλης επικοινωνίας. Η παρουσία του ξένου σώµατος στο µεσοπνευµόνιο, ήταν εµφανής σε απλή ακτινογραφία του θώρακος. Προειδοποιητικές, µικρές αιµορραγίες µε τη µορφή αιµοπτύσεων, έθεσαν την υπόνοια συριγγίου και την ένδειξη χειρουργικής επέµβασης, που δυστυχώς, δεν στάθηκε ικανή να αποτρέψει τη µοιραία κατάληξη για τον άρρωστο. ιεγχειρητικά, το ξένο σώµα ανευρέθη στο µεσοπνευ- µόνιο, το συρίγγιο αναγνωρίσθηκε, αλλά η απόπειρα χειρουργικής διόρθωσής του απέτυχε, λόγω της εκτεταµένης φλεγµονώδους διήθησης του τοιχώ- µατος της αορτής και της σηµαντικής συνοδού αιµορραγίας.

15 β α ΕΙΚΟΝΑ ΙΙ Ρήξη οισοφάγου Ξένο σώµα µεσαυλίου Κατάποση, µικρού (α), αιχµηρού ξένου σώµατος (γεύµα θαλασσινών), είχε σαν αποτέλεσµα ρήξη του οισοφάγου και έξοδό του στο µεσαύλιο. Η παραµονή του, στο χώρο µεταξύ αορτικού στενώµατος του οισοφάγου και της αορτής (οισοφαγογράφηµα β), είχε σαν αποτέλεσµα την ανάπτυξη αορτοοισοφαγικού συριγγίου. Το τελευταίο, οδήγησε τον ασθενή (άνδρα, 19 ετών) στο θάνατο από αι- µορραγία, παρά την επιχειρηθείσα χειρουργική επέµβαση.

16 Περίπτωση µετακτινικής ρήξης του οισοφάγου (συµπληρωµατική ακτινοθεραπεία, µετά από πνευµονεκτοµή δεξιά για καρκίνο του πνεύµονος), είχαµε το θλιβερό προνόµοιο να διαγνώσουµε και το δύσκολο έργο να αντιµετωπίσουµε (εικόνα ΙΙI). Κύριο σύµπτωµα του αρρώστου, ήταν αιµατέ- µεση. Αιφνίδια και χωρίς άλλα συνοδά προειδοποιητικά συµπτώµατα, παρουσίασε αποβολή αίµατος από το στόµα, χωρίς βήχα! Σε εφηµερεύον νοσοκοµείο, παροχετεύθηκε η δεξιά υπεζωκοτική κοιλότητα µε σωλήνα, για την καθόλα λογική αντιµετώπιση βρογχοπλευρικού συριγγίου (συχνότητα περίπου 5% µετά από πνευµονεκτοµή) και στη συνέχεια, διακοµίσθηκε στο νοσοκοµείο µας. Πράγµατι, µετά από πνευµονεκτοµή, η κενή πλέον υπεζωκοτική κοιλότητα γεµίζει µε αιµορραγικό υγρό. Το τελευταίο, σε περίπτωση που ραγεί το συρραφέν κολόβωµα του κυρίου βρόγχου, παροχετεύεται στο βρογχικό δένδρο. Το αποτέλεσµα στην ουσία, είναι η εισρόφηση του περιεχοµένου της υπεζωκοτικής κοιλότητας στο βρογχικό δένδρο (δια του ραγέντος κολοβώµατος του βρόγχου), που συνεπάγεται αντανακλαστικό έντονο βήχα, ο οποίος σκοπεύει στην αποβολή του βλαπτικού παράγοντα. Η κλινική αυτή εκδήλωση, θα µπορούσε ίσως να χαρακτηρισθεί εικονική αιµόπτυση, διότι στην πραγµατικότητα δεν πρόκειται για αποβολή αίµατος προϊόντος αιµορραγίας του αναπνευστικού, αλλά εισροφηθέντος αιµορραγικού υγρού. Στο περιστατικό µας, ο βήχας απουσίαζε και το γεγονός αυτό, µας ώθησε στη σκέψη ότι το αιµορραγικό υγρό δεν προερχόταν από το βρογχικό δένδρο αυτό καθαυτό. Χορηγήσαµε διαγνωστικά κυανούν του µεθυλενίου per os, το οποίο τάχιστα έβαψε το σωλήνα και τη συσκευή παροχέτευσης του θώρακος. Η πιο πάνω απλούστατη εξέταση, είναι ιδιαίτερα χρήσιµη στη διάγνωση της ρήξης της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, µε τη διαφορά ότι περιορίζεται αυστηρά στις περιπτώσεις ήδη παροχετευµένης µε σωλήνα υπεζωκοτικής κοιλότητας. Η λογική διάγνωση εµπυήµατος του θώρακος, σαν επιπλοκή ρήξης του βρογχικού κολοβώµατος (ιστορικό πνευµονεκτοµής και µετεγχειρητικής ακτινοθεραπείας), προηγήθηκε στο περιστατικό µας της διάγνωσης ρήξης του οισοφάγου (που ουσιαστικά, ήταν η πραγµατική αιτία του εµπυήµατος) και οδήγησε στην παροχέτευση της υπεζωκοτικής κοιλότητας. Η εκτίµηση του ιστορικού (αποβολή αίµατος από του στόµατος χωρίς βήχα), έδειξε ότι επρόκειτο στην ουσία για αιµατέµεση και όχι αιµόπτυση, δίνοντάς µας την ευκαιρία να εκµεταλευθούµε τη διαγνωστική µέθοδο.

17 EIKONA III Πνευµονεκτοµή δεξιά για πνευµονικό καρκίνο. Μετεγχειρητικά, ο ασθενής (άνδρας, 48 ε- τών) υποβλήθηκε σε συµπληρωµατική ακτινοθεραπεία, µετά το πέρας της οποίας παρατηρήθηκε αιφνίδια, αποβολή αίµατος από το στόµα, που αποδόθηκε σε ρήξη του βρογχικού κολοβώ- µατος. Αντιµετωπίσθηκε µε παροχέτευση της δεξιάς υπεζωκοτικής κοιλότητας µε σωλήνα και διακοµίσθηκε στο νοσοκοµείο µας. Η εκτίµηση των πληροφοριών του ιστορικού (αποβολή αί- µατος χωρίς βήχα), ήταν ενδεικτική αιµατέ- µεσης και όχι αιµόπτυσης. Η παραπέρα per os χορήγηση κυανού του µεθυλενίου και το οισοφαγογράφηµα µε Gastrographin, έδειξαν οτι επρόκειτο για ρήξη του οισοφάγου (βέλος).

18 Η εκτίµηση της στεγανότητας του οισοφάγου µετά από θωρακοτοµή, για πάθησή του (π.χ. αχαλασία του οισοφάγου, καρκίνος του οισοφάγου, αφαίρεση ενσφηνωµένων ξένων σωµάτων, εξαίρεση εκκολπώµατος κλπ.) ή για επεµβάσεις στο µεσαύλιο (π.χ. εργώδης πνευµονική ακρωτηριαστική επέµβαση, εξαίρεση νεοπλάσµατος του µεσοπνευµονίου κλπ.) µπορεί συνεπώς, να γίνει άµεσα µετεγχειρητικά, αναίµακτα και επί κλίνης, µε τη χορήγηση κυανού του µεθυλενίου per os (η παρουσία εγκατεστηµένου εµπυή- µατος στις περιπτώσεις αυτές, δεν είναι απαραίτητη). Μετά την αφαίρεση των παροχετευτικών σωλήνων βέβαια, η εξέταση δεν είναι εφαρµόσιµη. Αιτιολογικά, η ρήξη της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, εµφανίζεται ιδιαίτερα ποικίλη. Χειρουργικοί χειρισµοί (πνευµονεκτοµή, λοβεκτοµή, εξαίρεση όγκων του µεσοπνευµονίου, αντιµετώπιση καρκίνου του οισοφάγου, σκληρυντικές ενέσεις επί κιρσών του οισοφάγου, αφαίρεση ξένων σωµάτων, τοποθέτηση σωλήνων Levine, Sengstaken-Blakemore κλπ.), τραύµατα (διατιτραίνοντα µε νύσσοντα και τέµνοντα όργανα και πυροβόλα όπλα, κατάποση καυστικών ουσιών κλπ.), φλεγµονώδεις παθήσεις (φυµατίωση, µυκητιάσεις, AIDS κλπ.), νεοπλάσµατα (καρκίνος του οισοφάγου, του πνεύµονος κλπ.), αυτόµατη ρήξη και άλλες σπανιότερες αιτίες, είναι πιθανότητες, που επιβάλλουν τη γνώση τους αφενός και την κατάλληλη έρευνα αφετέρου.

19 ΚΟΙΛΙΑΚΗ ΜΟΙΡΑ ΤΟΥ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Η συχνότητα ρήξης της κοιλιακής µοίρας του οισοφάγου περιορίζεται, όπως είναι φυσικό, από τη µικρή της έκταση. Η στελεχιαία διατοµή των πνευµονογαστρικών νεύρων, δηµοφιλέστατη κάποτε στην αντιµετώπιση του έλκους του δωδεκαδακτύλου, συνοδευόταν από συχνότητα τραυµατισµού του οισοφάγου, που έφθανε σε συχνότητα το 0,5% περίπου! Σήµερα, τη θέση της στον πίνακα των επιπλοκών, πήρε η λαπαρασκοπική διόρθωση της κήλης του οισοφαγείου τρήµατος του διαφράγµατος. Είναι φανερό, ότι επεµβάσεις στην περιοχή της κοιλιακής µοίρας του οισοφάγου ή παθήσεις του χώρου, µπορούν να οδηγήσουν στον τραυµατισµό του (π.χ. λειοµυοτοµή Heller επί αχαλασίας, διόρθωση κήλης του οισοφαγείου τρήµατος του διαφράγµατος, οισοφαγοσκόπηση, καρκίνος του στοµάχου µε επέκταση στον οισοφάγο, προσπάθεια διαστολής στένωσης καλοήθους ή κακοήθους αιτιολογίας κλπ.). Η κλινική εικόνα, είναι βασικά εκείνη της περιτονίτιδας. Κοιλιακός πόνος, εντοπιζόµενος στο επιγάστριο και πιθανή επέκταση στη ράχη, µυϊκή σύσπαση (κοιλιακού τοιχώµατος), λευκοκυττάρωση, πυρετός και αργότερα, σηπτική καταπληξία. Την εικόνα, µπορεί να συµπληρώσει η παρουσία υποδορίου εµφυσήµατος, που χαρακτηριστικά αναπτύσσεται στον τράχηλο και µάλιστα αριστερά. Πλευριτική συλλογή (συνήθως αµφοτερόπλευρη) και παρουσία αέρα υποδιαφραγµατικά, παρατηρούνται µε τη βοήθεια της απλής ακτινογραφίας του θώρακος σε όρθια θέση και επιβεβαιώνονται µε την Υπολογιστική Τοµογραφία, που αντικατέστησε την απλή ακτινογραφία σε πλάγια κατάκλιση (decubitus). Η τελευταία, σκόπευε στην αποκάλυψη παρουσίας αέρα και υγρού σε ηµιθωράκιο (υδροαερική εικόνα). Αποδεικτική βέβαια της ρήξης, είναι η οισοφαγογραφία µε σκιαστικό µέσο η ο- ποία επιπλέον, δείχνει και την περιοχή της βλάβης. Αντιµετωπίσαµε περίπτωση ρήξης του οισοφάγου, απότοκο τραυµατισµού κατά τη διάρκεια στελεχιαίας διατοµής των πνευµονογαστρικών νεύρων για έλκος του βολβού του δωδεκαδακτύλου. Μετά την επέµβαση (πέντε περίπου ώρες), παρατηρήσαµε υποδόριο εµφύσηµα στον τράχηλο αριστερά, συνοδευόµενο από σηµεία ενδεικτικά σηπτικού συνδρόµου. Υποβάλλαµε τον άρρωστο σε επανεπέµβαση, λόγω της προφανούς αιτιολογίας του συνδρόµου και αποκαλύφθηκε η ρήξη, η οποία διορθώθηκε µε συρραφή και ευρεία παροχέτευση του µεσαυλίου και της περιτοναϊκής κοιλότητας. Επιπλέον, χορηγήθηκε συνδυασµός αντιµικροβιακών χηµειοθεραπευτικών φαρµάκων. Η πιο πάνω αντιµετώπιση δυστυχώς, δεν είχε αίσια κατάληξη και απλώς, παρακολουθήσαµε τη σταδιακή κατάρρευση του ασθενούς.

20 Στο σηµείο αυτό, αισθανόµαστε την ανάγκη να τονίσουµε και πάλι, ότι στις περιπτώσεις ρήξης της κοιλιακής µοίρας του οισοφάγου, το ιστορικό είναι ιδιαίτερα σηµαντικό για τη διάγνωση.

21 ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η θεραπεία της ρήξης του οισοφάγου, εξαρτάται από τη γενική κατάσταση του ασθενούς και βέβαια, από το χρόνο που µεσολάβησε από τη ρήξη µέχρι τη διάγνωση διότι όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η πρώιµη διάγνωση έχει περισσότερες πιθανότητες καλής έκβασης. Οι αρχές, που διέπουν την αντιµετώπιση της οισοφαγικής ρήξης είναι: 1. ο έλεγχος της διαρροής, 2. η αντιµετώπιση της σηπτικής διήθησης των ιστών του τραχήλου, του µεσαυλίου, των υπεζωκοτικών κοιλοτήτων και της περιτοναϊκής κοιλότητας και 3. η θρεπτική και αντιµικροβιακή υποστήριξη του αρρώστου. Με τα πιο πάνω υπόψη, η αιτιολογική χειρουργική αντιµετώπιση φαντάζει σαν µονόδροµος (αποκατάσταση της ρήξης του οισοφάγου + α- ποµάκρυνση των σηπτικών και νεκρωµένων ιστών) και αυτό, αληθεύει στις πρώϊµες διαγνώσεις, µε αποτέλεσµα υψηλό ποσοστό επιτυχίας. Βέβαια, στις παραµεληµένες περιπτώσεις, προέχει η ανάταξη της κυκλοφορικής ή/και αναπνευστικής ανεπάρκειας (σηπτική καταπληξία) και η µείωση του σηπτικού φορτίου. Η δεύτερη, επιχειρείται είτε µε παροχέτευση του τραχήλου (πυώδεις συλλογές) ή του µεσοπνευµονίου (µεσοπνευµονίτιδα) ή των υπεζωκοτικών κοιλοτήτων (εµπύηµα ή πυοπνευ- µοθώρακας) ή ακόµη και µε συνδυασµό ή και όλων των πιο πάνω ενεργειών. Αυτή η συντηρητικότερη αντιµετώπιση, σε συνδυασµό µε αντιµικροβιακή αγωγή, θρεπτική υποστήριξη (εντερική ή παρεντερική) και την παρεµπόδιση περαιτέρω µόλυνσης (αναστολή της per os σίτισης και παρεµπόδιση της διαρροής του σιέλου και των γαστρικών υγρών δια της ρήξης), στοχεύει στη βελτίωση της γενικής κατάστασης και στον περιορισµό της λοίµωξης ενώ φαινοµενικά, αγνοεί τη ρήξη αυτή καθαυτή. Το τελευταίο αυτό γεγονός φαντάζει παράδοξο, στηρίζεται όµως σε γνώση µακρόχρονης πείρας, που διδάσκει ότι η όψιµη διόρθωση ρήξης του οισοφάγου, σπάνια στέφεται από επιτυχία λόγω του σηπτικού περιβάλλοντος και της επακόλουθης ευθραυστότητας των ιστών. Στο σηµείο αυτό και προς επιβεβαίωση της ρήσης ουδείς κανών άνευ εξαιρέσεως, πρέπει να αναφερθούν οι περιπτώσεις ανωµάλων συριγγίων του οισοφάγου (αποτέλεσµα ρήξης ή έστω τραυµατισµού του), που µολονότι διαγιγνώσκονται όψιµα, απαιτούν πάντα αιτιολογική θεραπεία και µάλιστα, σε µερικές περιπτώσεις άµεση. Πρόκειται για το τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο,

22 από µακρόχρονη νοσηλεία ασθενών σε ΜΕΘ (µε αποτέλεσµα επανειληµµένες εισροφήσεις) και το αορτοοισοφαγικό συρίγγιο, συνεπεία ξένων σωµάτων του οισοφάγου ή ανευρυσµάτων της αορτής (µαζική αιµορραγία), η συντηρητική αντιµετώπιση των οποίων, δεν οδηγεί πότε σε αίσια έκβαση. Όσον αφορά στο τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο βέβαια, η καθυστέρηση χειρουργικής θεραπείας δικαιολογείται από την υποχρέωση βελτίωσης της γενικής κατάστασης του αρρώστου και την πάντα επιθυµητή µελέτη των τοπικών συνθηκών (θέση και έκταση του συριγγίου, ανάγκη µηχανικής υποστήριξης της αναπνοής, παράλυση λάρυγγα κλπ.). Τα αποτελέσµατα της συντηρητικής αντιµετώπισης, είναι κατώτερα (αυξηµένη νοσηρότητα και θνητότητα και υψηλό κόστος νοσηλείας) εκείνων της αιτιολογικής χειρουργικής θεραπείας, αλλά πρέπει να γίνει σαφές ότι οι πιο πάνω προσπάθειες αποκατάστασης, έχουν σαφείς ενδείξεις και συνεπώς, η ε- κλογή τους δεν είναι θέµα προτιµήσεων ή χειρουργικής ικανοτήτας αντίθετα, υπαγορεύονται από τη γενική κατάσταση του αρρώστου, τις κρατούσες συνθήκες και την πείρα του χειρουργού. Σηµεία βελτίωσης της γενικής κατάστασης, δικαιολογούν τη συνέχιση της συντηρητικής αγωγής. Αντίθετα, ση- µεία κατέρειψης, επιβάλλουν επιθετική πολιτική και τη λήψη µέτρων, ακόµη και ακραίων (π.χ. οισοφαγεκτοµή, αποκλεισµό του οισοφάγου κλπ.), µε σκοπό τη µείωση του σηπτικού φορτίου αφενός και της αρνητικής επίδρασής του στον οργανισµό αφετέρου. Η παράθεση των βασικών κατευθύνσεων, που διέπουν την προσπάθεια αποκατάστασης της ρήξης του οισοφάγου, θα γίνει πιο κάτω όπως και για τη διάγνωση, χωριστά για τις διάφορες µοίρες του.

23 ΤΡΑΧΗΛΙΚΗ ΜΟΙΡΑ Η ρήξη της τραχηλικής µοίρας του οισοφάγου, έχει σαν αποτέλεσµα την µόλυνση των ιστών, που περιβάλλουν το όργανο, µε µικροοργανισµούς της στοµατικής χλωρίδας. Οι τελευταίοι, οδηγούν σε λοίµωξη µε τις γνωστές συνέπειες: οίδηµα των ιστών και ανάπτυξη πυώδους συλλογής, µε επεκτατικές τάσεις, που σηµαίνει ότι είναι µάλλον αφέλεια να ελπίζουµε στην περιχαράκωση της λοίµωξης στην περιοχή της ρήξης ενώ είναι λογικότερο, να προσβλέπουµε στην εξάπλωσή της. Η ανιούσα προαγωγή, µπορεί να απειλήσει τον αεραγωγό και η κατιούσα, να εµπλέξει επιπρόσθετα το µεσοπνευµόνιο. Τα πιο πάνω δεδοµένα, δεν αφήνουν πιστεύουµε αµφιβολίες για το πρακτέο: αναστολή της per os σίτισης, τοποθέτηση ρινογαστρικού κάθετήρα, θερµιδική κάλυψη, κατάλληλη αντιµικροβιακή αγωγή, ενυδάτωση και παροχέτευση. Η αναφυόµενη λογική ερώτηση είναι: γιατί παροχέτευση µόνο αντί πλαστικής της ρήξης; Η τελευταία, σαν απάντηση, είναι η λύση εκλογής στα εξωτερικά διατιτραίνοντα τραύµατα, όπου το ιστορικό και το γεγονός της παραβίασης του µυώδους πλατύσµατος, επιβάλλουν την άµεση ερευνητική επέµβαση. Στους κλειστούς τραυµατισµούς της τραχηλικής µοίρας του οισοφάγου (οισοφαγοσκόπηση, ξένο σώµα, διαστολές κλπ.), η πρώιµη διάγνωση ρήξης είναι µάλλον η εξαίρεση, που σηµαίνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, θα κληθούµε να αντιµετωπίσουµε εγκατεστηµένη λοίµωξη και όχι απλή µόλυνση. Η απαγόρευση per os σίτισης, αποσκοπεί στην προσπάθεια περιορισµού της µόλυνσης και το αυτό επιχειρείται µε την τοποθέτηση του ρινογαστρικού καθετήρα. Η ανάγκη αντιµικροβιακής αγωγής, πηγάζει από την υποχρέωση αντιµετώπισης της βλαπτικής επίδρασης της στοµατικής χλωρίδας και προς αυτήν πρέπει να κατευθύνεται. Η ενυδάτωση και η θερµιδική κάλυψη, είναι κανόνας σε όλες τις σηπτικές επιπλοκές, που από τη φύση τους είναι ιδιαίτερα θερµιδοβόρες. Τέλος, η κατάλληλη παροχέτευση µειώνει την τοπική και συστηµατική δράση του σηπτικού παράγοντα, δίνoντας διέξοδο στη φλεγµονή και αποτρέποντας έτσι την επεκτατική της τάση, σε βάρος των γειτονικών ιστών. Aν πρέπει να δοθεί µια διέξοδος σε υγρά, η διέξοδος αυτή πρέπει να δίνεται δια καταλλήλων θεραπευτικών µεθόδων επί των καταλλήλων µερών.

24 Ο αφορισµός αυτός του Ιπποκράτη, φαντάζει στο νου µας σαν ο πιο πρόσφορος ορισµός του όρου παροχέτευση. Η απαγωγή από το σώµα συγκεντρωµένων υγρών ή αέρα, θα µπορούσε να είναι η ψυχρή ετυµολογική ερ- µηνεία του όρου, που σίγουρα χαρακτηρίζει την πράξη αλλά διαφεύγει της βαθύτερης ιατρικής έννοιας αρµοδιότητας, ορθότητας και καταλληλότητας, που τόσο σοφά εµπεριέχεται στον αφορισµό. Ο σύγχρονος και διαδεδοµένος στους χειρουργικούς κύκλους ιατρικός όρος ευρεία παροχέτευση, είναι ίσως ο καταλληλότερος, στην περιγραφή του αναγκαίου χειρουργικού χειρισµού, για την αντιµετώπιση της όψιµης και παραµεληµένης ρήξης της τραχηλικής µοίρας του οισοφάγου. Η προσπέλαση της συλλογής επιτυγχάνεται καλύτερα από την πλευρά του τραχήλου, όπου αναγνωρίσθηκε ότι εδράζεται. Η προεγχειρητική αποκάλυψη της ρήξης, µε τη βοήθεια σκιαστικού µέσου µπορεί επίσης, να καθορίσει τη θέση της. Η τοµή, γίνεται κατά µήκος του κατωτέρου ηµιµορίου του προσθίου χείλους του στερνοκλειδοµαστοειδούς µυός. Η προσέγγιση της τραχείας και του οισοφάγου επιτελείται µε αµβλεία παρασκευή και µπορεί να απαιτήσει τη διαίρεση της µέσης θυρεοειδικής φλέβας, µεταξύ απολινώσεων. Σεβόµαστε την παρουσία της καρωτίδας και της έσω σφαγίτιδας φλέβας, που παραµερίζονται επί τα εκτός. Στη φάση αυτή της επέµβασης, είναι ορατός και ο προσπονδυλικός χώρος, πίσω από τον οισοφάγο, δια του οποίου ενδεχο- µένως να κατέρχεται η φλεγµονή στο οπίσθιο µεσοπνευµόνιο και συνεπώς, πρέπει να ελέγχεται για αυτήν την πιθανότητα δακτυλικά και να τοποθετείται στην περιοχή παροχετευτικός σωλήνας. Ο τελευταίος, οδηγείται από το κάτω χείλος της εγχειρητικής τοµής προς τα έξω και µετεγχειρητικά, καλό είναι να συνδέεται µε συσκευή ήπιας αναρρόφησης για την αντιστάθµιση της δράσης της βαρύτητας. Στο σηµείο αυτό, η παροχετευτική επέµβαση έχει στην ουσία περατωθεί. Εκπλύνεται η περιοχή προσεκτικά και στη περίπτωση που αναγνωρισθεί η λύση της συνέχειας του οισοφάγου, µπορεί να επιχειρηθεί η πλαστική, σε ένα ή δύο στρώµατα, µε απορροφήσιµα ράµµατα. Η ενέργεια αυτή, δεν είναι απαραίτητη αφού είναι γνωστή η ικανότητα αυτοεπούλωσης των ρήξεων του τραχηλικού οισοφάγου, µετά από κατάλληλη παροχέτευση και εφόσον δεν υπάρχει περιφερικότερα στένωση του αυλού του. Η σύγκλειση του εγχειρητικού τραύµατος, γίνεται µε αραιές δερµατικές ραφές ώστε να µην παρεµποδίζεται η παροχέτευση, που είναι το ζητούµενο, αγνοώντας την αισθητική, η οποία δεν έχει θέση στις περιπτώσεις αυτές. Ο παροχετευτικός σωλήνας αφαιρείται µετά την παύση της διαρροής και αφού ελεγχθεί η στεγανότητα του οισοφάγου (1 έως 2 εβδοµάδες). Για όλο αυτό το διάστηµα διατηρείται ο ρινογαστρικός καθετήρας, συνεχίζεται η παρεντερική θρεπτική υποστήριξη του αρρώστου και βέβαια, δεν επιτρέπεται η per os σίτισή του.

25 EIKONA IV Ιατρογενής ρήξη του οισοφάγου. Πρόκειται για ασθενή, που χειρουργήθηκε για κήλη µεσοσπονδυλίου δίσκου. ιεγχειρητικά, τραυµατίσθηκε η τραχηλική µοίρα του οισοφάγου, γεγονός το οποίο έγινε αντιληπτό την τρίτη µετεγχειρητική ηµέρα. Η ευρεία παροχέτευση του τραχήλου, δεν απέδωσε τα αναµενόµενα αποτελέσµατα, προφανώς λόγω της παρουσίας του ξένου σώµατος, το οποίο δεν µπορούσε να αφαιρεθεί (κίνδυνος τετραπληγίας). Απαιτήθηκε παραπέρα, η συνδροµή του Πλαστικού Χειρουργού, ο οποίος πωµάτισε τη ρήξη µε θωρακοδελτοειδή µυϊκό κρηµνό (καλά αιµατούµενο). Μετεγχειρητικά, αναπτύχθηκε συρίγγιο, που χρειάσθηκε τρεις εβδοµάδες µέχρι να ιαθεί.

26 Η πιο πάνω πορεία της νόσου, είναι η συνηθισµένη αλλά µας έτυχε περιστατικό σε άνδρα 60 ετών (εικόνα ΙV), µε ιατρογενή τραυµατισµό του τραχηλικού οισοφάγου, κατά τη διάρκεια επέµβασης για κήλη µεσοσπονδυλίου δίσκου όπου επιπλέον, είχε τοποθετηθεί στηρικτική µεταλλική πλάκα. Η τελευταία βέβαια, δεν µπορούσε να αφαιρεθεί λόγω της απειλούµενης τετραπληγίας ενώ είναι γνωστό ότι ένα ξένο σώµα µπορεί άνετα να συντηρήσει λοίµωξη. Υποβάλλαµε τον άρρωστο σε παροχετευτική επέµβαση όπως πιο πάνω, τοποθετήσαµε ρινογαστρικό καθετήρα, υποστηρίξαµε τη θρέψη του µε ολική παρεντερική διατροφή, αλλά αντί για επούλωση της ρήξης του οισοφάγου, παρατηρήσαµε τη γένεση δυσόσµου τραχηλικού τραύµατος, που παροχέτευε σίελο! Μετά από 4 εβδοµάδες υποµονετικής αντιµετώπισης του συριγγίου, η θρέψη έδειχνε σηµεία επιδείνωσης, η ψυχολογική κατάσταση του αρρώστου ήταν ιδιαίτερα κακή και η διαρροή συνεχιζόταν αµείωτη. Η σκέψη ότι ο- ποιαδήποτε επέµβαση αντικατάστασης, ήταν σχεδόν καταδικασµένη από την παρουσία του µολυσµένου ξένου σώµατος, µας έκανε να αποδεχθούµε την πρόταση του πλαστικού χειρουργού, που πίστευε ότι καλά αιµατούµενος µυϊκός κρηµνός, θα µπορούσε να πωµατίσει τη ρήξη. Χρησιµοποιήθηκε για το σκοπό αυτό θωρακοδελτοειδής µυϊκός κρηµνός, ο οποίος ευτυχώς απέδωσε τα αναµενόµενα. Μετεγχειρητικά βέβαια, χρειάσθηκε υποµονή 3 εβδοµάδων µέχρι να επουλωθεί µικρό συρίγγιο του οισοφάγου. Τελικά και µετά από έλεγχο της στεγανότητας του οργάνου, άρχισε σταδιακά η per os σίτιση, που συνεχίζεται µέχρι σήµερα χωρίς προβλήµατα. Σε ένα άλλο περιστατικό (εικόνα V), που αφορούσε σε γυναίκα 50 ετών, η οποία διακοµίσθηκε από επαρχιακό νοσοκοµείο, µε τη διάγνωση ρήξης του τραχηλικού οισοφάγου από ξένο σώµα (οστάριο), παρατηρήσαµε την παρουσία εκτεταµένου οιδήµατος (χωρίς την παράλληλη παρουσία εµφανούς απόστήµατος), εκτεινοµένου από την κάτω γνάθο µέχρι τη σφαγιτιδική εντοµή του στέρνου και πέραν των στερνοκλειδοµαστοειδών µυών, προς τα πλάγια. Συνυπήρχε πυρετός, µέχρι 39 0 C, άλγος κατά τις κινήσεις του τραχήλου και την κατάποση και περιορισµένο υποδόριο εµφύσηµα. Το τελευταίο, ή- ταν εµφανές στις απλές ακτινογραφίες και την Υπολογιστική Τοµογραφία του τραχήλου ενώ κλινικά, λόγω του οιδήµατος, ήταν δυσχερής η αναγνώρισή του ψηλαφητικά. Αντίθετα, η παρουσία του ήταν εµφανής ακροαστικά (ελαφρά πίεση του κώδωνα του στηθοσκοπίου πάνω στην οιδηµατώδη περιοχή). Από τα στοιχεία του ιστορικού, δεν υπήρχε αµφιβολία ότι η ρήξη ήταν ηλικίας πέντε τουλάχιστον ηµερών, αφού η πιο πάνω συµπτωµατολογία άρχισε µετά από συγκεκριµένο γεύµα. Η καλή γενική κατάσταση της άρρωστης, σε συνδυασµό µε την απουσία εµφανούς αποστήµατος, µας ώθησε σε συντηρητική αντιµετώπιση της ρήξης µε αντιµικροβιακά (κεφαλοσπορίνη β γενεάς και µετρονιδαζόλη), απαγόρευση per os σίτισης και παρεντερική θρέψη. Επιπλέον, τοποθετήθηκε ρινογαστρικός καθετήρας. Η αγωγή αυτή απέδωσε και σε διάστηµα δέκα ηµερών, µετά από προηγούµενο έλεγχο της στεγανότητας του οισοφάγου (οισοφαγογράφηµα),

27 αποκαταστάθηκε η per os σίτιση. Το οίδηµα στον τράχηλο αντίθετα, χρειάσθηκε έναν περίπου µήνα, για να εξαφανισθεί τελείως. α β γ ΕΙΚΟΝΑ V Παραµεληµένη ρήξη της τραχηλικής µοίρας του οισοφάγου, από ξένο σώµα. Η ασθενής, διακοµίσθηκε από επαρχιακό νοσοκοµείο, 5 ηµέρες µετά τη ρήξη. Επώδυνη κατάποση, ήταν το κύριο σύµπτωµα, που συνόδευαν οίδηµα και υποδόριο εµφύσηµα στην περιοχή του τραχήλου (α). Αντιµετωπίσθηκε συντηρητικά, µε απαγόρευση per os σίτισης, ρινογαστρικό καθετήρα, στήριξη διατροφής και χορήγηση αντιµικροβικών φαρµάκων και σωµατοστατίνης (β). Η θεραπευτική προσπάθεια, χρειάσθηκε 10 ηµέρες για να αποδώσει (γ).

28 Η παραπάνω καλή πορεία, δεν πρέπει να θεωρείται συνηθισµένη στη συντηρητική αντιµετώπιση της ρήξης του τραχηλικού οισοφάγου αλλά, µάλλον η εξαίρεση. Η φλεγµονώδης διεργασία, θα µπορούσε να επεκταθεί στο µεσοπνευµόνιο, µε καταστρεπτικές συνέπειες. Βιβλιογραφικά, η συντηρητική αγωγή δεν αποκλείεται, απλώς θεωρείται κατώτερη σε αποτελεσµατικότητα από την πιο πάνω περιγραφείσα παροχετευτική µέθοδο. Η τελευταία επιπλέον, οδηγεί ασφαλέστερα σε ταχύτερη α- ποκατάσταση. Η καλή γενική κατάσταση της άρρωστης και η εµφανής αποτελεσµατικότητα της συντηρητικής αγωγής, µας ώθησαν στη συνέχισή της. Οποιαδήποτε σηµεία επιδείνωσης ή έστω, αναποτελεσµατικότητας της αγωγής, θα πυροδοτούσαν µια επιθετικότερη πολιτική. Στις έξωθεν διατιτραίνουσες τραυµατικές κακώσεις (µε νύσσον και τέµνον όργανο ή πυροβόλο όπλο) του τραχηλικού οισοφάγου και επί πρώιµης διάγνωσης, επιβάλλεται η πλαστική της ρήξης διότι οι ιστοί δεν έχουν ακόµη υποστεί την βλαπτική επίδραση της φλεγµονής και η πρωτογενής συρραφή, έχει µεγάλες πιθανότητες επιτυχίας. Μολαταύτα, συµβουλεύται η παράλληλη ενίσχυσή της µε µυϊκό κρηµνό, από τους µυς τους κάτωθεν του υοειδούς οστού. Η πιο πάνω ενέργεια, είναι ιδιαίτερα χρήσιµη επί συµπαρο- µαρτούντος τραυµατισµού της τραχείας, για την αποφυγή ανάπτυξης τραχειοοισοφαγικού συριγγίου από την επαφή των δύο τραυµατικών επιφανειών. Περατώνοντας την επέµβαση, είναι νοµίζουµε απαραίτητη η τοποθέτηση παροχετευτικού σωλήνα, που να βλέπει την περιοχή της ρήξης και ο οποίος µπορεί να αφαιρεθεί λίγες ηµέρες µετεγχειρητικά, αφού ελεγχθεί η στεγανότητα του οισοφάγου (οισοφαγογράφηµα µε σκιαστικό µέσο). ιατιτραίνοντα τραύµατα του τραχήλου, µε παραβίαση του µυώδους πλατύσµατος, πρέπει πάντα να ελέγχονται χειρουργικά! Η πιθανότητα τραυµατισµού του λάρυγγα, της τραχείας, αγγειακών στελεχών και του οισοφάγου, είναι πιθανή! Η αρνητική ερευνητική επέµβαση, δεν πρέπει να θεωρείται αποτέλεσµα νευρικότητας από την πλευρά του χειρουργού, αλλά τύχη για τον άρρωστο. Στις εικόνες VIa & VIb, φαίνεται περίπτωση αυτοτραυµατισµού (κατάθλιψη µεγάλη ηλικία) µε µαχαίρι. Προχωρήσαµε σε ερευνητική επέµβαση, που έδειξε την απουσία οποιασδήποτε σοβαρής βλάβης. Επιπλέον, στο περιβάλλον του χειρουργείου, µε καλό φωτισµό, υπό γενική αναισθησία και µετά την προσεκτική παρασκευή των στοιχείων του τραχήλου, αφαιρέσα- µε µε ασφάλεια το ξένο σώµα.

29 ΕΙΚΟΝΑ VIa ιατιτραίνον τραύµα τραχήλου Αντιµετωπίσθηκε µε ερευνητική επέµβαση. εν παρατηρήθηκε τραυµατισµός του λάρυγγα, της τραχείας, αγγειακών στελεχών ή του οισοφάγου! Στα εξωτερικά ιατρεία, δεν ασχοληθήκαµε µε το ξένο σώµα, αλλά µε την προσεκτική πρωτοβάθµια και δευτεροβάθµια εκτίµηση του αρρώστου, που στη συνέχεια µεταφέρθηκε στο χειρουργείο για ερευνητική επέµβαση.

30 α β ΕΙΚΟΝΑ VIb Ερευνητική επέµβαση σε αυτοτραυ- µατισµό του τραχήλου µε µαχαίρι χωρίς ευρήµατα. Προτιµήθηκε τοµή κατά µήκος του προσθίου χείλους του στερνοκλειδο- µαστοειδούς µυός (α). Η µετεγχειρητική πορεία, ήταν οµαλή και την τετάρτη ηµέρα, διακοµίσθηκε στο Ψυχιατρικό τµήµα. Εµφανής, ο παροχετευτικός σωλήνας, που συνδέθηκε µε συσκευή ήπιας αναρρόφησης (β).

31 Ανάλογα τραύµατα από πυροβόλο όπλο βέβαια, µπορεί να οδηγήσουν σε καταστροφή της µοίρας αυτής του οισοφάγου και αδυναµία πλαστικής της! Η τραχηλική οισοφαγοστοµία και ο αποκλεισµός του περιφερικού τµήµατος του οργάνου (δια ραφών ή µε αυτόµατο συρραπτικό µηχάνηµα GIA), είναι το λογικό πρώτο βήµα σε αυτές τις περιπτώσεις και έπεται προγραµµατισµένη επέµβαση αποκατάστασης της συνέχειάς του, όπως π.χ. παρεµβολή τµήµατος λεπτού εντέρου. Η τελευταία, δεν είναι απλή αφού το µόσχευµα απαιτεί αι- µάτωση, εξασφαλιζόµενη µε µικροχειρουργική παρέµβαση στον τράχηλο. Στο σηµείο αυτό, θα αναφερθούµε σε περιστατικό ρήξης του οισοφάγου από νύσσον και τέµνον όργανο, σαν συνέπεια εγκληµατικής ενέργειας. Νέος άνδρας, σε απόπειρα ληστείας, τραυµατίσθηκε από µαχαίρι στην δεξιά τραχηλική χώρα. Μεταφέρθηκε στο νοσοκοµείο που εφηµέρευε, όπου υποβλήθηκε σε ερευνητική επέµβαση, αποκαλύφθηκε ρήξη του οισοφάγου και διορθώθηκε µε συρραφή. Η µετεγχειρητική πορεία, ήταν οµαλή και εξήλθε του νοσοκοµείου σιτιζόµενος κανονικά per os. Στο κέντρο µας, κατέφυγε µετά από ένα περίπου µήνα για επώδυνη διόγκωση στη δεξιά τραχηλική χώρα, επώδυνη κατάποση και πυρετό. Το ιστορικό, µας καθοδήγησε σε έλεγχο του οισοφάγου, που αποκάλυψε διαρροή από την τραχηλική του µοίρα και φυσικά στη συνέχεια, υποβλήθηκε σε παροχετευτική επέµβαση, µε παράλληλη εφαρµογή των υπόλοιπων απαραίτητων µέτρων, που ήδη εκτέθηκαν. Μετεγχειρητικά, παρατηρήσαµε τη θεαµατική βελτίωση της κατάστασης του ασθενούς και των φλεγµονωδών φαινοµένων στον τράχηλο αφενός και την εµµονή του συριγγίου του οισοφάγου αφετέρου. Προχωρήσαµε σε απεικονιστικό έλεγχο του θώρακος µε υπολογιστική τοµογραφία, που αποκάλυψε εγκυστωµένη συλλογή στο µεσοπνευµόνιο, η οποία µάλιστα στένευε σηµαντικά τον αυλό της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου. Η στένωση του οισοφάγου, περιφερικότερα της ρήξης, ήταν λογικά η αιτία που συντηρούσε το συρίγγιο και µας ώθησε να επιχειρήσουµε τη διαθωρακική παροχέτευση της συλλογής η οποία, όπως απεδείχθη διεγχειρητικά, ήταν πυώδης. Το αποτέλεσµα, ήταν η ανάπτυξη εµπυήµατος του δεξιού ηµιθωρακίου, η παραµονή του τραχηλικού συριγγίου και τέλος ο θάνατος του ασθενούς από κατακλυσµιαία αιµορραγία, σαν συνέπεια διήθησης αγγείων του µεσαυλίου. Σηµειώνουµε, ότι στο διάστηµα της νοσηλείας του και εκτός από τα πιο πάνω, γίναµε µάρτυρες σταδιακής παράλληλης πτώσης του δεξιού ώµου, προφανώς από τραυµατισµό του παραπληρωµατικού νεύρου. Η αυτόµατη ίαση των τραχηλικών συριγγίων του οισοφάγου, είναι συνηθέστατη εφόσον βέβαια, δεν υφίσταται στένωση του οργάνου περιφερικότερα του συριγγίου. Στο πιο πάνω περιστατικό µας, αναγνωρίσθηκε και αντιµετωπίσθηκε ο εχθρικός παράγοντας, αλλά η σηπτική διεργασία απεδείχθη χρονικά αποτελεσµατικότερη.

32 ΘΩΡΑΚΙΚΗ ΜΟΙΡΑ Η ρήξη της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, έχει σαν αποτέλεσµα πρωτίστως τη µόλυνση του µεσαυλίου και δευτερευόντως, την ανάπτυξη εµπυήµατος του θώρακος. Η θεραπευτική της αντιµετώπιση, εξαρτάται από τον αιτιολογικό παράγοντα, προς τον οποίο θα πρέπει ιδανικά να κατευθύνεται. υστυχώς, ο αιτιολογικός παράγοντας δεν είναι ένας αντίθετα, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η ακεραιότητα της µοίρας αυτής κινδυνεύει από πλειάδα παραγόντων, που καθιστούν τη θεραπευτική προσπάθεια ποικίλη και είναι δύσκολη η χάραξη ενιαίας και συγκεκριµένης γραµµής δράσης. Επιπλέον, η διάγνωση είναι συνήθως όψιµη, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα πρωτογενούς διόρθωσης της βλάβης αφενός και απαιτεί, τη σε πρώτο χρόνο ανάνηψη του ασθενούς αφετέρου. Οι κατευθυντήριες γραµµές, που θα αναφερθούν στη συνέχεια, βασίζονται στη χρονική στιγµή της διάγνωσης, τον αιτιολογικό παράγοντα, τη γενική κατάσταση του πάσχοντα και την ενδεχό- µενη παρουσία άλλης νόσου του οισοφάγου. Η θεραπεία της πρώιµης διάγνωση της ρήξης (πρώτο εικοσιτετράωρο), είναι κατά βάση χειρουργική και σκοπεύει στην πρωτογενή διόρθωση της βλάβης. Η οποιαδήποτε καθυστέρηση, δεν είναι επιθυµητή. Σίγουρα, πρόκειται για βαριά επιπλοκή, τόσο επιβαρυντική για τον οργανισµό ώστε να δικαιολογεί την επιτάχυνση της προεγχειρητικής προετοιµασίας, µε σκοπό την ταχεία χειρουργική διόρθωση. Μόλυνση δεν σηµαίνει κατ ανάγκη λοίµωξη, αρκεί ο χειρουργός να προλάβει την κατά τα άλλα φυσιολογική ανάπτυξη της φλεγµονώδους διεργασίας, που ναι µεν σκοπεύει στην προάσπιση του οργανισµού, αλλά µπορεί και να τον βλάψει. Η δεξιά θωρακοτοµή, είναι η πλέον ενδεδειγµένη για την προσπέλαση της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου, µε εξαίρεση την κατώτερη µοίρα του. Η άζυγος φλέβα, δεν πρέπει να θεωρείται σαν εµπόδιο αφού µπορεί και να διαιρεθεί µεταξύ απολινώσεων, χωρίς να δηµιουργήσει προβλήµατα. Της αναγνώρισης της ρήξης, µετά από ευρεία διάνοιξη του µεσαυλίου, έπεται η διόρθωση, µε συρραφή του τοιχώµατος του οισοφάγου σε δύο στρώµατα (βλεννογόνος και µυϊκός χιτώνας), µε απορροφήσιµα ράµµατα (εικόνα VIΙ). Τα τελευταία, αποτελούν προσωπική προτίµηση και δεν αποκλείουν κατ ανάγκη τα µη απορροφήσιµα, όπως και τη διόρθωση του τοιχώµατος σε ένα στρώ- µα, που δεν είναι κατακριτέα. Η επέµβαση, συµπληρώνεται µε επιµελή πλύση της υπεζωκοτικής κοιλότητας, ενίσχυση/προστασία της διορθωθείσας περιοχής του οισοφάγου µε υπεζωκότα ή µεσοπλεύριο µυ και παροχέτευση του ηµιθωρακίου, µε δύο τουλάχιστον ευρείς σωλήνες (36F).

33 α γ δ β EIKONA VII ιόρθωση ρήξης οισοφάγου. Η αναγνώριση της ρήξης του οισοφάγου (α), ακολουθείται από νεαροποίηση (β) των χειλέων της. Στη συνέχεια, αποκαθίσταται δια ραφών (γ), σε δύο στρώµατα και τέλος, ενισχύεται (δ) µε υπεζωκότα ή µεσοπλεύριους µύς. Ενισχυτικά, µπορεί να χρησιµοποιηθεί επίσης, το περικάρδιο, το διάφραγµα ή και ο θόλος του στοµάχου.

34 Μετεγχειρητικά, αποφεύγεται η per os σίτηση για 3-5 ηµέρες, ελέγχεται η στεγανότητα του οισοφάγου µε τη βοήθεια οισοφαγογραφήµατος και επί α- πουσίας σηµείων διαρροής, αποκαθίσταται η per os σίτιση (αρχικά µε υγρά και στη συνέχεια µε στερεά τροφή). Σε αντίθετη περίπτωση (διαρροή), η παραπέρα αντιµετώπιση ακολουθεί αναγκαστικά τις κατευθυντήριες γραµµές της όψιµης αποκάλυψης της ρήξης του οισοφάγου, γεγονός το οποίο επιβάλλει τη διατήρηση της παρουσίας του παροχετευτικού σωλήνα, που βλέπει την περιοχή της συρραφείσας ρήξης, µέχρι να πιστοποιηθεί η στεγανότητά της. Το 1723, λίγο πριν από τα µεσάνυχτα της 29/10, κλήθηκε ο καθηγητής H. Boerhaave, να βοηθήσει το βαρώνο Jan van Wassenaer, ναύαρχο του Ολανδικού στόλου και καλοφαγά, που συνήθιζε να ανακουφίζει το γαστρικό φόρτο µε προκλητό έµετο! Το πρόβληµα, ήταν έντονος πόνος στο επιγάστριο, µετά από έµετο. Το απόγευµα της ίδιας ηµέρας, είχε καταναλώσει µεγάλες ποσότητες πάπιας και µπύρας. Η κλινική εξέταση, δεν αποκάλυψε παθολογικά ευρήµατα και ο βαρώνος κατέληξε µετά από 18 ώρες! Η νεκροψία, αποκάλυψε υποδόριο εµφύσηµα του θωρακικού και κοιλιακού τοιχώµατος και την παρουσία ρήξης του οισοφάγου, σε απόσταση 7cm περίπου από το διάφραγµα, χωρίς σηµεία εξέλκωσης του οργάνου. Τον επόµενο χρόνο, ο Boerhaave δη- µοσίευσε τις παρατηρήσεις του και λογικά, χαρακτηρίσθηκε σαν σύνδροµο Boerhave, η ρήξη του φυσιολογικού οισοφάγου µετά από έµετο. Ο Collis, το 1944, διέγνωσε και αντιµετώπισε µε θωρακοτοµή παρόµοιο περιστατικό, αλλά ο ασθενής κατέληξε από καταπληξία µετά από 20 ώρες. Ο Barrett, το 1946, αναφέρεται ότι πέτυχε την πρώτη επιτυχή χειρουργική διόρθωση, 10 ώ- ρες µετά τη ρήξη και το 1947, οι Clagett και Olsen ανακοίνωσαν επίσης, επιτυχή χειρουργική παρέµβαση. Ο έµετος βέβαια, δεν είναι ο µόνος αιτιολογικός παράγοντας της ρήξης. Τα κλειστά τραύµατα του θώρακος και της κοιλίας, επιληπτικά επεισόδια, ο τοκετός, οι κενώσεις και γενικά, η αιφνίδια αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης, µπορούν να καταλήξουν σε ρήξη του οισοφάγου! Φυσιολογικά στον έµετο, η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης συνδυάζεται µε χάλαση των σφιγκτήρων του οισοφάγου, γεγονός που επιρεάζεται αρνητικά από την κατανάλωση οινοπνευµατωδών, τη λήψη ηρεµιστικών και τη γενική αναισθησία. Στις περιπτώσεις αυτές, η ενδεχόµενη αποτυχία χάλασης του τραχηλικού σφιγκτήρα του οισοφάγου, έχει σαν αποτέλεσµα την υπέρµετρη αύξηση της ενδοαυλικής πίεσης του οργάνου, η οποία προκαλεί τη ρήξη. Στο σύνδροµο Mallory-Weiss αντίθετα, η ρήξη είναι απότοκος αποτυχίας στη χάλαση του οισοφαγογαστρικού σφιγκτήρα του οισοφάγου. Το πιο κάτω προσωπικό περιστατικό, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγµα πρώιµης διάγνωσης και αντιµετώπισης ρήξης της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου. Άνδρας (εικόνα VIΙΙ), 27 ετών, τρόφιµος ψυχιατρείου, διακοµίσθηκε στο τµήµα µας, σε ηµέρα εφηµερίας, για κατάποση ξένου σώµατος (ξυριστική λεπίδα). Η ακτινολογική εξέταση, επιβεβαίωσε την παρουσία του ξένου σώµατος στη µεσότητα της θωρακικής µοίρας του οισοφάγου και το οισοφαγογράφηµα µε Gastrographin, απέδειξε τη ρήξη του οργάνου. Με δεξιά θωρακοτοµή, παρασκευάσαµε τον οισοφάγο, εντοπίσαµε το ξένο σώµα, το α-

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Θυρεοειδής χόνδρος Κρικοθυρεοειδής σύνδεσμος ΤΡΑΧΕΙΑ Κρικοειδής χόνδρος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΘΩΡΑΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΣΟΠΛΕΥΡΙΑ ΔΙΑΣΤΗΜΑΤΑ Σχηματίζονται μεταξύ παρακείμενων πλευρών και καταλαμβάνονται από τους μεσοπλεύριους μύες. Έσω θωρακική

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΣΟ=ΦΕΡΩ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΟΙΣΟ + ΦΑΓΟΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Ι. ΤΟΜΟΣ

ΟΙΣΟ=ΦΕΡΩ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΟΙΣΟ + ΦΑΓΟΣ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Ι. ΤΟΜΟΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ ΟΙΣΟ + ΦΑΓΟΣ = ΤΟ ΟΡΓΑΝΟ ΠΟΥ ΦΕΡΕΙ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ΣΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΟΙΣΟ=ΦΕΡΩ ΦΑΓΟΣ=ΦΑΓΗΤΟ ΠΕΡΙΚΛΗΣ Ι. ΤΟΜΟΣ Λέκτορας Χειρουργικής Θώρακα Β Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ

ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ ΜΕΤΑΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΨΕΥ ΟΚΥΣΤΗ ΠΝΕΥΜΟΝΑ Παρουσίαση περιστατικού Ονόµατα: Α.Γιακαµόζης, Β.Βουτσάς, Θ.Λαζαρίδης,, Β.Ράντου, Π.Κοντού, Α.Ιωαννίδου, Ι Φρανσές, Μ.Μπιτζάνη ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας

Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας Απεικονιστική διερεύνηση του πλευριτικού και μεσοπνευμόνιου χώρου Μιχαήλ Νικ. Πατσίκας κτηνίατρος - ιατρός Αναπληρωτής Καθηγητής Ακτινολογίας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Διπλωματούχος Ευρωπαϊκού Κολεγίου

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ

ΠΑΡΑΜΕΛΗΜΕΝΗ ΤΡΑΥΜΑΤΙΚΗ ΡΗΞΗ 2ης ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ ΣΩΛΗΝΑ ΓΑΣΤΡΟΣΤΟΜΙΑΣ ΜΟΙΡΑΣ 12ΔΑΚΤΥΛΟΥ ΑΠΟ Α Τμήμα Γενικής Χειρουργικής, ΓΝΑ ΚΑΤ, Κηφισιά Η διάτρηση του 12δακτύλου από σωλήνα γαστροστομίας αποτελεί μια εξαιρετικά σπάνια επιπλοκή. Να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της χειρουργικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση ΒΙΡΓΙΛΙΟΥ Σ. ΜΠΕΝΑΚΗ Επ. Καθηγητή Ακτινολογίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΚΤΙΝΟΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ Από το σημείο στη διάγνωση Έκδοση αναθεωρημένη ISBN 960-90471-0-6 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία

Ανατομία - Φυσιολογία ΦΥΣΙΟ ΠΝΕΥΜΩΝ Ανατομία - Φυσιολογία Φυσιολογική α/α Ακτινοανατομία Ακτινοανατομία Αγγειογραφία πνευμονικών αρτηριών Β ρ ο γ χ ο γ ρ α φ ί α Πύκνωση Αντικατάσταση του αέρα των κυψελίδων από υλικό, συνήθως

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ ΤΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΤΟΥ ΠΤΩΜΑΤΟΣ Άσκηση 1 η 1. Εκδορά τραχήλου 2. Περιτονίες του τραχήλου 3. Έξω σφαγίτιδα φλέβα 4. Δερµατικοί κλάδοι αυχενικοί πλέγµατος 1. Εκδορά θώρακα 2. Θωρακοδελτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος

ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους. Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος ΑνατομίαΑναπνευστικούγια αναισθησιολόγους Τηλέμαχος Παρασκευόπουλος Τιπεριλαμβάνει; Ρινική κοιλότητα Φάρυγγας Λάρυγγας Τραχεία Βρογχιόλια Βρόγχοι Κυψελίδες Όριοανώτερου κατώτερουασ Φωνητικές χορδές Λάρυγγας

Διαβάστε περισσότερα

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου

Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Τραχειοοισοφαγικό συρίγγιο σε παιδιά: Η προσέγγιση του ακτινολόγου Παστρωμά Αγγελική, Κελέσης Χρήστος, Σιδέρη Ναταλί, Μπιζίμη Βασιλική, Παπαϊωάννου Ασημίνα, Αλεξοπούλου Ευθυμία. B Εργαστήριο Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΠΙΣΘΙΟ ΚΟΙΛΙΑΚΟ ΤΟΙΧΩΜΑ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΟΣΤΑ (ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ ΙΕΡΟ) ΟΣΦΥΙΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΟΙ Μεγαλύτεροι σε μέγεθος και όγκο, με κοντούς και παχείς αυχένες, ευρύτερες

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών

ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ. Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής. Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ Δημήτριος Θεοδώρου Επίκουρος Καθηγητής Χειρουργικής Μονάδα Χειρουργικής Ανωτέρου Πεπτικού Α Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ

ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ B. ΠΝΕΥΜΟΘΩΡΑΚΑΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΑ A. ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΠΛΕΥΡΩΝ Συχνότερα τα κατάγματα 5 ης - 9 ης πλευράς. Τα κατάγματα 1 ης -2 ης πλευράς απαιτούν πολύ ισχυρή δύναμη, γεγονός που τα συνδέει με αυξημένη πιθανότητα κάκωσης ενδοθωρακικών

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή

Θωρακικό άλγος. Ενότητα 1: Εισαγωγή Θωρακικό άλγος Ενότητα 1: Εισαγωγή Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, Καθηγητής Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Θωρακικό άλγος Το θωρακικό άλγος είναι συχνό σύμπτωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ρόλος της Μανομετρίας στην Χειρουργική της Γαστροοισοφαγικής Συμβολής Δημήτριος Θεοδώρου Χειρουργός Μονάδα Χειρουργικής Ανώτερου Πεπτικού Ά Προπ. Χειρουργική Κλιν. Πανεπιστημίου Αθηνών Χειρουργική της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

ΕΜΠΥΗΜΑ ΘΩΡΑΚΟΣ ΜΕΤΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ ΑΝΑΛΥΣΗ 1 Θωρακοχειρουργική Κλινική, Θεαγένειο Αντικαρκινικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 2B' Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό Νοσοκομείο, Θεσσαλονίκη., 3 Χειρουργεία,

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί

Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34. Αεροφόροι οδοί Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 26-34 Αεροφόροι οδοί Οι αεροφόροι οδοί επιτρέπουν την είσοδο του αέρα από το Περιβάλλον µέχρι τους πνεύµονες κατά τη φάση της εισπνοής

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975)

Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Θάνατοι στην Ελλάδα κατά το έτος 2000, κατά ηλικία θανόντος και αιτία θανάτου (Συνεπτυγµένος ιεθνής Κατάλογος του 1975) Κω- Αιτίες θανάτων Σύνολο Ηλικία του θανόντος ε δικός δηλώθηκε Κάτω του 1 1-4 5-9

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΜΕΣΟΘΩΡΑΚΙΟΥ Α. Δ. ΓΟΥΛΙΑΜΟΣ Ορισμός : Μεσοθωράκιο είναι ο εξωυπεζωκοτικός χώρος που παρεμβάλλεται μεταξύ των πνευμόνων Περιλαμβάνει την καρδιά και τα μεγάλα αγγεία, το περικάρδιο,

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή

Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Οι Μηνίσκοι του Γόνατος και η Αρθροσκοπική Mηνισκεκτομή Τι είναι οι μηνίσκοι του γόνατος; Οι μηνίσκοι του γόνατος είναι ινοχόνδρινοι δίσκοι σχήματος C οι οποίοι παρεμβάλλονται μεταξύ του μηριαίου και της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012

Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Μαθήματα Ανατομίας 2011-2012 Θωρακικό τοίχωμα Κ. Αλπαντάκη Θώρακας Γενική επισκόπηση Σχετικοί όροι Θώρακας Θωρακικός κλωβός Θωρακικό τοίχωμα Θωρακική κοιλότητα Σχετικοί όροι Θώρακας Περιοχή του σώματος

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο της συνείδησης

Επίπεδο της συνείδησης Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 20-25 Επίπεδο της συνείδησης Η µερική ή ολική απώλεια της συνείδησης του πάσχοντος είναι µια σοβαρή κατάσταση, κατά την οποία διαταράσσεται

Διαβάστε περισσότερα

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP)

Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Βλάβες του Ανώτερου Τμήματος του Επιχείλιου Χόνδρου (Βλάβες SLAP) Τι είναι η βλάβη SLAP; Η βλάβη SLAP συνίσταται σε ρήξη του ανώτερου τμήματος του επιχείλιου χόνδρου στην ωμογλήνη. Ο όρος SLAP σχηματίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας.

ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. ΜΕΡΟΣ Α Μύες: 1. Της Κεφαλής, 2. του Τραχήλου, 3. του Θώρακα, 4. της Κοιλίας. 01/37 Σκελετικός Μύς: Το ένα άκρο, προσφύεται στο οστό που ο µυς αυτός κινεί, η κατάφυση, ενώ το άλλο, προσφύεται στο οστό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Πλυτά Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής και Κοινωνικής Αποκατάστασης (Κ.Α.Φ.Κ.Α.) Αμφιλοχίας. Εισαγωγή Το παραπληρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική

Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Επεμβατική Ακτινολογία Ενημέρωση Ασθενών Επεμβατική Ακτινολογία: Η εναλλακτική σου στη χειρουργική Τα τελευταία 20 χρόνια, η Επεμβατική Ακτινολογία παρουσιάζει διαρκή εξέλιξη και αποτελεί μία πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Τράχηλος. Ι. Γενικά. οισοφάγο τραχεία θυρεοειδής αδένας παραθυρεοειδής αδένες

Τράχηλος. Ι. Γενικά. οισοφάγο τραχεία θυρεοειδής αδένας παραθυρεοειδής αδένες Τράχηλος Ι. Γενικά Α. Ο τράχηλος περιλαµβάνει πολλά & σηµαντικά µορφώµατα (όπως αγγεία, νεύρα, κλπ) που συνδέουν την κεφαλή µε τον κορµό & άνω άκρο τις καρωτίδες αρτηρίες τις σφαγίτιδες φλέβες τα πνευµονογαστρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης

Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η Αρθροσκόπηση της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Ανατομική της Ποδοκνημικής Άρθρωσης Η ποδοκνημική άρθρωση είναι η άρθρωση που σχηματίζεται στη θέση σύνδεσης τριών οστών: του κάτω άκρου της περόνης προς τα έξω

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI)

Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Σύνδροµο Μηροκοτυλιαίας Πρόσκρουσης Femoroacetabular Impingement Syndrome (FAI) Τι είναι το σύνδροµο µηροκοτυλιαίας πρόσκρουσης; Φυσιολογικά, η κεφαλή του ισχίου δεν προσκρούει στο χείλος της κοτύλης κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος

Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Στέφανος Φοινίτσης - Αορτίτις Απεικόνιση 31 Αορτίτις Απεικόνιση. Φοινίτσης Στέφανος Λέκτορας Α.Π.Θ. Η αορτίτιδα ορίζεται ως φλεγμονή του τοιχώματος της αορτής. Αιτιολογικά ταξινομείται σε δύο μεγάλες ομάδες:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion

ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ M. Sion ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΟΝΩΝ Λοβοί του πνεύμονα ΠΡΟΣΘΙΑ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΑΚΡΟΑΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ Σχήμα ακρόασης των πνευμόνων Με την ακρόαση του αναπνευστικού συστήματος εξετάζονται: 1. Το φυσιολογικό αναπνευστικό

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες)

ΡΑΧΗ. 3. Μύες (ανάλογα µε την εµβρυολογική προέλευση και την νεύρωσή τους διαχωρίζονται σε: α. Εξωγενείς (ετερόχθονες) β. Ενδογενείς (αυτόχθονες) ΡΑΧΗ Ι. Γενικά Α. Η ράχη αποτελείται από την οπίσθια επιφάνεια του σώµατος 1. Αποτελεί µυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορµού 2. Οστικά στοιχεία α. Σπόνδυλοι β. Κεντρικά τµήµατα των πλευρών γ. Άνω επιφάνειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π.

ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΙΑΤΡΟΓΕΝΗΣ ΠΑΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟΥ ΝΕΥΡΟΥ ΣΕ ΑΝΔΡΑ 58 ΕΤΩΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ. Δ. Τσίντζας, Γ. Γερνάς, Π. Σχήμα 1: Η πορεία του Παρουσίαση Περιστατικού Εικ. 2: Πτερυγοειδής (ΑΡ) ωμοπλάτη Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής Κέντρο Αποθεραπείας Φυσικής. Το παραπληρωματικό νεύρο, που είναι ένα κυρίως κινητικό νεύρο,

Διαβάστε περισσότερα

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration.

Συνώνυμα για Internet search: lung sequestration, bronchopulmonary sequestration. Γυναίκα ηλικίας 26 ετών, προσέρχεται στο ιατρείο λόγω κακουχίας, πυρετού, βήχα και πυώδους απόχρεμψης. Από το ιστορικό αναφέρεται επεισόδιο λοίμωξης του αναπνευστικού προ μηνός, το οποίο βελτιώθηκε μετά

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΑΥΤΟΝΟΜΟ ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ (ΑΝΣ) ΑΝΣ ΚΙΝΗΤΙΚΑ ΝΕΥΡΑ (λείοι μύες, καρδιακός μυς, αδένες) (Σπλαχνικά Νεύρα)

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα

Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Σύνδροµο Καρπιαίου Σωλήνα Το σύνδροµο του καρπιαίου σωλήνα είναι µία συνήθης αιτία πόνου και διαταραχής της αισθητικότητας στα χέρια. Οφείλεται σε πίεση του µέσου νεύρου στην περιοχή του καρπού. Στην περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος

Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Πρόσθιο Κοιλιακό Τοίχωµα & Πύελος Ι. Γενικά Α. Η κοιλία είναι το τµήµα του κόρµου που βρίσκεται µεταξύ του θώρακα (διάφραγµα) προς τα πάνω και της πυέλου (είσοδο της µικρής πυέλου) προς τα κάτω. Η πύελος

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΕΠΤΙΚΟΥ ΕΠΙ ΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ( Η.Π.Α ) Νόσοι πεπτικού και ήπατος : 50 εκατοµµύρια επισκέψεις σε : Ιατρούς Νοσοκοµεία Τµήµατα επειγόντων Πιο συχνές διαγνώσεις : Τροφικές γαστρεντερίτιδες

Διαβάστε περισσότερα

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ

ΗΚΑΡΔΙΑ ΗΚΑΡΔΙΑ. Ροβίθης Μιχαήλ ΗΚΑΡΔΙΑ Η καρδιά που το μέγεθός της είναι λίγο μεγαλύτερο από μία γροθιά, είναι μία διπλή αυτόνομη μυώδης αντλία. Ενώ το βάρος της κυμαίνεται από 280 340 γραμμάρια. Είναι η κεντρική αντλία του κυκλοφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος

Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Φροντίδα τραχειοστομίας Βασική Νοσηλευτική Ι Εργαστήριο (Βασιλική Καρρά ΠΕ Νοσηλεύτρια MSc, PhD(c), ΓΝΑ ΣιΣμανόγλειο) Ανατομία - Φυσιολογία του αναπνευστικού συστήματος Δομές αναπνευστικού συστήματος 1

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο

ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΚΑΚΩΣΕΩΝ Οι ΚΕΚ ταξινοµούνται ανάλογα µε: ΚΡΑΝΙΟΕΓΚΕΦΑΛΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ µάθηµα 3ο Με τον όρο αυτό χαρακτηρίζεται οποιοδήποτε τραύµα της κεφαλής που µπορεί Να οδηγήσει σε κακώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής

Ακτινογραφία θώρακος. Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις. Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Ακτινογραφία θώρακος Ενότητα 3: Εργαστηριακές εξετάσεις Κυριάκος Καρκούλιας, Επίκουρος Καθηγητής Σχολή Επιστημών Υγείας Τμήμα Ιατρικής Σκοποί ενότητας Ανάλυση της ακτινολογικής εξέτασης του θώρακα Φυσιολογική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου

Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Πρωτότυπη Εργασία Πλήρως Θωρακοσκοπική Λοβεκτομή: Μια νέα Πραγματικότητα στο Νοσοκομείο Γ. Παπανικολάου Θεόδωρος Καραΐσκος 1, Όλγα Ανανιάδου 1, Κωνσταντίνος Διπλάρης 1, Νικόλαος Μιχαήλ 1, Γεώργιος Σαρηγιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΠΡΩΤΟΠΑΘΕΙΣ ΟΓΚΟΙ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΓΕΝΙΚΑ: Αποτελούν τη μειονότητα των όγκων που απαντώνται στη σπονδυλική στήλη, καθότι οι περισσότεροι είναι αποτέλεσμα μεταστατικής νόσου ή συστηματικής παθήσεως (μυέλωμα,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών

Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών Εργαστήριο Ανατοµίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστήµιο Αθηνών ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΏΣΕΙΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑΣ Το Μυοσκελετικό Σύστηµα Δρ. Ε. Τζόνσον Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Αθήνα 2012 2 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Α. Τα µέρη και

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014

ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: Καθηγητής Δημήτριος Β. Δουγένης Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2013 2014 ΠΑΤΡΑ, Οκτώβριος 2013 1 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΡΔΙΟΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ Διευθυντής:

Διαβάστε περισσότερα

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ:

Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ ΕΝ ΟΗΠΑΤΙΚΟ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑ: ΜΑΚΡΟΣΚΟΠΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣΜΑΤΑ ΕΚΤΟΜΗΣ ΧΟΛΑΓΓΕΙΟΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΟΣ Β. Τζιούφα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατοµικής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Ι) ΗΠΑΤΕΚΤΟΜΗ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ

ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ 2 ΠΩΣ ΕΝΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ ΘΑ ΙΑΓΝΩΣΕΙ ΜΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗ ΚΑΡ ΙΟΠΑΘΕΙΑ Κατά κανόνα, η διάγνωση µιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και αρκετές περιπτώσεις µπορούν να διαγνωσθούν σε οποιαδήποτε

Διαβάστε περισσότερα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα

Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Το Συµπαθητικό Νευρικό Σύστηµα Εισαγωγή Συµπαθητική Φυγόκεντρος Οδός Κεντρική Μοίρα (Εγκεφαλικό Σκέλος) Προγαγγλιακές Ίνες Μεταγαγγλιακές Ίνες Συµπαθητική Κεντροµόλος Οδός Το Συµπαθητικό Στέλεχος ή Συµπαθητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες

Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ρήξη του Τενοντίου Πετάλου του Ώμου: Γενικές Πληροφορίες Ποιά είναι η ανατομική κατασκευή του ώμου; Η άρθρωση του ώμου σχηματίζεται από την σύνδεση τριών οστών: του βραχιονίου, της ωμοπλάτης και της κλείδας.

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα

Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Ioannis Lazarettos MD PhD Αγγειακό (Κυκλοφορικό) Σύστημα Αιμοφόρο Καρδιά Αρτηρίες Φλέβες Τριχοειδή Λεμφοφόρο Τριχοειδή Λεμφαγγεία Λεμφογάγγλια 2 Καρδιά 3 Καρδιά Κοίλο, μυώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ

ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ ΠΑΥΛΟΣ Γ. ΚΑΤΩΝΗΣ ΑΝΑΠΛ. ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΡΑΧΗ Αποτελεί τον μυοσκελετικό άξονα στήριξης του κορμού με κύριο οστικό στοιχείο τους σπονδύλους και την παράλληλη συμβολή

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Πολύ Μεγάλος Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος (10cm) στο Δεξιό Λοβό του Ήπατος σε Υπερήλικα Ασθενή (74 ετών). Αντιμετώπιση με Δεξιά Ηπατεκτομή.

Πολύ Μεγάλος Ηπατοκυτταρικός Καρκίνος (10cm) στο Δεξιό Λοβό του Ήπατος σε Υπερήλικα Ασθενή (74 ετών). Αντιμετώπιση με Δεξιά Ηπατεκτομή. (10cm) στο Δεξιό Λοβό Ασθενή (74 ετών). Μαχιά Γεωργία, Μεταξάς Θεόδωρος, Χειρουργικό και Αναισθησιολογικό Τμήμα, Euromedica «Κυανούς Σταυρός, Θεσσαλονίκη ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος

Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Συμπτώματα ενδεικτικά χολολιθίασης Μη ειδικό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο Ίκτερος Γρήγορη και ακριβής μέθοδος για τη διάγνωση της λιθιάσεως Η πρόκληση του σημείου Murphy επιτρέπει τη συσχέτιση με την κλινική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ, ΣΤΗΝ

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ ΕΛΑΧΙΣΤΑ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΙΚΗΣ, ΣΤΗΝ Υλικό-Μέθοδος Αποτέλεσμα ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΩΣ Χειρουργική Κλινική, Γ.Ν.Ελευσίνας «ΘΡΙΑΣΙΟ Υλικό-Μέθοδος Αποτέλεσμα Η παρουσίαση της πλεονεκτικής θέσης που κατέχει η ερευνητική λαπαροσκόπηση, ως ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus»

ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» ΒΛΑΙΣΟ ΜΕΓΑΛΟ ΔΑΚΤΥΛΟ, «κότσι», «Hallux Valgus» 1. ΓΕΝΙΚΑ Τι είναι: Η παραμόρφωση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού που παρεκκλίνει προς τα υπόλοιπα δάκτυλα. Σε ποιούς εμφανίζεται: Είναι πιο συχνό στις γυναίκες

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων

Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Χειρουργική Θεραπεία των Οστεοπορωτικών Καταγμάτων Η εμφάνιση καταγμάτων αποτελεί την κυριότερη επιπλοκή της οστεοπόρωσης. Τα περισσότερα κατάγματα επουλώνονται χωρίς να υπάρχει ανάγκη χειρουργικής επέμβασης,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ! ΣΥΝΘΕΤΟ!ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ! ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ!:! ΤΟ!ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ! ΣΤΕΛΕΧΟΣ! ΠΕΝΤΕ!ΚΡΑΝΙΑΚΑ!ΝΕΥΡΑ! και!! 25!ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ!ΜΥΕΣ!

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ! ΣΥΝΘΕΤΟ!ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ! ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΥΝ!:! ΤΟ!ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ! ΣΤΕΛΕΧΟΣ! ΠΕΝΤΕ!ΚΡΑΝΙΑΚΑ!ΝΕΥΡΑ! και!! 25!ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ!ΜΥΕΣ! ΚΑΤΑΠΟΣΗ(!ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ! ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ!ΤΡΟΦΩΝ! ΑΠΟ!ΤΟ!ΣΤΟΜΑ!ΕΩΣ! ΤΟ!ΣΤΟΜΑΧΙ! ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ!ΤΗΣ! ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ! ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ!ΚΑΙ!ΤΗΣ! ΜΥΙΚΗΣ!ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ:! ΤΟΥ!ΣΤΟΜΑΤΟΣ!!ΤΟΥ!ΦΑΡΥΓΓΑ!ΚΑΙ!!ΤΟΥ!ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ! ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ( Η!ΚΑΤΑΠΟΣΗ!ΕΙΝΑΙ!ΈΝΑ!

Διαβάστε περισσότερα

DAMAGE CONTROL ΣΤΟ ΘΩΡΑΚΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ

DAMAGE CONTROL ΣΤΟ ΘΩΡΑΚΙΚΟ ΤΡΑΥΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 2 ης Υ. ΠΕ. ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ Γ. Ν. ΝΙΚΑΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΑ ΑΓ. ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ Ε.Σ.Υ.: Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Ι. ΓΕΡΑΖΟΥΝΗΣ DAMAGE CONTROL

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 12: HIV Ο HIV έχει συνδεθεί με κακή θρέψη και με το σύνδρομο απώλειας καθαρής σωματικής μάζας και λιπώδους ιστού (AIDS wasting syndrome). Η απώλεια σωματικού

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ 2007 ΝΟΣΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ποια είναι η αιτιολογία της σιδηροπενικής αναιµίας; (Μονάδες 8) Β. Τι είναι το «ερεθισµαταγωγό σύστηµα» (Μονάδες 4) και από ποια µέρη αποτελείται; (Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες

ΜΥΟΛΟΓΙΑ. 1. Σκελετικοί µύες ΜΥΟΛΟΓΙΑ Μυϊκός ιστός και Μυϊκό σύστηµα Ι. Γενικά Α. Μύες = όργανα µαλακά συσταλτά 1. οι συσπάσεις των µυϊκών ινών κινούν τα µέρη του σώµατος 2. προσδίδει το σχήµα του σώµατος 3. τρία είδη µυών α. Σκελετικοί

Διαβάστε περισσότερα