ιπλωµατική Εργασία της φοιτήτριας του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ιπλωµατική Εργασία της φοιτήτριας του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών"

Transcript

1 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ ΤΟΜΕΑΣ: ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΑΣΥΡΜΑΤΗΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ιπλωµατική Εργασία της φοιτήτριας του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών Νταλιάνη ροσιάς του Κωνσταντίνου Αριθµός Μητρώου: 6594 Θέµα: «Η επίδραση της θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων φωτοβολταϊκών πλαισίων» Επιβλέπουσα: Περράκη Βασιλική, Λέκτορας Αριθµός διπλωµατικής εργασίας: Πάτρα, Ιούνιος 2012

2 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ Πιστοποιείται ότι η διπλωµατική εργασία µε θέµα: «Η επίδραση της θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων φωτοβολταϊκών πλαισίων» της φοιτήτριας του τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών Νταλιάνη ροσιάς του Κωνσταντίνου Αριθµός Μητρώου: 6594 Παρουσιάστηκε δηµόσια και εξετάστηκε στο τµήµα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών στις.../.../... Η επιβλέπουσα Λέκτορας Περράκη Βασιλική Ο ιευθυντής του Τοµέα Καθηγητής Φακωτάκης Νικόλαος

3 Αριθµός ιπλωµατικής Εργασίας: Θέµα: «Η επίδραση της θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων φωτοβολταϊκών πλαισίων» Φοιτήτρια: Νταλιάνη ροσιά Επιβλέπουσα: Περράκη Βασιλική

4 Οι απόψεις και τα συµπεράσµατα που περιέχονται σε αυτή τη ιπλωµατική Εργασία εκφράζουν το συγγραφέα και δεν πρέπει να ερµηνεύεται ότι αντιπροσωπεύουν τις επίσηµες θέσεις της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστηµίου Πατρών.

5 Περίληψη Σκοπός της παρούσας διπλωµατικής είναι η µελέτη της επίδρασης της θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων φωτοβολταϊκών πλαισίων σε συνθήκες πραγµατικής λειτουργίας, µέσα από τα αριθµητικά αποτελέσµατα των µετρήσεων. Γι αυτό το λόγο πραγµατοποιήσαµε µετρήσεις σε κατάλληλη πειραµατική διάταξη του κτιρίου των Ηλεκτρολόγων µηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών. Τα πλαίσια ήταν προσανατολισµένα προς το Νότο καθώς η Ελλάδα βρίσκεται στο Βόρειο ηµισφαίριο της γης. Επίσης η κλίση των πλαισίων ήταν σταθερή στις 38 ο (που είναι ίση µε το γεωγραφικό πλάτος του τόπου) καθ όλη τη διάρκεια των µετρήσεων. Οι µετρήσεις, οι οποίες λήφθηκαν µε τη βοήθεια της συσκευής PVPM 2540C, έγιναν για 9 µήνες (από τον Μάρτιο έως το Νοέµβριο του 2011) και είχαν διάρκεια όλη την ηµέρα. Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια που χρησιµοποιήθηκαν στο πειραµατικό µέρος αυτής της εργασίας είναι το πλαίσιο δισεληνοϊνδιούχου χαλκού() SHELL ECLIPSE 75-C, το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου Conergy Q 80 MI και το πλαίσιο πολυκρυσταλλικού πυριτίου Sharp NE-80E2E. Για όλες τις µέρες των µετρήσεων παρατηρήσαµε ότι ο παράγοντας ποιότητας µειώνεται αυξανοµένης της θερµοκρασίας πλαισίου και της ηλιακής ακτινοβολίας. Ως προς τη µέγιστη ισχύ τα τρία πλαίσια δεν παρουσίασαν σηµαντικές αποκλίσεις µεταξύ τους αλλά παρατηρήθηκε ότι το πλαίσιο έδινε ελαφρώς µεγαλύτερη ισχύ. Για διαφορετικές τιµές της θερµοκρασίας πλαισίου T mod και υπό δύο σταθερές ηλιακές ακτινοβολίες E 950 W/m 2 και E 1000 W/m 2 µελετήθηκαν όλα εκείνα τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά που επηρεάζουν το βαθµό απόδοσης ενός πλαισίου. Μελετήθηκε αρχικά η επίδραση της θερµοκρασίας στο ρεύµα βραχυκύκλωσης I sc και στην τάση ανοικτού κυκλώµατος V oc. Το ρεύµα βραχυκύκλωσης I sc παρουσιάζει τάση µείωσης γεγονός που αναφέρεται και σε δηµοσιευµένες εργασίες όπως θα δούµε στη συνέχεια. Παράλληλα, η τάση ανοικτού κυκλώµατος V oc µειώνεται µε την αύξηση της θερµοκρασίας και στις δύο περιπτώσεις των ηλιακών ακτινοβολιών. Γι τις συγκεκριµένες ακτινοβολίες,µελετήθηκε, επίσης, η µεταβολή του παράγοντα ποιότητας ff, της ισχύος P max και του βαθµού απόδοσης η. Παρατηρήθηκε και στις δύο περιπτώσεις ότι µε την αύξηση της θερµοκρασίας µειωνόταν ο παράγοντας ποιότητας ff. Το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου αποδείχθηκε ποιο ευαίσθητο σε αυτές τις µεταβολές αφού η απόκλιση του από τον παράγοντα ποιότητας σε πρότυπες συνθήκες άγγιζε την τάξη του 15% στις υψηλές θερµοκρασίες. Ακολούθησε το πλαίσιο πολυκρυσταλλικού πυριτίου µε απόκλιση περίπου 12% ενώ το πλαίσιο είχε µία πιο σταθερή συµπεριφορά ως προς τη θερµοκρασία µε απόκλιση στις υψηλότερες θερµοκρασίες µόλις 1,3%. Για τα τρία πλαίσια και στις δύο περιπτώσεις η P max και ο συντελεστής απόδοσης µε την αύξηση της θερµοκρασίας µειώνονταν. Το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου έδινε τη µικρότερη ισχύ P max. Η σειριακή αντίσταση R s και η παράλληλη αντίσταση R p εάν είναι ακατάλληλες (πολύ µεγάλη R s και µικρή R p ) προκαλούν µείωση του βαθµού απόδοσης, οπότε κρίθηκε αναγκαίο να µελετηθούν και οι δύο αυτές αντιστάσεις καθώς αυξάνεται η θερµοκρασία.

6 Παρατηρήσαµε ότι και στις δύο περιπτώσεις η R s αυξάνει και η R p µειώνεται. Επίσης το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου παρουσίασε µεγαλύτερη R s από το πολυκρυσταλλικό και µικρότερη παράλληλη αντίσταση R p. Ακολούθως, αναλύσαµε µία τυπική ηλιόλουστη ηµέρα και συγκεκριµένα στις 14:00 το µεσηµέρι και για µέγιστη ακτινοβολία περίπου E=960W/m 2. Η διαφορά του παράγοντα ποιότητας από τον παράγοντα ποιότητας σε πρότυπες συνθήκες (STC) είναι µεγαλύτερη στο πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου. Συγκεκριµένα για θερµοκρασία πλαισίων γύρω στους 44 o C οι αποκλίσεις του παράγοντα ποιότητας από εκείνον σε STC ήταν για το πλαίσιο µόλις 0,4%, για το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου 11,5% και για το πλαίσιο πολυκρυσταλλικού πυριτίου 8,3%. Όσον αφορά στην αποδιδόµενη ισχύ το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου έδωσε τη µικρότερη P max ενώ τα άλλα δύο πλαίσια είχαν περίπου την ίδια µέγιστη ισχύ. Mελετήθηκε επίσης για το διάστηµα Μάρτιος-Νοέµβριος η διακύµανση της ακτινοβολίας στη µέγιστη ισχύ και στον παράγοντα ποιότητας για χαµηλές, µεσαίες και υψηλές ακτινοβολίες. Υπολογίστηκε ο µέσος όρος των πειραµατικών µετρήσεων της µέγιστης ισχύος για κάθε µήνα, του παράγοντα ποιότητας και των αντίστοιχων θερµοκρασιών πλαισίου και για τα τρία πλαίσια. Τους πιο ζεστούς µήνες παρατηρήσαµε ότι ο µέσος όρος του παράγοντα ποιότητας µειώνεται ενώ τους µήνες (Μάρτιο-Οκτώβριο- Νοέµβριο) που η θερµοκρασία είναι πιο χαµηλή ο ff αυξάνει. Το πλαίσιο είχε το µικρότερο µέσο όρο πειραµατικών τιµών ff από τα τρία πλαίσια. Όσον αφορά στη θερµοκρασία, αυτή µεγαλώνει φυσικά καθώς πλησιάζουµε το καλοκαίρι ενώ µεταξύ τους τα πλαίσια δεν παρουσιάζουν µεγάλες αποκλίσεις. Για τις υψηλές ακτινοβολίες όµως οι καµπύλες τους σχεδόν ταυτίζονταν. Για όλες τις ακτινοβολίες το πλαίσιο µονοκρυσταλλικού πυριτίου έδινε τη µικρότερη ισχύ ενώ τα άλλα δύο πλαίσια κινούνταν στα ίδια επίπεδα. Στη συνέχεια προσεγγίσαµε την ηµερήσια και τη µηνιαία αποδιδόµενη ενέργεια των πλαισίων για το διάστηµα που µελετάµε. Για το η ηµερήσια αποδιδόµενη ενέργεια βρέθηκε 5,76 Wh/Wp, για το µονοκρυσταλλικό πυρίτιο 5,13 Wh/Wp και για το πολυκρυσταλλικό πυρίτιο 5,38 Wh/Wp. To παρουσίασε καλύτερες τιµές γιατί όπως αποδείχθηκε είχε καλύτερη και πιο σταθερή συµπεριφορά ως προς τη θερµοκρασία σε σχέση µε τα άλλα δύο πλαίσια. Όπως θα δούµε και στη συνέχεια αυτή η σταθερότητα του στις υψηλές θερµοκρασίες έχει αναφερθεί και σε δηµοσιευµένες εργασίες. Να σηµειωθεί ότι επειδή στην παρούσα εργασία µας ενδιέφερε περισσότερο η θερµοκρασία και το πως αυτή επιδρά στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά, οι µετρήσεις αντιστοιχούν κυρίως σε ηλιόλουστες µέρες οπότε οι µηνιαίες τιµές που προκύπτουν είναι υπερεκτιµηµένες. Τέλος έγινε µοντελοποίηση του συστήµατος µε τη βοήθεια του προγράµµατος PV SOL για να συγκριθούν οι αποδιδόµενες ενέργειες µε τις υπολογιζόµενες. Οι όποιες διαφορές προέκυψαν δικαιολογούνται από το γεγονός ότι οι πειραµατικές τιµές λήφθηκαν υπό πραγµατικές συνθήκες και όπως αναφέρθηκε ήταν υπερεκτιµηµένες, ενώ το πρόγραµµα κάνει µία προσέγγιση των µετεωρολογικών στοιχείων από µία βάση δεδοµένων προηγούµενης εικοσαετίας που χρησιµοποιεί.

7 Πρόλογος Η παρούσα διπλωµατική εργασία µε τίτλο «Η επίδραση της θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά διαφορετικών τύπων φωτοβολταϊκών πλαισίων» εκπονήθηκε στο εργαστήριου Ασυρµάτου Τηλεπικοινωνίας του Τµήµατος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών υπό την επίβλεψη της κ. Περράκη Βασιλικής και σκοπός της είναι η µελέτη της συµπεριφοράς των ηλεκτρικών χαρακτηριστικών των πλαισίων υπό την επίδραση της θερµοκρασίας τους. Αρχικά στο πρώτο κεφάλαιο, αναφέρονται οι πηγές ενέργειας, ανανεώσιµες και µη, αναλύεται ιστορικά το φωτοβολταϊκό φαινόµενο και παραθέτονται τα πλεονεκτήµατα και µειονεκτήµατα των φωτοβολταϊκών συστηµάτων καθώς και µία σύντοµη αναφορά στην ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών, αφού η προστασία του περιβάλλοντος στις µέρες µας έχει γίνει µείζον θέµα. Κατόπιν γίνεται µία σύντοµη αναφορά στην κατάσταση τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα σήµερα, όσον αφορά στα φωτοβολταϊκά. Στο δεύτερο κεφάλαιο παρουσιάζεται η συµπεριφορά των ηµιαγωγών και αναλύονται τα είδη και οι τεχνολογίες των φωτοβολταϊκών κυττάρων συµπεριλαµβανοµένων και των κυττάρων που είναι κατασκευασµένα τα πλαίσια τα οποία µελετά η παρούσα εργασία. Ανάλυση των ηλεκτρικών χαρακτηριστικών των φωτοβολταϊκών κυττάρων και των παραγόντων που επηρεάζουν το βαθµό απόδοσης τους γίνεται στο τρίτο κεφάλαιο. Το τέταρτο κεφάλαιο αφορά στη διάταξη του πειράµατος, στα πειραµατικά αποτελέσµατα και στην ανάλυσή τους και για τα τρία είδη των πλαισίων. Στη συνέχεια, στο πέµπτο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από την πειραµατική ανάλυση. Τέλος, στο παράρτηµα µετρήσεων δίνονται όλα τα δεδοµένα που λάβαµε κατά τη διάρκεια των µετρήσεων. Σε αυτό το σηµείο θα ήθελα να ευχαριστήσω την επιβλέπουσα καθηγήτριά µου την κ. Βασιλική Περράκη για τις γνώσεις, τις συµβουλές της και την καθοδήγηση που µου προσέφερε. Ακόµη να ευχαριστήσω το µετεωρολογικό σταθµό της Έξω Αγιάς Πάτρας καθώς επίσης και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιµης Ανάπτυξης) για τις πληροφορίες που µου παρείχαν. Κυρίως, όµως, θέλω να ευχαριστήσω την οικογένειά µου που πάντα µε στηρίζει και είναι δίπλα µου σε οτιδήποτε χρειαστώ. Νταλιάνη.

8 Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1 ο : Εισαγωγή Εισαγωγή Οι πηγές ενέργειας Μη ανανεώσιµες πηγές ενέργειας Ανανεώσιµες πηγές ενέργειας Η κατάσταση στην Ελλάδα σήµερα Η ηλιακή ακτινοβολία Το φωτοβολταϊκό φαινόµενο Ιστορική αναδροµή Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα φωτοβολταϊκών συστηµάτων Ανακύκλωση φωτοβολταϊκών Εγκατεστηµένη ισχύς φωτοβολταϊκών για το Παραδείγµατα καινοτόµων εφαρµογών στον πλανήτη Κεφάλαιο 2 ο : Ηµιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων Η δοµή των ηµιαγωγών και η ενεργειακή διέγερσή τους Οι ηµιαγωγοί προσµίξεων Η ένωση p-n και η δίοδος των ηµιαγωγών Είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων Ηλιακά κύτταρα πυριτίου Μονοκρυσταλλικό πυρίτιο Πολυκρυσταλλικό πυρίτιο Άµορφο πυρίτιο (thin films) Ταινία πυριτίου Ηλιακά κύτταρα δισεληνοϊνδιούχου χαλκού Ηλιακά κύτταρα θειούχου καδµίου Ηλιακά κύτταρα αρσενιούχου γαλλίου Ηλιακά κύτταρα τελουριούχου καδµίου Φωτοβολταϊκά κύτταρα ετεροεπαφής Νεότερες τεχνολογίες Κεφάλαιο 3 ο : Τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά των φωτοβολταϊκών κυττάρων Γέννεση φωτορεύµατος Ισοδύναµο ηλεκτρικό κύκλωµα ενός ιδανικού φωτοβολταϊκού κυττάρου Ισοδύναµο ηλεκτρικό κύκλωµα ενός πραγµατικού φωτοβολταϊκού κυττάρου Χαρακτηριστική Ι - V Ο βαθµός απόδοσης... 45

9 Κεφάλαιο 4 ο : Πειραµατικό µέρος ιάταξη πειράµατος ιαγράµµατα λειτουργίας ΦΒ πλαισίων Επίδραση θερµοκρασίας στα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά Σταθερή ακτινοβολία Ε=950W/m Σταθερή ακτινοβολία Ε=1000W/m 2 (σε πραγµατικές συνθήκες) Λεπτοµερής ανάλυση για µία τυπική ηλιόλουστη ηµέρα Επίδραση ακτινοβολίας στη µέγιστη ισχύ και στον παράγοντα ποιότητας Αποδιδόµενη ενέργεια Μοντελοποίηση συστήµατος µε το πρόγραµµα PV SOL Κεφάλαιο 5 ο : Συµπεράσµατα Παράρτηµα µετρήσεων Βιβλιογραφία

10 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ο ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1.1 Εισαγωγή Ανέκαθεν ο άνθρωπος επινοούσε διάφορους τρόπους για να χρησιµοποιήσει τα αγαθά που του πρόσφερε η φύση ώστε τελικά να αναβαθµίσει την ποιότητα ζωής του. Η σύγχρονη κοινωνία διαφέρει από εκείνη των παλαιότερων χρόνων ως προς την χρησιµοποίηση της ενέργειας σε µεγάλα ποσά µε στόχο τη βελτίωση του επιπέδου ζωής των ανθρώπων, τη µείωση των ωρών εργασίας και την µεγαλύτερη αποδοτικότητα στις εργασίες µε τη µικρότερη ανθρώπινη καταβολή ενέργειας. Το πρώτο στάδιο ήταν η χρησιµοποίηση της ενέργειας από την καύση του κάρβουνου και του πετρελαίου και η µετατροπή της σε ηλεκτρισµό. Στα µεταγενέστερα χρόνια πρωταγωνίστησε µία πολλά υποσχόµενη ενέργεια, η πυρηνική ενέργεια. Όµως τα δυστυχήµατα που προκάλεσε και οι καταστροφικές συνέπειες τους, ώθησαν την κοινωνία στην αναζήτηση νέων µορφών ενέργειας πιο φιλικών προς τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Η αναζήτηση όµως αυτή οφείλεται και σε ένα ακόµη πρόβληµα, αυτό της αλόγιστης χρήσης των καυσίµων για την παραγωγή ενέργειας. Οι ενδείξεις βεβαίωναν πως σε κάποια χρόνια αν ο άνθρωπος συνέχιζε µε τον ίδιο ρυθµό τη χρήση αυτών των καυσίµων σίγουρα τα αποθέµατα θα λιγόστευαν και οι συνέπειες στο φυσικό περιβάλλον και το οικοσύστηµα θα ήταν καταστροφικές. Έτσι, λοιπόν, η ανάγκη για εύρεση νέων µορφών ενέργειας που θα σέβονταν και το περιβάλλον και τον άνθρωπο γινόταν ολοένα και πιο επιτακτική. Συνεπώς η ενεργειακή πολιτική της κάθε χώρας θα πρέπει µεν να ικανοποιεί τις ανάγκες ενέργειας µε µικρό κόστος αλλά οφείλει να έχει γνώµονα την προστασία του περιβάλλοντος. Ήδη τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα ακούγεται πολύ συχνά ο όρος «Πράσινη Ανάπτυξη». Σύµφωνα µε αυτή, η ανάπτυξη κάθε χώρας οφείλει να έχει ως πυρήνα το συµφέρον του ανθρώπου και του περιβάλλοντος. Ο όρος αυτός υποστηρίζει ότι o σεβασµός του περιβάλλοντος, είναι η µόνη ελπίδα για τη σωτηρία του τόπου µας. Η εξοικονόµηση ενέργειας και η παγίωση των ανανεώσιµων πηγών ενέργειας σε συνδυασµό µε την ανάπτυξη της τεχνολογίας οφείλουν να είναι στο επίκεντρο της ενεργειακής πολιτικής της κάθε χώρας. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 1

11 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή 1.2 Οι πηγές ενέργειας Οι πηγές ενέργειας χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Η πρώτη περιλαµβάνει τα συµβατικά καύσιµα και την πυρηνική ενέργεια, πηγές δηλαδή που χρησιµοποιούν υπάρχοντα αποθέµατα της γης. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν εκείνες οι πηγές ενέργειας που προέρχονται από τον ήλιο. Ο ήλιος ακτινοβολεί ενέργεια η οποία φθάνει ως την γη. Η ενέργεια αυτή παίζει κυρίαρχο ρόλο στο να δηµιουργηθεί η ζωή στη γη, να αναπτυχθεί και να διατηρηθεί µε την πάροδο των χρόνων. Έκτος όµως από τη βιολογική της συµβολή, η ενέργεια από την ηλιακή ακτινοβολία έχει πολλά πλεονεκτήµατα καθώς είναι µια ασταµάτητη και ανεξάντλητη πηγή ενέργειας η οποία µπορεί να αξιοποιηθεί ποικιλοτρόπως και κυρίως διατίθεται δωρεάν [1] Μη ανανεώσιµες πηγές ενέργειας Το κάρβουνο: Είναι το κυριότερο από τα συµβατικά καύσιµα µέχρι σήµερα. Αποτελεί τη βάση της βιοµηχανικής επανάστασης και ακόµη και σήµερα µεγάλο ποσοστό της βιοµηχανικής παραγωγής παγκοσµίως στηρίζεται στην καύση του ορυκτού άνθρακα. Το πετρέλαιο: Στα τέλη του 15 ου αιώνα αρχίζει η χρήση του στη βιοµηχανία, στα µέσα του 19 ου αιώνα γνωρίζει ευρεία εφαρµογή και από τα µέσα του 20 ου αιώνα έχει πλέον παγιωθεί ως µία από τις σηµαντικότερες πηγές ενέργειας. Το πετρέλαιο πλέον είναι από τα πολυτιµότερα αγαθά πάνω στον πλανήτη µας και δικαίως έχει καθιερωθεί γι αυτό η ονοµασία «µαύρος χρυσός». Όσο τα αποθέµατα πετρελαίου λιγοστεύουν είναι πλέον επιτακτική η ανάγκη για στροφή σε εναλλακτικές µορφές ενέργειας. Το φυσικό αέριο: Η καύση του θεωρείται ως η λιγότερη επιβλαβής ως προς το περιβάλλον όσον αφορά στα συµβατικά καύσιµα. Οι φιλικότεροι ρύποι προς το περιβάλλον σε συνδυασµό µε την εξοικονόµηση ενέργειας το καθιστούν σήµερα ως µία από τις πιο δηµοφιλείς πηγές ενέργειας. Η πυρηνική ενέργεια: Η ανησυχία των ανθρώπων για ολική καταστροφή του περιβάλλοντος και την εξαφάνιση των επόµενων γενεών ολοένα µεγαλώνει και αυτό γίνεται σίγουρα πιο ξεκάθαρο µετά από τα δυστυχήµατα που έχουν προκληθεί τα τελευταία χρόνια [στην Ουκρανία (Τσερνόµπιλ), στην Πενσυλβάνια της Αµερικής και πολύ πρόσφατα στην Φουκουσίµα της Ιαπωνίας]. Ο χρόνος ηµιζωής των περισσοτέρων εκλυόµενων ραδιενεργών στοιχείων είναι τεράστιος και χρειάζονται εκατοντάδες, ακόµα και χιλιάδες, χρόνια για να εξαλειφθούν από την ατµόσφαιρα και το περιβάλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι αυτό του πλουτώνιου-239 το οποίο έχει χρόνο ηµιζωής χρόνια! Συνεπώς από τη στιγµή που θα ελευθερωθεί ραδιενέργεια στην ατµόσφαιρα εξαιτίας ενός πυρηνικού ατυχήµατος χρειάζονται πάρα πολλά χρόνια για να εξαφανιστεί εντελώς γεγονός που την καθιστά εξαιρετικά επιβλαβή για τον άνθρωπο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 2

12 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Συµπερασµατικά, οι µη ανανεώσιµες πηγές ενέργειας έχουν ορισµένα µειονεκτήµατα και κατά περιπτώσεις καταστροφικά. Όσον αφορά στα συµβατικά καύσιµα εκτιµάται ότι η ευρεία χρήση τους θα οδηγήσει κάποια στιγµή στην έλλειψη αυτών. Επιπρόσθετα η διαρκής επιβάρυνση του περιβάλλοντος από την καύση του άνθρακα και των παραγώγων του θα έχει ως αποτέλεσµα µετά από πολλά χρόνια την ολοσχερή καταστροφή του. Επειδή λοιπόν τα αποθέµατα συµβατικών καυσίµων λιγοστεύουν και η πυρηνική ενέργεια, όχι µόνο δε λύνει το ενεργειακό πρόβληµα αλλά το επιδεινώνει καταστρέφοντας ολοσχερώς τον πλανήτη σε περίπτωση δυστυχήµατος, οι άνθρωποι στρέφονται ολοένα και περισσότερο στις ανανεώσιµες πηγές ενέργειας Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας Λόγω των προβληµάτων των µη ανανεώσιµων πηγών ενέργειας που αναφέρθηκαν παραπάνω έχουν πλέον αναπτυχθεί οι λεγόµενες Ανανεώσιµες Πηγές Ενέργειας ή Ήπιες Μορφές Ενέργειας οι οποίες δε ρυπαίνουν το περιβάλλον. Οι ανανεώσιµες πηγές ενέργειας, για τις οποίες αναζητούνται συνεχώς τρόποι βελτίωσης και ανάπτυξής τους για τη διευκόλυνση του ανθρώπου και την προστασία του περιβάλλοντος, παρουσιάζονται συνοπτικά παρακάτω: Υδατοπτώσεις: Αποτελούν έναν καθαρό τρόπο παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας καθώς δεν εκπέµπουν ρύπους αφού δεν χρησιµοποιούν καύσιµα. ηµιουργώντας φράγµατα σε σηµεία όπου η µορφολογία του εδάφους είναι ευνοϊκή επιτυγχάνουµε την τροφοδοσία υδροστροβίλων ασταµάτητα. Παρά το γεγονός ότι είναι ένας αποδοτικός τρόπος παραγωγής ενέργειας η κατασκευή φραγµάτων µπορεί πολλές φορές να οδηγήσει σε αλλοίωση του περιβάλλοντος της περιοχής. Αιολική Ενέργεια: Είναι µία µορφή παραγωγής ενέργειας που γνωρίζει σηµαντική ανάπτυξη στη σηµερινή εποχή. Ο αέρας «παρέχεται δωρεάν και σε αφθονία και η έκλυση ρύπων είναι µηδαµινή». Η ανάπτυξη είναι και θα συνεχίσει να είναι ραγδαία καθώς τα πλεονεκτήµατα της εκµετάλλευσης της αιολικής ενέργειας επισκιάζουν τα µειονεκτήµατα της και υπόσχονται αδιάλειπτη και αποδοτική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας µε γνώµονα το περιβάλλον. Ηλιακή Ενέργεια: Μια αρκετά ενδιαφέρουσα µορφή ενέργειας καθώς η πηγή της, ο Ήλιος, είναι ανεξάντλητη. Ειδικά στην Ελλάδα, η οποία έχει το προνόµιο να απολαµβάνει µακράς διάρκειας ηλιοφάνεια ανά έτος η εκµετάλλευση του ήλιου έχει πλέον παγιωθεί. Φωτοβολταϊκά συστήµατα, ηλιακοί θερµοσίφωνες, βιοκλιµατικός σχεδιασµός κτιρίων είναι µερικά δείγµατα τρόπων εκµετάλλευσης αυτής της µορφής ενέργειας. Βιοµάζα: Η πιο αρχαία µορφή ανανεώσιµων πηγών ενέργειας. Οι πρωτόγονοι χρησιµοποιούσαν τη θερµότητα καίγοντας τα ξύλα(βιοµάζα) για να ζεσταθούν. Ακόµη φυτικά υπολείµµατα καθώς και ζωικά απόβλητα µετατρέπονται εύκολα σε ενέργεια. Η βιοµάζα είναι µια πηγή ενέργειας µε πολλές δυνατότητες και εφαρµογές που θα χρησιµοποιηθεί πολύ στο µέλλον. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 3

13 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Γεωθερµική Ενέργεια: Η ενέργεια σε µορφή νερού ή ατµού που αναβλύζει από τη γη (από ρήγµατα ή ηφαίστεια) και η οποία προέρχεται από τη θερµότητα που παράγεται απ' τη ραδιενεργό αποσύνθεση των πετρωµάτων της γης. Με το σηµερινό τεχνολογικό εξοπλισµό που διαθέτουµε µπορεί να καλύψει σηµαντικά ποσά ζήτησης ενέργειας εκµεταλλευόµενοι το θερµό νερό που βρίσκεται σε υψηλότερη θερµοκρασία στον πυρήνα της γης από εκείνο που βρίσκεται πάνω στη γη. Η θερµοκρασία του γεωθερµικού ρευστού ή ατµού είναι δυνατόν να έχει τιµές από 25 C µέχρι 350 C. Όταν τα γεωθερµικά ρευστά έχουν θερµοκρασία πάνω από 150 C η γεωθερµική ενέργεια χρησιµοποιείται κατά κύριο λόγο για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ενώ στην περίπτωση που η θερµοκρασία είναι χαµηλότερη, η γεωθερµική ενέργεια αξιοποιείται για τη θέρµανση κατοικιών, θερµοκηπίων, κτηνοτροφικών µονάδων κ.λπ. Ενέργεια κυµάτων, παλιρροϊκών κινήσεων και θαλάσσιων ρευµάτων: Το µειονέκτηµα είναι ότι υπάρχουν λίγοι σταθµοί µετατροπής αυτής της ενέργειας καθώς είναι δύσκολο να καλύψει ενεργειακές ανάγκες σε µεγάλη ζήτηση. Οι σταθµοί εγκαθίστανται σε σηµεία που ευνοούν την εκµετάλλευση του ύψους και της διάρκειας των κυµάτων. Γίνεται αποθήκευση του νερού καθώς ανεβαίνει η στάθµη του, που για να ξανακατέβει αναγκάζεται να περάσει µέσα από µια τουρµπίνα, παράγοντας ηλεκτρισµό. Έχει βρει εφαρµογή στην Αγγλία, τη Γαλλία, τη Ρωσία και αλλού όµως στην Ελλάδα αυτού του είδους η µετατροπή ενέργειας δεν έχει ανθίσει καθώς είναι δύσκολο να βρεθεί σηµαντική ενεργητικότητα των θαλασσών της χώρας µας. Ενέργεια από σεισµούς: Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει λόγος για παραγωγή ενέργειας από σεισµούς. Όµως υπάρχει το βασικό µειονέκτηµα ότι δεν µπορεί να γίνει ακριβώς γνωστό το πότε θα «ξυπνήσει» ο Εγκέλαδος. Για τον λόγο αυτό η αξιοποίηση των σεισµών ως µέθοδος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας δεν θεωρείται πολύ δυνατή Η κατάσταση στην Ελλάδα σήµερα Τα τελευταία χρόνια η ανθρωπότητα έχει κάνει στροφή στις φυσικές καθαρές πηγές ενέργειας υπό τον φόβο της καταστροφής του κόσµου από την µόλυνση του περιβάλλοντος. Πλέον όλες οι χώρες προσπαθούν εντατικά να εντάξουν τις ΑΠΕ στο ενεργειακό δυναµικό τους. Αναµφίβολα τα πλεονεκτήµατα από την εφαρµογή των Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας είναι πάρα πολλά. Αποτελούν πηγές ενέργειας οι οποίες συµβάλλουν στην απεξάρτηση των χωρών από συµβατικούς µη ανανεώσιµους ενεργειακούς πόρους και είναι ουσιαστικά ανεξάντλητες. Με τις ΑΠΕ αντιµετωπίζεται το βασικό πρόβληµα των εκποµπών του διοξειδίου του άνθρακα και άλλων επιβλαβών αερίων, και κατά συνέπεια το πρόβληµα του φαινόµενου του θερµοκηπίου και της µόλυνσης του περιβάλλοντος. Οι ΑΠΕ έχουν πλέον διαδοθεί ευρέως και αποτελούν κοµµάτι του ενεργειακού δυναµικού της Ελλάδας. Η Ελλάδα διαθέτει ενεργειακό δυναµικό (όπως ο άνεµος, ηλιοφάνεια κτλ.) το οποίο συγκριτικά µε τις υπόλοιπες χώρες είναι εξαιρετικά υψηλό. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 4

14 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Τα τελευταία χρόνια στην χώρα µας παρατηρείται µεγάλο ενδιαφέρον για την εγκατάσταση τόσο αιολικών όσο και φωτοβολταϊκών συστηµάτων είτε για οικιακή χρήση είτε ως επιχειρηµατική δραστηριότητα. Η ελάχιστη συντήρηση που απαιτείται µετά την εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού συστήµατος, η ευελιξία στην εφαρµογή και εγκατάστασή του, η αθόρυβη λειτουργία του, η δυνατότητα αποθήκευσης της παραγόµενης ενέργειας στο δίκτυο καθώς και η δυνατότητα επέκτασης του συστήµατος ανάλογα µε τις ενεργειακές ανάγκες είναι ορισµένα από τα πλεονεκτήµατα των φωτοβολταϊκών συστηµάτων. Το ποσοστό συµµετοχής των ΑΠΕ στην συνολική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην χώρα µας αυξήθηκε από 2,1% (2006) σε 5,2% (2011) σύµφωνα µε έρευνα της ICAP Group για τις ΑΠΕ. Πρώτα έρχονται τα αιολικά πάρκα τα οποία καλύπτουν το 68% της συνολικής εγκατεστηµένης δυναµικότητας (το 2011) και ακολουθούν τα φωτοβολταϊκά µε 21,6%. 1.3 Η ηλιακή ακτινοβολία Ο ήλιος είναι ένα αστέρι 5 δισεκατοµµυρίων χρόνων και αναµένεται να ζήσει άλλα τόσα! Η µετατροπή του υδρογόνου σε ήλιο µέσω των πυρηνικών αντιδράσεων που λαµβάνουν χώρα στο εσωτερικό του είναι η αιτία που ο ήλιος παρουσιάζει τέτοια υψηλή θερµοκρασία (5.800Κ στην επιφάνεια και Κ στο εσωτερικό του) [1]. Η Ηλιακή ακτινοβολία κατέχει κύριο ρόλο στην οµαλή λειτουργία των οικοσυστηµάτων. Τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης χρησιµοποιούν την ηλιακή ενέργεια και σε συνδυασµό µε το νερό και το διοξείδιο του άνθρακα συνθέτουν τα αναγκαία θρεπτικά συστατικά. Στη συνέχεια τα φυτά καταναλώνονται από τα ζώα δηµιουργώντας έτσι την τροφική αλυσίδα του πλανήτη µας. Είναι λοιπόν κατανοητό ότι η ηλιακή ακτινοβολία είναι ο υποκινητής της ζωής του πλανήτη. Η ηλιακή ενέργεια, η οποία προσπίπτει στη γη µε τη µορφή ακτινοβολίας, είναι ουσιαστικά η κύρια πηγή ενέργειας του πλανήτη µας. Καθώς η ηλιακή ακτινοβολία δεν κατανέµεται οµοιόµορφα στην επιφάνεια της γης αποτελεί τον κύριο παράγοντα ο οποίος διαµορφώνει το κλίµα της εκάστοτε περιοχής (άνεµοι, εξάτµιση νερού, σύννεφα, βροχές, ποτάµια). Αντιλαµβανόµαστε, λοιπόν, τη σπουδαιότητα του ήλιου και της ενέργειας που µας παρέχει. Εφόσον στην Ελλάδα ο ήλιος µας παρέχεται πλουσιοπάροχα τις περισσότερες µέρες του χρόνου και «δωρεάν», η εκµετάλλευση της ηλιακής ακτινοβολίας (εικόνα 1.1) είναι ο πιο εύκολος και αποδοτικός τρόπος εξοικονόµησης ενέργειας. Η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας, η ενέργεια ανά τετραγωνικό µέτρο που φτάνει στην επιφάνεια της γης δηλαδή, επηρεάζεται από ποικίλους παράγοντες. Μερικοί από αυτούς είναι η γεωγραφική θέση του τόπου(το γεωγραφικό πλάτος), η κλίση της επιφάνειας που συλλέγει τον ήλιο, η εποχή, η µέρα, η ώρα, το ύψος του τόπου, οι καιρικές συνθήκες, οι συγκεντρώσεις διάφορων αερίων εκείνη την ώρα καθώς επίσης και διαφόρων υγρών και στερεών στοιχείων. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 5

15 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Η ατµόσφαιρα τροποποιεί σηµαντικά την απ ευθείας ακτινοβολία από τον ήλιο µε τους εξής µηχανισµούς: Α) απορρόφηση του φωτός από διάφορα αέρια τα συνιστώντα την ατµόσφαιρα Β) διάχυση από µόρια αερίων Γ)Απορρόφηση και περίθλαση από σκόνη και αέρια [2] Η ακτινοβόληση που φτάνει στο έδαφος µεταβάλλεται κατά τη διάρκεια της ηµέρας µε την κίνηση του ήλιου και των σύννεφων. Μετριέται συνήθως σε µονάδες Watts ανά τετραγωνικό µέτρο (W/m2). Σε πολύ καθαρό καιρό η ακτινοβόληση που φθάνει σε µία επιφάνεια στραµµένη προς τον ήλιο είναι περίπου 1000w/m2 και ονοµάζεται «πλήρης ήλιος» ή «ένας ήλιος» ή «ένταση ΑΜ1».[2] Η έννοια των watts σε αυτή την περίπτωση είναι µία µέτρηση «ισχύος φωτός» και δεν αφορά στον ηλεκτρισµό. Εικόνα 1.1: Ηλιακή ακτινοβολία στην Ελλάδα [3] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 6

16 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή 1.4 Το φωτοβολταϊκό φαινόµενο Ιστορική αναδροµή Πρώτος αντιλήφθηκε το 1839 το φωτοβολταϊκό φαινόµενο ο Alexandre - Edmond Becquerel (24 March May 1891) (εικόνα 1.2). Με τον όρο φωτοβολταϊκό (Φ/Β) φαινόµενο εννοούµε τη µετατροπή της ηλιακής ενέργειας σε ηλεκτρική. Τα φωτοβολταϊκά στοιχεία είναι δίοδοι ηµιαγωγού µε τη µορφή ενός δίσκου, (δηλαδή η ένωση p-n εκτείνεται σε όλο το πλάτος του δίσκου), που δέχονται ηλιακή ακτινοβολία. Κάθε φωτόνιο της ακτινοβολίας µε ενέργεια ίση ή µεγαλύτερη από το ενεργειακό διάκενο του ηµιαγωγού, έχει τη δυνατότητα να απορροφηθεί σε ένα χηµικό δεσµό και να ελευθερώσει ένα ηλεκτρόνιο. ηµιουργείται έτσι, όσο διαρκεί η ακτινοβόληση, µια περίσσεια από ζεύγη φορέων(ελεύθερα ηλεκτρόνια και οπές), πέρα από τις συγκεντρώσεις που αντιστοιχούν στις συνθήκες ισορροπίας. Οι φορείς αυτοί, καθώς κυκλοφορούν στο στερεό (και εφόσον δεν επανασυνδεθούν µε φορείς αντίθετου πρόσηµου), µπορεί να βρεθούν στην περιοχή της ένωσης p-n οπότε θα δεχθούν την επίδραση του ενσωµατωµένου ηλεκτροστατικού της πεδίου.[4] Έτσι τα ελεύθερα ηλεκτρόνια εκτρέπονται προς το τµήµα τύπου n και οι οπές εκτρέπονται προς το τµήµα τύπου p,µε αποτέλεσµα να δηµιουργηθεί µία διαφορά δυναµικού ανάµεσα στους ακροδέκτες των δύο τµηµάτων της διόδου. ηλαδή, η διάταξη αποτελεί µία πηγή ηλεκτρικού ρεύµατος, που διατηρείται όσο διαρκεί η πρόσπτωση του ηλιακού φωτός πάνω στην επιφάνεια του στοιχείου. Η εκδήλωση της διαφοράς δυναµικού ανάµεσα στις δύο όψεις του φωτιζόµενου δίσκου, η οποία αντιστοιχεί σε ορθή πόλωση της διόδου, ονοµάζεται φωτοβολταϊκό φαινόµενο.[4] Εικόνα 1.2: Alexandre-Edmond Becquerel. Ανακάλυψε το φωτοβολταϊκό φαινόµενο το [5] Το φωτοβολταϊκό φαινόµενο παρατηρήθηκε για πρώτη φορά κατά την καταβύθιση µεταλλικών ηλεκτροδίων σε ηλεκτρολύτες και κατά την οποία παράχθηκε ηλεκτρικό ρεύµα. Τότε όµως δεν διαφαινόταν η ευρεία µελλοντική αξιοποίησή του. 98 χρόνια µετά (το 1937) έγινε η κατασκευή του πρώτου φωτοβολταϊκού στοιχείου. Το στοιχείο αυτό είχε βέβαια πολύ µικρή απόδοση και λέγεται ότι απέδιδε το 1% της προσπίπτουσας ηλιακής ενέργειας. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 7

17 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Το 1952, έχοντας περάσει 15 χρόνια, ανακαλύφθηκε η µέθοδος της τηγµένης ζώνης, κατά την οποία ήταν δυνατή η παραγωγή στερεών φωτοβολταϊκών στοιχείων απαλλαγµένων από άλλες προσµίξεις. Το 1954 χρησιµοποιήθηκε το πυρίτιο, το οποίο είχε ως αποτέλεσµα την αύξηση του βαθµού απόδοσης στο 6%. Από την παραπάνω χρονολογία και µετά άρχισε η παραγωγή των πρώτων φωτοβολταϊκών στοιχείων τα οποία και δόθηκαν στην ελεύθερη αγορά. Το 1958 εκτοξεύτηκε ο πρώτος δορυφόρος που τροφοδοτήθηκε µε ηλιακή ενέργεια (εικόνα 1.3). Μερικά χρόνια αργότερα, το 1972, άρχισαν να κατασκευάζονται φωτοβολταϊκά στοιχεία µε µεγαλύτερη απόδοση η οποία έφθανε το 14%. Αξιοσηµείωτο είναι το γεγονός ότι το 1981 πάνω από την Μάγχη πέταξε το πρώτο αεροπλάνο το οποίο είχε περισσότερα από ηλιακά στοιχεία. Τα στοιχεία αυτά απέδιδαν ισχύ άνω των 2,7KW. ύο χρόνια αργότερα λειτούργησε ο πρώτος αξιόλογος φωτοβολταϊκός σταθµός, στη Βικτροβίλ, µε ισχύ 1000KW. Τέλος, ένα χρόνο αργότερα δραστηριοποιήθηκε και η Ιαπωνία στην κατασκευή φωτοβολταϊκών µονάδων που η απόδοσή τους έφτανε στο 5%. Στην συνέχεια ακολούθησε µια αύξηση των κατασκευαστών των φωτοβολταϊκών µονάδων καθώς, από εκεί και ύστερα, στο παιχνίδι µπήκαν και άλλες χώρες της Ευρώπης και της Ασίας. Εικόνα 1.3: Vanguard 1. Ο πρώτος δορυφόρος που τροφοδοτήθηκε µε ηλιακή ενέργεια το [6] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 8

18 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή 1.5 Πλεονεκτήµατα Μειονεκτήµατα φωτοβολταϊκών συστηµάτων Η χρήση των φωτοβολταϊκών συστηµάτων είναι πλέον αρκετά διαδεδοµένη χάρη στα πολλαπλά πλεονεκτήµατά τους τα οποία αναφέρονται στην συνέχεια: Λειτουργούν αθόρυβα εν απαιτείται χρήση καυσίµων για να λειτουργήσει ένα φωτοβολταϊκό σύστηµα συνεπώς δεν υπάρχει και πρόβληµα προµήθειας καυσίµων εν προκαλούν κανενός είδους ρύπανση Υπάρχει δυνατότητα επέκτασης ήδη υπαρχόντων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων χωρίς να καταργηθούν οι παλιές Έχουν ελάχιστο κόστος συντήρησης και απασχόλησης προσωπικού καθώς η επίβλεψη µιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης µπορεί να γίνει και εξ αποστάσεως Τα φωτοβολταϊκά πλαίσια έχουν ήδη µεγάλη διάρκεια ζωής και µε την πρόοδο της τεχνολογίας θα υπάρξουν και καλύτερα αποτελέσµατα στο άµεσο µέλλον Η εγκατάσταση των φωτοβολταϊκών συστηµάτων είναι εύκολή και πολύ απλή στην χρήση τους από τους καταναλωτές Αποτελούν ένα µέτρο κατά της αστυφιλίας καθώς µπορεί να αποτελέσει επένδυση ακόµα και για αγρότες της επαρχίας Με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη της τεχνολογίας η απόδοση των φωτοβολταϊκών πλαισίων όλο και αυξάνεται Μπορούν να λειτουργήσουν και αυτόνοµα µε σκοπό την αποδέσµευση των καταναλωτών από τα δίκτυα ηλεκτροδότησης Υπάρχει ευελιξία στην δυνατότητα εγκατάστασης οποιασδήποτε ισχύος ανάλογα µε τον χώρο που θα γίνει η εγκατάσταση Πέρα από τα παραπάνω πλεονεκτήµατα όµως τα φωτοβολταϊκά συστήµατα έχουν και κάποια µειονεκτήµατα που, αν και είναι λιγότερα, δεν µπορούν να παραλειφθούν. Όπως: Ο χρόνος απόσβεσης µιας φωτοβολταϊκής εγκατάστασης σε συνδυασµό και µε το κόστος συντήρησής της είναι θεωρητικά υπολογισµένος και όχι ακόµα επιβεβαιωµένος Μπορεί να υπάρξουν αισθητικά προβλήµατα στον χώρο στον οποίο θα γίνει η εγκατάσταση Γίνεται δέσµευση χώρου µεγάλης έκτασης σε περιπτώσεις µονάδων παραγωγής ενέργειας προς πώληση Είναι αβέβαιος ο χρόνος αγοράς του παραγόµενου, από τα φωτοβολταϊκά, ρεύµατος από τον φορέα ηλεκτρικής ενέργειας Το κόστος για περιστρεφόµενες βάσεις (για να είναι για µεγαλύτερο χρονικό διάστηµα οι ακτίνες του ήλιου κάθετες) είναι πολύ υψηλό Αν η εγκατάσταση βρίσκεται σε αγροτική περιοχή τότε το κόστος προστασίας και ασφάλειάς της από κακόβουλες ενέργειες είναι πολύ υψηλό Οι τιµές προµήθειας και εγκατάστασης τόσο των πλαισίων όσο και των µετατροπέων είναι προς το παρόν αρκετά υψηλό. Όπως φαίνεται τα περισσότερα µειονεκτήµατα αφορούν εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών πάρκων και όχι οικιακά φωτοβολταϊκά συστήµατα. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 9

19 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή 1.6 Ανακύκλωση Φωτοβολταϊκών H συλλογή και ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών δεν είναι ακόµα υποχρεωτική και δεν προβλέπεται από την ισχύουσα σήµερα νοµοθεσία. Μέχρι κάτι τέτοιο να γίνει υποχρεωτικό από τη νοµοθεσία η ανακύκλωσή τους είναι ένα γεγονός το οποίο έχει σχεδιαστεί και έχει µπει εθελοντικά σε εφαρµογή από την παγκόσµια βιοµηχανία των φωτοβολταϊκών. Υπάρχει η δέσµευση, από την ευρωπαϊκή βιοµηχανία φωτοβολταϊκών, συλλογής τουλάχιστον του 65% των φωτοβολταϊκών που έχουν εγκατασταθεί στην Ευρώπη από το 1990 και µετά και ανακύκλωσης του 85% των υλικών. Κατά την διάρκεια µιας κλειστής διαδικασίας ανακύκλωσης µπορεί να ανακτηθεί το 95% των υλικών των ηµιαγωγών το οποίο θα χρησιµοποιηθεί στην συνέχεια στην κατασκευή νέων φωτοβολταϊκών στοιχείων. Το γυαλί έχει δυνατότητα να χρησιµοποιηθεί ξανά σε ποσοστό της τάξης του 90% για την κατασκευή άλλων προϊόντων. Μέλη της επαγγελµατικής ένωσης PV Cycle, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι κατασκευαστές δηλαδή, έχουν αναλάβει την υλοποίηση ενός συστήµατος συλλογής και ανακύκλωσης όλων των φωτοβολταϊκών συστοιχιών που φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους. Πάντως λόγω της σχετικά πρόσφατης έναρξης ευρείας χρήσης των φωτοβολταϊκών, δεν αναµένεται να υπάρχει ουσιαστικός όγκος τέτοιων απορριµµάτων µέχρι το Από σχετικές µελέτες γίνεται εκτίµηση ότι η συνολική µάζα διαθέσιµων για ανακύκλωση απορριµµάτων θα είναι τόνοι το 2030 και τόνοι το 2040 [Schlenker and Wambach, 2005]. Η ανακύκλωση τόσο των ελαττωµατικών φωτοβολταϊκών σο και αυτόν που έχουν εξαντλήσει τα χρόνια λειτουργίας τους είναι σηµαντικό να γίνεται και για λόγους ενεργειακής εξοικονόµησης. Μετά από πληθώρα µελετών για την ανακύκλωση των φωτοβολταϊκών, το 2003 η γερµανική Solar AG κατασκεύασε ένα πιλοτικό εργοστάσιο ανακύκλωσης πλαισίων πυριτίου στο Freiberg. Εκεί γίνεται ανακύκλωση τόσο πλαισίων όσο και µεµονωµένων κυττάρων. Τα πλαίσια διαχωρίζονται στα συστατικά τους σε έναν λέβητα στους 500 ο C. Τα αποσυναρµολογηµένα κύτταρα επεξεργάζονται εκ νέου και είναι δυνατό να επαναχρησιµοποιηθούν. Τα ανακυκλωµένα κύτταρα όµως παρουσιάζουν το µικρό µειονέκτηµα ότι έχουν ελαφρώς µικρότερη απόδοση από τα αρχικά. 1.7 Εγκατεστηµένη Ισχύς φωτοβολταϊκών για το 2011 α) ιεθνής κατάσταση Από την τελευταία ενηµέρωση των στατιστικών που ανακοινώθηκαν από το Σύνδεσµο Εταιριών Φωτοβολταϊκών στην (εικόνα 1.4) φαίνεται η διεθνής αγορά φωτοβολταϊκών από το 2001 έως το Είναι εµφανής η ραγδαία αύξησή της αγοράς τους όλα αυτά τα χρόνια. Πιο συγκεκριµένα, παρατηρούµε ότι το 2001 η ετήσια εγκατεστηµένη ισχύς ήταν µόλις 334ΜWp ενώ το 2011 έφτασε τα MWp. Η συνολική εγκατεστηµένη ισχύς ήταν 1.762MWp και MWp αντίστοιχα. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 10

20 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Εικόνα 1.4: Η διεθνής αγορά φωτοβολταϊκών από το 2001 έως το 2011 [7] Όσον αφορά στην εγκατεστηµένη ισχύ (MWp) για το 2011(εικόνα 1.5) αναλυτικά προκύπτει ότι η Ιταλία έρχεται πρώτη µε MWp ενώ η Ελλάδα είναι στη δέκατη θέση µε 426ΜWp. Εικόνα 1.5: Καταµερισµός εγκατεστηµένης ιχύος φωτοβολταϊκών 2011 παγκοσµίως [7] Στα στατιστικά για την εγκατεστηµένη ισχύ ανά κάτοικο το 2011 (εικόνα 1.6) την πρωτιά κατέχει πάλι η Ιταλία µε 160 Wp/κάτοικο ενώ η Ελλάδα καταλαµβάνει την Πέµπτη θέση µε 39,5 Wp/κάτοικο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 11

21 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Εικόνα 1.6: Εγκατεστηµένη ισχύς φωτοβολταϊκών το 2011 ανά κάτοικο παγκοσµίως [7] Από την παρακάτω εικόνα (εικόνα 1.7), στην οποία φαίνεται ο επιµερισµός της εγκατεστηµένης ισχύος στις διάφορες χώρες για το 2011, βλέπουµε ότι στην Ελλάδα αντιστοιχεί µερίδιο 1,4%. Εικόνα 1.7: Μερίδιο νέας εγκατεστηµένης ισχύος φωτοβολταϊκών 2011 [7] Γενικά για το 2011 όπως φαίνεται από την παρακάτω εικόνα (εικόνα 1.8) ΜW εγκατεστηµένης ισχύος στην Ευρώπη παράγονται από φωτοβολταϊκά και ακολουθούν το αέριο και τα αιολικά µε 9.718MW και 9.616MW αντίστοιχα. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 12

22 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Εικόνα 1.8: Νέα εγκατεστηµένη ισχύς στην Ευρώπη το 2011 [7] β) Κατάσταση στην Ελλάδα Σύµφωνα µε τα στατιστικά της ελληνικής αγοράς για το 2011 όπως ανακοινώθηκαν από το Σύνδεσµο Εταιριών Φωτοβολταϊκών, η ετήσια εγκατεστηµένη ισχύς φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα (εικόνα 1.9) ήταν 425,9 ΜWp συνολικά (διασυνδεδεµένα και αυτόνοµα συστήµατα). Η συνολική εγκατεστηµένη ισχύς φωτοβολταϊκών ήταν 631,3 MWp, τα οποία προέρχονται από [7]: Φωτοβολταϊκά πάρκα στο διασυνδεδεµένο σύστηµα που καταγράφονται από τον ΛΑΓΗΕ Φωτοβολταϊκά πάρκα στα µη διασυνδεδεµένα νησιά που καταγράφονται από τη ΕΗ Οικιακά συστήµατα στο διασυνδεδεµένο σύστηµα που καταγράφονται από τη ΕΗ Οικιακά συστήµατα στα µη διασυνδεδεµένα νησιά που καταγράφονται από τη ΕΗ [7] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 13

23 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Εικόνα 1.9: Εγκατεστηµένη ισχύς φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα το 2011 [7] Στην εικόνα που ακολουθεί (εικόνα 1.10) φαίνεται η ραγδαία εξέλιξη της ελληνικής αγοράς φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2006 έως Το 2006 παρατηρούµε ότι η ετήσια εγκατεστηµένη ισχύς ήταν µόλις 1,3 MWp ενώ το 2011 ανέρχεται στα 425,9 MWp. Εικόνα 1.10: Ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών το 2011 [7] Εξίσου σηµαντικό είναι να δούµε πώς αυτή η ραγδαία εξέλιξη των φωτοβολταϊκών έχει θετική επίδραση στον τοµέα της εργασίας. Σύµφωνα µε τα ίδια στατιστικά, οι ισοδύναµες θέσεις πλήρους απασχόλησης, ανέρχονται στις και αφορούν τους άµεσα απασχολούµενους στον κλάδο των φωτοβολταϊκών. Αν προσθέσουµε και τις έµµεσες θέσεις εργασίας που διασώζονται στην ευρύτερη οικονοµία λόγω τόνωσης της κατανάλωσης, ο συνολικός αριθµός ισοδύναµων θέσεων πλήρους απασχόλησης ανέρχεται σε [7] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 14

24 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή 1.8 Παραδείγµατα καινοτόµων εφαρµογών στον πλανήτη Στην Ισπανία κατασκευάστηκε το πρώτο φωτοβολταϊκό πάρκο από την εταιρία Torresol Energy, η οποία βρήκε τρόπο να ξεπεράσει το βασικότερο πρόβληµα των φωτοβολταϊκών σταθµών: την παραγωγή ενέργειας ακόµα και όταν ο ήλιος έχει δύσει. Το εν λόγω φωτοβολταϊκό πάρκο, µε το όνοµα Gemasolar (εικόνα 1.11), έχει συνολική ισχύ 19,9MW, έχει δύο δεξαµενές µε ένα σχεδιασµό χηµικών τα οποία έχουν την δυνατότητα να κατακρατούν το 99% της θερµότητας που παράγεται στο φωτοβολταϊκό πάρκο µε σκοπό να χρησιµοποιηθεί αργότερα. Ουσιαστικά ο ρόλος των χηµικών είναι παρόµοιος µε τον ρόλο µιας µπαταρίας και αντέχουν για 15 ώρες. Η ετήσια παραγωγή του σταθµού είναι ΜWh ποσό ικανό για την ετήσια τροφοδότηση νοικοκυριών. Η ετήσια παραγωγή ηλεκτρισµού από το παραπάνω πάρκο ισοδυναµεί µε ένα πάρκο ισχύος 50ΜW, δηλαδή 30MW περισσότερα από την εγκατεστηµένη ισχύ στο Gemasolar. Εικόνα 1.11: Πάρκο Gemasolar στην Ισπανία. [8] Στην Ευρώπη τα φωτοβολταϊκά στις στέγες µπορεί να µην αποτελούν ακόµα στις µέρες µας µια συνηθισµένη εικόνα αλλά στην Ασία, και ειδικότερα στο Μπαγκλαντές, το θέαµα αυτό είναι πολύ διαδεδοµένο. Ο αριθµός των νοικοκυριών που τροφοδοτούνται αποκλειστικά µε φωτοβολταϊκά ξεπερνάει το ! Η έλλειψη υποδοµών στην χώρα είχε ως αποτέλεσµα να παράγεται από τα εργοστάσια λιγότερο ρεύµα από όσο απαιτείται, µε αποτέλεσµα το 60% των κατοίκων (περίπου άνθρωποι) να µην έχουν πρόσβαση στον ηλεκτρισµό. Εποµένως το Μπαγκλαντές έριξε όλο το βάρος στην ανάπτυξη του τοµέα των οικιακών φωτοβολταϊκών και µε την κρατική υποστήριξη κατάφεραν οι κάτοικοι να αγοράσουν τα πλαίσια αποπληρώνοντάς τα µε µικρές µηνιαίες δόσεις. Η κυβέρνηση είχε βάλει αρχικά ως στόχο την τροφοδότηση ενός εκατοµµυρίου νοικοκυριών, ο οποίος ξεπεράστηκε 18 µήνες νωρίτερα από ότι είχε υπολογιστεί. Νέος στόχος της κυβέρνησης του Μπαγκλαντές είναι µέχρι το 2014 να τροφοδοτούνται αποκλειστικά µε φωτοβολταϊκά 2,5 εκατοµµύρια νοικοκυριά. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 15

25 Κεφάλαιο 1 - Εισαγωγή Εικόνα 1.12: Φωτοβολταϊκά σε στέγη [9] Έχει κατασκευαστεί ηλιακό τούνελ (εικόνα 1.13) για την εξυπηρέτηση της υψηλής ταχύτητας σιδηροδροµικής γραµµής Παρίσι Άµστερνταµ (µήκους 3.2 χλµ) η οροφή του οποίου είναι καλυµµένη µε ηλιακά πάνελ. Το συγκεκριµένο τούνελ είχε αρχικά κατασκευαστεί για την προστασία των δασών της περιοχής, ώστε η γραµµή να τα παρακάµψει και να περάσει µέσα από βουνά. Ο ρόλος του πλέον είναι ακόµα περισσότερο περιβαλλοντικός καθώς οι ηλιακοί συλλέκτες είναι ικανοί να ηλεκτροδοτήσουν όλα τα τρένα του Βελγίου για µια µέρα το χρόνο, χωρίς να συγκαταλέγεται η πλήρης ρευµατοδότηση του σιδηροδροµικού σταθµού στο Antwerp. Εικόνα 1.13: Ηλιακό Τούνελ Παρίσι - Άµστερνταµ [10] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 16

26 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ο «ΗΜΙΑΓΩΓΟΙ ΚΑΙ ΕΙ Η ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ» 2.1 Η δοµή των ηµιαγωγών και η ενεργειακή διέγερσή τους Υλικά κατάλληλα για την κατασκευή των φωτοβολταϊκών στοιχείων είναι οι ηµιαγωγοί. Τα ηµιαγωγά σώµατα παρουσιάζουν ηλεκτρική αγωγιµότητα µεταξύ αγωγών και µονωτών. Κατά βάση είναι τετρασθενή στοιχεία µε τετραεδρική κρυσταλλική δοµή όπως το πυρίτιο και το γερµάνιο. Μπορούν όµως να χρησιµοποιηθούν και χηµικές ενώσεις όπως είναι το αρσενιούχο γάλλιο και το θειούχο κάδµιο. Για την ανάλυση θα παρουσιάσουµε [4] το πυρίτιο που είναι και το πιο συνηθισµένο υλικό για την κατασκευή των ηλιακών στοιχείων. Τα άτοµα θα θεωρηθούν ότι βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο στο σχήµα 2.1 : Σχήµα 2.1: Πλέγµα Πυριτίου [4] Στην περίπτωση της θεµελιώδους ενεργειακής κατάστασης (σε χαµηλές θερµοκρασίες) το υλικό συµπεριφέρεται ως µονωτής διότι δεν παρουσιάζει ηλεκτρική αγωγιµότητα. Αυτό συµβαίνει γιατί το κάθε άτοµο πυριτίου ενώνεται µε 4 γειτονικά άτοµα µε χηµικούς δεσµούς στον καθένα από τους οποίους συµµετέχουν 2 κοινά ηλεκτρόνια. Άρα τα ηλεκτρόνια σθένους χρησιµοποιούνται αποκλειστικά στους δεσµούς και δεν υπάρχουν ελεύθερα ώστε να δηµιουργηθεί ηλεκτρικό ρεύµα. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 17

27 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων Στην περίπτωση όµως που σε αυτά τα ηµιαγωγά στοιχεία δοθεί ενέργεια µέσω θερµότητας ή ακτινοβολίας ελευθερώνονται πολλά ηλεκτρόνια από τους δεσµούς. Αυτά τα ηλεκτρόνια έχοντας αποκτήσει κινητική ενέργεια λόγω θερµότητας προδίδουν στο ηµιαγωγό υλικό ηλεκτρική αγωγιµότητα. Να σηµειωθεί πως τα ηλεκτρόνια που ελευθερώνονται (ηλεκτρόνια αγωγιµότητας) δεν καταστρέφουν την κρυσταλλική δοµή του πλέγµατος καθώς οι τρεις δεσµοί που αποµένουν στο άτοµο επαρκούν για να συγκρατηθεί το πλέγµα. Φεύγοντας από τους δεσµούς τα ελεύθερα πλέον ηλεκτρόνια αφήνουν πίσω τους κενές θέσεις, τις οπές, οι οποίες συµβολίζονται µε h. Αυτές οι κενές θέσεις παγιδεύουν µε τη σειρά τους ελεύθερα ηλεκτρόνια µε χαµηλή ενέργεια. Όταν εφαρµοστεί εξωτερικό ηλεκτρικό πεδίο η κίνηση της οπής είναι αντίθετη µε αυτή των αρνητικά φορτισµένων ηλεκτρονίων και δηµιουργείται ένα ηλεκτρικό ρεύµα. Η οπή είναι µία πλασµατική οντότητα απλά θεωρείται ως ένας φορέας ηλεκτρικού ρεύµατος αντίθετης πολικότητας από τα ηλεκτρόνια. Στο παρακάτω σχήµα (σχήµα 2.2) σηµειώνονται οι διάφορες ενεργειακές ζώνες στους ηµιαγωγούς. Η ζώνη σθένους αποτυπώνει την ενεργειακή ζώνη των ηλεκτρονίων σθένους. Η ζώνη αγωγιµότητας σχηµατίζεται από τις ενεργειακές στάθµες των ελευθέρων ηλεκτρονίων ενώ η απόστασή τους αποτελεί το ενεργειακό χάσµα E g και δηλώνει την ενέργεια που απαιτείται να έχει ένα ηλεκτρόνιο σθένους για να γίνει ελεύθερο αφήνοντας πίσω του µία οπή. Σχήµα 2.2: ιάγραµµα ενεργειακών ζωνών στους ηµιαγωγούς [4] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 18

28 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων 2.2 Οι ηµιαγωγοί προσµίξεων Έστω ότι έχουµε ένα τήγµα ενός αγωγού ο οποίος έχει κατασκευαστεί από ένα τετρασθενές στοιχείο, από πυρίτιο για παράδειγµα και το νοθεύουµε µε ένα πεντασθενές στοιχείο, έστω µε αρσενικό (σχήµα 2.3). Όταν το υλικό κρυώσει και γίνει σταθερό σχηµατίζεται και πάλι κρυσταλλική δοµή µε τη διαφορά όµως ότι ορισµένες θέσεις του πλέγµατος έχουν καταληφθεί από άτοµα αρσενικού ενώ προηγουµένως στις θέσεις αυτές βρίσκονταν άτοµα πυριτίου. Όπως αναφέρθηκε το αρσενικό είναι πεντασθενές στοιχείο, οπότε στο νέο κρυσταλλικό πλέγµα τα τέσσερα ηλεκτρόνια σθένους του αρσενικού θα κάνουν οµοιοπολικούς δεσµούς µε τα τέσσερα αντίστοιχα ηλεκτρόνια σθένους πυριτίου των γειτονικών ατόµων. Το πέµπτο ηλεκτρόνιο σθένους του αρσενικού αν λάβει λίγη ενέργεια έχει τη δυνατότητα να αποσπασθεί από τον πυρήνα και να κινηθεί ελεύθερα. Έτσι το άτοµο του As γίνεται ένα θετικό ιόν και αποκαλείται δότης ηλεκτρονίων. Σχήµα 2.3: Πρόσµιξη πυριτίου µε άτοµα αρσενικού. [4] Στην περίπτωση τώρα που νοθεύουµε τον ηµιαγωγό πυριτίου µε ένα τρισθενές στοιχείο, το βόριο για παράδειγµα (σχήµα 2.4), τα τρία ηλεκτρόνια σθένους του ατόµου του βορίου ενώνονται και σχηµατίζουν οµοιοπολικούς δεσµούς µε τρία άτοµα του τετρασθενούς ατόµου πυριτίου άρα δηµιουργούνται κενές θέσεις. Με την απορρόφηση λίγης ενέργειας, ένα ηλεκτρόνιο από ένα γειτονικό πλήρη δεσµό µπορεί να µετακινηθεί προς την κενή θέση, αφήνοντας στην προηγούµενη θέση του µία οπή. Συγχρόνως µε την απόκτηση του παραπάνω ηλεκτρονίου και τη συµπλήρωση του τέταρτου δεσµού του, το άτοµο Β φορτίζεται αρνητικά, δηλαδή µετατρέπεται σε αρνητικά φορτισµένο ιόν που µένει ακίνητο στο κρυσταλλικό πλέγµα.[4] Έτσι το άτοµο του Βορίου που γίνεται ένα αρνητικό ιόν, αποκαλείται αποδέκτης ηλεκτρονίων. Σχήµα 2.4: Πρόσµιξη Πυριτίου µε άτοµα Βορίου. [4] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 19

29 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων ων Εισάγοντας λοιπόν ξένα άτοµα σε έναν ενδογενή ηµιαγωγό δηµιουργούµε έναν νέο ηµιαγωγό µε διαφορετική συγκέντρωση φορέων. ιακρίνουµε λοιπόν τους ηµιαγωγούς προσµίξεων σε δύο κατηγορίες, κατηγορίες τύπου-n και τύπου-p. Στους ηµιαγωγούς τύπου-n σε υψηλότερη συγκέντρωση βρίσκονται οι δότες άρα το ρεύµα δηµιουργείται ηµιουργείται από τα ελεύθερα ηλεκτρόνια. Στην αντίθετη περίπτωση όταν σε µεγαλύτερη συγκέντρωση είναι οι αποδέκτες οι ηµιαγωγοί προσµίξεως καλούνται τύπου-p. 2.3 Η ένωση p-n και η δίοδος των ηµιαγωγών H διάχυση των φορέων είναι η κυριότερη αιτία εµφάνισης των χαρακτηριστικών των ηµιαγωγών και όχι η δηµιουργία φορέων. Όταν έρθει σε επαφή µέρος ηµιαγωγού τύπου-p και µέρος ηµιαγωγού τύπου-n σχηµατίζεται η ένωση p-n και τότε αρχίζει η διάχυση φορέων από το ένα µέρος στο άλλο (σχήµα 2.5). Μερικές οπές από τον ηµιαγωγό τύπου-p διαχέονται προς το υλικό τύπου-n τύπου στο οποίο οι οπές είναι λιγότερες. Αντίστοιχα ελεύθερα ηλεκτρόνια που βρίσκονται σε περίσσεια στο υλικό τύπου-n αρχίζουν να διαχέονται προς τον ηµιαγωγό τύπου-p. Έτσι στην επιφάνεια που χωρίζει τα δύο υλικά ανατρέπεται η κατάσταση ισορροπίας και εκεί αυξάνεται η συγκέντρωση των φορέων µειονότητας των δύο υλικών. Για να επανέλθει η κατάσταση ισορροπίας θα πρέπει να επανασυνδεθούν οι φορείς µέχρι οι τιµές των συγκεντρώσεων να επαληθεύουν το νόµο δράσης των µαζών. Σχήµα 2.5: Μεταβολή συγκέντρωσης φορέων κατά µήκος µίας ένωσης p-n. [4] Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 20

30 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων ίοδος ηµιαγωγού ή δίοδος απλά καλείται µία ένωση p-n και µία ηλεκτρική σύνδεση σε κάθε µέρος της ένωσης. Τα αρνητικά και τα θετικά ιόντα στα οποία µετατράπηκαν οι αποδέκτες και οι δότες στο υλικό τύπου-p και τύπου-n αντίστοιχα παραµένουν ακίνητα µε αποτέλεσµα οι συγκεντρώσεις τους να µη µεταβάλλονται. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα το υλικό να παύει να είναι τοπικά ηλεκτρικά ουδέτερο και να ακολουθεί φόρτιση των δύο µερών της ένωσης p-n µε αντίθετα φορτία. Έτσι προκαλείται η δηµιουργία µιας µικρής διαφοράς δυναµικού, όµως αυτό το ηλεκτροστατικό πεδίο δεν επιτρέπει στους φορείς πλειονότητας να συνεχίζουν να διαχέονται στο άλλο µέρος της ένωσης. Συνέπεια των προαναφερθέντων είναι ανάλογα µε τη φορά του ηλεκτρικού ρεύµατος, η δίοδος της ένωσης p-n να ανταποκρίνεται διαφορετικά. Ορθή πόλωση της διόδου p-n (σχήµα 2.6) προκύπτει όταν υπάρξει σύνδεση του αρνητικού πόλου της πηγής µε το υλικό τύπου-n και του θετικού πόλου µε το υλικό τύπουp. Τα ηλεκτρόνια από την πηγή διασχίζουν το υλικό τύπου-n και συνεχίζουν προς την ένωση p-n, σηµείο όπου γίνεται η επανασύνδεση των ηλεκτρονίων µε τις οπές οι οποίες έχουν σχηµατιστεί εφόσον ηλεκτρόνια του υλικού τύπου p κατευθύνονται προς τα θετικά της πηγής. Σχήµα 2.6: Ορθή και ανάστροφη πόλωση µίας ένωσης p-n. [4] Στην αντίθετη περίπτωση τώρα, όταν υπάρξει σύνδεση του θετικού πόλου της πηγής µε το υλικό τύπου-n και του αρνητικού πόλου µε το υλικό τύπου-p πρόκειται για ανάστροφη πόλωση (σχήµα 2.6). Τα ηλεκτρόνια από την πηγή επανασυνδέονται µε τις οπές στο υλικό τύπου-p ενώ στο υλικό τύπου-n τα ελεύθερα ηλεκτρόνια κατευθύνονται προς τα θετικά της πηγής. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα τη µείωση των συγκεντρώσεων φορέων, περιοχή των φορέων γύρω από την ένωση αυξάνει και ακολουθεί η δηµιουργία ενός ηλεκτροστατικού πεδίου αντίθετης πολικότητας προς εκείνο της πηγής. Συνέπεια αυτών είναι το ηλεκτρικό ρεύµα να συναντά µεγάλη αντίσταση από τη δίοδο. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 21

31 Κεφάλαιο 2 Ημιαγωγοί και είδη φωτοβολταϊκών κυττάρων Σχήµα 2.7: Χαρακτηριστική καµπύλη ρεύµατος τάσης µίας διόδου p-n. [4] Στην περίπτωση της ανάστροφης πόλωσης το ρεύµα τείνει σε µία σταθερή τιµή Ι ο (ανάστροφο ρεύµα κόρου) ενώ στην περίπτωση της ορθής πόλωσης το ρεύµα αυξάνει. Η σχέση ρεύµατος και τάσης µίας διόδου p-n είναι µη γραµµική και δίνεται από τον παρακάτω τύπο: I=I o [exp ( ) - 1] (2.1) Η τιµή του ανάστροφου ρεύµατος κόρου καθορίζει τα ηλεκτρικά χαρακτηριστικά των φωτοβολταϊκών στοιχείων παρ όλο αν αυτά λειτουργούν στην περιοχή της ορθής πόλωσης. Η προηγούµενη ένωση p-n καλείται οµοένωση διότι τα υλικά τύπου-p και τύπουn είναι κατασκευασµένα και τα δύο από πυρίτιο αλλά µε διαφορετικές προσµίξεις το κάθε κοµµάτι. Στην περίπτωση της ετεροένωσης οι ηµιαγωγοί τύπου-n και τύπου-p είναι διαφορετικοί όπως για παράδειγµα η ένωση θειούχου χαλκού τύπου p µε θειούχο κάδµιο τύπου-n µε την οποία κατασκευάζονται κάποια ηλιακά φωτοβολταϊκά στοιχεία. Πανεπιστήμιο Πατρών Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών 22

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1

αγωγοί ηµιαγωγοί µονωτές Σχήµα 1 Η2 Μελέτη ηµιαγωγών 1. Σκοπός Στην περιοχή της επαφής δυο ηµιαγωγών τύπου p και n δηµιουργούνται ορισµένα φαινόµενα τα οποία είναι υπεύθυνα για τη συµπεριφορά της επαφής pn ή κρυσταλλοδιόδου, όπως ονοµάζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα εκ του µηδενός σε ιστορικά πλαίσια ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ηλιακός θερµοσίφωνας αποτελεί ένα ενεργητικό ηλιακό σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας

Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά Αστείρευτη ενέργεια από τον ήλιο! Η ηλιακή ενέργεια είναι μια αστείρευτη πηγή ενέργειας στη διάθεση μας.τα προηγούμενα χρόνια η τεχνολογία και το κόστος παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ?

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ? Η ηλιακή ενέργεια που προσπίπτει στην επιφάνεια της γης είναι ηλεκτροµαγνητική ακτινοβολία που παράγεται στον ήλιο. Φτάνει σχεδόν αµετάβλητη στο ανώτατο στρώµατηςατµόσφαιρας του

Διαβάστε περισσότερα

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας

Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Επιστηµονικό Τριήµερο Α.Π.Ε από το Τ.Ε.Ε.Λάρισας.Λάρισας 29-30Νοεµβρίου,1 εκεµβρίου 2007 Ενεργειακά συστήµατα-φωτοβολταϊκά & εξοικονόµηση ενέργειας Θεόδωρος Καρυώτης Ενεργειακός Τεχνικός Copyright 2007

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο

Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Ενεργειακό Γραφείο Κυπρίων Πολιτών Φωτοβολταϊκά συστήματα και σύστημα συμψηφισμού μετρήσεων (Net metering) στην Κύπρο Βασικότερα τμήματα ενός Φ/Β συστήματος Τα φωτοβολταϊκά (Φ/Β) συστήματα μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Εργασία στο μάθημα Οικολογία για μηχανικούς Παπαλού Ελευθερία Α.Μ. 7483 Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Α εξάμηνο έτος 2009-2010 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ηλιακή ενέργεια και φωτοβολταϊκά 2.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε

Ο δευτερογενής τομέας παραγωγής, η βιομηχανία, παράγει την ηλεκτρική ενέργεια και τα καύσιμα που χρησιμοποιούμε. Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ διακρίνεται σε στον κόσμο Οι κινήσεις της Ευρώπης για «πράσινη» ενέργεια Χρειαζόμαστε ενέργεια για όλους τους τομείς παραγωγής, για να μαγειρέψουμε το φαγητό μας, να φωταγωγήσουμε τα σπίτια, τις επιχειρήσεις και τα σχολεία,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος

ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΘΕΜΑ : ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΠΗΓΕΣ / ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 1 περίοδος ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑ; Η ενέργεια υπάρχει παντού παρόλο που δεν μπορούμε να την δούμε. Αντιλαμβανόμαστε την ύπαρξη της από τα αποτελέσματα της.

Διαβάστε περισσότερα

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης

ΗλιακοίΣυλλέκτες. Γιάννης Κατσίγιαννης ΗλιακοίΣυλλέκτες Γιάννης Κατσίγιαννης Ηλιακοίσυλλέκτες Ο ηλιακός συλλέκτης είναι ένα σύστηµα που ζεσταίνει συνήθως νερό ή αέρα χρησιµοποιώντας την ηλιακή ακτινοβολία Συνήθως εξυπηρετεί ανάγκες θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών

Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Η προστιθέμενη αξία των φωτοβολταϊκών Σοφοκλής Πιταροκοίλης Μέλος ΔΣ ΣΕΦ 1 Ιουλίου 2013 ΣΕΦ Το πρόσωπο της αγοράς Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ (www.helapco.gr) είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία

ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ. 1. Ηλιακή ακτινοβολία ΗΛΙΑΚΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ 1. Ηλιακή ακτινοβολία Ο ήλιος ενεργεί σχεδόν, ως μια τέλεια πηγή ακτινοβολίας σε μια θερμοκρασία κοντά στους 5.800 Κ Το ΑΜ=1,5 είναι το τυπικό ηλιακό φάσμα πάνω

Διαβάστε περισσότερα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα

Η Γεωθερμία στην Ελλάδα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών Τ.Ε. Η Γεωθερμία στην Ελλάδα Ομάδα Παρουσίασης Επιβλέπουσα Θύμιος Δημήτρης κ. Ζουντουρίδου Εριέττα Κατινάς Νίκος Αθήνα 2014 Τι είναι η γεωθερμία; Η Γεωθερμική ενέργεια

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ 6/12/2013 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Κολιπέτρη Φανή Μαθητής Α3 Γυμνασίου, Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης Επιβλέπων Καθηγητής: Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος Καθηγητής Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά Εφαρµογές στα κτίρια

Φωτοβολταϊκά Εφαρµογές στα κτίρια ΙΗΜΕΡΙ Α ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΒΒΑΤΟ, 29 30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2001 Φωτοβολταϊκά Εφαρµογές στα κτίρια Γ. Τσιλιγκιρίδης ρ. Μηχανολόγος Μηχανικός, Λέκτορας ΑΠΘ tsil@eng.auth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ

Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ Η ΕΞΥΠΝΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στα site: ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας

Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας GRV Energy Solutions S.A Γεωθερμία Εξοικονόμηση Ενέργειας Ανανεώσιμες Πηγές Σκοπός της GRV Ενεργειακές Εφαρμογές Α.Ε. είναι η κατασκευή ενεργειακών συστημάτων που σέβονται το περιβάλλον με εκμετάλλευση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΘΕΩΡΙΑΣ 1. Από που προέρχονται τα αποθέµατα του πετρελαίου. Ποια ήταν τα βήµατα σχηµατισµού ; 2. Ποια είναι η θεωρητική µέγιστη απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΓΣΕΕ-Greenpeace-ATTAC Ελλάς Το Πρωτόκολλο του Κιότο Μια πρόκληση για την ανάπτυξη και την απασχόληση Αθήνα, 16 Φεβρουαρίου 2005 Στέλιος Ψωµάς Περιβαλλοντολόγος

Διαβάστε περισσότερα

1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT)

1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) 1 Ο ΕΠΑΛ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ-ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (PROJECT) Σκοπός της Ερευνητικής Εργασίας Να ευαισθητοποιηθούμε πάνω στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειαςκαι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά

Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις. Ηλιοθερµικά συστήµατα για θέρµανση νερού: µια δυναµική αγορά Η ΑΓΟΡΑ ΤΩΝ ΗΛΙΟΘΕΡΜΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ Νέες τεχνολογίες, νέες προκλήσεις Εδώ και µια εικοσαετία, οι Έλληνες καταναλωτές έχουν εξοικειωθεί µε τους ηλιακούς θερµοσίφωνες για την παραγωγή ζεστού νερού. Απόρροια

Διαβάστε περισσότερα

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη!

«Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα ανθρώπινο πλανήτη! Η ιαδραστική Τηλεδιάσκεψη στην Υπηρεσία του Σύγχρονου Σχολείου Πρόγραµµα Οδυσσέας 1 ος Κύκλος 2009 «Περιβάλλον Ενεργειακή Επανάσταση-Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας». Σύνθημά μας: «Θέλουμε να ζήσουμε σε ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΠΑΘΗΤΙΚΑ ΗΛΙΑΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ νέες κατασκευές ανακαίνιση και µετασκευή ιστορικών κτιρίων αναδιαµόρφωση καινούριων κτιρίων έργα "εκ του µηδενός" σε ιστορικά πλαίσια 2 Ο ενεργειακός σχεδιασµός του κτιριακού κελύφους θα πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ του κ.γιάννη Τρυπαναγνωστόπουλου Λέκτορα Φυσικής

ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ του κ.γιάννη Τρυπαναγνωστόπουλου Λέκτορα Φυσικής ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ του κ.γιάννη Τρυπαναγνωστόπουλου Λέκτορα Φυσικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια αυτής της εισήγησης θα δώσουµε µια σφαιρική εικόνα σχετικά µε την δυνατότητα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας, θα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. 9.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9 ο ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ 9.1 Εισαγωγή Η βιώσιµη ανάπτυξη είναι µία πολυδιάστατη έννοια, η οποία αποτελεί µία εναλλακτική αντίληψη της ανάπτυξης, µε κύριο γνώµονα το καθαρότερο περιβάλλον και επιδρά στην

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΝΟΜΑ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ HELIOS NATURA HELIOS OIKIA HELIOSRES ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε. Κολοκοτρώνη 9 & Γκίνη 6 15233 ΧΑΛΑΝΔΡΙ Tel. (+30) 210 6893966 Fax. (+30) 210 6893964 E-Mail : info@heliosres.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1

Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1 Ερωτήσεις Απαντήσεις στα Φωτοβολταϊκά (Φ/Β) Συστήματα 1. Γιατί να επιλέξετε τα Φωτοβολταϊκά Συστήματα; Προσφέρουν υψηλή και εγγυημένη απόδοση Απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και εν γένει ενασχόληση μετά την

Διαβάστε περισσότερα

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014

Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 Στατιστικά στοιχεία αγοράς φωτοβολταϊκών για το 2014 2 2 2015 Το 2014 ήταν μια πολύ κακή χρονιά για την αγορά φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα. Εγκαταστάθηκαν ελάχιστα συστήματα (το μέγεθος της αγοράς ήταν μόλις

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός

Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Πράσινη θερµότητα Ένας µικρός πρακτικός οδηγός Αν δεν πιστεύετε τις στατιστικές, κοιτάξτε το πορτοφόλι σας. Πάνω από τη µισή ενέργεια που χρειάζεται ένα σπίτι, καταναλώνεται για τις ανάγκες της θέρµανσης

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής`

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος μηχανικός Α.Π.Θ. Ενεργειακός επιθεωρητής` ΕΝΩΣΗ ΠΡΟΣΚΕΚ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ Εισηγητής: Γκαβαλιάς Βασίλειος,διπλ μηχανολόγος μηχανικός ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΙ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ Βασίλης Γκαβαλιάς, διπλ. μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

www.biofial.com www.biofial.gr

www.biofial.com www.biofial.gr Νοέµβριος 2013 Θεοχάρης Χ. ηµήτριος Μηχανολόγος Μηχανικός Α.Π.Θ. ιευθυντής Παραγωγής BIOFIAL HYDRAULICS Ενεργειακή απόδοση υδραυλικών ανελκυστήρων Πραγµατικότητα και προοπτικές Key Words: Υδραυλικός Ανελκυστήρας,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός

Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ. Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός Η ΓΗ ΣΑΝ ΠΛΑΝΗΤΗΣ Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Σχήµα και µέγεθος της Γης - Κινήσεις της Γης Βαρύτητα - Μαγνητισµός ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Γεωγραφικά στοιχεία της Γης Η Φυσική Γεωγραφία εξετάζει: τον γήινο

Διαβάστε περισσότερα

Έµπνευσή µας ο Ήλιος

Έµπνευσή µας ο Ήλιος Έµπνευσή µας ο Ήλιος Η ΥΝΑΜΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ Φ ΤΟΒΟΛΤΑΪΚ Ν (Φ/Β) Η παγκόσµια αγορά Φ/Β συνεχίζει να αναπτύσσεται ραγδαία και το 2011. Παρά τη διεθνή οικονοµική κρίση της περιόδου 2009-2011, το 2011 υπήρξε

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα

Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα Γενικές Πληροφορίες για τα Φωτοβολταϊκά Συστήµατα Business Unit: CON No of Pages: 6 Authors: AR Use: External Info Date: 01/03/2007 Τηλ.: 210 6545340, Fax: 210 6545342 email: info@abele.gr - www.abele.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011

ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ. Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Από : Ηµ/νία : 07-01-2011 Προς : Αντικείµενο : Παράδειγµα (Demo) υπολογισµού αυτόνοµου και συνδεδεµένου Φ/Β συστήµατος εξοχικής κατοικίας Έργο : Εγκατάσταση Φ/Β συστήµατος στη Σάµο (Ελλάδα, Γεωγραφικό

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας

Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα αβαθούς γεωθερμίας Ορισμοί και βασικές έννοιες της αβαθούς γεωθερμίας Συστήματα Ενότητες: 1.1 Η παροχή θερμικής ενέργειας στα κτίρια 1.2 Τα συστήματα της σε ευρωπαϊκό & τοπικό επίπεδο 1.3 Το δυναμικό των συστημάτων της 1.1

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Προβλήματα και προοπτικές Π. Μουρούζης Υπεύθυνος Ε.Κ.Φ.Ε. Κέρκυρας Ενέργεια: το κλειδί της ευημερίας αλλά και η αιτία των πολέμων 2/40 Πώς ένας άρχοντας απολάμβανε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία

Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ - ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ Εργαστηριακή Άσκηση: Μεταφορά Ενέργειας με Ακτινοβολία Σκοπός της Εργαστηριακής Άσκησης: Να προσδιοριστεί ο τρόπος με τον οποίο μεταλλικά κουτιά με επιφάνειες διαφορετικού

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα

Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πηγές Ενέργειας για τον 21ο αιώνα Πετρέλαιο Κάρβουνο ΑΠΕ Εξοικονόμηση Φυσικό Αέριο Υδρογόνο Πυρηνική Σύντηξη (?) Γ. Μπεργελές Καθηγητής Ε.Μ.Π www.aerolab.ntua.gr e mail: bergeles@fluid.mech.ntua.gr Ενέργεια-Περιβάλλον-Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ

ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΕΣ ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΣΕ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ Β. ΚΟΝΤΟΚΟΛΙΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ & ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ανθέων 34-36 - 111 43 Αθήνα Τ 210 2512701 F 210 2512701 U www.kontokolias.gr email info@kontokolias.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ερωτήσεις Απαντήσεις σχετικά µε την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστηµάτων 1. Που µπορεί να εγκατασταθεί ΦΒ σύστηµα; Το Πρόγραµµα αφορά συστήµατα µέχρι 10 kw p, στο δώµα ή τη στέγη (συµπεριλαµβανόµενων

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Δ Η Μ Ο Σ Ι Ο Σ Τ Ο Μ Ε Α Σ Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Διαχείριση αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ

ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ ΟΙ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΗΛΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΑΤΜΟΥ Χ. Κορωναίος, Κ. Νερούτσος,. Σαββόπουλος, Ν. Μουσιόπουλος Εργαστήριο Μετάδοσης Θερµότητας και Περιβαλλοντικής Μηχανικής

Διαβάστε περισσότερα

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας

Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα. Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας Η αγροτική Βιομάζα και οι δυνατότητες αξιοποίησής της στην Ελλάδα Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Ανάπτυξης Βιομάζας 1 Η ΕΛΕΑΒΙΟΜ και ο ρόλος της Η Ελληνική Εταιρία (Σύνδεσμος) Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

(550C, 150bar) MWh/MW

(550C, 150bar) MWh/MW Κανόνες Λειτουργίας Ηλιοθερµικών Σταθµών στη Νησιωτική Ελλάδα Αλέξης Φωκάς-Κοσµετάτος 4 ο Εθνικό Συνέδριο RENES 11 Μαϊου 2010 Πίνακας Περιεχοµένων Συνοπτική παρουσίαση της ηλιοθερµικής τεχνολογίας Προοπτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

1.1.1 H αιολική ενέργεια στην εξέλιξη του Ανθρώπου

1.1.1 H αιολική ενέργεια στην εξέλιξη του Ανθρώπου Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή σε ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά και γεωθερμία Για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές χρησιμοποιούνται ανεμογεννήτριες, φωτοβολταϊκά κ.α.. Οι ανεμογεννήτριες μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη

Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη Η Πρόκληση της Ανάπτυξης Ηλιοθερμικών Σταθμών Ηλεκτροπαραγωγής στην Κρήτη ρ Αντώνης Τσικαλάκης Εργαστηριακός Συνεργάτης ΤΕΙ Κρήτης ιδάσκων Π. 407/80 Πολυτεχνείου Κρήτης Διεθνής Συνάντηση για την Πράσινη

Διαβάστε περισσότερα

Βιομηχανία Φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα

Βιομηχανία Φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα Βιομηχανία Φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα κι ο Ρόλος τους στο Ενεργειακό Ισοζύγιο Δρ. Αλέξανδρος Ζαχαρίου Solar Cells Hellas Group Αθήνα, 12 Νοεμβρίου 2008 Εισαγωγή Οι ανάγκες σε ενέργεια συνεχώς αυξάνουν.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ. Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό;

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ. Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό; ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΘΕΡΜΙΑΣ Τους δάνεισα το περιβάλλον που θα ζήσω. Θα μου το επιστρέψουν καθαρό; ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΟΙΚΟΝΩΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ APOLYTON : ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΟΥΦΩΜΑΤΑ ΥΨΗΛΗΣ Θ Προστατέψτε το περιβάλλον και

Διαβάστε περισσότερα

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC

6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC 6η Εργαστηριακή Άσκηση Μέτρηση διηλεκτρικής σταθεράς σε κύκλωµα RLC Θεωρητικό µέρος Αν µεταξύ δύο αρχικά αφόρτιστων αγωγών εφαρµοστεί µία συνεχής διαφορά δυναµικού ή τάση V, τότε στις επιφάνειές τους θα

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚA BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ - ΗΛΙΑΚΑ BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ

ΗΛΕΚΤΡΙΚA BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ - ΗΛΙΑΚΑ BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ ΗΛΕΚΤΡΙΚA BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ - ΗΛΙΑΚΑ BOILER ΛΕΒΗΤΟΣΤΑΣΙΟΥ (Ηλιακά Βεβιασμένης Κυκλοφορίας) Το ζεστό νερό χρήσης, αποτελεί, όσο και εάν δεν το έχουμε συνειδητοποιήσει, μία δραστηριότητα, καθημερινώς

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις

Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Παρατηρήσεις επί του Σχεδίου Νόµου Μέτρα για τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων και άλλες διατάξεις Το νοµοσχέδιο αυτό έρχεται µε εξαιρετικά µεγάλη καθυστέρηση και αφού προηγήθηκε δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε

Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε ΚΕΝΤΡΟ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Καινοτόμες Τεχνολογικές Εφαρμογές στονέοπάρκοενεργειακήςαγωγήςτουκαπε Δρ. Γρηγόρης Οικονομίδης Υπεύθυνος Τεχνικής Yποστήριξης ΚΑΠΕ Η χρηματοδότηση Το ΠΕΝΑ υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

1 http://didefth.gr/mathimata

1 http://didefth.gr/mathimata Πυρηνική Ενέργεια Οι ακτινοβολίες που προέρχονται από τα ραδιενεργά στοιχεία, όπως είναι το ουράνιο, έχουν µεγάλο ενεργειακό περιεχόµενο, µ' άλλα λόγια είναι ακτινοβολίες υψηλής ενέργειας. Για παράδειγµα,

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων

Είναι μια καταγραφή/υπολογισμός των ποσοτήτων Απογραφές Εκπομπών: α) Γενικά, β) Ειδικά για τις ανάγκες απογραφής CO 2 σε αστική περιοχή Θεόδωρος Ζαχαριάδης Τμήμα Επιστήμης & Τεχνολογίας Περιβάλλοντος Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου τηλ. 25 002304,

Διαβάστε περισσότερα

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος

Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Η Μόλυνση του Περιβάλλοντος Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β1 pc25

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ

ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ 23 Ιουνίου 21 ΕΘΝΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ Χωρίς όραμα για το μέλλον Χωρίς όραμα και σοβαρή αναπτυξιακή προοπτική για τα φωτοβολταϊκά, αλλά και για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ, είναι δυστυχώς το προτεινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ

ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΑ ΙΙ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΖΑΝΗ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ Για τον καλύτερο προσδιορισµό των µεγεθών που χρησιµοποιούµε στις εξισώσεις, χρησιµοποιούµε τους παρακάτω συµβολισµούς

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ

ΑΝΕΜΟΣ: Η ΜΕΓΑΛΗ ΜΑΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ Η AIR-SUN A.E.B.E δραστηριοποιείται στον χώρο της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από Αιολικό και Ηλιακό δυναμικό και επεκτείνεται στο χώρο των ενεργειακών και περιβαλλοντικών τεχνολογιών γενικότερα. Το

Διαβάστε περισσότερα

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός

Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός ΣΥΝ ΕΣΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΩΝ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΩΝ Σχεδιάζοντας το ενεργειακό μέλλον Σύνοψη Μελέτης του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών για την περίοδο 2015-2030 Ιούλιος 2014 Ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός Στην κατάρτιση

Διαβάστε περισσότερα

Τα φωτοβολταϊκά συστήματα.το μέλλον.μια πράσινη Γη.Όλα αυτά συνδέονται στενά...

Τα φωτοβολταϊκά συστήματα.το μέλλον.μια πράσινη Γη.Όλα αυτά συνδέονται στενά... Τα φωτοβολταϊκά συστήματα.το μέλλον.μια πράσινη Γη.Όλα αυτά συνδέονται στενά... Ξεκινώντας την προσπάθειά μας να αναλύσουμε και να επεξηγήσουμε τις λειτουργείες,τα πλεονεκτήματα και γενικά να αναφερθούμε

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών στα κτήρια

Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών στα κτήρια Εφαρμογές Φωτοβολταϊκών στα κτήρια ΗΜΕΡΙΔΑ ΚΑΠΕ-ΟΕΚ «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ» 4 Δεκεμβρίου 2007 Ξενοδοχείο Athens Imperial Δρ. Ευστάθιος Τσελεπής, ΚΑΠΕ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Φ/Β ΗΑΓΟΡΑΦ/ΒΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

η πράσινη ενέργεια έχει την ταυτοτητά μας

η πράσινη ενέργεια έχει την ταυτοτητά μας η πράσινη ενέργεια έχει την ταυτοτητά μας η εταιρεία H «on green» αποτελεί ανεξάρτητο εξειδικευμένο κλάδο της FRG Α.Ε. και δραστηριοποιείται στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Απευθύνεται σε κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE)

Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) Σχέδιο Δράσης Βιώσιμης Ενεργειακής Ανάπτυξης της Κρήτης (ISEAP OF CRETE) ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2011 ΣΧΕΔΙΟ ΔΡΑΣΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ (ΣΒΕΑΚ-ISEAP CRETE) Η Περιφέρεια Κρήτης και το Ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

15/11/2012. Προκαταρκτική Έκθεση Σηµαντικότερων Ευρηµάτων.

15/11/2012. Προκαταρκτική Έκθεση Σηµαντικότερων Ευρηµάτων. 1 Spyrou Lambrou Str, Achillion 1, Flat 702, 1082, Agioi Omologites, Nicosia, Cyprus Tel: +357 22 427 077 Fax: +357 22 427 087 e-mail: enquiries@energysavecy.com 15/11/2012 Hotel Αξιότιµε κύριε, ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΕ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τρίτη 27 Μαϊου 2014 Βεζυργιάννη Γεωργία MSc. Φυσικός Περιβάλλοντος Συνεργάτης του Τμήματος Εκπαίδευσης του ΚΕΝΤΡΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ & ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΚΑΠΕ) Κλιματική

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ

Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών στο δίκτυο ΧΤ ΠΑΡΑΣΧΟΥ ΗΣ Π. ΠΑΣΧΑΛΗΣ ΤΟΜΕΑΡΧΗΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ ΕΗ / ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΑΡΙΣΑΣ Εισαγωγή 1. Γενικότητες 2. Σύνδεση Φωτοβολταϊκών σταθµών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας

Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας 4η Ενότητα: «Βιοκαύσιμα 2ης Γενιάς» Ο ρόλος της βιομάζας για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας Αντώνης Γερασίμου Πρόεδρος Δ.Σ. Ελληνικής Εταιρείας Βιοµάζας ΕΛ.Ε.Α.ΒΙΟΜ ΒΙΟΜΑΖΑ Η αδικημένη μορφή ΑΠΕ

Διαβάστε περισσότερα

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας.

Τι έιναι η Βιοµάζα. Κατηγορίες σταθµών εκµετάλλευσης της Βιοµάζας. Consultants Construction Renewable energy Tourism investments Finance Τι έιναι η Βιοµάζα Η δηµιουργία εγκατάσταση & λειτουργία σταθµών Βιοµάζας εµπίπτει στις επιχειρήσεις του τοµέα των Ανανεώσιµων Πηγών

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER

DIDSOLIT-PB: E-NEWSLETTER 8 Ος / 2 01 3 Τεύχος 1 ΜΑΙΧ, Μακεδονίας 1, 73100. Χανιά www.maich.gr info@maich.gr +30 28210 35000 Συντάκτες: Μπαουράκης Γεώργιος Βουρδουμπάς Ιωάννης Αγγελάκης Γεώργιος Μπορέτος Νικόλαος Μανθούλης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2015 Β ΦΑΣΗ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 3 Μαΐου 015 ιάρκεια Εξέτασης: ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A Στις ηµιτελείς προτάσεις Α1 Α4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/)

Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Ιστορία και Κωδικοποίηση Νομοθεσίας ΑΠΕ: (πηγή: http://www.lagie.gr/) Το ελληνικό κράτος το 1994 με τον Ν.2244 (ΦΕΚ.Α 168) κάνει το πρώτο βήμα για τη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τρίτους εκτός της

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων

Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Η ανακλαστικότητα των φωτοβολταϊκών πλαισίων Γ Έκδοση Ιανουάριος 2009 Το παρόν κείμενο αποτελεί αναδημοσίευση των βασικών σημείων από τη Μελέτη για την Αντανακλαστικότητα Φωτοβολταϊκών Πλαισίων Τεχνολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 2. ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΗΛΙΑΚΗ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑ Με τον όρο ακτινοβολία

Διαβάστε περισσότερα

1. Χρήση βιομάζας ως καύσιμη ύλη για την θέρμανση της υδατοδεξαμενής του Δημοτικού Κολυμβητηρίου.

1. Χρήση βιομάζας ως καύσιμη ύλη για την θέρμανση της υδατοδεξαμενής του Δημοτικού Κολυμβητηρίου. Εφαρμογή Πιλοτικών Δράσεων 1. Χρήση βιομάζας ως καύσιμη ύλη για την θέρμανση της υδατοδεξαμενής του Δημοτικού Κολυμβητηρίου. 2. Εξωραϊσμός της δυτικής όχθης του Πεδιαίου ποταμού ο οποίος διασχίζει τη Λακατάμια

Διαβάστε περισσότερα

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας

Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Φωτοβολταϊκά συστήματα ιδιοκατανάλωσης, εφεδρείας και Εξοικονόμησης Ενέργειας Λύσεις ΦωτοβολταΙκών συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας Απευθείας κατανάλωση Εφεδρική λειτουργία Αυτόνομο Σύστημα 10ΚWp, Αίγινα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2)

ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΕΩΣ ΤΟ 2050 (WETO-H2) ΒΑΣΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ Στο πλαίσιο της µελέτης WETO-H2 εκπονήθηκε σενάριο προβλέψεων και προβολών αναφοράς για το παγκόσµιο σύστηµα ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα