Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης"

Transcript

1 ΜΟΥΣΕΙΟ ΓΟΥΛΑΝ ΡΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΤΟΠΩΝ - ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Έργο LIFE-ΦΥΣΗ «Ανόρθωση των πρεµνοφυών δασών Quercus frainetto και Quercus ilex» ράση Α2: Κατάρτιση των υπευθύνων των µονών για τις αναγωγικές υλοτοµίες των δασών δρυός και αριάς Αναγωγικές καλλιεργητικές υλοτοµίες Καθ. κ. Σπύρος Ντάφης Καρυές, 10/7/2004

2 Ανορθωτικές ή αναγωγικές αραιώσεις Μέχρι τα µέσα του 19 ου αιώνα όλη η χερσόνησος του Αγίου Όρους καλυπτόταν από µεγαλειώδη υψηλά δάση µε µεγάλη πληρότητα και ποικιλία ειδών, όπως τα περιγράφει ο γερµανός φυτογεωγράφος Griesebach το Ο Griesebach αναφέρει ότι πουθενά στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στα Βαλκάνια δεν συνάντησε δάση τόσο πυκνά, µε τέτοια πληρότητα και τόση ποικιλία ειδών και δαψιλότητα όπως αυτά του Αγίου Όρους. Αυτή η εικόνα έχει εκλείψει προ πολλού. Τα µεγαλειώδη άλλοτε δάση των αειφύλλων πλατυφύλλων έχουν µετατραπεί σε θαµνώνες και χαµηλά δάση και µόνο ορισµένα λείψανά τους, όπως το δάσος αριάς της Αγίας Άννης µας υπενθυµίζουν το αλλοτινό µεγαλείο τους. Παρ όλα αυτά ο Γερµανός φυτοκοινωνιολόγος Rauh, ο οποίος επισκέφθηκε το Άγιο Όρος τη δεκαετία του '40 αναφέρει ότι παρά την αναγωγή πολλών δασών σε πρεµνοφυή, η βλάστηση διατηρεί τη θαλερότητά της και την πληρότητα, όπως στην εποχή του Griesebach και ότι αποτελεί µία όαση στη φτωχή σε δάση Βαλκανική Χερσόνησο. Αναφερόµενος στους σχηµατισµούς των αειφύλλων πλατυφύλλων αναφέρει ότι πουθενά στη Μεσόγειο δεν συνάντησε τέτοια οργιώδη µακκία βλάστηση και τους συγκρίνει µε ορισµένα µακκί της Κορσικής, στα οποία όµως κυριαρχεί ένα είδος, η ήµερη κουµαριά. Λείπει δηλαδή η µεγάλη ποικιλία ειδών που συναντά κανείς στο Άγιο Όρος. Τα δάση των αειφύλλων πλατυφύλλων, τα οποία περιέβαλλαν τις περισσότερες Ιερές Μονές κάλυπταν ανέκαθεν τις ενεργειακές ανάγκες των µοναχών. Αυτός είναι ο λόγος που τα περισσότερο υποβαθµισµένα δάση (θαµνώνες) αειφύλλων πλατυφύλλων εµφανίζονται γύρω από τις Ιερές Μονές ή κοντά σ αυτές. Γύρω όµως στα τέλη του 19 ου αιώνα και ιδιαίτερα µετά την Οκτωβριανή επανάσταση του 1917 και τη γεωργική µεταρρύθµιση του 1924 και την απώλεια των µετοχίων των Ι.Μ. στη Ρωσία και Ουκρανία και την απαλλοτρίωση των γεωργικών κτηµάτων στη χώρα µας πολλά µοναστήρια επεβίωσαν χάρη στις προσόδους που είχαν από την εκµετάλλευση των δασών των αειφύλλων πλατυφύλλων και κυρίως των δασών της καστανιάς (καστανωτά) τα οποία µετατράπηκαν σε πρεµνοφυή. Σήµερα τα µόνα υψηλά δάση του Αγίου Όρους είναι εκείνα της οξιάς και των ορεινών µεσογειακών κωνοφόρων της µαύρης πεύκης και της ελάτης καθώς και τα δάση της χαλεπίου πεύκης και ορισµένα, µικρής έκτασης, λείψανα µικτών δασών όπως στην Πλαγιάρα της Ιεράς Μονής Γρηγορίου, στην Ιερά Μονή Σίµωνος Πέτρας, στον Μέγα Βελά της Ιεράς Μονής Μεγάλης Λαύρας κ.ά. 2

3 Τα πολύ καλής ποιότητας καυσόξυλα που παράγονταν από τα αείφυλλα πλατύφυλλα (αριά, πουρνάρι, κουµαριές, φιλλύκι, δάφνη) διετίθεντο σε καλές τιµές κυρίως στην αγορά της Θεσσαλονίκης αλλά και άλλων περιοχών στις οποίες µεταφέρονταν µε καΐκια. Αποτέλεσµα της µεταβολής του σκοπού της διαχείρισης των δασών των αειφύλλων πλατυφύλλων ήταν να αναχθεί σχεδόν το σύνολό τους σε χαµηλά δάση ή υψηλούς θαµνώνες (µακκί). Την ίδια τύχη είχαν και τα δρυοδάση του Αγίου Όρους, τα οποία µετατράπηκαν σχεδόν στο σύνολό τους σε πρεµνοφυή, τα οποία παράγουν σχεδόν αποκλειστικά καυσόξυλα. Από τα τέλη του 19 ου αιώνα µε την αύξηση των εργασιών των µεταλλείων της Χαλκιδικής και την αύξηση της ζήτησης υποστηριγµάτων των στοών (µπουντέλια) αλλά και την αύξηση της ζήτησης ξυλείας καστανιάς διάφορων κατηγοριών για αγροτικές κυρίως κατασκευές, άρχισε η πρεµνοφυής διαχείριση των δασών της καστανιάς τα οποία µετατράπηκαν ολοσχερώς σε πρεµνοφυή και σήµερα κυριαρχούν σε όλο το κεντρικό τµήµα της Χερσονήσου. Αναπτύχθηκε δε µια ξεχωριστή εµπειρική δασοκοµική µέθοδος χειρισµού των πρεµνοφυών δασών της καστανιάς, η αγιορείτικη µέθοδος, η οποία συνίσταται στην αποψιλωτική υλοτοµία, σε µια πρώτη επέµβαση σε µια ηλικία 7 ετών, η οποία ονοµάζεται «καθάρι» και στην οποία διενεργείται µια αρνητική επέµβαση που έχει σαν σκοπό την αποµάκρυνση (καθάρισµα) των ανεπιθύµητων πρεµνοβλαστηµάτων και σε µια δεύτερη επέµβαση σε µια ηλικία ετών µε θετική επιλογή, οπότε παραµένουν τα ποιοτικά καλύτερα πρεµνοβλαστήµατα σε κάθε πρέµνο. Ο περίτροπος χρόνος που εφαρµόζεται συνήθως είναι ετών. Στην ηλικία αυτή διενεργείται αποψιλωτική υλοτοµία µε ή χωρίς παρακράτηση. Όταν η υλοτοµία γίνεται µε παρακρατήµατα τότε αφήνονται 5-10 άτοµα στο στρέµµα, τα παρακρατήµατα ή «µανάρια» για έναν ακόµα περίτροπο χρόνο µε σκοπό την παραγωγή ξύλου µεγαλύτερων διαστάσεων και την αντικατάσταση των πρεµνοβλαστηµάτων µε σπερµοβλαστήµατα. Παράλληλα δηµιουργήθηκε και µια ποικιλία παραγοµένων προϊόντων (κατηγοριών ξύλου) γνωστή ως «τσασίτι» του Αγίου Όρους. Η µέθοδος αυτή χειρισµού των δασών της καστανιάς εξαπλώθηκε, µε την προτροπή του Λαυριώτη µοναχού Κουρίλα, σε όλες τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους που διέθεταν δάση καστανιάς. Αυτό εξηγεί, πέρα από την έµφυτη αγάπη γενικά προς τη φύση, και τη µεγάλη αγάπη που τρέφουν οι µοναχοί για το δάσος και ιδιαίτερα για την καστανιά. Ο Κουρίλας έγραψε ότι όσο υπάρχουν δάση καστανιάς στο Άγιο Όρος οι µοναχοί δεν πρέπει να φοβούνται ότι θα πεινάσουν. Την ελπίδα αυτή σκίασε εδώ και µερικές δεκαετίες η εµφάνιση στα καστανωτά του Αγίου Όρους της ασθένειας του έλκους της καστανιάς που οφείλεται σε έναν παθογόνο µύκητα τον Cryphonectria (Endothia) parasitica. Ο µύκητας αυτός, αφού αποδεκάτισε τα δάση καστανιάς 3

4 της Β. Αµερικής, εµφανίσθηκε το 1928 στα δάση καστανιάς της Β. Ιταλίας από όπου επεκτάθηκε στη Ν. Γαλλία, τη Ν. Ελβετία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, όπου προκάλεσε σηµαντικές καταστροφές. Στη χώρα µας εµφανίσθηκε για πρώτη φορά το 1963 στην περιοχή του Μεσολογγίου, το 1986 στο Πήλιο και το 1988 στο Άγιο Όρος (όπου πρέπει να εισήλθε το 1975) και στα καστανωτά της ΒΑ Χαλκιδικής. Η εξάπλωση του µύκητα στο Άγιο Όρος φαίνεται ότι έχει αναχαιτισθεί, χάρη στους εµβολιασµούς που έγιναν από το φυτοπαθολογικό εργαστήριο του Ι..Ε. µε επικεφαλής τον ρ Στ. ιαµαντή, την εµφάνιση µεταλλαγµένης υποπαθογενούς φυλής του µύκητα και µε τη βοήθεια της προστάτιδας του Αγίου Όρους της Παναγιάς. Εντούτοις, η εµφάνιση αυτού του µύκητα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη στη µελλοντική διαχείριση των δασών καστανιάς του Αγίου Όρους. Τα οικοσυστήµατα που συνθέτουν ένα µεγάλο µέρος της επιφάνειας της Χερσονήσου είναι εύφλεκτα και συνεπώς προσαρµοσµένα στις πυρκαγιές (πυρόφιλα οικοσυστήµατα), όπως οι θαµνώνες των αειφύλλων πλατυφύλλων και τα δάση της χαλεπίου πεύκης. Τα εύφλεκτα αυτά οικοσυστήµατα, τα οποία ανήκουν στην ευµεσογειακή ζώνη, δηµιουργούν ένα είδος δακτυλίου-κλοιού κατά µήκος των ακτών της χερσονήσου. Στη ζώνη αυτή στην οποία είναι κτισµένα τα περισσότερα µοναστήρια εµφανίζονταν πάντοτε πυρκαγιές στο Άγιο Όρος, αλλά κατά αραιότερα χρονικά διαστήµατα και σε µικρότερη έκταση. Αυτό οφειλόταν πιθανόν στη µεγαλύτερη παρουσία υλοτόµων εργατών, οι οποίοι πρόσεχαν το δάσος, και στον µικρότερο αριθµό επισκεπτών. Επιπροσθέτως τα κτήρια των Ιερών Μονών προστατεύονταν από τη ζώνη των αγρών που συνήθως τα περιέβαλλε. Σήµερα έχει µειωθεί ο αριθµός των εργαζοµένων στο δάσος, αυξήθηκε πάρα πολύ ο αριθµός των επισκεπτών, ενώ µεγάλο µέρος των αγρών οι οποίοι διέκοπταν τη δασική επιφάνεια έχει εγκαταλειφθεί. Έτσι αυξήθηκε τόσο ο κίνδυνος έναρξης πυρκαγιάς, αφού περισσότεροι και δυστυχώς λιγότερο προσεκτικοί άνθρωποι κινούνται στο δάσος, όσο και ο κίνδυνος µια πυρκαγιά να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις αφού στο έδαφος υπάρχουν µεγάλες ποσότητες ξηράς οργανικής ουσίας η συνέχεια της οποίας διακόπτεται µόνο από τους δασικούς δρόµους. Σήµερα, χάρη στην κρατική βοήθεια και τις εισροές από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει βελτιωθεί σηµαντικά η οικονοµική κατάσταση των Ιερών Μονών και η εξάρτησή τους από τις εκ των δασών προσόδους είναι σχετικά µικρή. Το να θελήσει κανείς να επαναφέρει τα δάση του Αγίου Όρους στην κατάσταση που τα είδε και περιέγραψε ο Griesebach το 1837 και άλλοι περιηγητές, είναι ασφαλώς µια ουτοπία διότι θα χρειαζόταν προσπάθεια πολλών αιώνων και είναι ερωτηµατικό αν επανέρχονταν ποτέ σ αυτήν την κατάσταση. Από το άλλο µέρος, όµως, 4

5 αν συνεχισθεί ο σηµερινός χειρισµός των δασών, ο οποίος οδήγησε στην υποβάθµισή τους και οδηγεί επίσης στην υποβάθµιση των εδαφών, τότε οι συνέπειες θα είναι καταστρεπτικές. Με τις αποψιλωτικές υλοτοµίες και µε την απόληψη, κατά τακτά διαστήµατα, ξύλου λεπτών διαστάσεων αποµακρύνεται µια σηµαντική ποσότητα θρεπτικών στοιχείων, τα οποία δεν επανέρχονται στο έδαφος, ενώ παράλληλα το έδαφος εκτίθεται περιοδικά στον κίνδυνο επιφανειακής διάβρωσης την οποία και υφίσταται. Γι αυτό και σύµφωνα µε την αρχή της αειφορικής χρήσης είναι απαραίτητη και εκ των ων ουκ άνευ, η ανόρθωση της κατάστασης των υπαρχόντων δασών. Στα δάση της καστανιάς θα πρέπει να παραταθεί ο χρόνος παραγωγής από 20 έτη που είναι σήµερα σε τουλάχιστον 40, στα δρυοδάση θα πρέπει να εφαρµοσθούν αναγωγικές αραιώσεις µε σκοπό τη βαθµιαία αναγωγή τους σε υψηλά δάση και την παραγωγή πολύτιµου ξύλου µεγαλυτέρων διαστάσεων. Στα αείφυλλα πλατύφυλλα, τα οποία είναι και τα πιο υποβαθµισµένα, ανάλογα µε τη σύνθεσή τους και την κατάστασή τους ακολουθούνται δύο µέθοδοι ανόρθωσης. Οι πιο υποβαθµισµένοι θαµνώνες µε σουσούρες, ρείκια, κουµαριές, πουρνάρια και φιλύκια τίθενται εκτός διαχείρισης και αφήνουµε τη φύση να δουλέψει µόνη της. εν προτείνεται δηλαδή καµία επέµβαση. Στους υψηλούς θαµνώνες και τα χαµηλά δάση µε αριά, δάφνη, κουµαριά, φιλύκι, κουτσουπιά, µελιάδι και µεράδι (δρυς), είναι σκόπιµη η εφαρµογή αναγωγικών καλλιεργητικών υλοτοµιών µε σκοπό την αναγωγή τους σε υψηλά δάση διατηρώντας την ποικιλία των ειδών που τα συνθέτουν. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η ανόρθωση αυτών των θαµνώνων και των χαµηλών δασών, συντηρείται και βελτιώνεται η παραγωγικότητα του εδάφους, οι σχηµατισµοί αυτοί από αδιαπέρατοι γίνονται πιο διαπερατοί, πιο προσιτοί, ενώ αυξάνει η βιοποικιλότητά τους. 5

6 Πώς διενεργούνται οι αναγωγικές αραιώσεις Α. άση αριάς και αείφυλλα πλατύφυλλα Εδώ πρέπει να δώσουµε απάντηση στα παρακάτω ερωτήµατα: 1. Πώς επιλέγουµε τις συστάδες στις οποίες θα εφαρµόσουµε τις αναγωγικές υλοτοµίες; 2. Από ποια ηλικία ή ύψος δένδρων εφαρµόζονται; 3. Ποια εποχή του έτους πραγµατοποιούνται; 4. Πώς επιλέγονται τα δένδρα που θα υλοτοµηθούν; 5. Πόσο έντονες είναι αυτές οι αραιώσεις; 6. Κάθε πόσο επαναλαµβάνονται; 7. Πώς αποµακρύνεται το υλικό της υλοτοµίας; 1. Οι συστάδες που προσφέρονται, που είναι κατάλληλες, για αυτόν τον χειρισµό θα πρέπει να έχουν αριές και δάφνες στον ανώροφο σε µια αναλογία τουλάχιστον 50% της συνολικής επιφάνειας. 2. Η ελάχιστη ηλικία είναι εκείνη των ετών και ένα ελάχιστο ύψος του ανωρόφου µεγαλύτερο των 5 µέτρων. 3. Μπορούν να πραγµατοποιηθούν οποιαδήποτε εποχή του έτους εκτός από τον Απρίλιο- Ιούνιο, γιατί µέχρι τότε δεν έχουν αποξυλωθεί τα νεαρά κλαδιά και ιδιαίτερα οι κορυφές, οπότε προκαλούνται ζηµίες κατά τη ρίψη. Ιδανικότερη περίοδος είναι από τον Αύγουστο µέχρι τον Οκτώβριο. 4. Η πιο σηµαντική και λεπτή εργασία, από την οποία εξαρτάται η επιτυχία ή αποτυχία του όλου εγχειρήµατος είναι η σωστή επιλογή των δένδρων που θα παραµείνουν και εκείνων που θα υλοτοµηθούν. Κατ αρχήν οι επεµβάσεις µας γίνονται µόνο στον ανώροφο δηλαδή στα υψηλότερα δένδρα, και εφαρµόζουµε πάντοτε θετική επιλογή (βλ. Σχήµα 1 παρακάτω). ιαλέγουµε σε µια λογική απόσταση 2-3 (4) µέτρων το ισχυρότερο, χονδρότερο µε καλή διαµόρφωση κορµού και κόµης και µε ζωντανό τον επικόρυφο βλαστό, ανάµεσα από µια οµάδα δένδρων, και υλοτοµούµε τον οξύτερο ανταγωνιστή του δηλαδή το δένδρο που το ανταγωνίζεται περισσότερο. Κάθε φορά υλοτοµούµε ένα µόνο δένδρο. Στην περίπτωση που έχουµε µια φωλιά από πρεµνοβλαστήµατα τότε επιλέγουµε 1 ή περισσότερα πρεµνοβλαστήµατα, τα πιο χονδρά και πιο ζωηρά και υλοτοµούµε τους οξύτερους ανταγωνιστές τους κάτι ανάλογο µε αυτό που κάνουµε στο δευτέρι στην καλλιέργεια της καστανάς. Υπάρχουν όµως περιπτώσεις όπου σε µια οµάδα δένδρων δεν ξεχωρίζει κάποιο 6

7 καλύτερο όπως για παράδειγµα σε µια οµάδα από ρείκια, κουµαριές, πουρνάρια, φιλύκια, µεράδια, µελιάδια ή κουτσουπιές. Σε αυτή την περίπτωση τα αραιώνουµε ελαφρά µε σκοπό να δώσουµε την ευκαιρία σε κάποιο από αυτά να εξελιχθεί αλλά και για να δυναµώσουµε τα δένδρα που θα µείνουν. Όπως είπαµε ήδη η επιλογή είναι πάντοτε θετική. ηλαδή διαλέγουµε πρώτα εκείνα τα δένδρα που θέλουµε να µείνουν και που είναι τα ισχυρότερα και τα καλύτερα και υλοτοµούµε τον ισχυρότερο ανταγωνιστή τους, ο οποίος πρέπει να είναι ισοδύναµος ή σχεδόν ισοδύναµος µε αυτά. Σε καµία περίπτωση δεν διαλέγουµε τα χειρότερα για υλοτοµία. εν κόβουµε ένα δένδρο, επειδή είναι διχαλωµένο ή στραβό, αλλά µόνο εκείνα που ανταγωνίζονται τα καλύτερα δένδρα που τα επιλέγουµε για να µείνουν. Σχήµα 1. Σχηµατική παράσταση της διαδικασίας της θετικής επιλογής σε συστάδες πλατυφύλλων ειδών. 7

8 5. Πόσο έντονες είναι οι αραιώσεις; Εδώ δεν υπάρχουν συγκεκριµένα καλούπια. Γενικά µπορούµε να πούµε ότι είναι τόσο έντονες όσο χρειάζεται να βοηθηθούν τα άτοµα (δένδρα) που επιλέξαµε ως τα καλύτερα (επίλεκτα). Η πρώτη επέµβαση είναι κατ ανάγκην ασθενής. Σε κάθε περίπτωση η συστάδα, το δάσος, πρέπει να παραµένει πάντα κλειστό. Μόνο το οξυµένο µάτι του ειδικού µπορεί να ξεχωρίσει αν έχει γίνει επέµβαση ή όχι. Σηµασία δεν έχει το πόσο τοις εκατό αφαιρούµε κάθε φορά αλλά κατά πόσο έχουν ενισχυθεί τα καλύτερα δένδρα που θα αποτελέσουν αργότερα και τον σκελετό του δάσους. Για να έχουµε όµως έναν µπούσουλα αφαιρούµε στην πρώτη επέµβαση ένα στα πέντε µέχρι το πολύ ένα στα τρία υψηλότερα δένδρα της συστάδας χωρίς όµως να κολλάµε σε αυτόν τον κανόνα. 6. Κάθε πόσο επαναλαµβάνονται οι αραιώσεις; Πάνω στο ερώτηµα αυτό έχουν ειπωθεί και γραφεί πολλά χωρίς να έχει δοθεί µια σαφής απάντηση. Θεωρητικά η χρονική στιγµή της δεύτερης ή επόµενης αραίωσης επέρχεται τότε, όταν σταµατά η επίδραση της πρώτης ή προηγούµενης αραίωσης πάνω στα καλύτερα άτοµα της συστάδας ή πάνω στο µεγαλύτερο µέρος της επιφάνειάς της. Υπάρχει ένας πρακτικός κανόνας που µας λέει ότι επανερχόµαστε κάθε τόσα χρόνια όσες είναι οι δεκαετίες της ηλικίας της συστάδας. Είναι αυτονόητο ότι η επανάληψη εξαρτάται και από την ένταση της προηγούµενης αραίωσης. Είναι σκόπιµο οι αραιώσεις να είναι ασθενέστερες και να επανερχόµαστε συχνότερα. Πρακτικά όµως και έχοντας υπόψη τις συνθήκες του Αγίου Όρους πρέπει να επανερχόµαστε κάθε 7-10 έτη. 7. Πώς αποµακρύνεται το υλικό της υλοτοµίας; Η αποµάκρυνση του υλικού της πρώτης αραίωσης είναι σχετικά απλή και εύκολη λόγω και των µικρών σχετικά διαστάσεων του ξύλου που συγκοµίζεται. Τα λεπτά κλαδιά και οι κορυφές αφήνονται επί τόπου και αποµακρύνεται µόνο το χρησιµοποιήσιµο ξύλο. Αν πρόκειται να χρησιµοποιηθούν ζώα φόρτωσης ή µικρά µηχανήµατα και το δάσος είναι πολύ πυκνό, τότε ανοίγουµε κάθε 30-50m διαδρόµους πλάτους 1,5-2m στους οποίους συγκεντρώνουµε τα ξύλα προς αποµάκρυνση µέχρι τον πλησιέστερο δασικό δρόµο. Ποτέ δεν κόβουµε όλα τα άτοµα του υπορόφου ή µεσωρόφου σε όλη την επιφάνεια απλά και µόνο για να διευκολύνουµε τη συγκοµιδή του ξύλου. 8

9 Β. ρυοδάση Ο σκοπός της αναγωγής των πρεµνοφυών δρυοδασών διαφέρει από εκείνον της ανόρθωσης των αειφύλλων πλατυφύλλων, διότι αποσκοπεί όχι µόνο στην αναγωγή των πρεµνοφυών δασών σε υψηλά αλλά και στην παραγωγή πολύτιµου ξύλου µεγαλύτερων διαστάσεων. Και εδώ η αναγωγική αραίωση είναι υψηλή δηλαδή επεµβαίνουµε µόνο στον ανώροφο προσπαθώντας να διατηρήσουµε ανέπαφο τον υπόροφο ή µεσώροφο, όπου υπάρχει. Επιλέγουµε τα ισχυρότερα και ποιοτικά καλύτερα δένδρα µε µια κανονική κατανοµή σε απόσταση 3-5 µέτρα και υλοτοµούµε τον οξύτερο ανταγωνιστή τους. Όπου τυχόν υπάρχουν οµάδες δένδρων µεταξύ των οποίων δεν ξεχωρίζει κάποιο σαφώς καλύτερο, τότε επιλέγουµε τα σχετικώς καλύτερα και αποµακρύνουµε τον ισχυρότερο ανταγωνιστή τους. Και εδώ αποµακρύνουµε, ανάλογα µε την πυκνότητα της συστάδας ένα στα τέσσερα έως ένα στα πέντε υψηλότερα δένδρα της συστάδας. Η επιλογή των δένδρων που θα µείνουν είναι αυστηρά θετική. Οι αραιώσεις επαναλαµβάνονται ανά 7-10 έτη. Η ηλικία στην οποία πρέπει να αρχίσουν οι αραιώσεις είναι των ετών. Όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα. Για να έχουµε καλά αποτελέσµατα, κυρίως σε ό,τι αφορά την παραγωγή ξύλου πρέπει να έχουµε τουλάχιστον 15 ποιοτικά καλά δένδρα στο στρέµµα. Γι αυτό οι αναγωγικές υλοτοµίες, που αποσκοπούν και στη βελτίωση του ξυλαποθέµατος και συνεχώς στην ποιοτικά καλύτερη παραγωγή ξύλου πρέπει να εφαρµόζονται στις καλύτερες ποιότητες τόπου δηλαδή στους καλύτερους τόπους. 9

10 Θέµατα ασφαλείας Παρά το γεγονός ότι οι υλοτοµίες διενεργούνται από έµπειρους υλοτόµους είναι σκόπιµο να υπενθυµίσουµε ορισµένους απλούς κανόνες που βοηθούν στην υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας στο δάσος: 1. Οι χειριστές δεν πρέπει να δουλεύουν µόνοι. 2. Σιγουρευτείτε ότι έχει γίνει εκτίµηση κινδύνου και έχουν καταγραφεί τα σηµαντικότερα ευρήµατα. Επίσης, σιγουρευτείτε ότι όλοι οι εργάτες που εµπλέκονται σε οποιαδήποτε εργασία είναι γνώστες και συµµορφώνονται µε τους κανονισµούς ασφαλείας. 3. Συµφωνείστε µια ασφαλή µέθοδο εργασίας για να διατηρείται µια απόσταση ασφαλείας µεταξύ των εργατών, και µεταξύ εργατών και µηχανηµάτων (εκτός της ζώνης κινδύνου των µηχανηµάτων που χρησιµοποιούνται). 4. Σιγουρευτείτε ότι ένα συγκεκριµένο υπεύθυνο άτοµο γνωρίζει το ηµερήσιο πρόγραµµα και συµφωνείστε µια κατάλληλη διεργασία έκτακτης ανάγκης (τι ενέργειες κάνει καθένας, πώς γίνονται αυτές και πότε). Σηµαντικό στοιχείο στις διεργασίες εκτάκτου ανάγκης είναι να έχει συµφωνηθεί ποιος θα έχει τον συντονισµό και όλοι να υπακούν στις εντολές του. Όπου είναι εφικτό χρησιµοποιούνται ασύρµατοι ή κινητά τηλέφωνα. Μεγάλη προσοχή απαιτείται για την αντιµετώπιση επεισοδίου πυρκαγιάς, ιδιαιτέρως στις εργασίες στα δάση αριάς όπου υπάρχει µεγάλη ποσότητα ξηρής ιδιαιτέρως εύφλεκτης οργανικής ουσίας και ενδεχοµένως δυσκολίες κίνησης εντός του δάσους. 5. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, να είστε σε θέση να δώσετε ακριβείς και επαρκείς πληροφορίες στις αρµόδιες υπηρεσίες (όπως ακριβή θέση, απόσταση από το δρόµο, είδος οχηµάτων που έχουν πρόσβαση στο σηµείο του ατυχήµατος, ονόµατα δρόµων, κλπ.) Γνωρίζετε τις λεπτοµέρειες του πεδίου εργασίας προτού χρειαστούν σε µία περίπτωση έκτακτης ανάγκης. 6. Σε όλες τις λογικά αναµενόµενες προσβάσεις στο πεδίο εργασίας, τοποθετήστε σήµατα προειδοποίησης και απαγόρευσης εισόδου, επισηµαίνοντας τον κίνδυνο και την ανάγκη άδειας για είσοδο. Σε περιοχές µε πολύ µεγάλη πρόσβαση κοινού, η εκτίµηση κινδύνου µπορεί να δείξει πως χρειάζονται επιπλέον µέτρα προστασίας. Το πλέον διαδεδοµένο µηχάνηµα στις εργασίες στο δάσος είναι το αλυσοπρίονο: 1. Μην επιτρέπετε τη χρήση του από πρόσωπα για τα οποία δεν είστε βέβαιοι ότι γνωρίζουν τη χρήση του, δεν έχουν τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισµό ή δεν λαµβάνουν τις απαιτούµενες προφυλάξεις. 10

11 2. Σιγουρευτείτε ότι η συντήρηση του αλυσοπρίονου γίνεται όπως καθορίζεται στο εγχειρίδιο του κατασκευαστή. 3. Επιθεωρείτε τακτικά το αλυσοπρίονο κατά τη διάρκεια της εργασίας ώστε αν έχει υποστεί κάποια σηµαντική φθορά να µην κινδυνεύσετε εσείς ή κάποιος άλλος. 4. ώστε ιδιαίτερη προσοχή κατά τον ανεφοδιασµό σε καύσιµα ώστε να αποφευχθεί ανάφλεξη των καυσίµων στο δοχείο τροφοδοσίας (συνίσταται να µην είναι αναµµένο το αλυσοπρίονο σε απόσταση µικρότερη των 4m από το δοχείο) ή στο δοχείο καυσίµων του αλυσοπρίονου από µικροδιαρροές ή καύσιµο που έχει στάξει πάνω στο αλυσοπρίονο. Επισηµαίνεται ιδιαιτέρως ότι στις αραιώσεις των δασών αριάς λόγω της µεγάλης ποσότητας ξηρής οργανικής ουσίας και των ενδεχόµενων δυσκολιών κίνησης λόγω της πυκνότητας των δέντρων είναι σκόπιµο να αποφεύγονται εργασίες επικίνδυνες για έναρξη πυρκαγιάς εντός της συστάδας. 5. Χρησιµοποιείται τον απαραίτητο προστατευτικό εξοπλισµό: Κάσκα ασφαλείας. Προστατευτικό µατιών. Προστατευτικό αυτιών. Γάντια * µε προστατευτικό στο πίσω µέρος του αριστερού χεριού. Προστατευτικό ποδιών* µε ενσωµατωµένο υλικό φραξίµατος αλυσίδας. Προστατευτικές µπότες* µε καλό σφίξιµο και προστατευτικό στο µπροστινό µπάλωµα και στο κουτουπιέ. Εξωτερική ενδυµασία που δεν σκαλώνει. Πιθανόν να είναι χρήσιµη η ενδυµασία υψηλής ορατότητας. Καθένας πρέπει να κουβαλά ένα προσωπικό κουτί πρώτων βοηθειών που θα περιλαµβάνει ένα µεγάλο επίδεσµο τραύµατος. Πρέπει να είναι εύκολα διαθέσιµα υλικά για καθαρισµό χεριών όπως άνυδρο καθαριστικό χεριών ή σαπούνι, νερό και χάρτινες πετσέτες. Να θυµάστε πάντα ότι κανένας προσωπικός προστατευτικός εξοπλισµός δεν µπορεί να παρέχει 100% προστασία από κοψίµατα από αλυσοπρίονα και πως χρειάζεται συνεχής επαγρύπνηση και προσοχή * Τα αντικείµενα που είναι σηµειωµένα µε αστερίσκο πρέπει να φέρουν το λογότυπο του αλυσοπρίονου και να δείχνουν την ταχύτητα του πριονιού στην οποία έχουν ελεγχθεί. 11

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ

ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΗΜΟΤΙΚΟ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 1999 1 ΠΡΑΣΙΝΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών

Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Τεχνολογίας Βιολογικής Γεωργίας & Τροφίμων Δημιουργία καταλόγου γηγενών ποικιλιών Στο πλαίσιο του έργου «Ανάδειξη του Τεχνολογικού Ιδρύματος Ιονίων Νήσων

Διαβάστε περισσότερα

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα»

Δράση 04: «Καταγραφή, ανάδειξη και δημιουργία τράπεζας γενετικού υλικού για τις γηγενείς ποικιλίες φυτικών ειδών στα Επτάνησα» Journal Odysseus Environmental & Cultural Sustainability of the Mediterranean Region: 5 (2013): 35-52. http://www.jodysseus.gr Δράση 04: «και δημιουργία υλικού για τις γηγενείς» Παύλος Μπουχάγιερ, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης

Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης EFI Discussion Paper 15, 2009 Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της Επιστήμης Μία Συνεισφορά στο Διάλογο Επιστήμης-Πολιτικής Yves Birot (συντ.) Η Ζωή Μας με τις Δασικές Πυρκαγιές: Η Άποψη της

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ Α.Ε. ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ: ΑΡΧΕΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΙΑΝΟΜΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2006 ΣΥΝΟΨΗ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΠΟΨΕΩΝ Η διατύπωση

Διαβάστε περισσότερα

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1

Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Συγκριτική Μέτρηση Επιδόσεων και διαχείριση ποιότητας στις δηµόσιες συγκοινωνίες 1 Για τη χρήση του παρακάτω υλικού: Σκοπός του έργου PORTAL είναι η επιτάχυνση της απορρόφησης των ερευνητικών αποτελεσµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Βοσκές και Βοσκότοποι

Βοσκές και Βοσκότοποι Βοσκές και Βοσκότοποι Vasilios P. Papanastasis Σειρα Φυλλαδιων: Γ Aριθμος: 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΒΟΣΚΟΤΟΠΟΙ; 1 ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΛΙΒΑΔΙΚΑ ΤΟΠΙΑ; 2 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΟΣΚΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΣΤΗ ΜΕΣΟΓΙΑΚΗ ΛΕΚΑΝΗ 3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΟΝ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΥΡΟ-ΑΣΑΦΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ

ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΟΝ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΥΡΟ-ΑΣΑΦΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΟΝ ΝΑΥΣΤΑΘΜΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΝΕΥΡΟ-ΑΣΑΦΟΥΣ ΜΟΝΤΕΛΟΥ Εκπόνηση Πατεράκης Νικόλαος ΑΜ:2003010006

Διαβάστε περισσότερα

Housekeeping: το πιο σηµαντικό τµήµα του ξενοδοχείου

Housekeeping: το πιο σηµαντικό τµήµα του ξενοδοχείου Housekeeping: το πιο σηµαντικό τµήµα του ξενοδοχείου Στεφανάκη Ελευθερία Μιχαήλ Αναστασία Σ..Ο. Τµήµα Τουριστικ ών Επιχ / σεων ΗΡΑΚΛΕΙΟ 2007 ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: Βερνάρδου Ειρήνη ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΕΛ ΜΕΡΟΣ Ά... 1. ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ..

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ ΣΕΜΗΝΑΡΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ: ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:> ΑΝΤΩΝΙΑ ΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΑ ΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΚΙΕΓΚΙ ΜΠΛΕΝΤΑΡ

Διαβάστε περισσότερα

Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ

Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ Τροπικά δάση βροχής Του Ρετ Α. Μπάτλερ (001) ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΔΑΣΗ ΒΡΟΧΗΣ; Τα τροπικά δάση βροχής είναι δάση µε ψηλά δέντρα, θερµό κλίµα και άφθονες βροχοπτώσεις. Σε ορισµένα δάση βροχής, το ύψος βροχής ξεπερνάει

Διαβάστε περισσότερα

"Ο ΗΓΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ" ΜΕΡΟΣ 1 ο : «ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ»

Ο ΗΓΟΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΜΕΡΟΣ 1 ο : «ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΕΣ» Η παρούσα έκδοση αποτελεί τµήµα µιας σειράς από τρεις Τεχνικούς Οδηγούς του Κέντρου Ανανεώσιµων Πηγών Ενέργειας (ΚΑΠΕ) µε αντικείµενο τη διαδικασία των Ενεργειακών Επιθεωρήσεων στα κτίρια και τη βιοµηχανία.

Διαβάστε περισσότερα

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς

γνωστό ως μονόκλωνο γραμμικό σύστημα, διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Το μονόκλωνο γραμμικό σύστημα διαμόρφωσης των δένδρων κερασιάς Προϋποθέσεις Εγκατάσταση Διαμόρφωση των δένδρων Κλάδεμα καρποφορίας Κωνσταντίνος Καζαντζής, Τεχνολόγος Γεωπονίας Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά

ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ. H μετάβασή μας στην αειφορικότητα. Γενικά 1 ΜΕΡΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟ H μετάβασή μας στην αειφορικότητα Γενικά Η αειφορικότητα αποτέλεσε το παρασκηνιακό περιεχόμενο σχεδόν κάθε θέματος που εξετάσαμε μέχρι τώρα. Σ αυτό το τέταρτο μέρος, η αειφορικότητα θα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Πτυχιακή. Γκαρέτσα Νίκη, 2004 Α.Τ.Ε.Ι ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΗΛΕΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΕΛΕΧΩΝ Πτυχιακή εργασία Γκαρέτσα Νικολέτα, Εξάμηνο

Διαβάστε περισσότερα

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης

Αρωματικά φυτά. Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ 03 ΤΕΥΧΟΣ Νο ΜΑΡΤΙΟΣ 2015 Αρωματικά φυτά Ο θησαυρός της ελληνικής γης με... άρωμα ανάπτυξης ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Η ανταγωνιστικότητα περνά

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή και Οδική Ασφάλεια. Μαθητές Β Λυκείου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ

Κυκλοφοριακή Αγωγή και Οδική Ασφάλεια. Μαθητές Β Λυκείου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΟΔΗΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Κυκλοφοριακή Αγωγή και Οδική Ασφάλεια Μαθητές Β Λυκείου ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ Θεσμική Αναβάθμιση της Εκπαίδευσης Οδήγησης στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΕΥΓΕΝΙΑ ΒΕΛΛΑ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΞΕΠΑΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ

Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ Τ.Ε.Ι. ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΑΚΩΝ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ & ΑΝΘΟΚΟΜΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΡΙΩΝ ΥΒΡΙ ΙΩΝ ΜΕΛΙΤΖΑΝΑΣ ΣΤΑ ΑΓΡΟΝΟΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΖΑΦΕΙΡΑΚΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ. Αντιμετώπιση Κινδύνων από την Εκδήλωση Δασικών Πυρκαγιών.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ. Αντιμετώπιση Κινδύνων από την Εκδήλωση Δασικών Πυρκαγιών. 2015 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΝΤΕΛΗΣ Αντιμετώπιση Κινδύνων από την Εκδήλωση Δασικών Πυρκαγιών. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣ ΠΕΝΤΕΛΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΕΔΙΟ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΚΡΗΤΗΣ (GR13) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ III ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΑ ΥΔΑΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Μάρτιος 2014 Αναθεωρήσεις: 20-03-2014 Διαμόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ & ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ WMS. Μελέτη περίπτωσης: Ο.Ε.Δ.Β

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΘΗΚΗΣ & ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ WMS. Μελέτη περίπτωσης: Ο.Ε.Δ.Β ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗ: LOGISTICS (ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗ ΠΡΟΙΟΝΤΩΝ) ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΧΟΝΔΡΟΚΟΥΚΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ, ΑΝ.ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

GZ4000 848C5193A2 (704) Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΛΥΣΟΠΡΙΟΝO E L GZ4000 EL-1

GZ4000 848C5193A2 (704) Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΛΥΣΟΠΡΙΟΝO E L GZ4000 EL-1 848C5193A2 (704) Ο ΗΓΙΕΣ ΧΡΗΣΗΣ ΑΛΥΣΟΠΡΙΟΝO GZ4000-1 ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΣΥΜΒΟΛΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΕΙ ΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ιαβάστε τις οδηγίες λειτουργίας πριν θέσετε σε λειτουργία αυτό το µηχάνηµα. Φοράτε προστατευτικά για

Διαβάστε περισσότερα

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία

Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Η ομιχλοβροχή στα βουνά της χώρας μας: Μία κρυφή και παραμελημένη κατηγορία νερού με μεγάλη υδρολογική, οικολογική και περιβαλλοντική σημασία Δρ Γεώργιος Μπαλούτσος, Διατελέσας Τακτικός Ερευνητής του ΕΘΙΑΓΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ

ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ζ. ΜΕΚΟΣ ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΩΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΤΙΚΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ Ι ΑΚΤΟΡΙΚΗ ΙΑΤΡΙΒΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΖΙΩΝΑΣ ΤΡΙΜΕΛΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΖΙΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση της σύγκρουσης μεταξύ μεγάλων σαρκοφάγων και αγροτικής οικονομίας

Βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση της σύγκρουσης μεταξύ μεγάλων σαρκοφάγων και αγροτικής οικονομίας «Βελτίωση των προϋποθέσεων συνύπαρξης ανθρώπουαρκούδας στο Ν. Καστοριάς, Ελλάδα Μεταφορά Βέλτιστων Πρακτικών» Βέλτιστες πρακτικές για τη διαχείριση της σύγκρουσης μεταξύ μεγάλων σαρκοφάγων και αγροτικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ : Επικοινωνιακή στρατηγική και brand image. ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : κ.

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. ΘΕΜΑ : Επικοινωνιακή στρατηγική και brand image. ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : κ. ΑΝΩΤΑΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : Επικοινωνιακή στρατηγική και brand image. ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ : κ. ΑΝ ΡΟΝΙΚΙ ΗΣ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ : ΓΚΙΑΤΑ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο V: Μεθοδολογία για την Εκστρατεία Procura +

Κεφάλαιο V: Μεθοδολογία για την Εκστρατεία Procura + V Μεθοδολογία για την Εκστρατεία Procura+ Κεφάλαιο V: Μεθοδολογία για την Εκστρατεία Procura + 1 Η διαδικασία των Βημάτων Εισαγωγή 41 2 Τα Βήματα της Εκστρατείας Procura+ 43 3 Διάρκεια της διαδικασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΕΩΡΓΙΑ 1. Κανονισµοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης 1. Καν. 2092/91 "για τον Βιολογικό τρόπο παραγωγής των γεωργικών προϊόντων και των σχετικών ενδείξεων στα γεωργικά προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα