ΓΕΩΡΓΙΟΥ Κ. ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ - ΟΥΡΟΛΟΓΟΥ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΩΡΓΙΟΥ Κ. ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ - ΟΥΡΟΛΟΓΟΥ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ"

Transcript

1

2

3

4

5 ΓΕΩΡΓΙΟΥ Κ. ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΥ - ΟΥΡΟΛΟΓΟΥ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

6 Γεώργιος Κ. Μιχαλάκης Ιατρός Χειρουργός - Ουρολόγος Δορυλαίου 10-12, Πλατεία Μαβίλη Αθήνα Τηλ.: , , Κιν. τηλ.: Σχεδιασμός - Επιμέλεια - Εκτύπωση Ù ÔÁÚ ÊÈÎfi ÂÚÁ ÛÙ ÚÈ - ÂÎ fiûâè - È ÊËÌ ÛÂÈ Ευρυβιάδου 7 & 9, Κ. Τούμπα Θεσσαλονίκη Τηλ.: , Fax: ISBN: Α Έκδοση: 2009 Το παρόν βιβλίο δεν πωλείται. Διατίθεται δωρεάν «τιμής ένεκεν».

7 Αφιερώνεται στη ιερή μνήμη του πατέρα μου και του αδελφού μου, και στην Αννέτ και τον Κωστή.

8

9 Ο Γιώργος Μιχαλάκης γεννήθηκε στη Ρόδο το 1939 από παλαιά ιατρική οικογένεια. Σπούδασε ιατρική στο πανεπιστήμιο της PISA και εκπαιδεύτηκε επί επταετία στη Γενική Χειρουργική και Ουρολογία στο Λονδίνο. Με την επιστροφή του στην Ελλάδα υπηρετεί στην Πανεπιστημιακή Ουρολογική κλινική του Λαϊκού Νοσοκομείου, ως επιμελητής στο Νοσοκομείο της Ν. Ιωνίας και στη συνέχεια ως Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαδημητρίου. Έχει δημοσιεύσει και ανακοινώσει περί τις 62 επιστημονικές εργασίες σε Ελληνικά και ξένα επιστημονικά περιοδικά και συνέδρια της ειδικότητάς του στη Ελλάδα και στην αλλοδαπή. Η σύζυγός του Αννέτ και ο γιος τους Κωστής είναι γιατροί ενδοκρινολόγοι. Έργα του ιδίου: «Όγκοι των όρχεων». Επιστημονικό σύγγραμμα 330 σελίδων. Ιατρικές εκδόσεις ΖΗΤΑ, Κ.Γ. Ζερμίνης Ο.Ε., 2001 «Fertility in Art». Δίγλωσσο καλλιτεχνικό λεύκωμα. Εκδόσεις Πασχαλίδη 1998 «Τα βήματα και η ζωή αφήνουν ίχνη». Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία. Εκδόσεις Δωρικός, 2005 «Σύζευξη συνειρμών». Ποίηση, Εκδόσεις Δωρικός,

10

11 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος Iστορική αναδρομή των σχέσεων ιατρικής και τέχνης Ιατρική και τέχνη των Σουμερίων, Ασσυρίων και Βαβυλωνίων Ιατρική και τέχνη στους Αιγυπτίους Ελληνο-ρωμαϊκός πολιτισμός και ιατρική (η κλασσική αρχαιότητα) Η ιατρική στην τέχνη των Αζτέκων Μάγια Ίνκας Ο Μεσαίωνας Προαναγεννησιακή περίοδος και Αναγέννηση ος, 18ος, 19ος αιώνας ός αιώνας Κεφάλαιο 1: Γονιμότητα Βυζάντιο Ο κόσμος του Μεσσαίωνα Η Αναγέννηση Κεφάλαιο 2: Γέννηση Κεφάλαιο 3: Θηλασμός - Μαστοί Κεφάλαιο 4: Aνατομική Κεφάλαιο 5: Ανατομική ανθρωπίνου σώματος Κεφάλαιο 6: Κεφαλή Κεφάλαιο 7: Κορμός Κεφάλαιο 8: Άκρα Κεφάλαιο 9: Το γυμνό στην τέχνη Κεφάλαιο 10: Οι ηλικίες του ανθρώπου α. Βρεφονηπιακή ηλικία β. Παιδική ηλικία γ. Ήβη δ. Γήρας Κεφάλαιο 11: Τερατογενέσεις - Διαμαρτίες περί την διάπλαση Τερατογενέσεις α. Γιγαντισμός β. Νανισμός γ. Σιαμαίοι δ. Ερμαφροδιτισμός ε. Παχυσαρκία ε. Κρετινισμός Κεφάλαιο 12: Όργανα αναπαραγωγής

12 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Κεφάλαιο 13: Αισθητήρια όργανα Κεφάλαιο 14: Ιατρική επίσκεψη Κεφάλαιο 15: Διαγνωστικές ιατρικές πράξεις α. Οιωνοσκοπία β. Ηπατοσκοπία γ. Εγκοίμηση δ. Ουροσκοπία Κεφάλαιο 16: Ιατρικές θεραπευτικές πράξεις α. Αφαίμαξη β. Υποκλυσμός γ. Εμβολιασμός δ. Μασσάζ - Μαλάξεις ε. Βελονισμός στ. Οποθεραπεία ζ. Παρακέντηση η. Λουτροθεραπεία θ. Ομοιοπαθητική Κεφάλαιο 17: Φροντίδα και περιποίηση του σώματος α. Λουτρό β. Κουρά - Κόμμωση γ. Η φαλάκρα Κεφάλαιο 18: Ασθένειες α. Οργανικές ασθένειες β. Ψυχικές ασθένειες Κεφάλαιο 19: Τραύμα Κεφάλαιο 20: Ανθρώπινα συναισθήματα α. Πόνος β. Έκσταση γ. Λύπη δ. Απελπισία ε. Θυμός στ. Αγωνία ζ. Χαρά η. Στοργή θ. Θρήνος ι. Απογοήτευση ια. Μελαγχολία ιβ. Φόβος ιγ. Περισυλλογή - Διαλογισμός ιδ. Ζήλια ιε. Φιλευσπλαχνία ιστ. Πάθος ιζ. Μετάνοια ιη. Ευφορία ιθ. Αγάπη

13 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κεφάλαιο 21: Ερωτισμός - Σεξουαλικότητα Σεξουαλικές διαστροφές α. Ομοφυλοφιλία β. Αμφιφυλοφιλία (bisexuality) γ. Διασεξουαλισμός ή Μεταφυλετισμός δ. Παιδοφιλία ή Παιδεραστία ε. Φετιχισμός στ. Ναρκισσισμός ζ. Αιμομιξία η. Σαδισμός ή αλγολαγνεία θ. Μαζοχισμός ι. Επιδειξιομανία (exhibitionism) ια. Σατυρίαση (Ερωτομανία-Νυμφομανία) ιβ. Νεκροφιλία ιγ. Κτηνοβασία ιδ. Παρενδυσία - Μεταμφιεσμός ιε. Ηδονοβλεψία ιστ. Ασφυξιοφιλία ιζ. Κοπρολαγνεία ιη. Κοπροφαγία, Κοπροφιλία, Ουροφιλία, Κλυσμοφιλία ιθ. Σεξουαλικός παλιμπαιδισμός κ. Πυγμαλιονισμός κα. Εφαψία κβ. Κλεπτολαγνεία κγ. Πυρολαγνεία κδ. Παραπληγιοφιλία κε. Σοδομία κστ. Γεροντοφιλία κζ. Σεξουαλικός βαμπιρισμός κη. Νυμφομανία Κεφάλαιο 22: Τοξικομανίες α. Όπιο β. Αλκοόλ γ. Καπνός Κεφάλαιο 23: Θάνατος α. Ο θάνατος στους Αζτέκους β. Ο θάνατος στους αρχαίους Αιγυπτίους Ταρίχευση - Μουμιοποίηση Κεφάλαιο 24: Θαύματα και υπερφυσικές θεραπείες Κεφάλαιο 25: Ύπνος - όνειρα - οράματα α. Ύπνος β. Όνειρα γ. Όραμα Κεφάλαιο 26: Αυτοκτονίες-ανθρωποθυσίες-ανθρωποφαγίες-αποκεφαλισμοί α. Αυτοκτονίες β. Ανθρωποθυσίες Καννιβαλισμός ή ανθρωποφαγία Αποκεφαλισμός - Καρατόμηση

14 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Κεφάλαιο 27: Νοσοκομεία - αδελφές νοσοκόμοι Κεφάλαιο 28: Χειρουργικές επεμβάσεις α. Περιτομή β. Εικόνες τοκετού γ. Άλλες απεικονίσεις χειρουργικών επεμβάσεων Κεφάλαιο 29: Αγύρτες, τσαρλατάνοι, ψευδογιατροί, πρακτικές μαίες, κουρείς - χειρουργοί, κομπογιαννίτες α. Κουρείς - Χειρουργοί β. Μαίες γ. Κομπογιαννίτες Κεφάλαιο 29: Ιατροί Οδοντίατροι - ική Κτηνιατρική Βιβλιογραφία (ανά βιβλίο) Βιβλιογραφία (ανά κεφάλαιο)

15 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Γονιμότητα Εικόνα 1.1 Τοξόμορφο «Ουράνιο ερπετό» Εικόνα 1.2 Ζωγραφική των βράχων. Τάγμαλη Η προσεκτική παρατήρηση του πρωτόγονου στον περιοδικό πολλαπλασιασμό των φυτών και των ανθρώπων και μη έχοντας άλλη εξήγηση, το φαινόμενο της γονιμότητας απετέλεσε γι αυτόν τον θεμελιώδη παράγοντα του πολλαπλασιασμού των ανθρώπων και του επακόλουθα αυξανόμενου πληθυσμού έτσι που η γονιμότητα ανθρώπων και γης δεν εθεωρήθη ποτέ γεγονός αυτονόητο και τυχαίο. Πολλές φορές δοκίμασε να εξηγήσει το ανεξήγητο γι αυτόν μυστικό της γέννησης και το απέδωσε σε υπερφυσικές δυνάμεις που βρίσκονται πέρα από τα όρια της ταπεινής του κατανόησης. Για αρκετό χρόνο η εγκυμοσύνη και η γέννηση των ομοίων του δεν είχε συσχετιστεί με τη σεξουαλική συνεύρεση. Μόνο όταν σκέφτηκε να συνδυάσει τη χρονική περίοδο της συνεύρεσης με το χρόνο της γέννησης, συνειδητοποίησε τη σχέση αιτίου και αποτελέσματος. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι πίστευαν πως η γέννηση διδύμων ωφείλετο σε διπλή συνεύρεση της γυναίκας ή τη συνεύρεσή της με δύο διαφορετικούς άνδρες. Για τους λόγους αυτούς οι απεικονίσεις ανδρών είναι πολύ σπανιότερες κι από αυτές των ζώων. Οι πιο γνωστές και οι πιο παλιές είναι οι λεγόμενες «Ωρινάκιες Αφροδίτες» ειδώλια ύψους ολίγων εκατοστών, με τυφλό πρόσωπο και ατροφικά χέρια σταυρωμένα επάνω σε τεράστιους κρεμασμένους μαστούς. Οι γοφοί και οι μηροί είναι σφαιρικοί και τεράστιοι παραμόρφωση που ερμηνεύεται ως προσπάθεια σχηματοποίησης της γυναικείας γονιμότητας- όπως η λεγόμενη «Άσεμνη Αφροδίτη» και οι «Οδαλίσκες της Λα Μαντλέν» (Γαλλία). Αυτά ήσαν εξάλλου δηλ. η γυναικεία κοιλιά και οι μαστοί Εικόνα 1.1 μαζί με τον ανδρικό φαλλό- τα πρώτα θέματα με τα οποία είχε να ασχοληθεί. Στις πρώτες όμως παραστάσεις, το φίδι υπήρξε το αντίστοιχο και ισοδύναμο του ανδρικού αναπαραγωγικού οργάνου και σαν τέτοιο ζωγραφίστηκε και λαξεύτηκε στα σπήλαια. Τα ερπετά, σαν γήινα σύμβολα, λόγω της φαλλικής τους ομοιότητας, απετέλεσαν τα κυρίαρχα μοτίβα στην τέχνη της Μεσοποταμίας, της Ινδίας, της Κίνας, της Αφρικής και της Κεντρικής Αμερικής. Στην Εικ. 1.1 βλέπουμε ξυλό- Εικόνα

16 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 1.3 γλυπτο αντίγραφο από την Ταϊβάν. Το τοξόμορφο «Ουράνιο ερπετό» φέρει μια κεφαλή σε κάθε άκρο του. Είναι εμφανές το ελικοειδές μοτίβο της λατρείας. Τα ερπετά επίσης υπήρξαν τα χαρακτηριστικά σύμβολα της τεχνικής Ηκαί, που υποδηλώνουν το μέγιστο της επίδρασης των νομάδων επάνω στη Κινέζικη τέχνη και έχουν λατρευτεί σαν πρόδρομοι της γονιμότητας. Το φίδι κάνει επίσης έντονη την παρουσία του αργότερα και στην Αιγυπτιακή ζωγραφική. Τα αρσενικά ελάφια με τα κέρατα γνωστό υποτιμητικό ανδρικό προσωνύμιο- υπήρξαν άλλο ένα σύμβολο γονιμότητας που βρίσκουμε στην Ανατολική Ισπανία και ΝΔ Κίνα. Έκαναν την πρώτη τους εμφάνιση γύρω στο π.χ. στη Σαρδηνία, στη Σιβηρία και στη ζωγραφική των βράχων στην Τάγμαλη Εικ. 1.2 (Ζωγραφική των Βράχων Τάγμαλη). Εικόνα 1.3 «Η Αφροδίτη του Λουσσέλ» Εικόνα 1.4 «Η Αφροδίτη του Ουιλεντόρφ» Εικόνα 1.5 και 1.6 «Θεά Μητέρα» Εικόνα 1.4 Εικόνα 1.5 Εικόνα 1.6 Από την άλλη πλευρά το γυναικείο μοντέλο παραμέλησε τα χαρακτηριστικά του προσώπου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις προεξάρχουσες περιοχές των γλουτών, στους ευμεγέθεις μαστούς και στα προεξάρχοντα γεννητικά όργανα. Χαρακτηριστική είναι η επονομαζόμενη «Αφροδίτη του Λουσσέλ» ( π.χ.) λαξευμένη σε πέτρα, ένα από τα πρώτα γλυπτά του γυναικείου σώματος Εικ. 1.3 (Μουσείο d Aquitaine Bordeaux). Εμφανής είναι η ομοιότητα με έγκυο γυναίκα. Το ίδιο ισχύει και για την «Αφροδίτη του Ουιλεντόρφ» ( π.χ.) η οποία ανακαλύφθηκε το 1908 στην περιοχή Ουίλεντορφ της Αυστρίας και φυλάσσεται στο μουσείο της Βιέννης σε ένα άκρως υποβλητικό χώρο με θαυμάσιο φωτισμό Εικ. 1.4 (Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Βιέννη). Παρόμοιες καλλιτεχνικές δημιουργίες ευρέθησαν στη Νότια Ρωσία και Γαλλία καλύπτοντας ολόκληρο τον Κραβετιανό πολιτισμό. Αργά-αργά η εικόνα 30

17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ Εικόνα 1.7 «Θεά Μητέρα» Εικόνα 1.8 «Θεά Μητέρα». Ινδική Τέχνη της «Μεγάλης Μητέρας» η οποία ήταν το συνώνυμο της γονιμότητας έγινε σύμβολο της ζωής και της αναγέννησης γιατί για τον πρωτόγονο καλλιτέχνη το γυναικείο σώμα δεν σημαίνει ένα αντικείμενο που αναπαράγει τον εαυτό του, αλλά ένα αιώνιο σύμβολο των δυνάμεων της ανάπτυξης και της αναπαραγωγής. Όταν άρχισε να αναπτύσσεται το αίσθημα της θρησκευτικής αφύπνισης, την έννοια της μητρότητας αντικατέστησε η «Θεά-Μητέρα». Τα ειδώλια που βρέθηκαν Εικόνα1.7 Εικόνα 1.8 Εικόνα 1.9 «Κάμα, ο θεός του έρωτα» Εικόνα 1.9α «Ο θεός Ίντρα» Εικόνα 1.9 Εικόνα 1.9α στον νέο-λιθικό ναό του Τσατάλ Χιουτζούκ στη Νότια Τουρκία παριστάνουν τη Θεά-Μητέρα της οποίας η λατρεία συνεχίστηκε μέχρι τους Ρωμαϊκούς χρόνους Εικ. 1.5 και 1.6. Η μορφή της Ινάνα των Σουμερίων αντικαταστάθηκε αργότερα από την Σημιτική Ιστάρτη της οποίας ο γάμος με τον Ταμούζ, θεό της άνοιξης, της ανάπτυξης και της καρποφορίας, εξασφάλιζε την άνθηση των φυτών και τη γονιμότητα στα ζώα και στον άνθρωπο Eικ Εικ. 1.6 και Εικ. 1.7 Θεά της Γονιμότητας (Κρητικομυκηναϊκή τέχνη της Συρίας, περίπου π.χ.) Οι Αιγύπτιοι εγκατέλειψαν τους εννοιολογικούς συσχετισμούς και έγιναν πιο 31

18 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 1.10 ρεαλιστές όσον αφορά στο σεξ και στην αναπαραγωγή. Ταυτόχρονα το γυναικείο σώμα γίνεται πιο συμμετρικό και πιο ελκυστικό. Τη θεά της γονιμότητας την συναντούμε ξανά στον Αιγυπτιακό πολιτισμό γύρω στα χρόνια π.χ., όπου όμως εκτός από τα γυναικεία σύμβολα της γονιμότητας προστέθηκαν και αρσενικές θεότητες όπως ο Όσιρις. Στην Ινδία τα κυριότερα στοιχεία στη θρησκεία του αγροτικού λαού ήταν η φαλλική λατρεία και οι εξαγνιστικές τελετές προς τιμή τ η ς Θεάς- Εικόνα 1.10 «Ο Θεός της Γονιμότητας Ξυπέ-Τοτέκ» Μητέρας. Η οκλαδόν θέση της θεότητας Σίβα Εικ. 1.8 προσομοιάζει με τη θέση του εμβρύου. Η γλυπτική των Ινδών, η ζωγραφική και η φιλολογία τους, έχουν να προσφέρουν αξιόλογη συνεισφορά στο συγκεκριμένο θέμα, όπως ο «Ναός του Ρατζαράνι» με το επαναλαμβανόμενο μοτίβο του Λίνχαμ που σημαίνει φαλλός, ο «Κάμα» ο θεός του έρωτα στη ράχη ενός συμβολικού ελέφαντα αποτελούμενο από εννέα γυναικεία σώματα που θα δούμε στο κεφάλαιο του ερωτισμού και σεξουαλικότητας καθώς και το φιλολογικό έργο «Κάμα-Σούτρα» της τεχνικής του έρωτα και της συνουσίας, Εικ Στην Εικ. 1.9α βλέπουμε τον Ιντρα τον μεγαλύτερο θεό της γονιμότητας να παρακολουθεί τη μεταφορά του εμβρύου Βερνταμάνα από τη μήτρα της Ντεβανάντα στη μήτρα της Τρισάλα. Για την ιστορία αναφέρεται ότι ο Ιντρα πλάστηκε και ξεπήδησε σύμφωνα με την Ινδική μυθολογία από την πλευρά της μητέρας του, κάτι που παραπέμπει στην Παλαιά Διαθήκη της Χριστιανικής Πίστης. Άλλος θεός της γονιμότητας κατά πολύ νεώτερος του προηγούμενου ήταν ο Ξυπέ- Τοτέκ, θεός της άνοιξης και της γονιμότητας, που βλέπουμε σε Βασάλτη λαξευμένο και από τις δύο όψεις, 14ος αιώνας, πολιτισμός των Αζτέκων Εικ (Μουσείο Λονδίνου). Η μετωπική αυτή μάσκα, έκφραση λεπτής μορφικής εικόνας, αντιπροσωπεύει την τελειότητα των Αζτέκων καλλιτεχνών και έχει χρησιμοποιηθεί σε τελετές ανθρωποθυσίας. Ανάλογες, αλλά λιγότερες σε αριθμό ήταν οι παραστάσεις του φαλλού σαν όργανο γονι- 32 Εικόνα 1.11 Εικόνα 1.12 Εικόνα 1.11 «Ο ιθυφαλλικός θεός Βήσα» * Ιθύφαλλος: από το ιθύς-υος=πορεία σε ευθεία γραμμή και σε ερμηνεία σηκωμένο πέος, ομοίωμα

19 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ μοποίησης. Στην Εικ εμφανίζεται σε σχήμα ειδωλίου ο ιθυφαλλικός* θεός Βήσα ρωμαϊκής εποχής (Αρχαιολογικό Μουσείο Εφέσου). Το ειδώλιο αυτό βρέθηκε στο λεγόμενο «Σπίτι της χαράς» στην Έφεσο. Σαν ιθυφαλλικοί χαρακτηρίζονται και οι Σάτυροι, οι Σειληνοί καθώς και οι δαίμονες Κονίσαλος, Ιλάων και ο Πρίαπος, ο γνωστότερος όλων. Τον τελευταίο θα τον συναντήσουμε πιο κάτω, Εικ Εικόνες 1.13 «Η άμωμος σύλληψη της Παναγίας» Εικόνα 1.13 Στις αρχές του 6ου αιώνα π.χ. οι ευφυείς και ευρηματικοί Έλληνες καλλιτέχνες εδημιούργησαν τον Δία, τον πιο ανδροπρεπή, δραστήριο, σεξουαλικό, σεξομανή και πιο γόνιμο θεό του Ολύμπου, ο οποίος γέννησε γιούς και θυγατέρες με την Ήρα, την νόμιμη σύζυγό του, με τη Λητώ, τη Δανάη που την επισκέφθηκε σαν χρυσή βροχή, την Αλκμήνη, γυναίκα του Αμφιτρύωνα που γέννησε τον Ηρακλή και την Ευρώπη μεταμφιεσμένος σε ταύρο, τη Λήδα μεταμφιεσμένος σε κύκνο. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η Αθηνά γεννήθηκε από το κεφάλι του που ανοίχτηκε στα δύο με ένα τσεκούρι από τον Ήφαιστο, από την κνήμη του γεννήθηκε ο Κρόνος ένας από τους αρχαιότερους θεούς της Ελληνικής Μυθολογίας. Αλλά και αυτός ο ίδιος ο Ασκληπιός, θεός της Ιατρικής ήταν γιός του Δία και της Κορωνίδας. Για τη μεγάλη παραγωγικότητά του θα πρέπει επίσης να αναφέρουμε τον Πρίαμο, βασιλιά της Τροίας, πατέρα πενήντα υιών, αλλά και τον Πρίαπο, τον δύσμορφο θεό της γονιμότητας, που έδωσε το όνομά του στον «πριαπισμό» παθολογικό σύνδρομο μεγάλης διάρκειας και επώδυνης στύσης του πέους. Τέλος, δεν θα πρέπει να παραλείψουμε τη γνωστή σε όλους μας Γαία, η προσωποποίηση του αρχικού κοσμικού δεδομένου που εθεωρείτο η Γενική Μητέρα θεών και ανθρώπων. Εικ Εικονίζεται ο Πρίαπος που προσπαθεί να ζυγίσει το πέος του. 33

20 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 1.14 «Άμωμος σύλληψη» του Tiepolo 34

21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10 Οι ηλικίες του ανθρώπου Από τις ανθρώπινες ηλικίες, αυτές που ενδιέφεραν στο παρελθόν και εξακολουθούν να ενδιαφέρουν τους καλλιτέχνες είναι κυρίως η βρεφονηπιακή ηλικία, η παιδική ηλικία, η ήβη και το γήρας. Εικ «Οι επτά ηλικίες της γυναίκας» του Hans Baldung (1544) (Christoph Sandig ARTOTHEK). α. Βρεφονηπιακή ηλικία Εικόνα 10.1 «Οι επτά ηλικίες της γυναίκας, του Baldung Ιατρικά, σαν βρεφική ηλικία προσδιορίζεται το χρονικό διάστημα από την 27η ημέρα της γεννήσεώς μέχρι το τέλος του πρώτου έτους, διότι το παιδί από τη γέννησή του μέχρι την 27η ημέρα χαρακτηρίζεται ως νεογνό. Κατά τη διάρκεια της βρεφικής του ηλικίας το παιδί αναπτύσσει υποτυπωδώς τις ικανότητές του και αρχίζει να εμπλουτίζει τις εμπειρίες του και τον ψυχικό του κόσμο, αφ ενός μεν σαν αποτέλεσμα της έναρξής ωρίμανσης του νευρικού του συστήματος, και αφ ετέρου από τη σχετική άντληση εμπειριών από το περιβάλλον του. Αναπτύσσει τα πρώτα του αντανακλαστικά όπως αυτά της σύλληψης, του θηλασμού, του γέλιου και διαμορφώνει σταδιακά την ψυχοκινητική του ηλικία. Η νηπιακή του ηλικία Εικόνα 10.1 προσδιορίζεται ανάμεσα στη βρεφική και τη σχολική του ηλικία, περίοδος κατά την οποία ο ρυθμός της ψυχοκινητικής του ανάπτυξης είναι ταχύς. Στην περίοδο αυτή αφυπνίζεται και η συνείδηση του Εγώ του και αναπτύσσεται έντονα η φαντασία του. Παρ όλο που η ηλικία αυτή απασχόλησε γενικότερα τον πρωτόγονο και τον μεταγενέστερο καλλιτέχνη εν τούτοις τα εικαστικά ευρήματα δεν είναι ιδιαιτέρως πολλά. Η Ελληνική μυθολογία, αέναος τροφοδότης της τέχνης, προσφέρει άπειρα δείγματα καλλιτεχνικής ευαισθησίας σχετικά με την ηλικία αυτή. Εικ «Ο 81

22 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 10.2 «Ο Εύμορβος φέρει τον Οιδίποδα βρέφος» Εικόνα 10.2 Εύφορβος φέρει τον Οιδίποδα βρέφος», ερυθρόμορφος αμφορέας. Οι Ρωμαίοι επανέλαβαν το Ελληνικό στυλ ζωγραφίζοντας σκηνές θεών και ηρώων της Ελληνικής μυθολογίας, όπως εκείνη που ο Ηρακλής βρέφος πνίγει τα φίδια. Από τοιχογραφία της Πομπηίας Εικ (Οίκος Βέττι Πομπηϊα). Δείγμα παλαιότερης εποχής Νεολιθικής- είναι το πήλινο ειδώλιο κουροτρόφου γυναίκας με βρέφος στην αγκαλιά της. Το σύνολο είναι ζωγραφισμένο με παράλληλες γραμμές και σπείρες Εικ (Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών). Άλλη εικόνα βρέφους, στην αγκαλιά ανδρός αυτή τη φορά, είναι το μεγάλο γλυπτό από πράσινη πέτρα γνωστό σαν «Άρχοντας του Λας Λίμας». Μέσα προκλασσικής περιόδου Εικ Εικ (Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθήνα), σύμπλεγμα από ελεφαντοστούν ιδιαίτερης τεχνικής από τις Μυκήνες. Εικόνα 10.3 «Ο Ηρακλής βρέφος πνίγει τα φίδια», Τοιχογραφία Πομπηίας Εικόνα 10.4 «Κουροτρόφος με βρέφος στην αγκαλιά της», Πήλινο ειδώλιο Εικόνα 10.3 Εικόνα

23 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 10: ΟΙ ΗΛΙΚΙΕΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Εικόνα 10.5 «Άρχοντας του Λας Λίμας», Γλυπτό σε πράσινη πέτρα Μάγια - Αζτέκοι Εικόνα 10.6 «Δύο γυναίκες βλέπουν με αγάπη και ενδιαφέρον ένα μωρό» Εικόνα 10.6 Παριστά δυο γυναίκες που βλέπουν με αγάπη και ενδιαφέρον ένα μωρό. Η απεικόνιση του βρέφους στο μάρμαρο, στον καμβά ή στον τοίχο (τοιχογρα- Εικόνα 10.5 φίες, νωπογραφίες-φρέσκο-) καλύπτεται κύρια από τη μορφή του βρέφους Χριστού, άλλοτε μόνο του και άλλοτε στην αγκαλιά της μητέρας του Παναγίας. Ελάχιστοι είναι οι καλλιτέχνες που δεν ασχολήθηκαν με το συγκεκριμένο θέμα, το οποίο συγκίνησε όλους σχεδόν τους καλλιτέχνες μετά τη γέννηση του Χριστού, κι αυτό όχι μόνο λόγω του τεράστιου ενδιαφέροντος του θέματος, αλλά γιατί κυρίως υποκινήθηκε κατάλληλα από την Εκκλησία και τον κλήρο αλλά και γιατί σε αυτό συνέβαλε το έντονο Εικόνα 10.7 «Η Παναγία με το βρέφος», του Botticelli Εικόνα 10.8 «Η Παναγία του Αγ. Γεωργίου με το βρέφος», του Correggio Εικόνα 10.7 Εικόνα

24 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 10.9 Εικόνα 10.9 «Madonna Sistina», του Ραφαήλ Εικόνα Εικόνα Εικόνα «Η Παναγία με το βρέφος», του Lorenzetti Εικόνα «Η Παναγία με το βρέφος και οι άγγελοι», του Boticelli 84

25 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13 Αισθητήρια όργανα ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ Αίσθηση ονομάζουμε την λειτουργία που συνίσταται στη μετάδοση στον εγκέφαλο, διαμέσου των αισθητηρίων κεντρομόλων νευρικών ινών, του ερεθίσματος ενός περιφερικού οργάνου. Σύμφωνα με την ισχύουσα ονοματολογία διακρίνουμε πέντε αισθήσεις: αφή, όσφρηση, γεύση, όραση και ακοή, παρόλο που η ανωτέρω ταξινόμηση είναι ατελής και εμπειρική. Κάθε τύπος ενέργειας έχει τη δυνατότητα να ερεθίζει την ζώσα ύλη και να προκαλεί χαρακτηριστικές αντιδράσεις με στόχο την προσαρμογή θετική ή αρνητική- στα ερεθίσματα αυτά. Εικ Οι πέντε αισθήσεις από πίνακα του David Teniers (Μουσείο Βρυξελλών). Στους ανώτερους οργανισμούς, όπως ο άνθρωπος, η ικανότητα πρόσληψης των μορφών, των ενεργειών αυτών του περιβάλλοντος χώρου κάτι που είναι απαραίτητο για τη διατήρηση της ζωής- γίνεται αισθητή από εξειδικευμένα όργανα, τα οποία ονομάζουμε υποδοχείς, και τους οποίους αναφέρουμε ανάλογα με την εξειδίκευσή τους σε φωτοϋποδοχείς, ηχοϋποδοχείς κ.ο.κ. Έτσι η φωτεινή εικόνα και η φωτεινή ενέργεια προσλαμβάνεται από τον οφθαλμό, τα ηχητικά κύματα από το αυτί, το αίσθημα της γεύσης από τους γευστικούς υποδοχείς της στοματικής κοιλότητος, η όσφρηση από τον βλεννογόνο της μύτης, η δε αίσθηση της επιτάχυνσης και της βαρύτητας από το έσω ούς, που δημιουργεί την αίσθηση της ισορροπίας και της θέσης του σώματος στο διάστημα, η δε αίσθηση της αφής, της θερμοκρασίας και του πόνου με τον ερεθισμό των νευρικών απολήξεων του δέρματος. Από τα όργανα των αισθήσεων τα μάτια, λόγω της ποικίλης εκφραστικότητάς Εικόνα13.1 «Οι πέντε αισθήσεις», του David Teniers Εικόνα

26 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα 13.3 Εικόνα 13.2 Εικόνα 13.4 των φόβου, λύπης, χαράς, αγωνίας και θαυμασμού- υπήρξαν τα πιο δημοφιλή στους καλλιτέχνες, οι οποίοι κατά καιρούς προσπάθησαν να δώσουν την ποικίλη έκφραση των ανθρώπινων συναισθημάτων. Τόσο χρήσιμη είναι η λειτουργία της όρασης που η ιστορία μάς αναφέρει άπειρα παραδείγματα της στέρησής της σαν ποινή και τιμωρία διαφόρων παραπτωμάτων, άγριας και ανηλεούς συμπεριφοράς εμπολέμων ή ως αποτέλεσμα εκδικητικών πράξεων. Η ιστορία επίσης αναφέρει αρκετούς πατέρες της εκκλησίας, οι οποίοι τυφλώθηκαν σαν αυτοτιμωρία για παραλήψεις σχετικές με την πίστη τους. Από τους τυφλούς της ιστορίας αναφέρουμε τον μάντη Κάλχα που συμβούλεψε τους Αχαιούς πώς να αλώσουν την Τροία μετά από δεκαετή πολιορκία. Σημαντική, αντίθετα, είναι η απόδοση της χαμένης όρασης είτε μέσω ιατρικών επεμβάσεων, είτε μέσω «θείας δύναμης ή θαυμάτων». Εικ «Μάτια» έργο του De Pisis (Μιλάνο Ιδιωτική συλλογή). Εικ «Ο Τυφλός Τωβίας» έργο του Rembrand (Petit Palais, Παρίσι). Αναφέρεται ότι ο Τωβίας τυφλώθηκε όταν έπεσαν στα μάτια του περιττώματα χελιδονιού. Εικ «Η τύφλωση του Κύκλωπα» (Έργο του Tibarldi Μπολόνια). Εικ «Αυτιά». Αφιερώματα σε εκδήλωση αναγνώρισης και ευχαριστίας που προσφέρονται Εικόνα13.2 «Νεκρή φύση με μάτια», του De Pisis Εικόνα13.3 «Ο τυφλός Τωβίας», του Ρέμπραντ Εικόνα13.4 «Η τύφλωση του Κύκλωπα», του Tibaldi 112

27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13: ΑΙΣΘΗΤΗΡΙΑ ΟΡΓΑΝΑ Εικόνα13.5 «Αυτιά», Ευχαριστήρια αφιερώματα Εικόνα13.6 «Εικόνες Οφθαλμολογίας», ΩΡΛ, Πρωκτολογίας», μινιατούρα από τη σχολή του Salerno στους θεούς της Ελληνικής μυθολογίας. Εικ (Βρετανικό Μουσείο. Λονδίνο). Εικ «Τυφλός». Τέχνη Μοχίκα VIII αιώνας. Περού (Μουσείο Guimet Παρίσι). Εικ «Η παραβολή των τυφλών» πίνακας του Bruegel (Μουσείο Λούβρου). Εικ «Οι τυφλοί που διασχίζουν το δρόμο», του Ιάπωνα Hokusai. Ιαπωνική τέχνη (Μουσείο Πράδο). Εικ «Ρινόφυμα» του Ghirlandaio, πιθανή προσωπογραφία του Conte Sassetti ( ), τυπικός ρεαλισμός της εποχής (Μουσείο Πράδο). Το ρινόφυμα γνωστό και ως ροδόχρους ακμή εκδηλώνεται με υπερπλασία του δέρματος και των σμηγματογόνων αδένων με αποτέλεσμα η μύτη να καλύπτεται από όζους. Παλαιότερα είχε συνδεθεί με τη λήψη οινοπνεύματος, χωρίς αυτό να είναι σήμερα Εικόνα 13.5 Εικόνα 13.6 Εικόνα13.7. «Τυφλός», Τέχνη Μοχικα, 8ος αιώνας Εικόνα13.8 «Η παραβολή των τυφλών», του Brueghel Εικόνα 13.7 Εικόνα

28 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικόνα13.9. «Οι τυφλοί διασχίζουν το δρόμο», Ιαπωνική τέχνη Εικόνα 13.9 Εικόνα13.10 «Ρινόφυμα», του Ghirlandaio Εικόνα13.13 «Το τυφλό κορίτσι», του J. Milais Εικόνα Εικόνα απόλυτα αποδεκτό. Όσον αφορά στον καλλιτέχνη η ιστορία αναφέρει ότι ο μεγάλος Michelangelo, κατά τα πρώτα χρόνια της καλλιτεχνικής του πορείας είχε μαθητεύσει κοντά στον Ghirlandaio. Εικ «Η ακοή» πίνακας του Γιάν Μπρέγκελ του πρεσβύτερου και του Ρούμπενς (Μουσείο και Γκαλλερία Τέχνης Βέρμινχαμ). Η απεικόνιση της ακοής 114

29 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Εικ «Ο αποκεφαλισμός του Ολοφέρνη από την Ιουδίθ»: Φλωρεντία, Πίττι Εικ «Ο Δαυίδ με το κεφάλι του Γολιάθ», του Γ. Ρένι, Μουσείο Λούβρο, Παρίσι Εικ «Ο Δαυίδ με το κεφάλι του Γολιάθ», του Κορνέλισζον, Μουσείο Άμστερνταμ Εικ «Αποκεφαλισμός του Ιάπωνα εγκληματία Matsugoro, 24ετών»: La Medicina nell Αrte ΚΕΦΑΛΑΙΟ 27 Εικ «Τροφός»: Εγκυκλοπαίδεια της Γυναίκας Εικ «Οι ανάπηροι και οι τραυματίες καταφεύγουν σε νοσοκομείο»: Παγκόσμια Ιστορία, τόμ. 14ος Εικ «Παλαιό νοσοκομείο», XVI αιώνας, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Περιποίηση ασθενών σε νοσοκομείο», του Bartolo, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Νοσοκομείο», του Pontorno, Maestri del Colore, Pontorno Εικ «Παρισινό άσυλο»: Dizionario Medico Italiano Εικ «Θεραπευτήριο του Μανσούρι», Κάϊρο 13ος αιώνας, Παγκόσμια Ιστορία, τόμ. 10ος Εικ «Κουζίνα νοσοκομείου», του J.Bail, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Νοσοκόμα της εποχής», σκίτσο του Daumier, Dizionario Medico Italiano Εικ «Σειρές κρεβατιών σε άσυλο του Λονδίνου», σκίτσο εποχής, Παγκόσμια Ιστορία, τόμ. 16ος Εικ «Οίκος αδελφών», σύγχρονος πίνακας του R. Prince, Art Now ΚΕΦΑΛΑΙΟ 28 Εικ «Ανάταξη κάτω γνάθου»: Τραύμα, Γερουλάνου Εικ «Ανάταξη εξαρθρήματος ισχίου»: Τραύμα, Γερουλάνου Εικ «Περιτομή στους αρχαίους Αιγυπτίους»: Εγχειρίδιο Ιστορία της Ιατρικής Εικ «Περιτομή», χαρακτικό του F. Bartolozzi, Mortal Lesson Εικ «Περιτομή», μικρογραφία, Εγκυκλοπαίδεια των Θρησκειών, τόμ. 4ος Εικ «Εργαλεία περιτομής των Εβραίων»: Περιτομή, Ναουμίδης Εικ «Περιτομή από αρχιερέα»: Περιτομή, Ναουμίδης Εικ «Περιτομή του Χριστού»: Μουσείο Βατικανού, Ρώμη Εικ «Εγχείρηση ρινοπλαστικής», του καθηγητού Tagliacozzi, Εγχειρίδιο Ιστορία της Ιατρικής Εικ «Περινεϊκή λιθοτομία»: Λιθοτομίες Ουροδόχου Κύστης Εικ «Περινεϊκή λιθοτομία σε παιδί»: Λιθοτομίες Ουροδόχου Κύστης Εικ «Εγχείρηση αιμορροΐδων, ρινικού πολύποδα και κερατοειδούς»: Εγχειρίδιο Ιστορία της Ιατρικής Εικ «Εγχείρηση τραχειοτομίας», στο Hotel Dieu του Παρισιού, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Εγχείρηση κύλης»: Η Ιατρική στη Ζωγραφική Εικ «Εγχείρηση οστεομυελίτιδος»: Ιατρική στη Ζωγραφική Εικ «Οδοντίατρος», του Van Houthorst, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Οδοντίατρος», του Cavadenti, Maestri del Colore, Longhi Εικ «Ο Χειρουργός», του Teniers, Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Καισσαρική τομή», χειρόγραφο XI αιώνα, La Medicina nell Αrte Εικ «Θεότητα γονιμότητας»: La Medicina nell Αrte Εικ «Θεά του τοκετού και της γονιμότητας ενώ γεννάει το παιδί της, περίοδος Αζτέκων»: La Medicina nell Αrte Εικ «Γυναίκα σε στάση τοκετού», κεραμική, Περού, La Medicina nell Αrte Εικ «Γυναίκα σε στάση τοκετού», Μεσοποταμία, La Medicina nell Αrte Εικ «Ανάταξη κατάγματος (αριστερά) και συρραφή εντέρου (δεξιά)»: La Medicina nell Αrte Εικ «Αφαίρεση πέτρας της τρέλλας»: La Medicina nell Αrte Εικ «Εξαγωγή οδόντος»: La Medicina nell Αrte Εικ «Ο Χειρουργός»: Mortal Lessons Εικ «Χειρουργοί σε εργασία», του A. Della Robbia, Larousse Medical, γαλλικό ΚΕΦΑΛΑΙΟ 29 Εικ «Ο τσαρλατάνος οφθαλμίατρος», Ιαπωνική ζωγραφική, La Medicina nell Αrte Εικ «Η επίσκεψη του τσαρλατάνου», του Hogarth, La Medicina nell Αrte Εικ «Ο αγύρτης και τα γιατροσόφια» του Andrea Pisano, La Medicina nell Αrte 293

30 ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΙΧΑΛΑΚΗ Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ Εικ «Ο τσαρλατάνος», του Tiepolo, La Medicina nell Αrte Εικ «Ο τσαρλατάνος», του Dusart, La Medicina nell Αrte Εικ «Ο περίφημος τσαρλατάνος Καλλιόστρο», σε δύο διαφορετικε ς εικόνες που απδίδονται στον J. Bosio, Κόμης Καλλιόστρο και Δρ. Κούρτιους Ναουμίδη Εικ «Ο Δρ. Κούρτιους»: Κόμης Καλλιόστρο και Δρ. Κούρτιους Ναουμίδη Εικ «Ο Μπαρμεροχειρουργός Αμπρουάζ Παρέ»: Ήλιος, τόμ. 15ος Εικ «Μαίες ασκούσαι τοκετό», μινιατούρα του XIII αιώνα, La Medicina nell Αrte Εικ «Μαία και Ερμής», από αρχαίο αγγείο, Ήλιος, τόμ. 12ος Εικ «Κομπογιαννίτες οδοντίατροι», οι λεγόμενοι cavadenti, La Medicina nell Αrte Εικ «Σόγκος και γεράνι», από χειρόγραφο Διοσκορίδη, Ήλιος, τόμ. Ελλάς Εικ «Ασκληπιός»: La Medicina nell Αrte Εικ «Ο Αμφιάριος θεραπεύει ασθενή»: La Medicina nell Αrte Εικ «Ο Ιπποκράτης»: La Medicina nell Αrte ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30 Εικ «Ο Ιπποκράτης και ο Γαληνός», νωπογραφία XII αιώνα, La Medicina nell Αrte Εικ «Ο Αβικέννας»: Ιστορία της Ιατρικής, Μαρκέτος Εικ «Ο Παράκελσος»: Ιστορία της Ιατρικής, Μαρκέτος Εικ «Ο Andrea Vesalius»: Ιστορία της Ιατρικής, Μαρκέτος Εικ «Ο Φρανκαστόρο»: Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Ο Χαρβεϋ»: Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Ο Χάνσεν»: Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Ο Λαβεράν»: Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Ο Παστέρ»: Larousse Medical, γαλλικό Εικ «Μάθημα ιπποπαθολογίας»: Ήλιος, τόμ. 11ος Εικ «Σπουδή μυών»: Ήλιος, τόμ. 11ος 294

31 ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ «Η ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ» ΤΟΥ ΓΕ- ΩΡΓΙΟΥ Κ. ΜΙΧΑΛΑΚΗ ΣΤΟΙΧΕΙΟΘΕΤΗΣΕ, ΕΠΙ- ΜΕΛΗΘΗΚΕ ΚΑΙ ΤΥΠΩ- ΣΕ ΤΟ ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ «ΓΡΑΜΜΑ» ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΒΑΡ- ΘΟΛΟΜΑΙΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣ- ΣΑΛΟΝΙΚΗ ΤΟΝ ΙΟΥΛΙΟ ΤΟΥ Η ΕΚΤΥΠΩΣΗ ΕΓΙΝΕ ΣΕ ΧΑΡΤΙ ΒΕΛΒΕΤ 135ΓΡ. ΚΑΙ Η ΒΙΒΛΙΟΔΕ- ΣΙΑ ΕΓΙΝΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΑ- ΝΑΓΙΩΤΗ ΜΠΟΣΝΑΚΗ.

32

33

34

35

36 ISBN

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος

Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος Στοιχειώδεις παθολογικές μεταβολές του Γεννητικού Συστήματος του Θήλεος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Προσοχή: Οι παρουσιάσεις μαθημάτων αποτελούν βοήθημα παρακολούθησης των παραδόσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς

ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ. Μιχάλης Αρφαράς ΙΑΚΟΠΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ Μιχάλης Αρφαράς «ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΓΕΝΝΑΕΙ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΚΙΕΣ, Ο ΗΛΙΟΣ ΤΙΣ ΕΠΙΜΟΝΕΣ.» Η προσωπική διαδροµή του Μιχάλη Αρφαρά έχει να κάνει µε τη ΣΚΙΑ. Η γέννησή του σε µια χώρα σαν την Ελλάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα

Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Επανάληψη πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Κύτταρα όμοια μορφολογικά και λειτουργικά αποτελούν α. ένα όργανο. β. ένα ιστό. γ. ένα οργανισμό. δ. ένα σύστημα οργάνων.

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 2Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 08 ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 31-1-2009 Να απαντήσετε και στα τρία ισοδύναμα

Διαβάστε περισσότερα

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό

Ερωτήσεις θεωρίας. 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό Ερωτήσεις θεωρίας 1ο Κεφάλαιο Από το κύτταρο στον οργανισμό 1. Ποια είναι τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού; Τα βασικά είδη ιστών του ανθρώπινου οργανισμού είναι ο επιθηλιακός, ο μυικός, ο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ

ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΜΕΤΑΔΙΔΟΜΕΝΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ - ΧΛΑΜΥΔΙΑ - ΜΥΚΟΠΛΑΣΜΑ - ΕΡΠΗΣ - ΚΟΝΔΥΛΩΜΑΤΑ - ΣΥΦΙΛΗ - HIV - ΓΟΝΟΡΡΟΙΑ Σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα ή σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες ή αφροδίσια νοσήματα ονομάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη.

Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η «Γιορτή της µητέρας» ή ηµέρα της µητέρας είναι κινητή εορτή προς τιµήν της µητέρας και γιορτάζεται κάθε χρόνο την δεύτερη Κυριακή του µήνα Μάη. Η γιορτή της µητέρας στην Ελληνική Μυθολογία Η πρωταρχική

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV;

Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Άλλο κονδυλώματα κι άλλο HPV; Στην ουσία πρόκειται για το ίδιο πράγμα. Κονδυλώματα είναι η αρχαία ονομασία και HPV είναι η σύγχρονη ιατρική ορολογία και σημαίνει Human Pappiloma Virus ή στα ελληνικά Ιός

Διαβάστε περισσότερα

Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών

Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών Δυνάμεις Φυσικών Αριθμών TINΑ ΒΡΕΝΤΖΟΥ www.ma8eno.gr www.ma8eno.gr Σελίδα 1 Δυνάμεις φυσικών αριθμών Δύναμη ονομάζουμε το γινόμενο πολλών ίσων παραγόντων Πχ: 8 8= 64, 4 4 4= 64, 3 3 3 3= 81. Έτσι, το γινόμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς

Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Βίκινγκς Ποιοι ήταν οι Βίκινγκς Οι Βίκινγκς ζούσαν στους βόρειους λαούς της Ευρώπης: στη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Δανία και την Ισλανδία. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, εμφανίστηκαν ως εξερευνητές, πειρατές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή

ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι. Εισαγωγή στην Ανατομία. 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης. Ανά----- τομή ΑΝΑΤΟΜΙΑ Ι Μάθημα 1ο ΘΩΡΑΚΑΣ ΚΟΙΛΙΑ ΠΥΕΛΟΣ-ΠΕΡΙΝΕΟ ΡΑΧΗ Ροβίθης Μιχαήλ 500 Π.Χ Εισαγωγή στην Ανατομία 460-377 Π.Χ «Η φύση του σώματος είναι η αρχή της ιατρικής επιστήμης» Ιπποκράτης Ανά----- τομή Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως:

Η Βουλή των Αντιπροσώπων ψηφίζει ως ακολούθως: ΝΟΜΟΣ ΠΟΥ ΤΡΟΠΟΠΟΙΕΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΩΝ ΤΟΥΣ ΝΑ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΑΜΕΝΟΥΝ ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΣΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟ 181(I)/2011 Προοίμιο. Επίσημη Εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων

Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων Τι πρέπει να γνωρίζετε για τη στείρωση των ζώων Υπάρχει πρόβλημα υπερπληθυσμού αδέσποτων ζώων? Κάθε χρόνο, εκατομμύρια αδέσποτα σκυλιά και γατιά, συμπεριλαμβανομένων κουταβιών και μικρών ψιψίνων, τραυματίζονται,

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα

ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ Με τον όρο ΕΛΓΙΝΕΙΑ ΜΑΡΜΑΡΑ εννοούμε τα μαρμάρινα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Αυτά τα γλυπτά ήταν στα αετώματα, στις μετώπες και στη ζωφόρο του Παρθενώνα,

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών

Κώστας, 32 χρονών. Άρτεμις, 30 χρονών Να προχωρήσουν η Άρτεμις και ο Κώστας σε υποβοηθούμενη αναπαραγωγή; Ο Κώστας και η Άρτεμις είναι ένα ζευγάρι που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδί. Επισκέφθηκαν τον γιατρό τους και ανέφεραν τα πιο κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης

Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Masaccio, ο πρόωρα χαμένος ιδρυτής της Αναγέννησης Εικόνα 1: Η πληρωμή του φόρου, παρεκκλήσιο Brancacci, Φλωρεντία Εικόνα 2: Η εκδίωξη από τον παράδεισο, παρεκκλήσιο Brancacci. Πριν και μετά την αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ

2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ 2. ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΣΜΟΣ Συμπλήρωση κενών ακόλουθες λέξεις (τρεις λέξεις περισσεύουν): βιβλιοθήκη, Βαλκανική, ανθρωπιστικός, πανεπιστήμιο, χειρόγραφο, Ιταλική, τυπογραφία, σπάνιος. Η Αναγέννηση και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου!

Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Ποιες είναι οι εξετάσεις που δεν πρέπει να αμελείς; Σου φτιάξαμε την ατζέντα με τα ιατρικά ραντεβού σου! Η πρόληψη σώζει ζωές. Δηλαδή η συνέπειά σου απέναντί στον εαυτό σου. Και πως μεταφράζεται αυτό;

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17

ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ. Πρόλογος... 13. Εισαγωγή... 17 ΠΕΡΙΕΧOΜΕΝΑ Πρόλογος.............................................. 13 Εισαγωγή.............................................. 17 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η οδύσσεια της σεξουαλικής εξάρτησης: Διαπροσωπικές απόψεις....................

Διαβάστε περισσότερα

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών

Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ. Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών Δειγματοληψία Χοριακών Λαχνών (CVS) ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ Μονάδα Πρόληψης Μεσογειακής Αναιμίας και άλλων Αιμοσφαιρινοπαθειών ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΗΛ: 2310892819

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός»

Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Αφροδίτη Βακάλη: «Σε όλες τις εποχές ο δρόμος της συγγραφής ήταν και είναι μοναχικός» Η Αφροδίτη Βακάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1965 και είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Q&A Από την Κατερίνα Βορβή ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ του Βασίλειου Μπαγιώκου, μαιευτήρα-χειρουργού γυναικολόγου, DFSRH, συνεργάτη του Μαιευτηρίου Ιασώ, Διπλωματούχου της Εταιρίας Σεξουαλικής και Αναπαραγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δώρα Πετρακοπούλου. Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή. Τεχνικές αποκατάστασης μαστού ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δώρα Πετρακοπούλου ΠΛΑΣΤΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Αποκατάσταση μαστού μετά την μαστεκτομή Η αποκατάσταση του μαστού μετά από μαστεκτομή είναι η διαδικασία δημιουργίας καινούργιου μαστού σε γυναίκες που έχουν υποστεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ;

ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; ΜΑΜΑ, ΘΑ ΜΕ ΘΗΛΑΣΕΙΣ; Το παρόν έργο πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύεται από τις διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας (Ν. 2121/1993 όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει σήμερα) και από τις διεθνείς συμβάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός. Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός

Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός. Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός Η ΡΕΑ και ο Μητρικός Θηλασμός Τι είναι ο Μητρικός Θηλασμός Ο Μητρικός Θηλασμός αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για κάθε νεογνό και μητέρα, είναι η συνέχεια της φυσικής τους σχέσης, που έχει αναπτυχθεί από

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα:

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011. Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ 2010 2011 Με κατατακτήριες εξετάσεις κατατάσσονται στο Τμήμα: α) Πτυχιούχοι Τμημάτων Α.Ε.Ι. εσωτερικού και ισοτίμων ιδρυμάτων του

Διαβάστε περισσότερα

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις

Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζεις Επιστημονική Επιμέλεια: Χρήστος Μαρκόπουλος, Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών για τον καρκίνο του μαστού Δεδομένα για τον καρκίνο του μαστού

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

6.4 Η αναπαραγωγή στον άνθρωπο ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΙΚΡΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Τα νεογνά των φυτοφάγων θηλαστικών, όπως της γίδας, γεννιούνται με τρίχωμα. Τα μάτια τους είναι ανοιχτά και μπορούν αμέσως να περπατήσουν. Αντίθετα, τα νεογνά των σαρκοφάγων

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2

Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια. Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Η φιλοσοφία και οι επιστήμες στα Αρχαϊκά χρόνια Μαριάννα Μπιτσάνη Α 2 Τι είναι η φιλοσοφία; Φιλοσοφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με: ερωτήματα προβλήματα ή απορίες που μπορούμε να αποκαλέσουμε οριακά,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ. έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η είδηση περί καπνού και χρησιμοποιήσεώς του έφθασε στην Ευρώπη από το περιβάλλον του Κολόμβου. Αργότερα η χρήση του καπνού στην Ευρώπη ξεκινάει σαν ένα δώρο προς μια βασίλισσα

Διαβάστε περισσότερα

Η Πόλη έξω από τα Â Ë

Η Πόλη έξω από τα Â Ë Η Πόλη έξω από τα Â Ë Είναι τόσα πολλά αυτά που έχει να κάνει και να δει ο επισκέπτης της Πόλης της Ρόδου, τόσες πολλές οι επιλογές που σίγουρα δεν θα πλήξει. Μέρες ολόκληρες θα µπορούσε κανείς να περάσει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ /ΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ /Θ Ι Σ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Ταχ. Δ/νση: Ανδρέα Παπανδρέου 37 Τ.Κ. Πόλη: 580 Μαρούσι Ιστοσελίδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5

ΚΑΡΤΑ XVII: ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ. Συντάχθηκε απο τον/την Ονειρόκοσμος Τετάρτη, 11 Αυγούστου 2010 13:27 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 * ΤΟ ΑΣΤΕΡΙ * 1 / 5 Τ αστέρι που εικονίζεται σ αυτή την κάρτα είναι ο πλανήτης Αφροδίτη, ο Έσπερος των αρχαίων, που ο λαός τον ονομάζει Αποσπερίτη. Το ίδιο άστρο, όταν προβάλλει την αυγή πριν ανατείλει

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Η φροντίδα της γάτας σας

Η φροντίδα της γάτας σας Η φροντίδα της γάτας σας Παρόλο που οι γάτες εξημερώθηκαν από τον άνθρωπο περίπου 6.000 χρόνια μετά από το σκύλο, σήμερα υπάρχουν παγκοσμίως σχεδόν τόσες κατοικίδιες γάτες όσο και σκύλοι. Σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία

Έρευνα 01. Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία Έρευνα 01 Γυναικεία Σεξουαλική Υγεία 02 Την ισοτιµία και στον έρωτα διεκδικούν οι γυναίκες Για πρώτη φορά έρευνα αποκαλύπτει τα µυστικά της γυναικείας σεξουαλικότητας και ανατρέπει όσα ίσχυαν µέχρι σήµερα

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ

KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ 1 KOΡΙΤΣΙΑ ΠΟΥ ΓΕΝΝΙΩΝΤΑΙ ΧΩΡΙΣ ΚΟΛΠΟ AΠΛΑΣΙΑ Η ΑΓΕΝΕΣΙΑ ΚΟΛΠΟΥ ΠΛΑΣΤΙΚΗ ΚΟΛΠΟΥ ΚΑΤΑ ΚΡΕΑΤΣΑ Η μήτρα, ο κόλπος και οι ωοθήκες είναι απαραίτητα όργανα για την αναπαραγωγή της γυναίκας. Ένα στα 4.000 κορίτσια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ

12/5/2015 Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ Ι ΙΑΙΤΕΡΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΦΗΒΕΙΑΣ 1 ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ 2 Εφηβεία είναι η περίοδος της αύξησης και της ανάπτυξης του ατόμου κατά την ο- ποία συμβαίνουν σημαντικές μεταβολές στο σώμα, στη συμπεριφορά

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006

Κυριακή, 3 Σεπτεµβρίου 2006 Χρήστος Μαρκόπουλος Αν. Καθηγητής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής Αθηνών /ντης Κλινικής Μαστού Ιατρικού Κέντρου Αθηνών Πρόεδρος Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Μαστού - Στατιστικά στοιχεία Στη χώρα µας,

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ TO ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ Η λέξη ΠΑΙΧΝΊΔΙ προέρχεται από την λέξη παίχτης παίζω παις. Με την έννοια παιχνίδι ορίζουμε την κατ εξοχήν αυθόρμητη και ενδιαφέρουσα δραστηριότητα των παιδιών που έχει ως στόχο

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΑΓΗ ΑΝΤΡΕΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ Εστία Η Εστία ήταν η μεγαλύτερη κόρη και το πρώτο παιδί του Κρόνου και της Ρέας, γι' αυτό και τέθηκε επικεφαλής όλων των μεγάλων Θεοτήτων. Προστάτιδα της οικογενειακής

Διαβάστε περισσότερα

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε;

Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις. Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Αισθήσεις Ψευδαισθήσεις Παραισθήσεις Είναι ο κόσμος μας όπως τον αντιλαμβανόμαστε; Οι Αισθήσεις Οι αισθήσεις είναι η πηγή όλων των γνώσεων μας για την υλική εξωτερική πραγματικότητα. Οι αισθήσεις (του

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ

Δρ. Απόστολος Βούρδας MRCPsych, CCST Παιδοψυχίατρος Ομήρου 53 Νέα Σμύρνη, 17121, τηλ & φαξ: 210 9346168, www.vourdas.com ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΙΔΙΟΥ Παρακαλώ συμπληρώστε το παρακάτω έντυπο φόρμα και φέρτε το μαζί σας στην πρώτη συνεδρία σας. Οι πληροφορίες που δίνετε είναι απόλυτα εμπιστευτικές και θα διευκολύνουν ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2009-2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - Πτυχιούχων Α.Ε.Ι. & Πτυχιούχων Ανωτέρων Σχολών Διετούς Κύκλου Σπουδών - Πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ

ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ 13 ΓΕΛ ΠΕΙΡΑΙΑ ΜΑΘΗΜΑ:ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ-PROJECT ΘΕΜΑ:ΥΓΕΙΑ-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013-14 ΤΑΞΗ Α1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ: 1)ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΜΗΤΡΑΣ- ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 2)AIDS 3)ΜΗΝΙΣΚΟΣ 4)ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ ΥΠΟΘΕΜΑ: ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ ΒΑΣ. ΣΙΔΕΡΗΣ, ΜΕΣΟΓΕΙΩΝ 6, ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ 115 27, ΑΘΗΝΑ, ΤΗΛ: 210 7777.654, FAX ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ Μικροβιολογικό & Ερευνητικό Εργαστήριο Καθ έξιν Αποβολές Οι καθ 'έξιν αποβολές είναι μια ασθένεια σαφώς διακριτή από τη στειρότητα, και που ορίζεται ως δύο ή περισσότερες αποτυχημένες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορία του κοσμήματος

Η ιστορία του κοσμήματος ΚΟΣΜΗΜΑ Η ιστορία του κοσμήματος Πρώτα κοσμήματα Τα πρώτα κοσμήματα 40.000 χρόνια πριν. Λόγοι σύλληψης της ιδέας του κοσμήματος: Καλλωπισμός Προσέλκυση του άλλου φύλου Φυλαχτά Τα πρώτα υλικά: δόντια ζώων,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα;

ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ. 2. (α) Ποια μέρη του γεννητικού συστήματος του άνδρα δείχνουν οι αριθμοί 1-8 στο σχήμα; ΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟ 1. (α) Τι αντιπροσωπεύουν οι αριθμοί 1-6 στο σχήμα; (β) Εξηγήστε τι είναι τα ωοθυλάκια και ποιος είναι ο ρόλος τους. (γ) Σε ποιο μέρος του γεννητικού συστήματος της γυναίκας αρχίζει η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία

Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΓΙΑΚΟΥΜΗ Νοσηλευτικός Λειτουργός Μαία 5 Ιουνίου 2010 1η Ημερίδα Μαιευτικής Ρεφλεξολογία είναι η συμπληρωματική θεραπεία που ασχολείται με τα αντανακλαστικά σημεία στα πέλματα, χέρια, αυτιά με

Διαβάστε περισσότερα

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης

ποδράσηη Το ταξίδι του Ευηνίωνα Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γυμνάσιο Καρδαμύλης ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΜΑΘΗΤΩΝ 9 ποδράσηη 5 Σχέδια εργασίας σχολείων-μουσείων σχολικού έτους 2011-2012 Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας Γυμνάσιο Καρδαμύλης Το ταξίδι του Ευηνίωνα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ

Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΩΤΟΒΕΛΟΝΙΣΜΟ Τι είναι ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) Ο Ωτοβελονισμός (Ωτοθεραπεία) είναι μια Ιατρική Μέθοδος που χρησιμοποιεί το πτερύγιο του αυτιού με διαγνωστικό και θεραπευτικό σκοπό. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Σεπτέμβριος 2011 1 Εισαγωγή του νέου Προγράμματος Σπουδών της Ιστορίας Με βάση τους σχεδιασμούς του Υπουργείου Παιδείας

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα