ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΙΑΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΙΑΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟ"

Transcript

1 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, ΠΡΟΤΑΣΗ ΜΙΑΣ ΤΥΠΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΠΑΙΘΡΟ Γιώργος Τσιμιλίγκας 1, Αθανάσιος Κίζος 2 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο ύπαιθρος χώρος στην Ελλάδα χαρακτηρίζεται από έντονη φυσικογεωγραφική διάσπαση και ιδιαίτερη κοινωνικοοικονομική πολυπλοκότητα. Στην εργασία επιχειρείται η σύνταξη μιας τυπολογίας διάκρισης της υπαίθρου με βάση φυσικό-γεωγραφικά και ανθρωπογενή χαρακτηριστικά. Οι μεταβλητές που χρησιμοποιούνται είναι, το ανάγλυφο και οι καλύψεις γης. Λαμβάνονται υπόψιν επίσης στην ανάλυση οι ζώνες σε εγγύτητα με τις πόλεις και τις τεχνικές υποδομές καθώς και οι περιοχές Natura Οι διαφορετικοί τύποι υπαίθρου χώρου προκύπτουν από την επίθεση επιπέδων γεωχωρικών δεδομένων. Στα ευρήματα απεικονίζονται αφενός πολλοί διαφορετικοί τύποι του υπαίθρου χώρου αφετέρου, η έντονη πολυπλοκότητα αποτέλεσμα της σύνθετης γεωγραφίας του Ελληνικού χώρου. Proposal for a typology of Greek rural areas Giorgos Tsilimingas, Athanasios Kizos ABSTRACT Rural areas in Greece are fragmented and complex for both the physical and human geography. The existing regional planning framework has not managed in an efficient way this complex spatial reality and this has contributed to the production of significant pressures towards rural areas. This paper proposes a typology of rural areas based on this physical and human geography, with the use of relief and land cover. In the latter, two different buffer zones are included as well, the proximity with cities and important infrastructures and the Natura 2000 network areas. Fifteen different types of rural areas result from the superposition of these geospatial data layers. 1. Εισαγωγή Ο διαχωρισμός του αγροτικού χώρου από τον αστικό χώρο και ο προσδιορισμός των χαρακτηριστικών του αποτελεί διαχρονικά κεντρικό ερώτημα στον πολεοδομικό και χωροταξικό σχεδιασμό, με σημαντικές επιπτώσεις τόσο στην άσκηση χωρικών πολιτικών όσο και στον χαρακτήρα των πολιτικών αυτών. Γενικά, οι ορισμοί της υπαίθρου (στην Ελλάδα ως αγροτικές περιοχές ) την προσδιορίζουν ως μη-πόλη με κριτήρια διάκρισης το μέγεθος του πληθυσμού μιας περιοχής ή την πληθυσμιακή της πυκνότητα ή συνδυασμούς των δύο. Οι ορισμοί αφορούν το σύνολο των χωρικών επιπέδων αναφοράς, τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και υπερ-εθνικό (για μια επισκόπηση βλέπε Κίζος και Βακουφάρης, 2006). Ο ορισμός που χρησιμοποιεί η ΕΛ.ΣΤΑΤ. υιοθετεί ως επίπεδο αναφοράς το Δημοτικό Διαμέρισμα ή τις Δημοτικές Ενότητες (ΔΕ) των νέων Δήμων και ως κριτήριο διάκρισης το μέγεθος του πληθυσμού τους, με όριο τους κατοίκους. Μια ΔΕ χαρακτηρίζεται ως αστική περιοχή αν έχει πληθυσμό μεγαλύτερο από κατοίκους και αγροτική περιοχή αν έχει μικρότερο πληθυσμό (μια ενδιάμεση κατηγορία, οι ημιαστικές περιοχές με 1. Λέκτορας, Τμήμα Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου, 2. Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου,

2 42 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, πληθυσμό από ως κατοίκους ενσωματώθηκαν στις αστικές περιοχές μετά το 2001). Ορισμοί που υιοθετούν τη λογική που ανωτέρω περιγράφηκε δεν λαμβάνουν υπόψη τους τον πραγματικό χώρο, αφού δεν ενσωματώνουν μεταβλητές που να αφορούν ούτε στα φυσικό-γεωγραφικά του χαρακτηριστικά (π.χ. υψόμετρο, ανάγλυφο, φυσική διάσπαση του χώρου), ούτε στην ανθρωπογεωγραφία του (π.χ. απόσταση από και δυνατότητα πρόσβασης σε πόλεις, εγγύτητα σε μεταφορικά δίκτυα, κ.τλ.) της χώρας (ESPON, 2006). Έτσι, όλες οι περιοχές με όμοιο πληθυσμό θεωρούνται ουσιαστικά ίδιες, παρά το γεγονός ότι μια ΔΕ μπορεί να βρίσκεται π.χ. στα Μεσόγεια και μια με ίδιο πληθυσμό αριθμητικά στην ορεινή Ευρυτανία. Σε μια χώρα όπως η Ελλάδα όμως, λόγω των ιδιαίτερων φυσικο-γεωγραφικών της χαρακτηριστικών και της κοινωνικοοικονομικής πολυπλοκότητας, τέτοιες υποθέσεις απέχουν πολύ από την πραγματικότητα. Άλλο ζητούμενο που συνδέεται με την υιοθέτηση μιας δυαδικής λογικής στην θεώρηση του χώρου (πόλη ύπαιθρος) αφορά στην αδυναμία αναγνώρισης μιας ιδιαιτέρως διευρυμένης υβριδικής κατηγορίας χώρου, προϊόν της οικιστικής διάχυσης στην ύπαιθρο. Η περιορισμένη δυνατότητα εφαρμογής των επιλογών τόσο του στρατηγικού όσο και του κανονιστικού σχεδιασμού και η συνήθης υιοθέτηση ad-hoc πρακτικών στην διαδικασία παραγωγής οικιστικών περιοχών (με νόμιμες ή παράνομες διαδικασίες) δημιούργησαν υβριδικούς χώρους ιδιαίτερης πολυπλοκότητας (Οικονόμου, 2004). Διευρυμένοι θύλακες διάσπαρτης δόμησης εκτείνονται στον ύπαιθρο χώρο, συνήθως στις περιαστικές ζώνες, στον παράκτιο χώρο, κατά μήκος των οδικών αξόνων και σε άλλες ιδιαίτερες περιοχές. Η χωροκοινωνική πραγματικότητα που δημιουργούν είναι πολύπλοκη: συγκρούσεις χρήσεων γης, σημαντικές πιέσεις στην αγροτική δραστηριότητα και υποβάθμιση του περιβάλλοντος αποτελούν συνήθη αποτελέσματα αυτής της πρακτικής. Περιοχές αυτού του χαρακτήρα παραμένουν χωρίς επίσημο ορισμό, άρα και αναγνώριση. Στην εργασία προτείνεται μια διάκριση της υπαίθρου σε κατηγορίες με βάση την επίθεση μεταβλητών που αφορούν σε κεντρικά φυσικο-γεωγραφικά και ανθρωπογενή χαρακτηριστικά της χώρας. Ο στόχος είναι οι κατηγορίες αυτές να αποτελέσουν ένα εργαλείο για μια περισσότερο αποτελεσματική πολιτική για την ύπαιθρο, λαμβάνοντας υπόψη τον πραγματικό χώρο και τις λειτουργίες του, προσδιορίζοντας περιοχές με κοινά χαρακτηριστικά και γεωγραφικές ιδιαιτερότητες. Η εργασία οργανώνεται σε τρεις ενότητες. Στην πρώτη ενότητα αναφερόμαστε σε κεντρικά ζητήματα που αφορούν στη σύγχρονη θεώρηση για τον ύπαιθρο χώρο αναλύοντας την σημασία των κοινωνικών και οικονομικών μεταβολών και τον τρόπο με τον οποίο αυτές συντέλεσαν στην ανάδυση των σύγχρονων θεωρήσεων. Ακολούθως, στην δεύτερη ενότητα αναφερόμαστε στις κεντρικές μεθοδολογικές επιλογές που υιοθετούνται στην εργασία. Εξετάζονται και αναλύονται τα γεωχωρικά δεδομένα που επιλέγονται και οι υποθέσεις που υιοθετούνται κατά την επίθεση αυτών και την σύνταξη των τύπων υπαίθρου. Στην τρίτη ενότητα, προτείνεται η τυπολογία για τον ύπαιθρο χώρο και ερμηνεύονται τα αποτελέσματα της επίθεσης των γεωχωρικών δεδομένων. Ακολούθως εξετάζονται ζητήματα που σχετίζονται πρώτα με την οικιστική διάχυση ως διακριτή μεταβλητή στις προτεινόμενες τυπολογίες του υπαίθρου χώρου και στη συνέχεια με τις περιοχές που αποτελούν το περιβαλλοντικό κεφάλαιο στην Ευρώπη, το δίκτυο NATURA Η εργασία ολοκληρώνεται με τη συζήτηση που αφορά στην σημασία της προτεινόμενης τυπολογίας για τη σύνταξη και εφαρμογή πολιτικών για την ύπαιθρο. 2. Από τον αγροτικό χώρο στην ύπαιθρο:κοινωνικοοικονομικοί μετασχηματισμοί και ο ρόλος του χωρικού σχεδιασμού Η εικόνα της υπαίθρου από τους ορισμούς που ανωτέρω αναλύθηκαν προκύπτει ως ένα συνεχές (continuum) εκτός του αστικού χώρου, ενώ υπονοείται σαφώς ότι στις περιοχές αυτές κυριαρχεί απόλυτα η αγροτική παραγωγή ως η μοναδική αξιόλογη οικονομική δραστηριότητα (Γούσιος, 1999). Προκύπτει επίσης η θεώρηση της υπαίθρου ως εξαρτημένου χώρου, η «ενδοχώρα» πόλεων (Λαμπριανίδης, 2012). Η ύπαιθρος είναι σε αυτό το πλαίσιο πολλαπλά «ανεπιθύμητη»: ως χώρος εργασίας προσφέρει απασχόληση μόνο στην αγροτική παραγωγή που δεν την επιθυμούν οι αγρότες για τους απογόνους τους και οι νέοι για τους ίδιους, ως τόπος κατοικίας χαρακτηρίζεται από απουσία βασικών υποδομών και κοινωνικών εξυπηρετήσεων (υγεία, παιδεία, διασκέδαση, κτλ.) και τέλος ως ιδεολογικός χώρος είναι «οπισθοδρομικός», σε αντίθεση με τις πόλεις. Το αποτέλεσμα αντικατοπτρίζεται στην εκτετα-

3 ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΙΛΙΓΚΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΙΖΟΣ 43 μένη πληθυσμιακή έξοδο από την ύπαιθρο στις πόλεις (στην Ελλάδα στις αρχές του 20ού αιώνα 80% του πληθυσμού κατοικούσε στην ύπαιθρο και 20% στις πόλεις και στο τέλος του 25% στην ύπαιθρο και 75% στις πόλεις), που αποψίλωσε τα πλέον δυναμικά στρώματα του πληθυσμού της. Με αυτό τον τρόπο παγιώθηκε ο περιφερειακός, περιθωριακός χαρακτήρας της υπαίθρου και ο άνισος χαρακτήρας των συνδιαλλαγών μεταξύ πόλης υπαίθρου. Οι άνισες ανταλλαγές επιδιώχθηκε να αντιμετωπιστούν με δημιουργία υποδομών και τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών δομών, σε ένα τυπικό μοντέλο εξωγενούς ανάπτυξης, όπου οι αναπτυξιακές πρακτικές «εμφυτεύονται» σε μια περιοχή απ έξω και ελέγχονται εξωτερικά, με επιδοτήσεις και εξωγενείς πολιτικές, με έμφαση μόνο σε συγκεκριμένους τομείς και επιχειρήσεις, υιοθετώντας μια λογική ομογενοποίησης της ποικιλομορφίας της υπαίθρου και υιοθέτησης πρακτικών που δημιούργησαν σημαντικά περιβαλλοντικά προβλήματα (Παπαδόπουλος, 2004). Από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, δύο διαφορετικά και στενά συνδεδεμένα ρεύματα σκέψης αμφισβήτησαν την θεώρηση αυτή για την ύπαιθρο. Το ένα αναφέρεται στις μεταβολές της ζωής στην ύπαιθρο αλλά και γενικά στην κοινωνία: η ύπαιθρος δεν αποτελεί πλέον μονοπώλιο της αγροτικής παραγωγής ή των αγροτών. Πολλοί «επιστρέφουν» στην ύπαιθρο για κατοικία (αν και όχι πάντα και για απασχόληση), ενώ παράλληλα αποτελεί όλο και σημαντικότερο πόλο επισκέψεων, με αποτέλεσμα η σημασία της αγροτικής παραγωγής να μειώνεται και νέες μορφές παραγωγής και κατανάλωσης να αναδύονται, που έχουν να κάνουν περισσότερο με παροχή υπηρεσιών, η λεγόμενη «μετα-παραγωγική» ύπαιθρος, (Woods, 2011). Οι εξελίξεις αυτές συνδέονται και με μια άλλη σημαντική εξέλιξη, που είναι η αύξηση της σημασίας του ελεύθερου χρόνου και της δυνατότητας ατομικής μετακίνησης με αυτοκίνητο. Έτσι, παρατηρείται μια σταδιακή διείσδυση της πόλης στην εξοχή, τόσο πραγματικά, με την κατασκευή κατοικιών, όσο και με τη συμβολική εισβολή των αστικών αξιών στην ύπαιθρο 3. Νέες αγροτικές πολιτικές διαμορφώνονται που μεταθέτουν το ρόλο του αγρότη από παραγωγού τροφής σε «φύλακα της εξοχής» και της βιοποικιλότητας, των αγροτικών τοπίων και άλλων «δημόσιων αγαθών» (Cooper et al., 2009). Οι πολλαπλές διατροφικές κρίσεις, οδηγούν επίσης σε αμφισβήτηση των μαζικών προϊόντων, σε «ανακάλυψη» της μικρής κλίμακας και της τοπικής παραγωγής και σε αυξανόμενη προτίμηση των καταναλωτών για προϊόντα ποιότητας, πολλές φορές με ονομασία προέλευσης. Το άλλο ρεύμα αναφέρεται στην προσπάθεια επανακαθορισμού της έννοιας της υπαίθρου. Ο Keith Hoggart ήδη από το 1990 (Hoggart, 1990) αμφισβητεί την έννοια της υπαίθρου και την ύπαρξη μιας υπαίθρου χωρίς σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές διαφοροποιήσεις όσον αφορά π.χ. στο φύλλο, στην εθνικότητα, στην ύπαρξη μειονοτήτων κτλ. (Hoggart et al., 1996). Έτσι, αναζητήθηκε μια νέα προσέγγιση για να αποδοθούν οι μετασχηματισμοί και η πραγματικότητα των περιοχών και των κοινωνιών της υπαίθρου σήμερα, που θα ανανεώσει και τις μεθόδους των κοινωνικών και πολιτικών επιστημών που τις εξετάζουν και σχεδιάζουν πολιτικές. Μια τέτοια προσέγγιση προχωράει πέρα από τα στενά χωρικά πλαίσια με τα οποία συνδέεται η ύπαιθρος (Woods, 2010) και συνδέεται με τις κοινωνικές αναπαραστάσεις όσων θεωρούνται «υπαίθρια» (Gray, 2000), μια «κοινωνική αναπαράσταση του χώρου» (Halfacree, 1995). Έτσι, από την μια ύπαιθρο εξοχή όχι πόλη οδηγούμαστε σε πολλές διαφορετικές «υπαιθρότητες», οι οποίες ορίζονται από τους χρήστες τους, λαμβάνοντας υπόψη τοπικές ιδιαιτερότητες και συνθήκες που μπορεί να είναι χωρικές, όπως η θέση των περιοχών (σύνορα, φυσικά όρια κτλ.), ή κοινωνικές, όπως η ηλικία, το φύλλο, η τάξη, η εθνικότητα κτλ. (Cloke et al., 2006). Η μελέτη των φαινομένων αυτών και της «ανεξαρτητοποίησης» της έννοιας της υπαίθρου από τον αγροτικό χώρο στην Ελληνική βιβλιογραφία ξεκινά από τα τέλη της δεκαετίας του Χρονικά προηγείται η δουλειά του Δαμιανάκου (2002) και των Σαμαρά κ.ά., (1996) που έθεσαν ζητήματα αποαγροτοποίησης και εναλλακτικών στρατηγικών επιβίωσης των αγροτικών νοικοκυριών και των κατοίκων της υπαίθρου. Οι Κασίμης και Λουλούδης (1999) και οι Ανθοπούλου και Μωυσίδης (2001) συνεχίζουν τη συζήτηση που κορυφώνεται με τον Παπαδόπουλο (2004). Επιμέρους θέματα όπως αυτό των ηλικιωμένων και του κοινωνικού αποκλεισμού θέτουν οι Μωυσίδης κ.ά. (2004), του περιβάλλοντος οι Μπεριάτος και Ψαλτόπουλος (2003), της αειφορικής ανάπτυξης ο Δαουτόπουλος (2005) και της επιχειρηματικότητας ο Λαμπριανίδης (2005). Οι Κίζος και Βακουφάρης (2006) επιχειρούν να συνοψίσουν τη μετάβαση αυτή, βασιζόμενοι και στην ευρύτερη σύνθεση του Χατζημιχάλη (Hadjimichalis 2003). Παρόλα αυτά, απου-

4 44 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, σιάζει μια προσπάθεια ευρύτερης σύνθεσης των φαινομένων αυτών και ιδιαίτερα της σύνδεσης μεταξύ κοινωνικών και χωρικών μεταβολών, αντίστοιχη με την Ευρωπαϊκή προσέγγιση στη μελέτη για λογαριασμό του ESPON (2006). 3. Μεθοδολογικές επιλογές 3.1 Χωρικό Επίπεδο Αναφοράς Οι κυριότερες μεθοδολογικές υποθέσεις για την ανάπτυξη της τυπολογίας διάκρισης της Ελληνικής υπαίθρου με τη χρήση γεωχωρικών δεδομένων αφορούν αφενός στο χωρικό επίπεδο αναφοράς, και αφετέρου στον τρόπο επίθεσης των μεταβλητών και διαμόρφωσης των τύπων. Όσον αφορά στο χωρικό επίπεδο αναφοράς, επιλέχθηκε η αναγωγή της ποσοτικής πληροφορίας σε εικονοστοιχείο και όχι σε επίπεδο επίσημα οριοθετημένων περιοχών, π.χ. σε όρια ΔΕ ή άλλα διοικητικά όρια, για τρεις κυρίως λόγους: (α) Τα διοικητικά όρια, ακόμα και στο επίπεδο ΔΕ, δεν ενσωματώνουν επαρκώς χωροκοινωνικές ιδιαιτερότητες που είναι χρήσιμες στην ανάπτυξη της προβληματικής μας. Αυτό συμβαίνει αφενός, λόγω της κλίμακας οριοθέτησης των ενοτήτων και αφετέρου, λόγω του ότι τα όριά τους συχνά προσδιορίζονται πρωτίστως στην βάση ιστορικών ή πολιτικών κριτηρίων και δευτερευόντως λαμβάνουν υπόψιν χωροκοινωνικές πραγματικότητες. (β) Η μέθοδος διευκολύνει για τεχνικούς και ουσιαστικούς λόγους την εποπτεία του μοντέλου και επιτρέπει την δυνητική σύνθεση περαιτέρω επιπέδων γεωχωρικής πληροφορίας, χωρίς τα ουσιαστικά προβλήματα συμβατότητας. (γ) Τέλος, η αναγωγή της επιλεγμένης ποσοτικής πληροφορίας σε εικονοστοιχείο επιτρέπει την αποτελεσματική διαχείριση της πληροφορίας για την σύνταξη ομαδοποιήσεων και τον προσδιορισμό κλάσεων. Η επίθεση (cross) των μεταβλητών γίνεται με raster αρχεία, στα οποία ποσοτικοποιείται η γεωχωρική πληροφορία που αφορά στις επιλεγμένες μεταβλητές. Τα raster αρχεία χρησιμοποιούνται αφού γίνει, όπου απαιτείται, αναγωγή (resample) ώστε να προκύψει ανάλυση εικονοστοιχείου (pixel) 100*100m. 3.2 Επιλογή Μεταβλητών Η επιλογή των μεταβλητών, βασίσθηκε σε γεωχωρική πληροφορία που αφορά τόσο στο φυσικογεωγραφικό όσο και στον ανθρωπογενή χώρο. Οι διαφορετικές μεταβλητές είναι: το ανάγλυφο που περιλαμβάνει το υψόμετρο και τις κλίσεις (κεφ. 3.3), και οι καλύψεις γης του αγροτικού χώρου (κεφ. 3.4). Επιπλέον, και εξαιτίας της σημασίας τους στην λειτουργία του υπαίθρου από τη μια και της περιβαλλοντικής τους σημασίας από την άλλη, επιλέχθηκε να εξεταστούν ως υπέρθεση ξεχωριστών επιπέδων της προτεινόμενης τυπολογίας (α) οι περιοχές του γειτνιάζουν άμεσα με τις τεχνητές επιφάνειες, (β) οι περιοχές κατά μήκος των αξόνων υποδομών και (γ) οι περιοχές του δικτύου ΝATURA Η βασική ανάλυση και ο καθορισμός των τύπων βασίζεται στο ανάγλυφο και στην κάλυψη γης, αν και υπάρχουν πολλά ακόμα περιθώρια για την προσθήκη και άλλης πληροφορίας. Υιοθετήθηκε μια απλή προσέγγιση για δύο λόγους: (α) επιλέχθηκε η τυπολογία να αφορά όλο το χώρο και όχι να δεσμεύεται από διοικητικά όρια, με αποτέλεσμα η διαθέσιμη πληροφορία να είναι πολύ περιορισμένη για μια σειρά από ζητήματα που πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να περιλαμβάνονται, όπως η εγγύτητα σε μεγάλα δίκτυα και η προσβασιμότητα, κτλ., (β) θεωρήθηκε ότι σε εθνικό επίπεδο, μια τέτοια σχετικά απλή τυπολογία είναι επαρκής για τον χαρακτηρισμό βασικών διακρίσεων του χώρου, που θα αποτελέσουν εισροή σε αναλύσεις σε μικρότερη κλίμακα, οι οποίες θα περιέχουν περισσότερες λεπτομέρειες π.χ. σε περιφερειακό επίπεδο. Παρόλα αυτά, εισάγεται η επιπλέον πληροφορία που αναπτύχθηκε με επίθεση και άλλων επιπέδων γεωχωρικής πληροφορίας στην τυπολογία. Όσον αφορά σε περιοχές της υπαίθρου που βρίσκονται σε περιαστικές ζώνες, υφίστανται σημαντικές πιέσεις οικιστικής ανάπτυξης λόγω απουσίας ενός πλαισίου σχεδιασμού ικανού να διαχειριστεί με ορθολογικούς όρους την ανάπτυξη των πόλεων, αναχαιτίζοντας πρακτικές ad-hoc επεκτάσεων. Τα σύνθετα χωροκοινωνικά φαινόμενα που εμφανίζονται σε αυτές τις υβριδικού χαρακτήρα περιοχές απαιτούν ειδικές πολιτικές διαχείρισης. Παρόλα αυτά, η γειτνίαση (ή μη) με τεχνητές επιφάνειες δεν λαμβάνεται υπόψη στον χαρακτηρισμό των τυπολογιών του υπαίθρου και παρατίθεται ως υπέρθεση ξεχωριστού επιπέδου, αφού θεωρήθηκε ότι σε καμία περίπτωση ζητήματα που ανακύπτουν σε αυτές δεν μπορεί να ρυθμιστούν με γενικού χαρακτήρα οδηγίες και κα-

5 ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΙΛΙΓΚΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΙΖΟΣ 45 τευθύνσεις μιας πολιτικής για τον ύπαιθρο χώρο σε αυτήν την κλίμακα. Η προσβασιμότητα της υπαίθρου αποτελεί επίσης σημαντική παράμετρο. Εκτός από εξαιρέσεις, το πλέγμα που δημιουργείται από το κεντρικό και δευτερεύον οδικό δίκτυο αίρει την χωρική απομόνωση για τις περισσότερες περιοχές. Είναι προφανές ότι άλλες περιοχές εμφανίζονται σε περισσότερο (ή λιγότερο) πλεονεκτική θέση. Η μεταβλητή αυτή θα είχε νόημα να εξεταστεί σε τοπικό επίπεδο, όπου η κλίμακα επιτρέπει την ενσωμάτωση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων στην ανάλυση. Οι περιοχές που βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με τις μεταφορικές υποδομές εξαιρούνται από τις τυπολογίες του υπαίθρου χώρου αφού έχουν ειδικό χαρακτήρα και επηρεάζονται από άλλες τομεακές πολιτικές (πολιτική μεταφορών) και από άλλες κλίμακες σχεδιασμού (Ευρωπαϊκό, διεθνή δίκτυα). Όμως, η απεικόνισή τους, ως επίθεση ενός γεωχωρικού επιπέδου πληροφορίας στην προτεινόμενη τυπολογία για τον ύπαιθρο χώρο, μπορεί να προσφέρει πολύτιμη πληροφορία για τον χαρακτήρα του χώρου, συμβάλλοντας στην σύνταξη αποτελεσματικών εξειδικευμένων πολιτικών. Οι περιοχές του δικτύου ΝATURA 2000 επίσης προστίθενται ως επιπλέον πληροφορία στην τυπολογία που αναπτύσσεται. Ο λόγος έχει να κάνει με την ανάγκη να περιληφθούν τα σημαντικά οικοσυστήματα της χώρας, καθώς οι περιοχές αυτές χαρακτηρίζονται από την ύπαρξη φυσικού κεφαλαίου, είτε με ποσοτικά κριτήρια, με την έννοια υψηλής παρουσίας κάποιων ειδών ή ποικιλότητας, είτε ποιότητας με την έννοια της παρουσίας σπάνιων ή απειλούμενων ειδών. Χωρικά, δεν ακολουθούν διοικητικά όρια, αλλά έχουν θεσπιστεί συνήθως με βάση φυσικά όρια και οι χρήσεις γης σε αυτές τις περιοχές ρυθμίζονται από ποικίλες διοικητικές πράξεις. Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο της διάκρισης της υπαίθρου σε κατηγορίες, τα όριά τους θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας. Η ορεινότητα του χώρου, προκύπτει από την επίθεση των γεωχωρικών επιπέδων του υψόμετρου και των κλίσεων του εδάφους. Χρησιμοποιήθηκαν τα δημόσια δεδομένα Digital Elevation Model (DEM), προερχόμενα από το Shuttle Radar Topography Mission (SRTM). Η χωρική πληροφορία των δεδομένων είχε ανάλυση εικονοστοιχείου 90*90μ. Κρίθηκε απαραίτητη η αναγωγή τους σε 100*100μ, ώστε να είναι συμβατά με τα υπόλοιπα επίπεδα της γεωχωρικής πληροφορίας. Για το υψόμετρο ορίζονται 4 κλάσεις 0-400, , , (Σχήμα 2-A: Υψόμετρο), για τις κλίσεις ορίζονται 3 κλάσεις, 0-3%, 4%-10%, 10%-+ (Σχήμα 2-B: Κλίσεις). Η επιλογή των κατηγοριών αφορά στη σύνθεση των κριτηρίων που υιοθετούνται στους ορισμούς της ΕΛ-ΣΤΑΤ για τον προσδιορισμό του πεδινού, ημιορεινού και ορεινού πληθυσμού της Ελλάδας καθώς και στα κριτήρια που έθεσε το ΥΠΕΚΑ 2003 στην πρόταση για το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης του Ορεινού Χώρου. ΥΠΕΧΩΔΕ (2003) Η επίθεση δημιουργεί 12 υπο-κατηγορίες που ομαδοποιούνται σε 3 κύριες κατηγορίες: (α) πεδινές περιοχές με υψόμετρο και οποιαδήποτε κλίση, συνολικά ,19 χλμ2 ή το 53.48% της έκτασης της χώρας, (β) ημι-ορεινές περιοχές με υψόμετρο & αν η κλίση είναι <3%, συνολικά ,68 χλμ2, ή το 18.19% 3.3 Ανάγλυφο Το ανάγλυφο του εδάφους αποτελεί σημαντική συνισταμένη για την ανάπτυξη μιας τυπολογίας της υπαίθρου. Φυσικο-γεωγραφικοί παράγοντες όπως το υψόμετρο, η κλίση, η συνέχεια των ορεινών όγκων, η διάσπαση του χώρου, κ.λπ., αποτελούν μεταβλητές που πρέπει να ληφθούν υπόψιν στην κατανόηση των λειτουργιών και στην εφαρμογή πολιτικών για την ύπαιθρο. Σχήμα 1: Φυσικό-γεωγραφικός χώρος.

6 46 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, της έκτασης της χώρας και (γ) ορεινές περιοχές με υψόμετρο, ή με κλίση >3%, συνολικά ,74 χλμ2, ή το 28.25% της έκτασης της χώρας (Σχήμα 1-C : Ανάγλυφο, ομαδοποίηση σε 3 κύριες κατηγορίες). 3.4 Καλύψεις γης αγροτικού χώρου Τα δεδομένα για καλύψεις γης προέρχονται από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα COoRdinate INformation on the Environment (CORINE) 2000 (European Environment Agency (2012) Corine Land Cover 2000, Stathakis et al. 2008), με μετατροπή των αρχείων διανυσματικής δομής (vector) σε αρχεία δομής καννάβου (raster) με ανάλυση εικονοστοιχείου 100*100μ. Οι αγροτικές καλύψεις γης ομαδοποιήθηκαν από τις κατηγορίες επιπέδου 3 με βάση το είδος της κάλυψης, τη χρήση της γης που αντιστοιχεί σε αυτήν την κάλυψη και την ένταση των καλλιεργητικών πρακτικών που σε γενικές γραμμές αντιστοιχεί στις συγκεκριμένες καλύψεις, ως εξής: (α) εκτατικές αρόσιμες εκτάσεις, που περιλαμβάνουν μόνο ετήσιες καλλιέργειες χαμηλών σχετικά εισροών, κυρίως σιτηρών και που αντιστοιχεί στην κατηγορία «Μη αρδεύσιμη αρόσιμη γη» (211), (β) εντατικές αρόσιμες εκτάσεις και μόνιμες φυτείες, που περιλαμβάνουν καλύψεις γης υψηλών σχετικά εισροών, τόσο ετήσιων καλλιεργειών όπως βιομηχανικά φυτά, ορυζώνες, λαχανικά και κτηνοτροφικά φυτά, όσο και αμπελώνων και δεντρώνων υψηλών εισροών, όπως είναι τα περισσότερα καρποφόρα και που αντιστοιχούν στις κατηγορίες «Μόνιμα αρδευόμενη γη» (212), «Ορυζώνες» (213), «Αμπελώνες» (221), «Οπωροφόρα δένδρα και φυτείες με σαρκώδεις καρπούς» (222), «Ετήσιες καλλιέργειες που συνδέονται με μόνιμες καλλιέργειες» (241), «Σύνθετα συστήματα καλλιέργειας» (242), (γ) μόνιμες εκτατικές καλλιέργειες, που αντιστοιχεί στην κατηγορία «Ελαιώνες» (223), (δ) βοσκότοποι, που περιλαμβάνουν καλύψεις που συνήθως χρησιμοποιούνται για βόσκηση σε ημι-εντατικά ή εκτατικά κτηνοτροφικά συστήματα και που αντιστοιχούν στις κατηγορίες «Λιβάδια» (231), «Γη που καλύπτεται κυρίως από τη γεωργία με σημαντικές εκτάσεις φυσικής βλάστησης» (243), «Φυσικοί Βοσκότοποι» (321), ε) δάση, που περιλαμβάνει δασικές διαπλάσεις που χρησιμοποιούνται από αγροτικά (αγροδασικά, κτηνοτροφικά ή γεωργικά) συστήματα που αντιστοιχούν στις κατηγορίες «Σκληροφυλλική βλάστηση» (323), «Μεταβατικές δασώδεις θαμνώδεις εκτάσεις» (324), «Εκτάσεις με αραιή βλάστηση» (333), (Σχήμα 4 : Κατηγορίες καλύψεων γης του αγροτικού χώρου.). Η διάκριση μεταξύ των κατηγοριών αυτών (βοσκότοποι και δάση), αλλά και ο αποκλεισμός άλλων κατηγοριών όπως τα κωνοφόρα και τα πυκνά δάση φυλλοβόλων (π.χ. οξιές) είναι συχνά προβληματική, καθώς από τη μια για την ίδια κατηγορία κάλυψης μπορεί να υπάρχουν πολύ σημαντικές διαφορές π.χ. μεταξύ περιοχών στα νησιά και στα ορεινά της Μακεδονίας ή της Ηπείρου, ενώ από την άλλη ορισμένες από τις εκτάσεις που χρησιμοποιούνται ως βοσκότοποι μπορεί να είναι στην κατηγορία «δάση» και το αντίθετο. Η τυπολογία όμως του CORINE δεν επιτρέπει περαιτέρω διακρίσεις. Όσον αφορά στην ένταση της χρήσης, η επιλογή να χρησιμοποιηθεί ένα τέτοιο κριτήριο για την τυπολογία έγινε για λόγους που έχουν να κάνουν με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τις επιπτώσεις στα λεγόμενα «δημόσια αγαθά» (νερό, έδαφος, αέρας, βιοποικιλότητα, πολιτιστική κληρονομιά, κ.α. Cooper et al., 2009), αλλά και για την καλύτερη κατανόηση των λειτουργιών της αγροτικής παραγωγής στις περιοχές αυτές. Περισσότερο λεπτομερείς καλύψεις γης μπορούν να προσφέρουν καλύτερα αποτελέσματα. 4. Σύνθεση της τυπολογίας 4.1 Περιγραφή της τυπολογίας Οι κατηγορίες που προέκυψαν καταλαμβάνουν συνολικά περίπου το 78% της συνολικής έκτασης της επικράτειας. Η υπόλοιπη έκταση καταλαμβάνεται κυρίως από τεχνητές επιφάνειες, γυμνές εκτάσεις και δάση κωνοφόρων. Από την έκταση που περιλαμβάνεται στην τυπολογία, το 59,7% αφορά πεδινές περιοχές, το 18,3% ημιορεινές περιοχές και το 22% ορεινές περιοχές (46,3%, 14,1% και 17,1% της συνολικής έκτασης της χώρας αντίστοιχα). Όσον αφορά στην κάλυψη γης, από τις εκτάσεις που περιλαμβάνονται στην τυπολογία, το 15% αφορά εκτατικές αροτραίες καλλιέργειες, το 16% εντατικές αροτραίες και μόνιμες καλλιέργειες, 6% ελαιώνες, 26,3% βοσκότοπους και 36,7% δάση. Όπως είναι αναμενόμενο, στα ορεινά και στα ημιορεινά κυριαρχούν τα δάση και οι βοσκότοποι (95% και 75% της συνολικής έκτασης αντίστοιχα, Πίνακας 2), ενώ στα πεδινά είναι σημαντικές οι αροτραίες καλλιέργειες (44% περίπου της συνολικής έκτασης), αλλά απαντώνται και βοσκότοποι και δάση.

7 ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΙΛΙΓΚΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΙΖΟΣ 47 Σχήμα 2: Κατηγορίες καλύψεων γης του αγροτικού χώρου. Η κατηγορία με τις περισσότερες εκτάσεις είναι αυτή των πεδινών δασών που καταλαμβάνει περίπου το 15% των εκτάσεων της τυπολογίας και 11,5% περίπου της συνολικής έκτασης της χώρας, ενώ τα ορεινά δάση καταλαμβάνουν 13,7% (3η σε μέγεθος κατηγορία) και τα ημιορεινά 8% (6η σε έκταση κατηγορία) γεγονός μάλλον αναμενόμενο δεδομένου ότι οι συνολικές εκτάσεις των δασών είναι οι περισσότερες από όλες τις κατηγορίες κάλυψης που χρησιμοποιούνται. Χωρικά, τα πεδινά δάση απαντώνται στα όρια των πεδινών περιοχών με ημιορεινές / ορεινές περιοχές. Η 2η κατηγορία με τις περισσότερες εκτάσεις είναι των πεδινών εντατικών καλλιεργειών που καταλαμβάνει το 14% περίπου των εκτάσεων της τυπολογίας και χωρικά απαντάται στη Θεσσαλική πεδιάδα, στην πεδιάδα της Θεσσαλονίκης, στις Σέρρες και στον Έβρο και σε μικρότερο βαθμό σε άλλες πεδινές εκτάσεις (Βοιωτία, Ηλεία, Αργολίδα, Ηλεία και Άρτα). Σε αυτές τις περιοχές και στις πεδινές εκτάσεις στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη απαντώνται και οι περισσότερες εκτάσεις εκτατικών αροτραίων καλλιεργειών που καταλαμβάνουν περίπου 11,5% των εκτάσεων της τυπολογίας. Οι εκτάσεις με πεδινούς βοσκότοπους, που με 13,5% των συνολικών εκτάσεων της τυπολογίας, αντιπροσωπεύουν μια ακόμη σημαντική κατηγορία, απαντώνται και αυτές στα όρια των πεδινών εκτάσεων κυρίως στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα και στα νησιά. Οι υπόλοιπες κατηγορίες αντιπροσωπεύουν λιγότερο από 10% των εκτάσεων της τυπολογίας έκαστη, με Σχήμα 3: Κατηγορίες του υπαίθρου χώρου. σημαντική εκπροσώπηση ορεινών και ημιορεινών βοσκότοπων, ενώ οι πεδινές μόνιμες καλλιέργειες αντιπροσωπεύουν 5,5% περίπου των εκτάσεων της τυπολογίας, όσο περίπου και το άθροισμα των υπόλοιπων 6 κατηγοριών (Πίνακας 1). Εκτός όμως από τη σχετική κατανομή της έκτασης των διαφορετικών τύπων, αυτό που προκύπτει είναι η μεγάλη χωρική ετερογένεια τους. Αν και σε γενικές γραμμές η κατανομή στο χώρο ακολουθεί το ανάγλυφο της χώρας, εν τούτοις η διάκριση των καλύψεων γης με βάση την ένταση της χρήσης αποκαλύπτει το ετερογενές μωσαϊκό που εμφανίζεται ακόμη και σε εκτάσεις που θεωρούνται σχετικά ομοιογενείς. Η μεγαλύτερη ετερογένεια εμφανίζεται σε ημιορεινές εκτάσεις που αντιπροσωπεύουν μια μεταβατική ζώνη από τα ορεινά όπου κυριαρχούν τα δάση και οι βοσκότοποι και τα πεδινά όπου κυριαρχούν οι αροτραίες καλλιέργειες και οι εντατικές μόνιμες φυτείες. Οι πεδινές περιοχές όμως είναι και αυτές σημαντικά ετερογενείς, ανάλογα με την περιοχή και κυρίως στα «όρια» εντατικά καλλιεργούμενων και αρδευόμενων περιοχών. Το μωσαϊκό γίνεται περισσότερο πολύπλοκο αν ληφθούν υπόψιν και οι παράμετροι που συζητήθηκαν στην προηγούμενη ενότητα, δηλαδή (α) οι περιοχές που γειτνιάζουν άμεσα με τις τεχνητές επιφάνειες, (β) οι περιοχές κατά μήκος των αξόνων υποδομών και (γ) οι περιοχές ΝATURA Οι τύποι που προκύπτουν θα πρέπει να συμπεριλάβουν τέτοιες περιοχές για να μπορέσει

8 48 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Πίνακας 1: Έκταση τύπων υπαίθρου Κατηγορία Ορεινές μόνιμες καλλιέργειες (3-3) CODE CAT 01 έκταση (χλμ2) 45 % εκτάσεων στην τυπολογία 0,04% % συνολικών εκτάσεων χώρας 0,03% Ορεινές εντατικές (3-2) CAT ,45% 0,35% Ημιορεινές μόνιμες καλλιέργειες (2-3) CAT ,53% 0,41% Ορεινές εκτατικές αροτραίες (3-1) CAT ,64% 0,50% Ημιορεινές εντατικές (2-2) CAT ,31% 1,01% Ημιορεινές εκτατικές αροτραίες (2-1) CAT ,80% 2,17% Πεδινές μόνιμες καλλιέργειες (1-3) CAT ,44% 4,21% Ημιορεινοί βοσκότοποι (2-4) CAT ,56% 4,30% Ορεινοί βοσκότοποι (2-4) CAT ,16% 5,54% Ημιορεινά δάση (2-5) CAT ,07% 6,25% Πεδινές εκτατικές αροτραίες (1-1) CAT ,57% 8,96% Πεδινοί βοσκότοποι (1-4) CAT ,57% 10,51% Ορεινά δάση (3-5) CAT ,73% 10,63% Πεδινές εντατικές (1-2) CAT ,23% 11,02% Πεδινά δάση (1-5) CAT ,91% 11,55% Σύνολο εκτάσεων τυπολογίας ,00% 77,45% Σύνολο εκτάσεων χώρας ,00% να αποδοθεί καλύτερα η λεγόμενη «μετα-παραγωγική» ύπαιθρος που αναπτύσσεται κυρίως σε περιαστικές περιοχές και κοντά στο κύριο μεταφορικό δίκτυο. Ταυτόχρονα, η περαιτέρω ανάλυση των γενικών αυτών τύπων σε μεγαλύτερο επίπεδο λεπτομέρειας των καλύψεων γης μπορεί να προσφέρει και καλύτερη απεικόνιση των λειτουργιών του χώρου, τόσο σε επίπεδο «δημόσιων αγαθών» και επομένως και περιβαλλοντικών πιέσεων ή περιβαλλοντικού «αποθέματος» (με την συμπερίληψη π.χ. των προστατευόμενων περιοχών), όσο και σε επίπεδο των λειτουργιών που αφορούν την απασχόληση, την αξία της γης και τις πιέσεις που ασκούνται σε αυτή. 4.2 Οικιστική διάχυση Στο πλαίσιο της εργασίας αν και δεν επιχειρείται μία διεξοδική ανάλυση του πλαισίου του σχεδιασμού στην Ελλάδα, όπως αυτό εξελίχθηκε, αυτό άλλωστε αποτέλεσε αντικείμενο δημοσιευμένων μελετών βλέπε: Γιαννακούρου (2004), Καρύδης (2006), Κοκκώσης (2004), Μπεριάτος (2004), Οικονόμου (2004), Χριστοφιλόπουλος (2007) κ.ά. κρίνεται απαραίτητη η αναφορά σε κεντρικά στοιχεία αυτού. Αναφέρονται ζητήματα και διαδικασίες που εξυπηρετούν την προβληματική της εργασίας, ερμηνεύοντας την αδυναμία του σχεδιασμού να αναχαιτίσει την δυναμική της οικιστικής διάχυσης, που συστηματικά υποθηκεύει την λειτουργία του υπαίθρου χώρου. Το πλαίσιο σχεδιασμού, χαρακτηρίζεται από σημαντικές δυσλειτουργίες «...η πολυνομία, οι ασάφειες και οι συγκρούσεις των ρυθμίσεων, ο ελλιπής συντονισμός μεταξύ των διαφόρων επιπέδων και εργαλείων χωρικού σχεδιασμού και οι βραδείες διαδικασίες κατάρτισης έγκρισης και αναθεώρησης ή επικαιροποίησης» αποτελούν κεντρικά στοιχεία τις παθογένειας του συστήματος (ΥΠΕΚΑ 2012). Αποτέλεσμα αυτού είναι η αδυναμία του να εξασφαλίσει ένα ικανό πλαίσιο για τη διαχείριση των κρίσιμων χωρικών προβλημάτων. Η διάχυση της οικιστικής ανάπτυξης, βαθύτατα ενσωματωμένη στην οικιστική πρακτική, αποτελεί σημαντική παράμετρο υποβάθμισης τόσο του οικιστικού όσο και του υπαίθρου περιβάλλοντος στην Ελλάδα. Η αδυναμία εφαρμογής χωρικών πολιτικών και προγραμμάτων εντείνεται επιπλέον και από την απουσία βασικών εργαλείων σχεδιασμού, κυριότερα αυτών είναι η έλλειψη σχεδίων χρήσεων γης για το σύνολο των περιοχών του υπαίθρου χώρου, στις οποίες δεν αποκλείεται

9 ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΙΛΙΓΚΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΙΖΟΣ 49 Πίνακας 2: Κατηγορίες αναγλύφου και κάλυψης γης αγροτικών περιοχών Εκτατικές αροτραίες Εντατικές Μόνιμες καλλιέργειες Βοσκότοποι Δάση Σύνολο έκταση (χλμ2) de-facto η δόμηση (π.χ. δασικές εκτάσεις, αιγιαλός, αρχαιολογικοί χώροι κ.λπ.) και η έλλειψη κτηματολογίου με αποτέλεσμα να δημιουργείται σημαντική σύγχυση σε ιδιοκτησιακό επίπεδο και να ενθαρρύνονται πρακτικές καταπατήσεων, παράνομων κατατμήσεων κ.λπ. Άλλη σημαντική παθογένεια του Ελληνικού συστήματος χωρικού σχεδιασμού αφορά την έλλειψη μηχανισμών εφαρμογής και ελέγχου. Τέλος, δεν φαίνεται να διασφαλίζεται η απαραίτητη πολιτική βούληση, ούτε η κοινωνική αποδοχή στην εφαρμογή πολιτικών και προγραμμάτων που θα αποσκοπούν με ουσιαστικούς όρους στην προστασία του περιβάλλοντος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού αποτελεί η τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών με την επιβολή ενός προστίμου (Οικονόμου, 2004). Η πρακτική, δεν εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην χώρα μας και συνδέεται με τις διαδοχικές γενιές αυθαιρέτων, που οικοδομούνται παράγοντας οικιστικούς χώρους, συνδέεται επίσης με την αναπαραγωγή ενός ιδιαίτερα πολιτικά και θεσμικά χαλαρού περιβάλλοντος. (Καρύδης, 2006) Η οικιστική διάχυση αποτελεί ιδιαιτέρως σύνθετο ζήτημα, ως εκ τούτου κρίναμε ότι είναι σκόπιμο να ενσωματωθεί στην πρόταση της τυπολογίας για τον ύπαιθρο χώρο ως επίθεση ενός επιπλέον επιπέδου. Με αυτόν τον τρόπο προσδιορίζονται περιοχές που σε μικρότερη κλίμακα απαιτούν περαιτέρω ανάλυση. Για τον προσδιορισμό των περιοχών που εμφανίζουν σημαντικές πιθανότητες για οικιστική διάχυση επελέγησαν οι ζώνες που γειτνιάζουν άμεσα με τεχνητές επιφάνειες (1χλμ ), όπως αυτές προσδιορίζονται από το CORINE 2000, και οι ζώνες κατά μήκος των αξόνων υποδομών (2χλμ. κατά μήκος των κύριων αξόνων και 5 χλμ κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων). Θεωρήσαμε σκόπιμη την απόδοσή τους ως επίθεση του επιπέδου που αφορά στις ζώνες που Ορεινές % 2,9 2,1 0,2 32,5 62,3 Ημιορεινές έκταση (χλμ2) % ,4 7,2 2,9 30,4 44, , , Πεδινές έκταση (χλμ2) % 19,4 23,8 9,1 22,7 25,0 100,0 έκταση (χλμ2) % Σύνολο 15,0 16,0 6,0 26,3 36,7 100,0 γειτνιάζουν με τις τεχνητές επιφάνειες και όχι την ενσωμάτωσή τους στον προσδιορισμό της τυπολογίας γιατί σε όλους τους τύπους του υπαίθρου χώρου δημιουργούν υβριδικού χαρακτήρα περιοχές που απαιτούν ειδική διαχείριση. Στο Σχήμα 4 απεικονίζονται αυτές οι περιοχές. Μεγαλύτερη συγκέντρωση παρουσιάζεται στους πεδινούς, περιαστικούς χώρους και στις παράκτιες ζώνες. Μακροσκοπικά προσδιορίζεται ότι κατά μήκος του παραδοσιακού άξονα «S» της ανάπτυξης (Πάτρα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Εύζωνοι) και στην Εγνατία οδό, εμφανίζεται η μεγαλύτερη ένταση ενώ στους κεντρικούς ορεινούς όγκους η μικρότερη. Προφανώς το φαινόμενο της οικιστικής διάχυσης πρέπει να μελετηθεί σε μικρότερη Σχήμα 4: Ζώνες γειτνίασης με οικιστικές περιοχές και κύριους άξονες μεταφορών

10 50 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, κλίμακα, αλλά θεωρήθηκε σκόπιμη η ενσωμάτωσή του ως επιπλέον επίθεση στο σύνθετο μωσαϊκό που δημιουργούν οι τυπολογίες της υπαίθρου. 4.3 Προστατευόμενες περιοχές Η απεικόνιση των περιοχών του δικτύου ΝATURA 2000 αποκαλύπτει μια σειρά από ενδιαφέροντα ζητήματα που αναφέρονται στην τυπολογία της υπαίθρου. Όπως φαίνεται στο Σχήμα 5, η μεγάλη πλειοψηφία των περιοχών (εξαιρούνται οι θαλάσσιες περιοχές) βρίσκονται σε τύπους ημιορεινής ή ορεινής υπαίθρου και σε καλύψεις γης που καλύπτουν μεγάλη ποικιλία καλύψεων, αλλά όπως είναι αναμενόμενο πολλές από αυτές αντιπροσωπεύουν δασικές ή ημι-φυσικές καλύψεις και όχι εντατικά καλλιεργούμενες περιοχές. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όσον αφορά σε αγρο-περιβαλλοντικές πολιτικές, καθώς αυτές μπορεί να εστιάσουν σε περιοχές όπου το περιβαλλοντικό κεφάλαιο είναι κατά τεκμήριο υψηλότερο, αλλά και σε περιοχές όπου οι εντατικές αγροτικές πρακτικές δημιουργούν προβλήματα και η τυπολογία αυτή, σε συνδυασμό με την απεικόνιση των περιοχών του δικτύου NATURA 2000, μπορεί να προσφέρει ένα πλαίσιο, το οποίο θα εξειδικευτεί περαιτέρω σε περιφερειακή και τοπική κλίμακα. Σχήμα 5: Natura Συζήτηση Στην εργασία αυτή γίνεται μια προσπάθεια για την ανάπτυξη μιας τυπολογίας της υπαίθρου για την Ελλάδα με την χρήση γεωχωρικών δεδομένων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ποσότητα και ποιότητα της διαθέσιμης γεωχωρικής πληροφορίας είναι κρίσιμη, ιδιαίτερα όσον αφορά στην κάλυψη γης. Αν και η κλίμακα των γεωχωρικών δεδομένων κάλυψης γης του CORINE 2000 που χρησιμοποιήθηκε είναι συμβατή με τον χαρακτήρα της μελέτης, προκύπτουν δύο ζητήματα: Αφενός η μη συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα CORINE 2006 (European Environment Agency 2012) δημιουργεί ζητήματα μη επικαιροποιημένων στοιχείων. Το γεγονός αυτό κάνει την συγκεκριμένη τυπολογία λιγότερο αντιπροσωπευτική της σημερινής πραγματικότητας, ιδιαίτερα στο πολύ κρίσιμο την τελευταία δεκαετία θέμα της αστικής επέκτασης. Αφετέρου, σε πολλές περιπτώσεις λόγω της φυσικόγεωγραφικής πολυπλοκότητας του ελληνικού χώρου κάποιες κατηγορίες καλύψεων γης δεν αποδίδονται αξιόπιστα. Εκτός από τις μόνιμες φυτείες, οι σημαντικότερες αδυναμίες της κάλυψης αναφέρονται σε ημιφυσική βλάστηση, που χαρακτηρίζεται εδώ ως βοσκότοποι, και σε δάση φυλλοβόλων που εδώ θεωρούνται όλα είτε αγροδασικά συστήματα (εγκαταλειμμένα ή όχι) ή διαχειριζόμενα δάση. Η περαιτέρω εξειδίκευση σε περιφερειακό ή και τοπικό επίπεδο με τη χρήση επικαιροποιημένων, περισσότερο αξιόπιστων, και μεγαλύτερης ανάλυσης των καλύψεων γης μπορεί να προσφέρει και πολύ περισσότερες πληροφορίες και κατευθύνσεις για συγκεκριμένα ζητήματα που μπορεί να αφορούν τόσο στις λεγόμενες «αγροτικές» πολιτικές, όσο και στις ευρύτερες χωροταξικές πολιτικές. Για την πρώτη περίπτωση, τις αγροτικές πολιτικές, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ανασχεδιασμός των αγρο-περιβαλλοντικών μέτρων. Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή των περισσότερων από αυτά τα πολύ σημαντικά μέτρα για τη διαχείριση του περιβάλλοντος δεν γίνεται ως σήμερα σε Περιφερειακό επίπεδο, ούτε λαμβάνεται υπόψη ο πραγματικός χώρος και οι καλύψεις γης. Η προτεινόμενη τυπολογία θα μπορούσε να διασφαλίσει ένα πλαίσιο εφαρμογής στοχευμένων χωρικά και θεματικά πολιτικών και άρα δυνητικά καλύτερα αποτελέσματα. Για την χωροταξική πολιτική, χαρακτηριστικό παράδειγμα (μεταξύ πολλών) είναι η διαχείριση των βιομηχανικών, βιοτεχνικών και εμπορικών χρήσεων εκτός αστικών και βιομηχανικών περιοχών και ιδιαίτερα

11 ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΙΜΙΛΙΓΚΑΣ, ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΚΙΖΟΣ 51 σε περιοχές με μεγάλη αξία για αγροτική παραγωγή (εύφορες, αρδευόμενες, πεδινές, περιαστικές εκτάσεις). H προτεινόμενη τυπολογία με την επίθεση των επιπέδων που αφορούν (α) περιοχές που γειτνιάζουν άμεσα με τις τεχνητές επιφάνειες, (β) περιοχές κατά μήκος των αξόνων υποδομών και (γ) περιοχές ΝATURA 2000 μπορεί να συμβάλει σε περισσότερο ορθολογικές λύσεις, προστατεύοντας πολύτιμες περιοχές από τέτοιες πιέσεις, μέσα από την υιοθέτηση οριζόντιων κατευθύνσεων. Έτσι, παρά τις δεδομένες αδυναμίες, η προτεινόμενη τυπολογία προσφέρει έναν πληρέστερο ορισμό για τον ύπαιθρο χώρο μέσα από την ουσιαστική ενσωμάτωση γεωχωρικής πληροφορίας. Μέσα από αυτό επιχειρεί να απαντήσει στην αδυναμία των πολιτικών για τον ύπαιθρο χώρο να ενσωματώσουν επαρκώς και με διακριτούς όρους την γεωγραφία του χώρου, αναδεικνύοντας και ενσωματώνοντας στις προτάσεις τους την πραγματική ετερογένεια των αγροτικών συστημάτων και των πιέσεων που αναπτύσσονται σε αυτά. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα της μεθόδου είναι ότι απεικονίζει χωρικά τη σημαντική ετερογένεια και πολυδιάσπασή της Ελληνικής υπαίθρου και κατ επέκταση της αγροτικής παραγωγής διασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ένα πολύτιμο εργαλείο χωρικού σχεδιασμού με δυνητική εφαρμογή στο σύνολο των πολιτικών που αναφέρονται στην ύπαιθρο και ιδιαίτερα των πολιτικών αγροτικής ανάπτυξης και ανάπτυξης της υπαίθρου. Σημειώσεις 3. Παραδείγματα της αμφισβήτησης της πρωτοκαθεδρίας της αγροτικής παραγωγής ως κυρίαρχης οικονομικής δραστηριότητας και ως κυρίαρχης κατηγορίας χρήσης του χώρου στην Ελλάδα κυμαίνονται από ακραίες περιπτώσεις όπως τα Μεσόγεια στην Αττική (Chorianopoulos et al., 2010) και γενικά οι περιαστικές περιοχές, αλλά και σε περιοχές όπως η Αράχωβα, και η Μύκονος μεταξύ άλλων, όπου άλλες δραστηριότητες έχουν «αντικαταστήσει» την αγροτική παραγωγή. Βιβλιογραφία Chorianopoulos, I. Pagonis, T. Koukoulas, S. & Drymoniti, S. (2010) Planning, competitiveness and sprawl in the Mediterranean city: The case of Athens, Cities, 27(4), Cloke, P.J., Marsden, T., Mooney, P. (Eds.) (2006) Handbook of Rural Studies, SAGE, London. Cooper, T., Hart, K. And Baldock, D. (2009) The provision of public goods from agriculture in the European Union, Report prepared for DG Agriculture and Rural Development, No 30- CE , Institute for European Environmental Policy: London. ESPON (2006) Urban-rural relations in Europe, Final Report, ESPON Edited by Christer Bengs & Kaisa Schmidt- Thomé, διαθέσιμο: /main/menu_projects/menu_espon2006projects/menu_thematicprojects/urbanrural.html, πρόσβαση 05/03/2013 European Environment Agency (2012) Corine Land Cover 2000 raster data διαθέσιμο: Gray J. (2000) The Common Agricultural Policy and the Re-invention of the Rural in the European Community, Sociologia Ruralis, 40 (1), Hadjimichalis C. (2003) Imagining Rurality in the New Europe and Dilemmas for Spatial Policy, European Planning Studies, 11 (2), Halfacree K. (1995) Talking about Rurality: Social Representations of the Rural as Expressed by Residents of Six English Parishes, Journal of Rural Studies, 11(1), Hoggart K. (1990) Lets do away with the rural, Journal of Rural Studies, 6, Hoggart K., Buller H. and Black R. (1995) Rural Europe: Identity and Change, Arnold, London, New York, Sydney. Woods (2011, ελληνική έκδοση) Γεωγραφία της Υπαίθρου, Κριτική, Αθήνα. Woods, M. (2010) Rural (Key Ideas in Geography), Routledge, London. Ανθοπούλου, Θ. και Μωυσίδης Α. (2001) (επιμ.) Από τον αγροτικό Χώρο στην Ύπαιθρο Χώρα: Μετασχηματισμοί και σύγχρονα δεδομένα του αγροτικού πληθυσμού στην Ελλάδα, Gutenberg, Αθήνα. Γιαννακούρου Τ. (2004) «Το θεσμικό πλαίσιο του σχεδιασμού των πόλεων στην Ελλάδα: Ιστορικές μεταμορφώσεις και σύγχρονα αιτήματα» στο Δ. Οικονόμου, Γ. Πετράκος, (επιμ.), Η ανάπτυξη των Ελληνικών Πόλεων: Διεπιστημονικές προσεγγίσεις αστικής ανάλυσης και πολιτικής. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας-Gutenberg, Βόλος, σελ Γουργιώτης Α., Τσιλιμίγκας Γ. (2011) «Η νέα ταυτότητα του ελληνικού τοπίου: μηχανισμοί και εργαλεία για την διαχείρισή του», Στο Κ. Ροντος (επιμ.) Θέματα περιφερειακού σχεδιασμού και χωρικής ανάλυσης: Μέθοδοι, εργαλεία, και συστήματα υποστήριξης. Εκδόσεις Γ. Μπένος. Αθήνα, σελ Γούσιος Δ. (1999) «Ύπαιθρος, Αγροτικός Χώρος και Μικρή Πόλη: από την γεωργοποίηση στην τοπική ανάπτυξη», στο Οικονόμου Δ. Πετράκος Γ. (επιμ.) Η Ανάπτυξη των Ελληνικών Πόλεων: Διεπιστημονκές Προσεγγίσεις Αστικής Ανάλυσης και Πολιτικής, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Θεσσαλίας Gutenberg, Βόλος, σελ Δαμιανάκος Σ. (2002) Από τον Χωρικό στον Αγρότη: Η ελληνική Αγροτική Κοινωνία Απέναντι στην Παγκοσμιοποίηση, Εκδόσεις Εξάντας ΕΚΚΕ, Αθήνα. Δαουτόπουλος Γ.Δ. (2005) Αειφορική Ανάπτυξη της Ελληνικής Υπαίθρου, Ζήτης, Θεσσαλονίκη. Καρύδης Δ. (2006) Τα επτά βιβλία της πολεοδομίας. Εκδόσεις Παπασωτηρίου, Αθήνα. Κασίμης Χ. Και Λουλούδης Λ. (1999) Ύπαιθρος Χώρα: Η Ελληνική Αγροτική Κοινωνία στο τέλος του Εικοστού Αιώνα, ΕΚΚΕ Πλέθρον, Αθήνα.

12 52 ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ, Ν ο 23, 2014, Κοκκώσης Χ. (2004) «Πολεοδομικός Σχεδιασμός για Βιώσιμες Πόλεις; Η Προοπτική του Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη», στο Δ. Οικονόμου, Κ. Σερράος και Γ. Μ. Σαρηγιάννης (επιμ.) Πόλη και Χώρος από τον 20ο στον 21ο αιώνα, τιμητικός τόμος για τον Καθ. Α. Ι. Αραβαντινό, ΕΜΠ, Αθήνα, σελ Λαμπριανίδης (2005) (επιμ.) Επιχειρηματικότητα στην Ευρωπαϊκή Ύπαιθρο: Η περίπτωση της Ελλάδας, Αθήνα, Πατάκης. Λαμπριανίδης Λ. (2012, 2η έκδοση) Οικονομική Γεωγραφία: Στοιχεία Θεωρίας και Εμπειρικά Παραδείγματα, Εκδόσεις Πατάκη, Αθήνα. Μπεριάτος, Η. (2004) «Προς μια ολοκληρωμένη οικιστική ανάπτυξη στην Ελλάδα του 21ου αιώνα», στο Δ. Οικονόμου, Κ. Σερράος και Γ. Μ. Σαρηγιάννης (επιμ.) Πόλη και Χώρος από τον 20ο στον 21ο αιώνα, τιμητικός τόμος για τον Καθ. Α. Ι. Αραβαντινό, ΕΜΠ, Αθήνα, σελ Μπεριάτος, Η. Και Ψαλτόπουλος, Δ. (2003) (επιμ.) Περιβάλλον και ανάπτυξη της υπαίθρου: οικονομικές, γεωγραφικές και περιβαλλοντικές πτυχές, Θεμέλιο, Αθήνα. Μωυσίδης, Α., Ανθοπούλου, Θ. και Ντυκέν Μ.Ν. (2002) Οι Ηλικιωμένοι στον Αγροτικό Χώρο: Συνθήκες διαβίωσης και όψεις κοινωνικού αποκλεισμού, Gutenberg, Αθήνα. Οικονόμου, Δ. (2004) «Η πολεοδομική πολιτική στην Ελλάδα: Δομικά χαρακτηριστικά και σημερινές τάσεις», στο Δ. Οικονόμου, Κ. Σερράος και Γ. Μ. Σαρηγιάννης (επιμ.) Πόλη και Χώρος από τον 20ο στον 21ο αιώνα, τιμητικός τόμος για τον Καθ. Α. Ι. Αραβαντινό, ΕΜΠ, Αθήνα, σελ Παπαδόπουλος Α. Γ. (2004) «Το διακύβευμα της αγροτικής ανάπτυξης σε μια πολυλειτουργική ύπαιθρο», στο Παπαδόπουλος Α.Γ. (επιμ.) Η Ανάπτυξη σε μια Πολυλειτουργική Ύπαιθρο, Εκδόσεις Gutenberg, Αθήνα, σελ Σαμαράς, Δαμιανός, Δ., Κασίμης, Χ., Μωυσίδης, Α. και Ντεμούσης Μ.(1996) Η πολυαπασχόληση στον αγροτικό τομέα και η αναπτυξιακή πολιτική στην Ελλάδα, ΙΜΜ, Αθήνα. Σταθάκης Δ., Περάκης Κ., Φαρασλής Ι., (2008). Διαχρονική ανάλυση χρήσεων γης με βάση τα δεδομένα του ευρωπαϊκού προγράμματος CORINΕ εξετάζοντας τον πίνακα αλλαγών, εργασία που παρουσιάστηκε στο 5ο Πανελλήνιο Συνέδριο HellasGIs. ΥΠΕΚΑ, (2011) Προδιαγραφές μελετών αξιολόγησης αναθεώρησης & εξειδίκευσης θεσμοθετημένων περιφερειακών πλαισίων χωροταξικού σχεδιασμού & αειφόρου ανάπτυξης. ΥΠΕΚΑ, Αθήνα. ΥΠΕΚΑ, (2012) πρόταση ΥΠΕΚΑ για την μεταρρύθμιση του συστήματος Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού, ΥΠΕΚΑ, Αθήνα. ΥΠΕΧΩΔΕ (2003) Εισηγητικό κείμενο προβληματισμού για το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης του ορεινού χώρου, ΥΠΕΧΩΔΕ, Αθήνα. Χριστοφιλόπουλος Δ. (2007) «Το νομοθετικό και οργανωτικό πλαίσιο του πολεοδομικού σχεδιασμού στην Ελλάδα», στο Α. Αραβαντινός (επιμ.) Πολεοδομικός σχεδιασμός: για μια βιώσιμη ανάπτυξη του αστικού χώρου. Αθήνα, Εκδώσεις Συμμετρία σελ

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΠΕ-Π-4: ΠΙΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ ΠΕ-Π-4: ΠΙΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΕΙΚΤΗ Ο δείκτης προσδιορίζει τις αλλαγές από αγροτική σε µη αγροτική χρήση ως αποτέλεσµα των πιέσεων που αναµένεται να προκύψουν σε σηµεία του άξονα (ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ

Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Α.1.1.α.6 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΙΠΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΚΑΙ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ 1. ΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ 1.1 Πληθυσµός Κατά την εκπόνηση του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΠΕ-Π-4: ΠΙΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΠΕ-Π-4: ΠΙΕΣΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τις αλλαγές από αγροτική σε μη αγροτική χρήση ως αποτέλεσμα των πιέσεων που αναμένεται να προκύψουν σε σημεία του άξονα (ιδιαίτερα

Διαβάστε περισσότερα

Οικονοµικές δραστηριότητες στον χώρο

Οικονοµικές δραστηριότητες στον χώρο Τµήµα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Ειδικό Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού Εργαστήριο επιλογής χειµερινού εξαµήνου, Πάτρα 2016 Οικονοµικές δραστηριότητες στο χώρο Βασίλης Παππάς, Καθηγητής vpappas@upatras.gr

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Πολεοδοµίας και Χωροταξίας Ακαδ. Έτος 2004-2005 Περίληψη Εργασίας του µαθήµατος: Σύγχρονες πρακτικές του σχεδιασµού και δυναµική των χωρικών δοµών και

Διαβάστε περισσότερα

- Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)

- Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. - Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) ει α αειχώρος χ ώρ ο ς ΣΥΝΤΑΚΤΙΚH ΕΠΙΤΡΟΠH ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΚΑΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΓΟΣΠΟΔΙΝΗ ΑΣΠΑ ΔΕΦΝΕΡ ΑΛΕΞΗΣ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ ΟΛΓΑ ΨΥΧΑΡΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΤΑΘΑΚΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΥΜ ΒΟΥ ΛΟΙ ΣΥ ΝΤΑ ΞΗΣ Α ρα βα ντι νός

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον

Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την. Προτάσεις για το μέλλον Προγράμματα αστικής αναγέννησης και βιώσιμη ανάπτυξη. Ελληνικές και Βρετανικές εμπειρίες ΤΕΕ / ΤΚΜ ΣΕΜΠΧΠΑ Εισαγωγή στη διεθνή και ελληνική εμπειρία από την εφαρμογή προγραμμάτων αστικής αναγέννησης. Προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 9: Οικογενειακή Γεωργία: η ελληνική περίπτωση 1/2 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος εδώ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ)

Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) Υψηλή Φυσική Αξία (ΥΦΑ) εμφανίζεται ως έννοια για πρώτη φορά το 1993 (Baldock et al., 1993). επιβεβαιώνει την ύπαρξη αιτιώδους συνάφειας μεταξύ ορισμένων τύπων γεωργικών δραστηριοτήτων και των "φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr,

Κώστας Γκόρτσος. Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ. Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Κώστας Γκόρτσος Ειδικότητα Αρχιτέκτονας - Πολεοδόμος ΕΛΕ / Δ Επικοινωνία Γραφείο 7.3, τηλ. 2107491639, e-mail kgortsos@ekke.gr, Σπουδές 2001 MSc Πολεοδομίας και Χωροταξίας ΕΜΠ 1985 Δίπλωμα Αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές

Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Κοινή Αγροτική Πολιτική και βιοποικιλότητα Αγροτική ανάπτυξη σε προστατευόμενες περιοχές Γιάννης Φερμαντζής Προϊστάμενος Τμήματος Προστασίας Φυσικού Κεφαλαίου Γεωργίας Δ/νση Χωροταξίας Περιβάλλοντος &

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο: πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 2 To πλαίσιο του χωρικού σχεδιασµού στην Ελλάδα Το κανονιστικό

Διαβάστε περισσότερα

Α τική δ τική ιάχυση ιάχ

Α τική δ τική ιάχυση ιάχ Αστική διάχυση Δρ. Δέσποινα Διμέλλη Ορισμοί Ως αστική διάχυση ορίζεται η διαδικασία της μεταβολής των ορίων μιας αστικής περιοχής με κύριο χαρακτηριστικό τη χαμηλή πυκνότητα των νέων περιοχών που δημιουργούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ

ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΔΥΤΙΚΟΥ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ Επιστημονικός υπεύθυνος: καθ. Χ. Κοκκώσης Εργαστήριο Περιβάλλοντος και Χωρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ. Αναστασία Στρατηγέα. Υπεύθυνη Μαθήματος ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Πηγή: Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π.

ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Αναστασία Στρατηγέα. Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός, Δρ. Ε.Μ.Π., Μέλος Ε.Δ.Ι.Π. Ε.Μ.Π. ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ακριβή Λέκα Αγρονόμος Τοπογράφος Μηχανικός,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΕΜΠΧΠΑ)

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ, ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ (ΣΕΜΠΧΠΑ) Γνώμη του ΣΕΜΠΧΠΑ για το Σχέδιο Νόμου με τίτλο «Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Εναρμόνιση με την Οδηγία 2014/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Ιουλίου 2014» Α. ΕΠΙ ΤΗΣ ΑΡΧΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D.

Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. Πλαίσια Χωρικού Σχεδιασµού στον Ευρωπαϊκό και Ελληνικό χώρο : πολιτικές και θεσµοί Αθηνά Γιαννακού ρ. Χωροτάκτης-Πολεοδόµος (M.Sc.&Ph.D. LSE) ΜΕΡΟΣ 1 Ο χωρικός σχεδιασµός στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ 7 ο ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ: ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Σ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΥ-ΚΟΛΩΝΙΑ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Αγροτική Κοινωνιολογία Ενότητα 6 η : Μικρές Οικογενειακές Γεωργικές Εκμεταλλεύσεις Μαρία Παρταλίδου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου

ΑΠΣ Γεωγραφίας στα πλαίσια του Νέου Σχολείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21 ου αιώνα) Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΑΠΣ Γεωγραφίας

Διαβάστε περισσότερα

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση

Δημογραφία. Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Δημογραφία Ενότητα 11.1: Παράδειγμα - Περιφερειακές διαφοροποιήσεις και ανισότητες του προσδόκιμου ζωής στη γέννηση Μιχάλης Αγοραστάκης Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας, Πολεοδομίας &

Διαβάστε περισσότερα

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού

Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου της Εγνατίας Οδού ΗΜΕΡΙΔΑ: «Παρατηρητήριο κοινωνικοοικονομικών μεγεθών και αστικών δεικτών Habitat», URBAN II Η Κομοτηνή στον 21ο αιώνα: Παρακολουθώντας το σήμερα Σχεδιάζοντας το αύριο B. Φούρκας Η εμπειρία του Παρατηρητηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού

Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Κείμενο εργασίας στα πλαίσια του ερευνητικού έργου WASSERMed Η Μελέτη Περίπτωσης για τη Σύρο: Υλοποιημένες δράσεις και η επιθυμητή συμβολή φορέων του νησιού Σχολή Χημικών Μηχανικών ΕΜΠ Μονάδα Διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ

ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΜΕ ΣΚΟΠΟ ΤΙΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΣΕ 33 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι του έργου

Διαβάστε περισσότερα

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού

Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού 1 Τα κυριότερα ζητήματα του χωρικού σχεδιασμού Τα κυριότερα ζητήματα που αναδεικνύονται από την εμπειρία της εφαρμογής του σχεδιασμού στην Ελλάδα, δεδομένου ότι από το 2003 και μετά έχουμε πλέον θεσμοθετημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΕΝV06: ΑΠΟΚΟΠΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΕΝV06: ΑΠΟΚΟΠΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τα ενδεχόμενα προβλήματα αποκοπής επικοινωνίας δασικών εκτάσεων, τόπων φυσικού κάλλους ή άλλων σημαντικών οικοσυστημάτων. Η αποκοπή

Διαβάστε περισσότερα

Η Περιφερειακή Επιστήμη.

Η Περιφερειακή Επιστήμη. VII. Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Χ. ΑΠ. ΛΑΔΙΑΣ Η Περιφερειακή Επιστήμη. Τι είναι; Τι την συνέθεσε; ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι δυνατότητες της περιφερειακής οικονομικής ανάλυσης είναι περιορισμένες. Η φύση των προβλημάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Σημειώσεις Μαθήματος Ανθρωπογεωγραφίας-Ανάλυση Περιφερειακού Χώρου Ηλίας Μπεριάτος ΒΟΛΟΣ 2000 «Ανάλυση του Περιφερειακού Χώρου»

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 21.1.2014 Ρυθμιστικό Σχέδιο Θεσσαλονίκης και λειτουργία του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης (ΟΡ.ΘΕ.) Ο ν.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΕΣΜΗ 2008 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ

Η ΔΕΣΜΗ 2008 ΣΥΓΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΕ Αριθμός & Τίτλος Δέσμης Εργασίας ΔΕ4: Χρήση ΓΣΠ για καθορισμό διαθεσιμότητας γης για προώθηση ενεργειακών καλλιεργειών Κωδικός Φορέα ΑΦ ΣΦ1 ΣΦ2 ΣΦ3 ΣΦ4 Ανθρωπομήνες για κάθε Φορέα (με βάση το Συμβόλαιο)

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης»

Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης» «Χωροταξικός Σχεδιασμός στην ευρύτερη περιοχή Θεσσαλονίκης» ΔΕΘ 3 ο Διεθνές Συνέδριο Real Estate Προοπτικές χωρίς όρια 11 13 Σεπτ 2008 Σταυρούλα Μπαϊρακτάρη Πρόεδρος Ε.Ε. ΟΡΘΕ Ο Οργανισμός Ρυθμιστικού

Διαβάστε περισσότερα

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152)

Στόχος του Τμήματος: Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Οικονομικής & Περιφερειακής Ανάπτυξης (152) Το Τμήμα: Το Τμήμα Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης ιδρύθηκε το 1989 με αρχική ονομασία «Τμήμα Αστικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης». Ανήκει στην ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα

Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας. Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Τ.Ε.Ε. τμήμα Κερκύρας / Ν.Α. Νομού Κερκύρας Ημερίδα με θέμα: Χωροταξικός και Πολεοδομικός Σχεδιασμός Όρος Ζωής για την Κέρκυρα Εισήγηση : Δημήτριος Ντοκόπουλος, Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος "Από τον Ν.Δ. 17-7-23

Διαβάστε περισσότερα

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.).

Επιτρέπεται η αναπαραγωγή για μη εμπορικούς σκοπούς με την προϋπόθεση ότι θα αναφέρεται η πηγή (Παρατηρητήριο ΕΓΝΑΤΙΑ ΟΔΟΣ Α.Ε.). Στην παρούσα Θεματική Έκθεση εξετάζεται και αναλύεται, για την περίοδο 2009-2014 (και ανάλογα με τη διαθεσιμότητα των πιο πρόσφατων στοιχείων), η εξέλιξη εξειδικευμένων δεικτών, οι οποίοι εκφράζουν και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Ε.Π. ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΣΤΡΑΤΗΣ ΒΛΑΣΤΑΡΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ

ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΠΥΡΟΠΛΗΚΤΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΧΟΡΗΓΟΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΕΣ Ι ΡΥΜΑ ΙΩΑΝΝΗ Σ. ΛΑΤΣΗ ΗΜΟΣ ΘΕΡΑΠΝΩΝ ΝΟΜΟΥ ΛΑΚΩΝΙΑΣ Τίτλος δράσης ιαχείριση και Εμπορία Αρωματικών και

Διαβάστε περισσότερα

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο

Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο Αρ. Πρωτ. 186/2014 Παρατηρήσεις WWF Ελλάς επί του Πλαισίου Δράσεων Προτεραιότητας για το Δίκτυο Natura 2000 για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 Αύγουστος 2014 Εισαγωγικές παρατηρήσεις Η ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού. 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία Εισήγηση: Ελένη Ανδρικοπούλου

Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασμού. 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία Εισήγηση: Ελένη Ανδρικοπούλου ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διδακτική ομάδα: Ελένη Ανδρικοπούλου, Γρηγόρης Καυκαλάς 6 η Διάλεξη Β. Διάγνωση της υπάρχουσας κατάστασης Οικιστική ανάπτυξη και Κατοικία

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 8: Η Νέα Αγροτικότητα, η Πολυλειτουργική Ύπαιθρος και οι Νέες Πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 2: Η μελέτη του αγροτικού χώρου στην Ελλάδα Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα CORINE LAND COVER (CLC) στην Κύπρο

Το πρόγραμμα CORINE LAND COVER (CLC) στην Κύπρο ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (ΓΣΠ-GIS) ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Cleopatra Hotel, Λευκωσία Το πρόγραμμα CORINE LAND COVER (CLC) στην Κύπρο Ανδρέας Αντωνίου Λειτουργός Περιβάλλοντος Τομέας Προστασίας της

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΙ ΟΡΕΙΝΟΙ ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ, ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΛΕΝΗ ΜΑΙΣΤΡΟΥ ΤΡΙΠΟΛΗ - ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2016 1ο ερώτημα Γιατί και με ποιους όρους η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς ενός

Διαβάστε περισσότερα

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων

Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Διαμόρφωση ολοκληρωμένου πλαισίου δεικτών για την παρακολούθηση (monitoring) της εξέλιξης των οικιστικών δικτύων Καραΐσκος Περικλής Υποψήφιος Διδάκτορας ΣΑΤΜ/ΕΜΠ Msc Γεωπληροφορικής Επιστημονικά - Γνωστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΕΝΤΟΠΙΣΜΟΣ ΚΑΠΝΟΠΑΡΑΓΩΓΙΚΩΝ ΖΩΝΩΝ ΓΙΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΩΝ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ, ΣΕ 11 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Γενική περιγραφή του έργου Οι βασικοί στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 1: Θεωρητική συγκρότηση της Αγροτικής Κοινωνιολογίας 1/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΓΡΟΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Όλγα Ιακωβίδου, Καθηγήτρια ΑΠΘ Τµήµα Γεωπονίας, Τοµέας Αγροτικής Οικονοµίας Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης e-mail:olg@agro.auth.gr Ο αγροτουρισµός,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 16/06/2014 Α.Π. : οικ Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ T.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ. Μυτιλήνη, 16/06/2014 Α.Π. : οικ Προς: ΔΗΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ ΕΛ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ T. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Ταχ. Δ/νση : 1ο χλμ Μυτιλήνης - Λουτρών Μυτιλήνη Ταχ.Κώδικας : 81100 Πληροφορίες : ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΧΑΤΖΕΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος

Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού Συγκροτήµατος 2 ΤΟ ΘΕΜΑ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η ανάπτυξη των Λαχανοκήπων και της ευρύτερης περιοχής Α. ΓΕΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ Η περιοχή του ήµου Μενεµένης βρίσκεται στη δυτική πλευρά του Πολεοδοµικού

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΣΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑ.ΣΟ.Κ 2007 ΑΠΑΝΤΗΣΗ κυρίου Γιώργου Παπανδρέου 1. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 9: Οικογενειακή Γεωργία: η ελληνική περίπτωση 2/2 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος εδώ είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET11: ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΕΝΤΡΩΝ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει την ταξινόμηση (α) όλων των αστικών κέντρων και των πρωτευουσών των νομών της Ζώνης IV κατά πληθυσμιακό μέγεθος, (β) των αστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Ο ΤΟΠΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Οι κλασικές προσεγγίσεις αντιμετωπίζουν τη διαδικασία της επιλογής του τόπου εγκατάστασης των επιχειρήσεων ως αποτέλεσμα επίδρασης ορισμένων μεμονωμένων παραγόντων,

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά Σημεία της Διαμόρφωσης της Εθνικής Πρότασης για τη νέα ΚΑΠ

Βασικά Σημεία της Διαμόρφωσης της Εθνικής Πρότασης για τη νέα ΚΑΠ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ & ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 04 Ιουνίου 2014 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρουσίασε τα βασικά σημεία της διαμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ. Κωνσταντίνος Λιαρίκος. Κωνσταντίνος Λιαρίκος, Κατανοώντας το ζήτημα των αλλαγών χρήσεων γης ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ ΓΗΣ Κωνσταντίνος Λιαρίκος Δείκτης ζωντανού πλανήτη Οικολογική αστοχία Δείκτης ζωντανού πλανήτη Αειφορία Πλανητικά όρια Το αποτύπωμα στις χρήσεις γης Αλλαγές στις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013

ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 ΕΘΝΙΚΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ 2007-2013 2013 Η Στρατηγική για την 4 η Προγραµµατική Περίοδο Ιωάννης Φίρµπας Προϊστάµενος Ειδικής Υπηρεσίας Στρατηγικής, Σχεδιασµού και Αξιολόγησης Αναπτυξιακών Προγραµµάτων

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτική Κοινωνιολογία

Αγροτική Κοινωνιολογία Αγροτική Κοινωνιολογία Θεματική ενότητα 7: Η αγροτική οικογένεια & η εκμετάλλευση 3/3 Όνομα καθηγητή: Χαράλαμπος Κασίμης Τμήμα: Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικοί στόχοι Στόχος αυτής της

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΒΑΣΕΩΝ

ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΩΝ ΒΡΕΤΑΝΙΚΩΝ ΒΑΣΕΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΑΝΟΙΚΤΗ/ ΠΑΓΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ 23 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2014 Σκοπός Παγκοινοτικής Συγκέντρωσης Ενημέρωση κοινού σε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ

Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΙΔΑ «Διακυβέρνηση και καινοτομία: μοχλός αειφόρου ανάπτυξης, διαχείρισης και προστασίας των φυσικών πόρων» Τρίτη 22 Οκτωβρίου 2013 Μεταφορά Καινοτομίας και Τεχνογνωσίας σε Επίπεδο ΟΤΑ ΑΝΤΩΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 5: Η κοινωνική διάσταση της καινοτομίας ως μοχλός της αειφορίας Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας.

Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Το δίκτυο των οικισμών της Ελλάδας. Καταγραφή τάσεων και διαπίστωση προοπτικών. ΔΙΜΕΛΛΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ. Εντεταλμένη διδασκαλίας Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Πολυτεχνείου Κρήτης. Περίληψη Οι συνεχείς πληθυσμιακές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ

Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ Η ΙΑΒΑΘΜΙ ΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΡΜΟ ΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΥΟ ΒΑΘΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση

ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση ΕΜΠ Τομέας Πολεοδομίας Χωροταξίας,Σχολή Αρχιτεκτόνων Εργαστήριο Χωροταξίας και Οικιστικής Ανάπτυξης ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση Η νομοθετική προστασία του Υμηττού, ως αναγκαίο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ SET09: ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ ΔΕΙΚΤΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ Ο δείκτης προσδιορίζει τον πληθυσμό και τη μεταβολή του ανά Περιφέρεια, Νομό, ΟΤΑ και Δημοτικό Διαμέρισμα (Δ.Δ.). Η βελτίωση της μεταφορικής υποδομής επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Συμμετοχή του ΑΡΧΕΛΩΝ στο Δίκτυο του Mare Nostrum: Συνάντηση στο Συνέδριο της Βαλένσια

Συμμετοχή του ΑΡΧΕΛΩΝ στο Δίκτυο του Mare Nostrum: Συνάντηση στο Συνέδριο της Βαλένσια Συμμετοχή του ΑΡΧΕΛΩΝ στο Δίκτυο του Mare Nostrum: Συνάντηση στο Συνέδριο της Βαλένσια Στις 24-26 Νοέμβρη, ο ΑΡΧΕΛΩΝ συμμετείχε στην τελική συνεδρίαση του προγράμματος του Mare Nostrum, που έλαβε χώρα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Ειδική Λιβαδοπονική Μελέτη για την περιφερειακή ζώνη του Ε.Δ. Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1

Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων. ΥΠΑΝ - Δ/νση Υδατικού Δυναμικού Γ. 1 Υπουργείο Ανάπτυξης Διεύθυνση Υδατικού Δυναμικού & Φυσικών Πόρων 1 Θεσμικό Πλαίσιο Διαχείρισης Υδατικών Πόρων Πολυνομία, αντιφατικότητα, αποσπασματικότητα 1900-1985: 300 νόμοι, νομοθετικά, βασιλικά, προεδρικά

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης

Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης Κοινωνιολογία της Αγροτικής Ανάπτυξης ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «Ολοκληρωμένη Ανάπτυξη και Διαχείριση του Αγροτικού Χώρου» Ενότητα 1: Θεωρία και Mέθοδος στη Mελέτη της Aγροτικής Kοινωνίας (2/4) 1ΔΩ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΨΑΘΟΠΥΡΓΟΥ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΡΙΟΥ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ Το Πρόγραμμα «Καλλικράτης», το οποίο αποτελεί τη συνέχεια και ολοκλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ"

Εισήγηση με θέμα: Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ Εισήγηση με θέμα: "Στρατηγικές ολοκληρωμένης χωρικής ανάπτυξης στην Περιφέρεια ΑΜ Θ Δυνατότητες αξιοποίησης των νέων εργαλείων του ΕΣΠΑ" Νίκος Μίχος, Συντονιστής θεματικής ομάδας σχεδιασμού προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ 2014-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ Παρουσίαση της Ενδιάμεσης Διαχειριστικής Αρχής στη Συνεδρίαση της ΠΕΔ Βορείου Αιγαίου, Μυτιλήνη, 27 Φεβρουαρίου 2014 Σκέλος Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ.

2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο. Σχεδιασµού (και ) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. 2Σ6 01 και 2Σ6 11 Χειµερινό Εξάµηνο 2Σ6 02 και 2Σ6 12 Εαρινό Εξάµηνο Εκτεταµένο Εργαστήριο Χωροταξικού Σχεδιασµού 2012-13 (και 2013-14) Ε. Ανδρικοπούλου, Γ. Καυκαλάς Εκπαιδευτικοί στόχοι του µαθήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων.

Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Η πολιτική της χαρτογράφησης vs η χαρτογράφηση της πολιτικής Η εκτίμηση της σπουδαιότητας των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχεδίων κα προγραμμάτων. Μάνια Ε. Λάμπρου manialambr@gmail.com Ναύπλιο, Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

Κέρκυρα /6/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ

Κέρκυρα /6/2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ Κέρκυρα /6/2014 ΠΡΟΣ: Περιφερειακό Συμβούλιο ΘΕΜΑ: Στρατηγική της Π.Ι.Ν. περιόδου 2014-2020

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ (ΕΠΙ ΤΗΣ Β ΦΑΣΗΣ - Β1 ΣΤΑΔΙΟΥ ΤΟΥ Γ.Π. Σ. ΔΗΜΟΥ ΣΥΚΙΩΝΙΩΝ)

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ (ΕΠΙ ΤΗΣ Β ΦΑΣΗΣ - Β1 ΣΤΑΔΙΟΥ ΤΟΥ Γ.Π. Σ. ΔΗΜΟΥ ΣΥΚΙΩΝΙΩΝ) ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΟ ΣΙΚΥΩΝΙΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ Κ. ΔΗΜΑΡΧΟ ΠΡΟΣ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ (ΕΠΙ ΤΗΣ Β ΦΑΣΗΣ - Β1 ΣΤΑΔΙΟΥ ΤΟΥ Γ.Π. Σ. ΔΗΜΟΥ ΣΥΚΙΩΝΙΩΝ) ΤΩΝ ΣΙΚΥΩΝΙΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ Σε σχέση με την πρόταση του μελετητή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΗΠΕΙΡΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2007-2013 Ευρωπαϊκή Ένωση Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης «Με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Συγκρούσεις μικτών χρήσεων κατοικίας και δασικών περιοχών

Συγκρούσεις μικτών χρήσεων κατοικίας και δασικών περιοχών Ένωση Διοικητικών Δικαστών και Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο (Τμήμα Γεωγραφίας) Διημερίδα: Εφαρμογές Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Πολιτικής Προβλήματα και Προοπτικές 14-15/11/2014 Συγκρούσεις μικτών χρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20 Δεκεμβρίου 2013

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20 Δεκεμβρίου 2013 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Αθήνα, 20 Δεκεμβρίου 2013 Ομιλία Γ.Γ Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος, Σωκράτη Αλεξιάδη, για τον Χωροταξικό Σχεδιασμό της Δυτικής Ελλάδας «Κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω

Διαβάστε περισσότερα

young people in agriculture remains stable. Brussels: Eurostat, Statistics in Focus, Theme 5-7/2002.

young people in agriculture remains stable. Brussels: Eurostat, Statistics in Focus, Theme 5-7/2002. Οι γεωργικές εκμεταλλεύσεις στην Ελλάδα είναι κατά κύριο λόγο οικογενειακές επιχειρήσεις, 1 με σχεδόν ίση συμμετοχή ανδρών και γυναικών, και μικρό ποσοστό μισθωτής απασχόλησης. Σύμφωνα με στοιχεία της

Διαβάστε περισσότερα

2. ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

2. ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Μυτιλήνη 22/11/2007 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΡΙΩΝΟΣ 1-81100 ΜΥΤΙΛΗΝΗ TΗΛ: 22510-40847/48126 Fax: 22510-48127 Email: tee_mitil@tee.gr ΕΙΣΗΓΗΣΗ Στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ Η ανάγκη αναθεώρησης του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τον Τουρισμό προκύπτει αφενός από γενικότερες

Διαβάστε περισσότερα

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου

Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Δείκτες Επιτυχίας και Δείκτες επάρκειας ανά ενότητα ΑΠ Γεωγραφίας Γυμνασίου Γεωγραφία Β γυμνασίου: Η Ευρώπη στον κόσμο. 1η Ενότητα: Εξερευνώ την Ευρώπη ανακρίνοντας τους χάρτες Δείκτες επιτυχίας: Δείκτες

Διαβάστε περισσότερα