ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ (EMAS) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ (EMAS) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ"

Transcript

1 ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΥ (EMAS) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Ευτύχιος Σαρτζετάκης Χαρίσης Τζαναβάρας και Βένος Καρατζόγλου Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, Οικονοµικών και Κοινωνικών Επιστηµών Λέξεις Κλειδιά: Αειφόρος Ανάπτυξη, Περιβαλλοντική ιαχείριση, EMAS, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Το Πανεπιστήµιο Μακεδονίας βρίσκεται στα τελικά στάδια υλοποίησης του προγράµµατος µε γενικό τίτλο «Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Πανεπιστήµιο Μακεδονίας». Κύριος σκοπός του προγράµµατος αποτελεί η εφαρµογή ενός Συστήµατος Περιβαλλοντικής ιαχείρισης στο Πανεπιστήµιο Μακεδονίας µε τελικό στόχο την πιστοποίηση ορθής λειτουργίας σύµφωνα µε το ευρωπαϊκό Σύστηµα Οικολογικής ιαχείρισης και Ελέγχου (Eco-Management and Audit Scheme). Πέρα από τις τεχνικές δράσεις, το πρόγραµµα περιλαµβάνει δράσεις περιβαλλοντικής εκπαίδευσης φοιτητών και εργαζοµένων, καθώς επίσης και διάχυσης περιβαλλοντικής πληροφορίας στην τοπική κοινωνία. H εργασία αυτή παρουσιάζει λεπτοµερώς τους στόχους, την δοµή και τις δράσεις του προγράµµατος καθώς επίσης και τα κυριότερα επιτευχθέντα και αναµενόµενα οφέλη DESIGN AND IMPLEMENTATION OF AN ENVIRONMENTAL MANAGEMENT SYSTEM ACCORDING TO EMAS REGULATION IN THE UNIVERSITY OF MACEDONIA Eftichios Sartzetakis Harisis Tzanavaras and Venos Karatzoglou University of Macedonia, Economic and Social Sciences Keywords: Sustainable Development, Environmental Management Systems, EMAS, Universities Abstract: This paper describes University of Macedonia s Eco-Management project, whose prime goal is the development and implementation stages of an Environmental Management System, according to EMAS Regulation. The main goal of the project is the continuous reduction of the environmental impact of the University s operation, and the enhancement of its contribution to the principles of sustainable development through its role as an educational institute and an active member of the local community. The paper presents the main tasks related to the application of the project, and analyzes the expected benefits from its implementation. 1

2 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα τελευταία τριάντα χρόνια παρατηρείται µια συνεχής αύξηση του ενδιαφέροντος για τα προβλήµατα που απορρέουν από την περιβαλλοντική υποβάθµιση και την σπατάλη φυσικών πόρων, τόσο σε επίπεδο µεµονωµένων ατόµων όσο και σε επίπεδο κρατών και διεθνών οργανισµών. Το ζήτηµα της αειφόρου ανάπτυξης (sustainable development) και κυρίως οι µέθοδοι επίτευξής της απασχολεί όλο και περισσότερο τη διεθνή κοινότητα. Ο πλέον ευρέως διαδεδοµένος ορισµός της αειφορίας (sustainability) δόθηκε το 1987 από την Παγκόσµια Επιτροπή για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη στην έκθεση της µε τίτλο "Our Common Future". Σύµφωνα µε την έκθεση αυτή, ως αειφόρος ανάπτυξη ορίζεται η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα των µελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες (World Commission on Environment and Development, 1987). Η Επιτροπή για την Αειφόρο Ανάπτυξη του Αµερικανικού Εθνικού Συµβουλίου Ερευνών ορίζει την αειφόρο ανάπτυξη ως την εναρµόνιση των αναπτυξιακών σχεδίων της κοινωνίας µε τους περιβαλλοντικούς περιορισµούς που υπάρχουν, σε µακροπρόθεσµο χρονικό ορίζοντα (Board on Sustainable Development of the National Research Council, 1999). Το αυξηµένο ενδιαφέρον για την προστασία του περιβάλλοντος και την αειφόρο ανάπτυξη γενικότερα, δείχνει να βρίσκει µεγάλη ανταπόκριση και από τους εκπαιδευτικούς οργανισµούς και ιδιαίτερα από τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύµατα παγκοσµίως. Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους τα πανεπιστήµια προσπαθούν να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις και να µειώσουν τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο που έχει η λειτουργία τους είναι οι εξής (Noeke, 2000 και Robert, 1995): Η ιδιαίτερα αυξανόµενη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας σε περιβαλλοντικά θέµατα. Η µεγάλη ευαισθητοποίηση των εργαζοµένων στο ίδρυµα για θέµατα προστασίας περιβάλλοντος. Η επιβολή πολύ αυστηρής περιβαλλοντικής νοµοθεσίας, η οποία επηρεάζει σε µεγάλο βαθµό τον τοµέα των πανεπιστηµιακών ιδρυµάτων. Τα ιδιαίτερα αυξανόµενα κόστη για την διάθεση και διαχείριση των αποβλήτων που παράγει ένα πανεπιστήµιο, τα οποία απαιτούν την εξεύρεση µεθόδων πρόληψης και µείωσης του όγκου των στερεών και υγρών αποβλήτων αυτών. Ο αυξανόµενος ανταγωνισµός µεταξύ των πανεπιστηµίων. Ένα πανεπιστήµιο το οποίο χαρακτηρίζεται ως «φιλικό» προς το περιβάλλον αποκτά καλύτερη δηµόσια εικόνα. Επίσης, το ενδιαφέρον των υποψήφιων φοιτητών για τα περιβαλλοντικά ζητήµατα επηρεάζει την επιλογή τους και λειτουργεί ως µέσο πίεσης για την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των ΑΕΙ. Η αυξανόµενη ανάγκη για αποτελεσµατική εκπαίδευση των νέων σε θέµατα προστασίας περιβάλλοντος και η «παραγωγή» µελλοντικών στελεχών επιχειρήσεων µε αυξηµένη περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. Παρότι κάποιοι από τους παραπάνω λόγους δεν υφίστανται στα πλαίσια της ελληνικής πραγµατικότητας, όπως για παράδειγµα ο ανταγωνισµός µεταξύ ΑΕΙ, το Πανεπιστήµιο Μακεδονίας προχώρησε στην ανάληψη περιβαλλοντικών δράσεων στην βάση κυρίως της ευθύνης την οποία έχει ως φορέας δηµόσιας εκπαίδευσης, για την προώθηση της αειφόρου ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος. Η ανάπτυξη και εφαρµογή ενός ολοκληρωµένου Σ.Π.. και η αναµενόµενη πιστοποίησή του σύµφωνα µε το ευρωπαϊκό Σύστηµα Οικολογικής ιαχείρισης και Ελέγχου (Eco- Management and Auditing Scheme, EMAS), θα δηµιουργήσει την απαραίτητη τεχνογνωσία για εφαρµογές Σ.Π.. σε ελληνικά Α.Ε.Ι. και ευελπιστούµε ότι θα λειτουργήσει ως πρότυπο για παρόµοιες εφαρµογές σε φορείς και οργανισµούς του δηµοσίου τοµέα συµπεριλαµβανοµένων και άλλων Α.Ε.Ι.. 2

3 Το ιδιαίτερα φιλόδοξο αυτό πρόγραµµα αποτελεί µία καινοτόµο και πρωτοποριακή προσέγγιση για τα ελληνικά δεδοµένα, καθώς κανένα άλλο ελληνικό πανεπιστήµιο δεν έχει αναλάβει µέχρι στιγµής ανάλογες δράσεις. Και σε παγκόσµιο όµως επίπεδο, ελάχιστα είναι τα εκπαιδευτικά ιδρύµατα που εφαρµόζουν πλήρως οργανωµένο και πιστοποιηµένο Σ.Π.., γεγονός που καταδεικνύει τη µεγάλη σηµασία που έχει η ανάληψη ενός τέτοιου εγχειρήµατος από το Πανεπιστήµιο Μακεδονίας τόσο για τον ίδιο τον οργανισµό όσο και την κοινωνία γενικότερα. 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ Το έργο Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Πανεπιστήµιο Μακεδονίας (Πα. Μακ.) αφορά στην ανάπτυξη και εφαρµογή ολοκληρωµένου Σ.Π.. στο Πα. Μακ. και στην πιστοποίηση αυτού σύµφωνα µε τον κανονισµό της Ευρωπαϊκής Ένωσης 761/2001 για το EMAS. Χρηµατοδοτείται µερικώς από το πρόγραµµα LIFE-Environment της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έχει σαν σκοπό την προώθηση των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κύριοι φορείς υλοποίησης του προγράµµατος είναι η Επιτροπή Ερευνών του Πα. Μακ., η Εταιρία για την Αξιοποίηση της Περιουσίας του Πα. Μακ., ο ήµος Θεσσαλονίκης, στα όρια του οποίου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του πανεπιστηµίου, και τέλος η εταιρία συµβούλων Sigma. Κύριος στόχος του προγράµµατος είναι η βελτίωση της συνεισφοράς του πανεπιστηµίου σε θέµατα περιβάλλοντος και γενικότερα βιώσιµης ανάπτυξης, τόσο όσον αφορά στην εκπαιδευτική και ερευνητική του διάσταση όσο και στη λειτουργία του ως οργανικού τµήµατος της τοπικής κοινωνίας. Συγκεκριµένα, στόχοι του προγράµµατος είναι: (α) Η συνεχής βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης του πανεπιστηµίου. (β) Η τήρηση της περιβαλλοντικής νοµοθεσίας. (γ) Η ευαισθητοποίηση του προσωπικού και των φοιτητών όσον αφορά στα θέµατα περιβάλλοντος. (δ) Η βελτίωση της οργανωτικής δοµής του οργανισµού. (ε) Η βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας µέσα στο ίδρυµα. (στ) Η ελάττωση των εργασιακών κινδύνων για το προσωπικό του πανεπιστηµίου. Το πρόγραµµα φιλοδοξεί να αποτελέσει µελλοντικά σηµείο αναφοράς και πρότυπο περιβαλλοντικής συµπεριφοράς για άλλους εκπαιδευτικούς και µη οργανισµούς στη χώρα αλλά και να συµβάλλει στη διάδοση του θεσµού της περιβαλλοντικής διαχείρισης και της οικολογικής νοοτροπίας γενικότερα. Η προσπάθεια για συνεχή µείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της λειτουργίας του πανεπιστηµίου αναπτύσσεται σε τρεις κύριους άξονες. Ο πρώτος άξονας αφορά στη λεπτοµερή καταγραφή των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που έχει η λειτουργία του οργανισµού, και στην εκτίµηση, βάση µετρήσεων και ερωτηµατολογίων, των πιθανών ελλείψεων στους όρους υγιεινής και ασφάλειας των χώρων του πανεπιστηµίου. Με βάση τα αποτελέσµατα από την έρευνα αυτή θα προσδιοριστούν οι βραχυχρόνιοι και µακροπρόθεσµοι στόχοι βελτίωσης της απόδοσης, και θα συνταχθεί η Περιβαλλοντική Πολιτική του Πα. Μακ.. Για τη µείωση των επιπτώσεων του πανεπιστηµίου στο περιβάλλον έχουν ήδη ξεκινήσει µερικές επί µέρους παρεµβάσεις όπως ένα πρόγραµµα ανακύκλωσης χαρτιού, µία σειρά παρεµβάσεων για τη µείωση της κατανάλωσης ενέργειας και η εφαρµογή συστήµατος υγιεινής και ασφάλειας (HACCP) στο εστιατόριο του πανεπιστηµίου. Ο δεύτερος άξονας αφορά στην περιβαλλοντική εκπαίδευση του προσωπικού και των φοιτητών του ιδρύµατος αλλά και του κοινωνικού συνόλου γενικότερα. Όσον αφορά στους φοιτητές και το προσωπικό του Πα. Μακ., η εκπαίδευση αυτή, µε τη µορφή ολιγόωρων µαθηµάτων αρχικά, θα σχετίζεται µε πρακτικά θέµατα περιβαλλοντικά φιλικής συµπεριφοράς αλλά και µε γενικότερα θέµατα 3

4 έρευνας και προστασίας του περιβάλλοντος. Για την ενηµέρωση και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των πολιτών της Θεσσαλονίκης θα δηµιουργηθεί µάλιστα από το ήµο Θεσσαλονίκης κατάλληλος χώρος όπου θα παρέχονται πληροφορίες σχετικά µε το περιβάλλον και τους τρόπους διατήρησης και προστασίας αυτού στην καθηµερινή µας ζωή (όπως επίδειξη µεθόδων κοµποστοποίησης, διανοµή πληροφοριακού υλικού, επίσκεψη σχολείων) σε κάθε ενδιαφερόµενο. Τέλος, ο τρίτος άξονας στον οποίο θα στηριχθεί το πρόγραµµα διαχείρισης του περιβάλλοντος στο Πα. Μακ. είναι η δηµιουργία των κατάλληλων υλικοτεχνικών υποδοµών για την υποστήριξη του συνολικού έργου. Ο σχεδιασµός και η εφαρµογή ενός κατάλληλου πληροφοριακού συστήµατος κρίνεται απαραίτητος για την επιτυχή λειτουργία του Σ.Π.. και την επίτευξη των στόχων που θα τεθούν στα πλαίσια του προγράµµατος αυτού. 3. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΣΕ ΦΑΣΕΙΣ Για την καλύτερη παρουσίαση του προγράµµατος ακολουθούµε την πρακτική που εφαρµόστηκε για τον σχεδιασµό και την εφαρµογή του, δηλαδή χωρίζοντάς το στις εξής δέκα φάσεις (tasks): (Τζαναβάρας, 2003): Φάση 1 (Σχεδιασµός της διαχείρισης του έργου και αναφορά στην αρµόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το Περιβάλλον): Η Φάση 1 περιλαµβάνει την όλη διαχείριση του προγράµµατος, το λεπτοµερή σχεδιασµό του και την αναφορά στην αρµόδια Επιτροπή για το Περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για την αποτελεσµατική διαχείριση του έργου έχει οριστεί αρµόδια Επιτροπή Καθοδήγησης καθώς και Υπεύθυνος ιαχείρισης του προγράµµατος. Έχουν δηµιουργηθεί επίσης έξι οµάδες εργασίας, στις οποίες έχουν ανατεθεί διαφορετικά καθήκοντα. Στα πλαίσια της πρώτης φάσης έχουν καθοριστεί επίσης οι δείκτες για την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της πορείας του έργου λαµβάνοντας υπόψη τη διεθνή εµπειρία και πρακτική. Τέλος, η Φάση 1 περιλαµβάνει και την κίνηση των εσωτερικών διαδικασιών για την ανάθεση των διαφόρων καθηκόντων και τη σύναψη συµβολαίων µε τους εξωτερικούς υπεργολάβους. Φάση 2 (Ανάπτυξη των κυριότερων στοιχείων του συστήµατος σύµφωνα µε τις αρχές του EMAS):Στη δεύτερη Φάση του έργου θα αναπτυχθούν όλα τα κύρια στοιχεία που είναι απαραίτητα για τη συµφωνία του συστήµατος µε τις απαιτήσεις του EMAS. Ήδη έχει δηµιουργηθεί και στελεχωθεί το γραφείο για το EMAS µέσα στο πανεπιστήµιο. Έχει πραγµατοποιηθεί ακόµα η περιβαλλοντική ανασκόπηση του Πα. Μακ. καθώς και οι µελέτες που αφορούν στις συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας στον οργανισµό. Έχει συλλεγεί επίσης η αντίστοιχη περιβαλλοντική νοµοθεσία και έχει γίνει ο καθορισµός της παρούσας περιβαλλοντικής επίδοσης του πανεπιστηµίου. Στα πλαίσια της δεύτερης Φάσης έχουν τεθεί και ποσοτικοποιηθεί οι περιβαλλοντικοί στόχοι του Πα. Μακ., όπως επίσης έχει εκδοθεί η Περιβαλλοντική Πολιτική του ιδρύµατος. Τέλος, αναµένεται να γίνει ο σχεδιασµός του Περιβαλλοντικού Προγράµµατος αλλά και των διαδικασιών και λοιπών λειτουργικών χαρακτηριστικών του συστήµατος διαχείρισης. Φάση 3 (Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση του προσωπικού και των φοιτητών του πανεπιστηµίου): Η Φάση 3 περιλαµβάνει την ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση του προσωπικού και των φοιτητών του πανεπιστηµίου σε θέµατα προστασίας και διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος. Για το σκοπό αυτό έχει σχεδιαστεί ένα πρόγραµµα ενηµέρωσης των εργαζοµένων στο πανεπιστήµιο, η εφαρµογή του οποίου περιλαµβάνει την παροχή πληροφοριών για το σύστηµα EMAS, την πραγµατοποίηση εκπαιδευτικών σεµιναρίων κατά τις ώρες εργασίας του προσωπικού και την έκδοση 4

5 πληροφοριακού υλικού και σχετικών οδηγιών. Το πρόγραµµα αυτό έχει προχωρήσει αρκετά µε την πραγµατοποίηση ενηµερωτικών σεµιναρίων υγιεινής και ασφάλειας ανά τµήµα αλλά και σεµιναρίων από φορείς όπως ο Ερυθρός Σταυρός και το ΕΛΙΝΥΑΕ. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση των φοιτητών περιλαµβάνει δράσεις ευαισθητοποίησης τους, αλλά και την ενίσχυση της περιβαλλοντικής διάστασης των προγραµµάτων σπουδών του πανεπιστηµίου. Στην κατεύθυνση αυτή πραγµατοποιούνται σεµινάρια διάρκειας δέκα ωρών όπου γίνεται η σύνδεση µεταξύ οικονοµικών και διοικητικών επιστηµών µε θέµατα που σχετίζονται µε το περιβάλλον. Φάση 4 (Ανάπτυξη και εφαρµογή κατάλληλου Πληροφοριακού Συστήµατος για την υποστήριξη της λειτουργίας του Σ.Π..):Η Φάση 4 αφορά στο σχεδιασµό και στην εφαρµογή ενός Πληροφοριακού Συστήµατος που θα έχει υποστηρικτικό χαρακτήρα στις λειτουργίες του Σ.Π... Η εφαρµογή του Πληροφοριακού Συστήµατος αναµένεται να µειώσει δραστικά τα κόστη λειτουργίας του συστήµατος διαχείρισης και να απλοποιήσει σηµαντικά τις διαδικασίες ελέγχου των περιβαλλοντικών παραµέτρων και της γενικότερης απόδοσης του συστήµατος. Ήδη έχει σχεδιαστεί ένα πρωτότυπο Πληροφοριακό Σύστηµα, το οποίο την περίοδο αυτή δοκιµάζεται από τους µελλοντικούς χρήστες. Στη Φάση αυτή περιλαµβάνεται ασφαλώς και η εκπαίδευση του απαιτούµενου προσωπικού για τη χρήση και την οµαλή λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήµατος. Φάση 5 (Επεξεργασία και ανάπτυξη των διάφορων περιβαλλοντικών παρεµβάσεων στα πλαίσια του EMAS): Η Φάση 5 περιλαµβάνει την πραγµατοποίηση των διάφορων περιβαλλοντικών υποπρογραµµάτων στο πανεπιστήµιο, ώστε να επιτευχθεί και ποσοτικά η µείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από τις διάφορες λειτουργίες του πανεπιστηµίου. Η πρώτη δράση αφορά στο σχεδιασµό και εφαρµογή προγράµµατος ανακύκλωσης υλικών στο Πα. Μακ., σε συνεργασία µε το ήµο Θεσσαλονίκης. Τα υλικά που ανακυκλώνονται είναι το χαρτί, το αλουµίνιο και οι µπαταρίες. Τα απορρίµµατα προς ανακύκλωση µαζεύονται σε ειδικούς κάδους στο πανεπιστήµιο, παραλαµβάνονται από συνεργεία του ήµου και διατίθενται σε εξωτερικούς εργολάβους για περαιτέρω επεξεργασία. Στα πλαίσια του προγράµµατος ανακύκλωσης, έχει ήδη εκδοθεί κατάλληλο έντυπο µε σχετικές πληροφορίες και οδηγίες και έχουν διανεµηθεί σε όλους τους εργαζόµενους και το διδακτικό προσωπικό του ιδρύµατος µικροί κάδοι ανακύκλωσης ενώ επίσης έχουν τοποθετηθεί και 45 µεγάλοι κάδοι ανακύκλωσης χαρτιού σε όλους τους κοινόχρηστους χώρους. Σηµαντικές παρεµβάσεις θα γίνουν και στις κτιριακές εγκαταστάσεις του πανεπιστηµίου, για τη βελτίωση των συστηµάτων φωτισµού και κλιµατισµού και την καλύτερη διαχείριση της ενέργειας γενικότερα. Στα πλαίσια των παρεµβάσεων για τη µείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνεπάγεται η λειτουργία του Πα. Μακ. έχει αποφασισθεί επίσης η εφαρµογή Συστήµατος Ανάλυσης Επικινδυνότητας στα Κρίσιµα Σηµεία Ελέγχου (Hazard Analysis on Critical Control Points, HACCP) στο εστιατόριο του πανεπιστηµίου. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα σύστηµα υγιεινής και ασφάλειας που εφαρµόζεται σε επιχειρήσεις τροφίµων και µαζικής εστίασης και η εφαρµογή του στο χώρο εστίασης του πανεπιστηµίου θα βελτιώσει κατά πολύ την ποιότητα των προσφερόµενων από το εστιατόριο υπηρεσιών αλλά και τον περιβαλλοντικό του φόρτο. Τέλος, θα δηµιουργηθεί από το ήµο Θεσσαλονίκης ένα Περίπτερο Περιβαλλοντικής Πληροφόρησης καθώς και εγκαταστάσεις κοµποστοποίησης στο πάρκο της Νέας Ελβετίας στην περιοχή Χαριλάου. Το εν λόγω Περίπτερο θα κατασκευαστεί από ξύλο και θα καλύπτει επιφάνεια 80m 2. Οι εγκαταστάσεις κοµποστοποίησης θα έχουν καθαρά χαρακτήρα επίδειξης. Σκοπός της λειτουργίας τους θα είναι να γνωρίσουν οι πολίτες της Θεσσαλονίκης τη διαδικασία της κοµποστοποίησης και τα οφέλη που συνεπάγεται η ανακύκλωση των τροφίµων και οργανικών ουσιών γενικότερα. Στο εν λόγω Περίπτερο θα πραγµατοποιούνται επίσης 5

6 µαθήµατα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης σε µαθητές πρωτοβάθµιας και δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης από οµάδες φοιτητών του Πα. Μακ.. Φάση 6 (Έναρξη των λειτουργιών του συστήµατος και διενέργεια εσωτερικών ελέγχων):στη Φάση 6, το Σ.Π.. που έχει σχεδιαστεί στα προηγούµενα στάδια θα αρχίσει να εφαρµόζεται στο Πα. Μακ. για µία χρονική περίοδο τεσσάρων µηνών προτού τεθεί υπό την κρίση των διαπιστευτών για την εγγραφή του στο σύστηµα EMAS. Ταυτόχρονα θα εκπαιδευτεί ο απαιτούµενος αριθµός ατόµων από το προσωπικό του πανεπιστηµίου ως εσωτερικοί επιθεωρητές του συστήµατος. Μέσω σειράς εσωτερικών επιθεωρήσεων θα αποκαλυφθούν οι αδυναµίες και τα σηµεία εκείνα όπου το σύστηµα δεν καλύπτει τις απαιτήσεις του EMAS και θα πραγµατοποιηθούν οι ανάλογες διορθωτικές ενέργειες. Τέλος, στα πλαίσια της έκτης Φάσης θα συνταχθεί και η Περιβαλλοντική Έκθεση του Πα. Μακ. µε βάση τα στοιχεία που θα έχουν συλλεγεί από την αρχική εφαρµογή του συστήµατος. Η Έκθεση αυτή θα διατίθεται τόσο σε έντυπη όσο και σε ηλεκτρονική µορφή σε κάθε ενδιαφερόµενο. Φάση 7 (Ανάλυση Κόστους-Οφέλους της εφαρµογής του συστήµατος EMAS σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα): Στο έβδοµο στάδιο θα πραγµατοποιηθεί µία ολοκληρωµένη Ανάλυση Κόστους-Οφέλους του σχεδιασµού και εφαρµογής ενός Σ.Π.. σύµφωνα µε τις απαιτήσεις του EMAS στο Πα. Μακ. και γενικότερα σε ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα. Η Ανάλυση αυτή σκοπό έχει την αναγνώριση του άµεσου και έµµεσου κόστους και ωφελειών του συνολικού έργου, καθώς και την ποσοτικοποίηση αυτών σε χρηµατικές µονάδες. Αποτέλεσµα των παραπάνω µελετών θα είναι η ανάπτυξη µεθοδολογίας για την επιτυχή εφαρµογή της Ανάλυσης Κόστους-Οφέλους σε συστήµατα EMAS στον τοµέα των εκπαιδευτικών υπηρεσιών. Φάση 8 (Επαλήθευση του Σ.Π.. του Πα. Μακ. και εγγραφή του στο σύστηµα EMAS):Στη Φάση 8 έχει σχεδιαστεί να γίνει η αξιολόγηση, η διαπίστευση και η εγγραφή του Σ.Π.. του Πα. Μακ. στο σύστηµα EMAS. Η αξιολόγηση του συστήµατος θα πραγµατοποιηθεί από αναγνωρισµένο διεθνή οργανισµό διαπίστευσης. Φάση 9 (Αξιολόγηση του έργου, σύνταξη και έκδοση οδηγιών για το σχεδιασµό και την εφαρµογή του EMAS και σε άλλα εκπαιδευτικά ιδρύµατα): Η επόµενη Φάση της διαπίστευσης του συστήµατος θα αφορά την αξιολόγηση του µε βάση το σύστηµα παρακολούθησης και αξιολόγησης που έχει σχεδιασθεί στη Φάση 1. Η αξιολόγηση του συστήµατος θα πραγµατοποιηθεί και µε τη συµπλήρωση ερωτηµατολογίων από επιλεγµένα µέλη του προσωπικού και των φοιτητών του ιδρύµατος. Μετά την αξιολόγηση της απόδοσης του συστήµατος θα ακολουθήσει η έκδοση ενός Οδηγού Καλής Πρακτικής βασισµένου στα αποτελέσµατα και την εµπειρία που θα έχει αποκτηθεί από την εφαρµογή του Σ.Π... Φάση 10 (Κοινοποίηση των αποτελεσµάτων του έργου και πληροφόρηση του ενδιαφερόµενου κοινού): Το τελευταίο αυτό στάδιο του προγράµµατος αφορά στη δηµοσιοποίηση των αποτελεσµάτων της περιβαλλοντικής διαχείρισης στο Πα. Μακ. προς κάθε ενδιαφερόµενο. Για το σκοπό αυτό έχει διοργανωθεί Ακαδηµαϊκή Ηµερίδα πάνω στην εφαρµογή Σ.Π.. σε πανεπιστηµιακά ιδρύµατα, όπου ειδικοί από πανεπιστήµια της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού, που εφαρµόζουν ανάλογα συστήµατα παρουσίασαν τις γνώσεις και τις εµπειρίες που έχουν αποκοµίσει. Η επόµενη ηµερίδα θα αφορά στην παρουσίαση του προγράµµατος της περιβαλλοντικής διαχείρισης στο Πα. Μακ.. Στην ηµερίδα αυτή θα παρουσιάζονται µε λεπτοµέρεια όλες οι δράσεις, τα αποτελέσµατα και τα τυχόν προβλήµατα που ανέκυψαν κατά την πραγµατοποίηση του έργου. Άλλες δράσεις που αναφέρονται στην τελική αυτή φάση είναι η πραγµατοποίηση ανάλογης ηµερίδας από το ήµο Θεσσαλονίκης, η δηµιουργία ενηµερωτικής ιστοσελίδας στο δικτυακό τόπο των φορέων υλοποίησης του προγράµµατος σχετικά µε 6

7 αυτό καθώς και παρουσίαση και δηµοσίευση επιστηµονικών άρθρων σχετικών µε το πρόγραµµα σε διεθνή επιστηµονικά συνέδρια. 4. ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΩΝ ΩΦΕΛΕΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ Σ.Π.. ΣΤΟ ΠΑ. ΜΑΚ. Για τον υπολογισµό του συνολικού λόγου Κόστους / Οφέλους του έργου απαιτείται η έκφραση όλων των ωφελειών που συνεπάγεται η εφαρµογή του Σ.Π.. σε χρηµατικές µονάδες. Τα οφέλη από την εφαρµογή του συστήµατος είναι είτε άµεσα είτε έµµεσα, και η έκφραση τους σε χρηµατικές µονάδες αποτελεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο έργο. Η έλλειψη, επιπλέον, των απαιτούµενων δεδοµένων καθιστά τη µαθηµατική ανάλυση των ωφελειών ακόµα πιο δύσκολη, καθώς το έργο βρίσκεται ακόµα στα αρχικά στάδια της υλοποίησης του. Για τους παραπάνω λόγους η ανάλυση των ωφελειών που ακολουθεί είναι περισσότερο περιγραφική, χωρίς βέβαια να λείπουν οφέλη εκφρασµένα σε χρηµατικές µονάδες, όπου αυτό ήταν δυνατό. Τα κυριότερα οφέλη που συνεπάγεται το έργο είναι τα εξής (Τζαναβάρας, 2003): Οφέλη που αφορούν στη βελτίωση της δηµόσιας εικόνας του Πα. Μακ.: Η επιτυχηµένη εφαρµογή ενός Σ.Π.. στο Πα. Μακ. και η πιστοποίηση του µάλιστα από το εγκυρότατο ευρωπαϊκό EMAS αναµένεται να έχει πολλαπλά οφέλη για την εξωτερική εικόνα του ιδρύµατος. Το πανεπιστήµιο αναµένεται να καθιερωθεί στις συνειδήσεις των πολιτών ως ένας περιβαλλοντικά φιλικός οργανισµός µε αποτέλεσµα τη βελτίωση της δηµόσιας εικόνας του. Βέβαια το πανεπιστήµιο είναι ένας µη κερδοσκοπικός οργανισµός, όµως θα µπορούσαν να θεωρηθούν ως πελάτες του οι µελλοντικοί φοιτητές. Συνεπώς ένα ακαδηµαϊκό περιβάλλον το οποίο είναι περισσότερο υγιεινό και ασφαλές αναµένεται να είναι και περισσότερο ελκυστικό για τους φοιτητές. Παρόλα αυτά, το σύστηµα εισαγωγής στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα της χώρας µας είναι τέτοιο ώστε η ποσοτικοποίηση της ελκυστικότητας αυτής είναι αδύνατη, καθώς ο αριθµός των εισακτέων φοιτητών καθορίζεται από το ίδιο το πανεπιστήµιο, οι προσφερόµενες εκπαιδευτικές υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν και οι φοιτητές εισάγονται µε µοναδικά κριτήρια τις σχολικές τους επιδόσεις. Αναµένεται πάντως αύξηση των µαθητών που θα δηλώσουν ως µελλοντικά επιθυµητό τόπο σπουδών τους το Πα. Μακ.. Επίσης, η προβολή του πανεπιστηµίου µόνο θετικά αναµένεται να επιδράσει στην προσέλκυση προσωπικού υψηλής ποιότητας και ικανοτήτων. Έχει προγραµµατισθεί να γίνει προσπάθεια να εκτιµηθούν τα οφέλη αυτά µε τη χρησιµοποίηση κατάλληλων ερωτηµατολογίων που θα απευθύνονται σε φοιτητές αλλά και σε µαθητές της τελευταίας τάξης του Λυκείου. Καλύτερη συµµόρφωση µε την Περιβαλλοντική Νοµοθεσία: Η σωστή εφαρµογή ενός αναγνωρισµένου Σ.Π.. αναµένεται να εξασφαλίσει απόλυτη διαφάνεια στις διάφορες διαδικασίες και απόλυτη συµµόρφωση µε τις νοµοθετικές διατάξεις για το περιβάλλον. Άλλωστε, η καταγραφή όλης της σχετικής µε το περιβάλλον νοµοθεσίας και η συµµόρφωση µε αυτήν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την πιστοποίηση του συστήµατος. Ποσοτικά οφέλη από τη συµµόρφωση µε τη νοµοθεσία δεν µπορούµε να αναφέρουµε, καθώς δεν είναι διαθέσιµα στοιχεία για τυχόν παλαιότερες παραβάσεις του πανεπιστηµίου και επιβολή προστίµων από τις αρµόδιες κρατικές υπηρεσίες. Γεγονός είναι πάντως ότι ο κίνδυνος επιβολής τέτοιων προστίµων στο µέλλον ελαχιστοποιείται, µε δεδοµένη βέβαια τη σωστή λειτουργία του συστήµατος. Θα γίνει προσπάθεια εκτίµησης και αυτών των οφελών µε τη βοήθεια ερωτηµατολογίων που θα απευθύνονται στους εργαζοµένους του ιδρύµατος. Βελτίωση των συνθηκών Υγιεινής και Ασφάλειας στους χώρους του Πα. Μακ.: Η σωστή εφαρµογή του Σ.Π.. στο πανεπιστήµιο αναµένεται να έχει άµεσες θετικές επιπτώσεις στη βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας στους εργασιακούς χώρους του πανεπιστηµίου. Η ολοκληρωµένη περιβαλλοντική διαχείριση εµπεριέχει και στοιχεία όπως η διασφάλιση των 7

8 κατάλληλων συνθηκών ώστε το προσωπικό του πανεπιστηµίου να εργάζεται σε ένα απολύτως ασφαλές και υγιεινό περιβάλλον. Ενέργειες όπως η βελτίωση της ποιότητας των εγκαταστάσεων του οργανισµού, η εφαρµογή συστήµατος HACCP στο εστιατόριο του πανεπιστηµίου και οι προσπάθειες για µείωση της ρύπανσης στους χώρους του ιδρύµατος µειώνουν κατά πολύ τους κινδύνους πρόκλησης ατυχηµάτων την ώρα εργασίας. Επίσης αναµένεται να αυξήσουν την ικανοποίηση των εργαζοµένων στο πανεπιστήµιο για τις συνθήκες που επικρατούν στη δουλειά τους και να αυξήσουν την παραγωγικότητα τους. Μείωση του κόστους λειτουργίας του Πα. Μακ.: Οι τεχνικές παρεµβάσεις στις εγκαταστάσεις του πανεπιστηµίου στα πλαίσια της βελτίωσης των περιβαλλοντικών του επιδόσεων αναµένεται να έχουν πολλαπλά οφέλη. Συγκεκριµένα, οι ενεργειακές παρεµβάσεις θα µειώσουν δραστικά τις καταναλώσεις ηλεκτρικής ενέργειας και πετρελαίου του πανεπιστηµίου. Μειώσεις στην κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύµατος αναµένεται να επιτευχθούν µεταξύ άλλων και µε την εγκατάσταση λαµπτήρων χαµηλής κατανάλωσης, την τοποθέτηση συστήµατος αυτόµατης ενεργοποίησης του εξωτερικού φωτισµού µε τη χρήση φωτοκύτταρων, και µε τη διόρθωση του συνηµίτονου ισχύος µε την προσθήκη συστοιχίας πυκνωτών. Προς το παρόν δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες µετρήσεις, καθώς οι παρεµβάσεις δεν έχουν ολοκληρωθεί και δεν είναι δυνατή η ποσοτικοποίηση των ωφελειών από τις παρεµβάσεις αυτές. Οι βελτιώσεις στο σύστηµα ψύξης που περιγράφηκαν σε προηγούµενη ενότητα αναµένεται να βοηθήσουν σε περαιτέρω µείωση κατά 5% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ισοδύναµη µε kwh περίπου. Η µείωση αυτή αναµένεται να εξοικονοµήσει χρηµατικό ποσό της τάξης των ετησίως. Οι παρεµβάσεις στο σύστηµα ψύξης έχουν κοστολογηθεί στα , οπότε αναµένεται το επενδεδυµένο στο συγκεκριµένο έργο κεφάλαιο να ανακτηθεί σε χρονικό διάστηµα µικρότερο των τριών ετών. Ανάλογες παρεµβάσεις στο σύστηµα θέρµανσης του ιδρύµατος αναµένεται να µειώσουν την κατανάλωση πετρελαίου κατά 8% ετησίως ( lit lit περίπου), που ισοδυναµεί µε µείωση του κόστους θέρµανσης κατά περίπου ετησίως. Οι υπόλοιπες παρεµβάσεις στις εγκαταστάσεις του πανεπιστηµίου αναµένεται να µειώσουν ακόµα περισσότερο τα λειτουργικά κόστη του ιδρύµατος. Προστασία του Περιβάλλοντος και εξοικονόµηση των Φυσικών Πόρων: Οι παραπάνω παρεµβάσεις, εκτός από την εξοικονόµηση χρηµατικών πόρων από την πλευρά του πανεπιστηµίου, συµβάλλουν και στην εξοικονόµηση και καλύτερη διαχείριση πολύτιµων και µελλοντικά σε ανεπάρκεια φυσικών πόρων όπως το πετρέλαιο, το νερό και η ενέργεια. Η εξοικονόµηση των πόρων αυτών καθώς και η γενικότερη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων του πανεπιστηµίου είναι οφέλη που είναι δύσκολο να εκτιµηθούν µε οικονοµικούς όρους, καθώς συµβάλλουν στην αειφόρο ανάπτυξη και διατηρούν την ελπίδα για καλύτερη ζωή των µελλοντικών γενεών. Η µείωση της κατανάλωσης πετρελαίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχει σαν άµεση επίπτωση και τη µείωση των εκποµπών CO 2 στην ατµόσφαιρα, το οποίο είναι υπεύθυνο για την συνεχή αύξηση της θερµοκρασίας του πλανήτη τα τελευταία χρόνια (φαινόµενο του θερµοκηπίου), τη ρύπανση της ατµόσφαιρας και τη γενικότερη αλλοίωση των κλιµατικών συνθηκών παγκοσµίως. Το πρόγραµµα ανακύκλωσης που λειτουργεί στο Πα. Μακ. αναµένεται να βοηθήσει σηµαντικά στη διατήρηση των φυσικών πόρων. Στο Πα. Μακ. καταναλώνονται ετησίως περίπου 40 τόνοι χαρτιού και ένας τόνος αλουµινίου. Η ποσότητα αυτή χαρτιού αναλογεί στο κόψιµο 680 δέντρων, κατανάλωση lit πετρελαίου και lit νερού. Στόχος του πανεπιστηµίου είναι η ανακύκλωση τουλάχιστον του 50% της καταναλισκόµενης ποσότητας χαρτιού, που εκφράζεται σε διάσωση δέντρων ετησίως, εξοικονόµηση lit νερού και 500 lit πετρελαίου ( kwh ενέργειας) περίπου. Πέρα λοιπόν από τα οικονοµικά οφέλη από την πώληση του προς ανακύκλωση υλικού από το πανεπιστήµιο, η επιτυχία του προγράµµατος ανακύκλωσης αναµένεται να συντελέσει στη διατήρηση των φυσικών πόρων (δάση), να µειώσει την κατανάλωση πολύτιµων πρώτων υλών (νερό, πετρέλαιο), να εξοικονοµήσει ενέργεια και να µειώσει 8

9 τόσο τους παραγόµενους ρύπους από την κατανάλωση της (καυσαέρια, CO 2 ) όσο και τις ποσότητες των απορριµµάτων που προορίζονται για τελική απόθεση και ρυπαίνουν σηµαντικά το περιβάλλον. Περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των εργαζοµένων και των φοιτητών του πανεπιστηµίου: Η εφαρµογή του Σ.Π.. στο Πα. Μακ. αναµένεται να έχει και σηµαντικά, έµµεσα οφέλη όσον αφορά στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση του προσωπικού και των φοιτητών του ιδρύµατος. Μέσα από την πληροφόρηση που παρέχεται µε τη διοργάνωση των περιβαλλοντικών ηµερίδων, την έκδοση ενηµερωτικών φυλλαδίων και την ενσωµάτωση στα προγράµµατα σπουδών µαθηµάτων για το περιβάλλον, το προσωπικό και οι φοιτητές του ιδρύµατος ενηµερώνονται για τα προβλήµατα που αφορούν στο περιβάλλον και την αναγκαιότητα για σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων. Η εκπαίδευση που θα λάβουν στα πλαίσια των απαιτήσεων του συστήµατος EMAS αναµένεται να αλλάξει τον τρόπο περιβαλλοντικής συµπεριφοράς τους και στην καθηµερινή τους ζωή. Η ευαισθητοποίηση αυτή αναµένεται να επεκταθεί και έξω από τους κόλπους του πανεπιστηµίου, µέσω των δράσεων που έχουν προγραµµατιστεί σε συνεργασία µε το ήµο Θεσσαλονίκης (δηµιουργία του περιπτέρου περιβαλλοντικής πληροφόρησης, διανοµή πληροφοριακού υλικού, περιβαλλοντικές ηµερίδες). Τα οφέλη από τις ενέργειες αυτές είναι από τα πλέον σηµαντικά, καθώς µόνον µε αλλαγή της νοοτροπίας και των καθηµερινών πρακτικών του καθενός στην προσωπική του ζωή µπορούν να επιτευχθούν οι στόχοι της προστασίας του περιβάλλοντος και των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης γενικότερα. Καθώς θεωρούµε επίσης ότι η περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση είναι αποτελεσµατικότερη σε όσο το δυνατόν µικρότερη ηλικία, κύριος στόχος των ενηµερωτικών προγραµµάτων που αναφέρθησαν θα είναι οι µαθητές των δηµοτικών σχολείων της ευρύτερης περιφέρειας της Θεσσαλονίκης. Περαιτέρω διάδοση της εφαρµογής του συστήµατος EMAS: Ο σχεδιασµός και η εφαρµογή του Σ.Π.. στο Πα. Μακ. αποτελεί πρωτοπόρο και καινοτόµο έργο στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης. Μπορεί συνεπώς, εφόσον η εφαρµογή του στεφθεί από επιτυχία, να λειτουργήσει ως οδηγός για την περαιτέρω επέκταση του συστήµατος EMAS σε άλλα πανεπιστηµιακά ιδρύµατα και οργανισµούς της χώρας ώστε να βελτιωθεί η γενικότερη περιβαλλοντική επίδοση των δηµόσιων οργανισµών µε όλα τα οφέλη που αυτό συνεπάγεται. Η δηµοσιοποίηση των αποτελεσµάτων του προγράµµατος, των δυσκολιών που εµφανίστηκαν στο σχεδιασµό και την εφαρµογή του και η ανάλυση Κόστους-Οφέλους αναµένεται να ευαισθητοποιήσουν περισσότερους οργανισµούς να ακολουθήσουν το παράδειγµα του Πα. Μακ. και να βελτιώσουν τις περιβαλλοντικές τους επιδόσεις. Λοιπά Οφέλη της εφαρµογής του EMAS στο Πα. Μακ.: Πέρα από τα προαναφερόµενα οφέλη από τη συµµετοχή του Πα. Μακ. στο σύστηµα EMAS, αναµένεται η πιστοποίηση του να βελτιώσει και τις σχέσεις του ιδρύµατος µε τους λοιπούς δηµόσιους οργανισµούς και φορείς. Επίσης πιθανόν είναι να αυξηθεί και η πιστοληπτική ικανότητα του πανεπιστηµίου καθώς και οι δυνατότητες για εξωτερική χρηµατοδότηση, τόσο από δηµόσιους όσο και από ιδιωτικούς φορείς. Η επιτυχία της εφαρµογής του Σ.Π.. προϋποθέτει την ενεργό συµµετοχή όλων των εµπλεκόµενων στον οργανισµό. Αναµένεται λοιπόν µέσω του προγράµµατος να αυξηθεί η συµµετοχή των εργαζοµένων αλλά και των φοιτητών στη γενικότερη λειτουργία του πανεπιστηµίου µε αποτέλεσµα τη βελτίωση των συνθηκών αλλά και των παρεχόµενων υπηρεσιών στο ίδρυµα. Παρόλη την αδυναµία της παρούσας εργασίας να καθορίσει επακριβώς το λόγο Κόστους-Ωφελειών του προγράµµατος, λόγω της έλλειψης επαρκών στοιχείων κατά την παρούσα χρονική στιγµή, αποτελεί βεβαιότητα των υπευθύνων ότι τα οφέλη από την υλοποίηση του, τόσο για το Πα. Μακ. όσο και για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, είναι ιδιαίτερα σηµαντικά και σίγουρα υπερβαίνουν το συνολικό κόστος του εγχειρήµατος. 9

10 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η υλοποίηση του προγράµµατος «Περιβαλλοντική ιαχείριση στο Πανεπιστήµιο Μακεδονίας» προχωρά µε πολύ καλούς ρυθµούς και σύντοµα θα έχει ολοκληρωθεί το σκέλος που αφορά την πιστοποίηση του Συστήµατος. Η συνεργασία µεταξύ του Πανεπιστήµιου Μακεδονίας, του ήµου Θεσσαλονίκης και των οργάνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπήρξε και συνεχίζει καθόλα αγαστή και παραγωγική. Πέρα από τα πολλά, µετρήσιµα και µη µετρήσιµα, οφέλη τα οποία αναλύθηκαν εκτενώς στο προηγούµενο κεφάλαιο, διαπιστώθηκαν και κάποια προβλήµατα η συνοπτική παράθεση των οποίων θεωρούµε ότι µπορεί να ωφελήσει µελλοντικές εφαρµογές. Οι κυριότερες καθυστερήσεις πραγµατοποίησης κάποιων δράσεων σε ορισµένες φάσεις του έργου οφείλονται καθαρά στο γνωστό πρόβληµα της γραφειοκρατίας, ενδηµικό του δηµόσιου τοµέα στη χώρα µας.. Τα γραφειοκρατικά προβλήµατα παρουσιάστηκαν ποιο έντονα στα θέµατα που αφορούσαν την συνεργασία µεταξύ του ήµου Θεσσαλονίκης και του Πα. Μακ.. Σηµαντικό πρόβληµα αποτελεί επίσης η µειωµένη περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των εργαζοµένων του ιδρύµατος. Στο αρχικό τουλάχιστον αυτό στάδιο υλοποίησης που βρίσκεται το έργο, παρατηρείται έλλειψη ενδιαφέροντος από το προσωπικό του πανεπιστηµίου, που εκφράζεται σε µειωµένη συµµετοχή στις διάφορες εκδηλώσεις, σεµινάρια και στο πρόγραµµα ανακύκλωσης. Ήδη παρατηρούµε σηµαντική βελτίωση και ευελπιστούµε ότι η συµπεριφορά των εργαζοµένων θα βελτιώνεται συνεχώς. Τέλος, σηµαντικό πρόβληµα στον διοικητικό τοµέα αποτελεί η µειωµένη συνεργασία που παρουσιάζουν ορισµένα τµήµατα του πανεπιστηµίου για την παροχή του προσωπικού το οποίο θα λειτουργήσει και θα εφαρµόσει το πρόγραµµα στην πράξη, όπως τεχνικό και διοικητικό προσωπικό. Το πρόβληµα αυτό πάντως αναµένεται να µην αποτελέσει σηµαντική τροχοπέδη στην υλοποίηση του έργου, καθώς η σαφής δέσµευση των Πρυτανικών Αρχών για παροχή όλων των µέσων για την υλοποίηση του εγγυάται την επιτυχία του εγχειρήµατος. Τα οφέλη από τον επιτυχή σχεδιασµό και την εφαρµογή του προγράµµατος Περιβαλλοντικής ιαχείρισης αναµένονται πολλά και σηµαντικά τόσο για το Πανεπιστήµιο Μακεδονίας όσο και για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο. Η προώθηση των αρχών της αειφόρου ανάπτυξης και προστασίας του περιβάλλοντος αποτελεί πολύτιµη παρακαταθήκη για τη διατήρηση του φυσικού µας κόσµου και την ευηµερία των µελλοντικών γενεών. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ [1] World Commission on Environment and Development (1987), "Our Common Future", Oxford University Press, Oxford. [2] Board on Sustainable Development (1999), "Our Common Journey", National Academy Press, Washington, DC. [3] Josef Noeke (2000), "Environmental management systems for universities, A case study", International Journal of Sustainability in Higher Education, Vol. 1, No. 3, pp [4] S. D. Robert (1995), "Environmentally and Energy Responsible Universities?", Applied Energy 50, [5] Τζαναβάρας Χαρίσης (2003), «Ανάλυση Κόστους Οφέλους Περιβαλλοντικής ιαχείρισης Ιδρύµατος Τριτοβάθµιας Εκπαίδευσης: Η Περίπτωση του Πανεπιστηµίου Μακεδονίας», ιπλωµατική εργασία, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας, ιατµηµατικό Πρόγραµµα Μεταπτυχιακών Σπουδών στη ιοίκηση Επιχειρήσεων. 10

Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες

Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες Οφέλη από την εφαρμογή Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης σε Εκπαιδευτικές Μονάδες Δημήτριος Μπέλλος 1, Κωνσταντίνα Χρήστου 2, Παρασκευή Αλεξίου 3 1. Εκπαιδευτικός Β'θμιας Εκπαίδευσης dbellos100@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Πανεπιστήμιο Μακεδονίας www.greenuniversity.gr www.greenuniversity.gr Πανεπιστήμιο Μακεδονίας www.greenuniversity.gr Πράσινο Πανεπιστήμιο www.greenuniversity.gr Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Στόχος Βασικές έννοιες για την ποιότητα και τα συστήματα ποιότητας Έννοια της ποιότητας και των συστημάτων ποιότητας Τεκμηρίωση ενός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Πλαίσιο Ένα Σύστηµα Περιβαλλοντικής ιαχείρισης (ΣΠ ) είναι ένα εργαλείο διαχείρισης για εταιρίες και άλλους οργανισµούς µε σκοπό την αξιολόγηση,

Διαβάστε περισσότερα

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων»

«Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» «Εισαγωγή στα Συστήµατα ιαχείρισης: Ποιότητα Περιβάλλον Ασφάλεια Τροφίµων» ρ. Ευάγγελος Ευµορφόπουλος, Επιθεωρητής του ΕΦΕΤ, Επιστηµονικός Συνεργάτης του ΤΕΙ Αθηνών Σε ένα ανταγωνιστικό παγκόσµιο περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

HOMO EDUCANDUS - ΑΓΩΓΗ. «Η περιβαλλοντική διαχείριση στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Homo educandus - Αγωγή, ένα πράσινο σχολείο»

HOMO EDUCANDUS - ΑΓΩΓΗ. «Η περιβαλλοντική διαχείριση στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Homo educandus - Αγωγή, ένα πράσινο σχολείο» HOMO EDUCANDUS - ΑΓΩΓΗ «Η περιβαλλοντική διαχείριση στην Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Homo educandus - Αγωγή, ένα πράσινο σχολείο» ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ PROJECT (Ι) 1 η ΟΜΑΔΑ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΑΕΡΙΩΝ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ ΣΕ ΚΤΙΡΙΑ Η GREEN EVOLUTION Α.Ε. δραστηριοποιείται στους τοµείς του Περιβάλλοντος, της Ενέργειας και της Οικονοµίας Άνθρακα. Προσφέρει ολοκληρωµένες εξειδικευµένες

Διαβάστε περισσότερα

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον»

ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ράσειςτου ΥΠΕΚΑ: το Πρόγραµµα «Χτίζοντας το Μέλλον» ρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός ιευθυντής Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιµων Πηγών και Εξοικονόµησης Ενέργειας - Κ.Α.Π.Ε. e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

UNEP FI Workshop, 18th January 2007 Sustainability and CSR in the Banking and Insurance Sector

UNEP FI Workshop, 18th January 2007 Sustainability and CSR in the Banking and Insurance Sector Ένωση Πτυχιούχων Περιβαλλοντολόγων Ελλάδας UNEP FI Workshop, 18th January 2007 Sustainability and CSR in the Banking and Insurance Sector ΟδηγόςΑειφορίαςγια Τράπεζες και Ασφαλιστικές: Πώς να εφαρµόσετε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS

ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ISO 14001:2004 & EMAS ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΟΦΕΛΗ Τεκμηριώνει στις αρχές τη συμμόρφωση με την εθνική και κοινοτική νομοθεσία Ελαχιστοποιεί το ρίσκο - Μειώνει τον κινδύνο αποζημιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Χτίζοντας Το Μέλλον. Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη. Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Χτίζοντας Το Μέλλον Ένα Πρόγραμμα για τα Βιώσιμα κτίρια και την Πράσινη Ανάπτυξη Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας ΚΑΠΕ ΥΠΕΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» του ΠΤ Κ Θ του ΤΕΕ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ HELLENIC ASSOCIATION OF CHEMICAL ENGINEERS Αριστείδου 99, 17672, Καλλιθέα Αττικής Τηλ.: 210 9536775-6, Fax: 210 9536777 99 Aristidou, Kallithea EL17672 Attiki Greece

Διαβάστε περισσότερα

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012

Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη. Γιώργος Αντωνιάδης. ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Green Banking: Στηρίζοντας την Πράσινη Ανάπτυξη Γιώργος Αντωνιάδης ιεύθυνση Ανάπτυξης Εργασιών Green Banking ΤΡΑΠΕΖΑ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Πτολεµαϊδα 09-07-2012 Οικονοµία και Περιβάλλον Η ανάπτυξη της οικονοµίας, µέσα

Διαβάστε περισσότερα

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης

Το υπό έκδοση διεθνές πρότυπο πιστοποίησης ISO 22000 «Συστήµατα διαχείρισης «Νέο διεθνές πρότυπο πιστοποίησης για τα συστήµατα διαχείρισης της ασφάλειας τροφίµων και ανταπόκριση στις σύγχρονες ανάγκες των επιχειρήσεων στην παγκόσµια αλυσίδα τροφίµων» Ιωάννης Χ. Σαριδάκης Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων

Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων και αποφυγής προστίμων Χριστίνα Καλογεροπούλου Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ Μέλος ΤΕΕ Αρ Μητρώου: 127929 Τηλ.: 2710-2790 Κιν.: 699-3996226 E-mail: christy_jour@yahoo.gr Πρόταση βελτίωσης επαγγελματικών συνθηκών, αύξησης των πωλήσεων

Διαβάστε περισσότερα

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009

ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ. Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑ ΑΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ Μόνιµης Επιτροπής Ενέργειας του ΤΕΕ για την Προσυνεδριακή Εκδήλωση ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗ ΚΑΙ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΑ ΚΤΙΡΙΑ Κέρκυρα, 3 Ιουλίου 2009 1. Εισαγωγή Το ενεργειακό

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ!

ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΕΧΙΣΕΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΝΑ ΜΑΣ ΕΠΙΒΡΑΒΕΥΕΙ... ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΜΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ & ΝΕΡΟ ΜΗ ΧΑΝΕΙΣ ΑΛΛΟ ΧΡΟΝΟ! ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ: Η ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΑΞΙΑ ΠΟΥ ΜΟΙΡΑΖΕΤΑΙ - Μια εταιρία δεν μπορεί να θεωρείται «πράσινη» αν δεν

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Εισηγήτρια: Κατερίνα Γρυμπογιάννη, Επικεφαλής Επιθεωρήτρια της TUV Rheinland Α.Ε. 1 13/7/2012 ΗΜΕΡΙΔΑ: ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ Εφαρμογή Συστημάτων Διαχείρισης Ποιότητας στις υπηρεσίες Υγείας: Προϋπόθεση για την ανάπτυξη και την βελτίωση των παρεχομένων υπηρεσιών. (ISO 9001 ISO 22000 ISO 14001 ISO 27001 ISO 50001 OHSAS 18001) Σχετικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Η Στρατηγική της Περιφέρειας Πελοποννήσου για την ολοκληρωμένη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στοχεύει αφενός στην υλοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης

Balanced Scorecard ως σύστημα μέτρησης απόδοσης Balanced Scorecard Η ΜΕΘΟΔΟΣ BALANCED SCORECARD Όπως είναι γνωστό οι εταιρείες αντιµετωπίζουν πολλά εµπόδια στην ανάπτυξη συστηµάτων µέτρησης επίδοσης τα οποία πραγµατικά µετρούν τα κατάλληλα µεγέθη. Αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων

Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων Ενθάρρυνση για την έναρξη των Πράσινων ηµόσιων Συµβάσεων ηµήτρης Γιάκος Περιβαλλοντολόγος, MSc Τι είναι οι Πράσινες ηµόσιες Συµβάσεις Ο όρος πράσινες ή οικολογικές δηµόσιες συµβάσεις αναφέρεται στη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015

Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 Sustainable 3 rd Party Logistics ΑΘΗΝΑ, 29 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ 2 Η Π.Α.Ε.Γ.Α.Ε. (Προνομιούχος Ανώνυμος Εταιρεία Γενικών Αποθηκών Ελλάδος) είναι η πρώτη ελληνική εταιρεία παροχής υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ

Ακολουθεί το πρότυπό µας, το οποίο ελπίζουµε να βρείτε χρήσιµο. ΟΙΚΙΑΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Προτάσεις του WWF Ελλάς για το περιεχόµενο του Εθνικού Σχεδίου ράσης Ενεργειακής Απόδοσης σύµφωνα µε την Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ

Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ Πρόγραµµα «ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ» ΗΜΟΣ: ΛΑΡΙΣΑΙΩΝ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ (Τ ΠΠ) - ΕΤΠΑ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΕΛΤΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗΣ ΠΡΑΞΗΣ ΕΤΠΑ & ΤΑΜΕΙΟ ΣΥΝΟΧΗΣ ΤΜΗΜΑ Β: ΦΥΣΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ 52:ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ISO 14001/EMAS. Φελέκη Ελένη, Χημικός Μηχανικός, MSc

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ISO 14001/EMAS. Φελέκη Ελένη, Χημικός Μηχανικός, MSc ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΛΕΙΩΝ ISO 14001/EMAS Φελέκη Ελένη, Χημικός Μηχανικός, MSc 18/05/2005 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Εργαλεία οικολογικού σχεδιασμού Ανάγκες έκδοσης κανονισμών και προτύπων

Διαβάστε περισσότερα

«Πράσινες Προμήθειες στο Δήμο Αμαρουσίου»

«Πράσινες Προμήθειες στο Δήμο Αμαρουσίου» «Πράσινες Προμήθειες στο Δήμο Αμαρουσίου» 5 Νοεμβρίου 2008 Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών Λιναρδάτος Ευθύμιος 1 Περιεχόμενα Ο Δήμος Αμαρουσίου και το περιβάλλον Το Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών του Δήμου Αμαρουσίου

Διαβάστε περισσότερα

στο Δήμο Αμαρουσίου» 5 Νοεμβρίου 2008 Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών Λιναρδάτος Ευθύμιος

στο Δήμο Αμαρουσίου» 5 Νοεμβρίου 2008 Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών Λιναρδάτος Ευθύμιος «Πράσινες Προμήθειες στο Δήμο Αμαρουσίου» 5 Νοεμβρίου 2008 Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών Λιναρδάτος Ευθύμιος 1 Περιεχόμενα Ο Δήμος Αμαρουσίου και το περιβάλλον Το Ενιαίο Τμήμα Προμηθειών του Δήμου Αμαρουσίου

Διαβάστε περισσότερα

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ

Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Π4.2.1 ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑΣ Αριθμός Έκδοσης: ΕΚΕΤΑ ΙΜΕΤ ΕΜ Β 2013 9 Παραδοτέο ΙΜΕΤ Τίτλος Έργου: «Ολοκληρωμένο σύστημα για την ασφαλή μεταφορά μαθητών» Συγγραφέας: Δρ. Μαρία Μορφουλάκη ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, ΜΑΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών

Σκοπός του προτύπου. Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών ISO 22000 1 Σκοπός του προτύπου Άµεση αναφορά στην ικανοποίηση των αιτηµάτων για ασφάλεια τροφίµων όχι µόνο διαφόρων κρατικών φορέων αλλά και των καταναλωτών Αιτήµατα καταναλωτή (i) Ο φορέας παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΘΡΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΔΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Περιεχόμενα 1.Αναφορά στο θεσμικό πλαίσιο των υδάτων 2.Εθνικές πολιτικές : Εθνικό πρόγραμμα, Σχέδια Διαχείρισης λεκανών απορροής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ: Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ: Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ Η ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΝΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟ ΙΟΙΚΗΣΗΣ: Η ΚΑΙΝΟΤΟΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΗΜΟΥ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ Καπετανάκη Κ. 1, Καπασσά Μ. 2 1 Περιβαλλοντολόγος Μsc-Υπεύθυνη Εφαρµογής

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

AΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

AΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΗΛΙΟ ΘΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ TYΠΟΥ Επικοινωνία: Γραφείο Επικοινωνίας Τομέας Προώθησης και Προβολής, Πανεπιστήμιο Κύπρου Τηλ. 22894304 ηλ. διεύθυνση: prinfo@ucy.ac.cy ιστοσελίδα: www.pr.ucy.ac.cy Λευκωσία, 22 Ιανουαρίου

Διαβάστε περισσότερα

ήµος Αθηναίων ήµος Βύρωνος ήµος άφνης- Υµηττού ήµος Ζωγράφου ήµος Ηλιουπόλεως ήµος Καισαριανής ήµος Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας

ήµος Αθηναίων ήµος Βύρωνος ήµος άφνης- Υµηττού ήµος Ζωγράφου ήµος Ηλιουπόλεως ήµος Καισαριανής ήµος Νέας Φιλαδέλφειας-Νέας Χαλκηδόνας Συντονιστής φορέας και εταίροι της ΑΣ Συντονιστής Εταίρος: Αναπτυξιακή Εταιρεία Επαγγελματιών «ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ ΠΡΟΜΗΘΕΑΣ» Επαγγελµατικό Επιµελητήριο Αθηνών Οµοσπονδία Εµπορικών Συλλόγων Αττικής, Όµορων Νοµών

Διαβάστε περισσότερα

Από τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων συνάγονται κάποια συµπεράσµατα:

Από τη στατιστική ανάλυση των δεδοµένων συνάγονται κάποια συµπεράσµατα: Ηµερίδα από ΠΕ /ΠΚΜ και Ε.Ε.Α.Α. «Ανακύκλωσης συσκευασιών στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Προκλήσεις και Προοπτικές» Θεσσαλονίκη - ευτέρα 25/2/2013, 11.00π.µ. ΕΙΣΗΓΗΣΗ Στο ήµο Αµπελοκήπων Μενεµένης

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων

Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Πρακτικός Οδηγός Εφαρμογής Μέτρων Φ ο ρ έ α ς υ λ ο π ο ί η σ η ς Ν Ο Ι Κ Ο Κ Υ Ρ Ι Α Άξονες παρέμβασης Α. Κτιριακές υποδομές Β. Μεταφορές Γ. Ύ δρευση και διαχείριση λυμάτων Δ. Δ ιαχείριση αστικών στερεών

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α

Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω Μ Α ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 09 Σεπτεμβρίου 2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 8.444 Γραφείο Δημάρχου Προς Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Αλιάρτου Θεσπιέων Ε Ι Σ Η Γ Η Τ Ι ΚΟ Σ Η Μ Ε Ι Ω

Διαβάστε περισσότερα

Integraste. N e w s l e t t e r. Newsletter ΙI Ιούνιος 2011. Επιστηµονικές συναντήσεις

Integraste. N e w s l e t t e r. Newsletter ΙI Ιούνιος 2011. Επιστηµονικές συναντήσεις Integraste αποβλή- «Ανάπτυξη Ολοκληρωµένης Πολιτικής για τη ιαχείριση Αγροτοβιοµηχανικών των µε στόχο την µεγιστοποίηση της ανάκτησης υλικών και ενέργειας» N e w s l e t t e r Newsletter ΙI Ιούνιος 2011

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες

Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Περιβαλλοντική ιαχείριση σε ξενοδοχειακές µονάδες Συστήµατα διαχείρισης, εξοικονόµησης και αειφορίας Περιβαλλοντική διαχείριση και ξενοδοχειακές µονάδες Από στοιχεία των τελευταίων 20 ετών, το κόστος ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

Το ενεργειακό πρόβλημα προέρχεται από την συνεχώς αυξανόμενη

Το ενεργειακό πρόβλημα προέρχεται από την συνεχώς αυξανόμενη ΤΕΧNΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ «ΕΝΕΡΓΕΙΑ: ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΕΙΚΟΝΑ-ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ- ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΑΘΗΝΑ, 8-10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2010 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΜΟΝΙΜΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΕΕ Για την 9η Συνεδρία:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2014 ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ & ΕΡΓΑΣΙΑΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ, PROLEPSIS Η ΑΝΑΓΚΗ Η οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της

Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της Ενέργεια 2.4.2 : Πρακτική Άσκηση και Γραφεία Διασύνδεσης Η παρούσα Ενέργεια στοχεύει, μέσω δύο διακριτών παρεμβάσεων, στην ουσιαστική σύζευξη της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Η πρώτη παρέμβαση αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S. Services in South Aegean. Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ I.S.TO.S Ιnnοvation for Sustainable Tourism & Services in South Aegean Καινοτοµία για τον Αειφόρο Τουρισµό & τις υπηρεσίες στο Νότιο Αιγαίο DG REGIO ΥΠ.ΟΙ.Ο Το Πρόγραµµα Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP)

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) Ιανουάριος 2012 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα- Συνθήκες Εργασίας 5. Περιβάλλον 6. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς

ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ Διδάσκων: Ιωάννης Ψαρράς 1) Με την ενεργειακή διαχείριση: α) εξασφαλίζονται οι αναγκαίες συνθήκες και υπηρεσίες με μικρή υποβάθμιση της

Διαβάστε περισσότερα

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία;

Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Διεπιστημονική προσέγγιση στα ΕΡΓΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ :Τεχνολογία, Περιβάλλον, Πολιτισμός Έργα Υποδομών: μπορούμε να συμβάλουμε στην επιτυχή σύζευξή τους με το «αστικό» περιβάλλον και την αειφορία; Κλειώ Αξαρλή,

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση Εέ Ενέργειας. μία μικρή πρόκληση για όλους μας, μία μεγάλη μγ συνεισφορά στο περιβάλλον και την ανάπτυξη

Εξοικονόμηση Εέ Ενέργειας. μία μικρή πρόκληση για όλους μας, μία μεγάλη μγ συνεισφορά στο περιβάλλον και την ανάπτυξη Εξοικονόμηση Εέ Ενέργειας μία μικρή πρόκληση για όλους μας, μία μεγάλη μγ συνεισφορά στο περιβάλλον και την ανάπτυξη Εισαγωγή γή Η Schneider Electric νοιάζεται για την ελληνική οικονομία & κοινωνία Βοηθά

Διαβάστε περισσότερα

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011

ες πράσινο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C www.c3.teiwm.gr 14/12/20112011 Εργαλεία και μεθοδολογίυ σχεδιασμού συσκευασιών ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας Τμήμα Βιομηχανικού Σχεδιασμού Εργαστήριο C 3 www.c3.teiwm.gr 1 Αειφορία Περιεχόμενα Εργαλεία πράσινου σχεδιασμού Αξιολόγηση κύκλου

Διαβάστε περισσότερα

(Σανταµούρης Μ., 2006).

(Σανταµούρης Μ., 2006). Β. ΠΗΓΕΣ ΙΟΞΕΙ ΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (CO 2 ) Οι πιο σηµαντικές πηγές διοξειδίου προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίµων και την δαπάνη ενέργειας γενικότερα. Οι δύο προεκτάσεις της ανθρώπινης ζωής που είναι

Διαβάστε περισσότερα

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09

4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 4 ο Συνέδριο ΕNERTECH 09 Ξεν. Holliday Inn, Αττική, 23-24 Οκτωβρίου 2009 ΠΡΑΣΙΝΑ ΚΤΙΡΙΑ & ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΕΥΞΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Δρ. Γ. Αγερίδης, Α. Ανδρουτσόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk

ISO 50001. Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας. Improving performance, reducing risk ISO 50001 Συστήματα Διαχείρισης της Ενέργειας Improving performance, reducing risk Ενέργεια... Όλες οι μορφές εμπορικώς διαθέσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, του φυσικού αερίου

Διαβάστε περισσότερα

«Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας»

«Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας» Σελ. 1 FULL Member of IATCA (International Auditor and Training Certification Association) «Πιστοποίηση Επαγγελµατιών, σύγχρονη απαίτηση της αγοράς εργασίας» υπό των Γεωργίου Αναστασόπουλου, ιευθύνοντος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING

ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΚΤΙΡΙΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ GREENBUILDING 1 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΩΡ H ΑΚΤΩΡ είναι η μεγαλύτερη κατασκευαστική εταιρία στην Ελλάδα με πάνω από εξήντα χρόνια δυναμικής συμμετοχής στην

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη.

Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη. ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΚΤΙΖΟΝΤΑΣ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Το πρόγραμμα αυτό: Είναι το μεγαλύτερο και πλέον φιλόδοξο πρόγραμμα επέμβασης στον κτιριακό τομέα στην Ευρώπη. Ξεκινάει το 2011 και ολοκληρώνεται το 2020. Σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου

Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Αρθρο προς δημοσίευση στο τεύχος 32 του περιοδικού «Περιβάλλον 21» Εξοικονόμηση Ενέργειας σε Κτίρια με χρήση Συστημάτων Ελέγχου Δρ. Ηλίας Σωφρόνης, Μηχ/γος Μηχ/κος, Thelcon ΕΠΕ (www.thelcon.gr) Η ανάγκη

Διαβάστε περισσότερα

Νέα πρότυπα & Αειφορία

Νέα πρότυπα & Αειφορία Χαράλαμπος Αγγελούδης Διευθυντής Πιστοποίησης Οκτώβριος 2014 Ο ουσιαστικός ρόλος των προτύπων στην Αειφόρο ανάπτυξη Το όραμα του ISO για τα προϊόντα του είναι να «αναγνωρίζονται και να γίνονται σεβαστά

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας

Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας Βασικές τεχνικές στατιστικού ελέγχου ποιότητας ειγµατοληψία αποδοχής, µε τη λήψη αντιπροσωπευτικών δειγµάτων σύµφωνα µε την στατιστική θεωρία της δειγµατοληψίας. ιαγράµµατα ελέγχου, όπου τα αποτελέσµατα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού

Σχεδιασµός Θεσµικό πλαίσιο. Σύνταξη Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης. Μέτρα Προστασίας σε περίπτωση σεισµού Σχέδια Εκκένωσης Κτιρίων Μέτρα Αντισεισµικής Προστασίας ρ Α. Κούρου Προϊσταµένη Τµηµ. Εκπαίδευσης - Ενηµέρωσης Ο.Α.Σ.Π. email: akourou@oasp.gr Ενηµερωτική Ηµερίδα: «ιαχείριση Κρίσεων Φυσικές Καταστροφές

Διαβάστε περισσότερα

«Διαχείριση Ποιότητας»

«Διαχείριση Ποιότητας» ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΕΕ-ΤΠΔΠ Ενημερωτική Εκδήλωση «Διαχείριση Ποιότητας» Αθήνα, 4 Απριλίου 2012 Τεχνικό

Διαβάστε περισσότερα

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι

Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Οι ευρωπαϊκοί λαµπτήρες γίνονται ενεργητικά αποδοτικότεροι Η ΕΕ όρισε νέες απαιτήσεις για τη ενεργειακή απόδοση τις οποίες θα πρέπει να ικανοποιούν οι λαµπτήρες που παράγονται για την αγορά της ΕΕ από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr

ΑΔΑ: ΒΙΦΓ9-ΟΔ1. e-mail:kitsios@epeaek.gr ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙ ΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗ Μονάδα Α2 ιεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε.

ΑΑΑ. Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση. του Προγράμματος Περιβάλλοντος του Ο.Η.Ε. ΑΑΑ Αρχές για την Αειφόρο Ασφάλιση A global sustainability framework and initiative of the United Nations Environment Programme Finance Initiative Ένα παγκόσμιο πλαίσιο και μια πρωτοβουλία της Πρωτοβουλίας

Διαβάστε περισσότερα

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος

Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος MEMO/07/506 Βρυξέλλες, 26 Νοεµβρίου 2007 Ελλάδα Επιχειρησιακό πρόγραµµα 2007-13: Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος 1. Επιχειρησιακό πρόγραµµα «Θεσσαλία Στερεά Ελλάδα Ήπειρος» - Πρόγραµµα στο πλαίσιο των στόχων

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting

Γιάννης Καραμπάτσος. Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Γιάννης Καραμπάτσος Μηχανικός Περιβάλλοντος, MSc - DS Consulting Κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο του θερμοκηπίου Η ηλιακή ορατή ακτινοβολία, η οποία έχει μικρό μήκος κύματος, φτάνει στην επιφάνεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597

ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597 ΕΝΩΣΗ ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΗΜΙΚΩΝ Κάνιγγος 27, 106 82, Αθήνα Τηλ. : (+30)-210-3821524, (+30)-210-3829266, Fax: : (+30)-210-3833597 http://www.eex.gr, e-mail: info@eex.gr Safety Meat Production Training, ένα πιλοτικό

Διαβάστε περισσότερα

13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης;

13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης; 13. ιαχείριση της Ποιότητας µε βάση το διεθνές πρότυπο ISO 9001:2000 13.1 Γιατί ένα Σύστηµα ιαχείρισης; Όπως αναπτύχθηκε στα προηγούµενα, ένα Σύστηµα ιαχείρισης αποτελεί ένα από τα πλέον κατάλληλα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΑΙΑ 25 /03/2013 ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ : 18/2012

ΝΙΚΑΙΑ 25 /03/2013 ΑΡ. ΜΕΛΕΤΗΣ : 18/2012 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΗΜΟΣ ΝΙΚΑΙΑΣ ΑΓ. Ι. ΡΕΝΤΗ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ /ΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΜΗΜΑ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ & Υ ΡΑΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ /νση: Π. Τσαλδάρη 10 Τ.Κ: 18450 Νίκαια ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Πετρίδης Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS www.pure-hersonissos.gr Μάμαη Δίκτυο 3α, ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Αθήνα // τηλ.-φαξ: SOS // Μάμαη 210 8228795 3α, Αθήνα // e-mail: // τηλ.-φαξ: schools@medsos.gr 210 8228795

Διαβάστε περισσότερα

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ

Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ Αντώνιος Μαζάρης, Λέκτορας Τομέα Οικολογίας, Τμήμα Βιολογίας, ΑΠΘ Στέλλα Χρυσαλίδου, Βιολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;»

ΑΕΙΦΟΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε Απόβλητα - «Ένας φυσικός πόρος στο σχολείο μας;» Λέξεις κλειδιά: Απορρίμματα, ανακύκλωση, ρύπανση, υγεία, προστασία περιβάλλοντος, ΧΥΤΥ, ΧΑΔΑ Εισαγωγή Απόβλητα ένα επίκαιρο ζήτημα, που αποτελεί διαχρονικά ένα κρίσιμο περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολλαπλασιαστικής αξίας

Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και πολλαπλασιαστικής αξίας Σχεδιάζοντας τη Μετάβαση προς Ενεργειακά Αποδοτικές Πόλεις Εξοικονόμηση Ενέργειας σε επίπεδο Δήμων και Δημοτών Σεμινάριο 11-12.06.15, Αθήνα Εξοικονόμηση ενέργειας σε κτίρια ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Τοπική Παραγωγή & Φιλοξενία Α.Ε.

Τοπική Παραγωγή & Φιλοξενία Α.Ε. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΩΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ WE DO LOCAL ΓΙΑ ΠΛΟΙΑ Επιχείρηση Επωνυμία: Κωδικός: Στοιχεία Υπεύθυνου Επώνυμο: Όνομα: Πατρώνυμο: Διεύθυνση Επιχείρησης Τοποθεσία: Δ. Δ.: Περ. Ενότητα: Δυνατότητα λήψης

Διαβάστε περισσότερα

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ)

Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) Δίκτυο Αειφόρων Νήσων Αιγαίου: Περίληψη του έργου Δίκτυο ΑειΦόρων ΝΗσων Αιγαίου (ΔΑΦΝΗ) ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΣ ΙΗΤΩΝ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΕΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ, ΤΕΧΝΙΚΗ & ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ:

Διαβάστε περισσότερα

Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου

Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου Life EWAS: Αποδοτικές & Βιώσιμες Μέθοδοι Διαχείρισης Απορριμμάτων με την Χρήση Εργαλείων ICT για τη Μείωση των Αερίων Θερμοκηπίου Αΐντα Ανθούλη, Σύμβουλος Περιβάλλοντος, D-Waste/ΕΠΕΜ 23-9-2014, Χαροκόπειο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Μέτρο 2.6: Προγράμματα Προστασίας Περιβάλλοντος & Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (Ενέργεια: 2.6.1) Β. ΕΙΣΑΓΩΓΗ : ΣΥΝΟΨΗ ΥΠΑΡΧΟΥΣΑΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Το παρόν Μέτρο έχει οριζόντια δομή και διατρέχει όλες τις βαθμίδες

Διαβάστε περισσότερα

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report)

LIFE09 ENV/GR/000297. Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) LIFE09 ENV/GR/000297 Στρατηγικός σχεδιασμός προς ένα ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα στον τομέα των τουριστικών καταλυμάτων CARBONTOUR Εκλαϊκευμένη Έκθεση (Layman s Report) Αύγουστος 2014 LIFE09 ENV/GR/0297

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013

COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 COMMUNICATION ON PROGRESS (COP) 2013 Απρίλιος 2014 Περιεχόμενα 1. H Εταιρία 2. Δήλωση Δέσμευσης Διοίκησης 3. Δέσμευση προς την Αγορά 4. Ανθρώπινα Δικαιώματα 5. Συνθήκες Εργασίας 6. Περιβάλλον 7. Καταπολέμηση

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου

Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Πολιτική Ποιότητας & Σ.Ο.Π.Ε.Π Αξιολόγηση Έργου Σύνταξη Δημήτριος Τσέλιος Πρακτική Άσκηση ΤΕΙ Λάρισας Υποέργο 02 Ε 2.21 Περιεχόμενα ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2 Ι. ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΗΣ Π.Α 2

Διαβάστε περισσότερα

Εκείνες που αφορούν εξωτερικές υποχρεώσεις της Υπηρεσίας, οι οποίες προκύπτουν ως άµεση συνέπεια της αποδοχής και έγκρισης του ΠΠΜ.

Εκείνες που αφορούν εξωτερικές υποχρεώσεις της Υπηρεσίας, οι οποίες προκύπτουν ως άµεση συνέπεια της αποδοχής και έγκρισης του ΠΠΜ. 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι οδηγίες που ακολουθούν εστιάζονται στα θέµατα που επηρεάζουν την εφαρµογή του Προγράµµατος Ποιότητας Μελέτης και δεν αφορούν στη σύνταξη του ΠΠΜ, το οποίο θεωρείται ότι έχει συνταχθεί σωστά,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε)

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε) ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α 1. Ίδρυση του Ινστιτούτου Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας ιδρύθηκε το 1992, προκειµένου να καλύψει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΗΛΩΣΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2011 Σελίδα 2 από 12 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΧΩΡΙΣΗ...3 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ...5 ΕΙΚΤΕΣ...8 i) ενεργειακή απόδοση...8

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο. Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Μία προσέγγιση με βάση το Κυβερνητικό Μοντέλο Δρ. Καρατζόγλου Βένος ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ Ως επιχείρηση ορίζεται κάθε φορέας που αποσκοπεί στην παραγωγή και διάθεση αγαθών και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ

ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ Η ΜΟΝΗ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ...είναι το σπίτι μας και το μέλλον των παιδιών μας Τι είναι η βιώσιμη ανάπτυξη και γιατί ΜΑσ αφορα ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ: www.4design.gr Η βιώσιµη ή αειφόρος ανάπτυξη αποσκοπεί στο να βελτιώσει

Διαβάστε περισσότερα

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών

Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Μέρος 13 Εταιρείες Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Ανάπτυξη νέων προϊόντων-υπηρεσιών 13.1.1 Χρηµατοδότηση λειτουργίας Έρευνας & Ανάπτυξης (Ε&Α): A. εν υπάρχει προϋπολογισµός για Ε&Α. Η λειτουργία της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ

ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΜΕΤΡΟ 5.1 ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 5 ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΜΕΤΡΩΝ ΕΚΤ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΛΤΙΟ ΜΕΤΡΟΥ Αναβάθµιση Υποδοµών & Εξοπλισµών για την Προώθηση Ισότητας Ευκαιριών Πρόσβασης στην Αγορά Εργασίας Α. ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΜΕΤΡΟΥ ΚΩ.OΠ

Διαβάστε περισσότερα

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της».

Το θέμα με το οποίο επιλέξαμε να ασχοληθούμε κατά τη φετινή χρονιά είναι: «Ενέργεια Τρόποι εξοικονόμησής της». Το σχολείο μας συνεχίζει φέτος, για τρίτη σχολική χρονιά, να συμμετέχει στο Ευρωπαϊκό εκπαιδευτικό και περιβαλλοντικό Πρόγραμμα Οικολoγικά Σχολεία, το οποίο προσφέρει στους μαθητές μια νέα εμπειρία. Το

Διαβάστε περισσότερα