ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΡΘΟΛΟΜΙΟΥ ΤΑΞΗ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ. Ο θεσμός της προίκας στην ελληνική κοινωνία. Βασικοί σταθμοί εξέλιξης του θεσμού.

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΡΘΟΛΟΜΙΟΥ ΤΑΞΗ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ. Ο θεσμός της προίκας στην ελληνική κοινωνία. Βασικοί σταθμοί εξέλιξης του θεσμού."

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΒΑΡΘΟΛΟΜΙΟΥ ΤΑΞΗ Β ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟΥ Ο θεσμός της προίκας στην ελληνική κοινωνία. Βασικοί σταθμοί εξέλιξης του θεσμού. 1

2 αρχαίοι ελληνιστικοί χρόνοι βυζαντινοί χρόνοι Γιάννης Βελέτζας Ιωάννα Καποδίστρια Τζίλντα Μπελισάκου Γιάννα Παρίση Αθανασία Γρηγοροπούλου Γιώργος Καλαμαράς Γιώργος Λευκαδίτης Σωτηρία Νίκα τουρκοκρατία νεότεροι χρόνοι Γιώργος Λήλος Αλεξάνδρα Πουλή Δώρα Μπαλάση Σπυριδούλα Χατζηελευθερίου Κώστας Βλασσόπουλος Έλενα Μήλεση Χριστίνα Τσεκουρά Περσεφόνη Χατζηελευθερίου Υπεύθυνη καθηγήτρια: Αννίτα Λάκκα, φιλόλογος 2

3 Ευχαριστίες Ευχαριστούμε ιδιαίτερα: Το Διευθυντή του Λυκείου μας, κ. Αθανάσιο Δεληπάλλα, που συντόνισε με επιτυχία τις ερευνητικές εργασίες και μας πρόσφερε κάθε βοήθεια όπου κι όταν τη χρειαστήκαμε. Τον κ. Παναγιώτη Δρούζα, καθηγητή πληροφορικής στο σχολείο μας, για την τεχνική υποστήριξη που μας πρόσφερε. Την κ. Μαρία Μπουρλέσα για την υποδοχή και την ξενάγηση στο Λαογραφικό Μουσείο Βαρθολομιού. Την κ. Φανή Καραχάλιου, υπεύθυνη στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Πύργου, για τη βοήθειά της στη συλλογή του υλικού μας. Περιεχόμενα Πρόλογος Εισαγωγή...σ.4 Ο θεσμός της προίκας στα αρχαία χρόνια...σ.5 Βυζαντινά χρόνια...σ.12 Η προίκα την περίοδο της τουρκοκρατίας...σ.19 Ο θεσμός της προίκας στα νεότερα χρόνια...σ.28 Τελικά συμπεράσματα...σ.36 Βιβλιογραφία...σ.37 3

4 Πρόλογος Σκοπός Βασικός σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να καταλήξουμε σε κάποια σαφή συμπεράσματα για την επίδραση που άσκησε ο θεσμός της προίκας στην πορεία εξέλιξης της ελληνικής κοινωνίας, τόσο στο κοινωνικό όσο και στο οικονομικοπολιτικό status, αλλά και το αντίστροφο, δηλαδή πόσο επηρεάστηκε και προσαρμόστηκε στις εκάστοτε συνθήκες κι ο ίδιος ο θεσμός. Για το λόγο αυτό εξετάσαμε το θεσμό αυτό διαχρονικά, δίνοντας έμφαση στις τέσσερις μεγάλες περιόδους (αρχαιότητα, βυζαντινοί χρόνοι, τουρκοκρατία και νεότεροι χρόνοι). Μέθοδοι Τόσο για τη συλλογή όσο και για την επεξεργασία των δεδομένων μας εργαστήκαμε ομαδικά. Πιο συγκεκριμένα, κάθε μια από τις τέσσερις ομάδες μας εργάστηκε πάνω σε μια συγκεκριμένη περίοδο που επέλεξε τυχαία, ενώ για τα συμπεράσματα εργαστήκαμε ως ολομέλεια. Εργαστήκαμε πάνω σε μια προεπιλεγμένη βιβλιογραφία και εμπλουτίσαμε το υλικό μας με στοιχεία που συλλέξαμε από το διαδίκτυο. Τέλος, επισκεφτήκαμε το Λαογραφικό Μουσείο της πόλης μας, γεγονός που μας βοήθησε να κατανοήσουμε καλύτερα τα όσα μελετήσαμε καθώς και να τα συνδέσουμε με την καθημερινότητά μας. Εισαγωγή Η ενασχόληση με την πορεία του θεσμού της προίκας υπήρξε γοητευτική και ταυτόχρονα δύσκολη υπόθεση. Η μελέτη της βιβλιογραφίας μάς απέδωσε λιγοστά στοιχεία, αρκετά ωστόσο για να διαμορφώσουμε μια άποψη, έστω και κάπως θολή για τους αρχαίους και βυζαντινούς χρόνους. Οι αναφορές στην προίκα ήταν λιγοστές, πάμπολλες όμως και αναλυτικές οι περιγραφές των γαμήλιων εθίμων. Γι αυτό θεωρήσαμε σκόπιμο να εμπλουτίσουμε τα κείμενά μας με σχετικές απεικονίσεις αλλά και με την παράθεση προικοσυμφώνων από τις αντίστοιχες κάθε φορά περιόδους. Δυστυχώς, η στενότητα του χρόνου δε μας επέτρεψε να διερευνήσουμε το θέμα σε τοπικό επίπεδο και να μελετήσουμε προικοσύμφωνα του 20 ού και του 19 ου αιώνα που φυλάσσονται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Γαστούνης αλλά και από ιδιώτες και να δούμε πώς επέδρασε η προίκα στο οικείο μας περιβάλλον, γι αυτό και περιοριστήκαμε στην εξαγωγή πιο γενικών συμπερασμάτων. 4

5 Ο θεσμός της προίκας στα αρχαία χρόνια Εισαγωγικά Ο θεσμός της προίκας είναι πανάρχαιος. Για αιώνες ολόκληρους, από τα χρόνια του Όμηρου, εκτός από τα φυσικά προσόντα της νύφης (ομορφιά, εξυπνάδα, κλπ) ένας από τους λόγους για ένα γάμο ήταν και η προίκα, η οποία είχε κατά καιρούς διαφορετική λειτουργία. Στους προϊστορικούς και ιστορικούς χρόνους, στους λαούς γύρω από τη Μεσόγειο η προίκα προερχόταν από τον άνδρα, ο οποίος έδινε δύο παροχές. Μία στον πατέρα της γυναίκας, μια μορφή αποζημίωσης για τη δαπάνη της διατροφής της γυναίκας και μία ακόμη στην ίδια τη γυναίκα, ως εξασφάλιση για τον βίο της μετά την ενδεχόμενη λύση του γάμου της. Η λήψη προίκας παρεμπόδιζε τις γυναίκες να συμμετέχουν στην διαμονή της περιουσίας του πατέρα τους. Με την εγγύηση κανονιζόταν και η προίκα της νύφης η οποία δινόταν στους γάμους, που τελούνταν με συμφωνία. Στους γάμους με αρπαγή, δε δινόταν προίκα. Αρραβώνας Η διαδικασία συναγωνισμού για το χέρι της νύφης άρχιζε με την ανταλλαγή φιλοφρονητικών δώρων μεταξύ των μνηστήρων και του μέλλοντος πεθερού. Οι μνηστήρες κατόπιν έκαναν τις προσφορές τους, «έδνα» ήταν ο όρος που χρησιμοποιούνταν, στην υποψήφια νύφη, οι οποίες δίνονταν όταν ο γάμος είχε πια συμφωνηθεί οριστικά. Μερικές φορές, αν ο γαμπρός φαινόταν χρήσιμος στον μέλλοντα πεθερό, μπορούσε να κερδίσει τη νύφη χωρίς να παρουσιάσει κανένα δώρο. Ο Όμηρος χαρακτηρίζει αυτήν την κατάσταση, δηλαδή την έλλειψη νυφικής προίκας, «ανάεδνον». Πριν την τελετή του γάμου λάμβαναν χώρα οι αρραβώνες στους οποίους δεν παραβρίσκονταν πάντα οι μέλλουσες σύζυγοι ή, αν ήταν παρούσες, δεν έπαιζαν κανένα ρόλο γιατί ο πατέρας τους αποφάσιζε για τις ίδιες. Παρόλα αυτά υπήρχαν περιπτώσεις, κατά τις οποίες ο γαμπρός πήγαινε στο σπίτι της νύφης για να την δει κρυφά, έμενε για κάποιες ώρες τη νύχτα και μετά έφευγε για να κοιμηθεί με τους άλλους νέους, διότι απαγορευόταν να μείνει με τη νύφη ως το πρωί. Αυτό συνέβαινε για να διατηρήσουν την αγάπη τους. Προίκα Η προίκα εξασφαλιζόταν με υποθήκη σε ακίνητα, έτσι ώστε να έχει το δικαίωμα η γυναίκα, σε περίπτωση διάλυσης του γάμου, να πάρει μαζί της την προίκα της χωρίς να έχει ο σύζυγος δικαίωμα να την χρησιμοποιήσει. Πιο συγκεκριμένα, ίσχυε πως σε περίπτωση που ο σύζυγος έδιωχνε τη γυναίκα του, όφειλε να της επιστρέψει την προίκα 5

6 της, διαφορετικά πλήρωνε τόκους. Με την επιστροφή της προίκας δεν επιστρέφονταν τα δώρα. Ακόμη, αν η σύζυγος έμενε χήρα και είχε παιδιά, τότε ή επέστρεφε στο πατρικό της σπίτι παίρνοντας και την προίκα της ή έμενε στο σπίτι του συζύγου με τα παιδιά της. Αν η γυναίκα έμενε χήρα χωρίς παιδιά, γυρνούσε στο πατρικό της παίρνοντας μαζί και την προίκα της. Αν όμως πέθαινε η σύζυγος και άφηνε παιδιά, την προίκα της την κληρονομούσαν αυτά. Τέλος, αν η σύζυγος πέθαινε χωρίς να έχει απογόνους, η προίκα της επιστρεφόταν στον πατέρα της. Ο θεσμός της προίκας, ωστόσο, δεν επηρέαζε πάντα θετικά τη ζωή των γυναικών. Η προίκα μετέτρεπε τον γάμο σε μια συμφωνία, ένα συμβόλαιο ανάμεσα στις δύο οικογένειες για οικονομικούς λόγους. Η γυναίκα ήταν δούλα του άντρα και αποτελούσε μέσο για να αποκτήσει ο γαμπρός περιουσία. Ήταν απαξιωμένη καθώς υποτασσόταν στον άντρα της και δεν είχε δικαίωμα στην προίκα ούτε στην επιλογή. Βρισκόταν σε μειονεκτική θέση, στο τελευταίο σκαλί της κοινωνικής πυραμίδας. Σε περίπτωση που η γυναίκα δεν ευχαριστούσε τον άντρα της ή η προίκα της δεν ήταν ικανοποιητική, αυτό είχε σαν αποτέλεσμα βασανιστήρια, τραυματισμό, ακόμα και δολοφονία. Οι γυναίκες εκείνης της εποχής ήταν υποβαθμισμένες όχι μόνο λόγω της προίκας αλλά και λόγω της κυριαρχίας του αρσενικού φύλου. Η προίκα σε διάφορες περιοχές Ας κάνουμε τώρα ένα ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο για να δούμε τι ακριβώς ίσχυε για την προίκα σε συγκεκριμένες περιοχές. Στην Αθήνα, σε ελάχιστες περιπτώσεις μία κοπέλα μπορούσε να παντρευτεί χωρίς προίκα. Η συνεισφορά της Αθηναίας γυναίκας στην οικογενειακή περιουσία γινόταν είτε με οικιακά σκεύη, χρυσά κοσμήματα, αρώματα είτε με ακίνητη περιουσία, όπως κτήματα, που απλά παραχωρούνταν στον γαμπρό να τα εκμεταλλεύεται αλλά χωρίς αυτά να του ανήκουν. Στη Βαβυλώνα οι γυναίκες επίσης «αγοράζονταν». Στη Θράκη, οι γονείς παραχωρούσαν στις κόρες τους πλήρη ελευθερία επικοινωνίας με τους άνδρες. Στην μινωική Κρήτη δεν υπήρχαν προίκες. Ο πατέρας μπορούσε να κάνει ένα δώρο στην κόρη του για το γάμο, μόνο όμως στα προκαθορισμένα όρια του μεριδίου της από την κληρονομιά. 6

7 Παράρτημα προετοιμασία της νύφης η νύφη οδηγείται στο γαμπρό 7

8 αγγείο που απεικονίζει την πορεία της νύφης στο γαμπρό η τελετή του γάμου 8

9 η ετοιμασία της νύφης από τις φίλες της η προετοιμασία της νύφης 9

10 η πορεία της νύφης η προετοιμασία της νύφης 10

11 η πορεία της νύφης η προετοιμασία της νύφης 11

12 Βυζαντινά Χρόνια Η ΠΡΟΙΚΑ Η προίκα για να δοθεί στο ζευγάρι προϋπόθετε την συμφωνία για τον γάμο. Σε αντίθεση, στους γάμους όπου το ζευγάρι κλέβονταν, δεν δινόταν προίκα. Στο Βυζαντινό Δίκαιο, άκυρος θεωρούνταν ο γάμος χωρίς προίκα υπέρ της γυναίκας. Αυτό είχε ως συνέπεια την απορία της γυναίκας σε περίπτωση θανάτου του άνδρα, αφού δεν είχε τίποτα να λάβει από την περιουσία του. Όταν είχε συσταθεί προίκα, η γυναίκα με τη λύση του γάμου αναλάμβανε την προίκα της. Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ Η γέννηση ενός κοριτσιού σε μια φτωχή οικογένεια, πάντα συνοδευόταν από λύπη, απόγνωση και απογοήτευση. Οι γονείς του όντας φτωχοί αντιμετώπιζαν δυσκολία, εφόσον η προίκα θα ήταν πολυέξοδη. Στην περίπτωση που οι γονείς δεν είχαν τη δυνατότητα να παρέχουν προίκα στην κόρη τους, τότε αυτή κλεινόταν στο μοναστήρι. Ο σκοπός της προίκας ήταν η φροντίδα των παιδιών. Εάν η μητέρα πέθαινε, η προίκα τότε ανήκε στα παιδιά της και όχι στον άνδρα της. Απ την άλλη, αν τύχαινε να πέθαινε ο άντρας πρώτος, τότε διαχειριστής της προίκας χριζόταν η μητέρα αλλά και αρχηγός της οικογένειας, με την προϋπόθεση ότι δε θα ξαναπαντρευόταν. Μπορεί ο άντρας να είχε το δικαίωμα στη διαχείριση της προίκας αλλά δεν μπορούσε να την πουλήσει ή να την ξοδέψει εντελώς. Τέλος, η γυναίκα είχε τη δυνατότητα της προσφυγής στο δικαστήριο άμα πίστευε πως ο σύζυγός της δεν έκανε σωστή διαχείριση της προίκας της. Η προίκα ονομαζόταν «γαμβρίκι» και περιελάμβανε χρήματα, σπίτια, οικιακά σκεύη κ.ά. Εάν για να γίνει ο γάμος βοηθούσε και μια προξενήτρα έπαιρνε και αυτή ποσοστό από την προίκα. Η προίκα της γυναίκας ασφαλιζόταν με πολύ επιμέλεια για την ίδια. Νόμιμες διαθήκες που είχαν κυρωθεί ήταν συνηθισμένες στο βυζαντινό κόσμο και σεβαστές. Σύμφωνα με τη ρωμαϊκή νομοθεσία κι αργότερα τη βυζαντινή, ο σύζυγος ήταν υποχρεωμένος να κληροδοτήσει την προίκα της γυναίκας του στα παιδιά του, αλλά όφειλε πρώτα να εξασφαλίσει σε αυτήν αρκετή κληρονομιά για να συντηρηθεί, χρήματα, έπιπλα, δούλους, επίσης το τυχόν δικαίωμα που είχε δια δωρεάν ψωμί από τους κρατικούς φούρνους. Φυσικά όλα αυτά ίσχυαν μόνο όταν ο σύζυγος πέθαινε πρώτος. Όταν η σύζυγος χήρευε, γινόταν ο νόμιμος προστάτης των παιδιών της και ο διαχειριστής της περιουσίας του μακαρίτη. Μόνο όταν η σύζυγος δεν ξαναπαντρευόταν ίσχυαν τα παραπάνω. Επιπλέον, αν κατά τη διάρκεια του γάμου προσφερόταν στον σύζυγο επισκοπική έδρα και τη δεχόταν, η σύζυγος πήγαινε σε μοναστήρι. Το έθιμο της προίκας στηριζόταν στο αίσθημα ευθύνης των γονιών να συνδράμουν οικονομικά και κοινωνικά τα παιδιά τους που δημιούργησαν νέα οικογένεια. Στα βυζαντινά χρόνια η προίκα ήταν πολύ σημαντική και η άπροικη γυναίκα δυσκολευόταν να 12

13 βρει γαμπρό και τη θεωρούσαν κοινωνικά κατώτερη. Ο άνδρας ήταν το μοναδικό άτομο στην οικογένεια που εργαζόταν έχοντας την υποχρέωση να συντηρήσει την οικογένειά του.η προίκα βοηθούσε στην οικονομία της οικογένειας. Η προίκα αποτελούσε γραπτό νόμο και συντάσσονταν έγγραφο, κιόλας από τα πρώτα βυζαντινά χρόνια μέχρι και τα χρόνια της τουρκοκρατίας, το οποίο λεγόταν «προικοσύμφωνο». Αυτό περιλάμβανε από ρούχα και έπιπλα μέχρι χωράφια, ζώα κλπ. τα οποία περιγράφονταν λεπτομερώς (π.χ. έκταση, θέση χωραφιού, γείτονες κλπ.) Για τη διαδικασία σύνταξής του απαιτούνταν παρουσία μαρτύρων οι οποίοι υπέγραφαν το έγγραφο. Γινόταν πάντα πριν το γάμο και η προίκα παραδινόταν στον γαμπρό πριν τον γάμο. Τη διαχείριση της προίκας είχε πάντα ο σύζυγος ο οποίος έπρεπε να εξασφαλίσει να την κρατήσει ακέραια και να την διαχειρίζεται με καλό και αξιόλογο τρόπο. Αν χώριζε το ζευγάρι ή πέθαινε ο άνδρας η προίκα κατέληγε ξανά στα χέρια της γυναίκας. Στην περίπτωση θανάτου της γυναίκας ένα μερίδιο κληρονομούσε ο άνδρας και το μεγαλύτερο τα παιδιά. Αν δεν υπήρχαν παιδιά τότε η προίκα μεταβιβαζόταν στον προικοδότη. Aκολουθούν δείγματα μερικών προικοσυμφώνων : (1) «Στο όνομα του Ιησού Χριστού εγώ ο κυρ Αλέξιος ο Κούζης,μπροστά στον θεό και στον κυρ Ευγένιο, στον κυρ Ευστράτιο και στον κυρ Ορέστη τους καλούς γείτονες, δίνω για προίκα στον κυρ Μιχάλη Δούκα που πρόκειται να γίνει παιδί μου, 40 χρυσά κωνσταντινάτα μετρητά, το σπίτι στα Ψαμμάθια, κιλίμια 4 και χράμια 6, που ύφανε η νύφη και η κόρη μου Χρυσάντζα, ρούχα για το σπίτι, κοσμήματα, έπιπλα και όλα τα τζουμπλέκια (σκεύη) και την ευχή μου να ζήσουνε, να κάμουνε παιδιά,να ευτυχήσουνε». 13

14 προικοσύμφωνο από τα βυζαντινά χρόνια. (1) προικοσύμφωνο από τα βυζαντινά χρόνια (2) προικοσύμφωνο από τα βυζαντινά χρόνια (3) 14

15 προικοσύμφωνο από τα βυζαντινά χρόνια (4) 15

16 Βυζαντινές απεικονίσεις γάμων 16

17 17

18 18

19 Η προίκα την περίοδο της τουρκοκρατίας Στην ελληνική οικογένεια η σειρά ηλικίας των παιδιών καθόριζε και την σειρά που θα παντρευόντουσαν κι αυτό ίσχυε και στα χρόνια της τουρκοκρατίας. Πάντα προηγούνταν οι κόρες και αργότερα τα αγόρια. Ήταν ντροπή για την οικογένεια καθώς και για τον ίδιο τον αδερφό να παντρευτεί πριν αποκαταστήσει την αδερφή του. Δεν ήταν λίγοι αυτοί που έμεναν ανύπαντροι αφού δεν είχαν καταφέρει να αποκαταστήσουν την αδερφή τους. Μέχρι το 1920 ο πατέρας είχε την ευθύνη για τον γάμο τω παιδιών του εκείνος θα ενέκρινε τον γάμο και μόνο με την «ευχή» του θα προχωρούσε το ζευγάρι στο γάμο. Το αίσθημα ευθύνης των γονιών να δημιουργήσουν ένα σωστό «σπιτικό», να αποκαταστήσουν τα παιδιά τους κοινωνικά και οικονομικά, διατήρησε αυτό το έθιμο, να δίνουν δηλαδή ένα μέρος της περιουσίας τους με τη μορφή της προίκας. Ο θεσμός της προίκας των κοριτσιών βρίσκει τις ρίζες του στα ομηρικά χρόνια και φτάνει πιο σπάνια έως και τις μέρες μας. Για πολλούς αιώνες σημασία δεν είχαν τα έμφυτα προτερήματα της νύφης αλλά κάτι επίκτητο, αυτό που ονομάστηκε «προίκα». Η κόρη που δεν είχε έστω και την ελάχιστη προίκα ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να βρει κάποιο άξιο γαμπρό να την παντρευτεί. Την εποχή εκείνη, η εργασία για την γυναίκα ήταν απαγορευμένη, ο άνδρας ήταν ο μοναδικός που έπρεπε να φροντίζει και να εξυπηρετεί τις ανάγκες της οικογένειάς του. Αυτό βέβαια καθοριζόταν σημαντικά και από την κοινωνική τους θέση. Η γυναίκα με την προίκα συνεισέφερε στον οικογενειακό προϋπολογισμό και ξεκούραζε τον σύζυγό της από τα βάρη της οικογένειας. Από τα πρώτα βυζαντινά χρόνια ήδη συντάσσονταν προικώα έγγραφα. O θεσμός της προίκας αποτελούσε έναν άγραφο νόμο του εθιμικού δικαίου ο οποίος ήταν ριζωμένος στις καρδιές των ανθρώπων. Λόγω της φτώχειας που επικρατούσε τότε οι δουλειές ήταν αρκετά περιορισμένες. Σε όλη τη βυζαντινή περίοδο υπήρχε αυτή η συνήθεια και διήρκεσε μέχρι την Τουρκοκρατία. Τα έγγραφα αυτά τα ονόμασαν «προικοσύμφωνα», «προικόχαρτα» ή «αρραβωνόχαρτα». Στην Κύπρο το προικοσύμφωνο ονομαζόταν «χαρτώματα» και συντασσόταν την ίδια μέρα που τελούνταν ο αρραβώνας. Τα προικοσύμφωνα συντάσσονταν από κληρικούς, ιερείς ή μοναχούς, που εφάρμοζαν το οικογενειακό δίκαιο στους υπόδουλους Έλληνες. Τα προικοσύμφωνα συντάσσονταν πάντα με την παρουσία μαρτύρων οι οποίοι είχαν την υποχρέωση να υπογράψουν. Η σύνταξη αυτή γινόταν πριν το γάμο και ο γαμπρός παραλάμβανε την προίκα πριν τη στέψη. Περιλάμβανε είδη ρουχισμού, έπιπλα, οικιακά σκεύη, κοσμήματα, ζώα, νομίσματα, χωρίς βέβαια να λείπουν τα ακίνητα (σπίτια, αμπέλια, χωράφια). Ο σύζυγος ήταν υποχρεωμένος να φροντίσει για την σωστή διαχείριση της προίκας της συζύγου του και να εξασφαλίσει την ακεραιότητά της. Δεν είχε το δικαίωμα να παραχωρήσει ή να εκποιήσει κανένα μέρος της ακίνητης περιουσίας. Η κυριότητα των ακινήτων ανήκε στη γυναίκα κι ο σύζυγος είχε μόνο την επικαρπία. Αν πέθαινε πρώτη η σύζυγος τότε τα παιδιά τους κληρονομούσαν το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας και το υπόλοιπο ο σύζυγος. Αν δεν υπήρχαν παιδιά στην οικογένεια τότε η προίκα έπρεπε να επιστρέψει στον προικοδότη, αν ήταν εν ζωή, ή αλλιώς στους νόμιμους κληρονόμους τους. 19

20 Ο θεσμός της προίκας ήταν βαθιά ριζωμένος στις καρδιές των ανθρώπων. Λόγω της πενίας που επικρατούσε, καθότι οι δουλειές ήταν περιορισμένες και οι αποδοχές δεν ήταν ικανοποιητικές στις κατώτερες κοινωνικές τάξεις, οι γονείς μοχθούσαν για τη συγκέντρωση της προίκας της κόρης τους. Αν σ αυτά προστεθεί ο φόρος υποτέλειας στο Σουλτάνο, οι κακές καιρικές συνθήκες που κατέστρεφαν τις σοδειές, οι συνεχείς πόλεμοι, η πολυτεκνία, καταλαβαίνουμε πόσο δύσκολο ήταν να συγκεντρωθεί και ν αποδοθεί η προίκα. Για το σκοπό αυτό θυσίαζαν ακόμα και την προσωπικότητα της κοπέλας, παραμελώντας ακόμη και την υγεία της, προκειμένου αυτή να καταφέρει να παντρευτεί. Η γυναίκα με το γάμο σταματούσε να ζει με τους γονείς της, δηλαδή δεν αποτελούσε γι αυτούς οικονομικό βάρος. Συνεπώς η απουσία της περιόριζε τα έξοδα της συγκεκριμένης οικογένειας και έτσι είχαν ένα σημαντικό κίνητρο για να αυξήσουν την προίκα, άρα να παντρευτεί η κοπέλα νωρίς. Τα χρόνια της οθωμανοκρατίας, η προίκα είχε χαρακτήρα λειτουργικό, δηλαδή εστιαζόταν στην παροχή δώρων και ειδών με λειτουργική αξία για το νέο σπιτικό. Σπάνια μεταβιβάζονταν χρήματα. Νύφες με ταπεινή καταγωγή μπορούσαν με τη μόρφωσή τους να αντισταθμίσουν αυτό τους το έλλειμμα. Εξάλλου, με την επίδειξη της προίκας η γυναίκα έδειχνε και τις ικανότητές της ως νοικοκυρά, καθώς η ίδια έπλεκε ή ύφαινε τα προικιά της. Όσο μεγαλύτερη ήταν η προίκα τόσο πιο περιζήτητη γινόταν η νύφη. Σε μικρές και κλειστές κοινωνίες η καλοπροικισμένη νύφη κέρδιζε το θαυμασμό όλων. Προικοσύμφωνα Προικοσύμφωνα χρονολογούνται ήδη από το Πολλά απ αυτά περιέχουν στοιχεία που σήμερα μας προξενούν εντύπωση ή ακόμη και γέλιο. Ένα απ αυτά χρονολογείται στις και το ανακάλυψε ο μελετητής Γιώργος Χιονίδης. Το προικοσύμφωνο αυτό λοιπόν έδινε προίκα συνολικής αξίας γροσιών, μεταξύ της οποίας ένα σπίτι και ένα χωράφι, με την προϋπόθεση όμως ο γαμπρός και η νύφη να μείνουν για πάντα με τους γονείς της κοπέλας!. Σε ένα άλλο από το Τρίκερι στις η μάνα μαζί με το χέρι της κόρης της έδωσε στην οικογένεια του γαμπρού δύο αρσενικά γουρούνια, ένα ντουλάπι από ξύλο κυπαρισσιού και μία γαβάθα του παππού της νύφης! Στη Θράκη, το έτος 1822, ένα παρόμοιο έγγραφο κάνει λόγο για την προίκα της νύφης, με το όνομα Αναστασία. Η προίκα της νύφης...πλούσια! Είκοσι πουκάμισα, είκοσι τζεβρέδες, δέκα μαξιλάρια, δύο στρώματα, δύο παπλώματα, σεντόνια, χαλιά, κιλίμια, ένα σεντούκι και πολλά άλλα αντικείμενα που μπορούσαν την εποχή εκείνη να συνθέσουν ένα πλήρες σπιτικό... Σας το παραθέτουμε πρωτότυπο : «Δια του παρόντος εμμαρτίρου υποφαίνομαι, ότι κατά τους θείους και ιερούς δεσμούς της Εκκλησίας εις νόμιμον γάμον αρραβώνιασα την θυγατέρα μου Αναστασούδα, με τον Κυρ. Νικολάκη Σταύρου, επί συμφωνία να δώσω πρήκα στην προηρημένην θυγατέρα μου τα ακόλουθα είκοσι υποκάμισα, είκοσι τζεβρέδες κατά την συνήθειαν. δεκαπέντε συντρόφια, 20

21 οκτώ μαξιλάρια καδιφεδένια, δύο μακάτια κουξηά, δύο μαξιλαρούδια, δύο μεντέρες με το μαλί των, δύο στρώματα δίμητα, δύο συντόνια, δύο προσκεφαλάδες, δύο παπλόματα, δύο μεντεροΰδες δίμηταις και ένα χαλί. Ένα κελίμι, ένα τακίμι λουτρίσιου, τρεις τεντζερέδες, δέκα σαχάνια, ένα σινι και ένα σεντούκι καρίτικου, ένα σκαμνί, ένα φαράσι σιδερένιον και ένα σιακτάνι ασημένιο με τον φιτίλα του, οκτώ μπουρλειές μαργαριτάρι, ένα εγκόρφι, ένα τζεβαχιρένιο ζωνάρι με μαργαριταρένια βήτα, μνιά συρά σκουραλίκια ζουμρουτένια, δύο δακτυλίδια μαλαματένια, ένα χρυσό οτζακι-περδεσί δύο μπόους χρυσούς, πέντε κατια φωρεσιαΐς. Ή μνιά τζιντζεκλιά φούστα ζινκιαπόγουνα. μνιά σταμπόλσιαλησι φούστα με μνιά μόδα τουναδόγουνα, μνιά γκεντζένια φούστα με μια ασπρόγουνα, μνιά τουλπα νένια κενδιτή φούστα με μια καρσακόγουνα και μνιά άτλαδίσια φοΰστα μέ ένα γουνακι τούρκα, και ένα γούνουμα τούρκα δια το νυφκατο το τουτζάκη, πέντε φέσια, πέντε τσεμπέργια, δεκαπέντε βρακουζόνες, δεκαπέντε πετσέτες, ένα ομούς χαβλισί, ένα κεφαλόδεμα, και ένα φέρετζε τσουχένιον. Αυτά δίδω στην προειρημένην θυγατέρα μου τα όποια θέλουν είναι άνεκλυπή έως το παραμικρόν. δίδω και τω προηρημένω γαμπρω μου, μισό σπίτι ένα δακτυλίδι διαμαντένιο, ένα καλαμάρι ασιμένιο και ένα ωρολόγι μπούλες μαργαριταρένιο, τα οποία ως προείρηται θέλουν είνε ανεκλυπή έως το παραμικρόν, περιπλέον και τους δύο δίδω την πατρικήν ευχήν μου, ο θεός να τους δώση ειρήνην και ομόνοιαν. Είθε! Αδριανού τη 24 Φεβρουαρίου 1822 Οί μάρτυρες Ό υποφαίνομαι. Ταπητσλής μάρτυς Νικόλαος Μαλούσης Χριστόδουλος ούλας μάρτυς ό εφημέριος 'Αγίου Νικολάου ιερομόναχος Γαβριήλ» Άλλα προικοσύμφωνα ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ (του 1771) «Εν ονόματι του πατρός και του γιού και του αγίου πνεύματος. Παναγία Θεοτόκε βοήθησον το παρόν συνοικέσιον. Εγώ η Αγγέλω η Αναστάσαινα νύφη του Δημήτρη Πάντου παντρεύω την πανφιλτάτη μου θυγατέρα Δέσπω και της δίνω νόμιμον άνδραν Βασίλη γιόν του Γιωάννου εις πρώτον συνοικέσιον και επιτάσσω αυτής προικίον: μαγνάδια 2, μέρτζες ζευγάρι 1,σαγιάκι 1,δίμιτα 2,ποκάμισα 3, ποδιές 2, και στρώμα 1. Και από τον πατέρα της έχει: χάλκωμα οκάδες 7, δικέλια 2,πλαστήρια 2, δρεπάνι 1. Και το σπίτι με την περιοχή και τον κήπο, το χωράφι στο λιβαδάκι, τα χωράφια στη Γοργολό, στο Βαραβά, στη Δέρβηστο, στο Λιψέτσι, το αμπέλι στην Ατσούγγλα, το άλλο στα Γιρόντρια, άλλο στο Προσήλιο, άλλο στο Στύλο. Στις Καρυές, στη Σουρβιά, από πάνω τον κήπο στο πηγάδι στο Μπάλιζο. Βελέτζες 2 και ζωνάρια 2. Αυτά της δίνω και την ευχή μου. Και ο πλουσιόδωρος θεός να δώσει πάντα». του 1809 «Εις το όνομα του Πατρός του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και του ένδοξου Μεγαλομάρτυρος Προκοπίου Αμήν. Παντρεύω εγώ ο Μιχάλης του ποτέ Αλέξη την πανφιλτάτη μου θυγατέρα Σταμάτω εις νόμιμον άνδραν Ιωάννην του ποτέ Γιώργη εις δεύτερον γάμον. Και πρώτον της δίνω την ευχή μου και επιτάσσω αυτής προικιόν. Φέσια 3, ποκάμισα 8, δίμιτα 4,φλοκωτά 2, σαγιάκια 2, ποδιές 3,ζωνάρια 3, (γαλάζιο μακρύ 1, κοντό 1, σαγιακένιο 1), ασήμι δράμια 100 χιλιάδες, άσπρα 7, χάλκωμα οκάδες 3, γίδια 3, 21

22 το χωράφι στη Βούλτσα όλο, τον κήπον στο Αβραγόνιο... Αυτά της δίνω και την ευχή μου. Ο δε πανάγαθος θεός να δώσει καλήν προκοπήν, τεκνοποιοία και έτη πολλά...» Από τα αρχεία της Νομαρχίας Κυκλάδων το ακόλουθον προικοσύμφωνον. Εν έτει 1671 μηνί Ιανουαρίω ημέρα δεκάτη εν Σύρω. Εν ονόματι της Αγίας Τριάδος και της Κοκκίνης προστάτιδος της νήσου Σύρου. Προικοσύμφωνον της πρώτης μας κόρης και θυγατρός του Κωστάκη της Σμαράγδας και της μακαρίτισσας της γυναικός μου Πιπινίτσας, ήτις θα πάρη νόμιμον σύζυγον τον Ντεμογιαννάκη του Κωνσταντάκη της Πιπινίτσας Πηνελόπης Βαρβαρίτσας. Και εγώ και η μακαρίτισσα η γυναίκα μου Πιπινίτσα δίδομεν την συγκατάθεσίν μας εις το να πάρη η κόρη μας Κατή, νόμιμον σύζυγον και να τον έχη να τον νέμεται μέρα νύκτα, τον Ντεμογιαννάκη Μανωλάκην του Κωνσταντάκη και της Πιπινίτσας Πηνελόπης Βαρβαρίτσας. - Εν πρώτοις δίδομεν από τα φύλλα της καρδιάς μας την ευχήν να τρισευτυχήσουν και να πολυχρονίσουν. - Δεύτερον δε τέσσαρα εικονίσματα το πρώτον εις ξύλον δυνατόν και χονδρόν δύο δάκτυλα και τα άλλας εις αχιβάδα. - Τρία υποκάμισα τα δύο μικρά και το ένα μεγάλο, δύο μικρά αποκατινά (εσώβρακα) παστρικά, ατρύπητα και ολόγερα. - Δύο μισοφόρια ολόγερα και μπουγαδιασμένα. - Ενάμισυ ζευγάρι κάλτσες έως ότου να γίνη ο γάμος έχη καιρόν να πλέξη και την άλλη για να γίνουν δύο ζευγάρια. - Ενα φουστάνι από τσίτι ριγωτό, άλλο ένα από σακονέτα της μακαρίτισσας της γιαγιάς μου. - Ενα μανδύλι του λαγιού και δύο μανδοσαλάμια. - Μια φασκιά για τα καλορίζικα. - Δύο ζεύγη παπούτσια το ένα μπαλωμένο. - Σαράντα πήχες βρακοζώνα και μετά τον θάνατο του παππού μας άλλη τόση. 22

23 - Του γαμβρού μια σκούφια να την φορή βραδιά παρά βραδιά δια να μη του τρυπήση γρήγορα. - Δύο τσουκάλια κάστρινα της μακαρίτισσας της γιαγιάς μου. - Δύο φλιτζάνια του καφέ χωματίνια. - Το αμελέτητο με δύο χέρια νεροπαστρικό και άπιαστο. - Τρεις βελόνες της κάλτσας. - Ένα ζάρφι χωματένιο. - Ενα στρώμα μπαλωμένο της μακαρίτισσας της γιαγιάς μου από φύλλα καλαμόφυλλα. - Ενα λύχνο χωματένιο και άλλον έναν από ντενεκέ. - Ενα κλειδί. - Μια ψυράγγα (χωράφι) ίσα με μιά παλέστρα του γαϊδάρου. - Τρία ρεάλια, πέντε παράδες και επτά άσπρα. - Κοντά με όλα αυτά που τους κάμαμεν τους νοικοκυραίους της Σύρου την μίαν κάμαραν του σπιτικού που καθούμαστε και άμα πεθάνω εγώ και ο παππούς της Κατής όλο το σπίτι. - Ακόμη δε και αυτά, 2 κόττες, ένα πετεινό, είκοσι αυγά, ένα κόσκινο, μία μπιρμπιτσέλια σπητίσια μακαρόνια, και αν προφθάσουμεν θα κάνουμε άλλα τόσα. - Δέκα οκάδες ελιές και πέντε οκάδες χαμάδα, 2 βάζα κάπαρι, δύο ντουζίνες χήνους, σαράντα κοπόνια κρομμύδια, όλα αυτά να τα κάμουν θάλασσα, να τρών και να πίνουν όλο το οκταήμερο γαμβρός και νύμφη και όλο το συμπεθεριό και οι πιό κοντά γειτόνοι. Εις τον γαμβρόν, την Κατή με τα ούλα της. Κωνσταντάκης της Σμαράγδας Εν Σύρω τη 10 Ιανουαρίου 1671 Δείγματα προίκας 23

24 24

25 25

26 26

27 Τραγούδια Η μάνα μ' έβαλε βουλή φέτος να με παντρέψει όλο τον κόσμο κάλεσε και όλη την οικουμένη Την πρώτη του αγαπητικιά κείνη δεν την κάλεσαν... Σύρε μάνα και κάλεσ' την κουμπάρα για να γίνει Παίρνει τα στέφανα χρυσά και τα κεριά ασημένια το δαχτυλίδι του γαμπρού χρυσό μαλαματένιο. Ας παν να δουν τα μάτια μου πως τα περνάει η αγάπη μου. Μην ηύρε άλλον και αγάπησε και μένα με παράτησε. Ποιος τόπε δεντρουλάκι μου δεν σ'αγαπώ πουλάκι μου. Μην τόπε ο ήλιος να μην βγει τα' αστρί μην ξημερώσει Τραγούδι σε αρραβωνιασμένο Σαν κίνησε ο νιούτσικος να πάει ν αρραβωνιάσει ούτε τα ρούχα ύφώναζε κι η Μάνα του του λέει. Γύρισε πάρ το ρούχο σου ζώσου και το ζουνάρι και σύρε ν αρραβωνιαστείς την ακριβή την Κόρη. Γύρεψε βόδια στο ζυγό γελάδια στην αγέλη μούλαις φοράδες κι άλογα κι ασέλλινο πουλάρι. Εκεί που πάνω Μάνα μου εγώ ν αρραβωνιάσω ούτε για ρούχο με ρωτάν ούτε και για ζουνάρι εκεί τηράν τα νειάτα μου τηράν την ομορφιά του κι εγώ τα πλούσια τα προικιά στον νου μου δεν τον έχω τον έχω για της λυγερής τα μάτια και τα φρύδια. Σαράντα πέντε λεϊμονιές στον άμμο φυτρωμένες, με το νερό στη ρίζα τους κι αυτές μαραγκιασμένες. Κοιμάται αστρί, κοιμάτ αυγή, κοιμάται το φεγγάρι, κοιμάται τριαντάφυλλο δίπλα στον πλεμονιάρη. Κι ο πλεμονιάρης έβηχε κι η κόρη αναστενάζει. -Τι έχεις κόρη και θλίβεσαι και βαριαναστενάζεις; Μήνα τα ρούχα σου βαριά, μήνα και τα φλουριά σου; -Φωτιά να κάψ τα ρούχα σου, φωτιά και τα φλουριά σου; μπροστά στον άντρα τον καλό, μπροστά στο παλικάρι. Ανάθεμα τους τους γονιούς, μανάδες, πατεράδες, που δε διαλέγουν τους γαμπρούς να δίνουν θυγατέρες, να δώκουν του καλού καλή και τα αχαμνού μια στρίγγλα, να δώκουν και του γέροντα κουφή και κατσιδιάρα. 27

28 Ο θεσμός της προίκας στα νεότερα χρόνια Γάμος και προίκα Στη νεοελληνική οικογένεια παντρεύονταν πρώτα οι θυγατέρες και έπειτα τα παλικάρια, κατά σειρά ηλικίας. Για τον άνδρα που παντρευόταν αφήνοντας αδελφή, είτε μικρότερη, είτε μεγαλύτερη, ανύπανδρη, αυτό θεωρούνταν ατιμωτικό. Συνεπώς, πολλοί άνδρες που δεν κατάφεραν να αποκαταστήσουν τις αδελφές τους, έμειναν ανύπανδροι. Οι γονείς, και ιδιαίτερα ο πατέρας, είχε το καθήκον να φροντίσει για το γάμο των παιδιών μέχρι και τις αρχές του 20ού αιώνα. Απαραίτητη προϋπόθεση ήταν «να γίνει η γνώμη του πατέρα» και «να δώσει την ευχή του». Αυτό συνέβαινε επειδή υπήρχε αίσθημα ευθύνης των γονιών να στηρίξουν τα παιδιά τους στο νέο τους ξεκίνημα, και υποχρέωση να μεταβιβάσουν σε αυτά ένα μέρος της περιουσίας τους, με τη μορφή προίκας, είτε κινητή, είτε ακίνητη. Σκοπός της προίκας ήταν η συνεισφορά στον οικογενειακό προϋπολογισμό ώστε να ελαφρυνθεί ο άνδρας από τα οικογενειακά βάρη, καθώς και η εξασφάλιση της γυναίκας, σε περίπτωση λύσης του γάμου. Γι αυτό και τα προικώα απαγορευόταν να εκποιηθούν, εκτός κι αν υπήρχε άδεια δικαστηρίου. Τo 1946, στην αρχική ρύθμιση του Αστικού Κώδικα, η προίκα δινόταν είτε κατά κυριότητα είτε κατ επικαρπία από τη γυναίκα στον άνδρα. Όταν δινόταν κατά κυριότητα, σε περίπτωση λύσης του γάμου, η περιουσία παρέμενε στον άνδρα και η γυναίκα δεν είχε κανένα δικαίωμα ανάκτησής της. Όταν η προίκα δινόταν κατ επικαρπία και διοίκηση, η γυναίκα διατηρούσε την ψιλή κυριότητα και σε περίπτωση θανάτου του συζύγου ή λύσης του γάμου, ανακτούσε την πλήρη κυριότητα. Με το μισό φόρο της δωρεάς φορολογούνταν η προίκα, τη διοίκηση και επικαρπία της οποίας είχε ο άνδρας, ενώ ολόκληρος ο φόρος καταβαλλόταν για τη γονική παροχή, όταν 28

29 δηλαδή η γυναίκα είχε την πλήρη κυριότητα. Γι αυτό, η γονική παροχή, ως θεσμός, σπάνια εμφανιζόταν. Δείγματα προικοσυμφώνων. Στο δεξί, μάλιστα φαίνεται καθαρά η λίστα με τα προικώα, η οποία περιλαμβάνει κυρίως κλινοσκεπάσματα Η πορεία του θεσμού Καθοριστικό ρόλο για την εξέλιξη του θεσμού έπαιξε η αναλογία αρσενικών και θηλυκών σε μια κοινότητα, η οποία συχνά ανατρεπόταν από πολέμους, μετανάστευση, απασχόληση ανδρών στη ναυσιπλοΐα κ.λπ., καθώς και ο ρόλος της γυναίκας στην παραγωγή αγαθών, αλλά σημαντικοί ήταν και άλλοι όροι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής. Ενδεικτικά, στα πλαίσια της διευρυμένης οικογένειας μιας κλειστής, ενδοοικογενειακής οικονομίας η προίκα δεν υπάρχει καν, ή υπάρχει με τη μορφή των αντικειμένων (ενδύματα και σκεύη) που εξασφαλίζει για το νέο της νοικοκυριό η νύφη. Η αστυφιλία έστρεψε πολλές οικογένειες να αναζητήσουν γαμπρούς για τις κόρες τους στους μόνιμους, δημόσιους υπαλλήλους. Οι νεαρές αγρότισσες, λοιπόν έπρεπε να διαθέτουν αξιοπρεπή προίκα για να προσελκύσουν τους γαμπρούς, που σπανίζουν στα χωριά. Βέβαια και αυτές που προορίζονταν να παντρευτούν και να μείνουν στο χωριό όφειλαν να έχουν προνοήσει για την προίκα τους. Η ηλικία γάμου και ο θεσμός της προίκας επηρεάζονταν διαχρονικά από τη θέση της γυναίκας στην οικονομία. Αν η γυναίκα ήταν παραγωγικά χρήσιμη, δουλεύοντας στα χωράφια, καθυστερούσε να παντρευτεί. Για παράδειγμα, στη Θεσσαλία οι Καραγκούνηδες συνήθιζαν να παντρεύουν τις κόρες τους στην ηλικία των 30 με 35 ετών, γιατί όσο περισσότερα εργατικά χέρια απασχολούνταν στα οικογενειακά χωράφια, τόσο περισσότερο κέρδος είχαν. Για τον ίδιο λόγο, τα αγόρια της οικογένειας βιάζονταν να 29

30 παντρευτούν, ώστε η γυναίκα τους να συμβάλλει στη δουλειά. Σε αυτές τις περιπτώσεις η γυναίκα δεν υποχρεούταν να έχει προίκα, γιατί ήταν παραγωγική, άρα αποτελούσε κέρδος για την οικογένεια. Αντίθετα, ο πατέρας που έδινε την κόρη του ζημιωνόταν από την απώλειά της, έτσι ο γαμπρός κατέβαλλε στον πεθερό του ένα ποσό, ως αποζημίωση. Σε περιπτώσεις όπως η παραπάνω παρατηρείται αντιστροφή στο θεσμό της προίκας. Δηλαδή η γυναίκα παίρνει, αντί να δίνει. Βέβαια στην πραγματικότητα ούτε παίρνει, ούτε δίνει, καθώς, σε κάθε περίπτωση, θεωρείται ιδιοκτησία που με το γάμο μεταβιβάζεται από τον πατέρα στο σύζυγο. Συνήθως οι γυναίκες στις περιοχές που ισχύει ο θεσμός της προίκας δε συμμετέχουν στην παραγωγή ή αν συμμετέχουν καταναλώνουν περισσότερα απ όσα παράγουν, οπότε αποτελούν βάρος στην οικογένεια άρα θα πρέπει να ανταμειφθεί όποιος τις επωμίζεται. Επειδή κάτι τέτοιο δεν ισχύει στην πραγματικότητα, οι γυναίκες στις παραδοσιακές αγροτικές κοινωνίες δουλεύουν σκληρότατα αν όχι πάντα, συνήθως περισσότερο από τους άντρες. Μια άλλη πιθανή απάντηση είναι πως οι συναλλαγές και δοσοληψίες του γάμου δεν είναι οικονομικής φύσης. Το συμπέρασμα λοιπόν είναι το αντίστροφο: με δεδομένο το θεσμό της προίκας ο αρχηγός της οικογένειας είναι υποχρεωμένος να στηρίξει και σε αυτό την εικόνα της μέσα στην κοινότητα. Είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει κάποιους συγκεκριμένους κανόνες και επειδή ο θεσμός είναι παράλογος και καταπιεστικός δημιουργούνται εντάσεις μέσα στην οικογένεια. Αξίζει να σημειωθεί πως αντίστοιχες εντάσεις δημιουργεί και ο «λογικός» θεσμός της εξαγοράς. Συνεπώς συμπεραίνουμε ότι πίσω και από τους δύο θεσμούς κρύβεται, καθώς είναι αρχηγός, ο πατέρας, αφού ο ίδιος καθορίζει τα διαδικαστικά της προίκας και γενικότερα του γάμου. ιαδικασία Συνοικεσίου Ήδη στα πρώτα στάδια του συνοικεσίου έπρεπε να συζητηθεί η προίκα. Η προξενήτρα (πιο συχνά) ή ο προξενητής σημείωνε πρόχειρα τα προικώα στο ξώφυλλο ή ξωφύλλι ή φατούρα, το οποίο την ημέρα των αρραβώνων σκιζόταν ώστε να συνταχτεί κανονικό προικοσύμφωνο, με υπογραφές των γονέων, του παπά και μερικών μαρτύρων. Στην πρώτη φάση του προξενιού, εφόσον υπήρχε θετική εξέλιξη, καταβαλλόταν ένα χρηματικό ποσό, το καπάρο. Συνήθως, ο γαμπρός έστελνε στη νύφη (σπανιότερα και η νύφη στο γαμπρό) δώρα, τα σημάδια. Κατά τα αγροτικά έθιμα το συνοικέσιον ετηρήθη μυστικόν μέχρις ου λάβη επίσημον κύρος, δηλαδή μέχρις ου οι μελλόνυμφοι ανταλλάξουν τα δώρα, τα σημάδια. Ο Γιαννιός μετέβη μετά της μητρός του εις το Ξηροχώριον, όπου ηγόρασε την νενομισμένην λουρίδα, αργυρόν κόσμημα, το οποίον φέρεται κάτω απο τη σιαγόνα και προσαρμόζεται επί των κροτάφων, διακρίνει δε τας αρραβωνιασμένας και τας υπανδρευμένας γυναίκας από τας αγάμους. Το κόσμημα τούτο είναι το σημάδι του γαμβρού. Η δε προξενήτρα έπρεπε να μετέβη πάλιν εις την Βαρβάραν για να προσφέρη εις την νύμφην το δώρον και λάβη παρ αυτής χρυσοποίκιλτον σακούλαν και μαντίλιον περικέντητον ως σημάδι δια τον γαμβρόν. Ευθύς δε τότε η μεν κόρη θα περιήρχετο το χωρίον επιδεικνύουσα το αργυρόν κόσμημα, ο δε νέος θα εκρέμα από την ζώνην την σακούλαν και θα εσφήνωνεν εις το σελάχι το μαντίλιον, ως σαφή του αρραβώνος μαρτύρια. (Γεωργίου Δροσίνη, Το βοτάνι της αγάπης) 30

31 Σε αυτές τις διαδικασίες υπήρχαν πράξεις με ιδιαίτερη σημασία, που σκοπό είχαν να ξορκίσουν το κακό και να διασφαλίσουν την επιτυχία του προξενιού. Για παράδειγμα, ο προξενητής ή η προξενήτρα επισκέπτεται τη νύφη κρατώντας αναμμένο φανάρι, το οποίο συνεχίζει να καίει μέχρι το τέλος της επίσκεψης. Συνήθως η προξενήτρα μεταμφιέζεται ή φοράει παράταιρες κάλτσες για να αποφύγει το μάτι. Το κόλλημα το δακτύλων της με αγιοκέρι ή το συνταίριασμα αντικειμένων που αλληλοσυμπληρώνονται ( βάλε σκούπα και φαράσι, προξενιό να μη χαλάσει ) συμβόλιζε την αδιάσπαστη ένωση των δύο νέων. Οκτώ μέρες πριν το γάμο, σε μερικές περιοχές, το κινητό μέρος της προίκας (σεντόνια, πετσέτες, κ.λπ.) μεταφερόταν στο σπίτι του γαμπρού. Σε κάποιες περιπτώσεις είχε προηγουμένως εκτεθεί στο σπίτι της νύφης. Κατά την ημέρα της μεταφοράς της προίκας ανύπαντρες κοπέλες, ενώ έβαζαν τα προικιά σε κόφες, τραγουδούσαν και τα καλωσόριζαν, στρώνοντας το νυφικό κρεβάτι. Έπειτα κάθιζαν πάνω στο κρεβάτι ένα αρσενικό παιδί και ύστερα άρχιζε το γλέντι με φαγοπότι και χορούς. Κατά τη διάρκεια της παραλαβής της προίκας ο γαμπρός έδινε στη νύφη ένα χρηματικό ποσό, ως προγαμιαία δωρεά, το οποίο ονομαζόταν «πρόγαμο, ευγενίκι, θώρετρα ή νυφίκιο». Σε άλλες περιοχές παρατηρείται η εξής διαδικασία: Μια μέρα πριν το γάμο, Σάββατο, η προίκα απλωνόταν στην αυλή της νύφης με σχοινιά, μέχρι να βασιλέψει ο ήλιος, ώστε να μάθει ο κόσμος πόσο χρυσοχέρα είναι η νύφη. Για πολλά χρόνια η νύφη και η μητέρα της ετοίμαζαν την προίκα πλέκοντας, υφαίνοντας ή αγοράζοντας ρούχα. Έτσι λοιπόν το χωριό έβλεπε και εκτιμούσε τους κόπους της μάνας. Το βράδυ μάζευαν τα προικιά και, αφού τα ξαναμετρούσαν, τα κατέγραφαν και τα τοποθετούσαν σε σεντούκια. Λίγο πριν το γάμο, ξεκινούσε πομπή με άλογα και όργανα και, μαζί με το γαμπρό και τον κουμπάρο, κατευθύνονταν προς το σπίτι της νύφης. Εκεί, ο γαμπρός συναντούσε τον πεθερό και διάβαζαν ενώπιον μαρτύρων το προικοσύμφωνο. Αν το ενέκριναν, προχωρούσε η διαδικασία. Ο πεθερός μετρούσε τα χρήματα ή τις λίρες που αναφέρονταν στο προικοσύμφωνο. Ο κουμπάρος έπαιρνε το μερίδιο της προίκας που του αναλογούσε. Μετά το τέλος της διαδικασίας η νύφη έβγαινε από το δωμάτιό της και στο χρονικό διάστημα που μεσολαβούσε η οικογένεια του γαμπρού μετέφερε την προίκα σε άλογα ή μουλάρια και ξεκινούσαν για την εκκλησία. Αφού ακολουθούσε η προίκα, τα όργανα, ο κουμπάρος, ο γαμπρός, η νύφη, οι συμπέθεροι και οι λοιποί καλεσμένοι στα μέσα της διαδρομής η προίκα προοριζόταν για το σπίτι ενώ οι υπόλοιποι προς την εκκλησία. 31

32 Στο νοτιοανατολικό Αιγαίο παρατηρείται ότι το προικοσύμφωνο ή αλλιώς «εγκλαβή», όπως ονομαζόταν, αποτελούσε καθαρά αρμοδιότητα της εκκλησίας. Ανάλογα με το τοπικό καθεστώς της κοινοτικής διοίκησης συντασσόταν από τον ιερέα της ενορίας ή από τον νοτάριο της δημογεροντίας του εκάστοτε χριστιανικού πληθυσμού. Εκτός από τους γονείς προίκα παρείχαν και άλλοι στενοί συγγενείς, κυρίως τα αδέλφια. Μαζί με την προίκα κανονίζονταν τα μερίδια της περιουσίας που θα κρατούσαν ως το θάνατό τους οι γονείς («γεροντομοίρια»). Η αρχή της «ισορροπημένης αμοιβαιότητας» υπαγόρευε την μεταβίβαση της οικίας στη πρωτότοκη κόρη, η οποία υποχρεούταν να φροντίσει τους γονείς της στα γεράματά τους. Αυτό συνέβαινε στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου. 32

33 Σύμφωνα με την κ. Κάσδαγλη, που επιμελήθηκε το πρόγραμμα διάσωσης των παλιών ελληνικών προικοσυμφώνων ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση ορισμένων νησιών της Ελλάδας, όπου προίκα δεν έδινε μόνο η νύφη, αλλά και ο γαμπρός. Μάλιστα, το σπίτι της γυναίκας το έπαιρνε ως προίκα η πρώτη κόρη, η οποία είχε την υποχρέωση να δώσει το όνομα της μητέρας της στο κορίτσι που θα γεννούσε και στην κυριότητα του οποίου θα περνούσε η προίκα της μάνας. Αντιθέτως, το σπίτι του άντρα περνούσε στην κυριότητα του γιου του, ο οποίος έπρεπε να πάρει το όνομα του παππού από την πλευρά του πατέρα. Η προίκα σε χριστιανούς και εβραίους Στα νεότερα χρόνια η προίκα αποτελούσε περιουσιακό στοιχείο το οποίο δινόταν είτε στη γυναίκα, κατά τη δική της διοίκηση και επικαρπία, είτε στον άνδρα, ο οποίος θα ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για την διαχείρισή της. Αρχικά, στον ελληνικό χριστιανικό πληθυσμό, το προικοσύμφωνο ήταν απλά ένα έγγραφο, αργότερα όμως για φορολογικούς κυρίως λόγους αποτελούσε συμβολαιογραφικό έγγραφο. Αντίθετα στους Εβραίους το προικοσύμφωνο αποτελούσε καθαρά στοιχείο του γάμου καθώς συντάσσεται ακόμα και σήμερα. Είχε τη μορφή «αξιογράφου» και εθιμικά το κρατούσε η μητέρα της νύφης. H κατάργηση του θεσμού Η προίκα ήταν έθιμο κοινωνικά αποδεκτό αν και υπήρξαν φωνές διαμαρτυρίας, όπως αυτή της εφημερίδας «Εμπρός», με το παρακάτω δημοσίευμα στις 20 Ιουλίου

34 Η εφημερίδα χαρακτηριστικά ανέφερε ότι ο αναχρονιστικός θεσμός της προίκας "καταδικάζει χιλιάδες γυναίκες να μη παντρεύονται και χιλιάδες άνδρες να μένουν γεροντοπαλλίκαρα, γιατί δεν μπορούν να σκεφτούν για γάμο, αν δεν αποκαταστήσουν τις αδερφές τους". Μοιάζει με σενάριο παλιάς ταινίας αλλά ουσιαστικά ήταν η πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας. Η πολιτεία όμως έλαβε υπ όψιν της αυτές τις φωνές μετά από 30 χρόνια. Ο νόμος 1329/83, ο οποίος ξεκίνησε να ισχύει στις 18/2/1983, όριζε ότι η συμβολή στην αντιμετώπιση των οικογενειακών αναγκών ήταν υποχρέωση και των δύο συζύγων, ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Έτσι καταργήθηκε η προίκα και εκσυγχρονίστηκε το οικογενειακό δίκαιο. Δείγματα προικοσυμφώνων Παράρτημα είγµα προικοσύµφωνου, χρονολογούµενου από το 1909 είναι το ακόλουθο, από το οποίο για ευνόητους λόγους παραλείπονται τα ονόµατα (τηρείται η γλώσσα και η ορθογραφία του προικοσύµφωνου ) Προικοσύµφωνον Σήµερον την δεκάτην ογδόην του µηνός Νοεµβρίου του έτους 1909 ηµέραν της εβδοµάδος Τετάρτην προσκληθείς ο υποφαινόµενος εφηµέριος εις την οικίαν της όπου ήτο και ο (µέλλων γαµπρός) ήκουσα παρ αυτών εγώ τε και οι µετ εµού προσκληθέντες συνυποφαινόµενοι τ ακόλουθα. Ο κύριος έχων θυγατέρα εις ώραν γάµου ονόµατι θέλει να µνηστεύσει αυτήν µετά του και προσφέρει ως προίκα της θυγατρός του εξής. 1ον Οικίαν εις άνω µαχαλάν εντελώς τετελεσµένην πλησίον της οικίας (περιγράφονται λεπτοµερώς οι γειτονικές οικίες ). 2ον 7ον (περιγράφονται λεπτοµερώς τα προικιζόµενα κτήµατα µε τα σύνορά τους ). 34

35 8ον Και µετρητά λίρας οθωµανικάς είκοσι αριθµ. 20. Εν σινή, δύο τσεντερέδες, εν ταψή, δύο βυτίνες.- Ο ( µέλλων γαµπρός ) παραδέχεται την συµφωνίαν ταύτην και υπόσχεται µέχρι της εποχής του γάµου θέλει τηρήσει τα καθήκοντα του καλού µνηστήρος και ότι όταν λάβη την προίκα θα έχει µεν αυτήν υπό την διαχείρισίν του αλλά θα φυλάτη αυτήν ως ιεράν υπό την αναπαλοτρίωτον κυριότητα της µελούσης συζύγου του εξ αµοιβέας συγκαταθέσεως. Ο γάµος γεννήσεται µετά τρεις µήνας από σήµερον και αν εν εκ των δύο µερών θελήση και αποφασίση να ακυρώσει τον αρραβώνα οφείλει να πληρώσει τω ετέρω µετζίτια αργυρά εκατον πεντήκοντα. Οι προικίζοντες υποχρεούνται να µεταβιβάσωσι τα κτήµατα προ της εποχής του γάµου εις όνοµα της µελονύµφου,οι δε µνηστήρες αµφότεροι υπόσχονται ότι δια πάσαν είτε προ του γάµου είτε µετά του γάµου (ω µη γένητο) αµφισβίτησιν ή διαφοράν αφορώσαν εις την δικαιοδοσίαν της µητροπόλεως δικαζούσης κατά τα εκκλησιαστικά νόµιµα και τα επιτόπια έθηµα. ιά δε τα κτήµατα των ανωτέρω επειδή τυγχάνουσιν της µητρός εάν εν περιπτώσει ζητήσουν τα ορφανά ανάλογον της µητρός των υπόσχεται ο πατήρ κύριος να δώση εις την θυγατέραν του ( άλλο κτήµα ). Επί πάσει εγένετο το παρόν ίνα χρησιµεύσει εν καιρώ δέοντι. Εν τη ( Ακολουθούν υπογραφές του µνηστήρα, του προικίζοντα πατέρα και των µαρτύρων. Για τους αγράµµατους βεβαιώνουν και υπογράφουν οι γνωρίζοντες γραφή ). Ακριβές αντίγραφο από τον τηρούµενο στην Κοινότητα Κώδικα Προικοσυµφώνων. Αγρότες από τη Θράκη δίνουν μεγάλη προίκα...λόγω Γαλλίας Πλούσια νύφη πρέπει να ήταν η Μαργήτσα, κόρη του Θεολόγου Δημητράκη, από τον Πλάτανο της Ανατολικής Θράκης, την οποία ο πατέρας της προίκισε το 1919, όχι μόνο με ρούχα, στρώματα, παπλώματα, σεντόνια, πετσέτες, υφάσματα μεταξωτά, αλλά και με χρυσαφικά και χωράφια. «Το ενδιαφέρον στο προικοσύμφωνο της γιαγιάς μου της Μαργήτσας είναι ότι και ο γαμπρός, δηλαδή ο παππούς μου, δίνει στη νύφη ένα χρυσό πεντόλιρο, δύο χρυσά δαχτυλίδια, μία χρυσή καρφίτσα, χρυσό ρολόι, και διαμαντένιο σταυρό με χρυσή καδένα», αναφέρει στο Αθηναϊκό Πρακτορείο η Μάρθα Αργιαντοπούλου, στα χέρια της οποία πέρασε το προικοσύμφωνο της γιαγιάς από τη θεία της. «Ο παππούς μου και η γιαγιά μου, όταν ήρθαν στην Ελλάδα δεν έφεραν μαζί τους περιουσιακά στοιχεία. Ήταν πάμφτωχοι. Φαίνεται, όμως, πως στον Πλάτανο, όπου ζούσαν, ήταν πλούσιοι. Εκείνη την εποχή είχαν καταστραφεί τα αμπέλια των Γάλλων από φυλλοξήρα και για να κάνουν κρασί αναγκάστηκαν να αγοράσουν όλη την παραγωγή σταφυλιών από τα Γανοχώρια, ανάμεσα στα οποία ήταν και ο Πλάτανος. Έτσι, μπορεί να εξηγηθεί πώς πλούτισαν οι κάτοικοι του Πλάτανου, ανάμεσα στους οποίους ήταν και ο προπάππους μου», αναφέρει η κ. Αργιαντοπούλου. Παράλληλα, τονίζει ότι «το προικί της γυναίκας ήταν σιδεροκέφαλο», δηλαδή μπορεί να διαχειριζόταν την προίκα ο άντρας, αλλά δεν μπορούσε να την εκποιήσει, διότι η κυριότητα ανήκε στη γυναίκα. Σε περίπτωση διαζυγίου, την έπαιρναν τα παιδιά ή αν δεν υπήρχαν παιδιά την έπαιρνε πίσω η γυναίκα. 35

36 Τελικά Συμπεράσματα Η ενασχόλησή μας το τρέχον τετράμηνο με το θεσμό της προίκας μας επέτρεψε να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα: Συνειδητοποιήσαμε πως πρόκειται για ένα θεσμό αναμφισβήτητα μακροβιότατο και άρρηκτα συνδεδεμένο μ αυτόν του γάμου. Ο θεσμός αυτός εξαρτάται απόλυτα από τις εκάστοτε κοινωνικοπολιτικές και οικονομικές συνθήκες. Μεταβάλλεται από τόπο σε τόπο και από εποχή σε εποχή. Θεωρούμε ότι στο μεγαλύτερο ποσοστό του μείωνε τη γυναίκα κι εμπόδιζε τη σύναψη γάμων με κριτήριο την αγάπη και την εκτίμηση. Ισχύει και στην εποχή μας, όσο κι αν δε θέλουμε να τον κατονομάζουμε. Πλέον μιλάμε για μια βοήθεια που δίνεται σε κάθε νιόπαντρο ζευγάρι και από τις δύο οικογένειες για να ανοίξουν το νέο σπιτικό. Συνηθίζεται οι γονείς του γαμπρού να αγοράζουν την κρεβατοκάμαρα του ζευγαριού και οι γονείς της νύφης τα έπιπλα. Η επιπλέον βοήθεια είναι καλοδεχούμενη κι εξαρτάται από την οικονομική κατάσταση των δύο οικογενειών. Είναι γεγονός ότι οι Έλληνες γονείς έχουν δύο στόχους στη ζωή τους: να σπουδάσουν και να παντρέψουν τα παιδιά τους, γι αυτό κι από πολύ νωρίτερα προετοιμάζονται και για τα δύο. Οι μητέρες, αν και δεν ασχολούνται πλέον με το εργόχειρο, φροντίζουν να συγκεντρώνουν αντικείμενα όπως κλινοσκεπάσματα, σερβίτσια, κατσαρόλες κ.ά. όταν τα παιδιά είναι ακόμη μικρά και σ αυτό βοηθούν ακόμη κι οι γιαγιάδες ή άλλοι πολύ στενοί συγγενείς. Ένας θεσμός όπως η προίκα που έχει γίνει συνείδηση στον Έλληνα πια δεν είναι εύκολο να πάψει να υπάρχει από τη μια στιγμή στην άλλη, όσο κι αν αντιβαίνει στη λογική. Είναι εξίσου λογικό ωστόσο οι γονείς να προσφέρουν τη βοήθειά τους στα παιδιά τους και κατά το γάμο. Συνεπώς παρατηρούμε πως ο θεσμός για να επιβιώσει, εφόσον έχει ακόμη κοινωνική αποστολή, προσαρμόζεται στις παρούσες ανάγκες της κοινωνίας μας, αποσυνδέεται από τη συμφωνία για τη σύναψη του γάμου κι αφορά πια εξίσου και τα δύο φύλα ισότιμα και προαιρετικά. Σε ό τι αφορά στη σύνταξη προικοσυμφώνων παρατηρούμε πως κι αυτά εξακολουθούν να επιβιώνουν, ονομάζονται πια «προγαμιαία συμβόλαια» και αποτελούν απαραίτητο κομμάτι των γάμων που γίνονται μεταξύ πολύ πλούσιων οικογενειών. 36

37 Βιβλιογραφία Βρεττός Λάμπρος (2003), Γάμος, γέννηση, θάνατος, στην αρχαία Ελλάδα, εκδ. Σαββάλας, Αθήνα 2ο Ενιαίο Λύκειο Αμαλιάδας (2006), Γάμος- Προίκα, ένα ταξίδι στο χώρο και στο χρόνο, Αμαλιάδα Λουκάτος Δημήτριος (1992), Εισαγωγή στην Ελληνική Λαογραφία, εκδ. ΜΙΕΤ, Αθήνα Μερακλής Μιχαήλ (2004), Ελληνική Λαογραφία, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα Μιρώ Αιμίλιος (1995), Η καθημερινή ζωή στην εποχή του Ομήρου, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα Fraceliere Robert (1995), Ο έρωτας στην αρχαία Ελλάδα, εκδ. Παπαδήμα, Αθήνα Ηλεκτρονικοί Σύνδεσμοι A%CE%B1-%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82- %CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE%CF%82-%CF%83%CE%B5- %CE%BA%CE%B9%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%B9%CF%83%CE%B C%CE%AD%CE%BD/ (11/2/13, 20:22) (11/2/13, 20:30) (10/4/13, 21:03) (12/2/13, 13:32) 37

38 (10/4/13, 21:05) (10/4/13, 21:05) (10/4/13, 21:07) (10/4/13, 21:09) 21:10) 21:12) (10/4/13, 21:13) (10/4/13, 21:15) (10/4/13, 21:17) 5/2/2013 ώρα 1:33 μ.μ. 5/2/2013 ώρα 1:22 μ.μ. 3A%2F%2Fwww.vasilika-lesvos.gr%2Fpdf%2Fproikes.pdf&ei=KusQUfC3FmK4ATzpoDQCQ&usg=AFQjCNGLBvVOH1CImRwQJFJC98kKCYXRw&sig2=UHRAVB_z0Jc2wGpPxUaLfA&bvm=bv ,d.bGE https://lh3.googleusercontent.com/mimmkmwwo_qjwqojy46mpno_rixijd75_yjr247bzvqss5d5k9_pze1wzt0rnrjw9truugdbbndomppwztvv2jyhsp_i2msrnoaohq5gnnp_gpae1wuzge 5Yw 38

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο γάμος στην αρχαία Ελλάδα σε όλες τις πόλεις-κράτη κατοχυρωνόταν με νόμο, είχε δε πρωτεύοντα ρόλο την κοινωνία. Αν και δεν ήταν υποχρεωτικός, οι νέοι έπρεπε να παντρευτούν,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Ε ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ (Ε1) ΣΤΗΝ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ Την ημέρα του γάμου μαζεύονται οι κοπέλες στο σπίτι της νύφης και την ντύνουν. Μετά η μάνα της, της πλένει τα πόδια για να

Διαβάστε περισσότερα

Στεμνίτσα, ο τόπος μας

Στεμνίτσα, ο τόπος μας Στεμνίτσα, ο τόπος μας Εκπαιδευτικό πρόγραμμα εξοικείωσης των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες Αύγουστος 2007 (Υπό την αιγίδα του Δήμου Τρικολώνων) οι πρωταγωνιστές ο Mάριος ο Σπύρος η Δέσποινα η Μυρτώ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2009 2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 2 Διάρκεια: 2 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος;

Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Ο Αετός της Μάνης - Σας βλέπω πάρα πολύ ζωντανό και πολύ φιλόξενο. Έτσι είναι πάντα ο Ανδρέας Μαστοράκος; Πρώτα, πρώτα είμαι άνθρωπος. Γεννήθηκα από φτωχή οικογένεια. Υπέφερα πολύ. Από 10 χρονών εργαζόμουν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΚΡΑΤΙΚΑ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2009-2010 Μάθημα: Ελληνικά Επίπεδο: 4 Διάρκεια; 2.30 ώρες Ημερομηνία:

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ Φεβρουάριος 2012 ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Οικογένειας: Εμμανουήλ Τσαλίκη + Μαρίας Θεολόγου (Όπως τα κατέθεσε προφορικά η κ. Ιωάννα Τσαλίκη, εγγονή του Εμμανουήλ Τσαλίκη, τον Αύγουστο του 2011) Οικογενειακή φωτογραφία στη Λέρο,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΕΡΩΤΗΣΗ 1 ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) Οκτώβριος 2010 Η 17χρονη σήμερα Α, δημοσιεύει,

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου

Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας Πιστοποίηση Επάρκειας της Ελληνομάθειας 18 Ιανουαρίου 2013 A2 Κείμενα Κατανόησης Γραπτού Λόγου Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Διάρκεια Εξέτασης 30 λεπτά Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Διαβάζετε

Διαβάστε περισσότερα

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά.

Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. Οι τεμπέληδες άνθρωποι είναι κατάρα. Πιάστε δουλειά. illbehonest.com/greek Tim Conway Αδέλφια, λέει πιάστε δουλειά Αδέλφια, αυτό είναι που μας λέει εδώ. Κοίταξε το επόμενο πράγμα που είναι στο εδάφιο 28

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις

ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση. Άρθρο 2 Προϋποθέσεις ΠΡΟΤΑΣΗ ΝΟΜΟΥ «ΣΥΜΦΩΝΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ» Άρθρο 1 Σύσταση Η συμφωνία δύο ενηλίκων προσώπων, διαφορετικού ή του ιδίου φύλου, με την οποία οργανώνουν τη συμβίωσή τους (σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης) καταρτίζεται

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου)

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) Οκτώβριος 2011 ΟΝΟΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Ο ΠΕΡΙ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΣ ΝΟΜΟΣ/ Ο ΠΕΡΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗΣ ΔΙΑΔΟΧΗΣ ΝΟΜΟΣ ΜΕΡΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 02 Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ

ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8-12 ΕΤΩΝ Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ 8 - ΕΤΩΝ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΕΙΡΑ Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Μ Ν Α Δ Ε Σ Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν

κόσμου τους θυσαυρούς που δεν μες στο μουσείο, μες στο μουσείο μια μερα μπήκα με φόρα κι εγω, μη με τραβάτε μη μου κολλάτε, απ το μουσείο δεν θέλω Στο Μουσείο να βγω. Τρέχω Οδηγίες προς τους εκπαιδευτικούς τρέχω μές στα δωμάτια, μ

Διαβάστε περισσότερα

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης

Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Επίσκεψη στο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης Την Πέµπτη 24 του Οκτώβρη επισκεφτήκαµε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης που βρίσκεται σε ένα χωριό της Πάφου τη Γεροσκήπου. Εκεί έχει πολλά αντικείµενα που χρησιµοποιούσαν οι

Διαβάστε περισσότερα

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια»

«Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 «Το δαμαλάκι με τα χρυσά πόδια» (Ρόδος Δωδεκάνησα) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #39 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ

ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ. (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΝΟΜΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΥΠΡΟΥ (Εξετάσεις σύμφωνα με το άρθρο 5 του περί Δικηγόρων Νόμου) ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ (Να απαντηθούν τέσσερις από τις έξι ερωτήσεις) ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΕΡΩΤΗΣΗ 1 Α. Ο Α και η Β τέλεσαν το γάμο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Ι ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΑΦΟΥ Σχολική χρονιά: 2013-2014 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ Εργασία από τα παιδιά της Γ2 Υπεύθυνη δασκάλα: Χριστίνα Αγαθοκλέους Ο παπλωματάς Ο παπλωματάς είναι ένα από τα παραδοσιακά επαγγέλματα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ

Διαβάστε περισσότερα

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι

Βούλα Μάστορη. Ένα γεμάτο μέλια χεράκι 1 Σειρά Σπουργιτάκια Εκδόσεις Πατάκη Ένα γεμάτο μέλια χεράκι Βούλα Μάστορη Εικονογράφηση: Σπύρος Γούσης Σελ. 91 Δραστηριότητες για Γ & Δ τάξη Συγγραφέας: Η Βούλα Μάστορη γεννήθηκε στο Αγρίνιο. Πέρασε τα

Διαβάστε περισσότερα

Οι Γάμοι Της Χρονιάς... Ποιοι παντρεύτηκαν το 2010 Πληροφορίες από το site www.yupi.gr& www.kontra.gr

Οι Γάμοι Της Χρονιάς... Ποιοι παντρεύτηκαν το 2010 Πληροφορίες από το site www.yupi.gr& www.kontra.gr Οι Γάμοι Της Χρονιάς... Ποιοι παντρεύτηκαν το 2010 Πληροφορίες από το site www.yupi.gr& www.kontra.gr Μιχάλης Μουρουτσος - Αναστασία Περράκη Την Κυριακή, 5 Σεπτεμβρίου, η Αναστασία Περράκη και ο Μιχάλης

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1 Η ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΡΟΟΙΜΙΟ Στην 1 η Ενότητα ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - αναφέρουμε βασικές αλλά σημαντικές πληροφορίες για την επιχειρηματική και την κοινωνική ζωή στην Ελλάδα. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο.

Δουλεύει, τοποθετώντας τούβλα το ένα πάνω στο άλλο. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Δ Παραδείγματα με συμπληρωμένα Φύλλα εργασίας Φύλλο εργασίας Α α. Συμπληρώστε τον παρακάτω πίνακα, χρησιμοποιώντας τη φαντασία σας. Δώστε ταυτότητα στο παιδί της φωτογραφίας. Όνομα Ίντιρα Ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου

για παιδιά (8-12 ετών) Κατανόηση γραπτού λόγου Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Διάρκεια: 30 λεπτά Επίπεδο Α1 για παιδιά (8-12 ετών) Ερώτημα 1 (7 μονάδες) Η Χαρά γράφει ένα γράμμα στη Νικολέτα. Θέλεις να δεις αν καταλαβαίνεις αυτά που διαβάζεις, γι αυτό σημειώνεις

Διαβάστε περισσότερα

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011)

3 ο βραβείο ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ. Βασιλεία Παπασταύρου. 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΤΑΜΟΥΛΗ 1 ος Πανελλήνιος διαγωνισμός λογοτεχνικής έκφρασης για παιδιά (2010-2011) 3 ο βραβείο Βασιλεία Παπασταύρου 1 ο Δημοτικό Σχολείο Ν. Ερυθραίας 2 Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ο Καραγκιόζης

Διαβάστε περισσότερα

Δήλωση Στοιχείων Ακινήτων (Έντυπο Ε9) - Περιουσιολόγιο

Δήλωση Στοιχείων Ακινήτων (Έντυπο Ε9) - Περιουσιολόγιο ΓΕΝΙΚΑ Είναι κοινή αντίληψη ότι στη Χώρα μας είναι απαραίτητη η καταγραφή των ακινήτων, στην οποία πρέπει να προσδιορίζονται τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου και ο ιδιοκτήτης του, έτσι ώστε να δημιουργηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΚΟΣΤΙΖΕΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΛΟΓΩ ΔΩΡΕΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΓΓΟΝΙΑ ΑΠΟ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2007

ΤΙ ΚΟΣΤΙΖΕΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΛΟΓΩ ΔΩΡΕΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΓΓΟΝΙΑ ΑΠΟ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2007 ΤΙ ΚΟΣΤΙΖΕΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΛΟΓΩ ΔΩΡΕΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΑΙ ΕΓΓΟΝΙΑ ΑΠΟ 1 ΜΑΡΤΙΟΥ 2007 Από την 1 Μαρτίου 2007 άλλαξαν οι κλίμακες φόρου κληρονομιών δωρεών, γονικών παροχών, αλλά και το ύψος της γονικής

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Προσκλήσεις και ευχές Ενότητα: Κοινωνικές σχέσεις (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ 2011 ΠΛΑΤΑΝΙΑ (ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ)

ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ 2011 ΠΛΑΤΑΝΙΑ (ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ) Υπό την Υψηλή Προστασία του Προέδρου της Δημοκρατίας ΣΩΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΥΠΡΟΥ 71 ον ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΡΟΣΚΟΠΩΝ ΚΑΙΜΑΚΛΙΟΥ Τ.Θ. 29628, 1721, ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΤΗΛ.: +357.22.439620 EMAIL: 71scouts@gmail.com ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΗ 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης

ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης 28 ΝΕΚΡΟΛΟΓΙΕΣ ΙΩΑΝΝΑ ΑΓΙΑΝΟΓΛΟΥ (1918-2009) Ό θάνατος τής Ιωάννας Άγιάνογλου, τής αγαπημένης μας Γιαννούλας, σφραγίζει μέ διακριτικότητα το τέλος μιας ολόκληρης εποχής. Χωρίς ποτέ να διεκδικήσει ρόλο

Διαβάστε περισσότερα

Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν;

Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν; 5. Αρραβωνιάστηκαν και θα παντρευτούν Πού βρίσκονται οι άνθρωποι στη φωτογραφία; Τι φοράνε και τι κάνουν; Η Χριστίνα πήγε στο γάμο μιας θείας της με τους γονείς της, αλλά ο Δημήτρης δεν πήγε μαζί τους.

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:...

Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... 20 κλασικά αλλά και καινούρια παραμύθια με πριγκίπισσες Το βιβλίο αυτό ανήκει στην:... ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟΥ: PRINCESS STORIES Από τις Εκδόσεις Igloo Books, Μεγάλη Βρετανία 2009 ΤΙΤΛΟΣ BIBΛΙΟΥ: Ιστορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι.

Χριστός Ανέστη. Έχουμε αληθινό πρόβλημα όταν έρχεται στην διαχείριση των χρημάτων. Οι περισσότεροι από μας είμαστε σοβαρά χρεωμένοι. Αγαπημένοι μου εν Χριστώ Χριστός Ανέστη Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα αλλαγή όσον αφορά στο θέμα της διαχείρισης χρημάτων. Οι στατιστικές των χρεών στις ΗΠΑ (Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής) είναι συγκλονιστικές.

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας

Χρόνια πολλά! Το πιο τρελό ταξίδι! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας Το πιο τρελό ταξίδι! Γιατί όλοι οι μεγάλοι στο ξεκίνημα υπήρξαν παιδιά (λίγοι όμως το θυμούνται) Χρόνια πολλά! Σχολική εφημερίδα του Ολοήμερου Τμήματος του 7ου Δημοτικού Σχολείου Θήβας [Δεκέμβριος 2013

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό:

Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: Ο Τοτός και ο Μπόμπος εξετάζονται από το δάσκαλό τους. Ο Μπόμπος βγαίνει από την αίθουσα και λέει στον Τοτό: - "Η πρώτη απάντηση είναι 1821, η δεύτερη Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και η τρίτη δεν ξέρουμε ερευνάται

Διαβάστε περισσότερα

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ

ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ ΖΑΚ ΠΡΕΒΕΡ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ Πήγα στην αγορά με τα πουλιά Κι αγόρασα πουλιά Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα λουλούδια Κι αγόρασα λουλούδια Για σένα αγάπη μου Πήγα στην αγορά με τα σιδερικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος»

Ο εγωιστής γίγαντας. Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία. Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης. «Αλέξανδρος Δελμούζος» Ο εγωιστής γίγαντας Μεταγραφή : Γλυμίτσα Ευθυμία Διδασκαλείο Δημοτικής Εκπαίδευσης «Αλέξανδρος Δελμούζος» 2010-2011 Κάθε απόγευμα μετά από το σχολείο τα παιδιά πήγαιναν για να παίξουν στον κήπο του γίγαντα.

Διαβάστε περισσότερα

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων!

OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ. Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! Γιορτές της φύσης. & των ανθρώπων! OPΓANΩΣH: ΠOΛITIΣTIKOΣ ΣYΛΛOΓOΣ ΓEPΓEPHΣ Στο Pούβα... Γιορτές της φύσης Γιορτές της φύσης & των ανθρώπων! & των ανθρώπων! συνδιοργάνωση Kαλοκαίρι 2012 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΕΡΓΕΡΗΣ Και να αδερφέ μου που

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ Ο Θεός είπε ότι "δεν είναι καλό να είναι μόνος ο Αδάμ", και έπλασε την πρώτη γυναίκα από τα πλευρά του, για να είναι βοηθός του (Βιβλίο της

Διαβάστε περισσότερα

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ

17.Α.ΜΕΓΑΛΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΤΟ 1 - ΧΑΤΖΗΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΜΑΡΙΑ Μια φορά η δασκάλα του Τοτού του είπε να γράψει 3 προτάσεις. Όταν πήγε σπίτι του ρωτάει τη μαμά του που έκανε δουλειές: - Μαμά πες μου μια πρόταση. - Άσε με τώρα, δεν μπορώ. Ο Τοτός τη γράφει. Μετά πηγαίνει

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις

Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Η ΚΛΗΤΙΚΗ: Λειτουργίες - Χρήσεις Όταν φωνάζουμε κάποιον ή του απευθύνουμε το λόγο, λέμε το όνομα του στην ΚΛΗΤΙΚΗ. Γιώργο, μ' ακούς: Καθίστε, κύριε Παυλίδη! Παιδιά! Ησυχία! Συχνά τον αποκαλούμε όχι με

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Project: COMPASS 510858-LLP-1-AT-LEONARDO-LMP ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ Αυτό το ερωτηµατολόγιο έχει σαν στόχο να εξασφαλίσει σηµαντικές πληροφορίες πάνω στις ειδικές ανάγκες υποστήριξης που έχει η νεολαία η

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ

ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΔΙΚΑΙ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ti ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΙΣΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΔΥΟ ΦΥΛΩΝ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Ενηλικίωση - Γάμος, σελ. 8 2. Σχέσεις των συζύγων που προκύπτουν απ' το γάμο, σελ. 14 3. Περιουσιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΤΟ ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΧΑΤΣΙΟΥΛΗ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ ΒΕΡΟΙΑ 2008 Φ2 Μιχαήλ Γεωργίου Χατσιούλης ( Α.2 ) Αικατερίνη Κωνσταντίνου Γιώβου ( Γ.2 ) Γεώργιος Μιχαήλ Χατσιούλης (Α.2.1)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16. «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 «Η κόρη η μονάχη» (Καστοριά - Μακεδονία) Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #16 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις

Ενότητα 6: Αγορές και ψώνια. 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Τι αγοράζετε σε κάθε μαγαζί; Ταιριάξτε τις λέξεις 1. Ένα τετράδιο 2. Μια κόκκινη φούστα 3. Ένα βιβλίο 4. Μια εφημερίδα 5. Ένα εισιτήριο για το αεροπλάνο 6. Ένα κιλό πατάτες 7. Ψωμί 8. Κοτόπουλο 9. Μια

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών»

Θέµα: «Φορολογία Οµογενών» Προς :Αξιότιµο Υπουργό Οικονοµικών κ. Ιωάννη Στουρνάρα Βιέννη, 14.12.2012 Αρ. πρωτ.: 29/2012 Κοιν.: Αξ.κ Αντώνη Σαµαρά, Πρωθυπουργό της Ελλάδας Αξ.κ. Γιώργο Μαυραγάνη, Υφυπουργό Οικονοµικών Αξ.κ. Κωνσταντίνο

Διαβάστε περισσότερα

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου

αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου αντονυμ ίες ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΈΣ Α Ό Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Κανίναζ Se* μ* αχαη&ω. Κανένας ε^ ρου r $fr m - Ποιος είσαι; - Ποιοι είστε; - Ο Πέτρος. - Ο Αλέξανδρος και ο Τάσος. - Ποιον θέλεις; - Ποιους θέλετε; A - Τον Αλέξανδρο.

Διαβάστε περισσότερα

Επέκταση παραλλαγών 4, 5 και 6 του Fresco, για 2-4 παίκτες ηλικίας 10 ετών και άνω

Επέκταση παραλλαγών 4, 5 και 6 του Fresco, για 2-4 παίκτες ηλικίας 10 ετών και άνω Επέκταση παραλλαγών 4, 5 και 6 του Fresco, για 2-4 παίκτες ηλικίας 10 ετών και άνω Στο εγχειρίδιο αυτό, θα βρείτε τους κανόνες της επέκτασης παραλλαγών 4, 5 και 6. Μόνο οι αλλαγές στους κανόνες και τυχόν

Διαβάστε περισσότερα

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια.

Aνοίγει η αυλαία. Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. 3E ERGASION_XPress_Hamster_temp.qxp 27/04/2011 3:02 μ.μ. Page 1 Aνοίγει η αυλαία Βρες λέξεις που να ανήκουν στην ίδια οικογένεια με τις λέξεις που βρίσκονται στα αστεράκια. θέατρο παράσταση σκηνή χορός

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΛΩΣΗ περιουσιακής κατάστασης έτους 2010 κατά το άρθρο 2 του ν. 3213/2003 (ΦΕΚ 309 Α )

ΔΗΛΩΣΗ περιουσιακής κατάστασης έτους 2010 κατά το άρθρο 2 του ν. 3213/2003 (ΦΕΚ 309 Α ) ΔΗΛΩΣΗ περιουσιακής κατάστασης έτους 2010 κατά το άρθρο 2 του ν. 3213/2003 (ΦΕΚ 309 Α ) Παραλήπτης της δήλωσης: Επιτροπή Ελέγχου Δήλωσης Περιουσιακής Κατάστασης (άρθρο 3, παρ. 2 του ν. 3213/2003 (ΦΕΚ 309

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ»

2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» 2 ο ΒΡΑΒΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΚΟΤΣΙΡΑ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΑΝΝΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΠΕΙΡΑΙΑ Β ΤΑΞΗ ΤΙΤΛΟΣ: «ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ-ΜΕΤΑΠΟΙΗΣΕΙΣ ΜΑΙΡΗ» Δεν είχε καλά χαράξει και η κυρία Μαίρη άνοιξε το μαγαζί. Πέταξε τα

Διαβάστε περισσότερα

λέω, λες... /πάω, πας...

λέω, λες... /πάω, πας... Ασκήσεις Μαθήματα 13 15 Καταλάβατε τα μαθήματα; 1 (α) Η Μαρία και η Ελένη δε θα πάνε στο σινεμά. (β) Η Μαρία και η Ελένη θα πάνε στο ζαχαροπλαστείο. (γ) Η Μαρία και η Ελένη θα πάνε στο σινεμά. (δ) Η Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Πληροφοριακό έντυπο για οικογενειακή επανένωση πολίτη τρίτης χώρας που κατοικεί νομίμως στην Ελλάδα με σύζυγο και τέκνα Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αριθμός Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη

Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ. Ο Μικρός Πρίγκιπας. Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα. Διασκευή: Ανδρονίκη Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Ο Μικρός Πρίγκιπας Μετάφραση: Μελίνα Καρακώστα Διασκευή: Ανδρονίκη 2 Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένα νεαρό αγόρι, που του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει. Μια μέρα ζωγράφισε ένα βόα

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία;

Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Τι σημαίνει αστικά πεδία σε μετάβαση για εσάς και την καλλιτεχνική σας δημιουργία; Δύσκολη ερώτηση Για την καλλιτεχνική μου δημιουργία δεν παίζει κανένα ρόλο. Αυτό που με πικραίνει είναι ότι έζησα την

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους

Μάθημα 1. Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους Μάθημα 1 Ας γνωριστούμε λοιπόν!!! Σήμερα συναντιόμαστε για πρώτη φορά. Μαζί θα περάσουμε τους επόμενους μήνες και θα μοιραστούμε πολλά! Ας γνωριστούμε λοιπόν. Ο καθένας από εμάς ας πει λίγα λόγια για τον

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΛΟΝΥΜΦΩΝ ΓΙΑ ΤΕΛΕΣΗ ΓΑΜΟΥ (Οι μελλόνυμφοι είναι υποχρεωμένοι να συμπληρώσουν ξεχωριστή φόρμα)

ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΛΟΝΥΜΦΩΝ ΓΙΑ ΤΕΛΕΣΗ ΓΑΜΟΥ (Οι μελλόνυμφοι είναι υποχρεωμένοι να συμπληρώσουν ξεχωριστή φόρμα) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΝΟΜΟΣ ΚΥΚΛΑΔΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΟΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΛΛΟΝΥΜΦΩΝ ΓΙΑ ΤΕΛΕΣΗ ΓΑΜΟΥ (Οι μελλόνυμφοι είναι υποχρεωμένοι να συμπληρώσουν ξεχωριστή φόρμα) ΕΠΩΝΥΜΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 07 ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΕΑ1ΔΑ 1. «Εφτά τραγούδια θα σου πω» Στίχου Μ. Κακογιάννης Μουσική: Μ. Χατζιδάκις Τραγούδι: Αναστασία Παιχνίδια - Διασκέδαση

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαιρινές διακοπές

Καλοκαιρινές διακοπές Καλοκαιρινές διακοπές Βιβλία γνώσεων και δραστηριοτήτων για παιδιά προσχολικής ηλικίας και Δημοτικού Tα βιβλία θα τα βρείτε στο βιβλιοπωλείο: ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟΥ Για παιδιά 0-5 ετών Πάνινα βιβλία 0-3

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο

ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ Αγαπητό μου ημερολόγιο Ήρθε ο Γενάρης και ο ήλιος κρύφτηκε αμέσως πίσω από τα σύννεφα. Οι φίλοι του οι συλλέκτες τον περιμένουν με αγωνία αλλά απ ότι φαίνετε θα συνεχίσουν να τον περιμένουν

Διαβάστε περισσότερα

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς.

Αι πρωτόψωμο και τιμημένο Πιοσ(ΐ) τίμ(η) σι ου θιός κι ου κόσμους Ετσι να τ(ι)μάει και η νύφ(η) τα πιθιρικά τς. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κυρίες και κύριοι σύνεδροι, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο έθιμο και στον παραδοσιακό χορό του πρωτοψώματος, που γινόταν και γίνεται την παραμονή του γάμου. Είναι ένα έθιμο, που ακόμη και σήμερα

Διαβάστε περισσότερα

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει;

Αναδρομή. Τι γνωρίζετε για τη δυνατότητα «κλήσης» αλγορίθμων; Τι νόημα έχει; ΜΑΘΗΜΑ 7 Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο Αναδρομή Σ χ ο λ ι κ ο Β ι β λ ι ο ΥΠΟΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2.7: ΕΝΤΟΛΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΕΣ ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΥ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟI 2.2.7.5: Κλήση αλγορίθμου από αλγόριθμο 2.2.7.6: Αναδρομή εισαγωγη

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες

Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Ο Τόμπυ και οι Μέλισσες Είναι άνοιξη και, όπως και πέρυσι, ο Τόμπυ επισκέπτεται τον θείο του στο αγρόκτημα. «Επιτέλους, έχω διακοπές!» φωνάζει ο Τόμπυ. Ανυπομονεί να ξαναδεί την αγαπημένη του αγελάδα,

Διαβάστε περισσότερα

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών

Κυρούδη Λαμπρινή. Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών Κυρούδη Λαμπρινή Η επίδραση του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ Η έρευνα αυτή διαπραγματεύεται, θέλοντας να εξηγήσει τα εξής θέματα:- Ο ρόλος του φωτός στην ανάπτυξη των φυτών-

Διαβάστε περισσότερα

Ejercicios de Gramática

Ejercicios de Gramática 1. Γραψτε το σωστό άρθρο Παιδί Φοιτητής Ελλάδα Έλληνας Μαδρίτη Λολούδι Αναπτήρας Παλτό Νερό Άνθρωπος Βιβλίο Γυναίκα Άντρας Σχολείο Βιβλιοθήκη Μάθημα Λέξη Γλώσσα Σπίτι Λογαριασμός Λόγος Κόρη Ήλιος Παραλία

Διαβάστε περισσότερα

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι.

0001 00:00:11:17 00:00:13:23. Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18. Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10. Ναι. 0001 00:00:11:17 00:00:13:23 Έλα δω να δεις. 0002 00:00:13:23 00:00:15:18 Η Χλόη είναι αυτή; 0003 00:00:16:21 00:00:18:10 Ναι. 0004 00:01:06:17 00:01:07:17 Σου έδειξα τη φωτογραφία; 0005 00:01:07:17 00:01:10:10

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που νοιάζεται για όλους Ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην πόλη της Άμαθούντας*. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς χριστιανοί. Ο πατέρας του ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Περιεχόμενα. Μέσα στο Κουτί. Εισαγωγή... 2. Στόχος... 2. Μέσα στο Κουτί... 2. Οι Κάρτες... 3. Περιγραφή των Καρτών... 3. Επιβίβαση!...

Εισαγωγή. Περιεχόμενα. Μέσα στο Κουτί. Εισαγωγή... 2. Στόχος... 2. Μέσα στο Κουτί... 2. Οι Κάρτες... 3. Περιγραφή των Καρτών... 3. Επιβίβαση!... Αριθμός Παικτών: 2-4 Χρόνος Παιχνιδιού: 45 λεπτά Ηλικίες: 12 και άνω Περιεχόμενα Εισαγωγή................................... 2 Στόχος..................................... 2 Μέσα στο Κουτί...............................

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την. Μάρτιος, 2014

Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την. Μάρτιος, 2014 Ανάλυση αποτελεσμάτων Έρευνας Αγοράς για την Μάρτιος, 2014 Μέλος Του ομίλου εταιρειών παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών Cypronetwork Του ΣΕΔΕΑΚ και της ESOMAR Σύνοψη Αποτελεσμάτων 1 Σύμφωνα με τα αποτελέσματα

Διαβάστε περισσότερα