Πολιτιστική Διαχείριση στο Χώρο των Μουσείων και η Συμβολή των Δήμων Η Περίπτωση της «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πολιτιστική Διαχείριση στο Χώρο των Μουσείων και η Συμβολή των Δήμων Η Περίπτωση της «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων"

Transcript

1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Πολιτιστική Διαχείριση στο Χώρο των Μουσείων και η Συμβολή των Δήμων Η Περίπτωση της «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων Μαρία Φραγγεδάκη Επιβλέπων: Δρ Ιωάννης Ιωαννίδης Γ Εκπαιδευτική Σειρά ΑΘΗΝΑ 2010

2 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ABSTRACT ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ :ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: ΌΨΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Εννοιολογικό Περιεχόμενο του Πολιτισμού και της Κουλτούρας Πολιτιστικά Αγαθά Πολιτιστική Πολιτική Γενικά Κρατικοί Φορείς Πολιτιστικής Πολιτικής Πολιτιστική Πολιτική και Φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΜΟΥΣΕΙΩΝ Μουσείο: Εννοιοδοτήσεις και Νομοθετικό Πλαίσιο Διαχείρισης Η Διαχείριση στο Εσωτερικό Περιβάλλον των Μουσείων Η Οικονομική Συνιστώσα της Διαχείρισης Σύγχρονες Τάσεις Διαχείρισης - Μάρκετινγκ μουσείων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ Ο Ρόλος της Πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης στην Πολιτιστική Ανάπτυξη Τα Μουσεία ως Μοχλός Τοπικής Ανάπτυξης Μια Νέα Προσέγγιση: «Το Μουσείο Αστικής Συλλογικότητας» ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Ο ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ Οι Πολιτιστικές Δράσεις του Δήμου Ο Πολιτιστικός Οργανισμός του Δήμου Αθηναίων

3 4.3. Τα μουσεία του Δήμου Αθηναίων ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ: ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΗΣ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» Ιστορική Αναδρομή Θεσμικό Πλαίσιο Λειτουργίας Αποστολή και στόχοι της «Τεχνόπολις» Οργανωτική διάρθρωση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6: ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» Οι Χώροι και η Επιλογή των Εκδηλώσεων Παρουσίαση των Χώρων Παρουσίαση των Εκδηλώσεων Κριτήρια Επιλογής των Εκδηλώσεων Στρατηγική Επικοινωνίας Μάρκετινγκ Οικονομική Διαχείριση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7 : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Αξιολόγηση Υπάρχουσας Κατάστασης ( SWOT Analysis) Εισαγωγικά Δυνατά και Αδύνατα Σημεία Ευκαιρίες και Απειλές Διατύπωση Συμπερασμάτων ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1: ΚΑΤΟΨΗ ΤΗΣ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ» ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2: ΧΑΡΤΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΥΤΕΡΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΗΣ «ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ»

4 ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΙΚΟΝΩΝ Εικόνα 1. Η "Σφαίρα της Χιλιετίας" Εικόνα 2. Η Αυλή Εικόνα 3. Αίθουσα Γιάννης Ρίτσος - Αμφιθέατρο Εικόνα 4. Αίθουσα "Άγγελος Σικελιανός" Εικόνα 5. Αίθουσα "Τάκης Παπατσώνης" Εικόνα 6. Αίθουσα "Κωνσταντίνος Καβάφης" Εικόνα 7. Αίθουσα "Κωστής Παλαμάς" Εικόνα 8. Αίθουσα "Νίκος Γκάτσος" Εικόνα 9. Σιδηρουργείο Εικόνα 10. "Τεχνοπωλήσεις" Εικόνα 11. "Gaz a l'eau" Εικόνα 12. Η Αφίσα της Έκθεσης "Bodies Εικόνα 13. Η Αφίσα του Διεθνούς Φεστιβάλ Κόμικς Εικόνα 14. Η Αφίσα του Ευρωπαϊκού Φεστιβάλ Τζαζ Εικόνα 15. Η Aφίσα του Athens Video Art Festival ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Διάγραμμα 1 Οργανωσιακή Δομή "Τεχνόπολις" Διάγραμμα 2 Κατανομή Προσωπικού "Τεχνόπολις" Διάγραμμα 3: Κατανομή Εσόδων Διάγραμμα 4: Κατανομή Εξόδων

5 Διάγραμμα 5: Ανάλυση Υφιστάμενης Κατάστασης «Τεχνόπολις»

6 ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΩΝ ΑΕ ΔΕΦΑ ΕΣΥΕ ΚΔΚ ΚΕΔΚΕ ΜΜΕ Τ.Α. ΟΝΑ ΟΤΑ ΠΟΔΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΦΩΤΑΕΡΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΕΣΑ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΟΡΓΑΝΣΜΟΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΣΗΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ 6

7 Περίληψη Η άσκηση μιας πολιτικής στον τομέα του πολιτισμού πρέπει να συμπεριλαμβάνει απαραίτητα την προστασία και ενίσχυση πολιτιστικών οργανώσεων όπως τα μουσεία. Τα τελευταία αποτελούν στις μέρες μας όχι μόνο χώρους διατήρησης και έκθεσης πολιτιστικών αγαθών, αλλά και χώρους παραγωγής πολιτισμού που συμβάλλουν στην πολιτιστική και όχι μόνο ανάπτυξη της κοινωνίας. Αποτελεί λοιπόν αίτημα των τοπικών κοινωνιών η δημιουργία και λειτουργία μουσείων στους κόλπους τους, αρμοδιότητα που ανήκει πλέον στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στα πλαίσια αυτά πολλοί είναι οι Δήμοι που επιλέγουν να ιδρύσουν και να λειτουργήσουν τοπικά μουσεία, ενισχύοντας έτσι την ποιότητα ζωής των δημοτών και συμβάλλοντας στην κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη. Στο πρίσμα αυτό εξετάζεται η περίπτωση του Δήμου Αθηναίου στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκουν τοπικά μουσεία, τα οποία τα διαχειρίζεται μέσω του «Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων», καθώς και το βιομηχανικό μουσείο και πολιτιστικό χώρο διοργάνωσης εκδηλώσεων «Τεχνόπολις», τον οποίο διαχειρίζεται μέσα από την «Τεχνόπολις Ανώνυμη Εταιρεία Προστασίας και Ανάδειξης Βιομηχανικού Αρχαιολογικού Πάρκου Γκάζι»», η περίπτωση της οποίας μελετάται στην παρούσα εργασία. Πιο συγκεκριμένα διερευνώνται και αναλύονται: Η συμβολή του Δήμου Αθηναίων στην διαχείριση των πολιτιστικών πόρων της «Τεχνόπολις», ούτως ώστε να υλοποιούνται καλύτερα οι διάφορες λειτουργίες της. Η συμβολή της «Τεχνόπολις» στην πολιτιστική, οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας και στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της. Λέξεις Κλειδιά Πολιτιστική Διαχείριση, Μουσεία, Τοπική Ανάπτυξη, Δήμοι, Αθηναίων, Αναπτυξιακή λειτουργία «Τεχνόπολις» Δήμου 7

8 Abstract A cultural policy definitely involves the protection and support of cultural organizations such as museums. Museums are not simply places to home and exhibit items of cultural interest, but cultural centers that play an important developmental role in a city. The operation of museums is therefore a modern demand of local societies, the responsibility for which often lies with Local Governments. In this perspective, several municipalities choose to open and manage local museums, thus boosting the quality of life in their premises and contributing to social, cultural and financial development. This paper focuses on the case of the Municipality of Athens, which has authority over local municipal museums and manages them through its Cultural Organization- City of Athens Cultural Organization. Our special focus is on Technopolis, an industrial museum as well as a multipurpose cultural space that organizes cultural and technological exhibitions and events, which is run by the municipal Company Technopolis - Municipal Enterprise for the Protection and Promotion of the Athens Gazi Industrial Archaeological Park Ltd. The study and analysis focuses more specifically on the following: How the municipality of Athens contributes to the management of Technopolis and its resources How Technopolis contributes to the cultural, economic and social development of local society and the improvement of its citizens quality of life. Key words Cultural management, Museums, Local Development, Municipalities, Technopolis Athens, Municipal Museum, Developmental function 8

9 Εισαγωγή Στις σύγχρονες κοινωνίες οι άνθρωποι αναπτύσσουν στον ελεύθερο χρόνο τους μια σειρά από ποικίλες ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Οι πολιτιστικοί πόροι δύνανται να αποτελέσουν πηγή αυτών των δραστηριοτήτων, δεδομένου του ανεκτίμητου εκπαιδευτικού και ψυχαγωγικού τους χαρακτήρα. Αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία, θέατρα, αίθουσες κινηματογράφου, και άλλοι χώροι προβολής και παραγωγής Πολιτισμού στέκονται ανταγωνιστές στην προσπάθεια τους να προσελκύσουν και να διατηρήσουν το κοινό τους. Για το λόγο αυτό εφαρμόζουν στρατηγικές διαχείρισης των λειτουργιών τους και τεχνικές επικοινωνίας ώστε να επιτύχουν αυτόν τον στόχο. Πέρα όμως από την εκπαιδευτική τους αξία η οποία αποτελεί μοχλό της πολιτιστικής ανάπτυξης του τόπου, χώροι όπως τα μουσεία δύνανται να συμβάλλουν αποφασιστικά στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της περιοχής τους. Για μια πόλη λοιπόν η ίδρυση και λειτουργία ενός μουσείου συμβάλλει τα μέγιστα τόσο στην βελτίωση της ποιότητας ζωής όσο και στην οικονομική της μεγέθυνση και ανάπτυξη. Επομένως οι Δήμοι που στοχεύουν στην περαιτέρω ανάπτυξη του χώρου της ευθύνης τους κρίνουν σκόπιμη την ίδρυση και διαχείριση τέτοιων πολιτιστικών οργανισμών. Στο πλαίσιο αυτό η παρούσα μελέτη εξετάζει την συμβολή του Δήμου Αθηναίων στην διαχείριση των πολιτιστικών του οργανισμών και συγκεκριμένα των μουσείων μέσα από τη μελέτη περίπτωσης της «Τεχνόπολις». Σκοπός της μελέτης είναι η πολιτιστική διαχείριση αυτού του μοναδικού βιομηχανικού μουσείου μέσω της σύστασης Ανώνυμης Εταιρείας του Δήμου Αθηναίων. Ως ειδικότεροι στόχοι εξετάζονται η προσέλκυση των επισκεπτών, η στρατηγική επικοινωνίας, καθώς και η διαχείριση του πολιτιστικού προϊόντος από την «Τεχνόπολις» του Δήμου Αθηναίων και η συνεισφορά της στην πολιτιστική, οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της πόλης. Η μεθοδολογική προσέγγιση της παρούσας προσπάθειας περιλαμβάνει την μελέτη της σχετικής βιβλιογραφίας καθώς και διαδικτυακή έρευνα για την υποστήριξη του πρώτου μέρους της. Το δεύτερο μέρος, αυτό της μελέτης περίπτωσης, περιλαμβάνει, εκτός από το σχετικό θεωρητικό υπόβαθρο, την διατύπωση της υπόθεσης εργασίας. Αυτή αφορά στην αποτελεσματική συμβολή του Δήμου Αθηναίων μέσω της σύστασης Ανώνυμης Εταιρείας, 9

10 στην διαχείριση της «Τεχνόπολις» καθώς και στην συμβολή της τελευταίας στην πολιτιστική, οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη του Δήμου. Τα στοιχεία που παραθέτονται για την τεκμηρίωση της υπόθεσης εργασίας, προέρχονται από την διενέργεια προσωπικής συνέντευξης με πρόσωπα - κλειδιά της «Τεχνόπολις Α.Ε.» που θεωρείται ότι μπορούν να προσφέρουν μια συγκροτημένη άποψη για την υφιστάμενη κατάσταση και τις προοπτικές του πολιτιστικού αυτού οργανισμού. Επιπλέον, στοιχεία συλλέχθηκαν από την πραγματοποίηση επιτόπιας παρατήρησης με σκοπό να γίνει αντιληπτή η καθημερινή λειτουργία του οργανισμού και να επισημανθούν τυχόν ελλείψεις και αδυναμίες που σχετίζονται με αυτήν. Η παρουσίαση των συμπερασμάτων γίνεται με τη βοήθεια του εργαλείου της SWOT analysis. Τέλος, διατυπώνονται προτάσεις για την περαιτέρω πολιτιστική και αναπτυξιακή συμβολή της «Τεχνόπολις» στην πόλη της Αθήνας. Πιο συγκεκριμένα, η παρούσα εργασία διαρθρώνεται σε εφτά (7) κεφάλαια: Το πρώτο κεφάλαιο αναφέρεται στις εννοιολογικές προσεγγίσεις για τον πολιτισμό και τα πολιτιστικά αγαθά, ενώ περιγράφει συνοπτικά την πολιτιστική πολιτική σε εθνικό επίπεδο. Το δεύτερο κεφάλαιο αναφέρεται στην διαχείριση πολιτιστικών οργανισμών και συγκεκριμένα των μουσείων. Ειδικότερα, το κεφάλαιο αυτό άπτεται ζητημάτων που αφορούν σε θέματα μάνατζμεντ, μάρκετινγκ και οικονομικής διαχείρισης των οργανισμών αυτών. Το τρίτο κεφάλαιο αφορά στην αναπτυξιακή διάσταση των μουσείων ειδικά για τις τοπικές κοινωνίες και ο ρόλος που διαδραματίζει η πρωτοβάθμια αυτοδιοίκηση σε αυτήν. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφεται ο πολιτιστικός τομέας του Δήμου Αθηναίων ενώ γίνεται παρουσίαση των μουσείων που ανήκουν σε αυτόν. Το πέμπτο κεφάλαιο αποτελεί μια παρουσίαση της «Τεχνόπολις του Δήμου Αθηναίων», τόσο στην ιστορική της εξέλιξη, όσο και στο σύγχρονο καθεστώς λειτουργίας της. Στο έκτο κεφάλαιο περιγράφονται αναλυτικά ζητήματα που άπτονται στην λειτουργία της «Τεχνόπολις», όπως η διαχείριση των χώρων της και των εκδηλώσεων που 10

11 λαμβάνουν χώρα σε αυτήν, όσο και στην επικοινωνιακή πολιτική που ασκεί για την προσέλκυση κοινού καθώς και στην διαχείριση των οικονομικών πόρων της. Στο έβδομο κεφάλαιο γίνεται η ανάλυση της υπάρχουσας κατάστασης του οργανισμού μέσω του εργαλείο της SWOT analysis. Τα στοιχεία προέκυψαν τόσο από την εφαρμογή πρωτογενούς έρευνας με τη μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων με τους υπεύθυνους του οργανισμού, όσο και από την επιτόπια παρατήρηση καθώς και την σχετική διαδικτυακή έρευνα. Επιπλέον, διατυπώνονται συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα της λειτουργίας της, καθώς και προτάσεις για την ενίσχυση της πολιτιστικής και αναπτυξιακής προσφοράς της στην τοπική κοινωνία. Ευχαριστίες εκφράζονται στον επιβλέποντα Δρα Ιωάννη Ιωαννίδη, χωρίς την καθοριστική συμβολή και καθοδήγηση του οποίου δεν θα ήταν δυνατή η ολοκλήρωση της παρούσας εργασίας. Επιπλέον, ευχαριστίες εκφράζονται στα στελέχη της «Τεχνόπολις Α.Ε.», ιδιαιτέρως στην κα Αλεξανδροπούλου, υπεύθυνη του Γραφείου Τύπου, για την πολύτιμη συνεργασία τους και πρόθυμη συμβολή τους στην συλλογή του απαραίτητου υλικού για την τεκμηρίωση του παρόντος έργου. 11

12 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ :ΕΝΝΟΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΣΑΦΗΝΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Κεφάλαιο Πρώτο: Όψεις του Πολιτισμού 1.1 Εννοιολογικό Περιεχόμενο του Πολιτισμού και της Κουλτούρας Καθώς η έννοια του πολιτισμού δεν έχει έναν κοινά αποδεκτό ορισμό η επιστημονική κοινότητα του έχει κατά καιρούς προσδώσει διάφορες ερμηνείες. Γεγονός όμως, είναι ότι ο πολιτισμός αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο της ύπαρξης του ανθρώπου γιατί τείνει να συμπεριλάβει στους κόλπους του ολόκληρο το παρελθόν, αλλά και το παρόν του ανθρώπινου βίου στον πλανήτη μας, καθώς και ένας από τους σημαντικότερους, αν όχι ο σημαντικότερος, παράγοντας εξέλιξης αλλά και ανάπτυξης των σύγχρονων κοινωνιών. Για τον λόγο αυτό πολιτισμός και κοινωνική οργάνωση είναι δυο έννοιες αλληλένδετες (Τάτσης,1999: 17). Ο πολιτισμός προέρχεται ετυμολογικά από την λέξη πόλις, ενώ στην Αγγλική γλώσσα αποδίδεται ως civilization και ως culture από το οποίο προκύπτει και η έννοια της κουλτούρας η οποία κατά τον 16 ο αιώνα άρχισε να χρησιμοποιείται ως συνώνυμη του πολιτισμού. Σύμφωνα με τον Williams η έννοια της κουλτούρας χρησιμοποιείται για να εκφράσει: Την διανοητική και αισθητική εξέλιξη του ατόμου, ή μιας ομάδας, ή της κοινωνίας ως σύνολο. Ένα ευρύ φάσμα διανοητικών δραστηριοτήτων και των προϊόντων τους (κινηματογράφος, θέατρο κλπ) Έναν ολόκληρο τρόπο ζωής και τις διάφορες δραστηριότητες, απόψεις και έθιμα ενός λαού, μιας ομάδας ή μιας κοινωνίας (Smith, 2006). Κατά τον κλασσικό ορισμό του Tylor «κουλτούρα ή πολιτισμός είναι το σύνθετο σύνολο που περιλαμβάνει τη γνώση, την πίστη, την τέχνη, το νόμο, τα ήθη και τα έθιμα και άλλες δεξιότητες που απέκτησε ο άνθρωπος ως μέλος μιας κοινωνικής ομάδας» (Tylor, 1958:8). 12

13 Οι Kroeber και Kluckholm προέβησαν σε διαχωρισμό των ορισμών της κουλτούρας στις εξής κατηγορίες: Τους περιγραφικούς ορισμούς, δηλαδή εκείνους που τείνουν να βλέπουν την κουλτούρα ως το σύνολο της κοινωνικής ζωής και συνάμα αναφέρονται στα διάφορα πεδία που την απαρτίζουν. Τους ιστορικούς ορισμούς, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την κουλτούρα ως μια κληρονομιά που περνά από γενιά σε γενιά. Τους κανονιστικού περιεχομένου ορισμούς που την αντιλαμβάνονται ως τρόπο ζωής που συμβάλλει στην διαμόρφωση μοντέλων συγκεκριμένης συμπεριφοράς και δράσης. Τους ψυχολογικούς ορισμούς, οι οποίοι τονίζουν τον ρόλο της κουλτούρας ως μηχανισμός επίλυσης των προβλημάτων που επιτρέπει στον λαό να επικοινωνεί, να μαθαίνει και να ικανοποιεί τις υλικές και συναισθηματικές του ανάγκες. Τους δομικούς ορισμούς που αναφέρονται στην οργανωμένη σχέση των απομονώσιμων πλευρών της κουλτούρας και τονίζουν το γεγονός ότι η ίδια αποτελεί ένα είδος αφαίρεσης, πολύ διαφορετικής από μια συγκεκριμένη συμπεριφορ ά. Και τέλος, τους γενετικούς ορισμούς, οι οποίοι εστιάζουν στους όρους δημιουργίας και συνέχισης μιας κουλτούρας από την άποψη του τρόπου που κάτι υπάρχει ή συνεχίζει να υπάρχει (Smith, 2006). Σύμφωνα όμως, με τον ορισμό που οι Kroeber και Kluckholm δίνουν, «η κουλτούρα συγκροτείται από σαφή και λανθάνοντα συμπεριφορικά πρότυπα, τα οποία αποκτώνται και μεταβιβάζονται με σύμβολα, συνιστώντας ένα ξεχωριστό επίτευγμα των ανθρώπινων ομάδων» (Τάτσης,1999:24). Κατά τον ορισμό της UNESCO όπως αυτός υιοθετήθηκε παγκοσμίως στην 43 η Διεθνή Συνδιάσκεψη της UNESCO για την Παιδεία και τον Πολιτισμό στις 14 9 Σεπτεμβρίου 1992 στη Γενεύη «Πολιτισμός είναι ολόκληρο το πλέγμα των πνευματικών, υλικών, διανοητικών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών που διακρίνουν μια κοινωνία ή μια κοινωνική ομάδα και αποτελούν τα στοιχεία της πολιτισμικής ταυτότητάς της. Σ αυτά περιλαμβάνονται τρόποι 13

14 ζωής, παραδόσεις, αντιλήψεις, τέχνες και γράμματα, καθώς και τα θεμελιώδη Δικαιώματα του Ανθρώπου. Περιλαμβάνει τόσο τον επίσημο, όσο και τον λαϊκό πολιτισμό και δεν περιορίζεται στην υπάρχουσα πολιτισμική κληρονομιά, αλλά εμπλουτίζεται συνεχώς από τη Μνήμη και τη Δημιουργικότητα. Δεν είναι εσωστρεφής αλλά γονιμοποιείται από τις έξωθεν πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις. Ακόμα ο πολιτισμός συνδέεται με μια δυναμική σχέση με την Παιδεία, μέσω της «ελευθερίας της έκφρασης», της ελευθερίας της συμμετοχής και της ελεύθερης διακίνησης προσώπων, επιστημονικών γνώσεων και πολιτισμικών δημιουργημάτων»(www.unesco.org, τελευταία επίσκεψη 25/04/2010) 14

15 1.2 Πολιτιστικά Αγαθά Η πολιτιστική κληρονομιά περιλαμβάνει τα αγαθά εκείνα τα οποία αποτελούν τα αποκτήματα της δράσης του ανθρώπου στο πέρασμα των χρόνων, δηλαδή τα πολιτιστικά αγαθά. Σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του Ν.3028/ ως πολιτιστικά αγαθά «νοούνται οι μαρτυρίες της ύπαρξης και της ατομικής και συλλογικής δραστηριότητας του ανθρώπου». Σύμφωνα με τον Ν. 1114/81 τα πολιτιστικά αγαθά εξειδικεύονται στα εξής: Τα κινητά και ακίνητα τα οποία έχουν μεγάλο πολιτιστικό ενδιαφέρον για την πολιτιστική κληρονομιά των λαών, όπως τα μνημεία αρχιτεκτονικής, της τέχνης ή της ιστορίας, εκκλησιαστικά ή κοσμικά, οι αρχαιολογικές τοποθεσίες, τα οικοδομικά σύνολα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον ιστορικό ή καλλιτεχνικό, τα έργα τέχνης, τα χειρόγραφα, βιβλία και άλλα αντικείμενα καλλιτεχνικού, ιστορικού ή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, όπως επίσης η επιστημονική συλλογή βιβλίων, αρχείων ή πιστών αντιγράφων αγαθών Τα οικοδομήματα των οποίων κύριος και πραγματικός σκοπός είναι η διαφύλαξη ή η έκθεση των κινητών πολιτιστικών αγαθών που αναφέρονται παραπάνω, όπως τα μουσεία, οι μεγάλες βιβλιοθήκες, οι χώροι φυλάξεως των αρχείων, όπως επίσης και τα καταφύγια τα οποία προορίζονται να προστατεύουν σε περίπτωση ένοπλης σύρραξης τα ανωτέρω κινητά πολιτιστικά αγαθά. Τα κέντρα στα οποία περιέχεται σημαντικός αριθμός των ανωτέρω πολιτιστικών αγαθών και τα οποία ονομάζονται ως «κέντρα περιέχοντα μνημεία» (Μπιτσάνη, 2004). Τα πολιτιστικά αγαθά, όμως, μπορούν να οριστούν πιο γενικά και ως τα παράγωγα της ανθρώπινης πολιτιστικής δημιουργίας και δραστηριότητας, τα οποία έχουν μεγάλη σημασία για την πολιτιστική ζωή (Χριστοφιλόπουλος, 2002). Τα πολιτιστικά αγαθά διακρίνονται σε υλικά και άυλα. Στα υλικά αγαθά συμπεριλαμβάνονται μεταξύ άλλων όλα τα αρχαιολογικά ευρήματα, οι ιστορικοί τόποι, τα έργα τέχνης και τα γραπτά μνημεία. Στα άυλα ανήκουν 1 ΦΕΚ Α 159/ «Για την προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς» 15

16 εκτός των άλλων οι παραδόσεις, τα έθιμα, η γλώσσα, η μουσική και ο χορός (Κόνσολα, 1982). Τα πολιτιστικά αγαθά χαίρουν προστασίας τόσο από την διεθνή, όσο και από την ελληνική νομοθεσία. Για τον λόγο αυτό έχουν συναφθεί διεθνείς συμβάσεις για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς, αρκετές από τις οποίες έχουν ενσωματωθεί και στην ελληνική έννομη τάξη. Αυτό πηγάζει τόσο από την σημασία που έχουν τα αγαθά αυτά για την διατήρηση της εθνικής μνήμης και ταυτότητας κάθε έθνους, όσο και την ιδιότητα τους ως δημιούργημα και κτήμα της πανανθρώπινης κοινότητας. Μια από τις σημαντικότερες διεθνείς συμβάσεις για την διεθνή προστασία των πολιτιστικών αγαθών είναι η Σύμβαση των Παρισίων (1970), η οποία κυρώθηκε στη χώρα μας με τον Ν.1103/1980. Σύμφωνα με τη σύμβαση αυτή πρέπει να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των πολιτιστικών αγαθών από την παράνομη εισαγωγή εξαγωγή και μεταβίβαση της κυριότητας τους. Εκτός από αυτή, εξίσου σημαντική είναι και η Σύμβαση των Παρισίων (1970), η οποία κυρώθηκε στην χώρα μας με τον Ν. 1126/1981. Η σύμβαση αυτή στοχεύει στην προστασία της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς που έχει εξαιρετική παγκόσμια αξία. Με τη Σύμβαση αυτή η UNESCO συνδέει την πολιτιστική κληρονομιά με το φυσικό περιβάλλον, αξιολογώντας και θέτοντας στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο τα μνημεία της φύσης με τα μνημεία του ανθρώπινου πολιτισμού. 16

17 1.3 Πολιτιστική Πολιτική Γενικά Η σημασία της προστασίας, της διατήρησης και της ανάδειξης της πολιτιστικής φυσιογνωμίας του κάθε κράτους αποτελεί προϋπόθεση για μια ισόρροπη και ολοκληρωμένη ανάπτυξη. Για τον λόγο αυτό, το πολιτιστικό προϊόν χρήζει αξιοποίησης λόγω της σημασίας του ως εργαλείο οικονομικής συνοχής. Ως εκ τούτου, το κράτος πρέπει να διασφαλίζει το περιβάλλον μέσα στο οποίο μπορεί να αναπτυχθεί η πολιτιστική δημιουργία, τόσο θεσμικά όσο και παρέχοντας τις απαραίτητες υποδομές, αλλά και να παρέχει τα ανάλογα κίνητρα για τη διαφύλαξη, προώθηση και δημιουργία του πολιτιστικού προϊόντος. Το πολιτιστικό προϊόν παράγεται από μια πληθώρα δράσεων οι οποίες ονομάζονται πολιτιστικές, και οι οποίες αποτελούν ένα βασικό κομμάτι της καθημερινότητας των ανθρώπων στις σύγχρονες κοινωνίες. Το κράτος διαμορφώνει το πλαίσιο εκείνο μέσα στο οποίο οι πολιτιστικές δράσεις βρίσκουν όχι μόνο νομιμοποίηση αλλά και το απαραίτητο έρεισμα για την υλοποίηση τους. Για το λόγο αυτό κάθε σύγχρονο κράτος αναπτύσσει συγκεκριμένη πολιτιστική πολιτική, η οποία στοχεύει τόσο στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, όσο και στην προβολή του πολιτιστικού προϊόντος και στον σχεδιασμό και υλοποίηση πολιτιστικών δραστηριοτήτων. Η πολιτιστική πολιτική λοιπόν μπορεί να οριστεί ως «ένα σύστημα σκοπών, μέσων και φορέων που συνδυάζονται σε ένα πρόγραμμα για να επιτευχθεί η ενίσχυση και η διάδοση του πολιτιστικού φαινομένου μιας κοινότητας για μια δεδομένη χρονική περίοδο» (Κόνσολα, 2006: 28). Ο ορισμός αυτός περιλαμβάνει πέντε βασικούς προσδιοριστικούς παράγοντες που διαμορφώνουν το περιεχόμενο κάθε προγράμματος πολιτιστικής πολιτικής: τους σκοπούς που εξυπηρετεί, τους φορείς που την κατευθύνουν, τα μέσα υλοποίησης του, τις δράσεις που το εξειδικεύουν, τον γεωγραφικό χώρο στον οποίο λαμβάνει χώρα, καθώς και την χρονική περίοδο στην οποία εκτείνεται. Πιο συγκεκριμένα, ένα πρόγραμμα πολιτιστικής πολιτικής εξυπηρετεί κυρίως την διατήρηση της εθνικής πολιτιστικής κληρονομιάς αλλά και άλλους σκοπούς, όπως την συμβολή του πολιτισμού στην βελτίωση της ποιότητας ζωής των πολιτών καθώς και της οικονομικής ανάπτυξης της χώρα μέσω την δημιουργίας πρόσθετων θέσεων εργασίας αλλά 17

18 και της προσέλκυσης τουριστών. Οι φορείς του προγράμματος δύναται να είναι τόσο κρατικοί, σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο, όσο και ιδιωτικοί. Οι δράσεις στις οποίες εξειδικεύεται ένα πρόγραμμα πολιτιστικής πολιτικής περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα. Ενδεικτικά αναφέρονται: η προστασία των αρχαιολογικών χώρων, η δημιουργία χώρων πολιτισμικής έκφρασης και δημιουργίας, οι εκδηλώσεις για την προβολή και προώθηση πολιτιστικών δράσεων καθώς οικονομική ενίσχυση των φορέων πολιτιστικής δημιουργίας. Τα προγράμματα μπορούν να αναπτύσσονται τόσο σε επίπεδο χώρας όσο και σε περιφερειακό αλλά και τοπικό επίπεδο. Τα μέσα υλοποίησης τους δεν εξαντλούνται μόνο στους οικονομικούς πόρους, αλλά συμπεριλαμβάνουν και τους ανθρώπινους, δηλαδή τους ανθρώπους εκείνους που κατέχουν την απαραίτητη εξειδικευμένη γνώση για τον σχεδιασμό, προγραμματισμό και υλοποίηση των πολιτιστικών δράσεων, με άλλα λόγια το ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο ασχολείται σε επαγγελματικό επίπεδο με τον πολιτιστικό τομέα. Τέλος, ο χρονικός ορίζοντας ενός τέτοιου προγράμματος μπορεί να είναι μακροχρόνιος ή μέσοβραχυχρόνιος. 18

19 1.3.2 Κρατικοί Φορείς Πολιτιστικής Πολιτικής Το Υπουργείο Πολιτισμού είναι ο κρατικός φορέας που είναι υπεύθυνος για την προστασία, την διάσωση, την ανάδειξη και την προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς επίσης, και την προώθηση και ανάπτυξη των τεχνών στην Ελλάδα. (www.culture.gr, τελευταία επίσκεψη 20/04/2010) Η διάρθρωση και των οργανωτικών μονάδων του Υπουργείου Πολιτισμού περιλαμβάνει την κεντρική υπηρεσία, τις περιφερειακές υπηρεσίες και τις ειδικές περιφερειακές υπηρεσίες. Οι μονάδες τις κεντρικής υπηρεσίας είναι οργανωμένες σε παράλληλες βαθμίδες και αποτελούνται από: Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Γενική Διεύθυνση Αναστήλωσης Μουσείων και Τεχνικών Έργων Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού Γενική Διεύθυνση Διοικητικής Υποστήριξης Άλλες Υπηρεσίες Σε ανάλογο διαχωρισμό στηρίζεται και η δομή των περιφερειακών υπηρεσιών, οι οποίες είναι οι εξής: Εφορείες Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων (σύνολο 39) Εφορείες Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (σύνολο 28) Εφορείες Νεωτέρων Μνημείων (σύνολο 2) Υπηρεσίες Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων (σύνολο 12) Υπηρεσία Τεχνικών Έργων (σύνολο 1) 19

20 Τέλος, στις Ειδικές Περιφερειακές Υπηρεσίες περιλαμβάνονται το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης, το Νομισματικό Μουσείο, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, το Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών και το Επιγραφικό Μουσείο. 20

21 1.3.3 Πολιτιστική Πολιτική και Φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Σημαντικές ωστόσο αρμοδιότητες άσκησης πολιτιστικής πολιτικής κατέχουν και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρώτου βαθμού 2. Στην προσπάθεια τους αυτή οι ΟΤΑ ενθαρρύνονται τόσο από το νομοθετικό πλαίσιο, ιδίως μετά τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων τους στον νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων 3 όσο και από την ίδια τη φύση τους, όντας δηλαδή οι εκφραστές των αιτημάτων της τοπικής κοινωνίας. Πιο συγκεκριμένα, στο άρθρο 75 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων 4 κατοχυρώνεται η αρμοδιότητα των ΟΤΑ να δημιουργούν πολιτιστικά και πνευματικά κέντρα, μουσεία, πινακοθήκες, κινηματογράφους και θέατρα, φιλαρμονικές και σχολές διδασκαλίας μουσικής, σχολές χορού, ζωγραφικής και γλυπτικής. Επιπλέον, ενθαρρύνεται η μελέτη και εφαρμογή πολιτιστικών προγραμμάτων. Ακόμη, αποτελεί αρμοδιότητα των ΟΤΑ, μεταξύ άλλων, η προστασία των μουσείων, καθώς και των αρχαιολογικών χώρων και των εγκαταστάσεων τους. Όλες οι παραπάνω δράσεις μπορούν να χρηματοδοτούνται και να υποστηρίζονται με τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων. Μάλιστα στο άρθρο 225 παρ. 5 του ΚΔΚ προβλέπεται ότι, εφόσον τα προβλεπόμενα στην προγραμματική σύμβαση έργα, προγράμματα και υπηρεσίες είναι πολιτιστικού χαρακτήρα - όπως η ανάδειξη, προστασία και συντήρηση μνημείων, οι παρεμβάσεις σε διατηρητέα ή παραδοσιακά κτίρια και οικισμούς, η διάσωση και διάδοση στοιχείων του πολιτισμού, η ανέγερση και λειτουργία χώρων πολιτισμικών λειτουργιών, η υποστήριξη δραστηριοτήτων και εκδηλώσεων που αφορούν την επιστήμη, τα γράμματα και τις τέχνες - συμμετέχει, ως συμβαλλόμενος, το Υπουργείο Πολιτισμού. Η προγραμματική σύμβαση καλείται «προγραμματική σύμβαση πολιτισμικής ανάπτυξης» και το δυνάμενο να επιβληθεί, κατά τις σχετικές διατάξεις, τέλος ανταποδοτικού χαρακτήρα, για 2 Σύμφωνα με το Σύνταγμα, γενική αρμοδιότητα των Δήμων και Κοινοτήτων, οι οποίες συνιστούν τον πρώτο βαθμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι η διοίκηση των τοπικών υποθέσεων (άρθρο 102 παρ.1). 3 Ο πολιτισμός είναι ένας από τους εφτά (7) τομείς αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ πρώτου βαθμού, οι οποίες, με τον νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, συστηματοποιούνται και ενισχύονται. 4 Ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α 114/ ) «Κύρωση του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων» 21

22 τη χρηματοδότηση έργων, εργασιών, προγραμμάτων και υπηρεσιών της προγραμματικής σύμβασης, καλείται «Πολιτιστικό Τέλος». Η διαμόρφωση και δρομολόγηση δράσεων παιδείας και πολιτισμού μπορεί επίσης σύμφωνα με το άρθρο 252 παρ. 2 να αποτελεί αντικείμενο δραστηριότητας των κοινωφελών δημοτικών επιχειρήσεων, έτσι ώστε, με την περαιτέρω «αποκέντρωση» της αρμοδιότητας αυτής, να επιτυγχάνεται αποτελεσματικότερη και ουσιαστικότερη επικέντρωση στην πολιτιστική ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών και να αναδεικνύονται και να αξιοποιούνται οι πολιτιστικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής. Η νομιμοποίηση αυτή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να ασκεί πολιτιστική πολιτικ ή αποτελεί απόρροια μιας ευρύτερης τάσης έχει διαμορφωθεί διεθνώς να διασυνδέεται πλέον η ανάπτυξη των πόλεων με τον πολιτισμό. Στα πλαίσια αυτά σύμφωνα με τη διακήρυξη που εξέδωσαν οι εκπρόσωποι των Δήμων και των Κοινοτήτων της Ελλάδας (ΚΕΔΚΕ) στο τέλος του συνεδρίου που έγινε στη Ζάκυνθο τον Απρίλιο του 2002, με θέμα «Πόλη και Πολιτισμός» αναγνωρίζεται ότι «ο Πολιτισμός αποτελεί μια διάσταση που θα πρέπει να διαπερνά συνολικά τις στρατηγικές ανάπτυξης, θέτοντας στο κέντρο ενδιαφέροντος τον άνθρωπο και τη βελτίωση της καθημερινής ζωής στην πόλη η Τ.Α θα πρέπει να επισπεύσει τη συζήτηση με όλους τους αρμόδιους φορείς, για την αισθητική και τη λειτουργικότητα των πόλεων θα πρέπει να αναβαθμίσει την ποιότητα του έργου της στους τομείς της πολιτιστικής Παιδείας και της καλλιτεχνικής δημιουργίας θα πρέπει να επιδιωχθεί η ευρύτερη δυνατή συμμετοχή του καλλιτεχνικού δυναμικού της χώρας στο σχεδιασμό και την υλοποίηση των πολιτιστικών παρεμβάσεων της Τ.Α. οι τοπικές αρχές οφείλουν να είναι ευέλικτες και δεκτικές νέων ιδεών, ενθαρρύνοντας τη δημιουργικότητα, την ελεύθερη έκφραση και τον πειραματισμό, που αποτελεί προϋπόθεση του πολιτιστικού πλουραλισμού η Τ.Α. οφείλει να λειτουργεί ως καταλύτης, ενθαρρύνοντας συνολικά την πολιτιστική ανάπτυξη στο τοπικό επίπεδο, συνεργαζόμενη ή ενισχύοντας και άλλους πρωταγωνιστές της πολιτιστικής δράσης.» (www.kedke.gr, τελευταία επίσκεψη 19/04/2010) Επιπλέον, σύμφωνα και με την γενική τάση που υπάρχει στον ευρωπαϊκό χώρο μετά και την κατοχύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (1985), προωθείται η αρχή της εγγύτητας που συνεπάγεται την δυνατότητα των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναλαμβάνουν πρωτοβουλία για κάθε θέμα που ανήκει στην αρμοδιότητα τους. Έτσι, καθώς, οι τοπικές αρχές βρίσκονται πιο κοντά στον πολίτη και στην καθημερινότητά του και 22

23 γνωρίζουν τις ανάγκες του, μπορούν να συνεκτιμήσουν τις τοπικές ιδιομορφίες και να συμβάλλουν αποτελεσματικά στην διαμόρφωση τοπικών πολιτιστικών πρωτοβουλιών, με μακροχρόνιο ορίζοντα, με στόχο την ανάδειξη του τοπικού πολιτιστικού προϊόντος και τη γενικότερη πολιτιστική άνθηση του τόπου. (Κλάδος, 1994) 23

24 Κεφάλαιο Δεύτερο: Πολιτιστική Διαχείριση Μουσείων 2.1 Μουσείο: Εννοιοδοτήσεις και Νομοθετικό Πλαίσιο Διαχείρισης Η λέξη μουσείο προέρχεται ετυμολογικά από τις μούσες καθώς στην αρχαιότητα το μουσείον ήταν το τέμενος των Μουσών. Η χρήση του όρου με τη σημερινή του έννοια καθιερώνεται κατά τον 19 ο αιώνα όπου το μουσείο αρχίζει να θεωρείται ο κατεξοχήν κατάλληλος χώρος για τη φύλαξη τοπικών αρχαιοτήτων και άλλων αντικειμένων με ενδιαφέρον, ο απώτερος σκοπός του οποίου είναι η διδαχή και η αναψυχή του κοινού. Το μουσείο ορίζεται στο τρίτο άρθρο του Καταστατικού του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων ως «ένα ίδρυμα μόνιμο, χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα, στην υπηρεσία της κοινωνίας και της εξέλιξης της, ανοικτό στο κοινό, το οποίο ερευνά, αποκτά, συντηρεί, γνωστοποιεί κι κυρίως εκθέτει τις υλικές μαρτυρίες του ανθρώπου και του περιβάλλοντος του με σκοπό τη μελέτη, την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία» (www.icom.org, τελευταία επίσκεψη 28/04/2010)). Σύμφωνα με έναν άλλο ορισμό, αυτόν που δίνει η Ένωση Μουσείων του Ηνωμένου Βασιλείου το μουσείο είναι το ίδρυμα το οποίο «συλλέγει, τεκμηριώνει, συντηρεί, εκθέτει και ερμηνεύει υλικά τεκμήρια και σχετικές πληροφορίες για το κοινό όφελος» (Pears, 2002:2). Θεμελιώδη ρόλο για την λειτουργία του μουσείου διαδραματίζουν οι συλλογές που φιλοξενεί Αυτές διαφοροποιούν τα μουσεία μεταξύ τους και προσδίδουν στο καθένα ξεχωριστό χαρακτήρα με αποτέλεσμα κανένα μουσείο να μην διαθέτει την ίδια συλλογή, το ίδιο δηλαδή περιεχόμενο, με κάποιο άλλο. Με άλλα λόγια, κάθε μουσείο είναι μια μοναδική οντότητα και κανένα μουσείο δεν είναι ίδιο με κάποιο άλλο (McLean, 1997). Τα μουσεία που λειτουργούν στην Ευρώπη ανέρχονται σε , περισσότερα δηλαδή από αυτά που υπάρχουν σε όλες τις υπόλοιπες ηπείρους μαζί, τα οποία και υπολογίζονται σε (Pears, 2002). Στην Γηραιά ήπειρο δεν φιλοξενούνται όμως μόνο τα περισσότερα μουσεία, αλλά και τα μεγαλύτερα. Σε αυτά συγκαταλέγονται το Λούβρο στο Παρίσι, τα μουσεία του Βατικανού, το Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο, το Museo del Prado στη Μαδρίτη, το Γερμανικό Μουσείο στο Μόναχο, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Λονδίνο και, προσφάτως, το Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα. 24

25 Το πρώτο μουσείο που χτίστηκε στην Ελλάδα ήταν το μουσείο της Ακρόπολης σε σχέδια του Παναγιώτη Κάλκου ( ). Το 1989 ιδρύθηκε το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Το πρώτο μουσείο που ιδρύθηκε εκτός της πόλης των Αθηνών ήταν το αρχαιολογικό Μουσείο Σπάρτης ( ), ενώ το 1887 λειτούργησε το αρχαιολογικό μουσείο της Ολυμπίας, το οποίο ονομάστηκε «Σύγγρειον». Στις αρχές του 20 ου αιώνα άρχισαν να ιδρύονται και άλλα μουσεία, πλην των αρχαιολογικών. Έτσι το 1914 ιδρύθηκε το βυζαντινό Μουσείο, ενώ δεκαέξι χρόνια αργότερα το Μουσείο Μπενάκη. Μετά τη δεκαετία του 1960 επεκτάθηκαν πολλά αρχαιολογικά μουσεία, ενώ μετά την δεκαετία του 1970 άνθηση γνώρισαν τα λαογραφικά μουσεία σε πολλά σημεία της Ελλάδας. Τις επόμενες δεκαετίες ιδρύθηκαν πλήθος ιστορικών, ναυτικών και βυζαντινών μουσείων σε διάφορες ελληνικές πόλεις (Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Καστοριά, Ζάκυνθος, Πειραιάς, Χανιά και άλλες, ενώ προς το τέλος του 20 ου αιώνα γενικευμένη ήταν η τάση για ίδρυση μουσείων έργων νεότερης τέχνης, όπως η Εθνική Πινακοθήκη. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονα το φαινόμενο να ιδρύονται μουσεία από ιδιωτικούς φορείς, όπως για παράδειγμα από τράπεζες (εθνική Τράπεζα, ΕΤΒΑ). Επιπλέον παρατηρείται το φαινόμενα να αυξάνεται η εξωστρέφεια των μουσείων τα οποία αλληλεπιδρούν πλέον με το κοινό τους διοργανώνοντας εκπαιδευτικά προγράμματα, περιοδικές εκθέσεις, ειδικές εκδηλώσεις που διευρύνουν τη συμμετοχή του κοινού. Επιπλέον, τα μουσεία εξοικειώνονται με την τεχνολογία, κάνοντας χρήση των νέων τεχνολογιών της πληροφορικής και των επικοινωνιών γεγονός που συμβάλλει περαιτέρω στον εκσυγχρονισμό τους και στην προσαρμογή τους στις εξελίξεις τις εποχής (Γκαζή, 1999). Στην Ελλάδα υπάρχει σαφές νομοθετικό πλαίσιο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς καθώς «η προστασία του πολιτιστικού περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση του Κράτους και δικαίωμα του καθενός» (Το Σύνταγμα της Ελλάδας 1975/1986/2001, Άρθρο 24, παρ1). Αυτό σημαίνει ότι η απόλαυση τον πολιτιστικών αγαθών αποτελεί ατομικό δικαίωμα το οποίο το Κράτος είναι υποχρεωμένο να διαφυλάττει. Ο συντακτικός νομοθέτης έλαβε επίσης ιδιαίτερη μέριμνα για την προστασία των μνημείων, των παραδοσιακών περιοχών και των παραδοσιακών στοιχείων. (Το Σύνταγμα της Ελλάδας 1975/1986/2001, Άρθρο 24, παρ 5).Στο κείμενο του Συντάγματος δεν γίνεται κάποια αναφορά στην έννοια του Μουσείου και 25

26 στην ιδιαίτερη προστασία του, παρ όλα αυτά είναι ευνόητο ότι προστατεύεται και αυτό καθώς αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του πολιτιστικού περιβάλλοντος. Τις διατάξεις του Συντάγματος εξειδικεύει ο Ν. 3028/2002 ο οποίος αναφέρεται στην προστασία των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς. Σε αυτόν γίνεται αναφορά στο μουσείο και ιδίως στις προϋποθέσεις που πρέπει να πληροί ένας οργανισμός για να χαρακτηριστεί ως μουσείο. Έτσι, σύμφωνα με το Άρθρο 45 παρ 1 ως μουσείο νοείται ως «η υπηρεσία ή ο οργανισμός μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, με ή χωρίς ίδια νομική προσωπικότητα που αποκτά, δέχεται, φυλάσσει, συντηρεί, καταγράφει, τεκμηριώνει, ερευνά, ερμηνεύει και κυρίως εκθέτει και προβάλλει στο κοινό συλλογές αρχαιολογικών, καλλιτεχνικών, εθνολογικών ή άλλων υλικών μαρτυριών του ανθρώπου και του περιβάλλοντος τους με σκοπό τη μελέτη, την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία. Ως μουσεία μπορούν να θεωρηθούν επίσης υπηρεσίες ή οργανισμοί που έχουν παρεμφερείς σκοπούς και λειτουργίες, όπως τα μουσεία ανοικτού χώρου». Επιπλέον στο Άρθρο αυτό ορίζεται ρητά ως προϋπόθεση ίδρυσης και λειτουργίας μουσείο από το Δημόσιο την έκδοση απόφασης από τον Υπουργό Πολιτισμού, ύστερα από γνώμη του Συμβουλίου, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται παραπάνω. Το Άρθρο αυτό ρυθμίζει και άλλα ζητήματα που αφορούν στην λειτουργία των μουσείων. Έτσι προβλέπει ρητά την ύπαρξη συγκεκριμένου ωραρίου για την πρόσβαση του κοινού στα μουσεία (Άρθρο 45 παρ. 5) καθώς και την ύπαρξη εσωτερικού κανονισμού λειτουργίας τους (Άρθρο 45 παρ 6). Επιπλέον ο νομοθέτης κάνει επιτρεπτό τον δανεισμό και τη προσωρινή εξαγωγή αντικειμένων των συλλογών των μουσείων υπό όρους και προϋποθέσεις (παρ 12) ενώ προβλέπει και τη δυνατότητα οικονομικής ενίσχυσης των αναγνωρισμένων μουσείων από το Υπουργείο Πολιτισμού. Σε περίπτωση που ένα μουσείο παύσει να πληροί τις προϋποθέσεις έκδοσης της απόφασης αναγνώρισης του μουσείου τότε, σύμφωνα με την παράγραφο 13 του ίδιου Άρθρου ο Υπουργός Πολιτισμού μπορεί να την ανακαλέσει. Επιπλέον, σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν.2557/1997 5, η μουσειακή πολιτική σχεδιάζεται και εφαρμόζεται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Προβλέπεται παρακάτω και η συγκρότηση Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Μουσειακής Πολιτικής που απαρτίζεται από δεκαπέντε μέλη. 5 ΦΕΚ 271/Α/ «Θεσμοί, μέτρα και δράσεις πολιτιστικής ανάπτυξης». 26

27 Είναι εύκολα αντιληπτό ότι ο νομοθέτης θέτει ένα μάλλον αυστηρό πλαίσιο για την λειτουργία των μουσείων με σκοπό τόσο την προστασία τους, όσο και την εξασφάλιση του κοινωνικού και παιδευτικού τους ρόλου. Στη χώρα μας τα κύρια κεντρικά όργανα διοίκησης των μουσείων είναι κυρίως τα ακόλουθα αρμόδια Υπουργεία, τα οποία είναι επιφορτισμένα με τη διοίκηση και διαχείριση των μουσείων ανάλογα με το είδος και τις παρεχόμενες υπηρεσίες τους: Το Υπουργείο Παιδείας που είναι αρμόδιο για τα ιστορικά αρχεία, τις βιβλιοθήκες και τα πανεπιστημιακά μουσεία Το Υπουργείο Περιβάλλοντος που είναι αρμόδιο σε θέματα που αφορούν την προστασία της νεότερης ακίνητης πολιτιστικής κληρονομιάς Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας που είναι αρμόδιο για το Πολεμικό Μουσείο Το Υπουργείο Εσωτερικών που είναι αρμόδιο για τα μουσεία που ανήκουν στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Και το Υπουργείο Πολιτισμού που είναι αρμόδιο για τα αρχαιολογικά μουσεία και αρκετά άλλα. Ωστόσο, όπως αναφέρεται παρακάτω (ενότητα 2.3), διαπιστώνεται μια τάση επέκτασης των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού στα μουσεία κάθε κατηγορίας, σύμφωνα με τον Ν. 3028/2002 για την εφαρμογή του νέου συστήματος πιστοποίησης των μουσείων εν γένει, κρατικών ή μη κρατικών. Συγκεκριμένα, είναι αρμόδιο για 184 κρατικά μουσεία και 105 μη κρατικά. 27

28 2.2. Η Διαχείριση στο Εσωτερικό Περιβάλλον των Μουσείων Οι πολιτιστικές οργανώσεις για να λειτουργήσουν αποτελεσματικά στο σύγχρονο ανταγωνιστικό περιβάλλον πρέπει να διέπονται από κανόνες και τεχνικές για την λειτουργία τους. Με άλλα λόγια, πρέπει να διοικούνται από μια ομάδα ανθρώπων, ούτως ώστε να εκπληρώσουν τους στόχους τους. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται πολιτιστική διαχείριση. H διαχείριση των πολιτιστικών πόρων παρουσιάζει δυσχέρειες οι οποίες πηγάζουν από το γεγονός ότι ο πολιτισμός και η διαχείριση είναι δύο έννοιες αλληλοσυγκρουόμενες. «Με τον πολιτισμό συνδέουμε δημιουργική ελευθερία, ατομικότητα και δημιουργικό χάος ενώ στην αναφορά του όρου διαχείριση σκεφτόμαστε αποτελεσματικότητα, παραγωγικότητα και οικονομική επιτυχία» (Μπιτσάνη, 2004: 91) Η διαχείριση ωστόσο του πολιτισμού μπορεί να γίνει κατανοητή ως μια διαδικασία, η οποία στοχεύει στην επιτυχημένη δημιουργία και υλοποίηση ενός πολιτιστικού προγράμματος, εξασφαλίζοντας τα μέσα και τους πόρους που απαιτούνται για την ικανοποίηση των στόχων του. Στόχος ενός πολιτιστικού προγράμματος είναι πρωτίστως η παραγωγή Πολιτισμού, επομένως η διαχείριση πολιτιστικών οργανώσεων παρουσιάζει ιδιαιτερότητες σε σύγκριση με τη διαχείριση άλλου είδους οργανώσεων, όπως για παράδειγμα των ιδιωτικών επιχειρήσεων, καθώς εδώ ζητούμενο της διαχείρισης δεν είναι η δημιουργία κέρδους αλλά η δημιουργία Πολιτισμού. Στην βιβλιογραφία απαντάται συχνά αντί για τον όρο διαχείριση ο αγγλικός όρος «management» καθώς και ο μεταγραμματισμός σε «μάνατζμεντ». Το μάνατζμεντ έχει ευρύτερο περιεχόμενο από την διαχείριση, εντούτοις οι δυο αυτοί όροι χρησιμοποιούνται συχνά ως συνώνυμοι. Το μάνατζμεντ λοιπόν μπορεί να οριστεί ως η διαδικασία του προγραμματισμού, της οργάνωσης, της διοίκησης ή διεύθυνση των ανθρώπων και του ελέγχου που ασκούνται σε μια οργάνωση προκειμένου να επιτευχθούν αποτελεσματικά οι στόχοι της (Μπουραντάς, 2001). Η λειτουργία του προγραμματισμού περιλαμβάνει τον προσδιορισμό της κατάστασης και της θέσης της οργάνωσης στο μέλλον της πορείας που θα ακολουθηθεί και των μέσων που θα χρειαστούν για να επιτευχθεί η επιθυμητή κατάσταση. Δηλαδή, ο προγραμματισμός συνίσταται στον προσδιορισμό των στόχων, της στρατηγικής, των τακτικών, των ενεργειών 28

29 και των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν για την υλοποίηση των στόχων σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Η οργάνωση είναι η λειτουργία με βάση την οποία το συνολικό έργο που προσδιορίζεται στον προγραμματισμό διαιρείται σε επιμέρους εργασίες ή καθήκοντα (καταμερισμός εργασίας, θέσεις εργασίας). Αυτά ανατίθενται σε συγκεκριμένα άτομα (στελέχωση) και στη συνέχεια διαμορφώνονται οι σχέσεις μεταξύ αυτών (τμήματα, ιεραρχικά επίπεδα κ.λπ.) όπως και μεταξύ των πόρων της κοινωνικής οργάνωσης ώστε να υπάρξει εκείνο το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι ενέργειες και οι πόροι, συντονισμένα, θα κατευθύνονται αποτελεσματικά προς την υλοποίηση των στόχων. Η διεύθυνση είναι η λειτουργία μέσω της οποίας επηρεάζεται η συμπεριφορά του ανθρώπινου παράγοντα (ηγεσία, εμψύχωση, ενθάρρυνση, υποκίνηση, καθοδήγηση κ.λπ.) έτσι, ώστε κάθε άτομο ξεχωριστά ή σε μια ομάδα να έχει τη διάθεση και την ικανότητα να συμβάλλει αποτελεσματικά στην υλοποίηση των στόχων της οργάνωσης. Η επιβίωση ενός οργανισμού εξαρτάται από την ικανότητα του να μαθαίνει γρηγορότερα από τους ανταγωνιστές του, να εξελίσσεται και να προσαρμόζεται στις απαιτήσεις των πελατών του και στις διάφορες αλλαγές, - οικονομικές, τεχνολογικές - που παρατηρούνται στο περιβάλλον (Μπουραντάς, 2001). Για να γίνει αυτό, απαιτείται συστηματική και μακροχρόνια προσπάθεια ούτως ώστε οι εργαζόμενοι να είναι κατάλληλα εκπαιδευμένοι και να υλοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους στόχους της επιχείρησης. Τέλος, ο έλεγχος είναι ο καθορισμός των προτύπων με βάση τα οποία θα μετρηθούν τα αποτελέσματα, η μέτρηση των αποτελεσμάτων, η σύγκρισή τους με τους στόχους, ο εντοπισμός και η μέτρηση των αποκλίσεων μεταξύ στόχων και αποτελεσμάτων, η διάγνωση και ανάλυση των αιτιών των τυχόν αποκλίσεων και ο καθορισμός διορθωτικών ενεργειών για την εξάλειψη των αιτιών των αποκλίσεων. Οι αρχές και οι τεχνικές του μάνατζμεντ είναι δυνατόν να εφαρμοστούν και στις πολιτιστικές οργανώσεις, καθώς τους επιτρέπουν να ορίσουν στόχους και να τους επιτύχουν καλύτερα. Έτσι, κρίνεται απαραίτητο οι πολιτιστικοί οργανισμοί να προβούν σε προγραμματισμό των στόχων και των ενεργειών για την υλοποίηση τους, σε οργάνωση του έργου σε επιμέρους εργασίες και καθήκοντα, με την απαραίτητη στελέχωση των θέσεων από εξειδικευμένο προσωπικό, εξεύρεση ικανών διευθυντικών στελεχών με ικανότητες διοίκησης καθώς και να 29

30 εφαρμόσουν τεχνικές αξιολόγησης και ελέγχου της όλης διαδικασίας με σκοπό την συνεχή βελτίωση της λειτουργίας τους. Στα πλαίσια αυτά τα μουσεία ως πολιτιστικές οργανώσεις που επιδιώκουν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά ορίζουν την αποστολή τους και θέτουν στόχους. Η αποστολή τους, ανεξάρτητα από τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του καθενός, είναι κυρίως η φύλαξη των συλλογών που φιλοξενούν και η έκθεση τους στο κοινό, καθώς και ο παιδευτικός ρόλος που διαδραματίζουν συνολικά για την κοινωνία. (Kotler & Kotler, 1998:29) Οι στόχοι από την άλλη, είναι πιο εξειδικευμένοι και μπορεί να διαφέρουν από μουσείο σε μουσείο. Για κάποιο μπορεί να είναι η μεγιστοποίηση των επισκεπτών και η αύξηση των εσόδων του, ενώ για κάποιο άλλο η αύξηση του αριθμού των εκθεμάτων του και η επέκταση των κτιριακών του εγκαταστάσεων. Πρωταρχικός παράγοντας για την επιβίωση ενός μουσείου είναι το κοινό καθώς τα αντικείμενα που εκθέτει απευθύνονται σε αυτό. Άλλωστε εάν ένα μουσείο δεν είναι ανοιχτό προς το κοινό, δεν έχει λόγο ύπαρξης. (McLean, 1997). Έτσι, η αύξηση του κοινού είναι συνήθως ένας από τους βασικότερους στόχους των μουσείων. Για να επιτύχουν τον στόχο της προσέλκυσης επισκεπτών καθώς και τους άλλους επιμέρους στόχους τους, τα μουσεία εφαρμόζουν τεχνικές διαχείρισης. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω η διαχείριση στη σύγχρονη βιβλιογραφία ταυτίζεται με την έννοια του «management», δηλαδή με τη διαδικασία η οποία αποτελείται από τις επιμέρους διαδικασίες του προγραμματισμού, της οργάνωσης, τη διεύθυνσης και του ελέγχου και που έχει σαν στόχο την εκπλήρωση των προκαθορισμένων στόχων μιας οργάνωσης στα πλαίσια των δεδομένων πόρων της, οικονομικών και ανθρωπίνων. Για την υλοποίηση λοιπόν των στόχων τους τα μουσεία πρέπει να αναπτύξουν τεχνικές διοίκησης και διαχειριστικές πρακτικές. Το ανθρώπινο δυναμικό του κάθε μουσείου παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό. (Ambrose & Paine, 1993) Το προσωπικό του μουσείου αποτελείται τόσο από τα διοικητικά στελέχη (διευθυντής, διοικητικούς υπαλλήλους, επιμελητές), αλλά και από τα επιτελικά στελέχη (φύλακες, τεχνικοί, αναστηλωτές) (Ορφανίδη & Λυριτζής, 2006). Η διεύθυνση του μουσείου είναι εκείνη που αποφασίζει για τον προγραμματισμό των δράσεων για την υλοποίηση των στόχων του. Για το λόγο αυτό οι διευθυντές των μουσείων, 30

31 εκτός από τις απαραίτητες ακαδημαϊκές γνώσεις θα πρέπει να διαθέτουν και γνώσεις μάνατζμεντ, αλλά και ηγετικές ικανότητες, να διαθέτουν δηλαδή τα απαραίτητα προσόντα για να διαχειριστούν το μουσείο από την πλευρά της διοίκησης, των οικονομικών και ανθρώπινων πόρων. Εξίσου σημαντικό είναι όμως να διαθέτουν και την απαραίτητη γνώση του αντικειμένου του μουσείου, ούτως ώστε να θέτουν τις κατάλληλες επιστημονικές, πολιτιστικές, κοινωνικές και εκπαιδευτικές κατευθύνσεις. (Tobelem, 2008). Οι υπεύθυνοι, λοιπόν, της διαχείρισης του μουσείου καλούνται να διαμορφώσουν τους στόχους του και να σχεδιάσουν τη στρατηγική υλοποίησης τους. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να έχουν σαφή και ξεκάθαρη εικόνα για τα δυνατά και αδύνατα σημεία του οργανισμού καθώς και για τις ευκαιρίες αλλά και απειλές που παρουσιάζει το εξωτερικό περιβάλλον του. Επιπλέον, θα πρέπει να επιλέξουν ανάμεσα στους διαφορετικούς τρόπους υλοποίησης των στόχων εκείνον που κρίνουν πιο αποτελεσματικό, προβαίνοντας σε εκτίμηση όλων των εναλλακτικών λύσεων. Επίσης, θα πρέπει να φροντίσουν για την εξασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτικών μέσων, να διαμορφώσουν την τιμολογιακή πολιτική, καθώς και να προβούν και σε εξεύρεση πρακτικών προσέλκυσης επισκεπτών, ούτως ώστε να επιτευχθεί η οικονομική βιωσιμότητα του μουσείου (Kotler et al, 2008) Εξίσου σημαντική είναι, όμως, και η συμμετοχή των υπαλλήλων του μουσείου στην υλοποίηση της στρατηγικής υλοποίησης των στόχων του. Και εδώ ο ρόλος της διεύθυνσης είναι καθοριστικός καθώς παίζει τον ρόλο του καθοδηγητή και παρακινητή των εργαζομένων. Η διεύθυνση θα πρέπει να παρέχει λοιπόν, την απαραίτητη υποστήριξη καθώς και να εφαρμόζει συστήματα επιβράβευσης της παραγωγικότητας των υπαλλήλων, ούτως ώστε οι τελευταίοι να έχουν περισσότερα κίνητρα για να εργάζονται αποδοτικά. (Kotler & Kotler, 1998). 31

32 2.3. Η Οικονομική Συνιστώσα της Διαχείρισης Στη σύγχρονη εποχή και δεδομένης της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας τα μουσεία καλούνται να προσελκύσουν πόρους, ώστε να καλύπτουν τα έξοδα τους και να παρέχουν αποτελεσματικά τις υπηρεσίες τους στο κοινό. Τα έξοδα που έχουν τα μουσεία αφορούν κυρίως στο λειτουργικό τους κόστος. Είναι, δηλαδή, κυρίως τα έξοδα των εγκαταστάσεων τους και οι δαπάνες του προσωπικού. Επιπλέον, σε αυτά συγκαταλέγονται και οι δαπάνες για την προβολή και την διαφήμιση του μουσείου. Επειδή τα μουσεία δεν είναι δυνατόν να λειτουργήσουν σε βάθος χρόνου με ελλείμματα, θα πρέπει τα έσοδα να υπερτερούν των εξόδων τους, να έχουν δηλαδή οικονομικό πλεόνασμα. Οι πηγές εσόδων των μουσείων είναι κυρίως οι εξής: οι εισπράξεις, οι ιδιωτικές δωρεές και χορηγίες, οι επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό καθώς και το εισόδημα από την επένδυση των περιουσιακών στοιχείων τους. Τα έσοδα από τις εισπράξεις προέρχονται κυρίως από τις εισπράξεις των εισιτηρίων, τα έσοδα από τις εισπράξεις των καταστημάτων λιανικής πώλησης του μουσείου, τα έσοδα από τους χώρους εστίασης καθώς και από τις συνδρομές των μελών τους. Η σημαντικότερη πηγή όμως είναι τα έσοδα από τα εισιτήρια (Frey &Meier, 2003). Το μέγεθος των εσόδων από τα εισιτήρια εξαρτάται από την τιμολογιακή πολιτική που ακολουθεί κάθε μουσείο. Υπάρχουν,όμως, μουσεία τα οποία έχουν ελεύθερη είσοδο, καθώς θεωρούν ότι ύπαρξη εισιτηρίου είναι αποτρεπτικός παράγοντας της προσέλκυσης επισκεπτών (Lord & Lord, 1997). Επίσης συνηθίζεται μουσεία που έχουν εισιτήριο να εφαρμόζουν πολιτική διαφορισμού τιμής, δηλαδή να χρεώνουν δύο ή περισσότερες διαφορετικές τιμές για το εισιτήριο (για παράδειγμα έχουν μειωμένο εισιτήριο για κάποιες ομάδες πληθυσμού, όπως οι φοιτητές, οι μαθητές και οι πολύτεκνοι, ή για κάποιες ώρες την ημέρα) ούτως ώστε να προσελκύσουν περισσότερους επισκέπτες. Σημαντική επίσης πηγή εσόδων είναι οι επιχορηγήσεις από το Κράτος και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στην Ελλάδα τα κρατικά μουσεία επιχορηγούνται από το Υπουργείο Πολιτισμού καθώς θεωρείται ότι η επιχορήγηση στα μουσεία είναι επένδυση που θα επιφέρει πολλαπλά οφέλη στην κοινωνία και την οικονομία (Κόνσολα, 1990). 32

33 Καθοριστικής σημασίας όμως ρόλο στην εξασφάλιση της βιωσιμότητας των μουσείων, δύναται να επιτελέσει η δυνατότητα εξεύρεσης χορηγών στα πλαίσια του Νόμου 3525/ που ρυθμίζει την πολιτιστική χορηγία. Σύμφωνα με αυτόν ως Πολιτιστική Χορηγία «νοείται η χρηματική ή άλλης μορφής οικονομική παροχή σε είδος, σε άυλα αγαθά ή υπηρεσίες από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ημεδαπά ή αλλοδαπά, για την ενίσχυση συγκεκριμένων πολιτιστικών δραστηριοτήτων ή σκοπών του αποδέκτη της χορηγίας με αντιστάθμισμα την προβολή του κοινωνικού προσώπου και της ευποιίας του χορηγού.» Μέσω της χορηγίας λοιπόν το μουσείο μπορεί να εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους για την λειτουργία του, παρέχοντας ανταλλάγματα στον χορηγό, όπως παράδειγμα την εμφάνιση του ονόματος του στα φυλλάδια, τις διαφημιστικές αφίσες,στα εισιτήρια και το πρόγραμμα του μουσείου, ή ακόμα και στην ιστοσελίδα του. Επιπλέον, το μουσείο μπορεί να αποκομίσει και άλλα οφέλη πλην των οικονομικών, όπως για παράδειγμα τη σύνδεση του ονόματος του με το κύρος του χορηγού και την εξασφάλιση μέσω αυτού μελλοντικών συνεργασιών και χορηγών. Η εξεύρεση χορηγών πρέπει να θεωρηθεί μια σημαντική λύση στην μείωση εσόδων που αντιμετωπίζουν τα τελευταία χρόνια τα μουσεία της χώρας μας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Ελλάδος το 2009 παρατηρήθηκε μείωση στους επισκέπτες των μουσείων κατά 23% σε σχέση με το 2007 (ΕΣΥΕ, 2009, Θέρμου 2009). Το γεγονός αυτό αποτελεί πρόκληση για τα μουσεία καθώς θα πρέπει όχι μόνο να στραφούν σε πρόσθετες πηγές χρηματοδότησης, αλλά να γίνονται πιο ελκυστικά και πιο «ανοιχτά» στην κοινωνία. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να εκμεταλλευτούν τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών στην λειτουργία τους, να αναλάβουν καινοτόμες δράσεις, όπως την διοργάνωση εκδηλώσεων αλλά και να ενσωματώσουν εμπορικές δραστηριότητες όπως την δημιουργία καταστημάτων λιανικής πώλησης καθώς και καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος ( αναψυκτήρια, εστιατόρια κλπ) (Kolb, 2000). Οι πρωτοβουλίες αυτές θα λειτουργήσουν ως ανάχωμα στις αλλαγές που επιφέρει το εξωτερικό περιβάλλον δεδομένης της δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, και θα δώσουν ώθηση στην προσπάθεια των μουσείων να διατηρήσουν ή ακόμα και να αυξήσουν το κοινό και τα έσοδα τους. 6 ΦΕΚ Α 16/ «Πολιτιστική χορηγία» 33

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2#: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣTΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2#: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣTΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2#: ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣTΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ Διδάσκων: Μανασάκης Κωνσταντίνος ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ Τα κείμενα και τα διαγράμματα της παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

«Πλαίσιο. Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής. Ηνωμένο Βασίλειο» Ηνωμένο Βασίλειο ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ «Πλαίσιο Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Ηνωμένο Βασίλειο» ΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ Διακίδης Ισίδωρος, Αντιδήμαρχος Haringey Λονδίνο Ηνωμένο Βασίλειο

Διαβάστε περισσότερα

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας

Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Ο Πολιτισμός ως στρατηγικός παράγοντας ανάπτυξης στην Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Δρ Λίνα Μενδώνη Γενική Γραμματέας Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική

Διαβάστε περισσότερα

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ICOM ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΜΟΥΣΕΙΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Αγ.Ασωμάτων 15 ΑΘΗΝΑ 105 53 Τηλ./Fax: 210 3219414 www.otenet.gr/icom Email icom@otenet.gr ICOM και ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ Το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ιδρύθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT MANAGEMENT ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΣΩΣΤΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΕΚΤΕΛΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ ΜΕΣΑ ΣΕ ΜΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΟΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ MANAGEMENT 1.ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 52 Ενότητα 8... 53 8.1 Αξιολόγηση του εσωτερικού περιβάλλοντος Δήμου Λαρισαίων και εντοπισμός των κρίσιμων ζητημάτων εσωτερικής ανάπτυξης (Δυνατότητες Αδυναμίες, Κρίσιμα ζητήματα)... 53 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

«ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» «ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΠΟΔΗΜΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» Εισηγήτρια: Έφη Γουνελά Στέλεχος της ΕΕΤΑΑ ΑΠΟΔΗΜΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ & ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ Η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις

ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ. Διοίκηση Επιχειρήσεων. Β Εξάμηνο -Παραδόσεις ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ Διοίκηση Επιχειρήσεων Β Εξάμηνο -Παραδόσεις 1 Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι να κατανοηθεί από τους σπουδαστές η σημασία της Διοικητικής Επιστήμης στην λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ, ΕΛΛΗΣ ΧΡΥΣΙΔΟΥ, ΣΤΟ 1 ο ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ενότητα: «Πολιτισμός» «Επιχειρησιακό σχέδιο πολιτισμού 2015-2030» Όραμα: Ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα

Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Ταμείο Αστικής Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας Η υλοποίηση της πρωτοβουλίας JESSICA στην Ελλάδα Λαμία 22 Μαρτίου 2012 Η πρωτοβουλία JESSICA: Οργάνωση & Λειτουργία Η ανάπτυξη της πρωτοβουλίας JESSICA στην ΕΕ

Διαβάστε περισσότερα

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης

Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Καταγραφή αναγκών στελεχών της δημόσιας διοίκησης Ειρήνη Ρήγου Εισαγωγή Για να επιτευχθεί μια Διοικητική Μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, δεν αρκεί μόνο το να σχεδιάζονται πολιτικές σε εθνική κλίμακα παρακολουθώντας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΠΡΟΣΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Η ανάπτυξη του

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας

Ν.1850 / 1989. Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας Ν.1850 / 1989 Κύρωση του Ευρωπαϊκού Χάρτη της Τοπικής Αυτονοµίας ΑΡΘΡΟ 1 (Πρώτο) Κυρώνεται και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παράγραφος 1 του Συντάγµατος ο Ευρωπαϊκός Χάρτης της Τοπικής Αυτονοµίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ, ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ TOMEA ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2014-2020 2020 ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation

«ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ» ANAPARASTASIS - rendering - animation - VR - stereoscopic presentation Harvard Center for Hellenic Studies Κώδικας VENETUS A Studio Παράλληλο Κύκλωμα Ψηφιοποίηση, Τεκμηρίωση και Ανάδειξη κινηματογραφικών συλλογών από το αρχείο του STUDIO-παράλληλο κύκλωμα - Διάδοση της κινηματογραφικής

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας

Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Απελευθερώστε τη δυναμική της επιχείρησής σας Εφαρμοσμένες ΛΥΣΕΙΣ για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Εκπαιδευτικά Σεμινάρια Ανάπτυξη Πωλήσεων Ανδρόμαχος Δημητροκάλλης, MBA Management

Διαβάστε περισσότερα

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος

Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Η Διημερίδα υλοποείται στο πλαίσιο της Πράξης «Δράσεις Δια Βίου Μάθησης για το Περιβάλλον και την Αειφορία», μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση», με τη συγχρηματοδότηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΨΡΟΡΙΝ-ΘΥ3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΙΨΡΟΡΙΝ-ΘΥ3 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΟΤΑ Ταχ. Δ/νση : ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ 7 ΑΘΗΝΑ Ταχ.Κώδικας : 10557 Πληροφορίες : ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΑΣΛΑΝ Τηλέφωνο : +30 210 3253123 2103253123

Διαβάστε περισσότερα

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών

Εγκύκλιος. Οδηγίες εφαρµογής του άρθρου 3 παρ. 1 περ. δ(x) του Ν. 3299/2004 ( επενδυτικά σχέδια δηµιουργίας χώρων κοινωνικών και πολιτιστικών ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ & ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ /ΝΣΗ ΕΓΚΡΙΣΗΣ & ΕΛΕΓΧΟΥ Ι ΙΩΤΙΚΩΝ ΕΠΕΝ ΥΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey).

Η διεθνής τάση. Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Αθήνα 4 Ιουνίου 2014 Διαπιστώσεις στην αγορά του κοσμήματος Η διεθνής τάση Πρόβλεψη αύξησης τζίρου από 148 δις σε 250δις το 2020. (Έκθεση εταιρείας McKinsey). Δυναμική ανάπτυξη των επωνύμων brands με πρόβλεψη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. αθλητικός µάνατζερ ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΙΟΙΚΗΣΗ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ Οι εξειδικευµένες υπηρεσίες που µπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο: Πρόταση για διαμεσολάβηση της UNESCO Courtesy translation Προς τον κ. Alfredo Pérez de Armiñán Βοηθό Γενικό Διευθυντή για τον Πολιτισμό Εκπαιδευτική, Επιστημονική και Πολιτιστική Οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών Οδός Miollis 1 75732 Παρίσι Cedex

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΜΕΝΤ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΜΑΝΑΤΖΕΡ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΤΕΛΕΧΟΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ: ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ - ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥ ΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Θα παρουσιαστεί ο ρόλος του αθλητικού µάνατζερ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο

ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ. Κεφάλαιο 2 ο ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Κεφάλαιο 2 ο Η Επιστήμη της Διοίκησης των Επιχειρήσεων 2.1. Εισαγωγικές έννοιες Ο επιστημονικός κλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ-ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΣΤΑΥΡΟΣ ΝΙΑΡΧΟΣ» IΣΤΟΡΙΚΟ Tο Κοινωφελές Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», αναγνωρίζοντας τις δραστηριότητές

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ)

Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) Υποστήριξη της λειτουργίας των Συμβουλίων Ένταξης Μεταναστών (ΣΕΜ) ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΕΝΤΑΞΗΣ ΥΠΗΚΟΩΝ ΤΡΙΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ 2007-2013 «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ» (ΠΑΑ) Άξονας 3 3 ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΙΣ ΑΓΡΟΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )»

Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Επιμορφωτικό πρόγραμμα: «Εκπαιδευτικές δράσεις σε μουσειακά περιβάλλοντα (κύκλος Α )» Διοργάνωση Συνδιοργάνωση Συνεργαζόμενοι φορείς Σχολικοί Σύμβουλοι Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Χανίων Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή

Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Οι θέσεις της Α Βάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την Κοινωνική Αλληλεγγύη την Απασχόληση & την Κοινωνική Συνοχή ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ /ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ /ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ /ΝΣΗ /ΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΟΙΚΗΣΗΣ ΜΟΝΙΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2011 ΥΠΠΟΤ/ ΙΟΙΚ/Α1/8104 Ταχ. /νση : Μπουµπουλίνας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΣΜΟΙ Συνεργασίας Πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ Προγραμματικές Συμβάσεις

ΘΕΣΜΟΙ Συνεργασίας Πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ Προγραμματικές Συμβάσεις ΘΕΣΜΟΙ Συνεργασίας Πρόγραμμα ΔΙΑΥΓΕΙΑ Προγραμματικές Συμβάσεις ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ Δήμοι της ίδιας περιφέρειας ή όμοροι δήμοι μπορούν να συνάπτουν μεταξύ τους συμβάσεις: Για την άσκηση συγκεκριμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Γραφείο Υπουργού ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ minoff@culture.gr Διεύθυνση Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης Ειδική Προβολής και Αξιοποίησης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ.

ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑΣ & ΛΑΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΡΥΟΧΩΡΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ΙΔΡΥΣΗ - ΕΠΩΝΥΜΙΑ & ΕΔΡΑ - ΣΚΟΠΟΙ & ΜΕΣΑ Άρθρο 1 ο 1. Ιδρύεται το μουσείο με την επωνυμία ΜΟΥΣΕΙΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ &

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΔΕΙΞΗ ΤΟΥ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΗΜΝΟΥ ΜΕΤΑΞΥ: ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΛΗΜΝΟΥ, ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ και ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟΛΙΘΩΜΕΝΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΛΕΣΒΟΥ Στην Μύρινα σήμερα Νοεμβρίου 2011 και στο

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας-ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ.

Πανεπιστήμιο Στερεάς Ελλάδας-ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ, ΜΑΘΗΜΑ: ΔΙΑΧΕΡΙΣΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΠ. Οι άνθρωποι που εργάζονται σ έναν οργανισμό είναι οι ανθρώπινοι πόροι του. Επειδή κάθε άτομο έχει διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες, διαφορετικό επίπεδο εμπειρίας κ.α. η διοίκηση της εταιρίας καλείται

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ένταξη της Πράξης "Διοργάνωση Ετήσιου Travel Trade Workshop & Συνεδρίου 2014" με κωδικό MIS 464639 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα "Αττική" ΑΠΟΦΑΣΗ

ΘΕΜΑ: Ένταξη της Πράξης Διοργάνωση Ετήσιου Travel Trade Workshop & Συνεδρίου 2014 με κωδικό MIS 464639 στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αττική ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΟΤΑ Ταχ. Δ/νση : ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ 7 ΑΘΗΝΑ Ταχ.Κώδικας : 10557 Πληροφορίες : ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΑΣΛΑΝ Τηλέφωνο : +30 210 3253123 2103253123

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου

Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης: Η Βιβλιοθήκη του ΕΜΣΤ και η ψηφιοποίηση των συλλογών των έργων τέχνης και των αρχείων του Μουσείου Φωτεινή Αραβανή Βιβλιοθήκη Αρχείο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο. I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί. H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ ΜΑΘΗΜΑ 3ο Μάνατζµεντ - Ορισµοί H Εξέλιξη του Μάνατζµεντ Οι Λειτουργίες του Μάνατζµεντ I. Μάνατζµεντ - Ορισµοί... η τέχνη να φέρνεις εις πέρας κάθε έργο µε τη στήριξη και την συµµετοχή ατόµων οργανωµένων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ

Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ Αρχές Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων και Υπηρεσιών ΕΠΙΜΕΕΙΑ: ΝΙΚΟΑΟ Χ. ΤΖΟΥΜΑΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΟΟΓΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΗ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΤΩΝ 1 Κεφάλαιο 1 ο Επιχειρήσεις και Οργανισμοί Ομάδα Α Ερωτήσεις ωστού άθους Α1) Η έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr

Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Ελληνικό Παιδικό Μουσείο Κυδαθηναίων 14, 105 58 Αθήνα Τηλ.: 2103312995, Fax: 2103241919 E-Mail: info@hcm.gr, www.hcm.gr Το έργο υλοποιείται με δωρεά από το ΕΠΜ_2014 Εκπαιδευτικό Έργο «Το Κινητό Μουσείο»

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ. Εισηγήτρια: Γκαβέλα Σταματία Δρ. Χημικός Μηχανικός ΕΜΠ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΕΕΕ ΤΠΔΠ ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ, ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ Θέμα εισήγησης: «ΕΛΟΤ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ E.Σ.Π.Α. 2014 2020

ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ E.Σ.Π.Α. 2014 2020 ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ E.Σ.Π.Α. 2014 2020 ΠΗΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΑΣ, Η ΜΕΛΕΤΗ ΜΕ ΘΕΜΑ «Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2014-2020» ΤΟΥ ΠΑ.ΠΕΙ. Μέξης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ Το Ινστιτούτο Δια Βίου Εκπαίδευσης και το Τμήμα Διοίκησης Μονάδων Υγείας και Πρόνοιας της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία

Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστική και Δημιουργική Βιομηχανία Πολιτιστικές βιομηχανίες, ως όρος εισάγεται στις αρχές του εικοστού αιώνα, Αρχικά εμφανίστηκε από τους Μαξ Χορκ-χάιμερ και Τίοντορ Αντόρνο (Μax Horkheimer, Theodor

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE Value thrugh Research and Innvatin ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΙMP3ROVE ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΚΗΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΜΙΑΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ ΙMP3ROVE Αθήνα Ιανουάριος 2014 Ο Κοκκινοπλίτης Κωνσταντίνος είναι Πιστοποιημένος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ

ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ NOMOΣ: 3520/2006 ΦΕΚ: Α 274/22.12.2006 ΤΙΤΛΟΣ: ΚΥΡΩΣΗ ΤΗΣ ΣΥΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΕΚΦΡΑΣΕΩΝ ***ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σύμφωνα με την Ανακοίνωση Υπ.Εξωτ. Φ.0544/Μ.5848/ΑΣ.46/2007

Διαβάστε περισσότερα

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος

Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Πολιτική Διασφάλισης Ποιότητας Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος Σκοπός: Ο σκοπός της πολιτικής ποιότητας του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος είναι η συνεχής και συστηματική διασφάλιση, βελτίωση και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013

ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ 2013 Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική Διαχείριση) Θέμης Λιακόπουλος Σύμβουλος Επιχειρησιακής Ανάπτυξης OTS. Βασικές Νομοθετικές & Θεσμικές παρεμβάσεις (Οικονομική

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΧΩΡΑΣ Η σύγχρονη εποχή χαρακτηρίζεται από την ένταξη της επιστημονικής γνώσης στη διαδικασία ανάπτυξης προϊόντων. Η έρευνα ενσωματώνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ

ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΣΥΝΤΗΡΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ & ΕΡΓΩΝ ΤΕΧΝΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Δεν έχει καταχωρηθεί κωδικός επαγγέλματος από την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Αντικείμενο του ισχύοντος προγράμματος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΙΗ5ΟΡΙΝ-ΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΙΗ5ΟΡΙΝ-ΙΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ Α.Ε. ΟΤΑ Ταχ. Δ/νση : ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ 7 ΑΘΗΝΑ Ταχ.Κώδικας : 10557 Πληροφορίες : ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΣΟΥΛΙΩΤΗΣ Τηλέφωνο : +30 210

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader)

Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αειφόρος ανάπτυξη αλιευτικών περιοχών» του ΕΠΑΛ 2007-2013 (Leader) Αναμενέται σύντομα να προκυρηχθούν τοπικά προγράμματα Leader «Αειφόρου Ανάπτυξης Αλιευτικών Περιοχών», για τις περιοχές Εύβοιας και Χίου.

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs

Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs Δημιουργία Συνεργατικών Δικτύων Ανοιχτής Καινοτομίας Coopetitive Open Innovation Networks - COINs «Στρατηγικές Ανάπτυξης Συνεργατικών Σχηματισμών στις Ελληνικές Περιφέρειες» Κωνσταντίνος Μπουρλετίδης Οικονομολόγος

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ

ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ, ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΣΗΣ & ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ Έχοντας υπόψη: 1.- Τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 103 του ν.3852/2010 «Νέα Αρχιτεκτονική της Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS

ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS ALTIUS BUSINESS CONSULTANTS COMPANY PROFILE Η εταιρεία B.C. ALTIUS Σύμβουλοι Επιχειρήσεων είναι μια ιδιωτική εταιρεία που δραστηριοποιείται στο χώρο της παροχής εξειδικευμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών.

Διαβάστε περισσότερα

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω:

Ο στόχος αυτός είναι σε άμεση συνάρτηση με τη στρατηγική της Λισαβόνας, και συγκεκριμένα την ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής μέσω: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ Δελτίο Τύπου Ομιλία Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Κοινοτικών & Άλλων Πόρων Του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας Κυρίου Κωνσταντίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές

Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση. στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές Η Ηλεκτρονική ιακυβέρνηση στις Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές 1 Εισαγωγή Οι σύγχρονες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας (Information and Communication Technology, I.C.T.) καθώς και οι ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ:

ΔΙΚΤΥΟ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ: ΙΔΡΥΤΙΚΟΙ ΦΟΡΕΙΣ: H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation, H πρωτοβουλία «Sustainable Greece 2020» διοργανώνεται από το QualityNet Foundation,

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα

Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Αξιολόγηση του Εκπαιδευτικού Έργου στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Διαδικασία Αυτοαξιολόγησης στη Σχολική Μονάδα Σχέδια Εκθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ.

2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες 2.2.2 Ιστορική εξέλιξη τον µάνατζµεντ. 2.2 Οργάνωση και ιοίκηση (Μάνατζµεντ -Management) 2.2.1. Βασικές έννοιες Έχει παρατηρηθεί ότι δεν υπάρχει σαφής αντίληψη της σηµασίας του όρου "διοίκηση ή management επιχειρήσεων", ακόµη κι από άτοµα που

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ

Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Αθήνα, 20-21 Νοεμβρίου 2014 ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ Oι πολυάριθμοι φορείς της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας που συμμετείχαν και συνεργάστηκαν στο Φόρουμ Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, 20-21 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ

Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Στοιχεία Επιχειρηματικότητας ΙΙ Νικόλαος Μυλωνίδης Απρίλιος 2007 1 Η έννοια του Επιχειρηματία Αναλαμβάνει δράση Συνδυάζει καινοτομικά και δημιουργικά τους συντελεστές της παραγωγής Παράγει προϊόντα και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ

Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ Ι. ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ; Η πορεία που πρέπει να ακολουθηθεί για την πραγματοποίηση των αντικειμενικών

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας

στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ στο σχέδιο νόµου «Κύρωση του Μνηµονίου Συνεργασίας µεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δηµοκρατίας και της Κυβέρνησης των Ηνωµένων Πολιτειών της Αµερικής σχετικά µε την επιβολή εισαγωγικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ (ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ) Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων Εθνικού Αρχείου, Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου

Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Εμποροβιομηχανικού Συλλόγου Ι.Π. Μεσολογγίου Το Γραφείο Τουριστικής Ανάπτυξης στόχο έχει: την συλλογή προτάσεων για την αναβάθμιση της εικόνας της πόλης και την υλοποίηση αυτών, δημιουργώντας μία τουριστική

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Υπουργείο Πολιτισµού - Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Αγ. Ασωµάτων 11, 105 53 Αθήνα Τηλ: 210-3229820, 210-3225323 Φαξ: 210-3225628 E-mail: deam@culture.gr Ιστοσελίδες:

Διαβάστε περισσότερα

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο

Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο 2 παρουσίαση Το δικό σας Sinialo στο έπιπλο Ένας συνεταιρισμός, μία φιλοσοφία και 70 καταστήματα μέλη σε όλη την Ελλάδα. Τι σημαίνουν αυτά; Όμιλος Sinialo! Γνωρίστε τον! Επιμέλεια Γεωργία Αλεξίου Στη σημερινή

Διαβάστε περισσότερα

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α

[ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΜΑΡΙΝΟΣ - ΟΙΚΟΝΟΜΟΛΟΓΟΣ] ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΤΕΣΤ ΣΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΑΡΧΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ & ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΟΜΑΔΑ Α Στις παρακάτω προτάσεις, από Α.1. μέχρι και Α.5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα του την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΑΣΗ στο πλαίσιο του έργου: «Δράσεις ανοιχτού ψηφιακού περιεχομένου, λογισμικού και υποδομών»

ΣΥΜΒΑΣΗ στο πλαίσιο του έργου: «Δράσεις ανοιχτού ψηφιακού περιεχομένου, λογισμικού και υποδομών» ΣΥΜΒΑΣΗ στο πλαίσιο του έργου: «Δράσεις ανοιχτού ψηφιακού περιεχομένου, λογισμικού και υποδομών» ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΑ ΜΕΛΗ : 1. ΣΩΜΑΤΕΙΟ «ΔΙΑΖΩΜΑ» 2. Εταιρεία Ελεύθερου Λογισμικού/ Λογισμικού Ανοιχτού Κώδικα ΑΘΗΝΑ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΑΘΗΝΑ, 14/05/2015 Α.Π. : 953/ΕΦΔ644 Προς: ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΜΠΕΝΑΚΗ 5 T.K : 15238

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. ΑΘΗΝΑ, 14/05/2015 Α.Π. : 953/ΕΦΔ644 Προς: ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΘΗΝΩΝ ΜΠΕΝΑΚΗ 5 T.K : 15238 ΑΔΑ: Β5ΝΟΟΡΙΝ-14Ξ INFORMATICS DEVELOPMEN T AGENCY Digitally signed by INFORMATICS DEVELOPMENT AGENCY Date: 2015.05.14 12:21:14 EEST Reason: Location: Athens ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis)

Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Σχέδιο Επιχορήγησης Πολιτιστικών/Καλλιτεχνικών Εκδηλώσεων μέσω Προγράμματος Ενίσχυσης Ησσονος Σημασίας (de minimis) Α. ΓΕΝΙΚΑ Οι πολιτιστικές/καλλιτεχνικές εκδηλώσεις συμβάλλουν στη δημιουργία θετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α)

ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ (Τ.Α) Στέργιος Κεχαγιάς, Δάσκαλος, Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Παγγαίου Η εκπαίδευση αποτελεί στην ουσία και στην πράξη μια βασική λειτουργία της κοινωνίας,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ

ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ. Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ ΑΘΛΗΤΙΚΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Γιώργος Τζέτζης Αναπ. Καθηγητής ΤΕΦΑΑ/ΑΠΘ Ο ρόλος της άσκησης για όλους Η άσκηση με την συστηματική καθοδήγηση αποτελεί ουσιαστική κοινωνική επένδυση γιατί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου

ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου ΠΡΟΤΑΣΗ ΧΟΡΗΓΙΑΣ Πολιτιστική Διαδρομή στα Αρχαία Θέατρα της Ηπείρου Μάρτιος 2015 Ι. Φορέας Υλοποίησης Φορέας Υλοποίησης: Διάζωμα Το ΔΙΑΖΩΜΑ είναι ένα σωματείο που ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του τέως Υπουργού

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΣ 2015-2020 Εισαγωγή Η παρούσα παρουσίαση της στρατηγικής για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας και την υποστήριξη της τοπικής οικονομίας του Δήμου

Διαβάστε περισσότερα

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ.

ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΜΙΚΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΙΘΑΚΗ. Φωτεινή Ανδρέα Αναγνωστάτου Πτυχίο Οικονομικών Επιστημών, Πανεπιστημίου Πειραιώς. Υποβληθείσα για το Μεταπτυχιακό πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan)

ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007. Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ & ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ Α.Π.Θ. Επιχείρησέ το! Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου 2007 Ανάπτυξη Επιχειρηματικού Σχεδίου (Business Plan) Ομιλητής: Γιάννης Nάνος Διευθύνων Σύμβουλος Κεντρικής Αγοράς

Διαβάστε περισσότερα

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη

Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η Διακήρυξη της IFLA για την Πολυπολιτισμική Βιβλιοθήκη Η πολυπολιτισµική βιβλιοθήκη - µια πύλη σε µία πολιτιστικά ποικιλόµορφη κοινωνία ανοιχτή στο διάλογο Translation in Greek: Antonia Arahova Librarian

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου

Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Ηγέτες με Όραμα Καλωσορίσατε στο ΜΒΑ του Πανεπιστημίου Κύπρου Αγαπητοί φοιτητές, Εκ μέρους του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Διοίκησης Επιχειρήσεων σας καλωσορίζουμε στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα στη Διοίκηση

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Έννοιες. Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση. Womens Business Gerasimos Tzamarelos, PhD 27 November 2014 Έννοιες Επιχειρηματικότητα είναι η διαδικασία μέσω της οποίας ένας ή περισσότεροι του ενός ανθρώπου, δημιουργούν και αναπτύσσουν μία επιχείρηση.

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα

Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης. Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Θέμα Πτυχιακής Εργασίας Η Επίδραση της Κινηματογραφικής Εικόνα στη Δημιουργία Τουριστικής Κίνησης Ονόματα Φοιτήτριας Μαρίνα Πατούλα ΜΑΙΟΣ, 2014 Εισαγωγή Αναφερόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013.

Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Μετανάστευση, ευρωπαϊκές κοινωνικές αξίες και γλώσσα: συγκριτική αποτύπωση συμπερασμάτων του προγράμματος GRUNDTVIG MIVAL 2011-2013. Βασιλική Τσεκούρα, Διευθύντρια Κατάρτισης του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ, Υπεύθυνη Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα