ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Θεματική Ενότητα: Βιώσιμη Κινητικότητα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Θεματική Ενότητα: Βιώσιμη Κινητικότητα"

Transcript

1 ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Θεματική Ενότητα: Βιώσιμη Κινητικότητα Περίοδος Α Ιούλιος Οκτώβριος 2013 Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος Πολιτικός Μηχανικός Συγκοινωνιολόγος

2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΠΕΡΙΟΔΟΥ... 2 Α. ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ... 3 A.1. Τι είναι τα Σχέδια Βιώσιμης Κινητικότητας (ΣΒΚ)... 3 Α.2. Σχετική Νομοθεσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό... 8 Α.3. Τα Σχέδια Βιώσιμης Κινητικότητας στην πράξη Α.3.1. Αμπερντίν, Μ.Βρετανία (Σκωτία) 1 ο βραβείο ΣΒΑΚ Α.3.2. Koprivnica, Κροατία Α.3.3. Βουδαπέστη, Ουγγαρία Α.3.4. Odense, Δανία Α.3.5. Lille, Γαλλία Α.3.6. Cambridgeshire, Ηνωμένο Βασίλειο Α.3.7. Gent, Βέλγιο Α.3.8. Αθήνα, Ελλάδα (2012) Α.3.9. Θεσσαλονίκη, Ελλάδα ( 2012) Α.4. Ορισμοί, Στόχοι και Κριτήρια της Βιώσιμης Κινητικότητας Α.4.1. Ορισμοί Α.4.2. Κριτήρια στόχοι A.5. Τα δεδομένα και τα αδιέξοδα του σημερινού τρόπου σχεδιασμού των μεταφορών / επιχειρήματα υπέρ της Βιώσιμης Κινητικότητας Α.5.1. Γενικά Α.5.2. Χρήση και Ιδιοκτησία ΙΧ Α.5.3. Χώρος Ποιότητα ζωής στην πόλη Α.5.4. Εκπομπές Α.5.5. Θόρυβος Α.5.6. Ενέργεια Α.5.7. Δημόσια Υγεία Α.5.8. Οικονομία Βιβλιογραφία Α Περιόδου Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 2

3 Α. ΣΧΕΔΙΑ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ A.1. Τι είναι τα Σχέδια Βιώσιμης Κινητικότητας (ΣΒΚ) Τα Σχέδια Βιώσιμης Κινητικότητας, εκτός από την αυτοτελή αξία τους για τους ΟΤΑ, αποτελούν ενισχυτικά έγγραφα για την επιλεξιμότητα των ΣΔΑΕ (Σχέδια Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια). ΣΔΑΕ οφείλουν να καταρτίσουν και να υποβάλλουν στο ΚΑΠΕ όσοι ΟΤΑ έχουν υπογράψει το «Σύμφωνο των Δημάρχων», προκειμένου να λάβουν τις αναγκαίες ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για την υλοποίηση των σχετικών δράσεων/παρεμβάσεων 1. Παρότι συνηθίζεται να αναφέρονται ως «Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας», πάγια θέση του γράφοντα αποτελεί πως η κινητικότητα πρέπει να είναι βιώσιμη όπου και αν αναπτύσσεται, στην πόλη ή την ύπαιθρο. Για αυτό και ο προσδιορισμός «αστική», απ εδώ και έπειτα θα παραλείπεται, όχι επειδή υποτιμούμε τις αυξημένες δυνατότητες και ανάγκες που διαθέτει ο αστικός χώρος, αλλά επειδή θέτουμε ως στόχο την εξάπλωση της βιώσιμης κινητικότητας στο σύνολο του γεωγραφικού χώρου, εντός και εκτός των αστικών κέντρων και περιοχών. Σύμφωνα με το σχετικό εγχειρίδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2 : «Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας είναι ένα στρατηγικό σχέδιο που βασίζεται στις υφιστάμενες πρακτικές σχεδιασμού και λαμβάνει υπόψη του τις αρχές της ενοποίησης, της συμμετοχής και της αξιολόγησης, ώστε να καλύψει τις ανάγκες κινητικότητας των ανθρώπων σήμερα και στο μέλλον, για μια καλύτερη ποιότητα ζωής στις πόλεις και τα περίχωρά τους» Στόχος του είναι να δημιουργήσει ένα βιώσιμο σύστημα μεταφορών, το οποίο σημαίνει: Εξασφάλιση προσβασιμότητας σε θέσεις εργασίας και υπηρεσίες για όλους Βελτίωση της δημόσιας υγείας και της ασφάλειας των μεταφορών Μείωση της ρύπανσης, των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της κατανάλωσης ενέργειας Αύξηση της αποτελεσματικότητας και της οικονομικής αποδοτικότητας των μεταφορών ανθρώπων και εμπορευμάτων Ενίσχυση της ελκυστικότητας και της ποιότητας του αστικού περιβάλλοντος Η δική μας έμφαση αναφορικά με τους στόχους των ΣΒΚ δίδεται στην «κοινωνική βιωσιμότητα», επιδιώκοντας τον περιορισμό των κοινωνικών επιπτώσεων των έργων και των πολιτικών μεταφορών και στην ανταπόκριση των ΣΒΚ σε πραγματικές 1 Σχετικές πληροφορίες δίδονται σε άλλες θεματικές ενότητες της Ακαδημίας Ενέργειας. 2 Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 3

4 κοινωνικές ανάγκες που προκύπτουν από έναν ευρύτερο βιώσιμο αναπτυξιακό και χωροταξικό σχεδιασμό. Στόχος οφείλει να είναι, ακόμα, ο περιορισμός των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και η αποφυγή όχι μόνο της αέριας ρύπανσης, αλλά και του θορύβου, της φωτορύπανσης και των λοιπών μορφών ρύπανσης (στερεά και υγρά απόβλητα). Η οικονομική βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο στην οικονομική αποδοτικότητα (σχετικό κόστος), αλλά και στον περιορισμό του «απόλυτου» κόστους των μεταφορών, με την αποφυγή έργων κλίμακας αναντίστοιχης με το τοπίο, τις ανάγκες και τις οικονομικές δυνατότητες ενός τόπου. Τέλος, ο συντονισμένος και ολοκληρωμένος χωρικός και συγκοινωνιακός σχεδιασμός δεν αποτελεί μόνο εργαλείο για την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, αλλά και στόχο αυτής, που πρέπει να εξετάζεται διακριτά και να αξιολογείται κάθε φορά η ικανοποίησή του. Το πεδίο εφαρμογής των ΣΒΚ περιλαμβάνει όλα τα μέσα και τους τρόπους μεταφορών στη γεωγραφική ενότητα που μελετάται, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων και ιδιωτικών, επιβατικών και εμπορευματικών, μηχανοκίνητων και μη, αναφορικά με την κυκλοφορία και τη στάθμευση συγχρόνως. Βασικοί άξονες που τα διέπουν είναι 3 : Η συμμετοχική προσέγγιση Η δέσμευση για βιωσιμότητα Η ενοποιημένη ολοκληρωμένη προσέγγιση Η διατύπωση σαφούς οράματος και μετρήσιμων στόχων Η προεκτίμηση και συνεκτίμηση του κόστους και του οφέλους Η ανάπτυξη και η εφαρμογή ενός ΣΒΚ πρέπει να νοείται ως μια συνεχής διαδικασία η οποία απαρτίζεται από έντεκα απαραίτητα βήματα. Η γραφική επισκόπηση της εν λόγω διαδικασίας που ακολουθεί, παρουσιάζει τα βήματα αυτά σε μια λογική σειρά. Στην πράξη, αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να εκτελεστούν μερικώς παράλληλα ή να περιλαμβάνουν σημεία επιστροφής, αξιολόγησης και νέας εφαρμογής μέχρι την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί (feedback loops). 3 ό.π. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 4

5 Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 5

6 Τα μέτρα διαχείρισης της κινητικότητας που θα πρέπει να εξεταστούν κατά την εκπόνηση ενός ΣΒΚ δεν γίνεται να προδιαγραφούν με έναν δεσμευτικό τρόπο, καθώς δεν μπορεί να υπάρξει μια «συνταγή» η οποία θα εφαρμοστεί αυτούσια σε όλες τις περιπτώσεις, καθώς σε κάθε περιοχή τα διαφορετικά προβλήματα απαιτούν διαφορετική αντιμετώπιση. Η διαθέσιμη εμπειρία, όμως, δείχνει πως στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη για την υλοποίηση μιας δέσμης μέτρων, προερχόμενων από τις εξής κατηγορίες: Διαχείριση κυκλοφορίας και στάθμευσης οχημάτων Προώθηση και βελτίωση των μαζικών μεταφορών Ενθάρρυνση των συνδυασμένων μεταφορών με παροχή κινήτρων και ενιαίους τρόπους τιμολόγησης Ενθάρρυνση της ποδηλασίας και του περπατήματος Διαχείριση αστικών εμπορευματικών μεταφορών Μείωση της κυκλοφορίας και της πρόσβασης των μηχανοκίνητων μέσων (ιδιαίτερα των πιο ρυπογόνων) και ανακατανομή του οδικού χώρου υπέρ τρόπων μετακίνησης ή οχημάτων φιλικότερων στο περιβάλλον (χαμηλότερων εκπομπών, κατανάλωσης ενέργειας και θορύβου) Συντονισμός των σχεδιασμών χρήσεων γης και μεταφορών Έξυπνα μέτρα, όπως από κοινού χρήση οχημάτων, σχέδια μετακινήσεων για σχολεία και επιχειρήσεις, εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης Η βιώσιμη κινητικότητα συνήθως αναφέρεται στον αστικό χώρο, καθώς εκεί παρουσιάζονται περισσότεροι λόγοι, ευκαιρίες, αλλά και δυνατότητες για την εφαρμογή της. Επίσης, οι επιπτώσεις αλλά και τα οφέλη των συστημάτων μεταφορών έχουν σαφώς μεγαλύτερη ένταση στο αστικό περιβάλλον, ενώ οι αστικές μετακινήσεις έχουν σημαντικά μεγαλύτερη συμβολή από τις λοιπές μετακινήσεις στα παγκόσμια περιβαλλοντικά φαινόμενα, όπως αυτό του θερμοκηπίου. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ότι πλευρές ή και ολοκληρωμένες εφαρμογές βιώσιμης κινητικότητας μπορούν να υλοποιηθούν στον εξωαστικό χώρο, σε μικρές πόλεις και χωριά, στις θάλασσες και τα βουνά της υπαίθρου. Ιδιαίτερα στον εξωαστικό χώρο και στα νησιά της Ελλάδας, όπου βρίθουν παραδοσιακών οικισμών και τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλους και πολιτιστικής κληρονομιάς, η αυτοκίνηση δεν είναι πλέον το προσφορότερο μέσο μεταφοράς (σίγουρα όχι το αποκλειστικό), καθώς τόσο το υφιστάμενο ανθρωπογενές περιβάλλον, όσο και η ανθρώπινη κλίμακα του τοπίου, δεν προσφέρονται για την απόλυτη κυριαρχία του αυτοκινήτου. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 6

7 Η έλλειψη του απαραίτητου χώρου κυκλοφορίας και στάθμευσης, η δομή και τα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των οικισμών, το έντονο ανάγλυφο και η αναζήτηση συγκριτικών αναπτυξιακών πλεονεκτημάτων στην πρότερη φυσιογνωμία και την παραδοσιακή λειτουργία των περιοχών αυτών, έχουν οδηγήσει ήδη την αυτοκίνηση σε έντονη σύγκρουση με την ποιότητα ζωής και την αναπτυξιακή προοπτική τους. Συγχρόνως, στο σύνολο σχεδόν του ορεινού και νησιωτικού χώρου της Ελλάδας, διατηρούνται ακόμα παραδοσιακοί τρόποι μετακίνησης (περπάτημα, ζώα, ποδήλατο, πλωτά μέσα κτλ), τα οποία μπορούν να αποτελέσουν τη «ραχοκοκαλιά» προωθημένων συστημάτων βιώσιμης κινητικότητας, εφόσον συνδυασθούν με σύγχρονες πρακτικές και εργαλεία που μπορούν να βρουν εφαρμογή στις περιοχές αυτές (περιοχές χαμηλής πληθυσμιακής πυκνότητας), χωρίς να αλλοιώνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους. Στην ενότητα Β θα αναπτυχθούν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, θα αναφερθούν υφιστάμενα παραδείγματα βιώσιμης κινητικότητας από νησιά και ορεινές περιοχές της χώρας και του εξωτερικού και θα διατυπωθούν εξειδικευμένες προτάσεις που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν με χαμηλό κόστος στον ελληνικό χώρο. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 7

8 Α.2. Σχετική Νομοθεσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό Η βιώσιμη κινητικότητα, είτε ως διακριτός και συνειδητός στόχος, είτε με τη μορφή επιμέρους κατευθύνσεων που θίγουν το αίτημα της βιωσιμότητας, παρουσιάζεται στα ευρωπαϊκά κείμενα για περισσότερα από 20 χρόνια πια: Η «Πράσινη Βίβλος για το Αστικό Περιβάλλον» (1990) αποτελεί μια πρώτη προσέγγιση του χώρου και της ταυτότητας της πόλης. Η «Πράσινη Βίβλος για τα Δίκτυα των Πολιτών» (1995) εστιάζει στη δημόσια συγκοινωνία και τις συνδυασμένες μεταφορές. Η «Πράσινη Βίβλος για τη Δίκαιη και Αποτελεσματική Κοστολόγηση στις Μεταφορές» (1995) περιλάμβανε σημαντικές αναφορές σχετικά με την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας. Η «Πράσινη Βίβλος για τη Μελλοντική Πολιτική για το Θόρυβο» (1997) εξειδίκευε στη μείωση του θορύβου και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με την ελάττωση της ταχύτητας και του αριθμού των οχημάτων. Επίσης, μια σειρά ευρωπαϊκών Οδηγιών, όπως 4 : η 9040/96 για την «Αξιολόγηση και Διαχείριση της Ποιότητας του Αέρα» η Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τις «Στρατηγικές Περιβαλλοντικές Εκτιμήσεις Σχεδίων και Προγραμμάτων» η Λευκή Βίβλος «Η ευρωπαϊκή πολιτική στις μεταφορές με ορίζοντα το 2010: η ώρα των επιλογών» (2001) έθεσαν νέες προσεγγίσεις στα θέματα της κινητικότητας. H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 25 Σεπτεμβρίου 2007 την Πράσινη Βίβλο «Διαμόρφωση νέας παιδείας Αστικής Κινητικότητας», με στόχο μια ευρεία συζήτηση στις χώρες μέλη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο «Σχέδιο Δράσης για την Αστική Κινητικότητα» που δημοσιεύθηκε το 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την επιτάχυνση της αφομοίωσης των ΣΒΑΚ στην Ευρώπη, παρέχοντας υλικό καθοδήγησης, προωθώντας την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, προσδιορίζοντας σημεία αναφοράς, και υποστηρίζοντας εκπαιδευτικές δραστηριότητες για τους ειδικούς της αστικής κινητικότητας. Τα συμπεράσματα του «Σχεδίου Δράσης για την Αστική Κινητικότητα» της 24ης Ιουνίου 2010 αναφέρουν ότι το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης «υποστηρίζει την ανάπτυξη των ΣΒΑΚ για πόλεις και μητροπολιτικές περιοχές [...] και ενθαρρύνει την ανάπτυξη κινήτρων, όπως ειδικής βοήθειας και ανταλλαγής πληροφοριών για τη δημιουργία αυτών των σχεδίων». 4 Στη Βιβλιογραφία, στο τέλος της παρούσας, αναφέρονται και πρόσθετα ευρωπαϊκά έγγραφα, τα οποία δεν είναι αναλύονται εδώ. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 8

9 Τέλος, τον Μάρτιο του 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την Λευκή Βίβλο Μεταφορών Χάρτης πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών Προς ένα ανταγωνιστικό και ενεργειακά αποδοτικό σύστημα μεταφορών 5. Η Λευκή Βίβλος Μεταφορών προτείνει την εξέταση της δυνατότητας θέσπισης των ΣΒΑΚ ως υποχρεωτική προσέγγιση για πόλεις ενός ορισμένου μεγέθους, σύμφωνα με εθνικά πρότυπα με βάση κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ. Προτείνει επίσης την διερεύνηση της σύνδεσης της περιφερειακής ανάπτυξης και του Ταμείου Συνοχής σε πόλεις και περιοχές που έχουν υποβάλει ένα τρέχον, ανεξάρτητα επικυρωθέν, πιστοποιητικό επιθεώρησης Απόδοσης και Βιώσιμοτητας της Αστικής Κινητικότητας. Τέλος, προτείνει την εξέταση της δυνατότητας ενός ευρωπαϊκού πλαισίου στήριξης για τη σταδιακή εφαρμογή των ΣΒΑΚ σε ευρωπαϊκές πόλεις. Η ελληνική νομοθεσία βρίσκεται σε σημαντική αναντιστοιχία με τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς το μοναδικό «επίσημο» έγγραφο που αφορά στη βιώσιμη κινητικότητα είναι η «Εισήγηση για τη στρατηγική αστικής κινητικότητας σε θέματα αρμοδιότητας ΥΠΕΧΩΔΕ» του 2008, η οποία δεν διαθέτει κάποια θεσμική ισχύ. Από εκεί και έπειτα μπορούν να εντοπιστούν νόμοι, αποφάσεις και διατάξεις για επιμέρους ζητήματα των βιώσιμων μεταφορών, που δεν είναι εφικτό να εξαντληθούν στην παρούσα, τόσο λόγω του μεγάλου όγκου τους, όσο και εξαιτίας της πολυδιάσπασης και της αντιφατικότητας που τα διέπει. Ενδεικτικά αναφέρονται: Γενικές Οδηγίες για τους Ποδηλατόδρομους, εκδόθηκαν το 2002 από το ΥΠΕΧΩΔΕ χωρίς όμως να δεσμεύουν νομικά τους μελετητές και τους αρμόδιους φορείς. Ελάχιστες ή λανθασμένες αναφορές στις ποδηλατικές υποδομές και το ποδήλατο περιλαμβάνονται ακόμα στις ΟΜΟΕ (Οδηγίες Μελετών Οδικών Έργων) και στον ΚΟΚ (Ν.2696/1999 ΦΕΚ 57/Α/99, Ν.3542/2007 ΦΕΚ 50/Α/07, Ν.3710/2008 ΦΕΚ 216/Α/08). Προδιαγραφές για τα μέτρα μείωσης ταχύτητας στο οδικό δίκτυο αναπτύσσονται στην Απόφαση ΥΠΕΧΩΔΕ ΔΜΕΟ/οικ/5076/στζ/1971/Φ.132/ (ΦΕΚ 1720/Β/ ). Για την κινητικότητα των ΑΜΕΑ υπάρχει σαφώς πλουσιότερη και εξειδικευμένη νομοθεσία, χωρίς ωστόσο η σημερινή εικόνα του δημόσιου χώρου να ανταποκρίνεται ούτε στο ελάχιστο σε αυτήν. Ενδεικτικά αναφέρουμε: - άρθρο 28 του Νόμου 2831/2000 (ΦΕΚ 140/Α/2000) «Ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με ειδικές ανάγκες» - ΥΑ 52487/ (ΦΕΚ 18/Β/2002) «Εδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ΑμεΑ σε υφιστάμενα κτήρια» 5 ΕΕ, Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 9

10 - ΥΑ 52907/ (ΦΕΚ 2621/Β/2009) «Ειδικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία σε κοινόχρηστους χώρους οικισμών που προορίζονται για την κυκλοφορία πεζών» - Νέος Οικοδομικός Κανονισμός (Ν. 4067/2012), εγκύκλιοι και τεχνικές οδηγίες που τον συνοδεύουν Όσον αφορά το θόρυβο από τις οδικές μεταφορές, η Ευρωπαϊκή Οδηγία 2002/49/ΕΚ υιοθετήθηκε στην Ελλάδα με την ΚΥΑ 13586/724 (ΦΕΚ 384/Β/ ), ενώ τα σημερινά όρια και οι δείκτες αξιολόγησης θερμοθετήθηκαν με την ΥΑ οικ (ΦΕΚ 204/Β/2012). Έχουν εκπονηθεί ή βρίσκονται υπό εκπόνηση οι σχετικές μελέτες για τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 10

11 Α.3. Τα Σχέδια Βιώσιμης Κινητικότητας στην πράξη Στο εγχειρίδιο της ΕΕ για τα ΣΒΑΚ αναφέρονται 6 πρόσφατα παραδείγματα, όπου υλοποιήθηκαν με παραδειγματικό τρόπο οι άξονες και οι στόχοι τους, τα οποία και ακολουθούν. Επίσης ακολουθεί συνοπτική παρουσίαση της πόλης που κέρδισε το 1 ο βραβείο Σχεδίου βιώσιμης αστικής κινητικότητας για το 2012, όπως και συνοπτική περιγραφή των σχεδίων που έχουν καταρτίσει οι αρμόδιοι φορείς για τον Δήμο Αθήνας και το μητροπολιτικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Εκτός αυτών, επιμέρους πλευρές ή και ολοκληρωμένες πολιτικές βιώσιμες κινητικότητας εντοπίζονται στις ευρωπαϊκές πόλεις εδώ και αρκετές δεκαετίες, τις οποίες αξίζει να παραθέσουμε και να αναλύσουμε σε διακριτό κεφάλαιο της παρούσας. Επίσης, έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον να εντοπίσουμε πλευρές και στοιχεία βιώσιμης κινητικότητας που καταγράφονται στην ελληνική περιφέρεια και ιδιαίτερα στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές, είτε με τη μορφή παραδοσιακών τρόπων μετακίνησης που έχουν αντέξει στο πέρασμα του χρόνου και στην επέλαση της τεχνολογίας, είτε με την μορφή σύγχρονων καινοτόμων τρόπων μετακίνησης που ενδέχεται να εφαρμόζονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Α.3.1. Αμπερντίν, Μ.Βρετανία (Σκωτία) 1 ο βραβείο ΣΒΑΚ Το Αμπερντίν είναι μια πόλη περίπου κατοίκων, με σημαντική βιομηχανική και αγροτική δραστηριότητα, πυκνή κυκλοφορία βαρέων οχημάτων και μεγάλη εξάρτηση από τα ιδιωτικά μέσα μεταφοράς. Το σχέδιο βιώσιμης αστικής 6 Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 11

12 κινητικότητας του Αμπερντίν περιλαμβάνει στόχους που αφορούν τον δημόσιο τομέα και τις κοινωνικές υπηρεσίες και υποδομές, την προσβασιμότητα της πόλης για όλες τις κοινωνικές ομάδες, την οδική ασφάλεια, το περιβάλλον και την τοπική οικονομία, μέσα από τη βιωσιμότητα των μεταφορών. Το σχέδιο εκπονήθηκε μέσα από συστηματική διαβούλευση με τους πολίτες και τους ενδιαφερόμενους φορείς, περιλαμβάνοντας ανοικτές συναντήσεις εργασίας, έρευνες, διαφημιστικές εκστρατείες και καινοτόμο παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το διαδίκτυο. Σχεδόν 500 πολίτες απάντησαν σε ηλεκτρονικές έρευνες, ενώ μέσω των λογαριασμών στο Facebook και το Twitter οι πολίτες είχαν τη δυνατότητα να συμβάλουν άμεσα στην σύνταξη του σχεδίου. Το Αμπερντίν κατέλαβε την πρώτη θέση στο διαγωνισμό για το βραβείο που αφορά τα σχέδια βιώσιμης αστικής κινητικότητας του 2012, μπροστά από δύο άλλες προκριθείσες πόλεις τη Ljutomer (Σλοβενία) και την Τουλούζη (Γαλλία). Α.3.2. Koprivnica, Κροατία Το ΣΒΑΚ της Koprivnica (πόλη κατοίκων στη Βορειοδυτική Κροατία) περιλάμβανε λεπτομερή ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης κινητικότητας. Βασίστηκε σε διαδικασίες αυτο αξιολόγησης του Δήμου και διαβούλευσης με ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων, όπως και σε μια εκτεταμένη δημόσια έρευνα. Η αυτο αξιολόγηση έδειξε ότι η πόλη διαθέτει ιδανικές συνθήκες για την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, κάτι που συνέβαλε ιδιαίτερα στην επιλογή της κατάλληλης στρατηγικής κινητικότητας για την πόλη. Ο αστικός ιστός είναι επίπεδος, συμπαγής και διαθέτει αρκετά αποθέματα χώρου για την ανάπτυξη ενός εκτεταμένου δικτύου ποδηλατοδρόμων. Ήδη, σήμερα, το 30% του πληθυσμού κινείται με τα πόδια ή με το ποδήλατο σε τακτική βάση και 70% των παιδιών σχολικής ηλικίας πηγαίνουν στο σχολείο με Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 12

13 δημόσιες συγκοινωνίες, ποδήλατο ή περπατώντας. Κατά την περίοδο των καλοκαιρινών διακοπών, οι πεζοί και οι ποδηλάτες είναι περισσότεροι από τα αυτοκίνητα. Όταν οι οδηγοί αυτοκινήτων ρωτήθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας έρευνας, αν θα άλλαζαν τις συνήθειες κινητικότητάς τους εφόσον αναπτύσσονταν οι κατάλληλες υποδομές, οι απαντήσεις που καταγράφηκαν ήταν εξαιρετικά θετικές υπέρ ενός μοντέλου βιώσιμης κινητικότητας. Α.3.3. Βουδαπέστη, Ουγγαρία Η Βουδαπέστη αποτελεί ένα παράδειγμα ένταξης ενός σχεδίου κινητικότητας σε ένα συνολικότερο πλαίσιο πολιτικής για το Δήμο. Το 2003, εγκρίθηκε το Γενικό Σχέδιο Αστικής Ανάπτυξης για τη πόλη. Στο πλαίσιο τούτου καθορίστηκε το όραμα και οι μακροπρόθεσμες προτεραιότητες για τη συνολική ανάπτυξη της πόλης. Με βάση αυτό και εκτεταμένες διαδικασίες διαβούλευσης με τους ενδιαφερόμενους φορείς, η πόλη ανέπτυξε την Στρατηγική Αστικής Ανάπτυξης της Βουδαπέστης, γνωστή και ως «Σχέδιο Podmaniczky». Το σχέδιο αυτό προσδιορίζει τις προτεραιότητες ανάπτυξης για την περίοδο και συμπληρώνεται από το Σχέδιο Βιώσιμης Κινητικότητας της Βουδαπέστης. Το σχέδιο αυτό δημιουργήθηκε το 2007 για να αναζωογονηθεί το κέντρο της πόλης μέσα από εκτεταμένα έργα προώθησης της ήπιας κυκλοφορίας και ευρύτερες υποδομές στον τομέα της βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Το πρόγραμμα δίνει προτεραιότητα στα μη μηχανοκίνητα μέσα μεταφοράς με στόχο την υποστήριξη των τοπικών επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Α.3.4. Odense, Δανία Χάρη στη μεγάλη προσπάθεια να κοινοποιήσει το σχέδιο κυκλοφορίας και κινητικότητας έγκαιρα στους πολίτες της, η πόλη Odense τελικά κατάφερε να καταρ Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 13

14 γήσει δύο μεγάλους οδικούς άξονες, κάτι που είχε ανασταλεί παλαιότερα λόγω της δημόσιας ανησυχίας για την εξυπηρέτηση της κυκλοφορίας. Το 2007, η δημοτική αρχή προσκάλεσε ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων φορέων (όχι μόνο κατοίκους της περιοχής, αλλά πολλές διαφορετικές κοινωνικές ομάδες από όλη την πόλη) και ανέπτυξε ένα ειδικό «Toolbox» για να βοηθήσει τους ενδιαφερόμενους να κατανοήσουν το νέο κυκλοφοριακό σχέδιο. Επιπλέον, το σχέδιο προσανατολίστηκε σταδιακά από την «κυκλοφορία των αυτοκινήτων» στην «κινητικότητα των ανθρώπων» και στην αξία του δημόσιου χώρου, ενώ προωθούταν διαρκώς μέσα από ειδικό ιστότοπο, αφίσες, τον τοπικό τύπο και ειδικές εκδηλώσεις. Όλες αυτές οι ενέργειες τελικά απέδωσαν τα επιθυμητά αποτελέσματα και το σχέδιο εγκρίθηκε ομόφωνα από το Δημοτικό Συμβούλιο της πόλης. Α.3.5. Lille, Γαλλία Στη Lille, η διαδικασία κατάρτισης του ΣΒΑΚ ξεκίνησε μετά το μεγάλο εγχείρημα αστικής ανάπλασης της δεκαετίας του Ο νέος τερματικός σταθμός TGV δημιούργησε την ευκαιρία για την ίδρυση μιας εξ ολοκλήρου νέας συνοικίας (Euralille), ενώ απέκτησε συγχρόνως το ρόλο ενός διεθνή συγκοινωνιακού κόμβου. Τούτο ανταποκρίθηκε απόλυτα στο όραμα μιας οικονομικά ισχυρής πόλης, με διεθνές προφίλ. Η ανάπλαση των δημόσιων χώρων, οι οποίοι σήμερα κυριαρχούνται από κίνηση, παίζει σημαντικό ρόλο στη δημιουργία μιας ελκυστικής πόλης. Ένα από τα στρατηγικά ζητήματα που ανέκυψαν ήταν η επιλογή μεταξύ της περαιτέρω ανάπτυξης του συστήματος μετρό και των επίγειων συγκοινωνιών (λεωφορεία και Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 14

15 τραμ). Η πόλη επέλεξε την ανάπτυξη των επίγειων μεταφορών ως μέσο για την αναδιάρθρωση, τον επανασχεδιασμό και την προβολή των δημόσιων χώρων. Α.3.6. Cambridgeshire, Ηνωμένο Βασίλειο Στο τρίτο Τοπικό Σχέδιο Μεταφορών του Cambridgeshire (LTP ), προσδιορίζονται οι δείκτες που θα χρησιμοποιηθούν για την αξιολόγηση της προόδου υλοποίησής του. Στους δείκτες αυτούς αντικατοπτρίζονται τα σημαντικότερα ζητήματα για το Cambridgeshire, ενώ βοηθούν και σε συγκριτική αξιολόγηση με άλλους δήμους της χώρας. Οι εθνικοί στόχοι του 2009 για την οδική ασφάλεια επιδίωκαν την κατά 33% μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών έως το Το LTP έθεσε ανάλογους στόχους για τον εν λόγω δείκτη κατά την περίοδο αυτή. Το ανωτέρω σχήμα δείχνει τις εξαιρετικές επιδόσεις του Cambridgeshire στο συγκεκριμένο δείκτη από το 1994 μέχρι το Α.3.7. Gent, Βέλγιο Το 2007, η δημοτική αρχή του Gent και πέντε άλλοι φορείς ξεκίνησαν ένα πρόγραμμα για την μετατροπή του κεντρικού σιδηροδρομικού σταθμού Gent Sint Pieters και του γύρω χώρου σε ένα τεράστιο έργο μικτής χρήσης με καλές συνδέσεις διατροπικών μεταφορών, μέχρι το Ένα έργο τέτοιου μεγέθους χρειαζόταν μια συντονισμένη στρατηγική ενημέρωσης και διαβούλευσης για την εξασφάλιση και τη διατήρηση της δημόσιας αποδοχής των έργων. Αυτό υλοποιήθηκε μέσα από ένα μόνιμο σημείο πληροφόρησης με χάρτες, βίντεο, ένα μοντέλο 3D, τακτικά ενημερωτικά δελτία για τους κατοίκους της περιοχής, εκδηλώσεις σε σχολεία και «cafes διαλόγου» για να δοθεί στους πολίτες η ευκαιρία να εκφέρουν την άποψη Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 15

16 τους για το έργο. Δύο φορές το χρόνο, το κοινό προσκλήθηκε να επισκεφθεί το εργοτάξιο. Στις επισκέψεις αυτές, 400 με 800 άτομα συγκεντρώθηκαν σε μικρές ομάδες για να δουν το έργο από κοντά και να λάβουν περισσότερες διευκρινίσεις από τους αρμόδιους φορείς και τους μηχανικούς του Έργου. Α.3.8. Αθήνα 7, Ελλάδα (2012) Το Στρατηγικό Σχέδιο της Αθήνας για τη Βιώσιμη Κινητικότητα και τις Μεταφορές (ΣΣΜΑ) χωρίζεται σε δύο τομείς: τις μετακινήσεις ατόμων και τις μεταφορές αγαθών. Μετακινήσεις ατόμων Στόχοι: α. Ενίσχυση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (ΜΜΜ) που θα αναλάβουν ποσοτικά το μεγαλύτερο αριθμό των μετακινήσεων. Στόχος η ανάληψη του 50% των αστικών μετακινήσεων από τα ΜΜΜ μέσα στην επόμενη πενταετία από περίπου 30% που είναι σήμερα. β. Απελευθέρωση από εμπόδια και αναβάθμιση του Δημόσιου Χώρου (λειτουργική κατά προτεραιότητα και αισθητική σε δεύτερο χρόνο), δηλαδή των πεζοδρομίων, των πεζοδρόμων, των πλατειών, πάρκων, διαδρομών κλπ ώστε να είναι ασφαλής και ευχάριστη η μετακίνηση πεζή, η οποία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος κάθε μετακίνησης, ιδίως με ΜΜΜ. Στόχος η διεκπεραίωση του 10% των αστικών μετακινήσεων πεζή μέσα στην επόμενη πενταετία από περίπου 5% που είναι σήμερα. Σημαντικό μέρος αυτού του προβλήματος είναι και η εξεύρεση λύσης για την απομάκρυνση των σταθμευμένων οχημάτων που καταλαμβάνουν και δεσμεύουν το μεγαλύτερο μέρος του Δημόσιου Χώρου της Αθήνας καθιστώντας το τελείως αναξιοποίητο. γ. Ενίσχυση της χρήσης των ποδηλάτων, ιδιωτικών ή/και κοινόχρηστων ενοικιαζόμενων (Bike Sharing Scheme BSS). Στόχος η ανάληψη του 5% των 7 Παρατίθενται αυτοτελή αποσπάσματα από την σχετική έκθεση του Δήμου Αθηναίων, Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 16

17 αστικών μετακινήσεων μέσα στην επόμενη πενταετία από <1% που είναι σήμερα. δ. Μείωση της χρήσης των ΙΧ επιβατικών οχημάτων και ΤΑΞΙ στο κέντρο της Αθήνας στο 35% των αστικών μετακινήσεων μέσα στην επόμενη πενταετία από άνω του 60% που είναι σήμερα. Η μείωση αυτή δεν θα επιτευχθεί με βίαιη επιβολή, αλλά ως συνειδητή επιλογή των χρηστών υποστηριζόμενη από ελκυστικούς εναλλακτικούς τρόπους μετακίνησης. Σημαντικό μέρος αυτού του τομέα είναι ο έλεγχος και η τακτοποίηση της στάθμευσης των οχημάτων, σύμφωνα με τις ανάγκες των πολιτών και τις δυνατότητες των υπό εξέταση περιοχών, μέσα στο πλαίσιο μιας Ολοκληρωμένης Πολιτικής Στάθμευσης για όλους τους χρήστες και όλα τα μέσα. Αυτό περιλαμβάνει πέραν από τη στάθμευση των οχημάτων κατοίκων και επισκεπτών, τη στάθμευση ποδηλάτων, δικύκλων, την κάλυψη ειδικών αναγκών όπως Τουριστικών Λεωφορείων (πούλμαν) ειδικών χρήσεων γης όπως Νοσοκομεία, Μουσεία, Νεκροταφεία, χώρους συνάθροισης κοινού, κλπ. Πηγή: φωτογράφος: Ιωάννης Αυγέρης Μεταφορές αγαθών Στόχοι: α. Ανάπτυξη πολιτικής, που θα καλύψει θέματα ωρών, τύπου οχημάτων, διαδρομών για την τροφοδοσία καταστημάτων, για τη μεταφορά επικινδύνων φορτίων, οικοδομικών υλικών, αλλά και για την αποκομιδή απορριμμάτων κλπ. β. Έλεγχος χωροθέτησης χρήσεων γης και δραστηριοτήτων που γεννούν μετακινήσεις φορτηγών οχημάτων, καθώς και των χαρακτηριστικών του υφιστάμενου οδικού δικτύου που τις εξυπηρετεί, στα πλαίσια της αναθεώρησης του ΓΠΣ της Αθήνας. Συντήρηση, αναβάθμιση και διαχείριση των οδικών συνδέσμων που εξυπηρετούν αυτές τις ανάγκες. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 17

18 γ. Κάλυψη των ειδικών αναγκών στάθμευσης των οχημάτων τροφοδοσίας και μεταφοράς αγαθών και εμπορευμάτων στο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Πολιτικής Στάθμευσης του Δήμου Αθηναίων. Α.3.9. Θεσσαλονίκη, Ελλάδα ( 2012) Ο ΣΑΣΘ, σε συνεργασία με τον ΟΑΣΘ και τον Δήμο Θεσσαλονίκης, εκπόνησε Σχέδιο Βιώσιμης Κινητικότητας για τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης με βάση τις οδηγίες της Ε.Ε. Πηγή: recycling project.tumblr.com Ειδικότερα προτείνονται: 1. Ενιαίο και ευφυές σύστημα κομίστρου και ηλεκτρονικού εισιτηρίου για όλα τα μελλοντικά μέσα και χρέωση της στάθμευσης. 2. Ειδικές λωρίδες λεωφορείων, προτεραιότητα στη φωτεινή σηματοδότηση για λεωφορεία, λεωφορειακές γραμμές ταχείας εξυπηρέτησης. 3. Πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για αποθάρρυνση της αλόγιστης χρήσης Ι.Χ. και χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς. 4. Προώθηση δημιουργίας δικτύου τραμ, συμπληρωματικού και όχι ανταγωνιστικού προς το μετρό, αναδιάρθρωση λεωφορειακών γραμμών και συνοδευτικές αναπλάσεις. 5. Διασύνδεση τραμ μετρό λεωφορείων με δημιουργία κατάλληλων χώρων μετεπιβίβασης και αναδιάρθρωση των στάσεων των λεωφορείων. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 18

19 6. Σύστημα θαλάσσιας συγκοινωνίας στο Θερμαϊκό Κόλπο. 7. Συστήματα ευέλικτης συγκοινωνίας 8. Ενιαία πολιτική στάθμευσης 9. Πεζοδρομήσεις και αναπλάσεις δημόσιου χώρου 10. Ποδηλατόδρομοι 11. Σύστημα κοινόχρηστων δημοσίων ποδηλάτων 12. Χρέωση κυκλοφοριακής συμφόρησης. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 19

20 Α.4. Ορισμοί, Στόχοι και Κριτήρια της Βιώσιμης Κινητικότητας Α.4.1. Ορισμοί Η έννοια της «βιώσιμης κινητικότητας» (sustainable mobility), προέρχεται (από) και αποτελεί εξειδίκευση της έννοιας της «βιώσιμης ανάπτυξης» (sustainable development), κληρονομώντας όλες τις εγγενείς αντιφάσεις, διαφορετικές ερμηνείες και αντιπαραθέσεις που τη συνοδεύουν. Δεδομένου ότι η έννοια της βιώσιμης κινητικότητας διατυπώθηκε πολύ αργότερα από την έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης, δεν έχει διατυπωθεί μέχρι σήμερα ένας και μοναδικός ορισμός, πλήρως αποδεκτός απ όλους. Τόσο στη χώρα μας, όσο και διεθνώς, καταγράφονται ορισμοί συνήθως περιγραφικοί, κυρίως βάσει των κριτηρίων και των οριοθετήσεων που αποσκοπεί να κατοχυρώσει ο κάθε επιστήμονας ή φορέας που τους διατυπώνει, ενώ συνήθως συγχέονται με τα μέτρα και τις πολιτικές που προτείνεται να ληφθούν. Οι πιο σύντομοι και περιεκτικοί ορισμοί, σύμφωνα με την TDM Encyclopedia είναι οι ακόλουθοι (κατά χρονολογική σειρά): Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη Βιώσιμη Κινητικότητα (1997) «Ο όρος βιώσιμη κινητικότητα στοχεύει στην ικανοποίηση της ζήτησης για κινητικότητα (από επιχειρήσεις και ανθρώπους), ενώ ταυτόχρονα αναγνωρίζει τα όρια των πηγών και την επίπτωση των μεταφορικών λειτουργιών στο περιβάλλον». Transport Canada (1999) The goal of sustainable transportation is to ensure that environment, social and economic considerations are factored into decisions affecting transportation activity. Σκοπός των βιώσιμων μεταφορών είναι να διασφαλίσουν ότι οι περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές παράμετροι θα ληφθούν υπόψη στις αποφάσεις που επηρεάζουν τις μεταφορές. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 20

21 Richardson (1999) A sustainable transportation system is one in which fuel consumption, vehicle emissions, safety, congestion, and social and economic access are of such levels that they can be sustained into the indefinite future without causing great or irreparable harm to future generations of people throughout the world. Βιώσιμο σύστημα μεταφορών είναι «εκείνο στο οποίο η κατανάλωση καυσίμων, οι εκπομπές ρύπων, η ασφάλεια, η συμφόρηση και η κοινωνική και οικονομική προσβασιμότητα βρίσκονται σε τέτοια (επιθυμητά) επίπεδα, ώστε να διασφαλίζεται η διατήρησή τους στο απώτερο μέλλον, χωρίς να προκαλούνται σημαντικές ή μη αναστρέψιμες επιπτώσεις για τις επόμενες γενεές στον πλανήτη European Conference of Ministers of Transport (ECMT 2004) A sustainable transport system is one that is accessible, safe, environmentally friendly, and affordable. Βιώσιμο Σύστημα Μεταφορών είναι το προσβάσιμο, ασφαλές, περιβαλλοντικά φιλικό και οικονομικά προσιτό. Πιο αναλυτικά, ένα «βιώσιμο σύστημα μεταφορών»: επιτρέπει να καλύπτονται οι βασικές ανάγκες πρόσβασης και ανάπτυξης των ατόμων, των επιχειρήσεων και των κοινωνιών κατά τρόπο ασφαλή και συνάδοντα με την υγεία του ανθρώπου και των οικοσυστημάτων και προάγει τη δικαιοσύνη εντός κάθε γενεάς και μεταξύ των διαδοχικών γενεών είναι οικονομικά προσιτό, λειτουργεί δίκαια και αποδοτικά, προσφέρει τη δυνατότητα επιλογής τρόπου μεταφοράς και υποστηρίζει μια ανταγωνιστική οικονομία, καθώς και την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη περιορίζει τις εκπομπές και τα απόβλητα εντός των ορίων της ικανότητας του πλανήτη να τα απορροφά χρησιμοποιεί ανανεώσιμους πόρους σε ποσοστό ίσο ή μικρότερο από το ρυθμό παραγωγής τους και μη ανανεώσιμους σε ποσοστό ίσο ή μικρότερο από το ρυθμό ανάπτυξης ανανεώσιμων υποκατάστατων, ενώ παράλληλα ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις στις χρήσεις γης και την παραγωγή θορύβου Organization for Economic Co operation and Development (OECD) Environmentally sustainable transportation is transportation that does not endanger public health or ecosystems and that meets needs for access consistent with (a) use of renewable resources that are below their rates of regeneration, and (b) use of non renewable resources below the rates of development of renewable substitutes. Περιβαλλοντικά βιώσιμες μεταφορές είναι εκείνες που δεν θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία και τα οικοσυστήματα και ανταποκρίνονται στις ανάγκες πρόσβασης σε συνδυασμό με τη χρήση (α) ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ποσοστό ίσο ή μικρότερο από το ρυθμό Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 21

22 παραγωγής τους και (β) μη ανανεώσιμων σε ποσοστό ίσο ή μικρότερο από το ρυθμό ανάπτυξης ανανεώσιμων υποκατάστατων World Business Council for Sustainable Development as part of that organization s Mobility Project 2030 Sustainable mobility is mobility that meets the needs of society to move freely, gain access, communicate, trade and establish relationships without sacrificing other essential human or ecological requirements today or in the future. Βιώσιμη κινητικότητα είναι η κινητικότητα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της κοινωνίας να κινείται ελεύθερα, να ενισχύει την προσβασιμότητα, να επικοινωνεί, να επιχειρεί και να αναπτύσσει σχέσεις χωρίς να θυσιάζει άλλες βασικές ανθρώπινες και οικολογικές απαιτήσεις σήμερα και στο μέλλον. Zeitler Bιώσιμη κινητικότητα είναι κάθε μορφή ανθρώπινης κινητικότητας που ανταποκρίνεται στις διάφορες φυσικές (και κοινωνικές) προκλήσεις με τον λιγότερο ρυπογόνο τρόπο Όπως γίνεται αντιληπτό, οι περισσότεροι ορισμοί της βιώσιμης κινητικότητας θέτουν ως προϋπόθεση την περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα, συνδέουν ευθέως την βιωσιμότητα με την κατανάλωση ενέργειας και τον τρόπο παραγωγής της, ενώ κάποιοι από αυτούς διατυπώνουν μια περισσότερο «σχετική» θεώρηση της βιωσιμότητας ως προς υφιστάμενες συνθήκες και δείκτες. Όπως τεκμηριώνεται και από τον Ν. Μπαρμπόπουλο 8 : Η βιώσιμη κινητικότητα δεν αποτελεί έναν ορατό επιτελικό στόχο, μια δεδομένη βέλτιστη συνθήκη ή κατάσταση του συστήματος μεταφορών. Όπως και η βιωσιμότητα, ή ίσως ως μέρος αυτής, πρόκειται μάλλον για μια εξελισσόμενη και ρευστή διαδικασία, την οποία πρέπει να διανύσουν οι ανθρώπινες κοινωνίες, υπό την πίεση των περιβαλλοντικών προβλημάτων, μια διαδικασία που αφορά όλους τους κοινωνικούς θεσμούς. Οι διαπιστώσεις αυτές μας ωθούν, τελικά, λαμβάνοντας υπόψη ένα σύνολο κριτηρίων, τα οποία θα προσπαθήσουμε να παρουσιάσουμε στη συνέχεια, να επαναδιατυπώνουμε και να αξιολογούμε σε κάθε περίπτωση και ειδική συγκυρία τι 8 Μπαρμπόπουλος, Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 22

23 είναι «βιώσιμη κινητικότητα» και τι όχι, ή ακόμα καλύτερα, ποιο σύστημα μεταφορών είναι «περισσότερο» βιώσιμο από κάποιο άλλο. Α.4.2. Κριτήρια στόχοι Τα κριτήρια και οι γενικοί στόχοι της βιώσιμης κινητικότητας είναι αυτά που θα μας βοηθήσουν να κρίνουμε και να σχεδιάσουμε ένα βιώσιμο σύστημα μεταφορών, ενώ ο έλεγχος ότι επιλέξαμε τον καλύτερο δυνατό τρόπο για να τα υλοποιήσουμε στο πραγματικό περιβάλλον, δεν μπορεί παρά να προέλθει μέσα από τη σύγκριση με την υφιστάμενη κατάσταση και τυχόν άλλες εναλλακτικές λύσεις που διατίθενται. Τούτο θα πρέπει τελικά να τεκμηριώνεται τόσο ποιοτικά, όσο και ποσοτικά, όπου είναι εφικτό. Τα κριτήρια και οι στόχοι της βιώσιμης κινητικότητας, ομαδοποιημένα σε γενικές κατηγορίες, είναι: Η περιβαλλοντική διάσταση Στόχοι: α) προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος β) ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μεταφορών Κατ αρχάς ως «περιβάλλον» θα πρέπει να γίνεται αντιληπτό όχι μόνο το φυσικό περιβάλλον, αλλά επίσης το ανθρωπογενές και το αστικό, το πολιτιστικό, το κοινωνικό, το οικονομικό κτλ. Ένα από τα κρισιμότερα θέματα, με αφορμή το οποίο τέθηκε στο επίκεντρο των προσπαθειών για μια βιώσιμη ανάπτυξη το ζήτημα των μεταφορών, είναι αυτό της κλιματικής αλλαγής και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, λόγω της μεγάλης συμβολής των μεταφορών σε αυτά. Τούτο αποτελεί και την παγκόσμια περιβαλλοντική διάσταση των μεταφορών. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 23

24 Εκτός από αυτή, σημαντικό ρόλο για τη βιωσιμότητα ενός συστήματος μεταφορών διαδραματίζει και η τοπική περιβαλλοντική διάσταση που συνοψίζεται στους αέριους ρύπους, στο θόρυβο, στη φωτορύπανση, στα στερά και υγρά απόβλητα, στα υλικά και στις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή, τη συντήρηση και τη λειτουργία των μέσων μεταφοράς, αλλά και στις υπόλοιπες επιπτώσεις από την κατασκευή ειδικότερα των μεγάλων μεταφορικών υποδομών. Δεν θα πρέπει ποτέ να αγνοούνται οι αρνητικές επιδράσεις στο πολιτιστικό περιβάλλον, σε τόπους και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς, σε περιοχές φυσικού κάλους και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, στη γεωργική γη και ειδικά σε αυτήν που είναι χαρακτηρισμένη ως γη υψηλής παραγωγικότητας ή παράγονται σε αυτήν προϊόντα ονομασίας προέλευσης, σε αξιόλογες τουριστικές περιοχές, αλλά και στις αστικές περιοχές, όπου συμπυκνώνονται αμέτρητες ανθρώπινες λειτουργίες και δραστηριότητες. Ειδικά για τις πόλεις, κρίσιμο παράγοντα αποτελεί η ελαχιστοποίηση της (συνήθως μη αναστρέψιμης) κατάληψης αστικού χώρου και ο περιορισμός των επιπτώσεων στους δημόσιους και ελεύθερους χώρου πρασίνου, στις ευαίσθητες κοινωφελείς χρήσεις, στις περιοχές κατοικίας κτλ. Συνεπώς για τη βιώσιμη κινητικότητα, η περιβαλλοντική διάσταση δεν είναι μια δευτερεύουσα πλευρά που προαιρετικά λαμβάνεται υπόψη, αλλά βασικός πυλώνας και προϋπόθεση για να χαρακτηρίζεται ως «βιώσιμη». Η διάσταση της υγείας Στόχοι: α) αναβάθμιση της δημόσιας υγείας β) αναβάθμιση της ασφάλειας των μεταφορών Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 24

25 Η δημόσια υγεία και ασφάλεια, ειδικά στις πόλεις, είναι ήδη πολύ υποβαθμισμένες και ζητούμενο πλέον δεν είναι η διατήρησή τους στα σημερινά επίπεδα, αλλά η αναβάθμισή τους. Στη «δημόσια υγεία» συγκαταλέγεται και η ψυχική υγεία, η οποία επηρεάζεται σημαντικά από τις καθημερινές μετακινήσεις, ενώ τα φυσικά, οικονομικά ή ψυχολογικά όρια που θέτει κάθε σύστημα μεταφορών στον κάτοικο μιας πόλης επιδρούν άμεσα σε αυτήν. Αναφορικά με την «ασφάλεια», κρισιμότερος παράγοντας είναι ο δείκτης οδικών τροχαίων ατυχημάτων, χωρίς να αγνοούνται και τα ατυχήματα με μαζικές απώλειες στις σιδηροδρομικές, θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές ειδικά στις «αναπτυσσόμενες» χώρες. Ζητήματα που αφορούν στην εγκληματικότητα στα μέσα μεταφοράς δεν μπορούν να επιλυθούν αυτοτελώς μέσω ενός συστήματος βιώσιμης κινητικότητας, σίγουρα όμως και σε αυτόν τον τομέα, διαφορετικές επιλογές ενδέχεται να έχουν διαφορετικά αποτελέσματα. Η κοινωνική διάσταση Στόχοι: α) ανταπόκριση στις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού β) ισότητα στην πρόσβαση γ) ελαχιστοποίηση των κοινωνικών επιπτώσεων των μεταφορών Η ανταπόκριση ενός συστήματος μεταφορών στις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού δεν συνεπάγεται την ανταπόκριση σε οτιδήποτε ο καθένας μας θεωρεί «ανάγκη» του, ούτε φυσικά σε «ανάγκες» που θα δημιουργηθούν μέσα από μη βιώσιμες επιλογές στο σχεδιασμό του χώρου. Οι «πραγματικές» κοινωνικές ανάγκες μπορούν να προσδιοριστούν μόνο μέσα από έναν «κοινά αποδεκτό» τρόπο ζωής, σε ένα δοσμένο μοντέλο ανάπτυξης της πόλης και της υπαίθρου, το οποίο οφείλει να είναι «βιώσιμο», ώστε να μπορεί να εξυπηρετηθεί από ένα «βιώσιμο σύστημα μεταφορών». Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 25

26 Γενικά, η διάσταση της κοινωνικής βιωσιμότητας είναι εξαιρετικά δύσκολο να οριοθετηθεί και να περιγραφεί στην κάθε της λεπτομέρεια, ωστόσο είναι σχετικά εύκολο να διακρίνει κανείς πότε ένα σύστημα μεταφορών είναι κοινωνικά άδικο, έχει κοινωνικές επιπτώσεις και κρίνεται κοινωνικά μη βιώσιμο. Μία από τις σημαντικότερες διαστάσεις της κοινωνικής βιωσιμότητας των μεταφορών, είναι το δικαίωμα στην πρόσβαση (στο χώρο και τις μεταφορικές υποδομές) και στην δυνατότητα επιλογής μέσου για το μεγαλύτερο ποσοστό των εκτελούμενων μετακινήσεων από τους πολίτες, με ισομερή και αναλογικό τρόπο. Μια άλλη διάσταση είναι οι κοινωνικές επιπτώσεις της κατασκευής και λειτουργίας των μεταφορικών υποδομών, όπως πχ ο εκτοπισμός, ο αποκλεισμός, η καταστροφή ή απαξίωση οικονομικών δραστηριοτήτων, η υποβάθμιση του περιβάλλοντος κατοικίας, ο περιορισμός της πρόσβασιμότητας συγκεκριμένων προορισμών για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες, ο χωρικός αποκλεισμός μέσα από την άδικη τιμολόγηση των μεταφορικών υπηρεσιών κτλ. Άνισο κοινωνικά σύστημα μεταφορών, και άρα μη βιώσιμο, δεν είναι μόνο εκείνο που έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ζωή των ασθενέστερων κοινωνικών ομάδων, αλλά και εκείνο που προσφέρει περισσότερα σε όσους έχουν να πληρώσουν για αυτά, δηλαδή στις προνομιούχες κοινωνικές ομάδες. Για αυτό από πολλούς διατυπώνεται ότι κοινωνικά βιώσιμο σύστημα είναι: το σύστημα εκείνο που επιτυγχάνει την ισοκατανομή του κόστους και των ωφελειών της κινητικότητας (όσο και της ίδιας της κινητικότητας) τόσο ανάμεσα στα διάφορα κοινωνικά στρώματα, όσο και ανάμεσα στα αναπτυσσόμενα και τα αναπτυγμένα κράτη (σε πλανητικό επίπεδο) Η ίδια η κινητικότητα δεν μπορεί να είναι αυτοσκοπός, αλλά δεν θα ήταν και βιώσιμη επιλογή ο περιορισμός της. Βιώσιμη επιλογή είναι ο εξορθολογισμός της ζήτησης και η εξυπηρέτηση (με βιώσιμο τρόπο) των μετακινήσεων εκείνων που έχει νόημα να γίνονται σε μια σύγχρονη και ευημερούσα κοινωνία. Ο αριθμός των μετακινήσεων θα μπορούσε να μείνει ο ίδιος ή και να αυξηθεί σε μια περιοχή όπου πρόκειται να εφαρμοστεί ένα σύστημα βιώσιμης κινητικότητας. Το πλέον πιθανό όμως είναι ότι θα αλλάξουν οι εσωτερικές σχέσεις και κατανομές των μετακινήσεων, τόσο μεταξύ των προελεύσεων προορισμών, όσο και μεταξύ των μέσων, των κοινωνικών ομάδων και των σκοπών. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 26

27 Ένα επιπλέον κριτήριο για την κοινωνική βιωσιμότητα ενός συστήματος μεταφορών, είναι εκτός από την ορθολογική διαχείριση της κινητικότητας, η ενίσχυση της «κοινωνικότητας» των μεταφορών. Στον αντίποδα των ιδιωτικών μέσων που προτάσσουν την ιδιωτικότητα και το ατομικό συμφέρον έναντι του συλλογικού, είναι τα συλλογικά μέσα, αλλά και εκείνα που παρέχουν ευκαιρίες για κοινωνική συναναστροφή, τα ήπια μέσα, αυτά που φέρνουν σε επαφή με θετικό τρόπο τον έναν με τον άλλον και ενθαρρύνουν την αλληλεγγύη μεταξύ των μετακινούμενων. Για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, αλλά και πολλά άλλα ακόμα που θα αναλυθούν στη συνέχεια, προϋπόθεση είναι ο δημοκρατικός και συμμετοχικός σχεδιασμός του συστήματος μεταφορών 9. Μέσα από ποσοτικές τεχνικές έρευνες και αναλύσεις, αλλά και από κοινωνιολογικές προσεγγίσεις, έχει αποδειχθεί ότι οι διαδικασίες σχεδιασμού που καταφέρνουν με μεγαλύτερη αξιοπιστία και αποτελεσματικότητα να οδηγήσουν σε ένα κοινωνικά δίκαιο, επιθυμητό και αποδοτικό σύστημα μεταφορών είναι οι συμμετοχικές διαδικασίες σχεδιασμού. Με τον τρόπο αυτό ελαχιστοποιούνται, επίσης, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αλλά και οι οικονομικές επιπτώσεις, λόγω του ότι εξοικονομείται χρόνος και χρήμα μέσα από την επίτευξη της συναίνεσης και την αποφυγή ατέρμονων δικαστικών αντιπαραθέσεων μεταξύ πολιτών και φορέων σχεδιασμού. Η κοινωνική διάσταση των μεταφορών είναι, τελικά, εκείνος ο παράγοντας ο οποίος μπορεί να ξεχωρίσει, όχι μόνο ένα βιώσιμο σύστημα μεταφορών από ένα μη βιώσιμο, αλλά και ένα περισσότερο βιώσιμο σύστημα από ένα λιγότερο. Πρόκειται για παράγοντα που συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες πολιτικές της εκάστοτε αρχής και συνήθως τις παρακολουθεί με συνέπεια. Επομένως, είναι πρακτικά και θεωρητικά αδύνατο να εφαρμόσει κανείς ένα κοινωνικά βιώσιμο σύστημα μεταφορών σε μια χώρα με μεγάλες κοινωνικές ανισότητες και πολιτικές που τις αναπαράγουν. Η οικονομική διάσταση Στόχοι: α) ελαχιστοποίηση του κόστους των μεταφορών και των υποδομών τους β) ελαχιστοποίηση των οικονομικών επιπτώσεων των μεταφορών γ) στήριξη της εθνικής οικονομίας και των υγιών παραγωγικών δραστηριοτήτων Η οικονομική διάσταση, και μάλιστα όχι στην κατεύθυνση της οικονομικής βιωσιμότητας όπως περιγράφεται στο παρόν, είναι αυτή που σε μεγάλο βαθμό ορίζει μέχρι σήμερα τα συστήματα μεταφορών σε χώρες σαν την Ελλάδα. Η οικονομική διάσταση, όμως, χωρίς τον συνυπολογισμό των άλλων κριτηρίων οδηγεί 9 Για την εφαρμογή του συμμετοχικού σχεδιασμού στον τομέα των μεταφορών βλ. Αθανασόπουλος, Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 27

28 αναμφίβολα σε μη βιώσιμα συστήματα μεταφορών και παράγει μακροπρόθεσμα αντίθετα οικονομικά αποτελέσματα από αυτά για τα οποία επιστρατεύτηκε. Η οικονομική βιωσιμότητα επιβάλει την ελαχιστοποίηση του κόστους κατασκευής, συντήρησης και λειτουργίας των μεταφορικών υποδομών, τόσο για το κράτος, όσο και για τους φορείς λειτουργίας τους, δεδομένου ότι τα κόστη αυτά μεταφέρονται έμμεσα ή άμεσα στο κράτος και τους πολίτες μέσω διατάξεων των συμβάσεων παραχώρησης και της φορολογίας. Ο περιορισμός του συγκεκριμένου κόστους δεν σημαίνει την αναστολή ανάπτυξης, λειτουργίας ή συντήρησης των μεταφορικών υποδομών, ούτε και την κατασκευή των ίδιων υποδομών με χαμηλότερα κόστη συμπιέζοντας τα εργατικά κόστη και την ποιότητα των έργων και των παρεχόμενων υπηρεσιών, καθότι αυτό έχει προφανείς κοινωνικές συνέπειες και καθιστά το σύστημα κοινωνικά μη βιώσιμο. Αντίθετα, σημαίνει τη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών με υποδομές και μέσα που απλά κοστίζουν λιγότερο, κάτι που έχει αποδειχθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις είναι εφικτό. Ένα άλλο μερίδιο του κόστους των μεταφορών αφορά τους χρήστες, δηλαδή τους πολίτες στο σύνολό τους. Στόχος και κριτήριο της βιώσιμης κινητικότητας είναι το κόστος αυτό να είναι χαμηλό, δίκαιο και προσιτό, έτσι ώστε να μην δημιουργούνται κοινωνικοί αποκλεισμοί και φαινόμενα που περιγράψαμε προηγουμένως. Αναγκαστικά ένα μέρος του κόστους των μεταφορών θα πρέπει να αναλάβει το κράτος, καθώς πρόκειται για κοινωνική κοινωφελή υπηρεσία, η οποία δεν μπορεί να παρέχεται με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια, αλλά αντίθετα θα πρέπει να χρηματοδοτείται μέσα από ένα δίκαιο φορολογικό σύστημα. Για το θέμα αυτό υπάρχουν και αυτοί που υποστηρίζουν πως 10 : το ζήτημα είναι αν ο κάθε χρήστης πληρώνει ή όχι το οριακό κοινωνικό κόστος της επιλογής του, ώστε να υπάρξει μια διαφοροποίηση στις τιμές των διάφορων μεταφορικών επιλογών που να αντικατοπτρίζει τις διαφορετικής σοβαρότητας περιβαλλοντικές επιπτώσεις κάθε μεταφορικού μέσου. 10 Maddison D., Pearce D. (et al.), Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 28

29 Αξίζει να συμπληρωθεί, όμως, ότι η διαφοροποιημένη τιμολόγηση των μεταφορικών υπηρεσιών βάσει περιβαλλοντικών κριτηρίων θα πρέπει να γίνεται με μέτρο και κριτήριο την ύπαρξη ή όχι αξιοπρεπών εναλλακτικών λύσεων, έτσι ώστε να λειτουργήσει προς όφελος της βιωσιμότητας και όχι ως παράγων κοινωνικού αποκλεισμού ή απλά ως εισπρακτικός μηχανισμός του κράτους. Επίσης, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα οικονομικά οφέλη από τη λειτουργία των μεταφορών θα αποδίδονται αφενός για τη διατήρηση, βελτίωση και επέκταση των μεταφορικών υποδομών και αφετέρου σε έργα προστασίας του περιβάλλοντος, για την αντιστάθμιση και των περιορισμό των επιπτώσεών τους, ενώ η κατανομή τους θα πρέπει να γίνεται με χωρικά, οικονομικά και κοινωνικά δίκαιο τρόπο. Άλλοι θέτουν ως δείκτη «οικονομικής βιωσιμότητας» την ικανότητα του συστήματος μεταφορών να αντλεί χρηματοδοτήσεις (εκτός από το κράτος και τους χρήστες) από τον ιδιωτικό τομέα και να διασφαλίζει, έτσι, τη διατήρησή του στο μέλλον. Κρίσιμος παράγοντας για την υιοθέτηση ή όχι της θέσης αυτής, αποτελεί το ενδεχόμενο δημιουργίας εξαρτήσεων και δεσμεύσεων, που σε περίπτωση μελλοντικής αποχώρησης του ιδιωτικού τομέα λόγω πιθανής συρρίκνωσης των κερδών του, το μεταφορικό σύστημα θα καταστεί μη βιώσιμο. Συνεπώς, η οικονομική, αλλά και η συνολικότερη βιωσιμότητα ενός συστήματος μεταφορών θα πρέπει να διασφαλίζεται σε μακρύ χρονικό ορίζοντα, χωρίς τη μεσολάβηση κινδύνων που σχετίζονται με τις επιχειρηματικές σκοπιμότητες και τους κινδύνους της ελεύθερης αγοράς. Ένα βιώσιμο σύστημα κινητικότητας δεν μπορεί να αγνοεί ούτε τις ανάγκες των κύριων οικονομικών δραστηριοτήτων σε μια περιοχή, ούτε τις γενικές και ειδικές αναπτυξιακές κατευθύνσεις του κράτους, εφόσον δεν έρχονται σε αντίθεση με το στόχο της βιωσιμότητας. Στο βαθμό που καλείται να ανταποκριθεί στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών, θα πρέπει να μπορεί να ανταποκρίνεται και στις οικονομικές και αναπτυξιακές ανάγκες ευρύτερων φορέων, επιχειρηματικών και κρατικών, όχι προνομιακά υπέρ κάποιων έναντι άλλων, αλλά ισότιμα, παρέχοντας ίσες ευκαιρίες και δυνατότητες, αλλά και αναλογικές υποχρεώσεις. Πρέπει επίσης να είναι αρωγός της εθνικής οικονομίας και αναπτυξιακής διαδικασίας, όχι ως αυτοσκοπός εις βάρος άλλων αναγκαίων τομέων μιας υγιούς οικονομίας, αλλά με το ρόλο που του αναλογεί στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου χωρικού και αναπτυξιακού προγραμματισμού. Η ενεργειακή διάσταση Στόχοι: α) εξοικονόμηση ενέργειας σε όλες τις διαδικασίες και τις δραστηριότητες που σχετίζονται με τις μεταφορές β) προσανατολισμός των μεταφορικών συστημάτων σε ηπιότερες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 29

30 Δεδομένης της μεγάλης συμμετοχής των μεταφορών στην ενεργειακή κατανάλωση μιας περιοχής, ο ρόλος τους καθίσταται κρίσιμος αναφορικά με το στόχο της εξοικονόμησης ενέργειας και τη στροφή στις ήπιες και ανανεώσιμες μορφές ενέργειας. Πρόκειται για στόχο που σχετίζεται άμεσα τόσο με τους περιβαλλοντικούς στόχους της βιώσιμης κινητικότητας, όσο και με τους κοινωνικούς και οικονομικούς της στόχους. Δεδομένου ότι δεν αποτελεί σκοπό της βιώσιμης κινητικότητας ο περιορισμός της κινητικότητας, δηλαδή η μείωση του συνολικού αριθμού των μετακινήσεων, κύριο διακύβευμα για την ενεργειακή βιωσιμότητα των μεταφορών αποτελεί η μετατόπιση μετακινήσεων από περισσότερο ενεργοβόρα μέσα, σε μέσα που καταναλώνουν λιγότερη ενέργεια ή μπορούν να την αντλήσουν από ανανεώσιμες πηγές. Η ορθολογικότερη χωρική κατανομή των μετακινήσεων, αλλά και η βιώσιμη αναδιανομή τους βάση του σκοπού τους, των μέσων που μπορούν να τις εξυπηρετήσουν και των κοινωνικών ομάδων που πρόκειται να τις πραγματοποιήσουν, θα μπορούσε δυνητικά να οδηγήσει σε μεγαλύτερη δυνατότητα πρόβλεψης και με μεγαλύτερη ασφάλεια σε περισσότερο διαχειρίσιμες, οικονομικές και συνολικά βιώσιμες λύσεις για τη διασφάλιση της απαιτούμενης ενέργειας. Ιδιαίτερη μέριμνα θα πρέπει να λαμβάνεται έτσι ώστε η στροφή σε καθαρότερες και ενεργειακά αποδοτικότερες τεχνολογίες και καύσιμα να συνδυάζεται με περιβαλλοντικά φιλικότερες λύσεις και άντληση της απαιτούμενης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, έτσι ώστε να μην μεταφέρεται το πρόβλημα απλά σε άλλες περιοχές ή τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά να αντιμετωπίζεται ολοκληρωμένα. Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 30

31 Η χωρική διάσταση Στόχος: συντονισμένος χωρικός και συγκοινωνιακός σχεδιασμός με προσανατολισμό τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσα από το μοντέλο της συμπαγούς αστικής ανασυγκρότησης 11 Οι μεταφορές δεν σχεδιάζονται πάνω σε ένα λευκό χαρτί, ούτε και σε μια «απολιθωμένη πολιτεία». Η κινητικότητα είναι πλευρά/έκφραση μιας ανθρώπινης κοινωνίας, που κατοικεί και αναπτύσσεται κάθε φορά σε συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο, ο οποίος διαρκώς μεταβάλλεται. Ένα σύστημα μεταφορών για να είναι βιώσιμο δεν μπορεί να σχεδιάζεται σύμφωνα μόνο με τις σημερινές ανάγκες, ούτε και να ορίζει το ίδιο τις χωρικές μεταβολές που θα συμβούν στο μέλλον περισσότερο από κάθε άλλον παράγοντα που επιδρά στον χώρο. Οι πόλεις, όπως και η ύπαιθρος, διαθέτουν τις δικές τους δυναμικές εξελικτικές διαδικασίες, τις οποίες το σύστημα μεταφορών θα πρέπει κατ ελάχιστον να προβλέπει και να παρακολουθεί, ενώ μια πραγματικά βιώσιμη χωρική ανάπτυξη δεν μπορεί παρά να επιζητά βιώσιμα συστήματα μεταφορών, βάσει των οποίων θα πρέπει να προγραμματίζει και η ίδια το μέλλον της. Επειδή, λοιπόν, είναι πρακτικά αδύνατον να ορίσει κανείς τι θα συμβεί πρώτο στο μέλλον, το αυγό ή η κότα, εφόσον αυτό δεν ορισθεί με δεσμευτικό τρόπο από πριν, τα σύγχρονα επιστημονικά ρεύματα χωρικού και συγκοινωνιακού σχεδιασμού έχουν οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι ο χωρικός και ο συγκοινωνιακός σχεδιασμός θα πρέπει να εκτελούνται από κοινού και με απόλυτα διαλεκτικό τρόπο. Επιπλέον, η θεωρία που διεκδικεί περισσότερο από κάθε άλλη το χαρακτηρισμό της «βιώσιμης», είναι η θεωρία της συμπαγούς αστικής ανασυγκρότησης. Σύμφωνα με 11 Επιστημονικό έργο αναφοράς για τη συμπαγή πόλη είναι η εργασία των Newman P. Kenworthy J. 1989, "Cities and Automobile Depedence". Για μία ενδελεχή επισκόπηση των ερευνών που αφορούν το ζήτημα αυτό βλ. Μηλάκης, Διδάσκων: Κοσμάς Αναγνωστόπουλος 31

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας

Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας 2η Εβδομάδα Ενέργειας ΙΕΝΕ Ημερίδα ΙΕΝΕ/ΥΜΕ για Πράσινες Μεταφορές Τρίτη, 11 Νοεμβρίου 2008 Οδοιπορικό για τις Μετακινήσεις στην Αθήνα της επόμενης 10ετίας για μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED:

1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ 1η Ελληνο - Γαλλική & Διεθνής Συνάντηση, SD-MED: «Πολιτικές χωρικού σχεδιασμού και διευθέτησης

Διαβάστε περισσότερα

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας»

«Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» «Ρυθμίσεις κυκλοφορίας και στάθμευσης στη Θεσσαλονίκη: πόσο μπορούν να βελτιώσουν την καθημερινότητά μας» Εισηγήτρια : Ζησοπούλου Δώρα Πολ. Μηχανικός - Συγκοινωνιολόγος MSc Περιβαλλοντολόγος Υπεύθυνη Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD]

[World Business Council for Sustainable Development] [OECD] Βιώσιµη Κινητικότητα : Προς µια περιβαλλοντικά συµβατή µετακίνηση στις αστικές περιοχές µας Η πρώτη Ελληνική εφαρµογή στη Θεσσαλονίκη Θεσσαλονίκη, 24 Μαΐου 2012 Βιώσιµη Κινητικότητα στη Θεσσαλονίκη: Ο

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020

Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ. για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 Αναπτυξιακό Συνέδριο ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ για την νέα Προγραμματική Περίοδο 2014 2020 23 04 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ «Το

Διαβάστε περισσότερα

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06)

Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Εισήγηση της ΓΓΠΠ Αγγέλας Αβούρη στην ενημερωτική συνάντηση για τη δημιουργία Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης (23-11-06) Η χώρα μας είναι ένας από τους πλέον δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς παγκοσμίως.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ

ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές. Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου. Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΒΙΩΣΙΜΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ Α.Π.Θ. Συνεργασίες και προοπτικές Μάγδα Πιτσιάβα-Λατινοπούλου Πρόεδρος Επιτροπής Βιώσιμης Κινητικότητας ΑΠΘ ΜΕΛΗ Μάγδα Πιτσιάβα Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Συγκοινωνιακής

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ

ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΑΘΗΝΑ. Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΗΜΕΡΙ Α ΤΕΕ «ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ» ΑΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ηµήτριος Α. Τσαµπούλας, Καθηγητής ΕΜΠ Πρόεδρος.Σ. ΟΑΣΑ ΑΘΗΝΑ 9 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 οµή Παρουσίασης 1. Υφιστάµενη κατάσταση στην Πρωτεύουσα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη»

«Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» «Ο ρόλος των ημοσίων Συγκοινωνιών στην αναβάθμιση του περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη» ρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλούμε για την υποβολή των προτάσεων, παρατηρήσεων και σχολίων έως τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2015.

Παρακαλούμε για την υποβολή των προτάσεων, παρατηρήσεων και σχολίων έως τη Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου 2015. ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ 2015-2019 ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα. Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ

Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα. Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ Ο ρόλος του ΣΑΣΘ και η αναγκαιότητα μετεξέλιξης του φορέα Ιωάννης Παλαιστής, Πρόεδρος ΣΑΣΘ Περιεχόμενα Το ΣΑΣΘ Ο ρόλος του ΣΑΣΘ Συμμετοχή του ΣΑΣΘ σε Διεθνή & Ευρωπαϊκά Fora και σε Ευρωπαϊκά έργα Δράσεις

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής».

«Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». «Ολοκληρωμένες πολιτικές διαχείρισης της αστικής ανάπτυξης και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής». Mάρω Ευαγγελίδου. Αρχιτέκτων - Πολεοδόμος/ Χωροτάκτης Αθήνα 21.11.13 Περιφέρεια Αττικής Ημερίδα με θέμα:

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015

Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στρατηγικές Θέσεις της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στον Τοµέα των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών 5 η Προγραµµατική Περίοδος 2014-2015 Στάθης Ραγκούσης Διευθύνων Σύµβουλος Π.Ε.Τ.Α. Α.Ε. Ηλεκτρονική

Διαβάστε περισσότερα

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Ε ΘΝΙΚΟ Μ ΕΤΣΟΒΙΟ Π ΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ Μ ΟΝΑΔΑ Β ΙΩΣΙΜΗΣ Κ ΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Χάραξη συνδυασμένης πολεοδομικής και κυκλοφοριακής στρατηγικής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013

Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέματα διπλωματικών εργασιών έτους 2012-2013 Θέμα 1: Διασύνδεση μεταφορών μικρών και μεγάλων αποστάσεων Εισαγωγή Στη λευκή βίβλο «WHITE PAPER Roadmap to a Single European Transport Area Towards a competitive

Διαβάστε περισσότερα

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012

Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣ Ενδιάμεση Διαχειριστική Αρχή Ευρώπη 2020 Αναπτυξιακός προγραμματισμός περιόδου 2014-2020 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2012 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Μακεδονία Θράκη»

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ

Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΟΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΙΖΙΚΕΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΕΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Τίνα Μπιρμπίλη Υπουργός ΠΕΚΑ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΜΕΤΑΒΟΛΗ Η μέση συνδυασμένη θερμοκρασία εδάφους ωκεανού τον Ιούλιο 2010 ήταν η

Διαβάστε περισσότερα

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων

ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων ηµόσια διαβούλευση για το Σύµφωνο των ηµάρχων Το «Σύµφωνο των ηµάρχων» αποτελεί µία φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας το προβάδισµα σε πρωτοπόρους δήµους της Ευρώπης να αµβλύνουν

Διαβάστε περισσότερα

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020

6/5/2014. Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές. Κινητικότητα. Τομέας Μεταφορών. Ευρωπαϊκή Στρατηγική 2020 Καλές Πρακτικές για Αστική Βιώσιμη Κινητικότητα και Πράσινες Μεταφορές Κινητικότητα Η κινητικότητα είναι το κλειδί της ποιότητας ζωής μας και είναι ζωτικής σημασίας για την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Dr

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Ο ρόλος των δήμων στην προώθηση των συστημάτων ΑΠΕ στο πλαίσιο της Νέας Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Τι μπορεί να αναλάβει η Τοπική Αυτοδιοίκηση Οι ΟΤΑ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κατέχουν πρωταγωνιστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Οι συγγραφείς... xiii Πρόλογος και ευχαριστίες...xv 1. Πόλη και σχεδιασμός: oι βασικές συνιστώσες... 18 1.1 Αναγκαιότητα του χωρικού σχεδιασμού....18 1.2 Η ρύθμιση των χρήσεων γης...20 1.3

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019 ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΖΗΡΟΥ 2014-2019 ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ

ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ ΝΑΥΠΛΙΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΑΝΑΠΛΑΣΗΣ ΗΠΑΛΙΑΠΟΛΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑ 1 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ 2 Τα εργαλεία ανάγνωσης της ταυτότητας της πόλης. Τα εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ & ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΗΜΟΥΣ ΣΤΗ ΝΕΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ ΔΡ. ΡΑΛΛΗΣ ΓΚΕΚΑΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ SKEPSIS Παρουσίαση στο Δημοτικό Συμβούλιο Δήμου Πλαστήρα, Νοέμβριος 2014 ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΥΡΩΠΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΔΗΜΩΝ ΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ Βίκυ Φλέγγα Οικονομολόγος, Μ sc περιφερειακή ανάπτυξη Στέλεχος διεύθυνσης οργάνωσης και πληροφορικής Ε.Ε.Τ.Α.Α. Α.Ε. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΣΕ 9 ΒΗΜΑΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές.

Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Η ανακύκλωση στο Δήμο Αθηναίων. Παρόν και Προοπτικές. Οι συχνές φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις κλιματικές αλλαγές έχουν καταστήσει κατανοητό σε όλους ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι μείζονoς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ «ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΚΤΙΡΙΑΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ» ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ ΣΠΑΤΩΝ ΑΡΤΕΜΙΔΑΣ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015 Θέμα: «Η ανάγκη για έναν ολοκληρωμένο Ενεργειακό Σχεδιασμό στο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics)

ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) ΕΠΑνΕΚ 2014-2020 ΤΟΣ Εφοδιαστική Αλυσίδα (Logistics) Τομεακό Σχέδιο Αθήνα, 03.04.2014 Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί μια σύνθεση των απόψεων που μέχρι τώρα διατυπώθηκαν από Υπηρεσίες, Κοινωνικούς Εταίρους

Διαβάστε περισσότερα

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020

Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος. Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 Χρηματοδότηση δράσεων στον Τομέα του Περιβάλλοντος Προγραμματική Περίοδος 2014-2020 ΠΟΡΟΙ Π.Π 2014-2020 ΕΠ - ΥΜΕ - ΠΕΡΑΑ (ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ - ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ) ΤΑΜΕΙΟ ΚΑΤΑΝΟΜΕΣ ΠΟΡΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΜΕΤΑΦΟΡΕ ΠΕΠ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ 2014-2020 Οι νέοι κανόνες και η νομοθεσία που διέπουν τον επόμενο γύρο επένδυσης από την πολιτική συνοχής της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020 υιοθετήθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας

Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων. Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Πρωτοβουλία Συμφώνου των Δημάρχων Σχέδιο Δράσης Αειφόρου Ενέργειας Δήμου Έδεσσας Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Πολιτική Οι στόχοι της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής: Αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής Ασφάλεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ 2014-2019 ΗΜΟΣΙΑ ΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Α ΦΑΣΗΣ «ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ» ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65-και πάνω Περιοχή Κατοικίας: Προσωπικά Στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Β: ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014

Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου. Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Οι Δήμοι στο κατώφλι της νέας προγραμματικής περιόδου Ράλλης Γκέκας, Διευθύνων Σύμβουλος ΕΕΤΑΑ Φεβρουάριος 2014 Περιεχόμενα Παρουσίασης Η Στρατηγική «Ευρώπη 2020» Οι Δήμοι στη νέα προγραμματική περίοδο

Διαβάστε περισσότερα

Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών

Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών Δράσεις για τη βελτίωση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στον τομέα των Μεταφορών Μαρία Ζαρκαδούλα Τμήμα Περιβάλλοντος & Μεταφορών ΚΑΠΕ EnergyRes 09 Forum, 20.2.2009 Περιεχόμενα Η Ευρωπαϊκή Πολιτική Οι πολιτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC ECOTALE ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΤΡΑΜ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ECOTALE INTERREG IVC 2 ο Φόρουμ Κινητικότητας ΣΑΣΘ 18 Σεπτεμβρίου 2012, Θεσσαλονίκη Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Η Έννοια της Εταιρικής Σχέσης & τα νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Δρ. Ράλλης Γκέκας Επιστημονικός Συνεργάτης ΚΕΔΕ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Δημάρχων & Δημοτικών Συμβούλων Πρόγραμμα Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη»

Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Ημερίδα «Η ενεργειακή αποδοτικότητα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Μια ευκαιρία για οικονομική ανάπτυξη» Δημαρχείο Θεσσαλονίκης 13 Μαρτίου 2014 Θέμα: «Η ανάγκη για οριζόντια τεχνική υποστήριξη των Ελληνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΣΤΑΘΜΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΑΥΠΛΙΟΥ Αναγνώριση της περιοχής μελέτης Προβλήματα και ελλείψεις στην κυκλοφοριακή λειτουργία και τις μεταφορικές υποδομές Αυξημένος φόρτος διέλευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020

Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Βασικά Στοιχεία του Ε.Π. ΚΡΗΤΗ 2014-2020 Ηράκλειο 29 Ιουνίου 2015 Το όραμα του αναπτυξιακού σχεδιασμού Δυναμική και Βιώσιμη Κρήτη Βιώσιμη σε όρους οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς Δυναμική με

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς

Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς 2014-20202020 Υποστήριξη της μετάβασης σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε όλους τους τομείς Γιάννης Βουγιουκλάκης PhD, Διπλ. Μηχ. Μηχανικός Υπεύθυνος Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς Θεματικός στόχος

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΝΕΜΕΝΗΣ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2011-2014 Η Αποστολή του Δήμου Αμπελοκήπων - Μενεμένης που αποτελεί τον λειτουργίας του ή αλλιώς τον υπέρτατο λόγο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ

ΣΧΕΔΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΩΝ ΑΣΤΙΚΩΝ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΘΗΝΑ ΚΕΦ. 1 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ "ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ" ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΧΩΡΟ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΞΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΪΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ JESSICA ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΕΣΠΑ 2014-2020 Τρεις κυρίαρχες

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020

Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 Πρόταση Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για τη διαμόρφωση των κατευθύνσεων Αναπτυξιακής Στρατηγικής Προγραμματικής Περιόδου 2014-2020 2020 Γεν. Διευθυντής Αναπτυξιακού Κώστας Καλούδης Αναπτυξιακού

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006

ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 ΓΕΝΙΚΑ ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΡΟΟΔΟΥ TOY ΠΕΠ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 2000-2006 Διανύουμε το τελευταίο έτος εφαρμογής της Γ Προγραμματικής Περιόδου και κατ ακολουθία και αν δεν εδίδετο παράταση λόγω των καταστροφικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 2012-2014 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 2012-2014 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ 0-0 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΓΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ Το παρόν ερωτηματολόγιο παρουσιάζεται σαν συμπλήρωμα του Επιχειρησιακού προγράμματος του Δήμου Σίφνου για τα έτη 0 0, το

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό σχέδιο δήμου Κοζάνης. Προτάσεις Δημοτικής Κίνησης «Κοζάνη Τόπος να ζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Επιχειρησιακό σχέδιο δήμου Κοζάνης. Προτάσεις Δημοτικής Κίνησης «Κοζάνη Τόπος να ζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕπιχειρησιακόσχέδιοδήμουΚοζάνης. ΠροτάσειςΔημοτικήςΚίνησης«Κοζάνη Τόποςναζεις» ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στα πλαίσια διαμόρφωσης του στρατηγικού επιχειρησιακού σχεδιασμού του δήμουκοζάνης,μέσααπότηδημόσιαδιαβούλευσηκαταθέτουμεμετοκείμενοαυτό

Διαβάστε περισσότερα

«Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών»

«Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών» Υποδομές Σύνδεσης της Περιφερειακής Οδού με το Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης «Διασύνδεση Περιφερειακής Οδού και Δικτύου Αστικών Συγκοινωνιών» Καθ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Πρόεδρος Συμβουλίου Αστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΛΙΜΕΝΩΝ & ΛΙΜΕΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗ ΛΙΜΕΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΕΙΡΑΙΑΣ, ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2005 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, ανταποκρινόμενο στην ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΗΜΕΡΙ ΕΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΝΕΟΕΚΛΕΓΕΝΤΩΝ ΑΙΡΕΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΔΗΜΩΝ ΕΙΣΗΓΗΤΉΣ Η. Λίτσος, Μηχανικός Παραγωγής, στέλεχος Ε.Ε.Τ.Α.Α. ΤΟ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΝΟΣ Ο.Ε.Υ. Άρθρο 10, Ν. 3584/07 (Κώδικας προσωπικού

Διαβάστε περισσότερα

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση»

«Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Συνέδριο «Κοινωνία σε κρίση, αυτοδιοίκηση σε δράση» Έκθεση ΠΟΛΙΣ, Θεσσαλονίκη 21-22 / 11/ 2013 «Κοινωνικές Δράσεις στη Νέα Προγραμματική Περίοδο» Αγγελική Ωραιοπούλου Προϊσταμένη ΕΔΑ Περιφέρειας Κεντρικής

Διαβάστε περισσότερα

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα»

«Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» «Καθ οδόν προς την προσβασιμότητα» του Andrea Campagna, τεχνικού & επιστημονικού συντονιστή του έργου FutureMed Project n 2S-MED11-29 Project co-funded by the European Regional Development Fund (ERDF)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ. ΑΞΟΝΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΧΑΤΖΗΜΠΟΥΣΙΟΥ ΕΛΕΝΗ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΥΣΚΟΥΒΕΛΗΣ ΗΛΙΑΣ Μέρος πρώτο: Η πορεία προς μία κοινή ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ανάγκη για

Διαβάστε περισσότερα

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ

Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Ολοκληρωμένη προσέγγιση για την ενεργειακή βιωσιμότητα των ΟΤΑ Εύη Τζανακάκη Ελευθερία Αλεξανδρή Τμήμα Κτιρίων Διεύθυνση Ενεργειακής Αποδοτικότητας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό!

ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! ΥΔΑΤΙΝΕΣ ΓΕΦΥΡΕΣ Ενώνουμε τη φωνή μας για το νερό! Βιώσιμη διαχείριση αστικού νερού: Βασικές αρχές & καλές πρακτικές σε θέματα επικοινωνίας, διαβούλευσης, εκπαίδευσης Νερό: δημόσιο αγαθό, μοναδικός φυσικός

Διαβάστε περισσότερα

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης

Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Θαλάσσια Αστική Συγκοινωνία Θεσσαλονίκης Δρ. Παναγιώτης Παπαϊωάννου Εργαστήριο Συγκοινωνιακής Τεχνικής, Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΑΠΘ Πρόεδρος Συμβουλίου Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης Θεσσαλονίκη 26-05-2010

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013»

ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ Ε.Π. «EΘΝΙΚΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΩΝ 2007-2013» ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 1 «Μέσο-μακροπρόθεσμη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού που υφίσταται τις συνέπειες απρόβλεπτων τοπικών η

Διαβάστε περισσότερα

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων

Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων 2η Ηµερίδα για την Ελληνική Πλατφόρµα για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή Αειφορικός σχεδιασµός & κατασκευή κτιρίων στο πλαίσιο των στόχων της Πλατφόρµας για την Έρευνα και Τεχνολογία στην Κατασκευή

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων.

Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη. Άργος, 10 Μαρτίου 2012. Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Πρότυπες Περιφέρειες για μια Βιώσιμη Ευρώπη Άργος, 10 Μαρτίου 2012 Δρ Γ. Γιαννακίδης Εργ. Ανάλυσης Ενεργειακών Συστημάτων. Τι είναι το ΣΔΑΕ; Ένα Σχέδιο Δράσης μέχρι το2020 με συγκεκριμένους στόχους μείωσης

Διαβάστε περισσότερα

Περιοχή Κατοικίας: Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο:.. Διεύθυνση: Τηλέφωνο:

Περιοχή Κατοικίας: Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο:.. Διεύθυνση: Τηλέφωνο: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΖΑΚΥΝΘΙΩΝ 2009-2010 Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας: Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο:.. Διεύθυνση:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 1 ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΠΟΔΟΜΩΝ, ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ & ΔΙΚΤΥΩΝ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ ΕΠΙ ΤΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΑΣ ΔΙΑΤΑΞΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΕΘΝΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΟΔΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΟΔΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟΝ ΑΣΤΙΚΟ ΙΣΤΟ Α. Ανάλυση Υφιστάμενης

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη

Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση. ρ Χριστίνα Θεοχάρη Κοινωνική Περιβαλλοντική ευθύνη και απασχόληση Συνάντηση Εργασίας ρ Χριστίνα Θεοχάρη Περιβαλλοντολόγος Μηχανικός Γραµµατέας Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΓΣΕΕ 7 Ιουνίου 2006 1 1. Η Κοινωνική εταιρική ευθύνη

Διαβάστε περισσότερα

Σ Υ Ν Ο Ψ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ ΜΕΡΟΣ Α ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Σ Υ Ν Ο Ψ Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ ΜΕΡΟΣ Α ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ ΜΕΡΟΣ Α ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Σ Υ Ν Ο Ψ Η ΤΟ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙΤΑΙ ΑΠΟ ΔΥΟ ΜΕΡΗ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ (Α ΜΕΡΟΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ

ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΜΕΛΕΤΗ: ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΕΠΕΜΒΑΣΕΩΝ ΣΤΙΣ Ο ΟΥΣ Γ. ΧΑΛΚΙ Η ΚΑΙ ΜΕΓ. ΑΛΕΞΑΝ ΡΟΥ ΤΩΝ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ Α ΣΤΑ ΙΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΜΕΛΕΤΗΣ Η µελέτη έχει ως

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Πρόγραμμα FATE ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ Παρατηρήσεις επί της πρότασης/μελέτης Γενικές 1. Η μελέτη δεν έχει τη δομή ούτε μίας οικονομοτεχνικής ή επιχειρησιακής μελέτης αλλά ούτε και

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Δευτέρα, 9 Απριλίου 2012 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Εθνικό Πρόγραμμα για την Επανεκκίνηση της Αθήνας, τη Δημιουργία Θέσεων Εργασίας και τη Στήριξη της Κοινωνικής Συνοχής Υπογράφηκε σήμερα 09/04 από την Υπουργό Ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Τι είναι Οικολογικά Σχολεία Εγγραφή Εφαρμογή του Προγράμματος Αίτηση Αυτοαξιολόγησης Βράβευση Η Περιβαλλοντική Επισκόπηση των Οικολογικών Σχολείων ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ

ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΓΙΑ ΤΟ ΑΕΙΦΟΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΟΙ ΟΧΤΩ ΠΥΛΕΣ http://www.teachernet.gov.uk/sustainableschools/ Μετάφραση από τα αγγλικά: Ειρήνη Λυμπέρη ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ; Η αειφόρος

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010

ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ. Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΗΝ Ο ΙΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ Carlos Martín Ruiz de Gordejuela Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα Αθήνα, 19/03/2010 Η Πολιτική της ΕΕ για την Οδική Ασφάλεια Λευκή Βίβλος για τις Μεταφορές

Διαβάστε περισσότερα

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ

«ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ & ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ Δρ. Ν.Κ. ΓΚΕΪΒΕΛΗΣ Σύμβουλος Διοίκησης Business development ANΚO ΑΕ ΕΥΦΥΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ Τομέας Συμβατικής Διακίνησης Επιβατών Τομέας Εμπορευματικών Μεταφορών Τομέας Δημόσιων Μεταφορών ΤΟΜΕΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ ΘΕΟ ΟΣΗΣ ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΠΟΛΕΟ ΟΜΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5

Απελευθέρωση Κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τις εμπορευματικές οδικές μεταφορές 5 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ.. 1 1.1. Σχεδιασμός των μεταφορών... 1 1.2. Κατηγοριοποίηση Δομικά στοιχεία των μεταφορών.. 2 1.3. Βασικοί άξονες της Ευρωπαϊκής πολιτικής

Διαβάστε περισσότερα

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc

Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση. Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Οι θέσεις του ΣΕΣ για τη στάθμευση Στέλιος Ευσταθιάδης Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Συγκοινωνιολόγος MSc Στάθμευση επί της οδού Έλλειψη θέσεων στάθμευσης (η ζήτηση υπερβαίνει την προσφορά) Παράνομη στάθμευση

Διαβάστε περισσότερα

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών

[ 1 ] την εφαρμογή συγκεκριμένων περιβαλλοντικών [ 1 ] [ 1 ] Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών - Ποταμός Αχελώος - Ταμιευτήρας >> H Περιβαλλοντική Στρατηγική της ΔΕΗ είναι ευθυγραμμισμένη με τους στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής

Διαβάστε περισσότερα

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων

Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Π.Ε.Δ. ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Κατάρτιση δεικτών για την παρακολούθηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος των Δήμων Ηλίας Λίτσος Μηχανικός Παραγωγής, Msc Περιφ. Ανάπτυξη Περιεχόμενο εισήγησης I. Βασικές έννοιες

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΟ

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΕ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΕ ΠΟΛΗ ΚΑΙ ΧΩΡΙΟ ΣΤΟΧΟΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Μελέτη της υφιστάμενης κατάστασης. Σύγκριση με την παλαιότερη. Γιατί ένα σημαντικό ποσοστό των

Διαβάστε περισσότερα

Εξοικονόμησης Ενέργειας

Εξοικονόμησης Ενέργειας Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών και Εξοικονόμησης Ενέργειας Πράσινη Επιχειρηματικότητα στον τομέα της Ενέργειας Γ. Βουγιουκλάκης Υπ. Τμήματος Ανάπτυξης Αγοράς ΚΑΠΕ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΓΕΝ.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Ενεργειακής Πολιτικής σε σχέση με την

Διαβάστε περισσότερα

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO

The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO The energy market in Europe-«The role of the Greek DSO- HEDNO» Nikolaos Chatziargyriou, President and CEO of HEDNO 19thRoundtable with the Government of Greece-The Economist Kυρίες και Κύριοι Πριν ξεκινήσω

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συμπεράσματα από την ανάλυση για την Ευρωπαϊκή Ένωση Ενεργειακή πολιτική για την Ελλάδα: σύγκλιση ή απόκλιση από την Ευρωπαϊκή προοπτική; Π. Κάπρου, Καθηγητή ΕΜΠ Εισαγωγή Πρόσφατα δημοσιεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Διεύθυνση Ενέργειας, η έκδοση

Διαβάστε περισσότερα

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ

2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ 2. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ Περιβαλλοντικές πολιτικές Μηχανισμόςό Ταξινόμηση Οικονομικά εργαλεία Τιμολογιακές πολιτικές Φόροι Εμπορεύσιμα δικαιώματα Πλεονεκτήματα - μειονεκτήματα 1 Οι εξωτερικές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα

Αλλάζει τη. ζωή μας. www.epperaa.gr. www.ypeka.gr. Προστατεύει από τα Απόβλητα Προστατεύει από τα Απόβλητα Αλλάζει τη ζωή μας www.epperaa.gr www.ypeka.gr Ε.Π. «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» 2007-2013 Το ΕΠΠΕΡΑΑ ενισχύει την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Αποβλήτων βελτιώνει την Ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019

ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2015-2019 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΝΟΜΟΣ ΒΟΙΩΤΙΑΣ Αλίαρτος, 13-07-2015 ΔΗΜΟΣ ΑΛΙΑΡΤΟΥ ΘΕΣΠΙΕΩΝ Αρ. Πρωτ.: 6.938 Γραφείο Δημάρχου Ταχ.Δ/νση: Λεωφόρος Αθηνών Τ.Κ.: 32001 ΑΛΙΑΡΤΟΣ Τηλ.: 22683-50.235 Fax: 22680-22.690 Ο

Διαβάστε περισσότερα

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 Α ΦΑΣΗ: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δήμου Λαρισαίων 2011-2014 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ... 1 Επιχειρησιακό Πρόγραμμα...

Διαβάστε περισσότερα

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας»

«Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΞΥΠΝΗΣ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ Τοµέας : METAΦΟΡΕΣ & Logistics 1 η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ «ΠΛΑΤΦΟΡΜΑΣ» «Η συµβολή του τοµέα των µεταφορών στην οικονοµία της Ελλάδας και ο ρόλος της έρευνας» Μαρία Μποϊλέ,

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις

8. Συµπεράσµατα Προτάσεις 8. Συµπεράσµατα Προτάσεις Όπως φάνηκε από όλα τα παραπάνω ο οικότοπος των Μεσογειακών Εποχικών Λιµνίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτηµα των περιοχών µελέτης και η διατήρηση του µπορεί να συνδυαστεί άµεσα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020

ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 ΣΤΟΧΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΣΠΑ 2014-2020 - Με την παρούσα εγκύκλιο γίνεται αποτύπωση της προόδου των διαπραγµατεύσεων για τη διαµόρφωση του Κανονιστικού πλαισίου της νέας περιόδου, καθώς και των σηµαντικών

Διαβάστε περισσότερα

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον

Αειφόρο Ελληνικό Σχολείο, Όλοι νοιαζόμαστε, όλοι συμμετέχουμε: Πράσινες συνήθειες: Μετακινήσεις φιλικές στο περιβάλλον Πως οι μετακινήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής; Η εξοικονόμηση πόρων και κυρίως ενέργειας συνδέεται σε μεγάλο βαθμό και με τον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας για τις μεταφορές και

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ

Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Εργαλεία του Πολεοδοµικού Σχεδιασµού ΓΠΣ - ΣΧΟΟΑΠ Θ. ΨΥΧΟΓΙΟΣ Τοπ. Μηχ/κός Πολεοδόµος Προϊστάµενος Τµήµατος Σχεδιασµού Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας ΕΠΙΠΕ Α ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

5/6/2014. Σημείο Εκκίνησης ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ. Ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας. Ανάπτυξη Δικτύου Δημόσιων Μεταφορών

5/6/2014. Σημείο Εκκίνησης ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ. Ολοκληρωμένο Σχέδιο Κινητικότητας. Ανάπτυξη Δικτύου Δημόσιων Μεταφορών ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚ Η ΑΠΟΔΟΤ ΙΚΟΤ ΗΤ Α ςτην ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟ ΙΚ Ης Η : ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΓΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚ Η ΑΝΑΠΤΥΞ Η» ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΟ ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Κυκλοφοριακή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ

ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΥΛΩΝΕΣ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Θα κατατάξουμε τις Θεματικές Ενότητες που απαρτίζουν μια Βιώσιμη κοινότητα σε τέσσερες Πυλώνες Βιωσιμότητας. Ο λόγος είναι αφ ενός μεν η διευκόλυνση στη κατηγοροποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΙΚΤΥΟ ΟΙΝΟΠΟΙΩΝ ΝΟΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Το ίκτυο Οινοποιών Νοµού Ηρακλείου ιδρύθηκε ως αστική µη κερδοσκοπική εταιρεία τον Νοέµβριο του 2006 και αποτελεί την κύρια συλλογική, συγκροτηµένη και συντονισµένη έκφραση

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:...

Προσωπικά Στοιχεία (προαιρετικά) Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση:.. Τηλέφωνο:... Email:... ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΗΜΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑΣ 2015-2019 ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ Ενεργός πολίτης Δήμου Λευκάδας Στοιχεία ερωτηθέντος: Φύλο Άνδρας Γυναίκα Ηλικία 18-30 30-45 45-65 65- και πάνω Περιοχή Κατοικίας:

Διαβάστε περισσότερα

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020

Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Διαρθρωτικά Ταμεία για την περίοδο 2014-2020 Πρακτικός Οδηγός Πώς να σχεδιάσετε ένα πολυταμειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα για την ενεργειακά αποδοτική ανακαίνιση του κτιριακού δυναμικού Σχεδιάζετε τα επιχειρησιακά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020

Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 20 Ιουνίου 2014 Σύνοψη της Σύμβασης Εταιρικής Σχέσης για την Κύπρο, 2014-2020 Συνολική πληροφόρηση Η σύμβαση εταιρικής σχέσης με την Κύπρο καθορίζει ένα ορόσημο για επενδύσεις

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020

Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020 Περιφερειακό Αναπτυξιακό Συνέδριο Ανατολικής Μακεδονίας Θράκης για την προγραμματική περίοδο 2014 2020 Διαμόρφωση στρατηγικού πλαισίου αναπτυξιακής πολιτικής 2014-2020, για το Θεματικό Στόχο 7: «Προώθηση

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

Ενότητα 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Ενότητα 1: ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Το Επιχειρησιακό όπρόγραμμα συνιστά ολοκληρωμένο λ πρόγραμμα της τοπικής και οργανωτικής ανάπτυξης του Δήμου,, που καλύπτει το σύνολο των στρατηγικών και των δράσεων ανάπτυξης,

Διαβάστε περισσότερα