Φυσιολογική Θερμορρύθμιση στα Βρέφη και Παιδιά Επίδραση της Αναισθησίας Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση της Υποθερμίας

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Φυσιολογική Θερμορρύθμιση στα Βρέφη και Παιδιά Επίδραση της Αναισθησίας Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση της Υποθερμίας"

Transcript

1 154 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Φυσιολογική Θερμορρύθμιση στα Βρέφη και Παιδιά Επίδραση της Αναισθησίας Περιεγχειρητική Αντιμετώπιση της Υποθερμίας ΑΘΗΝΑ ΖΑΜΠΟΥΡΗ -ΕΥΆΓΓΕΛΟΥ Θερμορρύθμιση είναι η διατήρηση σταθερής θερμοκρασίας σώματος με ρύθμιση της παραγόμενης και της αποβαλλόμενης θερμότητας. Τους διαφόρους οργανισμούς τους διακρίνουμε σε ομοιόθερμους και ποικιλόθερμους. Οι ομοιόθερμοι, διατηρούν με διαφόρους μηχανισμούς τη θερμοκρασία σώματος σταθερή. Στους ποικιλόθερμους η θερμοκρασία σώματος εξαρτάται από τη θερμοκρασία περιβάλλοντος. Ο άνθρωπος σε όλες του τις ηλικίες αν1ίκει στους ομοιόθερμους οργανισμούς. Η σημασία της θερμορρύθμισης για τα νεογνά εκτιμήθηκε ήδη από τις αρχές του αιώνα μας, όταν ο Budin (1907) παραηiρησε σημαντική διαφορά στη νεογνική θνησιμότητα ανάμεσα σε βρέφη με διαφορετική θερμοκρασία σώματος. 1 Το ανθρώπινο θερμορρυθμιστικό σύστημα διατηρεί την κεντρική θερμοκρασία σώματος περίπου στους 37 ο C με απόκλιση ± 0.4 ο C. Σαν κεντρική θερμοκρασία ορίζεται η θερμοκρασία του αίματος που αιματώνει τα ζωτικά όργανα. Η υποθερμία είναι ένα συχνό επακόλουθο μετά από αναισθησία και επέμβαση στα βρέφη, στα παιδιά και στους εν1ίλικες. Ποικίλοι είναι οι παράγοντες που στην περιεγχειρητικ1ί περίοδο παραβλάπτουν τη δυνατότητα των ασθενών να διατηρήσουν φυσιολογική θερμοκρασία σώματος. Κατά τη διάρκεια της αναισθησίας και της εγχείρησης, η έκθεση στο κρύο περιβάλλον του χειρουργείου σε συνδυασμό με την αναστολή υπό των αναισθητικών της θερμορρύθμισης οδηγεί σε υποθερμία. Η πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπλοκών που έχουν σχέση με τις μεταβολές της θερμοκρασίας διευκολύνεται με την κατανόηση και της φυσιολογικής και της επηρεασμένης από φάρμακα θερμορύθμιση;. ΑΡΧΕΣ ΘΕΡΜΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ Απώλεια θερμότητας Ένας οργανισμός για να είναι ομοιόθερμος θα πρέπει να είναι ικανός και να αποβάλλει και να παράγει θερμότητα. Η αποβολ1i θερμότητας ρυθμίζεται α:τό του; φυσι;ωύ; νόμους της αγωγιμότητας, της αr.τινοβολίας, τη; μεταφοράς και της εξάτμισης. Μελέτες που έγιναν σε νεογέννητα κατά τη διάρκεια της παραμον1iς τους σε θερμοκοιτίδα σ' ένα θερμικά ουδέτερο περιβάλλον έδειξαν ότι η ακτινοβολία, η μεταφορά, η εξάτμιση και η αγωγιμότητα είναι υπεύθυνες για το 39%, 34%, 24% και 3% της απώλειας θερμότητας αντίστοιχα.1 Οι απώλειες θερμότητας με αγωγή ( conduction) εξαρτώνται από τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του δέρματος και των αντικειμένων που είναι σε επαφή με τον ασθενή. Σχετικά λίγη θερμότητα ( <3%) χάνεται κατά τη διάρκεια της εγχείρησης μέσω αγωγής, επειδή οι ασθενείς είναι καλά απομονωμένοι από τα γύρω αντικείμενα. Ωστόσο, η ενέργεια που χρειάζεται για να θερμανθούν τα υγρά πλύσης και τα ενδοφλέβια υγρά μπορεί σημαντικά να ελαττώσει τη θερμοκρασία σώματος. Οι φυσιολογικοί παράγοντες που ελέγχουν την απώλεια θερμότητας με αγωγή στα νεογνά είναι η αιματική ροή του δέρματος και το πάχος του υποδόριου ιστού. Οι απώλειες θερμότητας με μεταφορά (conνection)

2 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣ!ΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝ'ΓΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 155 αυξάνουν ανάλογα με τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ της επιφάνειας του σώματος και του περιβάλλοντος ρευστού (υγρού ή αερίου) και ανάλογα με την τετραγωνική ρίζα της ταχύτητας του ρευστού που περιβάλλει τον άρρωστο. Συνήθως αντιπροσωπεύουν ένα μικρό ποσοστό απώλειας θερμότητας, το οποίο αυξάνει όταν το χειρουργείο είναι κλιματιζόμενα. Η ακτινοβολία (radiation), δηλ. η αποβολή θερμότητας από το σώμα με τη βοήθεια υπέρυθρων ακτίνων, αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσοστό απώλειας θερμότητας από τους ασθενείς στο χειρουργείο (70% ). Η μεταφορά θερμότητας με ακτινοβολία αυξάνει κατά την 4η δύναμη της διαφοράς θερμοκρασίας μεταξύ δύο αντικειμένων (σ' αυτήν την περίπτωση, δέρματος και τοίχων του χειρουργείου), δεν επηρεάζεται από την κίνηση του αέρα, ούτε από την απόσταση μεταξύ των αντικειμένων (μπορεί να λάβει χώρα και μέσα από ένα κενό). Ένα βρέφος σε μια χειρουργικ1] αίθουσα θα θερμάνει τοι ς τοίχου; r.αι τα στερεά αντικείμενα aνταλλάσσοντας ενέργεια με ακτινοβολία. Οι απώλειες θερμότητα; με αr.τινοβολία και μεταφορά (που μαζί συμβάλλουν στο 85% της απώλειας θερμότητας) ελαττώνονται εντυπωσιακά μ' ένα απλό επικάλυμμα (π.χ. ένα λεπτό σεντόνι). Οι απώλειες θερμότητας με εξάτμιση ( eνaporation) συμβαίνουν μέσω του δέρματος και του αναπνευστικού συστήματος και περιλαμβάνουν αρκετά συστατικά: 1) εφίδρωση, 2) άδηλη απώλεια ύδατος από το δέρμα, την αναπνευστική οδό και τις ανοικτές χειρουργικές τομές και 3) εξάτμιση των υγρών που εφαρμόζονται στο δέρμα, όπως τα αντισηπτικά διαλύματα. Σε περιβάλλον όπου η θερμοκρασία του αέρος είναι παρόμοια ή μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία του δέρματος, η εφίδρωση είναι το μόνο διαθέσιμο μέσο για ν' αποβληθεί η παραγόμενη θερμότητα από τον μεταβολισμό. Σ' αυτές τις περιπτώσεις, οτιδήποτε περιορίζει την εξάτμιση, όπως η υψηλή υγρασία περιβάλλοντος ή τα στεγανά ενδύματα, θα οδηγήσουν σε αποθ1]κευση θερμότητας και αύξηση της θερμοκρασίας σώματος. Τα νεογνά μπορούν να παράγουν ιδρώτα σε θερμό περιβάλλον. Τα τελειόμηνα βρέφη θα ιδρώσουν μόνον όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος ξεπεράσει τους 35 ο C και η θερμοκρασία ορθού τους 37 ο C. Βρέφη < 30 εβδομάδων κύησης έχουν aνώριμους ιδρωτοποιούς αδένες, με αποτέλεσμα ελαττωματικούς μηχανισμούς εφίδρωσης. 2 3 Ένα μικρό ποσοστό θερμότητας χάνεται όταν τα ξηρά εισπνεόμενα αέρια υγραίνονται με το νερό που εξατμίζεται από το τραχειοβρογχικό επιθήλιο. Στους ενήλικες, οι αναπνευστικές απώλειες είναι υπεύθυνες για το 5-10% της ολικής απώλειας κατά τη διάρκεια της αναισθησίας και της εγχείρησης. 4 Επειδ1] ο κατά λεπτό αερισμός είναι υψηλότερος στα παιδιά και στα βρέφη ( ml/kg/min) απ' ό,τι στους εν1]λικες (60 ml/kg/min), οι αναπνευστικές απώλειες αντιπροσωπεύουν περίπου το 1/3 της ολικής απώλειας θερμότητας. Η απώλεια θερμότητας από το αναπνευστικό αυξάνει αν το βρέφος αναπνέει κρύα ξηρά αέρια. 5 Υποθερμία είναι πιο πιθανό να συμβεί αν το βρέφος είναι υγρό ή σε επαφή με υγρά σεντόνια λόγω της αυξημένης απώλειας θερμότητας με εξάτμιση. Τελικά, η απώλεια θερμότητας με εξάτμιση μέσα από μεγάλες χειρουργικές τομές μπορεί να είναι ίση με όλες τις άλλες πηγές διεγχειρητικ1]ς απ(j)λειας. 6 Παραγωγή θερμότητας Η ι;ι.ανότητα :ταραγωγ1]ς θερμότητας αυξάνοντας το μεταβοί.ιr.ό ρυθμό και την κατανάλω-ση οξυγόνου είναι το άλλο στοιχείο της θερμορρύθμισης στους ομοιόθερμους οργανισμούς. Παραγωγή θερμότητας επιτυγχάνεται με τρεις μηχανισμούς: εκούσια μυίκ1] δραστηριότητα, ακούσια μυίκ1] δραστηριότητα (ρίγος) και χωρίς ρίγος θερμογένεση. Η χωρίς ρίγος θερμογένεση είναι ο κύριος μηχανισμός παραγωγής θερμότητας στο νεογνό, ενώ το ρίγος είναι ο κύριος μηχανισμός στον ενήλικα. Η χωρίς ρίγος θερμογένεση αυξάνει τη μεταβολική παραγωγ1] θερμότητας (μετρούμενη σαν συνολική κατανάλωση 02) χωρίς να παράγει μηχανικό έργο. Αυξάνει την παραγωγ1] θερμότητας (100% στα βρέφη, αλλά μόνον (25-40% στους ενήλικες. Οι σκελετικοί μύες και το φαιό λίπος είναι οι κύριες πηγές της χωρίς ρίγος θερμογένεσης στους ενήλικες. Ο μεταβολικός ρυθμός και στους δύο ιστούς ελέγχεται από το ΣΝΣ- 7 Το φαιό λίπος στο ανθρώπινο έμβρυο διαφοροποιείται μεταξύ 26ης και 30ης εβδομάδας της κύησης, αποτελεί το 2-6% του ολικού σωματικού βάρους και συγκεντρώνεται στην ωμοπλάτη, στη μασχάλη, γύρω από τα αγγεία του λαιμού και του μεσοθωρακίου και γύρω από τα επινεφρίδια. Η αύξηση του μεταβολισμού του φαιού λίπους προκαλεί αύξηση στην κατανάλωση 02, η οποία μπορεί να επιβαρύνει το ανώριμο αναπνευστικό σύστημα του νεογνού και να προκαλέσει αναπνευστική ανεπάρκεια.

3 156 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Το ρίγος αυξάνει τη μεταβολικt] παραγωγή θερμότητας (200% στους ενήλικες. Βρέφη < 3 μηνών δεν εμφανίζουν ρίγος, το οποίο αναπτύσσεται πλήρως μετά από αρκετά χρόνια. Φυσιολογική θερμορρύθμιση Η φυσιολογική θερμορρύθμιση, βασίζεται σε μηχανισμούς αρνητικής και θετικής παλίνδρομης τροφοδότησης (feedback) που σκοπό έχουν να εξουδετερώσουν τις αποκλίσεις από το φυσιολογικό.χ Η θερμοκρασία ρυθμίζεται κεντρικά, κυρίως από τον υποθάλαμο, αλλά βασίζεται σε σήματα (signals) που ξεκινούν σχεδόν από κάθε είδους ιστό, συμπεριλαμβανομένων και άλλων τμημάτων του εγκεφάλου, του νωτιαίου μυελού, των εν τω βάθει κεντρικών ιστών και της επιφάνειας του δέρματος ( σχ. 1 ). Υποθάλαμος Άλλα τμήματα του ιyιcιφάλου Επιφάνεια του δέρματος Νωrιαfος μυελός Εν τω βάθιι ιι&ντριιιοί Απαντήσεις στη ι στη Ενεργός αγγτιοδιαστολή Εφίδρωση Αγytιοούσπαση Χωρlςρlγος θερμογένεση Ρfγος Απαντήσεις στο ιιρύο Σχ. 1: Το θερμορρυθμιστικό μοντέλο. Η μέση θερμοκρασία σώματος είναι η ολοκληρωμένη θερμική είσοδος από μια.ίοικιί.ία ιστών (αριστερό περιθώριο). Μέση θερμοκρασία σώματος κατώτερη από τον ουδό απάντησης στο κιερυο διεγείρει την αγγειοσύσπαση, τη χωρίς ρίγος θερμσγένεση και το ρίγος. Μέση θερμοκρασία σώματος που ξεπερνά τον υπερθερμικό ουδό προκαλεί ενεργό αγγειοδιαστολή και εφ[δρωση. καμιά θερμορρυθμιστική απάντηση δεν έχουμε όταν η μέση θερμοκρασία σώματος είναι μεταξύ του ανώτερου και κατώτερου ουδού (ίnteιthπshold range) (Sessler Dl: Temperature monίtorίng.!η: Mίller RD (ed): Anesthesίa, ed 3. New York, Chuπhίll Livingstone, 1990, p. 1228). Η θερμοκρασία περιβάλλοντος ανιχνεύεται περιφερικά από ανατομικά ξεχωριστούς υποδοχείς για το θερμό και το ψυχρό. Οι πληροφορίες ταξιδεύουν μέσω της κεντρομόλου νευρικής οδού (πρόσθια νωτιοθαλαμικά δεμάτια) προς τον υποθάλαμο. Το κέντρο ερμηνεύει την πληροφορία, την επεξεργάζεται και δραστηριοποιεί τους μηχανισμούς παραγωγής ή αποβολής θερμότητας. Το θερμορρυθμιστικό κέντρο ρυθμίζει τη θερμοκρασία μέσα σε στενά όρια, που ονομάζονται ουδοί (thresholds). Ο υποθάλαμος ρυθμίζει τη θερμοκρασία συγκρίνοντας τις θερμικές πληροφορίες από μια ποικιλία ιστών με τους ουδούς θερμοκρασίας για το θερμό και το ψυχρό, και όταν αυτές ξεπερνούν έναν ουδό, κινητοποιείται η κατάλληλη φυγόκεντρη απάντηση για να επαναφέρει στο φυσιολογικό τη θερμοκρασία σώματος (σχ. 1). Συγκεκριμένα: Μέση θερμοκρασία σώματος κατώτερη από τον ουδό απάντησης στο κρύο διεγείρει την αγγειοσύσπαση, τη χωρίς ρίγος θερμογένεση και το ρίγος. Μέση θερμοκρασία σώματος που ξεπερνά τον υπερθερμικό ουδό προκαλεί αγγειοδιαστολή και εφίδρωση. Καμιά θερμορρυθμιστική απάντηση δεν έχουμε όταν η μέση θερμοκρασία σώματος είναι μεταξύ του ανώτερου και κατώτερου ουδού (interthreshold range ). Ο οι δό; για μια σι γ%ε%ρι,ιιέj'ιj α:τά.vτηση είναι η θερμο%ρασ{α στψ ο:το{α αυπj η α:τά.vτηση %ιvητοποιε(ται ( σχ. 2). Η άσ;.ι.ηση, η λt]ψη τροψ]ς, η λοίμωξη, ο υπο- και υπερθυρεοειδισμός, τα αναισθητικά και άλλα φάρμακα, η προσαρμογt] στο χρύο χαι στη ζέστη τροποποιούν τους ουδούς θερμοκρασίας. Η κεντρική ρύθμιση είναι ακέραιη από τη βρεφική ηλικία αλλά διαταράσσεται στους ηλικιωμένους και στους σοβαρά ασθενείς. Ο υποθάλαμος απαντά σε θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους κατάλληλους ουδούς μέσω μηχανισμών που αυξάνουν τη μεταβολικ1] παραγωγή θερμότητας ή τροποποιούν την απώλεια θερμότητας στο περιβάλλον. Αυτές οι απανη]σεις επιτρέπουν στα φυσιολογικά άτομα να διατηρούν κεντρική θερμοκρασία γύρω στους 3TC παρά τις ευρείες διακυμάνσεις στη θερμοκρασία περιβάλλοντος. ταν αναστέλλονται όλες οι θερμορρυθμιστικές απαντήσεις, η κεντρική θερμοκρασία θα παραμείνει φυσιολογική μόνο σ' ένα θερμικά ουδέτερο περιβάλλον. Η θερμοκρασία ενός τέτοιου περιβάλλοντος είναι 34 ο C για το πρόωρο, 32 ο C για το τελειόμηνο νεογνό και 28 C για τον ενtlλικα. Οι φυγόκεντρες θερμορρυθμιστικές απαντήσεις στα βρέφη είναι λιγότερο αποτελεσματικές από ό,τι στους ενήλικες. Η χωρίς ρίγος θερμογένεση είναι η κύρια απάντησή τους στην υποθερμία, αλλά, επειδή απουσιάζει το ρίγος και η δερματική αγγειοσύσπαση είναι περιορισμένη, η αντιρρόπηση είναι πολύ φτωχή. Τα πρόωρα βρέφη έχουν αναλογικά μεγάλη επιφάνεια σώματος σε σύγκριση με τη σωματική τους μάζα. Έχουν επίσης μεγάλη θερμική αγωγιμότητα λόγω του ελάχιστου υποδόριου λίπους που δρα σαν μονωτικό υλικό. Γι' αυτό χάνουν αναλογικά μεγαλύτερη μετα-

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 157 βολική θερμότητα μέσω του δέρματος από ό,τι οι εν1) λικες σε παρόμοιο περιβάλλον. 9 Ο συνδυασμός της αυξημένης απώλειας θερμότητας, της ελαττωμένης δυνατότητας παραγωγής ενδογενούς θερμότητας και τελικά η περιορισμένη αποτελεσματικότητα των θερμορυθμιστικών απαντήσεων κάνει τα βρέφη επιρρεπ1j σε υποθερμία. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΤΗ ΘΕΡΜΟΡΡΥΘΜΙΣΗ Η γενική αναισθησία ελαττώνει τους ουδούς ενεργοποίησης για τις απαντήσεις στην υποθερμία περίπου κατά 2.5 OC και αυξάνει εκε(νους που προστατεύουν από την υπερθερμ(α περίπου κατά 1 ο C. Δηλ. οι ουδοί για τις απανη)σεις στο κρύο μετατοπίζονται προς τα κάτω περίπου στους 34.5 ο C (ανάλογα με το είδος του αναισθητικού και τη δόση) και οι ουδοί απάντησης στη ζέστη αυξάνουν περίπου στους 38'C (σχ. 2).1J Με τη διεύρυνση των ορίων ( δηλ. με την ελάττωση τη; ευαισθησίας του θερμορρυθμιστικού συση)ματο;) δημιουργείται ένα ευρύ εύρος θερμοκρασίας μέσα στο οποίο δεν υπάρχουν ενεργείς θερμορυθμιστικές Κατάσταση εγρήγορσης Αναισθητοποιημtν ι:ατάσrαση Σ χ. 2 Σχηματική απεικόνιση των ουδών και των gaiιιs για τι; θερμορρυθμιστικές απαντιίσεις σε ξυπνητούς και αναισθητοποιημένου:; ανθρώπους (οι 37'C παριστούν τη «φυσιολογική» κεντρικιί θερμοκρασία). Οι λοξές γραμμές αντιπροσωπεύουν διαφορετικές εκτελεστικές απαντιίσεις και η οριζόντια γραμμή δείχνει την κεντρική θερμοκρασία σώματος. Η τομιί κάθε λοξής γραμμής με την κλίμακα θερμοκρασίας είναι ο ουδός. Και η κλίση της γραμμής δείχνει το gain αυτής της απάντησης. Η θεομορρυθιιιστικrί ευαισθησ(α φαιvεται από τη διαφορά μεταξύ της lης απάντησης στο κρύο (αγyειοσύσπαση) και της lης απάντησης στη ζέστη (ενεργός αγyειοδιαστολή). Θερμοκρασ(ες μέσα σ' αυτό το εύρος δε θα προκαλέσουν θερμορρυθμιστική αντιρρόπηση. Κατά της διάρκεια της ανασιθησίας, οι ουδοί για τις απαντήσεις στο κρυο μετατοπι'ζονται προς τα κάτω =στους 34,5'C (ανάλογα με το είδος του αναισθητικού και τη δόση) και οι ουδοί της απάντησης στο θερμό αυξάνουν = στους 38' C (Bi!ssonnette Β: Thermoι egulation ancl paecliatι ic anaesthesia. Cuπent Opinion inanaestlιesiology 1993; 6: ) ΧΡΘ=χωρίς ρίγος θερμογένεση. απαντήσεις. Μέσα σ' αυτό το εύρος, οι ασθενείς είναι ποικιλόθερμοι και η θερμοκρασία σώματος μεταβάλλεται ανάλογα με τη διαφορά ανάμεσα στην παραγόμενη θερμότητα και την απώλεια θερμότητας προς το περιβάλλον. Η αγγειοσύσπαση και η χωρίς ρίγος θερμογένεση είναι οι κύριες θερμορρυθμιστικές απαντήσεις που διαθέτουν οι αναισθητοποιημένοι, μυοχαλαρωμένοι, υποθερμικοί άρρωστοι. Όταν εμφανιστεί υποθερμία κατά τη διάρκεια της επέμβασης (π.χ. κεντρική θερμοκρασία :::34.5 ο C), αρχικά αναπτύσσεται μια έντονη περιφερικ1) αγγειοσύσπαση.11 ' 13 Ο θερμορρυθμιστικός ουδός της αγγειοσύσπασης σε υγιείς εν11λικες ασθενείς στους οποίους χορηγείται αλοθάνιο 1% σε 02 για εκλεκτική επέμβαση είναι :::34.4±0.20 C.12 ο ουδός αγγειοσύσπασης σε βρέφη που αναισθητοποιούνται με αλοθάνιο διαφέρει ελάχιστα από αυτόν των ενηλίκων και συνοδεύεται με αύξηση στην κατωιάλωση Κατά την αναισθησία με ιισοq:λουράνιο, ο ουδός αγγειοσύσπασης ελαττώνεται (3 'C ανά 1% τελοεκπνευστικ1) συγκέντρω-ση ισοφλουρανίου.1) Ο ουδός αγγειοσύσπασης στα βρέφη και στα παιδιά που αναισθητοποιούνται με ισοφλουράνιο διαφέρει ελάχιστα από αυτόν των ενηλίκων.1 5 Η κεταμίνη στους ενήλικες αλλά και στα παιδιά προκαλεί μικρότερη θερμορρυθμιστικ1) καταστολ1) από τα εισπνεόμενα αναισθητικά.1 6 Ένα σημαντικό στοιχείο από τις διεγχειρητικές θερμορρυθμιστικές μελέτες είναι ότι οι κεντρικές θερμοχρασίες σπάνια εξακολουθούν να ελαττώνονται αφού κινητοποιηθεί η θερμορυθμιστική αγγειοσύσπαση Αυτά τα δεδομένα συμφωνούν με την κλινική παρατήρηση ότι κεντρικές θερμοκρασίες < (34.5 ο C είναι ασυνήθεις σε ασθενείς που δεν ψύχονται εσκεμμένα. Η θερμορρυθμιστικ1) αγγειοσύσπαση ελαττώνει ενεργά την απώλεια θερμότητας, αλλά μόνον κατά 10-15%. Η χωρίς ρίγος θερμογένεση δε φαίνεται να είναι λειτουργική σε αναισθητοποιημένους ενήλικες. Αυτό μπορεί να υποστηριχθεί από το γεγονός ότι η κατανάλωση 02 δεν αυξάνει σημαντικά όταν οι ασθενείς αγγειοσυσπώνται. 1 3 Σε αντίθεση, η θερμορρυθμιστική αγγειοσύσπαση στα βρέφη που αναισθητοποιούνται με αλοθάνιο συνοδεύεται με μια μεγάλη αύξηση του μεταβολικού ρυθμού.1 6 Μια ταυτόχρονη αύξηση στην κατανάλωση 02, στην παραγωγή C02 και

5 158 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ στα επίπεδα νοραδρεναλίνης έχει παρατηρηθεί σε βρέφη που αναισθητοποιήθηκαν με αλοθάνιο ή ισοφλουράνιο και παρέλυσαν με βεκουρόνιο και είναι σύμφωνη με τον αυξημένο ρόλο της χωρίς ρίγος θερμογένεσης στα μη αναισθητοποιημένα βρέφη. > Τα βρέφη διαφέρουν από τους ενήλικες στο ότι οι θερμορρυθμιστικές απαντήσεις κατά τη διάρκεια της αναισθησίας μπορούν ν' αυξήσουν αποτελεσματικά την κεντρική θερμοκρασία παρά τις σταθερές θερμοκρασίες περιβάλλοντος, ακριβώς επειδή η μεγάλη απώλεια θερμότητας προς το περιβάλλον αντιρροπείται σε μεγάλο βαθμό από έναν ενδογενώς υψηλό μεταβολικό ρυθμό ο Elopιed tίme (min) ΠΕΡΙΕΓΧΕΙΡΗτΙΚΗ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Η γενική αναισθησία, όπως αναφέραμε, ελαττώνει τους ουδούς θερμοκρασίας στους οποίους κινητοποιούνται οι θερμορρυθμιστικές απαντήσεις στο ψύχος ( σχ. 2). Η ήπια διεγχειρητική υποθερμία (1-3 ο C κάτω του φυσιολογικού) είναι κάτι το σύνηθες και προκύπτει από:χ 1. μια :::30% ελάττωση της μεταβολικ1]ς παραγωγ1]ς θερμότητας κατά τη διάρκεια της αναισθησίας 2. αυξημένη έκθεση στο κρύο περιβάλλον του χειρουργείου, 3. αναστολή υπό των αναισθητικών της κεντρικ1jς θερμορύθμισης και 4. ανακατανομή της θερμότητας μέσα στο σώμα. Η υποθερμία έχει τυπικ1j εμφάνιση κατά τη διάρκεια της γενικής αναισθησίας και συνήθως αναπτύσσεται σε 3 φάσεις ( σχ. 3). Αρχικά, η κεντρικ1] θερμοκρασία ελαττώνεται γρήγορα κατά τη διάρκεια της lης ώρας μετά την εισαγωγ1] (αρχικ1j υποθερμία). Μετά ελαττώνεται αργά για 2-3 ώρες (γραμμικ1j ελάττωση). Τελικά γίνεται σταθερ1] ( φάση plateau ). 17 Η αρχική υποθερμία που αναπτύσσεται μετά την εισαγωγή στην αναισθησία προκύπτει όταν η αγγειοδιαστολή που προκαλούν τα αναισθητικά επιτρέπει στη θερμότητα των θερμών κεντρικών ιστών να αναμιχθεί με τους πιο ψυχρούς περιφερικούς ιστούς. Αυτό θερμαίνει την περιφέρεια σε βάρος του κέντρου. Παρόλο που η κεντρικ1] θερμοκρασία ελαττώνεται απότομα, η περιεχόμενη στο σώμα θερμότητα (και η μέση θερμοκρασία σώματος) παραμένει σχεδόν σταθερή. Η κεντρικ1j επομένως υποθερμία κατά τη διάρκεια της lης ώρας της αναισθησίας Σχ. 3: Η ι.ιοοερμιa κατά τη διάρκεια της αναισθησίας εμφαν(ζεται σε τ ρε ι; ξεχωριστέ; rrάαει; Ίια τα βρέφη ( ), τα παιδιά (Ο) και τους ενήί.ικε; ( ;: Α, Εαωτερικιί ανακατω ομή της θερμότητας. Β, απώλεια θερμότητας στο περιβά}j,ον. C, θερμικά σταθερή κατάσταση ή επαναθέρμανση. (Από: Bίssonnette Β: Theι-moι egulatίon and μeaιliatrίc anaestlιesia. Cιιπent Ορίnίοn ίη Anaesthesiology 1993; 6:537-42) οφείλεται σε ανακατανομή της θερμότητας μέσα στο σώμα. Η βραδεία γραμμιr.ιj ελάττωση στην r.εντριr.ιj θερμοr.ρασία ;του τυ:τι%ά ;ταρατηρείται %ατά τη 2η-3η ι()ρα τη; αναισθησία; μάί.ί.ον οφείλεται στην απώλεια θερμότητας (μέσω α'(ωγ1jς, μεταφοράς, α%τι νοβολίας %αι εξάτμισης), η οποία υπερβαίνει τη μεταβολικ1j παραγωγ1] θερμότητας. Στην τελική φάση, επιτυγχάνεται μια θερμικά σταθεριj κατάσταση (η μεταβολική παραγωγή θερμότητας εξισώνεται με την απώλεια θερμότητας στο περιβάλλον) κατά τη διάρκεια της οποίας η κεντρικ1j θερμοκρασία παραμένει σταθερή. Αυηj η σταθερ1j κατάσταση δείχνει ότι οι θερμορρυθμιστικές απανηjσεις έχουν κινητοποιηθεί για να ελαττώσουν την απώλεια θερμότητας, επειδtj η παραγωγ1] θερμότητας δεν μεταβάλλεται. Στα βρέφη και στα παιδιά η τρίτη (ή ρlateaιι) φάση που βλέπουμε στους ενήλικες δεν παρατηρείται, αλλά λαμβάνει χώρα μια φάση επαναθέρμανσης. 17 Η χωρίς ρίγος θερμογένεση αυξάνει την παραγωγή θερμότητας και οδηγεί σε αύξηση της κεντρικής θερμοκρασίας. Συνέπειες της περιεγχειρητικής υποθερμίας Θερμοκρασίες μόλις 2-3 ο C κάτω του φυσιολογικού προσφέρουν σημαντικ1] προστασία έναντι της εγκεφαλικής ισχαιμίας και υποξίας. ι χ. ι Υ

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣIΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 159 Η ήπια υποθερμία παρέχει σημαντική προστασία έναντι της κακοήθους υπερθερμίας, αφού το σύνδρομο εκλύεται πιο δύσκολα σε ζώα που έχουν καταστεί ελαφρώς υποθερμικά ή αν εκλυθεί είναι λιγότερο σοβαρό. 20 Η υποθερμία είναι δυνατόν να επηρεάσει τα φυσικά χαρακτηριστικά των εισπνεόμενων αναισθητικών και ακόμα τη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των ενδοφλέβιων αναισθητικών. Η υποθερμία ελαττώνει τη MAC των εισπνεόμενων αναισθητικών και αυξάνει τη διαλυτότητά τους. Η υποθερμία ελαττώνει τις ανάγκες για μη αποπολωτικά μυοχαλαρωτικά και παρατείνει τις δράσεις τους, επειδή ελαττώνει το μεταβολισμό τους Η φαρμακοκινητική των βαρβιτουρικών, της προποφόλης και των ναρκωτικών επηρεάζεται επίσης από την υποθερμία. 23 Πολλές από τις πιο σοβαρές ανεπιθύμητες επιδράσεις της διεγχειρητικ1ίς υποθερμίας εr.δηλc6νονται στη μετεγχειρητικ1ί περίοδο. Αυτές περιλαμβάνουν καθυστέρηση επανόδου της νορμοθερμίας, ισχαιμία του μυοκαρδίου, ρίγος, καθυστέρηση της ανάνηψης, διαταραχή της αναπνευστικής λειτουργίας και καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ανάνηψη από τη γενική αναισθησία πιστεύεται ότι παρατείνεται με την υποθερμία. Ωστόσο, ένας αριθμός μελετών δείχνει ότι η ανάνηψη είναι γρήγορη και στους ενήλικες και στα βρέφη Η υποθερμία θεωρείται ευρέως ότι διαταράσσει την αναπνευστική ώση (respiratory driνe). Το νεογνό είναι σε ιδιαίτερο κίνδυνο γιατί η χωρίς ρίγος παραγωγή θερμότητας απαιτεί πολύ αυξημένο μεταβολικό ρυθμό και μεγάλη κατανάλωση 02. Όταν λοιπόν το νεογνό κρυώνει αυξάνονται οι απαιηίσεις του σε 02, επειδή οι απελευθερούμενες μεγάλες ποσότητες νοραδρεναλίνης κινητοποιούν το μεταβολισμό του φαιού λίπους. Οι αυξημένες απαιηίσεις σε 02, σε συνδυασμό με τη διαταραχή της αναπνευστικ1ίς ώσης (από την υποθερμία) και την κακ1ί ιστική οξυγόνωση του νεογνού, θα προκαλέσουν αναπνευστικ1i και μεταβολικ1ί οξέωση. Αυτό μπορεί να επιτρέψει διαφυγ11 από τα δεξιά προς τα αριστερά μέσω του ανοικτού βοτάλειου ή μέσω του ωοειδούς τρήματος. Αν συμβεί μετατροπή της κυκλοφορίας στην εμβυίκού τύπου, προκαλείται υποξαιμία και μεταβολικ1ί οξέωση, η οποία περαιτέρω αυξάνει τις πνευμονικές αγγειακές αντιστάσεις και οδηγεί σε προοδευτική επιδείνωση. 2 6 Αν, επομένως, παρά την επιθετικ1ί διεγχειρητικ1ί φρο- ντίδα, η θερμοκρασία του νεογνού πέσει κάτω από 34 ο C, θα πρέπει να θερμανθεί ενεργά μέχρι > 35 ο C πριν μεταφερθεί από τη χειρουργική αίθουσα στην αίθουσα μεταναισθητικής φροντίδας. Θέσεις ελέγχου της θερμοκρασίας Οι καλύτερες θέσεις ελέγχου της "κεντρικής" θερμοκρασίας (central or core temperature) είναι το αίμα της πνευμονικής αρτηρίας, η τυμπανική μεμβράνη και ο κατώτερος οισοφάγος. Ενδιάμεσες θέσεις που θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν λογικές εκτιμήσεις της κεντρικ1ίς θερμοκρασίας είναι η ρινοφαρυγγική, η στοματική/υπογλώσσια, της ουροδόχου κύστης, η πρωκτική και η μασχαλιαία. Πολλοί πιστεύουν ότι η καλύτερη ένδειξη της κεντρικής θερμοκρασίας είναι η θερμοκρασία της τυμπανικής μεμβράνης27 γιατί αντιπροσωπεύει τη θερμοr.ρασία του υποθαλάμου και με αυηίν συγκρίνονται οι υπόλοιπες θέσεις ελέγχου της κεντρικ1ίς θερμοr.ρασίας για να καθοριστεί η αξιοπιστία τους. Το κατώτερο τριτημόριο του οισοφάγου είναι μια ιδανικ1ί θέση για έλεγχο της κεντρικής θερμοκρασίας. Ακόμα όμως και οι σωστά τοποθετημένοι οισοφάγειοι αισθητήρες θερμοκρασίας επηρεάζονται ελαφρά στα παιδιά και βρέφη από τη θερμοκρασία των αναπνευστικών αερίων στην παρακείμενη τραχεία. Η ενεργός θέρμανση των εισπνεομένων αερίων μπορεί ν' αυξ1ίσει την οισοφαγικ1ί πάνω από την τυμπανικ1ί, ενώ τα κρύα εισπνεόμενα αέρια μπορεί να ελαττώσουν την οισοφαγικ11 σε σχέση με την τυμπανικ1ί θερμοκρασία. 2 ' Οι οισοφάγειες θερμοκρασίες δεν αντανακλούν επίσης με ακρίβεια την κεντρι Κ1l θερμοκρασία όταν ο θώρακας του βρέφους 1l του παιδιού είναι ανοικτός 1l κατά τη γρήγορη μετάγγιση κρύου αίματος. Η ρινοφαρυγγική θερμοκρασία αποτελεί μια καλή προσέγγιση της κεντρικ1ίς θερμοκρασίας. Ο ρινοφάρυγγας είναι εύκολα προσιτός κατά τη διάρκεια της εγχείρησης και χρησιμοποιείται συν1ίθως σε παιδιά που λαμβάνουν γενικ1ί αναισθησία. Η μέτρηση της θερμοκρασίας στο ορθό αποτελεί τον πρακτικότερο τρόπο θερμομέτρησης στα παιδιά ακόμη και όταν χορηγούμε αναισθησία με μάσκα. Η πρωκτικ1ί θερμοκρασία θεωρείται ένας καλός δείκτης της κεντρικής θερμοκρασίας μόνον όταν η θερμοκρασία σώματος δεν μεταβάλλεται γρ1iγορα. Η σωστά μετρούμενη στοματική θερμοκρασία θεω-

7 160 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ρείται ότι αποτελεί καλή εκτίμηση της κεντρικής θερμοκρασίας. Ο αισθητήρας θα πρέπει να τοποθετείται σωστά στον υπογλώσσιο θύλακα και το στόμα του παιδιού να παραμένει κλειστό για μεγαλύτερη ακρίβεια. Η μασχάλη αποτελεί καλή εναλλακτική θέση θερμομέτρησης στα παιδιά. Σε μια μελέτη σε βρέφη και παιδιά, στα οποία χορηγήθηκε αναισθησία με αλοθάνιο/ν20 για μη Κ/Χ επεμβάσεις, συγκρίθηκαν οι οισοφαγικές, πρωκτικές και μασχαλιαίες θερμοκρασίες με τη θερμοκρασία της τυμπανικής μεμβράνης και διαπιστώθηκε ότι δεν διέφεραν από την τυμπανικtj θερμοκρασία περισσότερο από 0.2 C. Οι μασχαλιαίες θερμοκρασίες είχαν καλtj συσχέτιση με τις κεντρικές θερμοκρασίες σ' αυτά τα παιδιά.'' Πρόληψη της υποθερμίας Η αποφυγή της υποθερμίας στους παιδιατρικοι1ς ασθενείς απαιτεί όχι μόνον κατανόηση της φυσιολογίας της θερμορρύθμισης, αλλά και σχολαστική προσοχή στις λεπτομέρειες της αναισθησιολογικής φροντίδας. Οι ασθενείς καθίστανται υποθερμικοί όταν η απώλεια θερμότητας υπερβαίνει την παραγόμενη θερμότητα. Η απώλεια θερμότητας από τους αναισθητοποιημένους ασθενείς προς το περιβάλλον εξαρτάται από τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ της επιφάνειας του δέρματος και του περιβάλλοντος. Κατά συνέπεια η θερμοκρασία περιβάλλοντος (θερμοκρασία χειρουργικής αίθουσας) είναι ο πιο κρίσιμος παράγοντας που επηρεάζει την απώλεια θερμότητας κατά τη διάρκεια της επέμβασης, επειδtj καθορίζει το ρυθμό με τον οποίο η μεταβολική θερμότητα χάνεται μέσω ακτινοβολίας και μεταφοράς από το δέρμα και μέσω εξάτμισης από :ro χειρουργικό τραύμα. Σε θερμοκρασία δωματίου ( 21 ο C οι περισσότεροι ενήλικες άρρωστοι παραμένουν νορμοθερμικοί.29 Για τα πρόωρα και τελειόμηνα βρέφη απαιτούνται θερμοκρασίες περιβάλλοντος C.30 Οι πηγές υπέρυθρης ακτινοβολίας (θερμαινόμενες λυχνίες) ελαχιστοποιούν επίσης την απώλεια θερμότητας.31 Χρησιμοποιούνται συνήθως κατά τη διάρκεια της εισαγωγής στην αναισθησία και κατά την εισαγωγή των καθετήρων μέχρι το παιδί να ετοιμαστεί και να καλυφθεί. Ο ευκολότερος τρόπος για να ελαττώσουμε την απώλεια θερμότητας από το δέρμα είναι να εφαρμό- σουμε παθητική μόνωση στην επιφάνεια του δέρματος.32 Αυτό μπορεί να γίνει καλύπτοντας το δέρμα με υφασμάτινα ή χάρτινα χειρουργικά σεντόνια, κουβέρτες, πλαστικούς σάκκους κ.λ.π. Ένα μεμονωμένο επίπεδο κάθε μονωτικού υλικού ελαττώνει την απώλεια θερμότητας (30%, και δεν υπάρχουν κλινικά σημαντικές διαφορές μεταξύ των μονωτικών υλικών. Επειδtj η δερματική απώλεια θερμότητας είναι ανάλογη προς την επιφάνεια σώματος, η επιλογή του υλικού κάλυψης είναι πολύ λιγότερο σημαντικtj από τη συνολικ1j επιφάνεια που καλύπτεται. Γι αυτό συνιστάται και η κάλυψη της κεφαλής του βρέφους (οι απώλειες από το κεφάλι είναι σημαντικές επειδ1j το κεφάλι αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο κομμάτι της συνολικ1jς επιφάνειας στα βρέφη). Η παθητικ1j μόνωση από μόνη της, σπάνια αρκεί για να διατηρtjσει νορμοθερμία στα παιδιά που υποβάλλονται σε μεγάλες επεμβάσεις. Σ' αυτές τις περιπτώσεις η ενεργός θέρμανση του δέρματος θα μεταφέρει επαρκή θερμότητα ώστε να προληφθεί η υποθερμία. Οι κουβέρτες στις οποίες κυκλοφορεί ζεστό νερό είναι αποτελεσματικές όταν τοποθετούνται πάνω από τους ασθενείς για να εμποδίσουν τις απώλειες θερμότητας με μεταφορά και ακτινοβολία. Είναι λιγότερο αποτελεσματικές όταν τοποθετούνται κάτω από του; αρρώστους επειδ1j τα χειρουργικά στρώματα εξασφαλίζουν 1jδη κal.1j θερμικ1j μόνωση.31 Το πιο αποτελεσματικό σύστημα θέρμανσης της επιφάνειας του δέρματος είναι ο πεπιεσμένος αέρας ( convective forced -air warmas). 33'35 Τα ενδοφλέβια υγρά και τα παράγωγα αίματος θα πρέπει να θερμαίνονται πριν τη χορήγηση, ιδιαίτερα όταν χορηγούνται γρήγορα μεγάλες ποσότητες κρυσταλλοειδών ή αίματος. Η απώλεια θερμότητας που οφείλεται στη θέρ ιανση και ύγρανση των εισπνεομένων αερίων από το τραχειοβρογχικό δένδρο μπορεί να ελαχιστοποιηθεί προσθέτοντας έναν ενεργό θερμανηjρα/υγρανηjρα ή ένα παθητικό φίλτρο ανταλλαγtjς θερμότητας και υγρασίας ("τεχνητή μύτη") στο κύκλωμα αναισθησίας.36 Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι μια σχετική υγρασία τουλάχιστο 50% διατηρεί φυσιολογική τη λειτουργία του κροσσωτού επιθηλίου και προστατεύει από τον βρογχόσπασμο. Ύγρανση σ' αυτό το επίπεδο (που εύκολα εξασφαλίζεται με τα φίλτρα) είναι απαραίτητη σε παρατεταμένες επεμβάσεις για διατήρηση της λειτουργίας των κροσσών. Στα βρέφη και

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 161 στα παιδιά οι τεχνητές μύτες είναι σχεδόν τόσο αποτελεσματικές όσο και τα συστήματα ενεργού ύγρανσης, πολύ ευκολότερες στη χρήση και λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν επιπλοκές, όπως αναπνευστικά εγκαύματα, αποσύνδεση του αναπνευστικού κυκλώματος και υπερύγρανση. Γενικά, η θέρμανση και ύγρανση των χορηγουμένων αερίων είναι πιο αποτελεσματική στα βρέφη παρά στους ενήλικες επειδή ένα μεγαλύτερο ποσοστό μεταβολικής θερμότητας μπορεί να χαθεί μέσω της αναπνοής. Η φρο ν τίδα κατά τ η μετα φ ορά ε ν ός βρέφους δεν μπορεί να υποτιμηθεί. Όλες οι διεγχειρητικές προσπάθειες για να διατηρηθεί η θερμική σταθερότητα μπορούν να καταστραφούν κατά τη διάρκεια της σύντομης μεταφοράς του βρέφους στην αίθουσα ανάνηψης ή στη μονάδα εντατικής. Είναι σημαντικό, επομένως, η θερμοκοιτίδα να θερμαίνεται πριν τη μεταφορά. Τα μεγαλύτερα βρέφη και παιδιά θα πρέπει να καλύπτονται με μια ζεστή κουβέρτα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Bissoηηette Β, Davis PJ: Thermal regulationphysiology and perioperative management in infants and children. Ιη: Motoyama ΕΚ and Daγίs PJ (eds). Smith's Anesthesia for Infants and Children. 6th Edition, Mosby-Year Book lnc. 1996: Heiser MS, Dowηess JJ: Temperature regulation in the pediatric patient. Semin Anesth 1984; 3: Hey ΕΝ, Katz G: Evaporative water loss in the ηewbom baby. J Physiol 1969; 200: Bickler Ρ, Sessler DI: Efficiency of airway heat and moisture exchaηgers iη anesthetized humans. Anesth Analg 1990; 71: Bissoηnette Β, Sessler DI, LaF!amωe Ρ: Passive and active inspired gas huωidification iη infants and children. Aηesthesiology 1989; 71: Roe CF: Effect of bowel exposure ση body teωperature during surgical operations. ΑΩ1 J Surg 1971; 122: Jessen Κ. Αη assessmeηt of huωaη regulatory ηonshivering therrnogenesis. Acta Anesthesiol Scand 1980; 24: Bissonηette Β, Nebbia SP. Hypotherωia duriηg aηesthesia. Physiology aηd effects of aηesthetics ση thermoregulatioη. Anesthesiology Clinics of North Aωerica 1994; 12: Calvert DG. Inadvertent hypotherωia in paediatric surgery. Anaesthesia 1962; 17: Sessler DI: Teωperature ωonitoriηg. In: Miller RD (ed): Aηesthesia, ed 3. New York, Churchill Liviηgstone, 1990, p Sessler DI, Olofsson CI, Rubinsteiη ΕΗ. The therrnoregulatory threshold in humans during ηitrous oxide-fentaηyl aηesthesia. Anesthesiology 1988; 69: Sessler DI, Olofsson CI, Rubinstein ΕΗ, et al. The thermoregulator)' threshold in huωans duriηg halothane anesthesia. Anesthesiology 1988; 68: Stoen R, Sessler DI. The therrnoregulatory threshold is iηversely proportional to isoflurane concentration. Anesthesiology 1990; 72: Nebbia SP, Bissonnette Β, Sessler Dl. Therrnoregulatory thresholds for vasoconstriction in pediatric patients aηesthetized with halothane, isoflurane or enfluraηe [ abstract]. Can J Anaesth 1993; 40: Α Bissonnette Β, Sessler Dl. The thermoregulatory threshold in infants and children anesthetized with isoflurane and caudal bupivacaine. Anesthesiology 1990; 73: Bissonnette Β. Body termperature and anesthesia. Aηesthesiology Clinics of North Aωerica 1991; 9: Bissoηηette Β. Thermoregulation aηd paediatric aηeasthesia. Curreηt Opiηion in Aηaesthesiology 1993; 6: Minamisawa Η, Sωith Μ, Siesjo ΒΚ. The effect of ωild hypotherrnia aηd hypotherrnia οη braiη damage followiηg 5, 10, and 15 miηutes of forebrain ischeωia. Αηη Neurol 1990; 28: Keykhah ΜΜ, Hagerdal Μ, Welsh FA, et al. Effect of high vs. low arteήal blood oxygeη coηtent ση cerebral energy ωetabolite levels during hypoxia with ηorωothermia aηd hypotherωia iη the rat. Anesthesiology 1980; 52:

9 162 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΙΡΙΚΗΣ 20. Iaizzo Ρ Α, Zink RS, Kehler CH, et al. Mild hypothermia alters the triggering of malignant hyperthermia (ΜΗ) ίη swine [ abstract ]. Anesthesiology 1992; 77: Α Heier Τ, Caldwell JE, Sessler Dl, Miller RD. Mild intraoperative hypothermia increases duration of action and spontaneous recovery of vecuronium blockade during nitrous oxide-isoflurane anesthesia in humans. Anesthesiology 1991; 74: Leslie Κ, Sessler Dl, Bjorksten AR. Mild hypothermia prolongs the duration of action of atracurium [abstract]. Anesthesiology 1993; 79: Α Sessler DI. Consequences and treatment of perioperative hypothermia. Anesthesiology Clinics of North America 1994; 12: Sessler Dl, Rubinstein ΕΗ, Moayeri Α Physiological responses to mild perianesthetic h)'pothermia in humans. Anesthesiology 1991; 75: Bissonnette Β, Sessler Dl. Mild hypothermia does not impair postanesthetic recovery in infants and children. Anesth Analg 1993; 76: Κlaus Μ, Fanaroff Α Care of the high-risk neonate, ed 3. Philadelphia, 1986, WB Saunder Co 27. Benzinger Μ. Tympanic thermometry in surgery and anesthesia. JAMA 1969; 209: Bissonnette Β, Sessler D I, LaF!amme Ρ. Intraoperative temperature monitoring sites in infants and children and the effect of inspired gas warming on esophageal temperature. Anesth Anlag 1989; 69: Morris RH. Operating room temperature and the anesthetized, paralyzed patient. Surgery 1971; 102: Bennett EJ, Patel ΚΡ, Grundy ΕΜ. Neonatal termperature and surgery. Anesthesiology 1977; 46: Sessler DI, Moayari Α Skin-surface warming: Heat flux and central temperature. Anesthesiology 1990; 73: Sessler DI, McGuire JP, Sessler ΑΜ. Perioperative thermal insulation. Anesthesiology 1991; 74: Hynson J, Sessler DI. Intraoperative warming therapies. Α comparison of three devices. J Clin Anesth 1992; 4: Kurz Α, Kurz Μ, Poeschl Β, et al. Forced-air warming maintains intraoperative normothermia better than circulating-water mattresses. Anesth Analg 1993; 77: Giesbrecht GG, Duchrme ΜΒ, McGuire JP. Comparison of forced-air patient warming systems for perioperative use. Anesthesiology 1994; 80: Bissonnette Β, Sessler DI. Passive or active inspired gas humidification increases thermal steady-state temperatures in anesthetized infants. Anesth Analg 1989; 69:783-7.

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Η αίσθηση του κρύου Το στρες που ασκείται από το ψύχος στον οργανισμό μας, κατά την έκθεση του ανθρώπου σε συνθήκες χαμηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ

ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΑΕΚ ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ Τ.Ε.Φ.Α.Α.ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΜΕ 0103 «Φυσιολογία της Άσκησης: Αθλητική

Διαβάστε περισσότερα

Κοσμάς Χριστούλας Αναπλ. Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α.-Α.Π.Θ. Α.Π.Θ. Πολλές αθλητικές δραστηριότητες διεξάγονται σε ανοικτά γήπεδα ή υπαίθριους χώρους κάτω από συνθήκες υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος. Αυτό αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

1 ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΜΕΤΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙ ΑΣ ΤΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ Κασσιανή Θεοδωράκη, Αντεια Παρασκευά, ηµήτρης Βαλσαµίδης, Αργυρώ Φασουλάκη Σκοπός της ύπαρξης κατευθυντηρίων οδηγιών µεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Σχ. 1. Παραγωγή ιδρώτας, συχνότης καρδιακών παλμών και κεντρική θερμοκρασία σώματος αναλόγως της εντάσεως του θερμικού περιβάλλοντος.

Σχ. 1. Παραγωγή ιδρώτας, συχνότης καρδιακών παλμών και κεντρική θερμοκρασία σώματος αναλόγως της εντάσεως του θερμικού περιβάλλοντος. ΘΕΡΜΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο άνθρωπος είναι ομοιόθερμο όν. Ομοιοστασικοί μηχανισμοί ρυθμίζουν την κεντρική θερμοκρασία του σώματος ώστε να κυμαίνεται μεταξύ 36 και 37 C, όταν το σώμα χάνει ή δέχεται ποσότητες

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2009-2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - Πτυχιούχων Α.Ε.Ι. & Πτυχιούχων Ανωτέρων Σχολών Διετούς Κύκλου Σπουδών - Πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2

Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 Κακώσεις του Θώρακα ΜΙΧΑΗΛ ISBN 960-372-054-2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΘΩΡΑΚΙΚΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ... 1 1.1. Επιδημιολογία... 3 1.2. Μηχανισμοί κάκωσης - Ταξινόμηση... 3 1.3. Διαγνωστική προσέγγιση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ

BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ BIO 101 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΖΩΟΛΟΓΙΑ ΙΑΛΕΞΗ 8. ΘΕΡΜΟΡΥΘΜΙΣΗ Ι ΑΣΚΩΝ Μιχάλης Παυλίδης Ηράκλειο, Νοέμβριος 2012 1 ΘΕΡΜΟΡΥΘΜΙΣΗ Η θερμοκρασία εξασκεί μια εκθετική επίδραση στη ταχύτητα των βιοχημικών αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ ΒΟΥΛΑΣ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ : ΚΑΘ. ΑΘ.ΜΑΝΩΛΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ COPYRIGHT 2008 ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ

ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ 8 ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ (ΣΤΕΝΩΣΕΙΣ) ΤΗΣ ΚΑΡ ΙΑΣ Ή ΤΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ Μία παρακώλυση της ροής του αίµατος οφείλεται συχνά σε στένωση και µπορεί να σταµατήσει τη ροή του αίµατος µερικώς ή τελείως. Κάθε µία από

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας

Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας Εισαγωγή στην Μεταφορά Θερμότητας ΜΜΚ 312 Μεταφορά Θερμότητας Τμήμα Μηχανικών Μηχανολογίας και Κατασκευαστικής Διάλεξη 1 MMK 312 Μεταφορά Θερμότητας Κεφάλαιο 1 1 Μεταφορά Θερμότητας - Εισαγωγή Η θερμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005

ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ. ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΖΩΗΣ ΤΗΣ (ενηλίκων) Συστάσεις του ERC για την Αναζωογόνηση - 2005 ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ ΝΙΚΟΣ Τι είναι αναζωογόνηση ; Για τη διατήρηση της ζωής χρειάζεται συνεχής τροφοδοσία όλων των οργάνων με

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ

AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ AΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 1. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ-ΑΙΣΘΗΤΙΚΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΙΣ- ΑΙΣΘΗΣΗ Αισθητικότητα ονομάζεται η ικανότητα να αντιλαμβανόμαστε αφενός το εξωτερικό μας περιβάλλον και το ίδιο μας το σώμα,

Διαβάστε περισσότερα

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou

Υδρόθειο. Γενικά περί ασφάλειας. Name Άρης Ιωάννου. Linde Gas. Prepared by A. Ioannou Υδρόθειο Γενικά περί ασφάλειας Name Άρης Ιωάννου Prepared by A. Ioannou Ιδιότητες: άχρωμο άγευστο έχει χαρακτηριστική οσμή (σαν χαλασμένα αυγά) τοξικό διαβρωτικό εξαιρετικά εύφλεκτο βαρύτερο του αέρα (σχετική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης

Zoletil Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης Ενέσιμο αναισθητικό τιλεταμίνης και ζολαζεπάμης 132 Σύνθεση: Zoletil 50 Zoletil 100 Τιλεταμίνη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Ζολαζεπάμη (υδροχλωρική μορφή) 125mg 250mg Φαρμακοτεχνική μορφή: Λυόφιλη σκόνη

Διαβάστε περισσότερα

(Monitored Anesthesia Care MAC)

(Monitored Anesthesia Care MAC) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΧΟΡΗΓΗΣΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑΣ ΣΕ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑΣ Α. Μπαϊρακτάρη, Β. Αρώνη, Φ. Γιαννακά, Μ. Κοκολάκη, Ε. Μαστροκώστα H χειρουργική και η αναισθησία σε επεµβάσεις µιας ηµέρας θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα.

Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. <Κωνσταντοπουλειο > Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Μπαλτατζή Λαμπρινή, Αναισθησιολόγος Διευθύντρια Αναισθησιολογικού Τμήματος, Γ.Ν. Νέας Ιωνίας. Αθήνα. Βασικός στόχος, η σταθεροποίηση της κατάστασης της μητέρας. Ιατρός επειγόντων Γενικός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ

ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΡΥΘΜΙΣΗΣ ΤΗΣ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Είναι ουσιώδες να γνωρίζει κανείς με ποιούς τρόπους η ΑΠ διατηρείται φυσιολογική ώστε να κατανοήσει

Διαβάστε περισσότερα

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου

Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις. Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Νεογνικές και παιδιατρικές μεταγγίσεις Ελισάβετ Γεωργίου Αιματολόγος, Επίμ. Β Αιματολογικό Τμήμα Γ. Ν. Παπαγεωργίου Μεταγγίσεις σε νεογνά και παιδιά Μεταγγίσεις στον νεογνικό πληθυσμό Μεταγγίσεις στον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Μέρος Β Δρ. Ανδρέας Φλουρής Ερευνητής Περιβαλλοντικής Φυσιολογίας Κέντρο Έρευνας, Τεχνολογίας και Ανάπτυξης Θεσσαλίας ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ ΣΤΙΣ ΚΥΨΕΛΙΔΕΣ 2 ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ

ΒΑΣΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΕΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 17 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ

Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά. Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Υποστήριξη ζωτικών λειτουργιών στα παιδιά Χρήστος Σαλάκος Παιδοχειρουργός Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ Αίτια Θανάτου στην Παιδική Ηλικία Αίτιο 4-52 εβδομάδες 1-4 έτη 5-14 έτη Σύνδρομο Αιφνίδιου Θανάτου Συγγενείς

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Ο ΕΛΕΓΧΟΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 1 Πρόκειται για το σύνολο των ενεργειών ή των δραστηριοτήτων που εξασφαλίζουν την παρακολούθηση και αξιολόγηση των λειτουργιών, των συμπεριφορών και των αποτελεσμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Διευθυντής : Καθηγητής Ιωάννης Ν. Τσανάκας ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ STATUS EPILEPTICUS ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ Ορισμός Ως status epilepticus ορίζεται επεισόδιο σπασμών διάρκειας άνω των 30 λεπτών ή περισσότερα των δυο επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και

Αιµορραγία. Η αιµορραγία αυτή προέρχεται από τη διατοµή µιας φλέβας και Καθηγητής ρ. Λάζαρος Ι. Τσούσκας ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ Θεσσαλονίκη 2003: 55-62 Αιµορραγία Στο κυκλοφορικό σύστηµα του ενήλικα ανθρώπου υπάρχουν έξι λίτρα περίπου αίµατος, το οποίο µεταφέρει στα κύτταρα των ιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΑΝΤΑΛΛΑΓΗ ΑΕΡΙΩΝ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Από την ατμόσφαιρα στα μιτοχόνδρια Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ Οξυγόνωση αρτηριακού αίματος

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ.

Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. Ιωάννης Σάββας Γιώργος Καζάκος Μονάδα Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας Κτηνιατρική Σχολή Α.Π.Θ. v δεκαπέντε φορές περισσότερες περιεγχειρητικές επιπλοκές από σκύλο και γάτα v δυσκολότερος ο κλινικός

Διαβάστε περισσότερα

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ

SUPER THERM ΘΕΩΡΙΑ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ Αυτό το σεμινάριο έχει απλώς ως στόχο να δώσει μερικά από τα βασικά της Θερμοδυναμικής, και πως σχετίζεται με τη μόνωση και με τη μόνωση με κεραμικά επιχρίσματα. Η θερμότητα μεταφέρεται με τους παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας.

Αντικείμενο. Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Αντικείμενο Ερμηνεία της έννοιας της ηλεκτροπληξίας. Περιγραφή των παραμέτρων που επηρεάζουν ένα επεισόδιο ηλεκτροπληξίας. Θανατηφόρα ατυχήματα από ηλεκτροπληξία στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1980-1995

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ. ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ (2 ο Μέρος) ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Οι τασεοϋποδοχείς σε άλλα σημεία του κυκλοφορικού (1) Σε μεγάλα αγγεία

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΟΙ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΓΕΦΥΡΟΠΡΟΜΗΚΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΛΛΑΡΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1. Η δράση των ανώτερων εγκεφαλικών κέντρων (1) Μεσεγκέφαλος: όχι ανεξάρτητος ρόλος,

Διαβάστε περισσότερα

Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση. www.iristem.cοm www.iristem.gr. Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας

Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση. www.iristem.cοm www.iristem.gr. Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας Θερμογραφία Κτιρίων Θερμική Επιθεώρηση www.iristem.cοm Εξοικονόμηση Ενέργειας Αξιοπιστία Λειτουργίας Υποστήριξη Ασφάλειας Θερμογραφία : Ορισμένες Εφαρμογές στα Κτίρια Ανίχνευση ενεργειακών διαρροών, από

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

Πλαστική Χειρουργική

Πλαστική Χειρουργική Εκπαιδευτήριο TO ΠΑΓΚΡΗΤΙΟΝ Σχολικό Έτος 2007-2008 Συνθετικές εργασίες στο μάθημα Πληροφορική Τεχνολογία της Β Γυμνασίου: Όψεις της Τεχνολογίας Θέμα: Πλαστική Χειρουργική Τμήμα: ΗΥ: Ομάδα: Β2 pc25 Μιχαήλου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νατρίου Μηχανισμοί που ρυθμίζουν την απέκκριση του Να Βασίζονται στις: μεταβολές της

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ

Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ 1 ΜΑΡΙΝΟΣ ΘΩΜΑΣ Θωρακοχειρουργός Η ΜΗΧΑΝΗ TΗΣ ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΚΑΜΨΗΣ Βασικές γνώσεις εξωσωματικής κυκλοφορίας στην καρδιοχειρουργική Αφιερωμένο στη γυναίκα μου Σοφία που χρόνια πολλά ανέχεται τις,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass

Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14. Αγγειοπλαστική Bypass Εργασία βιολογίας Μ. Παναγιώτα A 1 5 ο ΓΕΛ Χαλανδρίου 2013-14 Αγγειοπλαστική Bypass Η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νόσων περιλαμβάνει: φαρμακευτική αγωγή συστάσεις για αλλαγές στον τρόπο ζωής και τις

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος

Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος Ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αρθροπλαστική του ισχίου και του γόνατος 1. Τι είναι οι ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι για την αντικατάσταση ισχίου και γόνατος; Ο όρος ελάχιστα επεμβατικές μέθοδοι (ΕΕΜ)

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω;

Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; Μήπως έχω µεγαλακρία; Πώς θα το καταλάβω; MegalakriaBroshure.indd 1 17/11/2010 1:27:39 μμ Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών

Διαβάστε περισσότερα

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές

Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Προπόνηση Άπνοιας Αρχές & πρακτικές εφαρμογές Γεώργιος Κ. Σακκάς PhD Κλινικός Εργοφυσιολόγος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας gsakkas@med.uth.gr Θα συζητήσουμε... Βασικές Αρχές Προσαρμογές του οργανισμού μετά από

Διαβάστε περισσότερα

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Version 7.2, 10/2006 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Lactated Ringer s Injection/Fresenius, (3,1+0,3+6+0,2)g, ενέσιμο διάλυμα για έγχυση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. 1.1. Εισαγωγή και λογική ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ EUROPAIN ΣΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 1.1. Εισαγωγή και λογική Η ανακούφιση από τον πόνο αποτελεί βασικό ανθρώπινο δικαίωµα ανεξάρτητα ηλικίας. Τα νεογνά αισθάνονται πόνο και µάλιστα τα πρόωρα

Διαβάστε περισσότερα

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ

AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΑΣΘΜΑΤΟΣ & ΚΥΗΣΗΣ AΣΘΜΑ ΚΑΙ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ Το άσθμα είναι ένα από τις πιο συχνές νόσους που περιπλέκει την εγκυμοσύνη. Πρόσφατες μελέτες δείχνουν πως περίπου 8-10% των εγκύων έχουν άσθμα και μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη

Διαβάστε περισσότερα

Στόμια Αερισμού - Κλιματισμού

Στόμια Αερισμού - Κλιματισμού ARISTOTLE UNIVERSITY OF THESSALONIKI SCHOOL OF ENGINEERING MECHANICAL ENGINEERING DEPARTMENT ENERGY DIVISION PROCCESS EQUIPMENT DESIGN LABORATORY Στόμια Αερισμού - Κλιματισμού Κωνσταντίνος Παπακώστας Επικ.

Διαβάστε περισσότερα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα

Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες. Μαγδαληνή Γκέιτς Α Τάξη Γυμνάσιο Αμυγδαλεώνα Εγκέφαλος-Αισθητήρια Όργανα και Ορμόνες O εγκέφαλος Ο εγκέφαλος είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος μας και ελέγχει όλες τις ακούσιες και εκούσιες δραστηριότητες που γίνονται μέσα σε αυτό. Αποτελεί το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun

Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Θερμολυπόλυση από την Hydrosun Η Υπερθερμική Συσκευή με Φίλτρο Νερού Το Ηydrosun Ιrradiator είναι ένα νέο σύστημα υπέρυθρης ακτινοβολίας Α με φίλτρο νερού (wira). Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την τοπική

Διαβάστε περισσότερα

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Εταιρία Μελέτης Παθήσεων Διαβητικού Ποδιού 3 ο Πανελλήνιο Συμπόσιο Καθαρισμός έλκους διαβητικού ποδιού ADDO TESFAYE ΙΑΤΡΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Α ΠΡΠ ΠΓΝΘ ΑΧΕΠΑ Υπ. ΔΙΔΑΚΤΩΡ Α.Π.Θ. Καθαρισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012

ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 2012 ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Δ/ντρια: Καθηγήτρια Ελένη Ασκητοπούλου ΕΤΗΣΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2011 ΚΥΚΛΟΣ 21 ος ΗΡΑΚΛΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Τ.Σ. (ΙΙ) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΥΔΡΑΥΛΙΚΩΝ ΘΕΡΜΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία

Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Πληροφορίες σχετικά με την Αναισθησία Ο όρος αναισθησία εννοεί την απουσία αίσθησης. Η αναισθησιολογία αντίστοιχα είναι η ιατρική ειδικότητα που μελετά τα φάρμακα και τις τεχνικές που προκαλούν καταστολή

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ 7 ΙΑΦΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ Σε µια καρδιά που λειτουργεί φυσιολογικά, το αίµα µε χαµηλή περιεκτικότητα σε οξυγόνο ρέει από το σώµα στη δεξιά πλευρά της καρδιάς (στο δεξιό κόλπο και από εκεί στη δεξιά κοιλία).

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Η Βρογχοσκόπηση µε εύκαµπτο βρογχοσκόπιο στα παιδιά Οδηγίες προς τους γονείς Παιδοπνευµονολογική Μονάδα Παιδοαναισθησιολογική Μονάδα Ιπποκράτειο Νοσοκοµείο Θεσσαλονίκης Το φυλλάδιο αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής

Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής. Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Κοιλιακό Τραύµα Αρχές ιαχείρισης Θέµατα Τακτικής & Στρατηγικής Στυλιανός Χ. Κατσαραγάκης Αναπλ. Καθηγητής Χειρουργικής Ά Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική Πανεπιστηµίου Αθηνών Χειρουργική Μονάδα Εντατικής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία

ΔΙΑΧΥΣΗ. Επαμεινώνδας Κοσμάς. Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΔΙΑΧΥΣΗ Επαμεινώνδας Κοσμάς Δ/ντής 3ης Πνευμον. Κλινικής ΝΝΘΑ Σωτηρία ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Cotes JE et al. Official Statement of the ERS. Eur Respir J 6 (suppl.16): 41-52, 1993 ATS Official Statement. AJRCCM 152:

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ

ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΜΙΑ - ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΡΙΝΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΦΑΡΥΓΓΑΣ ΛΑΡΥΓΓΑΣ ΤΡΑΧΕΙΑ ΒΡΟΓΧΟΙ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ ΠΛΕΥΡΑ 1 ΑΕΡΙΣΜΟΣ Ατμοσφαιρικός αέρας= 78,6% άζωτο 20,5%

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι

Καρκίνος. Note: Σήμερα όμως πάνω από το 50% των διαφόρων καρκινικών τύπων είναι θεραπεύσιμοι Ο πιο απλός ορισμός είναι ότι ο καρκίνος είναι μια ομάδα ασθενειών που χαρακτηρίζεται από ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διασπορά ανώμαλων κυττάρων. Αν η εξάπλωση δεν ελεγχθεί θα οδηγήσει στο θάνατο. Ποσοστό

Διαβάστε περισσότερα

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας

Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 253 Μονάδα Μεταναισθητικής Φροντίδας ΜΑΡΙΑ ΖΟΥΚΑ, ΜΑΡΙΑ-ΛΟΥΪΖΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ, ΠΑΣΧΑΛΙΝΑ ΖΗΡΝΑ, ΛΕΟΝΤΙΑ ΤΑΡΑΜΟΝΛΗ, ΕΛΠΙΔΑ ΚΟΝΤΕΣΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι Μονάδες Μεταναισθητικής

Διαβάστε περισσότερα

Αιμοδυναμικές Διαταραχές

Αιμοδυναμικές Διαταραχές ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 233 Αιμοδυναμικές Διαταραχές ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΜΠΑΚΟΛΑ, ΜΑΡΙΑ ΚΟΝΤΕΛΙΔΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι συχνότερες και σοβαρότερες αιμοδυναμικές διαταραχές κατά την διεγχειρητική και

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται :

Αισθητική Σώματος Ι. Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΜΑΛΑΞΗΣ Τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της μάλαξης στους ιστούς και στα διάφορα όργανα του ανθρώπινου σώματος εξαρτώνται : από το είδος των εφαρμοζόμενων χειρισμών. από την εφαρμοζόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3

Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Μειώστε τον κίνδυνο για πρόωρο θάνατο µε τα Ωµέγα-3 Για χρόνια, οι καταναλωτές µαθαίνουν για τα οφέλη της µείωσης των καρδιαγγειακών παθήσεων µε τη λήψη ωµέγα-3 λιπαρών οξέων. Αυτή η άποψη έχει επικρατήσει,

Διαβάστε περισσότερα

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική.

Ένα από τα πολλά πλεονεκτήματα της θερμογραφίας είναι ότι είναι μη καταστροφική. Θερμογραφία είναι η παρατήρηση, μέτρηση και καταγραφή της θερμότητας και της ροής της. Όλα τα σώματα στη γη, με θερμοκρασία πάνω από το απόλυτο μηδέν ( 273 ο C) εκπέμπουν θερμική ενέργεια στο υπέρυθρο

Διαβάστε περισσότερα

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός

1. Η αναπνευστική λειτουργία. 2. Η κεντρική λειτουργία. 3. Η περιφερική λειτουργία. 4. Ο μυϊκός μεταβολισμός ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ VO2max Βαμβακούδης Ευστράτιος Επίκουρος Καθηγητής Εργοφυσιολογικής Αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία

Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία Πληροφορίες σχετικά με την Μετεγχειρητική Αναλγησία H εξασφάλιση μετεγχειρητικής αναλγησίας είναι εξίσου σημαντική με την επιτυχή πραγματοποίηση της επέμβασης. Η αναλγησία εξασφαλίζει την ομαλή μετεγχειρητική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός

ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός ΣΧΕΔΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός Περιεχόμενα 10.ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ... Error! Bookmark not defined. Συντάκτης: Πέτρος Κολοβός... Error!

Διαβάστε περισσότερα

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

κλινική εξέταση οδηγός για Barbara Bates, M.D. ISBN 9780960-372-144-4 Δεύτερη έκδοση Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων οδηγός για κλινική εξέταση Δεύτερη έκδοση Barbara Bates, M.D. ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ Χ. Μουτσόπουλου Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων I. Ανδρουλάκη Καθηγητού Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα