Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ"

Transcript

1 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ Αθανάσιος Δ. Σαπουνάς Σχολικός Σύμβουλος Π.Ε. Περίληψη Στην εργασία αυτή επιχειρείται μία παρουσίαση της εκπαίδευσης κατά την ελληνιστική εποχή. Στην αρχή πραγματοποιείται μία ανάλυση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της ελληνιστικής εποχής όπου το άτομο αισθάνεται πολίτης του κόσμου, κοσμοπολίτης, και στην οποία κυριαρχεί ο ατομικισμός, η ιδέα του ανθρωπισμού και οι πνευματικές αξίες. Ακολουθεί μία αναφορά στον σκοπό της ελληνιστικής εκπαίδευσης, ο οποίος συνίσταται στη διαμόρφωση του τέλειου ανθρώπου. Στο τέλος περιγράφεται η διάρθρωση της εκπαίδευσης των ελληνιστικών χρόνων, η οποία διακρίνεται σε πέντε βαθμίδες: στην αγωγή των νηπίων στο σπίτι, στη στοιχειώδη εκπαίδευση, στη μέση εκπαίδευση, στο εφηβείο και στην ανώτατη εκπαίδευση. Η αγωγή των νηπίων στο σπίτι γίνεται από τους γονείς ή από τις τροφούς. Η διδασκαλία της ανάγνωσης, της γραφής, της αριθμητικής, της αισθητικής και σωματικής αγωγής επικρατεί στη στοιχειώδη εκπαίδευση. Η μέση βαθμίδα εκπαίδευσης περιλαμβάνει τα μαθήματα της γραμματικ,της διαλεκτικής, της ρητορικής, της αριθμητικής, της γεωμετρίας, της αστρονομίας και της μουσικής. Η στρατιωτική εκπαίδευση των νέων πραγματοποιείται στο εφηβείο. Η ανώτατη εκπαίδευση έχει κυρίως ρητορική, φιλοσοφική και επιστημονική κατεύθυνση. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Με τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου ο ελληνικός κόσμος επεκτείνεται από τις ακτές του Αιγαίου ως τις μακρινές χώρες των ηπείρων της Ασίας και της Αφρικής. Το στοιχείο εκείνο το οποίο συνδέει όλους τους κατοίκους αυτού του αχανούς κράτους που αποτελείται από διάφορες εθνότητες είναι η ελληνική παιδεία (Ρήγας,1993). Μία παιδεία που δε σημαίνει απλά την εκπαίδευση, αλλά την πνευματική καλλιέργεια και η οποία λαμβάνει χώρα σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου και τον οδηγεί στην ολοκλήρωσή του (Μαρκαντώνης,1991). Κατά την εποχή αυτή επικρατεί η αντίληψη, η οποία επαναλαμβάνει μία αρχαιότερη που έχει την αφετηρία της στη θεοποίηση των εννέα Μουσών, ότι «η παιδεία είναι χάρισμα θεϊκό και ότι η αθανασία εξασφαλίζεται με τη μόρφωση» (Τσαντσάνογλου,1974:268). 201

2 Η παιδεία των ελληνιστικών χρόνων εδράζεται στα πρότυπα της κλασικής εποχής. Κατά την ελληνιστική περίοδο η ελληνική εκπαίδευση συστηματοποιείται και παίρνει την οριστική της μορφή την οποία θα διατηρήσει σχεδόν αναλλοίωτη ως την επικράτηση του Χριστιανισμού (Τσαντσάνογλου,1974).Την εκπαίδευση των ελληνιστικών χρόνων θα σκιαγραφήσουμε στην παρούσα συνέχεια. Στην αρχή γίνεται μία παρουσίαση των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων της ελληνιστικής περιόδου, ακολουθεί μία αναφορά στους σκοπούς της ελληνιστικής εκπαίδευσης και στο τέλος περιγράφεται η διάρθρωση του εκπαιδευτικού συστήματος των ελληνιστικών χρόνων. I. ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ Γύρω στο 300 π. Χ. έχουμε μία ριζική μεταβολή και την έναρξη της ελληνιστικής εποχής. Τα μεγάλα κράτη που δημιουργήθηκαν κατά την εποχή αυτή είχαν ως αποτέλεσμα τη χαλάρωση του δεσμού του ατόμου με την πόλη-κράτος της αρχαίας Ελλάδας. Οι πόλεις χάνουν πλέον την πολιτική ανεξαρτησία τους και μεταβάλλονται σε ευρύτερους κρατικούς σχηματισμούς. Έτσι, το άτομο-πολίτης, εξαιτίας της παραπάνω διαφοροποίησης στη ζωή της πόλης, μεταβάλλεται σε «πρόσωπο». Αποκτά δηλαδή περισσότερη αυτονομία, αποδεσμεύεται από την πόλη-κράτος και αποκτά έτσι πληρέστερη συνείδηση της προσωπικής του ύπαρξης. Θέλει να αναπτυχθεί σε ελεύθερη και ανεξάρτητη προσωπικότητα που ενσαρκώνει τον πολίτη του κόσμου (Ρήγας,1993) ή, όπως εύστοχα ονόμασε τον εαυτό του ο κυνικός φιλόσοφος Διογένης, κοσμοπολίτη. Σε αυτή την ανεξάρτητη και κατά το δυνατό τέλεια προσωπικότητα τείνει να φθάσει ο Έλληνας της ελληνιστικής εποχής. Παράλληλα μέσα στις ελληνιστικές μεγαλουπόλεις ο άνθρωπος αρχίζει να συναισθάνεται και την έλλειψη του συναισθήματος ασφάλειας που του παρείχε η πόλη-κράτος (Τσαμπής, 1966 Πελεγρίνης, 2010). Η απομάκρυνση του ανθρώπου από τη ζωή της πόλης και γενικά του κράτους είχε ως αποτέλεσμα να στραφεί στον εαυτό του και σε ζητήματα διαμόρφωσης της προσωπικής ζωής (Reble, 2003). Είναι σύμφωνα με τον Wilamowitz η εποχή της «απελευθερωμένης ατομικότητας» ( Reble, 2003:57). Βασικό στοιχείο της ελληνιστικής εποχής είναι ο ατομικισμός, ο οποίος χαρακτηρίζει και τη φιλοσοφία, κεντρικό πρόβλημα της οποίας τίθεται το πώς θα μπορέσει κάποιος να πετύχει την ευδαιμονία και να διαφυλάξει την ψυχή του. Η πρακτική φιλοσοφία (Ηθική) προτάσσεται της θεωρητικής ενατένισης του κόσμου (Reble,2003). Το φιλοσοφείν επικεντρώνεται πλέον στην ιδεατή εικόνα του «σοφού» και αντιπαραθέτει παράλληλα με καυστικό τρόπο την ευγένεια της ψυχής (την αταραξία, την εσωτερική ιλαρότητα και ελευθερία, την ανθρώπινη 202

3 αξιοπρέπεια και την έλλειψη αψιθυμιών) προς το εξωτερικό πεπρωμένο, τις κοινωνικές, επαγγελματικές και φυλετικές διακρίσεις. Το ιδεώδες αυτό του ατάραχου σοφού εκπροσωπείται τόσο από τον Επίκουρο όσο και από τους Στωικούς. Με τον τρόπο αυτό προβάλλει πλέον ως προϊόν της πνευματικής ανάπτυξης η ιδέα του ανθρωπισμού και της καθολικής αγάπης για τον άνθρωπο (Reble,2003). Κατά την ελληνιστική περίοδο η ελληνική σοφία και παιδεία από αυστηρά πολιτική και εθνική καθίσταται οικουμενική, αποκτά παγκόσμιο χαρακτήρα. Τα ελληνικά γράμματα λαμβάνουν πανανθρώπινο κύρος και η ελληνική γλώσσα καθίσταται κοινό όργανο έκφρασης και πνευματικής συνύπαρξης των πεπαιδευμένων ανθρώπων. Η γλώσσα γνωρίζει βέβαια σημαντικές αλλοιώσεις κατά τη χρήση της από αλλόφυλους και αλλόγλωσσους λαούς αλλά στο τέλος επικρατεί ως «κοινή γλώσσα» για όλους τους πολιτισμένους της εποχής εκείνης λαούς (Ισηγόνης,1964). Σύμφωνα με τη διακήρυξη του Ισοκράτη (Πανηγυρικός,50-51), Έλληνας δε θεωρείται πλέον αυτός που ανήκει στο ελληνικό έθνος και γένος, αλλά ο καθένας που αποδέχεται και παίρνει ελληνική μόρφωση. Η έννοια δηλαδή αυτή αποκτά πλέον πολιτιστική και όχι εθνική διάσταση και όλοι οι άλλοι είναι «βάρβαροι» ανεξάρτητα από την εθνική τους προέλευση (Reble,2003). Άξιο ιδιαίτερης παρατήρησης είναι το γεγονός ότι τα ομηρικά αναγνώσματα καταλαμβάνουν αξιοσημείωτη θέση στην ελληνιστική εκπαίδευση, αλλά και γενικά «η πνευματική ζωή συνίσταται κυρίως στην επεξεργασία των αγαθών του πολιτισμού της κλασικής εποχής» (Reble,2003:54). Ένα άλλο τέλος χαρακτηριστικό γνώρισμα αυτής της εποχής είναι ότι το υπέρτατο αγαθό αποτελούν πλέον οι πνευματικές αξίες (Marrou,1961). II. Η ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους πραγματοποιείται εκπαιδευτική επανάσταση. Η αγωγή εισέρχεται στη φάση της θεσμοποίησης, ιδρυματοποίησης και της μεθοδικής οργάνωσης. Απομακρύνει επίσης τον παλιό αριστοκρατικό χαρακτήρα της, τον φανερό ή κρυφό εθνικό ολοκληρωτικό σκοπό και γίνεται αυτονόητο κτήμα όλων των πολιτών (Μαρκαντώνης,1991). Το παλιό αίτημα του Αριστοτέλη «νομοθετητέον περί παιδείας» (Πολιτικά, 1337α 33), πραγματοποιείται τώρα. Κατά την περίοδο αυτή το κράτος θεσπίζει σχολικούς νόμους που επιβάλλουν την υποχρεωτική φοίτηση όλων των παιδιών στα σχολεία, και των αγοριών και των κοριτσιών (Ρήγας,1993). Η εκπαίδευση αρχίζει να αποτελεί υπόθεση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Οι οικονομικές δαπάνες και οι ευθύνες της συνιστούν καθήκον και αρμοδιότητες των αρχόντων της 203

4 πόλης και χώρο για εκδήλωση πρωτοβουλιών και δωρεών από την πλευρά των ευεργετών μαικηνών (Ξύδης,1967). Αξιοσημείωτη καινοτομία την ελληνιστικών χρόνων αποτελεί η μεταβολή της θέσης της γυναίκας στην ανώτερη μόρφωση ως αποτέλεσμα της μεταβολής της θέσης της στην κοινωνία. Η χειραφέτηση της γυναίκας οδήγησε στην ανάγκη μόρφωσής της πέρα από τη στοιχειώδη. Έτσι, πραγματοποιείται το αίτημα κάποιων φιλοσοφικών σχολών για εξίσωση της εκπαίδευσης της γυναίκας με εκείνη του άνδρα (Τσίριμπας & Κωνσταντόπουλος,1964). Τα νέα φιλοσοφικά ρεύματα με τον κοσμοπολιτικό χαρακτήρα τους συντελούν στην κυριάρχηση του ατομικού και ανθρωπιστικού ιδεώδους στην παιδεία Έτσι, σκοποί της εκπαίδευσης αποβαίνουν «η καλλιέργεια της ατομικότητας και της προσωπικότητας του ατόμου, η εσωτερική και πνευματική καλλιέργεια, η εγκυκλοπαιδική μάθηση, η μόρφωση του ολοκληρωμένου, τέλειου και ηθικού ανθρώπου, που, χωρίς καμιά ειδίκευση ή προπαρασκευή για ορισμένο επάγγελμα, κάνει αυτόν ικανό για οποιοδήποτε έργο βιοτικό, διοικητικό ή τεχνικό» (Ευαγγελόπουλος,1998:36). Η εκπαίδευση διακρίνεται σε πέντε βαθμίδες: στην αγωγή των νηπίων στο σπίτι, στη στοιχειώδη εκπαίδευση, στη μέση εκπαίδευση, στο εφηβείο και στην ανώτατη εκπαίδευση (Marrou,1961 Ξύδης,1967 Τσαντσάνογλου,1974 Γιαννικόπουλος,1993 Legras,2005). Από όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, το πιο επίσημο και το μόνο που αποτελεί πάντοτε δημόσιο θεσμό, είναι το εφηβείο (Marrou,1961). 1.Προσχολική αγωγή Κατά την ελληνιστική περίοδο, όπως και παλαιότερα, πλαίσιο της πρώτης αγωγής παραμένει η οικογένεια. Το παιδί ανατρέφεται στο χώρο του σπιτιού παραμένοντας στα χέρια καταρχήν της μητέρας, προπάντων όμως της τροφού, η οποία διακρίνεται από την κυρίως τροφό τίτθη, που θηλάζει το βρέφος. Κατά κανόνα και οι δύο είναι δούλες (Γιαννικόπουλος,1993 Βασιλόπουλος,2006). Κατά την προσχολική ηλικία δεν πραγματοποιείται καμιά συστηματική εκπαιδευτική προσπάθεια. Τα νήπια μεγαλώνουν ακούγοντας παραμύθια, διδακτικούς μύθους για ζώα, όπως τους μύθους του Αισώπου, και παραδόσεις από τον ανεξάντλητο πλούτο της αρχαίας μυθολογίας (Τσαντσάνογλου,1974).Το βασικό παιχνίδι τους είναι τα «κότσια», οι αστράγαλοι, που πολλές φορές παρατηρούμε να τούς παίζουν και ενήλικες. Γνωρίζουμε όμως και άλλα παιχνίδια και από πολλά από αυτά μάς έχουν διασωθεί δείγματα: μπάλες, κούκλες, ξύλινα συρόμενα αμαξάκια ή αλογάκια (Τσαντσάνογλου,1974). Η πολιτεία δείχνει πάντοτε ιδιαίτερη πρόνοια για τα παιδιά που έχουν χάσει τους γονείς τους. Έχει θεσπίσει αυστηρή νομοθεσία 204

5 αναφορικά με την επιμέλεια των ορφανών και τη διαχείριση της περιουσίας τους. Σε ορισμένες πόλεις, όπως στην Αθήνα και στους Δελφούς, υπάρχουν ειδικοί αξιωματούχοι, οι «ορφανιστές» ή «ορφανοφύλακες», που είναι επιφορτισμένοι με τα καθήκοντα της ανατροφής και της αγωγής των ορφανών. Επειδή τα ορφανά εθεωρούντο θετά τέκνα της πόλης, η δαπάνη βάρυνε το δημόσιο (Τσαντσάνογλου, 1974). 2. Στοιχειώδης εκπαίδευση Η στοιχειώδης εκπαίδευση, για τα παιδιά ηλικίας 7 έως περίπου 14ετών, γίνεται καθολική, κοινό αγαθό και για τα δύο φύλα, αν και τα σχολεία εξακολουθούν να είναι ιδιωτικά (Ισηγόνης,1964) και η φοίτηση προαιρετική. Η αγωγή των αγοριών και των κοριτσιών με ίσους όρους συναντάται για πρώτη φορά στη νομοθεσία της Μιλήτου, της Τέω και άλλων πόλεων (Ξύδης,1967). Το πρόγραμμα της στοιχειώδους εκπαίδευσης περιλαμβάνει ανάγνωση, απομνημόνευση, γραφή και αριθμητική με τον γραμματιστή μουσική με τον κιθαριστή και γυμναστική με τον παιδοτρίβη (Ισηγόνης,1964). Από τα τρία σχολεία, το σχολείο του γραμματιστή διευρύνεται όλο και περισσότερο με τη φοίτηση και των κοριτσιών και αποκτά μεγαλύτερη αξία έναντι των δύο άλλων, που σταδιακά υποβαθμίζονται. Την εποχή αυτή υπάρχουν πολλές μαρτυρίες σχετικά με την εργασία του γραμματιστή. Εκτός από αυτά που μαθαίνουμε από διάφορους συγγραφείς, σώθηκαν, ιδιαίτερα από την Αίγυπτο, αρκετές σχολικές ασκήσεις γραμμένες άλλοτε πάνω σε παπύρους και άλλοτε πάνω σε πιο πρόχειρο υλικό, όπως όστρακα ή ξύλινα πινακίδια. Συνδυάζοντας τις έμμεσες και άμεσες αυτές μαρτυρίες μπορούμε να παρακολουθήσουμε την πορεία διδασκαλίας της ανάγνωσης και της γραφής στα ελληνικά σχολεία της Αιγύπτου. Αρχικά μάθαιναν τα ονόματα των γραμμάτων του αλφαβήτου. Στη συνέχεια μάθαιναν να γράφουν το αλφάβητο, πρώτα κανονικά και έπειτα αντίστροφα από το Ω ως το Α. Ακολουθούσε η διδασκαλία των συλλαβών και ύστερα από αυτές άρχιζε η ανάγνωση πρώτα και η γραφή έπειτα μονοσύλλαβων και πολυσύλλαβων λέξεων. Προτιμούσαν σειρές λέξεων ή ονομάτων που τα αρχικά τους σχημάτιζαν το αλφάβητο: αίξ, βους, γρυψ κτλ. ή Αχιλλεύς, Βίων, Γάιος κτλ. Από τις λέξεις προχωρούσαν σε φράσεις. Ο γραμματιστής παρακολουθούσε ακόμη την πρόοδο των παιδιών στην καλλιγραφία, στην ορθογραφία, στην αποστήθιση αποσπασμάτων από τον Όμηρο και άλλους ποιητές (Τσαντσάνογλου,1974). Η κοινωνική και οικονομική θέση του γραμματιστή ήταν αξιολύπητη. Ελάχιστες πόλεις έχουν θεσπίσει μισθούς δασκάλων στοιχειώδους εκπαίδευσης, λιγότερες δε έχουν καταχωρήσει ειδικό 205

6 κονδύλιο στον προϋπολογισμό του δήμου (Ξύδης,1967). Οι δάσκαλοι εκλέγονται από την Εκκλησία του Δήμου και η πόλη αναλαμβάνει, πολλές φορές, την καταβολή των μισθών τους από τις προσφορές εύπορων πολιτών, ευεργετών και μαικηνών (Ευαγγελόπουλος, 1998 Ντόκας,χ.χ.). «Η σωματική τιμωρία των μαθητών ήταν πολύ συνηθισμένο φαινόμενο. Την παρακολουθούμε στη γνωστή τοιχογραφία της Πομπηίας που εικονίζει σχολικές σκηνές, στο μίμο του Ηρώνδα Διδάσκαλος, όπου ο δάσκαλος Λαμπρίσκος δέρνει με το λουρί έναν αμελή μαθητή. Σε ένα μαθητικό πινακίδιο, που βρίσκεται σήμερα στο Βερολίνο, διαβάζουμε γραμμένη για τιμωρία τέσσερις φορές τη φράση : Φιλοπόνει, ὦ παῖ, μὴ δαρῇς. Σε επίγραμμα της Παλατινής Ανθολογίας ένας συνταξιούχος δάσκαλος αφιερώνει στον Ερμή τα σύμβολα του επαγγέλματός του και ανάμεσα σε αυτά υπάρχει ένα μπαστούνι, ένα λουρί, ένα ραβδί, ένα σαντάλι» (Τσαντσάνογλου,1974:270). Την ευθύνη για την ηθική αγωγή του παιδιού έχει η οικογένεια και τη διοίκηση και εποπτεία των σχολείων ασκεί ειδικός άρχοντας, ο παιδονόμος (Ξέκαλος & Παπαγεωργίου,1969 Γιαννικόπουλος,1993). Ο παιδονόμος της ελληνιστικής εποχής παρακολουθεί και αξιολογεί το διδακτικό έργο του γραμματιστή στην τάξη, επιλύει προβλήματα που αναφύονται ανάμεσα στους δασκάλους ενός σχολείου και συνοδεύει τους μαθητές σε διάφορες εορταστικές εκδηλώσεις και μαθητικούς αγώνες. 3. Μέση εκπαίδευση Από τον Αριστοτέλη πληροφορούμαστε ότι μετά τα δεκατέσσερα χρόνια οι μαθητές έστρεφαν τη δραστηριότητά τους για τρία χρόνια «άλλοις μαθήμασι», χωρίς να αναφέρει ποια είναι αυτά τα μαθήματα. Πρέπει όμως να είναι εκείνα που ο ίδιος αλλού αναφέρει ως «ελευθερίους επιστήμας», τις θεωρητικές γνώσεις που ταιριάζουν σε έναν ελεύθερο πολίτη, που του ασκούν τη διάνοια και το ήθος της ψυχής και του δείχνουν το δρόμο προς την αρετή. Αργότερα από τους Έλληνες χρησιμοποιείται ο όρος «εγκύκλιος παιδεία» που σημαίνει γενική εκπαίδευση, ενώ οι Ρωμαίοι εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τον όρο του Αριστοτέλη μεταφρασμένο ως «artes liberals» (Τσαντσάνογλου,1974). Πιστεύεται ότι τόσο στην ελληνιστική εκπαίδευση όσο και στη ρωμαϊκή, οι κλάδοι της εγκυκλίου παιδείας ήταν επτά: γραμματική, διαλεκτική, ρητορική, γεωμετρία, αριθμητική, αστρονομία και μουσική (Τσαντσάνογλου,1974). Κάθε ειδικός σε έναν κλάδο έχει το δικό του σχολείο, όπου διδάσκει μόνο το δικό του μάθημα. Και κάθε μαθητής που επιθυμεί να διδαχτεί ένα μάθημα πηγαίνει στο αντίστοιχο ειδικό σχολείο: στου γραμματικού, στου ρητοροδιδασκάλου, στου μαθηματικού. Όπως είναι φυσικό, ήταν πολύ σπάνιο να ολοκληρώσει κάποιος τον κύκλο και των 206

7 επτά εγκύκλιων μαθημάτων (Τσαντσάνογλου,1974). Τον γραμματιστή της στοιχειώδους εκπαίδευσης τον αντικαθιστούσε ο γραμματικός. Πολύ νωρίς, μόλις ο μαθητής ήταν πια σε θέση να χειριστεί τη γραφίδα, η διδασκαλία περιοριζόταν στο αποκλειστικό της αντικείμενο, που ήταν η εκμάθηση της παλαιάς αττικής διαλέκτου καθώς και της γλώσσας του έπους. Η διδασκαλία της γλώσσας γινόταν σε συνδυασμό με την ανάγνωση και την ερμηνεία ποιητικών έργων (Τσαντσάνογλου,1974). Η εργασία στη σχολική τάξη περιλαμβάνει ανάγνωση, διόρθωση κειμένου, απαγγελία, ερμηνεία, φιλολογική επεξεργασία και κρίσηεκτίμηση της ηθικής άποψης. Ιδιαίτερη σημασία αποδιδόταν στη διδασκαλία της γραμματικής. 4.Το εφηβείο Παλαιότερα ίσχυε η άποψη ότι ο θεσμός της εφηβείας ιδρύθηκε στην Αθήνα γύρω στο 335 π. Χ. μετά τη μάχη της Χαιρώνειας, έπειτα από πρόταση κάποιου Επικράτους. Τελευταίες ωστόσο έρευνες τείνουν να ανεβάσουν την αρχή του θεσμού σε παλαιότερη εποχή (ακόμη και στην αρχή του 5 ου αιώνα π. Χ.) και να αποδώσουν στον Επικράτη προτάσεις με στόχο την τροποποίηση του εφηβικού νόμου (Τσαντσάνογλου,1974). Στο εφηβείο εισέρχονται οι νέοι μόλις συμπληρώσουν το δέκατο όγδοο έτος της ηλικίας τους με στόχο να εκπαιδευτούν στρατιωτικά. Η διάρκεια της θητείας στο εφηβείο αρχικά ήταν διετής, ενώ από τον 3 ο αιώνα π. Χ. γίνεται ετήσια (Τσαντσάνογλου,1974). Το αττικό εφηβείο συνεχίζει να λειτουργεί μέχρι το τέλος του 3 ου αιώνα μ. Χ. και φαίνεται να αποτελεί το πρότυπο για τα αντίστοιχα ιδρύματα των υπόλοιπων ελληνιστικών πόλεων (Marrou,1961). Κατά τους ελληνιστικούς και ρωμαϊκούς χρόνους το αθηναϊκό εφηβείο χάνει τον στρατιωτικό χαρακτήρα του και καθίσταται ίδρυμα ανώτερης σωματικής αγωγής. Από το 2 ο αιώνα π. Χ. παράλληλα προς τη φυσική αγωγή, που αποτελεί σημαντικό τμήμα του προγράμματός του, εμφανίζεται και μια καθαρή πνευματική εκπαίδευση, με την οποία επιδιώκεται να παρασχεθεί στους πλούσιους νέους στοιχειώδη φιλολογική και φιλοσοφική μόρφωση, το επίπεδο της οποίας είναι πολύ χαμηλό (Marrou,1961 Vegeti,2000).Την μόρφωση αυτή οι έφηβοι την αποκτούν στα γυμνάσια, όπου γυμνάζονται και οι ίδιοι. Άξιο ιδιαίτερης αναφοράς είναι το γεγονός ότι το γυμνάσιο δεν ήταν απλά το κέντρο της αθλητικής δραστηριότητας των αρχαίων Ελλήνων, αλλά από πολύ νωρίς αποτέλεσε και το πνευματικό κέντρο της αρχαίας πόλης. Στα τρία γνωστά γυμνάσια της κλασικής Αθήνας, την Ακαδημία, το Λύκειο και το Κυνόσαργες ιδρύονται οι φιλοσοφικές σχολές αντίστοιχα, του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη και του Αντισθένη (Τσαντσάνογλου,1974). Ο 207

8 εκπαιδευτικός χαρακτήρας που αποκτά το Γυμνάσιο επηρεάζει και την αρχιτεκτονική του διαμόρφωση και εκτός από τις μεγάλες αίθουσες άθλησης, τα γυμναστήρια και το λουτρό (Reble,2003), δημιουργούνται τα «ακροατήρια» (αίθουσες για τα μαθήματα που δίνονται υπό τύπο διαλέξεων), οι «εξέδρες» ή τα «εξέδρια», που ορισμένοι τα ταυτίζουν με τα εφηβεία, που ήταν προφανώς χώρος για συζητήσεις και μαθήματα τύπου φροντιστηρίων (Τσαντσάνογλου,1974). Το γυμνάσιο έχει πολύ μεγάλη σημασία και σπουδαιότητα, γιατί αυτό μαζί με τον ναό είναι το πρώτο κτίριο που ιδρύεται σε όποια πόλη εγκαθίστανται Έλληνες και αποτελεί το στοιχείο εκείνο που εξασφαλίζει την εθνική και πολιτιστική συνοχή των Ελλήνων μ.χ. (Τσαντσάνογλου,1974). Το ρωμαϊκό αντίστοιχο των εφηβείων είναι τα «Collegia Juvenum», τα οποία είναι ένα είδος λεσχών για τους νέους των αριστοκρατικών οικογενειών, οι οποίοι πριν στρατευθούν ή κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας τους μυούνταν στην κοινωνική ζωή και στις ευχάριστες ενασχολήσεις (Μαρκαντώνης,1991). Άξιο ιδιαίτερης παρατήρησης είναι το γεγονός ότι ο θεσμός του εφηβείου παρακμάζει κατά τους αιώνες της ρωμαιοκρατίας σε αντίθεση με τον αριθμό των εφήβων, ο οποίος αυξάνεται ξαφνικά κατά το δεύτερο μισό του 3 ου αιώνα μ. Χ., πράγμα που πολλοί το συσχέτισαν με τις βαρβαρικές επιδρομές του μ. Χ. (Τσαντσάνογλου,1974). 5.Ανώτατη εκπαίδευση Ανώτερες σχολές ιδρύθηκαν και λειτούργησαν σε όλα τα μέρη στα οποία με τον Μ. Αλέξανδρο διαχύθηκε ο Ελληνισμός. Η ανώτατη εκπαίδευση παρουσιάζει τριπλή κατεύθυνση: ρητορική, φιλοσοφική και επιστημονική. Οι περισσότεροι από τους νέους φοιτούν σε ρητορικές σχολές. Από τα τρία είδη του ρητορικού λόγου, που είναι το πολιτικό, το δικανικό και το επιδεικτικό, την εποχή αυτή καλλιεργείται το επιδεικτικό κυρίως είδος (Ισηγόνης,1964). Οι σπουδαστές που επιθυμούν να μορφωθούν ρητορικά φοιτούν στη σχολή του ρήτορα ή του σοφιστή. Το πρόγραμμα της σχολής περιλαμβάνει θεωρία, μελέτη υποδειγμάτων και πρακτικές ασκήσεις. Η θεωρία αποκρυσταλλώνει τους κανόνες τους οποίους οφείλουν οι σπουδαστές να ακολουθούν κατά τη σύνταξη του ρητορικού λόγου, τη διαίρεσή του σε μέρη, την επιμέλεια του ύφους, την ακρίβεια, τη σαφήνεια και γλαφυρότητα της διατύπωσης κτλ. Η μελέτη των υποδειγμάτων συνίσταται στην ακρόαση ή την ανάγνωση λόγων ή του ίδιου του διδάσκοντα ή αριστουργημάτων δόκιμων ρητόρων του παρελθόντος. Κατά το στάδιο των πρακτικών ασκήσεων οι σπουδαστές ασκούνται στη γραφή και εκφώνηση λόγων με θέματα πλαστά εγκώμια ή συγκρίσεις μυθικών ή ιστορικών προσώπων, ζώων κτλ. Σπάνια τα θέματα αντλούνται από τα προβλήματα της καθημερινής ζωής 208

9 (Ισηγόνης,1964). Όσον αφορά στις φιλοσοφικές σπουδές κατά την ελληνιστική περίοδο, αυτές είναι λιγότερο διαδεδομένες από τις ρητορικές, γιατί απευθύνονται μόνο σε μία μειονότητα, η οποία διαθέτει τα φυσικά χαρίσματα ευφυΐας, ώστε να εισδύσει στα ερέβη της φιλοσοφίας (Ισηγόνης,1964). Δεν υπάρχει μία ενιαία ελληνιστική φιλοσοφία αλλά διάφορες σχολές, οι οποίες ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Οι σημαντικότερες είναι τέσσερις: η Ακαδημία και το Λύκειο χρονολογούνται από την κλασική εποχή, ενώ η Στοά και ο κήπος των Επικούρειων ιδρύθηκαν κατά τα τέλη του 4 ου αιώνα π. Χ. στην Αθήνα (Ισηγόνης,1964). Έτσι και κατά την εποχή αυτή η Αθήνα αποτελεί το κέντρο των φιλοσοφικών σπουδών. Η διδασκαλία στις φιλοσοφικές σχολές έχει διττή μορφή. Από τη μία συνίσταται στην ανάγνωση και στην ερμηνεία των συγγραμμάτων των ιδρυτών των σχολών: του Πλάτωνα, του Αριστοτέλη, του Ζήνωνα και του Επίκουρου και από την άλλη η διδασκαλία προσλαμβάνει πιο προσωπικό χαρακτήρα και μεταδίδει τις σκέψεις και τα πορίσματα ατομικών ερευνών του διδάσκοντα (Ισηγόνης,1964 Κρεμμυδάς& Μαρκιανός,1985).Άξιο ιδιαίτερης αναφοράς είναι το γεγονός ότι η διδασκαλία στις αρχαίες σχολές έχει έναν πιο ελεύθερο και πιο οικείο χαρακτήρα και συνίσταται σε μια συνδιάλεξη του καθηγητή και των φοιτητών, η οποία αφορμάται από την ερμηνεία κάποιου χωρίου ή από κάποιο επεισόδιο της καθημερινής ζωής (Ισηγόνης,1964). Οι κλάδοι γύρω από τους οποίους περιστρέφεται η φιλοσοφική διδασκαλία είναι κυρίως τρεις: η λογική, η φυσική και η ηθική. Κατά τους ελληνιστικούς χρόνους τα πρωτεία κατέχει ο φιλοσοφικός κλάδος της Ηθικής. Κύριος στόχος της φιλοσοφίας δεν είναι η αναζήτηση της αλήθειας αλλά η αναζήτηση του ύψιστου αγαθού (Ισηγόνης,1964). Όσον αφορά τέλος στις επιστημονικές σπουδές θα πρέπει να σημειώσουμε πως κατά τους χρόνους αυτούς καλλιεργήθηκαν σημαντικά και συστηματικά η φιλολογία και η γραμματική, τα μαθηματικά, η αστρονομία, η γεωγραφία, η φυσική και η ιατρική (Τσίριμπας & Κωνσταντόπουλος,1964). Την καλλιέργεια αυτή υποστήριξαν και υποβοήθησαν οι ηγεμόνες των ελληνιστικών κρατών με την ίδρυση βιβλιοθηκών και μουσείων (Μωραΐτης,1953), τη γενναία χρηματοδότηση των ανώτερων σχολών και την πρόσκληση σοφών από άλλα μέρη να διδάξουν σε αυτές. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Η ελληνιστική περίοδος στον τομέα της εκπαίδευσης υπήρξε περίοδος εφαρμογών και όχι συλλήψεων. Παιδαγωγοί της ήταν τα μεγάλα ονόματα της κλασικής Ελλάδας, όπως ο Όμηρος, ο Σωκράτης, οι 209

10 Τραγικοί, ο Ισοκράτης, ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης. Εκείνων τα διδάγματα προσπάθησε να αξιολογήσει και να αξιοποιήσει. Και η προσπάθειά της ήταν συγκινητική. Στη στοιχειώδη εκπαίδευση οι κατακτήσεις της δεν ήταν μικρές. Στη μέση εκπαίδευση οι κατακτήσεις της ήταν περισσότερο εντυπωσιακές. Η εγκύκλιος παιδεία, οι φιλολογικές σπουδές, η καλλιέργεια του ανθρώπου υπήρξαν αρχές οι οποίες έκτοτε υπέστησαν μεταβολές, αλλά ουδέποτε έπαυσαν να αποτελούν κατευθυντήριες γραμμές της παιδείας. Τέλος, δεν πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η ανώτατη εκπαίδευση για πρώτη φορά συστηματοποιήθηκε στον πνευματικό τομέα και προσφέρθηκε αδιακρίτως σε όλους. Abstract This paper attempts a presentation of education during the Hellenistic era. At the beginning an analysis of features of the Hellenistic era takes place, where one feels a citizen of the world, cosmopolitan, and where individualism, the idea of humanism and intellectual values dominate. A reference to the purpose of Hellenistic education follows which consists in the formation of the perfect human. In the, end the structure of education of the Hellenistic era is described and divided into five stages: education of toddlers at home, elementary education, secondary education, Puberty and higher education. Toddler s education at home is performed by the parents or the nurses. Teaching of reading, writing, arithmetic, aesthetics and physical education prevails in elementary education. Secondary education includes courses of grammar, dialectic, rhetoric, arithmetic, geometry, astronomy and music. Military training of the young takes place in Puberty. Higher education is mainly of rhetorical, philosophical and scientific direction. Βιβλιογραφία Βασιλόπουλος, Χ.Κ. (2006). Παιδαγωγικά μελετήματα. Θεσσαλονίκη: Βάνιας. Γιαννικόπουλος, Α.Β.(1993). Ιστορία της Ελληνικής Εκπαίδευσης. Ελληνιστική εποχή. Αθήνα: Γρηγόρης. Ευαγγελλόπουλος, Σπ.(1998). Ελληνική Εκπαίδευση, τόμ. Α, Αρχαιότητα-Ελληνιστική και Ελληνορωμαϊκή Εποχή-Βυζάντιο- Τουρκοκρατία,19 ος Αιώνας, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Ισηγόνης, Αντ. (1964). Ιστορία της Παιδείας (2 η έκδ.).αθήναι. 210

11 Κρεμμυδάς, Β., Μαρκιανός, Σ.(1985).Ο αρχαίος κόσμος. Ελληνιστικοί χρόνοι-ρώμη, Αθήνα: Γνώση. Legras, B.,(2005).Πολιτισμός και εκπαίδευση στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, 8 ος αιώνας π. Χ.- 4 ος αιώνας μ. Χ.( μτφρ. Α. Καραστάθη), Αθήνα: Κριτική. Μαρκαντώνης,Ι.Σ. (1991). Ανθρωπαγωγική, τόμ.4 ος, Ιστορία της Παιδείας. Αθήνα. Marrou,H.I., (1961). Ιστορία της εκπαίδευσης κατά την αρχαιότητα (5 η έκδ.). Αθήναι. Μωραΐτης, Δ.Γ. (1953). Ιστορία της Παιδαγωγικής, (3 η έκδ.), Αθήναι. Ντόκας, Α.(χ.χ.). Ελληνιστικός πολιτισμός. Αθήνα: Βιβλιοπωλείο της «Εστίας», Ι.Δ. Κολλάρου &ΣΙΑΣ Α.Ε. Ξέκαλος, Γ.Κ., Παπαγεωργίου, Γ. Κ.(1969). Η αγωγή δια μέσου των αιώνων, τόμ. Α, Ηράκλειο. Ξύδης, Γ.Α., (1967). Ελληνιστικών χρόνων Αγωγή. Μεγάλη Παιδαγωγική Εγκυκλοπαίδεια, Τόμος Β (σσ ). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα-Herder. Πελεγρίνης, Θ.Ν., (2010). Οι πέντε εποχές της φιλοσοφίας (17 η έκδ.).αθήνα: Ελληνικά Γράμματα. Reble, A., (2003). Ιστορία της Παιδαγωγικής (6 η έκδ.). Αθήνα: Παπαδήμας. Ρήγας Αντ., (1993). Παιδαγωγική Επιστήμη, τόμ. Β, Διαχρονική παρουσίαση και κριτική θεώρηση της αγωγής (Συμβολή στην Ιστορία της Αγωγής). Αθήνα. Τσαμπής, Γ.Ξ., (1966). Ιστορία της αγωγής. Θεσσαλονίκη. Τσαντσάνογλου, Κ. (1974). Παιδεία. Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Τόμος Ε ( σσ ). Αθήνα: Εκδοτική Αθηνών. Τσίριμπας, Αντ., Κωνσταντόπουλος, Ευρ. (1964). Ιστορία της Παιδαγωγικής. Αθήναι. Vegeti, M.,(2000). Ιστορία της Αρχαίας Φιλοσοφίας ( μτφρ. Γ.Χ. Δημητρακόπουλος ), Αθήνα: Π. Τραυλός. 211

12 212

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο

Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Κωνσταντίνος Λιάκος Β2 49 ο Γυμνάσιο Αθηνών 2011-2012 Η εκπαίδευση στην αρχαιότητα και στο βυζάντιο Πρωτοβάθμια εκπαίδευση Όπως και στον σύγχρονο κόσμο, έτσι

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη

Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Οι παιδαγωγικές απόψεις του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη Γράφει ο Θεόδωρος Ζουρμπάνος Η Φιλοσοφική Σχολή των Αθηνών: Ραφαήλ Σάντι Στάνζα Ντέλλα Σενιατούρα, Βατικανό, 1509 1511 Στη σχολή των Αθηνών παρατηρούμε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ Η ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ Ο ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ / Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στο Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. / ΑΣΠΑΙΤΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β. ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ DEA Ιστορίας ΑΠΘ / Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα.

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ. Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΕ Θέμα: Απόδειξη του ότι η αρετή μπορεί να διδαχτεί είναι η ίδια η αγωγή των νέων στην Αθήνα. Οι φορείς της αγωγής στην Αθήνα Βαθμίδες αγωγής Παιδευτικά μέσα A).. α).......

Διαβάστε περισσότερα

Θεμελίωση της Παιδαγωγικής επιστήμης Pestalozzi- Herbart

Θεμελίωση της Παιδαγωγικής επιστήμης Pestalozzi- Herbart Θεμελίωση της Παιδαγωγικής επιστήμης Pestalozzi- Herbart Το 19ο αιώνα θεμελιώνεται η Παιδαγωγική επιστήμη Με το διδακτικό και θεωρητικό έργο των μεγάλων παιδαγωγών: Pestalozzi και κυρίως του Herbart Johan

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ»

Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σύλλογος Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας «σὺν Ἀθηνᾷ» Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2015 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ Κατερίνα Δ. Χατζοπούλου Σας καλωσορίζουμε και φέτος στις συναντήσεις και δράσεις του Συλλόγου Αρχαίας Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί

Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας. Σκοποί Επιδιώξεις της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός http://users.uoa.gr/~dhatziha/ Διαφάνεια:

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012

8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 8 ο ΓΕΛΠάτρας ΕρευνητικήΕργασία Μάιος 2012 ΗΕξέλιξηκαιη Ιστορίατης Εκπαίδευσηςανά τουςαιώνες Τομάθημαστην αρχαίαελλάδα. Αντί για βιβλία είχαν πήλινες πλάκες και το μάθημα γινόταν με δύο άτομα, τον μαθητή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας

Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας Σαλτερής Νικόλαος Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής Εκπαίδευσης Νομαρχίας Πειραιά Δρ. Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας 34ο Δ.Σ. Πειραιά Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων Σχολείο και Γονείς Διάρθρωση παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Παιδαγωγική I Ιστορική Επισκόπηση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Παιδαγωγική I Ιστορική Επισκόπηση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Παιδαγωγική I Ιστορική Επισκόπηση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α )

ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) 29 Μαΐου 2014 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Απαντήσεις Θεμάτων Πανελληνίων Εξετάσεων Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (ΟΜΑΔΑ Α ) Α1. Ο συγγραφέας του κειμένου αναφέρεται στη σημασία του δημιουργικού σχολείου στη

Διαβάστε περισσότερα

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07

Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα. Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η Γυναίκα στην Αρχαία Αθήνα Χουτουρίδου Κλαούντια, καθ. κλ. ΠΕ07 Η ιδέα Η θέση και ο ρόλος της γυναίκας στο κοινωνικό σύνολο διαφοροποιείται από κοινωνία σε κοινωνία και από εποχή σε εποχή. Είναι πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ TOT ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΣΤΑ ΑΕΙ ΣΤΗ ΣΥΝΘΕΣΗ ΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΩΝ ΤΗΣ ΑΒΣΘ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Το σύστημα των εισαγωγικών εξετάσεων στις Ανώτατες σχολές τα τελευταία χρόνια δέχεται

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια»

«ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» 1 ο Γενικό Λύκειο Πάτρας Ερευνητική Εργασία Β Τάξης Σχολικού έτους 2012-2013 Ομάδα Ε Ας φανταστούμε μία στιγμή το σχολείο των ονείρων μας.

Διαβάστε περισσότερα

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος)

Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Παιδαγωγοί και παιδαγωγική σκέψη στον ελληνόφωνο χώρο (18ος αιώνας- Μεσοπόλεμος) Ενότητα 6: Διδασκαλείο αρρένων (1834-1864) Ι. Μπεκηρόπουλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ / ΜΥΤΙΛΗΝΗ Ετήσιο Πρόγραμμα Παιδαγωγικής Κατάρτισης / Ε.Π.ΠΑΙ.Κ. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΕ. Λ. ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ Ι. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ Διδάσκων στην ΑΣΠΑΙΤΕ / Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Εισαγωγή στην Παιδαγωγική ΤΜΗΜΑ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Χειμερινό εξάμηνο 2016-2017 Διδάσκουσα: Μαρία Δασκολιά Επίκουρη καθηγήτρια Τμήμα Φ.Π.Ψ. Θεματική του μαθήματος Έννοια και εξέλιξη της Παιδαγωγικής

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΜΕ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 3 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ Α. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Β. ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΓΙΑ: Αποστολή και όραμα του «ΚΡΥΦΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ» Στόχοι και εμφάσεις σχολικής χρονιάς 2015 2016 Ωρολόγιο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας

Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός. Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας Ελληνιστική Περίοδος Πολιτισμός Τάξη: Α4 Ονόματα μαθητών : Παρλιάρου Βάσω Σφήκας Ηλίας ελληνιστικός ονομάστηκε o πολιτισμός που προήλθε από τη σύνθεση ελληνικών και ανατολικών στοιχείων κατά τους τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Περίληψη ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ Α. Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόµενο του κειµένου σε 100-120 λέξεις χωρίς δικά σας σχόλια. Το κείµενο αναφέρεται στις επιπτώσεις της

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης

Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπαίδευσης 2013-14 Α εξάμηνο Η εξέλιξη της ελληνικής παιδαγωγικής σκέψης και πράξης Υπεύθυνος καθηγητής: Μαυρικάκης Εμμανουήλ Συμμετέχοντες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟ ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

ΠΡΩΤΟ ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ ΠΡΩΤΟ ΕΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ 2012-2013 Με επιτυχία ολοκληρώθηκε το περασμένο Σάββατο, 1 Ιουνίου 2013, ο πρώτος κύκλος παρουσιάσεων και δράσεων του συλλόγου Αρχαίας Ελληνικής

Διαβάστε περισσότερα

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων.

1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2.1.2. Κοινοί εσµοί των Αρχαίων Ελλήνων - Παιδεία Eρωτήσεις ανάπτυξης 1. Να αναλύσετε το ρόλο που έπαιξαν οι Αµφικτυονίες ως θρησκευτικοί, πολιτικοί και κοινωνικοί θεσµοί των αρχαίων Ελλήνων. 2. Να αναλύσετε

Διαβάστε περισσότερα

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας

Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Σκοποί της παιδαγωγικής διαδικασίας Θεματικές ενότητες Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Ιστορική εξέλιξη των σκοπών της αγωγής Σύγχρονος προβληματισμός Διαμόρφωση των σκοπών της αγωγής Η παιδαγωγική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

ΚΕΙΜΕΝΟ ΟΙ ΑΡΕΤΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ A') ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΕΙΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση

Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση Σύγχρονο Σύστημα Φυσικής Αγωγής - Διάρθρωση Σύγχρονο σύστημα Φυσικής Αγωγής (Χατζηχαριστός, 2003, σ.15-17)..η έλλειψη ενιαίου χαρακτήρα στη Φυσική Αγωγή γεννά την αμφισβήτηση της επιστημονικότητας αυτού

Διαβάστε περισσότερα

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ. το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ. @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ! Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ το ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΣΤΑΣΕΙΣ, ΠΡΟΤΙΜΗΣΕΙΣ, ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ @ Επιστήμες της αγωγής Διευθυντής Μιχάλης Κασσωτάκης ί>ηγο^η 26 Επιστήμες της Αγωγής 26 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Δ. ΜΑΛΑΦΑΝΤΗΣ ΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μαθητικό Συνέδριο Ιστορίας "Το Βυζάντιο ανάμεσα στην αρχαιότητα και τη σύγχρονη Ελλάδα" ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΒΙΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Η επίδραση της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας στο Βυζαντινό Πολιτισμό Μαθητική Κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Σκεπτικό της δραστηριότητας Βασική ιδέα του σεναρίου ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Τίτλος: Ο Σωκράτης και η εποχή του Συγγραφέας: Καλλιόπη Στυλιανή Κοντιζά Γνωστικό Αντικείμενο: Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Τάξη: Γ Γυμνασίου Κείμενο: Κεφάλαιο 3 ο : Σωκράτης και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ.

ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. ΙΙΙ. ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ. Είδαμε πως το 4.2% των μαθητών στο δείγμα μας δεν έχουν ελληνική καταγωγή. Θα μπορούσαμε να εξετάσουμε κάποια ειδικά χαρακτηριστικά αυτών των ξένων μαθητών

Διαβάστε περισσότερα

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων.

Να αναγνωρίζεται η ελευθερία του κάθε εκπαιδευτικού να σχεδιάσει το μάθημά του. Βέβαια στην περίπτωση αυτή υπάρχει ο κίνδυνος. αποτελεσμάτων. Ιωάννης Ε. Βρεττός Αναλυτικό Πρόγραμμα Να δίνονται στους εκπαιδευτικούς όλοι οι στόχοι, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος της απόκλισης και της διαφοροποίησης των αποτελεσμάτων. Στην περίπτωση αυτή δεσμεύεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις

ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ Απαντήσεις Σελίδα 1 από 5 Απαντήσεις Β.1 Το συγκεκριμένο απόσπασμα αντλήθηκε από το 8 ο βιβλίο των Πολιτικών του Αριστοτέλη, που έχει ως θέμα του την παιδεία. Ήδη, από την πρώτη φράση του αποσπάσματος (ὅτι μέν οὖν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑIΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΕΝΑΡΗΣ 2016

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ. Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. Καζάκου Γεωργία, ΠΕ09 Οικονομολόγος 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ Α Γενικού Λυκείου και ΕΠΑ.Λ. 2 Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ, Η ΠΟΛΙΤΕΙΑ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Κεφάλαιο 1 ο 1.1 ΆΝΘΡΩΠΟΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΟΝ 1/6 Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό,

Διαβάστε περισσότερα

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις

α. Βασίλειο πόλεις-κράτη ομοσπονδιακά κράτη  συμπολιτείες Η διάσπαση του κράτους του Μ. Αλεξάνδρου (σελ ) απελευθερωτικοί αγώνες εξεγέρσεις ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΟΧΗ 323 [Θάνατος Μ. Αλεξάνδρου] ΕΩΣ 30 π.χ. [κατάληψη της Αιγύπτου από τους Ρωμαίους ολοκληρώνεται η κατάκτηση της Ανατολής από τους Ρωμαίους, ξεκινά η περίοδος της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας]

Διαβάστε περισσότερα

Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe

Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe Directorate-General for Education and Culture Eurybase The Information Database on Education Systems in Europe Οργάνωση του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα 2007/08 European Commission 5.20.5. Καλλιτεχνικά

Διαβάστε περισσότερα

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα)

334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) 334 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Δυτ. Μακεδονίας (Φλώρινα) Ιστορικό Σημείωμα γαι την Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας Η Παιδαγωγική Ακαδημία Φλώρινας ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1941, δηλ. κατά την διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης

Εισαγωγή στην Παιδαγωγική. Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Οργάνωση μαθήματος Αντικείμενο της Παιδαγωγικής Επιστήμης Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Μάθημα επιλογής Διδάσκουσα: Ζουνχιά Αικατερίνη, Καθηγήτρια Αθλητικής Παιδαγωγικής Διάλεξη Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης

Αναπτυξιακή Ψυχολογία. Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Αναπτυξιακή Ψυχολογία Διάλεξη 6: Η ανάπτυξη της εικόνας εαυτού - αυτοαντίληψης Θέματα διάλεξης Η σημασία της αυτοαντίληψης Η φύση και το περιεχόμενο της αυτοαντίληψης Η ανάπτυξη της αυτοαντίληψης Παράγοντες

Διαβάστε περισσότερα

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε

Β2. β) Πρώτα απ όλα: Αρχικά παράλληλα: ταυτόχρονα εξάλλου: άλλωστε ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α.1 Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην ανάγκη προσέγγισης των αρχαίων χώρων θέασης και ακρόασης από τους Νεοέλληνες. Επρόκειτο για τόπους έκφρασης συλλογικότητας. Επιπλέον, σ αυτούς γεννήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ. ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωτσελένη Σοφία Μητρούλια Σοφία Σκοπός του Ομίλου Ρητορικής είναι : α) η καλλιέργεια του «καλώς λέγειν», δηλαδή του λόγου, και μάλιστα

Διαβάστε περισσότερα

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών

Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών Πηγή: Δημάκη, Α. Χαϊτοπούλου, Ι. Παπαπάνου, Ι. Ραβάνης, Κ. Φύλο και διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών: μια ποιοτική προσέγγιση αντιλήψεων μελλοντικών νηπιαγωγών. Στο Π. Κουμαράς & Φ. Σέρογλου (επιμ.). (2008).

Διαβάστε περισσότερα

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ: ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ!!! ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗ ΣΤΕΛΛΑ, ΧΡΙΣΤΟΦΑΚΗ ΠΕΛΑΓΙΑ, ΧΑΝΙΩΤAΚΗ ΑΝΤΩΝΙΑ

ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ: ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ!!! ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗ ΣΤΕΛΛΑ, ΧΡΙΣΤΟΦΑΚΗ ΠΕΛΑΓΙΑ, ΧΑΝΙΩΤAΚΗ ΑΝΤΩΝΙΑ PROJECT: Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΝΕΩΝ!!! ΥΠΟΘΕΜΑ: Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ PROJECT: ΚΑΛΟΧΡΙΣΤΙΑΝΑΚΗ ΕΥΤΥΧΙΑ, ΕΥΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣΠΑΝΤΕΛΗΣ ΟΝΟΜΑ ΟΜΑΔΑΣ: ΠΕΡΠΑΤΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ!!! ΜΕΛΗ ΟΜΑΔΑΣ: ΧΟΥΣΤΟΥΛΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια : Πάνου Εμμανουήλ ( )

Επιμέλεια : Πάνου Εμμανουήλ ( ) Επιμέλεια : Πάνου Εμμανουήλ (1054843) Ο όρος «Παιδαγωγική» αφορά την επιστήμη της αγωγής των παίδων κατά την αρμόζουσα ανατροφή και μόρφωση αυτών. Παιδαγωγική παιδί + αγωγή Η Παιδαγωγική ορίζει την αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΡΟΔΙΑΘΕΣΗ / ΙΣΤΟΡΙΚΟ 7 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ Η φιλοσοφία. Έννοια και περιεχόμενο 13 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ Η εξέλιξη της φιλοσοφίας και η οντολογία Ι. Εισαγωγή... 25 ΙΙ. Η προσωκρατική φιλοσοφία...

Διαβάστε περισσότερα

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο)

138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) 138 Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών Κρήτης (Ρέθυμνο) Σκοπός Το Τμήμα έχει σκοπό την ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύψουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε μαθήματα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός

Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός Ἰσοκράτους Ἀρεοπαγιτικός 124 ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ο Ἀρεοπαγιτικός λόγος του Ισοκράτη είναι το τελευταίο από τα ρητορικά κείµενα που διδάσκεται σύµφωνα µε το Πρόγραµµα Σπουδών στη Θεωρητική Κατεύθυνση της

Διαβάστε περισσότερα

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία»

«Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» «Ολοήµερη εκπαίδευση. Η ευρωπαϊκή εµπειρία» H έρευνα του Ο.Ο.Σ.Α. «PISA» (Programme for International Student Assesment, Πρόγραµµα ιεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών) αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα προγράµµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΕΪΚΑΚΗ Επιβλέπων καθηγητής: Αντωνιάδης Νικόλαος ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2006 Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Εκπαίδευση από απόσταση Η τηλεμάθηση Ιδρυματική εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών

4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών 4.2 Μελέτη Επίδρασης Επεξηγηματικών Μεταβλητών Στο προηγούμενο κεφάλαιο (4.1) παρουσιάστηκαν τα βασικά αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με την άποψη, στάση και αντίληψη των μαθητών γύρω από θέματα

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ

Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ Ο ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ 4 Ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ - ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 13 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΤΜΗΜΑ : Α4 ΕΙΡΗΝΗ ΜΑΡΑΖΑΚΗ, ΜΑΡΙΑ ΜΕΡΑΜΒΕΛΙΩΤΑΚΗ, ΙΩΑΝΝΑ ΠΑΠΑ ΑΚΗ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ : ΕΥ. ΣΕΡ ΑΚΗ 1 Ο ρόλος του οίκου

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση

Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση «ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ: Προσθέτει χρόνια στη ζωή αλλά και ζωή στα χρόνια» Φυσική Αγωγή και Εκπαίδευση 2012-2013 Ερευνητική Εργασία Β Τάξης 1 ου Γενικού Λυκείου Πάτρας Ομάδα Ε Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Μαριάννα Δημητροπούλου

Διαβάστε περισσότερα

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ

15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ 15ο ΕΠΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ : Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 2015-16 ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α ΕΠΑΛ ΘΕΜΑ: «ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ», ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΩΝ ΝΕΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στη συγκεκριμένη εργασία επιχειρείται

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα

ΘΕΜΑ: Ωρολόγια Προγράμματα ημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Να διατηρηθεί μέχρι Βαθμός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα

Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Αγωγή και Εκπαίδευση στη Νεώτερη Ελλάδα Στο πλαίσιο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού έγινε σημαντική προσπάθεια Να συσταθούν σχολεία Nα γραφτούν βιβλία Nα εισαχθούν οι θετικές επιστήμες Nα καταπολεμηθεί ο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΠΡΟΛΟΓΟΣ 9-11 II. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πίνακας ΜΕΡΟΣ Α' ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣ ΜΟΥ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΠΡΟΛΟΓΟΣ 9-11 II. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Πίνακας ΜΕΡΟΣ Α' ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣ ΜΟΥ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ι. ΠΡΟΛΟΓΟΣ II. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 9-11 13-23 Πίνακας ΜΕΡΟΣ Α' ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΤΟΥ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣ ΜΟΥ 1. Εκπαιδευτικά ιδρύματα, σχολικές μονάδες, σχολές και τμήματα. Μαθητές, σπουδαστές-φοιτητές,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες

Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνική Παιδαγωγική και βασικές παιδαγωγικές έννοιες Κωδικός Μαθήματος: ΠΔ1250 Διδάσκων Βασίλης Πανταζής, pantazisv@uth.gr Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο: 1 ο, 2 ο Μονάδες ECTS:

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ»

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ «ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ» 1.1 Βασικές κατευθύνσεις Η αξιολόγηση ενός μαθήματος είναι αρχικά θέμα προσδιορισμού και κατανόησης της ταυτότητάς του. Θέματα όπως είναι ο τίτλος του

Διαβάστε περισσότερα

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου

Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες. Ζωή Διονυσίου Σχολική Μουσική Εκπαίδευση: αρχές, στόχοι, δραστηριότητες Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών

Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ιστορία της Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα: Το παράδειγμα των Φιλοσοφικών Σχολών Ενότητα: Φοιτητές και φοιτήτριες Βασίλειος Φούκας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις

Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις 1 Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές προσεγγίσεις ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το πρόγραμμα επιμόρφωσης «Αρχαία Ελληνικά και Μέση Εκπαίδευση: Γνωστικό αντικείμενο και διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 3: Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ Περιεχόµενα 7 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α Η ΠΑΙ ΑΓΩΓΟΥΣΑ Ι ΑΣΚΑΛΙΑ... 17 Το αντικείµενο της Παιδαγωγικής, η παιδαγωγούσα διδασκαλία, ο ρόλος της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία

Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία Οδηγίες χρήσης της Wikipedia στην εκπαιδευτική διαδικασία Η Wikipedia είναι μία πολύγλωσση, ανοικτή διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια η οποία λειτουργεί με τις αρχές του wiki, όπου μπορεί να συνεισφέρει ο καθένας

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ

Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ Ο ΗΓΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ Φ.Π.Ψ. ΑΚΑ ΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 201-2016 1 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ Φ.Π.Ψ. A. ιάρθρωση Προγράµµατος Μαθήµατα Φιλοσοφίας: 7 ( υποχρεωτικά + 2 επιλεγόµενα) Μαθήµατα Παιδαγωγικής: 8 ( υποχρεωτικά + επιλεγόµενα)

Διαβάστε περισσότερα

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση

12 Ο ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΟΡΟΣ στην εκπαιδευση προλογοσ Το βιβλίο αυτό αποτελεί καρπό πολύχρονης ενασχόλησης με τη θεωρητική μελέτη και την πρακτική εφαρμογή του παραδοσιακού χορού και γράφτηκε με την προσδοκία να καλύψει ένα κενό όσον αφορά το αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού.

ΣΚΟΠΟΣ: Η σύνδεση της καλλιτεχνικής δημιουργίας με το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία ενός πολιτισμού. ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ (file://localhost/c:/documents%20and%20settings/user/επιφάνεια%20εργασίας/κ έντρο%20εξ%20αποστάσεως%20επιμόρφωσης%20- %20Παιδαγωγικό%20Ινστιτούτο.mht) Κέντρο Εξ Αποστάσεως Επιμόρφωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας

Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα. Το γνωστικό αντικείμενο του σεναρίου αφορά στο μάθημα της ιστορίας ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ 1. ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ 1.1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου Η καθημερινή ζωή και η εκπαίδευση στην αρχαία Αθήνα 1.2. Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές Το γνωστικό αντικείμενο

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών

Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Δημοτικό Σχολείο Λεμεσού Ι (ΚΑ) 2015-2016 Έρευνα Δράσης Βελτίωση Ορθογραφίας Μαθητών Προφίλ σχολείου λειτούργησε το 1967-68, και μετακόμισε σε καινούριο κτήριο το 2014-2015 (ΚΑ) 129 μαθητές 10 εκπαιδευτικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ:

ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS ΥΠΟΕΡΓΟ: ΠΡΑΞΗ: «ΜΟ.ΔΙ.Π» (Μονάδα Διασφάλισης Ποιότητας) του Πανεπιστημίου Μακεδονίας» Κωδικός MIS 299516 ΥΠΟΕΡΓΟ: «ΜΟΔΙΠ του ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» και α/α «01» ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ: «Εκπαίδευση και Δια

Διαβάστε περισσότερα

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007

Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία. Μάρτιος 2007 Στάσεις και συνήθειες γονέων με παιδιά μαθητές Λυκείου απέναντι στα φροντιστήρια και την ενισχυτική διδασκαλία Μάρτιος 2007 Η ταυτότητα της έρευνας [σε γονείς μαθητών Λυκείου] Ανάθεση :Σύνδεσμος φροντιστών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Κάθε πολιτισμός αφήνει το στίγμα του στην ιστορία, όμως η αρχαία ελληνική τέχνη ξεπέρασε τα όρια του χρόνου με το πανανθρώπινο μήνυμά της, με τη δύναμη του πνεύματος και του συναισθήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΚΑΙ Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΩΝ ΤΗΣ ΣΥΝΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Κων/νος Καλέμης, Άννα Κωσταρέλου, Μαρία Αγγελική Καλέμη Εισαγωγή H σύγχρονη τάση που επικρατεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων στην χώρα μας σήμερα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων στην χώρα μας σήμερα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7: Η αξιολόγηση των σχολικών μονάδων στην χώρα μας σήμερα Διδάσκων: Νίκος Ανδρεαδάκης ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ.

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΡΩΜΑΪΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ: 323 Π.Χ. 324 Μ.Χ. Α.ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΑ ΒΑΣΙΛΕΙΑ Β. ΑΠΟΤΗΡΩΜΗΣΤΟΒΥΖΑΝΤΙΟ 1 Τα ελληνιστικά βασίλεια Ελληνιστικός : από το ρήµα ελληνίζω, δηλ. µιµούµαι τους Έλληνες Ήταν τα βασίλεια

Διαβάστε περισσότερα

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση

Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Το μάθημα της λογοτεχνίας στη Δευτεροβάθμια εκπαίδευση Ενότητα 6: Μέθοδος project - Πολιτισμός και σχολείο - Διδασκαλία σε ομάδες Ελένη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 9: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ Διδάσκων: Βασίλης Γραμματικόπουλος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤ Εξάμηνο. Κανονισμός Μαθήματος

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤ Εξάμηνο. Κανονισμός Μαθήματος ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤ Εξάμηνο Διάλεξη Κάθε Τετάρτη 12:00-14:00 στο Μεγάλο Αμφιθέατρο. Εργαστήρια (4) σύμφωνα με το πρόγραμμα, κάθε 15 μέρες (Υποχρεωτική η παρουσία) Διδακτική Εξάσκηση σε γυμνάσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου

Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Ζωή Διονυσίου Μουσική Αγωγή στην Προσχολική και Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Ζωή Διονυσίου Χρηματοδότηση Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό έχει αναπτυχθεί στα πλαίσια του εκπαιδευτικού έργου του διδάσκοντα. Το έργο «Ανοικτά Ακαδημαϊκά

Διαβάστε περισσότερα

«Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού»

«Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού» «Εκπαιδευτικές δραστηριότητες: κυνήγι θησαυρού» Η ταξινόµηση µνηµείων σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες αναζήτησης. Παιχνίδι θησαυρού: «Ο Πλάτων ταξιδεύει στην περιοχή σου! Ένα φανταστικό ταξίδι...» Αθανασία

Διαβάστε περισσότερα

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ

5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ 5. Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΜΟΡΦΩΣΗΣ Ο ΑΘΗΝΑΙΟΣ ΚΑΙ Η ΕΡΓΑΣΙΑ Η ΑΘΗΝΑ ΓΙΟΡΤΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΚΛΗ 5 ος αι. π.χ. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ Η Μόρφωση των νέων - αγοριών Η εκπαίδευση στην αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του

Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Ο Φιλόλογος στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση: από την επιλογή του επαγγέλματος στην άσκησή του Θεοδώρα Χασεκίδου-Μάρκου, Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β/θμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης Βήματα-κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr

Φύση και Σχολικοί Κήποι. Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Φύση και Σχολικοί Κήποι Δρ. Αλέξανδρος Παπαχατζής Αναπληρωτής Καθηγητής Δενδροκομίας ΤΕΙ Θεσσαλίας e-mail: papachad@teilar.gr Ιστορικά στοιχεία Η «μόρφωση» του ανθρώπου άρχισε άτυπα από την επαφή του με

Διαβάστε περισσότερα

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί;

Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Ποιο άτομο θεωρείται παιδί; Παιδιά θεωρούνται όλα τα αγόρια και τα κορίτσια από 0 έως 18 ετών. Ποια είναι τα δικαιώματα του παιδιού; Σύμφωνα με την Σύμβαση για τα Δικαιώματα των παιδιών Απαγόρευση διακρίσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 1

Γεωργική Εκπαίδευση Ενότητα 1 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή στην έννοια της εκπαίδευσης Αφροδίτη Παπαδάκη-Κλαυδιανού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Προγράμματα για την ενεργό ένταξη Παλιννοστούντων, Αλλοδαπών και Ρομά μαθητών στο Εκπαιδευτικό μας σύστημα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ: ΘΕΜΑ: Προγράμματα για την ενεργό ένταξη Παλιννοστούντων, Αλλοδαπών και Ρομά μαθητών στο Εκπαιδευτικό μας σύστημα ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π.Ε. ΤΜΗΜΑ Α Α. Παπανδρέου 37 151 80 Μαρούσι Πληροφορίες: Α. Κόπτσης Ρ. Γεωργακόπουλος Τηλέφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΩΣ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ Το Κέντρο Ελληνικού Πολιτισμού www.hcc.edu.gr οργανώνει από το 2000 σε σταθερή βάση, κάθε φθινόπωρο, άνοιξη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 1 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2017 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Κείμενο Η γλώσσα ως αξία Μιλώντας για τη γλώσσα ως αξία-πρέπει

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη)

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη) ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΛΥΚΕΙΟΥ (Α τάξη) ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΜΑΣ: Στο Λύκειο οι μαθητές μας έχουν ήδη διαμορφώσει άποψη (κάποτε αρνητική) για το μάθημα Στην Α Λυκείου διδάσκονται υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα