Επιπολασμός φυματίωσης σε μετανάστες και επίπτωση στους γηγενείς πληθυσμούς της Ευρώπης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Επιπολασμός φυματίωσης σε μετανάστες και επίπτωση στους γηγενείς πληθυσμούς της Ευρώπης"

Transcript

1 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Επιπολασμός φυματίωσης σε μετανάστες και επίπτωση στους γηγενείς πληθυσμούς της Ευρώπης Αλικάρη Δ. Βικτώρια Νοσηλεύτρια ΠΕ, MSc, Γ.Ν.Α. Γ.ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ, Εργαστηριακός Συνεργάτης, Τμήμα Νοσηλευτικής Α ΤΕΙ Αθήνας ΠΕΡΙΛΗΨΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 80, το φαινόμενο αύξησης κρουσμάτων φυματίωσης (ΤB), λόγω μετανάστευσης, σε ανεπτυγμένες χώρες χαμηλού επιπολασμού της νόσου καταδεικνύεται από πολλές έρευνες. Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νόσου καθιστούν την αντιμετώπισή της από τα Εθνικά Συστήματα Υγείας ως υψίστου ενδιαφέροντος θέμα και τη σε βάθος μελέτη του φαινομένου σε επίπεδο πρόληψης, προφύλαξης, διάγνωσης, και θεραπείας ως επιτακτική. Σκοπός: Σκοπός της παρούσης εργασίας ήταν ανασκόπηση της βιβλιογραφίας ως προς την αύξηση των κρουσμάτων φυματίωσης σε χώρες της Ευρώπης και η συσχέτισή τους με την μετανάστευση. Υλικό και Μέθοδος: Η μεθοδολογία της εργασίας περιελάμβανε αναζήτηση επιδημιολογικών μελετών στην ηλεκτρονική βάση δεδομένων Pub Med που αναφέρονταν στην αύξηση των κρουσμάτων ΤΒ λόγω μετανάστευσης σε ευρωπαϊκές χώρες. Η αναζήτηση κάλυπτε το χρονικό διάστημα και οι λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: επιδημιολογία, αναζωπύρωση, φυματίωση, μετανάστες, Ευρώπη. Αποτελέσματα: Σε όλες τις μελέτες παρατηρήθηκε αύξηση της συχνότητας TB στους μετανάστες σε σχέση με τους τοπικούς πληθυσμούς και ανεξάρτητος ρυθμός μετάδοσης της νόσου. Υψηλότερα ποσοστά νόσου παρουσίαζαν μετανάστες από χώρες της Αφρικής, της Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης. Το χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο των μεταναστών, η χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ, το αυξημένο ποσοστό κρουσμάτων AIDS, η αύξηση της μικροβιακής αντοχής και των πολυανθεκτικών στελεχών, η καθυστέρηση στη διάγνωση και τα κοινωνικά προβλήματα όπως η ανεργία, είναι μερικοί από τους επιβαρυντικούς παράγοντες για αυτή την ομάδα πληθυσμού. Η συμμόρφωση των μεταναστών, όσον αφορά στη θεραπεία και την πρόληψη μετάδοσης, ήταν χαμηλή στις περισσότερες εκ των χωρών. Συμπεράσματα: Χρειάζεται επανεκτίμηση των διαδικασιών διαλογής (screening) των μεταναστών κατά την είσοδο στην χώρα, συνεχής αναβάθμιση των κατευθυντήριων οδηγιών, Copyright 2012 Σελίδα 330

2 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume,3 rd Issue, July September 2012 ενημέρωση για τη νόσο. Άξονες ελέγχου-πρόληψης αποτελούν:το test Mantoux, η α/α θώρακος, η χημειοπροφύλαξη. Λέξεις κλειδιά: Επιδημιολογία, αναζωπύρωση, φυματίωση, μετανάστες, Ευρώπη. ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑΣ Αλικάρη Βικτώρια, Αγ. Γλυκερίας 25 Πετρούπολη 13231, Τηλ , Prevalence of tuberculosis among immigrants and impact on indigenous populations of Europe Victoria Alikari RN, MSc, General Hospital of Athens G.Gennimatas, Laboratory collaborator, Nursing Department A, TEI, Athens, Greece ABSTRACT From the mid-'80s, the phenomenon of increasing cases of tuberculosis (TB), due to immigration, in developed low prevalence of disease countries, is illustrated by many studies. The particular characteristics of the disease makes the treatment from National Health Systems as a matter of highest interest and the in-depth study of the phenomenon at the level of prevention, diagnosis, treatment and control as urgent. The aim of the study was to review the literature about the prevalence of TB due to immigration to European countries. The methodology of work included search of epidemiologic studies in the electronic data base Pub Med that was reported in the increase of tuberculosis cases because immigration in European countries. The search covers the period and the words used were: epidemiology, resurgence, tuberculosis, immigrants, Europe. Results: In all studies was observed increase of frequency of TB in migrants compared with local populations and independent rate of disease transmission. Higher rates of disease were immigrants from Africa, Asia and Eastern Europe. The low socioeconomic level of migrants, drug and alcohol abuse, increased incidence of AIDS, increasing antimicrobial resistance and multi-management, delay in diagnosis and social problems Copyright 2012 Σελίδα 331

3 such as unemployment, are some of the aggravating factors in this population. The conformity of migrants in terms of treatment and prevention of transmission was low in most countries. Conclusions: We reassess the sorting process (screening) of immigrants in entering the country, continuous upgrading of the guidelines, knowledge on the disease, especially among young people. Axes control prevention is: the Mantoux test, the radiograph of thorax, the chimeioprofylaxis.. Keywords: Epidemiology, resurgence, tuberculosis, immigrants, Europe. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ία αυξημένη τάση των κρουσμάτων Μ φυματίωσης παρατηρείται στις βιομηχανικές χώρες μεταξύ ανθρώπων που έχουν γεννηθεί εκτός των χωρών αυτών και συγκεκριμένα μεταξύ μεταναστών από χώρες με υψηλή επίπτωση της νόσου. Η φυματίωση συνδεόταν πάντα με τις οικονομικές και κοινωνικές στερήσεις και γι αυτό το λόγο εμφανίζεται μεταξύ των αναπτυσσόμενων κρατών. Πρόσφατα παρατηρείται ο μεγαλύτερος αριθμός περιπτώσεων φυματίωσης από ποτέ και πολλές χώρες τη θεωρούν ως επείγουσα νόσο αποδίδοντας τη νέα κατάσταση σε μια ποικιλία παραγόντων όπως η μετανάστευση, η αύξηση του πληθυσμού, η σχέση της με νέα νοσήματα όπως το AIDS (Acquired Immune Deficiency CORRESPONDING AUTHOR Alikari Victoria, 25 Ag. Glykerias Str, GR Petroupolis, Athens, Greece, Tel , , Syndrome) και η ανεπαρκής διαλογή Στην ανασκόπηση αυτή θα επιχειρηθεί η απάντηση στις εξής υποθέσεις: α. Πως μεταβάλλεται το ποσοστό κρουσμάτων φυματίωσης λόγω μετανάστευσης με το χρόνο; β. Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την εμφάνιση της νόσου στους μετανάστες; γ. Ποιο το επίπεδο συμμόρφωσης τους όσον αφορά στην πρόληψη και θεραπεία; Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά είναι σημαντική προκειμένου να γίνουν γνωστοί οι παράγοντες της αναζωπύρωσης, να ληφθούν προληπτικά μέτρα, να εφαρμοστούν διαδικασίες και πολιτικές ελέγχου της μόλυνσης ώστε να εξαλειφθούν οι κίνδυνοι πρόκλησης φυματίωσης. Η παρούσα ανασκόπηση είναι ιδιαίτερα σημαντική για Copyright 2012 Σελίδα 332

4 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 την Νοσηλευτική Επιστήμη καθώς η πρόληψη, η προφύλαξη και η θεραπεία θα βελτιώσει το επίπεδο ζωής των ανθρώπων αυτών, θα μειώσει το κίνδυνο μετάδοσης, ενώ τα συμπεράσματα που θα προκύψουν μπορούν και πρέπει να οδηγήσουν σε νέες κλινικές κατευθύνσεις και ερεθίσματα για μελλοντική έρευνα. Εννοιολογικοί προσδιορισμοί Φυματίωση: Οξεία ή χρόνια λοίμωξη, που προκαλείται από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (γνωστό και ως βάκιλλος του Koch) και σπανιότερα από το μυκοβακτηρίδιο του βοός (M. Bovis) 18. Αντίδραση φυματίνης: Μαζί με την ειδική ανοσία, στον οργανισμό που έχει μολυνθεί από το μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης (MTB) εμφανίζεται μια αλλαγμένη κατάσταση αντίδρασης, που ονομάζεται αλλεργία στη φυματίνη. Η φυματίνη είναι στείρο διάλυμα διαφόρων ουσιών που λαμβάνεται από διήθημα καλλιεργήματος του MTB. Η δερμοαντίδραση Mantoux ή δοκιμασία φυματίνης ή Tuberculin Test (TT): χορήγηση φυματίνης (5 μονάδες) ενδοδερμικώς. Σε θετική αντίδραση μετά από ώρες εμφανίζεται φλεγμονώδης αντίδραση διαμέτρου 5mm και άνω στη θέση της εφαρμογής του αντιγόνου 19. Ο σκοπός των μελετών που ανασκοπήθηκαν ήταν σε γενικές γραμμές κοινός και, συγκεκριμένα, επιδίωξη ήταν να χαρτογραφηθεί η ομάδα πληθυσμού των μεταναστών σε ένα βάθος χρόνου όσον αφορά στην εμφάνιση φυματίωσης. Υλικό και μέθοδος Η ανασκοπική μελέτη βασίστηκε σε ερευνητικές εργασίες μεταξύ των οποίων υπήρχαν: 3 αναδρομικές αναλύσεις κοόρτης 7 αναδρομικές επιδημιολογικές μελέτες 1 προοπτική επιδημιολογική μελέτη 1 πειραματική μελέτη Η αναζήτηση καλύπτει το χρονικό διάστημα Οι λέξεις κλειδιά που χρησιμοποιήθηκαν ήταν: epidemiology, resurgence, tuberculosis, immigrants, Europe. Όλα τα πρωτογενή άρθρα αποτελούνταν από επιδημιολογικές μελέτες από τις εξής χώρες : Ολλανδία (1), Δανία (1), Ισπανία (3) Γερμανία (1), Κροατία (1), Αγγλία (2), Βέλγιο (1), Ελβετία (1), Ελλάδα (1). Η αναζήτηση των πηγών έγινε μέσω της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων PubMed. Τα κριτήρια εισαγωγής των μελετών ήταν: να είναι πλήρη άρθρα (full text) να είναι γραμμένα στην αγγλική γλώσσα οι μελέτες να έχουν διεξαχθεί μεταξύ να παρέχουν στοιχεία επιδημιολογίας για τη φυματίωση λόγω μετανάστευσης σε χώρες της Ευρώπης. Copyright 2012 Σελίδα 333

5 Η αρχική αναζήτηση ανέδειξε σε πρώτη φάση περί των 50 πλήρων αγγλόφωνων άρθρων, των κρουσμάτων που παρατηρούνται μεταξύ των μεταναστών, η τάση της TB για μείωση από τα οποία αφού αξιολογήθηκαν στις ανεπτυγμένες χώρες έχει σταματήσει ή επελέγησαν τελικά τα 12, τα οποία ήταν τα έχει πλέον αντιστραφεί 1 (Πίνακας 1). μοναδικά διαθέσιμα μέσω διαδικτύου που Οι Vos και συν. 21 και oι Lillebaek και παρείχαν τα επιθυμητά στοιχεία συν. 22,έχοντας διεξάγει αναδρομικές επιδημιολογίας για τη φυματίωση λόγω αναλύσεις κοόρτης σε Ολλανδία και Δανία μετανάστευσης σε χώρες της Ευρώπης. αντίστοιχα, διαπίστωσαν αύξηση της Ελάχιστα ήταν τα δεδομένα από την Τουρκία που αφορούσαν τον επιπολασμό ΤΒ λόγω επίπτωσης νέων κρουσμάτων ΤΒ μετά από 9 και 8 χρόνια αντίστοιχα, ανησυχητικό ρυθμό μετανάστευσης. Ειδικότερα, από την μετάδοσης της νόσου στη χώρα υποδοχής και αναζήτηση της βιβλιογραφίας δεν προέκυψε αυξημένα ποσοστά ΤΒ από χώρες όπως η καμία επιδημιολογική μελέτη από την Σομαλία. Ωστόσο και οι δύο ερευνητικές Τουρκία η οποία να πληροί τα κριτήρια. ομάδες επιβεβαίωσαν μείωση της επίπτωσης Στοιχεία διατίθενται μόνο από το European Centre for Disease Prevention and Control της ΤΒ όταν ληφθεί υπόψη η διάρκεια παραμονής στη χώρα. Παρόλα ταύτα οι (E.C.D.C), μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Lillebaek και συν. 22 α) δεν παρείχαν Υγείας, σύμφωνα με το οποίο σε σύνολο κρουσμάτων ΤΒ το 2009, τα 163 (ποσοστό 0,9%) αφορούσαν μετανάστες. 20 λεπτομερή στοιχεία για το εργαλείο συλλογής στοιχείων και β) ανέφεραν την πιθανότητα να συνέβησαν διπλοεγγραφές υποκειμένων λόγω χρήσης αρχείων από διαφορετικές Μεταβολή του ποσοστού κρουσμάτων δημόσιες υπηρεσίες. Η παρατηρούμενη φυματίωσης λόγω μετανάστευσης με το στατιστική σημαντικότητα, λαμβάνοντας χρόνο υπόψη το μέγεθος δείγματος των δύο Παρατηρήθηκε αύξηση στην επίπτωση της μελετών, κρίνεται ικανοποιητική. Ταύτιση TB στις αναπτυσσόμενες χώρες, απ όπου προέρχονται οι μετανάστες, από 100/ παρατηρείται και στην ερμηνεία που δίνουν οι ερευνητές για τα αποτελέσματα που πληθυσμού σε 400, ενώ ο επιπολασμός της παρατηρήθηκαν και την κλινική τους μόλυνσης για άτομα κάτω των 50 ετών είναι σημασία. πολύ υψηλός. Στις ανεπτυγμένες χώρες η Οι προτάσεις των δύο ερευνητικών ομάδων επίπτωση της νόσου αυξήθηκε από συνοψίζονται παρακάτω: 5/ σε 30, ενώ η συχνότητα της έκθεσης μεταξύ των νέων ήταν χαμηλή. Λόγω 1. Χρονική επέκταση του προγράμματος ελέγχου Copyright 2012 Σελίδα 334

6 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September Υποχρεωτική διενέργεια α/α θώρακος και test Mantoux κατά την είσοδο σε όλους τους μετανάστες. 3. Έγκαιρη διάγνωση - θεραπεία ενεργούς και λανθάνουσας νόσου και χορήγηση αντιφυματικής φαρμακευτικής αγωγής 4. Συνδρομή στις αναπτυσσόμενες χώρες, ώστε να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στη πηγή του. 5. Στόχος πρέπει να γίνει η εξειδικευμένη παρέμβαση, ώστε να μειωθούν οι πηγές μετάδοσης της νόσου 21,22 Οι Miret και συν. 23 στην αναδρομική επιδημιολογική μελέτη τους από την Καταλωνία της Ισπανίας κατά τα έτη κατέδειξαν επίσης αύξηση των κρουσμάτων ΤΒ μεταξύ των μεταναστών με ταυτόχρονη μείωση για τους Ισπανούς, χαρτογράφηση με δελτίο νόσου όλων των ασθενών με ΤΒ μετά το 1997 και γενικά επιτυχή 15ετή εφαρμογή του προγράμματος. Ειδικότερα, 5865 νέα περιστατικά ανιχνεύθηκαν εκ των οποίων οι 5652 (96%) ήταν ασθενείς γεννημένοι στην Ισπανία. Ο αριθμός των αναφερόμενων περιστατικών για το 1990, ως προς τους γηγενείς, ήταν 474 ενώ έως το 2000 μειώθηκε κατά 54% (220). Ως προς τους μετανάστες, ο αριθμός των περιστατικών ήταν 213 (4%) για το 2000 ενώ το 1986 αναφέρθηκαν μόνο 3 περιστατικά. Ο πληθυσμός αυτός προέρχονταν από χώρες με υψηλή επίπτωση της νόσου ( Ν. Αφρική, Σαχάρα, Λατινική Αμερική, Ανατολική Ευρώπη). Αδύνατα σημεία της μελέτης αποτελούν α) η μη δυνατότητα εθνικής γενίκευσης των συμπερασμάτων, καθώς η μελέτη επικεντρώθηκε μόνο στην περιοχή της Καταλωνίας και β)το μικρό δείγμα μεταναστών (n=213) που συμπεριλήφθηκε στη μελέτη. Οι ερευνητές προτείνουν να δοθεί βάρος στην όσο το δυνατόν έγκαιρη διάγνωση, θεραπεία και τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής 23. Οι Diel και συν. 24 στην προοπτική επιδημιολογική μελέτη τους από το Αμβούργο της Γερμανίας καταγράφουν την επίπτωση της ΤΒ 8 ανά για τους Γερμανούς και 60/ για τους μετανάστες ενώ το Αμβούργο παρουσιάζει το υψηλότερο ποσοστό ΤΒ σε όλη τη Γερμανία. Αδύνατο σημείο και αυτής της μελέτης αποτελεί η μη δυνατότητα εθνικής γενίκευσης των συμπερασμάτων, καθώς η μελέτη επικεντρώθηκε μόνο στην περιοχή του Αμβούργου. Η παρατηρούμενη στατιστική σημαντικότητα, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος δείγματος της μελέτης, κρίνεται ικανοποιητική. Οι ερευνητές προτείνουν α) ενημέρωση των ασθενών για την ασθένεια β) η αντιφυματική αγωγή να καλύπτει και ανθεκτικά στελέχη και γ) το Εθνικό Σύστημα Υγείας να προσανατολιστεί στην πρόληψη της διασποράς 24. Copyright 2012 Σελίδα 335

7 Σε πειραματική μελέτη που διεξήχθη από στην Ελβετία ύστερα από τη διεξαγωγή μιας τους Alcaide και συν. 1 στη Βαρκελώνη της Ισπανίας, θετική αντίδραση φυματίνης παρατηρήθηκε στο 50,6% των οικονομικών μεταναστών εκ των οποίων το 16,3% οφειλόταν σε προηγούμενο εμβολιασμό και το 34,4% σε μόλυνση από MTB. Η παρατηρούμενη στατιστική σημαντικότητα κρίνεται ικανοποιητική λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του δείγματος (n=3151). Μια από τις δυσκολίες κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης έρευνας ήταν η καθιέρωση του Tuberculin Test (TT) ως μέσον διαλογής. Οι γνώμες διαφέρουν σχετικά με τη χρησιμότητά του εξαιτίας κυρίως του υψηλού ποσοστού των εμβολιασθέντων. Οι γλωσσικές δυσκολίες ήταν ίσως μια αιτία που πολλά θετικά TT δεν ανιχνεύθηκαν και αποτελεί πιθανή πηγή αμφιβολιών για τη μελέτη. Τα στοιχεία αυτά είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Ισπανία καθώς οι μετανάστες εκεί έχουν τη φροντίδα ατόμων ευαίσθητων στο Mycobacterium Tuberculosis (MTB) (παιδιά, ηλικιωμένοι, ασθενείς) αλλά και γιατί το 49% των μεταναστών με αρνητικό TT εκτίθεται στη νόσο λόγω των συναναστροφών. Οι συγκεκριμένοι ερευνητές προτείνουν την α/α θώρακος ως το καταλληλότερο μέσο διαλογής σε σύγκριση με το TT ώστε να μειωθεί η απώλεια των υποκειμένων ¹. Αύξηση της συχνότητας της TB παρατηρήθηκε και από τους Breuss και συν. 25 αναδρομικής μελέτης. Συγκεκριμένα, από ένα δείγμα ατόμων, 71 διεγνώσθησαν με λανθάνουσα TB και 7 με ενεργό TB. Στη συγκεκριμένη μελέτη το μέγεθος του δείγματος ήταν μικρό καθώς αντιπροσώπευε μόνο το 27% των μεταναστών που κατέφθασαν στην Ελβετία. Επομένως, η στατιστική σημαντικότητα δεν κρίνεται ικανοποιητική. Επίσης, η επιλογή των μεταναστών δεν ήταν τυχαία αλλά κατευθυνόταν και βασιζόταν στη σύμφωνη γνώμη των τοπικών υπηρεσιών υγείας. Ένας άλλος περιορισμός της μελέτης είναι η χρήση λανθασμένου ορισμού της TB καθώς σε μερικά παιδιά η διάγνωση της TB τέθηκε χωρίς α/α θώρακος. Οι ερευνητές αυτοί προτείνουν: 1. Χορήγηση του ΤΤ από τους γιατρούς και περαιτέρω κινητοποίησή τους αν αυτό είναι θετικό 2. Χορήγηση του ΤΤ σε ηλικιακές ομάδες όπου το όφελος της πρόληψης είναι μεγαλύτερο (παιδιά, νέοι ενήλικες) 25. Στην αναδρομική μελέτη με τη χρήση δημόσιων αρχείων απογραφής, οι Mangtani κα συν. 26 μελέτησαν 32 αυτοδιοικούμενες περιοχές του Λονδίνου, μεταξύ και διαπίστωσαν αύξηση της TB ανάλογα με το μέγεθος και τη χώρα προέλευσης των μεταναστών και τον συνωστισμό ως δημογραφικό χαρακτηριστικό. Δεν κατέδειξαν συσχέτιση μεταξύ της αύξησης Copyright 2012 Σελίδα 336

8 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 της ΤΒ με την ανεργία και την κοινωνική τάξη ενώ το 1981 δεν υπήρχε η παραπάνω συσχέτιση. Το ποσοστό όμως, των κρουσμάτων ΤΒ,σύμφωνα με την παραπάνω μελέτη, μεταβαλλόταν, και για κάθε 1% αύξηση του συνωστισμού υπήρχε 12% αντίστοιχα αύξηση της εμφάνισης ΤΒ 26. Οι Van de Brande και συν. 27 στην αναδρομική μελέτη με τη χρήση ιατρικών αρχείων κατέδειξαν την αύξηση του ρυθμού εμφάνισης ΤΒ σε 14,9 ανά κατοίκους το 1993 από 13.3 το Το 1993 παρατηρήθηκε το υψηλότερο ποσοστό ΤΒ σε αυτούς που αναζήτησαν άσυλο στο Βέλγιο σε σχέση με τις άλλες ομάδες πληθυσμού της χώρας. Η έκθεση των αποτελεσμάτων έγινε μετά από διαλογή όπου, εκ των 4793 εξετασθέντων, οι 123 θεωρήθηκαν ύποπτοι για TB. Από αυτούς, οι 67 διερευνήθηκαν περαιτέρω και βρέθηκε ένα ποσοστό 28% να πάσχει, ενώ τα άλλα 56 άτομα χάθηκαν. Έτσι καταδεικνύεται ότι ο ρυθμός εμφάνισης ΤΒ είναι 30 φορές υψηλότερος στους αναζητούντες άσυλο απ ό,τι στον υπόλοιπο γηγενή πληθυσμό. Η παρατηρούμενη στατιστική σημαντικότητα, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του δείγματος, κρίνεται ικανοποιητική 27. Οι Pavlovic και συν. 28 στην αναδρομική μελέτη που διεξήχθη για τα έτη , με τη χρήση επιδημιολογικών δεδομένων από ινστιτούτο έρευνας στην περιοχή Ζάγκρεμπ της Κροατίας, ερεύνησαν και κατέδειξαν υψηλότερο ρυθμό εμφάνισης ΤΒ στους μη μόνιμους κατοίκους απ ό,τι στους μόνιμους κατοίκους σε περίοδο πολέμου και πριν από αυτή. Η μείωση, όμως, της επίπτωσης στους μόνιμους κατοίκους ήταν σημαντικά αργή σε σχέση με εκείνη των μη μόνιμων. Το δείγμα αποτέλεσαν δύο ομάδες: οι μόνιμοι κάτοικοι ( ) και όλοι οι πρόσφυγες κατά την παραπάνω περίοδο. Παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση της νόσου στους μετανάστες Σε όλες τις μελέτες που ανασκοπήθηκαν αναφέρεται ως κύριος παράγοντας αναζωπύρωσης η μετανάστευση ατόμων από τις αναπτυσσόμενες χώρες ( Πίνακας 2 ). Οι Vos και συν. 21 και Lillebaek και συν. 22 κατέδειξαν σαν παράγοντες του φαινομένου υψηλών ποσοστών ΤΒ σε ομάδες μεταναστών 8 ή 9 χρόνια μετά την είσοδο στην χώρα, την αναζωπύρωση της λανθάνουσας νόσου, β) τη λοίμωξη η οποία αποκτήθηκε στη χώρα υποδοχής μετά την μετανάστευση και τις επισκέψεις στη χώρα καταγωγής,τη μη διάγνωση της νόσου κατά την είσοδο στη χώρα και τέλος το γεγονός ότι η φυματίωση αποτελεί νόσο ομάδος πληθυσμού. Επίσης οι Vos και συν. 21 αναφέρουν χώρες όπως τη Σομαλία, τις Αντίλλες, και το Σουρινάμ ως τις χώρες προέλευσης μεταναστών με τα υψηλότερα ποσοστά ΤΒ 21,22. Copyright 2012 Σελίδα 337

9 Οι Miret και συν. 23 απέδωσαν τα ευρήματά τους σε 2 παράγοντες:α) υφίσταται χωριστή και ανεξάρτητη ενδημία ΤΒ για τους δύο πληθυσμούς και β) έγκαιρη θεραπεία της λανθάνουσας TB 23. μεν συσχέτιση αλλά με πολύ πιο χαμηλό ποσοστό 26. Οι Van de Bande και συν. 27 κατέδειξαν σαν παράγοντα αύξησης του φαινομένου αύξησης της ΤΒ τις χώρες προέλευσης εκείνων που Οι Diel και συν. 24 κατέγραψαν σαν ζήτησαν άσυλο στο Βέλγιο το 1993, όπως παράγοντες του φαινομένου υψηλών επίσης και το γεγονός της αδυναμίας ποσοστών ΤΒ α) την αναζωπύρωση εντόπισης και παρακολούθησης των λανθάνουσας νόσου β) το ιστορικό επαφής με υπόπτων για ΤΒ ατόμων που ζήτησαν ασθενή με ΤΒ, γ)τη χρήση αλκοόλ και/ή άσυλο 27. ναρκωτικών, δ) την ανεργία, ε) αιτούντες Στην μελέτη των Pavlovic και πολιτικό άσυλο και στ) την καθυστερημένη συν. 28 καταδείχθηκε ως σημαντικός αναζήτηση ιατρικής φροντίδας. Αντίστοιχα παράγοντας εμφάνισης της νόσου η σαν χώρες προέλευσης μεταναστών με υψηλά ποσοστά ΤΒ καταγράφονται αυτές της ΝΑ Ασίας και Ανατολικής Ευρώπης 24. κοινωνική κατάσταση των κατοίκων της περιοχής του Ζάγκρεμπ της Κροατίας λόγω της εμπόλεμης κατάστασης, γεγονός που Οι Alcaide και συν. 1 αναφέρουν ως οδήγησε σε αύξηση του ποσοστού 28. Αν και η παράγοντες κινδύνου α) τις εξαιρετικά επίπτωση της ΤΒ στους μόνιμους κατοίκους αντίξοες συνθήκες με τις οποίες έρχονται αντιμέτωποι οι μετανάστες β) κύριες χώρες προέλευσης οι χώρες της Αφρικής και κατά δεύτερο λόγο η Κεντρική και Νότιος Αμερική 1. Στην αναδρομική μελέτη τους στο Λονδίνο οι ήταν αξιοσημείωτα υψηλότερη απ ό,τι στους μη μόνιμους κατοίκους, η παρούσα μελέτη δεν ανίχνευσε περαιτέρω αλλαγή στην τάση της επίπτωσης στους μόνιμους κατοίκους. Για τον λόγο αυτό, η μελέτη αυτή προτείνει την Mangtani και συν. 26 κατέδειξαν ως λόγους διεξαγωγή των μελετών σε περίοδο ειρήνης αύξησης της ΤΒ 4 κοινωνικοδημογραφικά (περίπου 5 χρόνια μετά το τέλος του χαρακτηριστικά ( ανεργία, συνωστισμός, πολέμου) ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή χαμηλή κοινωνική τάξη, και η μετανάστευση από χώρες με αυξημένο επιπολασμό της νόσου) από τα οποία μόνο ο συνωστισμός και η μετανάστευση από χώρες με αυξημένο επιπολασμό κρίθηκαν ως κύριοι υπεύθυνοι για τη νόσο, ενώ η ανεργία ερχόταν με θετική ολοκληρωμένων συμπερασμάτων. Οι Negro και συν. 29 στη μελέτη τους που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία αναφέρουν ότι οι παράνομοι μετανάστες χρησιμοποιούν ελάχιστα τις υπηρεσίες υγείας λόγω των νομικών ενεργειών που θα προκύψουν εις βάρος τους 29. Copyright 2012 Σελίδα 338

10 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 Το επίπεδο συμμόρφωσης των μεταναστών όσον αφορά στην πρόληψη και θεραπεία Διαφοροποιήσεις παρατηρούνται στα ποσοστά συμμόρφωσης στη θεραπεία (Πίνακας 3 ). Συγκεκριμένα οι Vos και συν. 21 καταγράφουν ποσοστό συμμόρφωσης στη θεραπεία < 50% των μεταναστών στην Ολλανδία,ενώ οι Μiret και συν. 23 >85% στη Καταλωνία, το οποίο θέτουν και ως συνεχή επιδιωκόμενο στόχο 21,23. Τα συμπεράσματα των Breuss και συν. 25 στην Ελβετία και των Alcaide και συν. 1 στην Ισπανία είναι, επίσης, αντιφατικά σε ό,τι έχει σχέση με τη συμμόρφωση των μεταναστών στην πρόληψη και τη θεραπεία. Ειδικότερα, η συμμόρφωση των ασθενών στην Ισπανία κρίνεται ως μη ικανοποιητική (<50% επέστρεψε για να λάβει τα αποτελέσματα του ΤΤ οδηγώντας με αυτόν τον τρόπο σε έναν κακό υπολογισμό της συχνότητας της TB). Πιθανές αιτίες αυτού του φαινομένου είναι η φτωχή συνεργασία των μεταναστών με τις υπηρεσίες υγείας, η δυσκολία πρόσβασης σε αυτές, η κινητικότητα των μεταναστών,η αβεβαιότητα της εργασίας τους αλλά και το γεγονός ότι η υγεία δεν αποτελεί το κύριο μέλημά τους 1. Στην μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τους Breuss και συν. 25 στην Ελβετία, η συμμόρφωση στη θεραπεία ήταν ικανοποιητική. Συγκεκριμένα, οι 34/44 (44%)ακολούθησαν τη θεραπεία κανονικά. Μεταξύ των μεταναστών που έλαβαν προληπτική θεραπεία δεν παρατηρήθηκε κανένα κρούσμα ΤB ενώ μεταξύ αυτών που δεν ακολούθησαν τη θεραπεία παρατηρήθηκε ένα κρούσμα δύο χρόνια μετά την είσοδό του στην Ελβετία 25. Οι Van de Brande και συν. 27 κατέδειξαν ως πολύ δύσκολη τη συμμετοχή και συμμόρφωση στην πρόληψη και θεραπεία εκείνων που αναζήτησαν άσυλο στο Βέλγιο το 1993 λόγω της αδυναμίας, μετά τη διαλογή, επανεξέτασης όσων εισέρχονταν στη χώρα. Επίσης, σημαντικός λόγος κρίθηκε και η δυνατότητα των ατόμων που ζητούσαν άσυλο να εξαφανιστούν χωρίς να είναι δυνατή η αναζήτησή τους λόγω άγνοιας των αρχών για τον προορισμό και τη μόνιμη κατοικία τους 27. Οι Negro και συν. 29 στη μελέτη τους που πραγματοποιήθηκε στην Ισπανία κατέδειξαν ως αρκετά δύσκολη τη συμμόρφωση των μεταναστών στη θεραπεία λόγω των πολιτιστικών διαφορών και των γλωσσικών δυσκολιών. Για το λόγο αυτό υπογραμμίζεται ο ρόλος των μεταφραστών προκειμένου να βελτιωθεί η σχέση των μεταναστών με τους γηγενείς 29. Copyright 2012 Σελίδα 339

11 ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ συν. 30 επισημαίνεται το πρόβλημα της ΕΠΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΝΟΣΟΥ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Δύο αναδρομικές μελέτες που αναζητούν τα μικροβιακής αντοχής στην Ελλάδα καθώς το 1998, το 9,7% των MTB που απομονώθηκε σε επιδημιολογικά χαρακτηριστικά της ενήλικες ήταν ανθεκτικό στα αντιφυματικά φυματίωσης σε παιδιά διεξήχθησαν στην φάρμακα. Άρα, συστήνεται η εφαρμογή Αθήνα από τους Maltezou και συν. 30 και στο προγραμμάτων πρόληψης και πολιτικών Λονδίνο από τους Atkinson και ελέγχου 30. συν. 31 (Πίνακας 4 ). Παρόμοια αποτελέσματα βρέθηκαν και στην Ως κύριος παράγοντας της αναζωπύρωσης έρευνα που διεξήχθη στο Λονδίνο. ενοχοποιείται και στις δύο μελέτες η Συγκεκριμένα, ο αριθμός των κρουσμάτων μετανάστευση. Στο Νοσοκομείο Παίδων Π.&Α. παιδιατρικής TB μειώθηκε από το Κυριακού παρατηρήθηκε αύξηση της και αυξήθηκε από το κατά εξωπνευμονικής παιδιατρικής TB κατά 50% ιδιαίτερα από το 1992 και μετέπειτα λόγω 130%.Το 44% των ατόμων προέρχονταν από την Αφρική και κυρίως τη Σομαλία, το 21% του γεγονότος ότι η μετανάστευση στην από την Ινδική Χερσόνησο ενώ το 10% από Ελλάδα εντάθηκε κατά την περίοδο χώρες της Ν. Αμερικής και της Ανατ Ευρώπης 31. Οι Maltezou και συν. 30 αναφέρουν ως Επισημαίνεται, λοιπόν, και από τις δύο παράγοντες αύξησης των κρουσμάτων την ανεργία (σε ποσοστό περίπου 50%) ενώ η μελέτες, η σημασία του εμβολιασμού των παιδιών, του σχεδιασμού φροντίδας καθώς περιορισμένη πρόσβαση στις ιατρικές και η εφαρμογή προγραμμάτων δημόσιας υπηρεσίες και η έλλειψη προγραμμάτων υγείας. υγείας ευθύνονται για το 25% περίπου των περιπτώσεων Για το υπόλοιπο ποσοστό οι ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ παράγοντες παραμένουν άγνωστοι κι Το ποσοστό κρουσμάτων φυματίωσης σε επομένως η σχετική συμβουλή κάθε χώρες της Ε.Ε. λόγω μετανάστευσης, παραμέτρου παραμένει αβέβαιη παρουσιάζει πολλές τοποχρονικές διαφορές Η σημασία της μελέτης αυτής είναι μεγάλη οι οποίες αποδίδονται σε πολλαπλούς καθώς η φυματίωση σε παιδιά, τα οποία δημογραφικούς κοινωνικοπολιτικούς και αποτελούν μια ευαίσθητη ηλικιακή ομάδα λόγω της ανωριμότητας του ανοσοποιητικού οικονομικούς λόγους. Η διαφορά στον επιπολασμό της νόσου, τους συστήματος, σημαίνει πρόσφατη φαίνεται να είναι το κατεξοχήν πρωταρχικό λοίμωξη. Επίσης, από τους Maltezou και αίτιο για την αύξηση του ποσοστού στις Copyright 2012 Σελίδα 340

12 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 ανεπτυγμένες περιοχές της Ευρώπης. Ακολουθούν οι κακές συνθήκες διαβίωσης των μεταναστών, ο συνωστισμός, οι κακές συνθήκες υγιεινής καθώς και η κοινωνική κατάσταση τόσο των κατοίκων που δέχονταν τους μετανάστες όσο και των ίδιων των μεταναστών. Γενικά πάντως, η τάση της νόσου θεωρείται αυξητική, γεγονός που δημιουργεί πολλές ανησυχίες στους επιστήμονες υγείας, για την αναζωπύρωση λοιμωδών νοσημάτων, όπως η ΤΒ. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με το χαμηλό επίπεδο συμμόρφωσης των μεταναστών σε προγράμματα πρόληψης και θεραπείας, δημιουργεί την τεράστια σημασία της ευθύνης στους επιστήμονες υγείας. Σημασία για τη Νοσηλευτική Η σημασία που έχει κυρίως για τους Νοσηλευτές είναι πολύπλευρη. Αφορά τόσο την πρακτική πλευρά της Εφαρμοσμένης Νοσηλευτικής πράξης (πρόληψη προφύλαξη έλεγχος ) όσο και την έρευνα και την εκπαίδευση. Η λεπτομερής μελέτη του θέματος, η εκπαίδευση και η διοργάνωση προγραμμάτων λαϊκής επιμόρφωσης προβάλουν ως πρωταρχική μέριμνα της Νοσηλευτικής, ώστε να γίνει εφικτή η μείωση της εξάπλωσης ασυμπτωματικών ασθενών. ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ Για μελλοντική έρευνα: διερεύνηση των λόγων για τους οποίους τα κρούσματα εμφάνισης TB εμφανίζουν ανοδική πορεία διερεύνηση των παραγόντων που ενοχοποιούνται για την αύξηση της εμφάνισης TB και κατάταξή τους σε κατηγορίες ώστε να υπάρξει συστηματικό πρόγραμμα πρόληψης Κλινικές κατευθύνσεις: δημιουργία εξειδικευμένης ομάδας παρέμβασης με στόχο τη μείωση της μετάδοσης της νόσου ευρεία εφαρμογή εμβολιασμού, στρατηγικές ελέγχου της νόσου δημιουργία κλινικής εξειδίκευσης όσον αφορά στα αναδυόμενα λοιμώδη νοσήματα.. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Alcaide Megías.J, Altet Gómez MN, de Souza Galvao ML, Jiménez Fuentes MA, Milá Auge C, Solsona Peiró J. Active Tuberculosis Case Finding Among Immigrants in Barcelona. Arch Bronconeumol 2004, 40(10): Shilova MV, Dye C. The resurgence of tuberculosis in Russia. Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci 2001, 29;356(1411): Van den Bosch CA, Roberts JA. Tuberculosis screening of new entrants; how can it be made more effective? J Public Health Med 2000, 22(2): Copyright 2012 Σελίδα 341

13 4. Parry C, Davies PD. The resurgence of tuberculosis. Soc Appl Bacteriol Symp Ser. 1996,25:23S-26S. 5. Brewin P, Jones A, Kelly M, McDonald M, Beasley E, Sturdy P, Bothamley G, Griffiths C. Is screening for tuberculosis acceptable to immigrants? A qualitative study. J Public Health (Oxf). 2006, 28(3): Anonymous. Control and prevention of tuberculosis in the United Kingdom: code of practice Joint Tuberculosis Committee of the British Thoracic Society. Thorax 2000, 55(11): Harries AD, Dye C. Tuberculosis. Ann Trop Med Parasitol 2006, 100(5-6): Rose AM, Sinka K, Watson JM, Mortimer JY, Charlett A. An estimate of the contribution of HIV infection to the recent rise in tuberculosis in England and Wales. Thorax 2002, 57(5): Barkham TM, Drury A, Pearson AD, Dybowski R, Atkinson H. Tuberculosis in inner London: evidence for an increase in young adults and immigrants. Epidemiol Infect 1995, 115(1): Anibarro L, Lires JA, Iglesias F, Vilariño C, Baloria A, de Lis JM, Ojea R.Social risk factors for noncompliance with tuberculosis treatment in Pontevedra. Gac Sanit 2004, 18(1): Laifer G, Widmer AF, Simcock M, Bassetti S, Trampuz A, Frei R, Tamm M, Battegay M, Fluckiger U. TB in a low-incidence country: differences between new immigrants, foreign-born residents and native residents. Am J Med 2007, 120(4): Dahle UR. TB in immigrants is not public health risk, but uncontrolled epidemics are. BMJ 2005, 23;331(7510): Farah MG, Meyer HE, Selmer R, Heldal E, Bjune G. Long-term risk of tuberculosis among immigrants in Norway. Int J Epidemiol. 2005,34(5): Falzon D, Aït-Belghiti F. What is tuberculosis surveillance in the European Union telling us? Clin Infect Dis 2007, 15;44(10): Mathez C, Bangala Y, Bady P, Zellweger JP. Active screening for pulmonary tuberculosis among immigrants by chest x-ray at the Swiss border. Swiss Med Wkly. 2007, 17;137(45-46): Silivan A, Janssens J. Comment on: active screening for pulmonary tuberculosis by chest X-ray among immigrants at the Swiss border. Swiss Med Wkly. 2008, 14;138(23-24): Fertakis Α. Abridged Internal Medicine, Medical Publications: P.H. Paschalidis, Athens, Heldal E, Dahle UR, Sandven P, Caugant 19. Kayser F, Bienz K, Eckert J, Lindenmann J. DA, Brattaas N, Waaler HT, Enarson DA, Causes of bacterial infectious diseases in Tverdal A, Kongerud J. Risk factors for Medical Microbiology. Scientific recent transmission of Mycobacterium Publications: Gr. Parisianos, Athens 1995 tuberculosis. Eur Respir J 2003, p (4): Tuberculosis surveillance in Europe Surveillance Report, Online, 2009, p Copyright 2012 Σελίδα 342

14 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 Διαθέσιμο από: 21. Vos AM, Meima A, Verver S, Looman CW, Bos V, Borgdorff MW, Habbema JD. High incidence of pulmonary tuberculosis persists a decade after immigration, The Netherlands. Emerg Infect Dis 2004, 10(4): Lillebaek T, Andersen AB, Dirksen A, Smith E, Skovgaard LT, Kok-Jensen A. Persistent high incidence of tuberculosis in immigrants in a low-incidence country. Emerg Infect Dis 2002, 8(7): Miret Cuadras P, Pina Gutiérrez JM, López Sanmartin JL, Sala Farré MR. Tuberculosis control in the Central Health Region of Catalonia during the period Arch Bronconeumol 2003, 39(10): Pavlović M, Simić D, Krstic-Burić M, Corović N, Zivcović D, Rozman A, Peros- Golubicić T. Wartime migration and the incidence of tuberculosis in the Zagreb region. Eur Rerpir J 1998, 12(6): Negro Calduch E, Diaz A, Diez M. Impact of migration on HIV and TB Epidemiology in the Mediterranean Area, Eurosurveillance, Volume 13, Issue 50, 11 December (www.eurosurveillance.org) 30. Maltezou HC, Spyridis P, Kafetzis DA. Extra- pulmonary tuberculosis in children. Arch Dis Child 2000, 83(4): Atkinson P, Taylor H, Sharland M, Maguire H. Resurgence of paediatric tuberculosis in London. Arch Dis Child. 2002, 86(4): Diel R, Rüsch-Gerdes S, Niemann S. Molecular epidemiology of tuberculosis among immigrants in Hamburg Germany. J Clin Microbiol 2004, 42(7): Breuss E, Helbling P, Altpeter E, Zellweger JP. Screening and treatment for latent tuberculosis infection among asylum seekers entering Switzerland. Swiss Med Wkly 2002, 132(15-16): Mangtani P,Jolley DJ, Watson JM, Rodrigues LC. Socioeconomic deprivation and notification rates for tuberculosis in London during BMJ 1995, 310(6985): Van de Brande P, Uyderbrouck M, Vermeire P, Demedts M. Tuberculosis in asylum seekers in Belgium. Eur Respir J 1997, 10(3): Copyright 2012 Σελίδα 343

15 ΠΙΝΑΚΕΣ Πίνακας 1. Μεταβολή του ποσοστού των κρουσμάτων με το χρόνο λόγω μετανάστευσης ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Lillebaek και συν, 1991:3,9% Ανεπάρκεια screening Επέκταση προγραμμάτων :9,5% Αναζωπύρωση LTB παρακολούθησης Σταδιακή μείωση σε σχέση με ΤΒ νόσος ομάδας πληθυσμού Εξειδικευμένη παρέμβαση διάρκεια παραμονής Λοίμωξη αποκτηθείσα μετά τη Συνδρομή στις αναπτυσσόμενες Υψηλό % μετάδοσης ΤΒ μετανάστευση χώρες Έγκαιρη διάγνωση & θεραπεία LTB Diel και συν, 2004 Στο Αμβούργο παρατηρείται το Αναζωπύρωση LTB Το ΕΣΥ να προσανατολιστεί υψηλότερο % ΤΒ Παράγοντες κινδύνου: στην πρόληψη διασποράς της 58% των μεταναστών ιστορικό επαφής με ασθενή με νόσου ανέπτυξαν νόσο στα πρώτα 3-5 ΤΒ,αλκοόλ, Ενημέρωση μεταναστών για την χρόνια ναρκωτικά, ανεργία, ασθένεια Υφίσταται μετάδοση στη χώρα παραμονής αιτούντες πολιτικό άσυλο Η χημειοπροφύλαξη να καλύπτει και τα ανθεκτικά στελέχη Διάστημα από εμφάνισης συμπτωμάτων έως διάγνωση: 5-6,5 εβδομάδες Επίπτωση ΤΒ Γερμανοί: 8/ Μετανάστες: 60/ Vos και συν. (2002) Υψηλά % ΤΒ Σταδιακή μείωση της επίπτωσης. Αναζωπύρωση LTB Λοίμωξη αποκτηθείσα μετά τη μετανάστευση Screening στην είσοδο: Rο θώρακος, Mantoux Αύξηση % ΤΒ σε μετανάστες Επισκέψεις στη χώρα καταγωγής από Σομαλία, Σουρινάμ, Αντίλλες Miret και συν. (2003) Αύξηση νέων κρουσμάτων σε Χωριστή ενδημία ΤΒ για Έγκαιρη διάγνωση μετανάστες Ισπανούς & μετανάστες Έγκαιρη έναρξη αντιφυματικής Μείωση κρουσμάτων ΤΒ σε Σημαντικός ο παράγοντας αγωγής Ισπανούς. θεραπεία λανθάνουσας ΤΒ Από το 1997 και μετά όλοι οι ασθενείς με ΤΒ διέθεταν δελτίο νόσου συχνότητα ΤΒ στους επίπτωσης ΤΒ στη χώρα Ro θώρακος Alcaide και συν. οικονομικούς προέλευσης (2004) μετανάστες απ ό,τι στους συχνότητα στην Αφρική τοπικούς πληθυσμούς μόλυνσης από ΜΤΒ κατά 5% / έτος Άντρες 61% αύξηση Copyright 2012 Σελίδα 344

16 Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 Mangtani και συν. Θετική συσχέτιση ΤΒ με τον Μελέτη παραγόντων (1995) συνωστισμό και την αναλογία Επέκταση προγραμμάτων μεταναστών πρόληψης : ΤΒ λόγω ανεργίας- μετανάστευσης από χώρες με επιπολασμό Για κάθε 1% μεταναστών υπάρχει ρυθμού εμφάνισης κατά 12% Van de Brande και ρυθμού εμφάνισης ΤΒ σε Οι αιτούντες άσυλο αποτελούν Υποχρεωτική η εξέταση όλων συν. (1997) 14,9 / ομάδα υψηλού κινδύνου των αιτούντων άσυλο 28% των ύποπτων κρουσμάτων Κυβερνητική υποστήριξη για θετικοί για ΤΒ προγράμματα ελέγχου ΤΒ Πίνακας 2. Παράγοντες που επηρεάζουν την εμφάνιση της νόσου στους μετανάστες Alcaide και συν. (2004) Αντίξοες συνθήκες ερχομού στη χώρα Mangtani και συν. (2002) Van de brande και συν. (1997) Pavlovic και συν. (1998) Μετανάστευση από χώρες με αυξημένο επιπολασμό Συνωστισμός Αδυναμία εντόπισης και παρακολούθησης των ύποπτων ατόμων που αναζήτησαν άσυλο Κοινωνική κατάσταση Copyright 2012 Σελίδα 345

17 Πίνακας 3. Επίπεδο συμμόρφωσης μεταναστών στην πρόληψη και στη θεραπεία ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Vos και συν. (2002) Μη ικανοποιητική (<50%) Breuss και συν. (2002) Μη ικανοποιητική (44%) Ηλικία Χαμηλό μορφωτικό και κοωνονικοοικονομικό επίπεδο Το τεστ να απευθύνεται σε ηλικιακές ομάδες όπου το όφελος πρόληψης είναι μεγαλύτερο (παιδιά και νέοι) Αlcaide και συν. (2004) Μη ικανοποιητική (<50%) Φτωχή συνεργασία των μεταναστών με τις υπηρεσίες υγείας Δυσκολία πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας Κινητικότητα μεταναστών Αβεβαιότητα εργασίας Χαμηλή αντίληψη για την υγεία τους Η α/α θώρακος πιο ευαίσθητο εργαλείο διαλογής για τους μετανάστες Van de Βrande και συν. Μη ικανοποιητική Αδυναμία για επανεξέταση εκείνων Καταγραφή κατοικίας και (1997) που αναζήτησαν άσυλο προορισμού των μεταναστών Πίνακας 4. Δεδομένα που αφορούν την επίπτωση της νόσου σε παιδιά ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΣΚΟΠΟΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Atkinson και συν. Προσδιορισμός και Μείωση των Μόλυνση από MTB σε Εφαρμογή καθολικών πολιτικών (2002) περιγραφή στοιχείων που περιπτώσεων συνδυασμό με HIV- εμβολιασμών για νεογνά με συνδέονται με αυξανόμενη παιδιατρικής TB από λοίμωξη διαφορετικά κριτήρια επιλογής επίπτωση της παιδιατρικής το και TB στο Λονδίνο αύξηση έως το 1998 Ευρείες συνεργασίες με τα κατά 130% προγράμματα δημόσιας υγείας, τις κοινοτικές οργανώσεις και σχεδιασμό φροντίδας Maltezou και Καταγραφή των Αύξηση TB την Aids Γρήγορη και αποτελεσματική συν. (2000) περιπτώσεων παιδιατρικής TB στην Αθήνα τελευταία 10ετία : Μετανάστευση από φτωχές οικονομικά χώρες αναγνώριση των πηγών μετάδοσης και εφαρμογή αποτελεσματικών 7,8/ Αύξηση της μικροβιακής περιβαλλοντικών μέτρων : αντοχής στην Ελλάδα 14/ Ανεργία Καθυστέρηση της διάγνωσης Copyright 2012 Σελίδα 346

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013

ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 ΚΡΟΥΣΜΑΤΑ ΤΥΦΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΤΟΥ/ΠΑΡΑΤΥΦΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΑ ΜΕ ΤΑΞΙΔΙ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΕΣ ΧΩΡΕΣ, ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2013 Κ. Μέλλου, Θ. Σιδερόγλου, Μ. Ποταμίτη-Κόμη, Θ. Γεωργακοπούλου, Χ. Χατζηχριστοδούλου Γραφείο Τροφιμογενών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ

Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΧΡΟΝΙΟ ΑΣΘΜΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΟΙΖΟΥ ΑΡΙΘΜΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης

Σχέση στεφανιαίας νόσου και άγχους - κατάθλιψης Τρίμηνη, ηλεκτρονική έκδοση του Τμήματος Νοσηλευτικής Α, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Αθήνας _ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ_ Πολυκανδριώτη Μαρία 1, Φούκα Γεωργία 2 1. Καθηγήτρια Εφαρμογών Νοσηλευτικής Α, ΤΕΙ Αθήνας 2.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η θέση ύπνου του βρέφους και η σχέση της με το Σύνδρομο του αιφνίδιου βρεφικού θανάτου. Χρυσάνθη Στυλιανού Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Ραφαέλα Χριστοδούλου Α.Φ.Τ.: 2010335637 Λεμεσός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία. Εφηβεία και χρήση αλκοόλ. Νάνσυ Σταματοπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Εφηβεία και χρήση αλκοόλ Νάνσυ Σταματοπούλου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Μιχαέλλα Σάββα Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετιζόμενα με το βρογχικό άσθμα στα παιδιά και στους έφηβους Κουρομπίνα Αλεξάνδρα Λεμεσός [2014] i ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου

Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φυματίωση Μέτρα προφύλαξης και ελέγχου Φώτης Βλαστός Διευθυντής ΕΣΥ Νοσοκομείο «Σωτηρία» Σήμερα, η τήρηση των κανόνων προστασίας έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω: της μεγάλης εισροής μεταναστών από περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Εβδομάδα 2/2013 (7-13 Ιανουαρίου 2013) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2012-2013 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΕ ΩΝ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΑΙΤΙΩΝ ΠΡΟΚΛΗΣΗΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΟΓΕΝΗ ΑΝΟΡΕΞΙΑ Γεωργία Χαραλάµπους Λεµεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων Καθηγητής: Δρ. Νίκος Μίτλεττον Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 2 ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ιωσηφίνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΒΗΤΗ ΚΥΗΣΗΣ Χρυστάλλα, Γεωργίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση

Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ REVIEW Διερευνώντας τις απόψεις ιατρών και νοσηλευτών σχετικά με την απόφαση μη εφαρμογής αναζωογόνησης (MEA) σε ασθενείς της ΜΕΘ. Μια συστηματική ανασκόπηση Καδδά Όλγα 1, Αργυρίου Γιώργος 2

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011

18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 18 η Διεθνής Διημερίδα Ηπατίτιδας Β & C Μέρος έκτο: Οι μελέτες του ΚΕΕΛΠΝΟ Επόμενα Βήματα και Προοπτικές 30-1-2011 Καθηγητής Γεώργιος N. Νταλέκος Δ/ντής Παθολογικής Κλινικής και Ερευνητικού Εργαστηρίου

Διαβάστε περισσότερα

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων

Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Η πρόληψη των κατακλίσεων σε βαριά πάσχοντες και η χρήση ειδικών στρωμάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των κατακλίσεων Ονοματεπώνυμο

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός

ΠΕΡΙΛΗΨΗ. Εισαγωγή. Σκοπός ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή Η παιδική παχυσαρκία έχει φτάσει σε επίπεδα επιδημίας στις μέρες μας. Μαστίζει παιδιά από μικρές ηλικίες μέχρι και σε εφήβους. Συντείνουν αρκετοί παράγοντες που ένα παιδί γίνεται παχύσαρκο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Κόπωση και ποιότητα ζωής ασθενών με καρκίνο Μαργαρίτα Μάου Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης. Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Σακχαρώδης Διαβήτης Είναι η πιο συχνή μεταβολική νόσος στον άνθρωπο. Γανωτάκης Εμμανουήλ Καθηγητής Παθολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης Number of people with diabetes by IDF Region, 2013 IDF Diabetes Atlas.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή εργασία Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΕ ΕΦΗΒΟΥΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΑΝΔΡΕΑΣ ΑΝΔΡΕΟΥ Φ.Τ:2008670839 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ

ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΙ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΑΙΦΝΙΔΙΟΥ ΒΡΕΦΙΚΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ Ονοματεπώνυμο: Λοϊζιά Ελένη Λεμεσός 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. Ονοματεπώνυμο:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και τρόποι αντιμετώπισης του Ονοματεπώνυμο φοιτήτριας: Ειρήνη Αδάμου Λεμεσός 2014 2 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ: Ο ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟΣ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΣΗΛΕΥΤΗ ΣΕ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΜΑΣΤΟΥ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Η ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΩΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΠΕΙΡΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ Παναγιώτου Νεοφύτα 2008969752 Επιβλέπων καθηγητής Δρ. Νίκος Μίτλεττον,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κα Παναγιώτα Ταμανά ΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΑΤΟΜΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΕΜΒΟΛΙΟ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης

Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΪΣΜΑΝΙΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της λεϊσμανίασης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή διατριβή Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΠΑΙΔΙΚΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Φιλίππου Άντρη Λευκωσία 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα -

Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα - Επιδημιολογία της φυματίωσης - διεθνώς και στην Ελλάδα - ΚΟΡΝΕΛΙΑ ΜΗΤΡΑΚΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ-ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ Φυματίωση λοιμώδης νόσος που οφείλεται στο μυκοβακτηρίδιο της φυματίωσης και μεταδίδεται αερογενώς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή Διατριβή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Διατριβή Η ΣΥΝΗΘΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΚΟΟΛ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ, ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΕΜΒΡΥΟ ΣΤΕΦΑΝΗ ΘΡΑΣΥΒΟΥΛΟΥ Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΓΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΑΣΕΙΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΠΙΚΤΗΤΗΣ ΑΝΟΣΟΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (AIDS) Αλέξης Δημήτρη Α.Φ.Τ: 20085675385 Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ

ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή Εργασία ΚΙΝ ΥΝΟΙ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΘΕΣΗΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΟΥ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΣΕ ΚΑΙΣΑΡΙΚΗ ΤΟΜΗ Παναγιώτα Κουρίδου Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ. Πτυχιακή εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Πτυχιακή εργασία ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΤΗ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ Έλλη Φωτίου 2010364426 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας ΕΝΟΤΗΤΑ IV: ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ Από τις ρυθμίσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές: η αναγκαία παρέμβαση στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας Κυριάκος Σουλιώτης

Διαβάστε περισσότερα

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ

Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Επιβλέπων καθηγητής: Δρ Βασίλειος Ραφτόπουλος ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΜΕΤΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΙΑΚΕΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΤΙΚΑ ΚΑΤΑΓΜΑΤΑ ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗΣ ΣΤΗΛΗΣ Από τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ»

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία «Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ» Πολίνα Πολυδώρου Λεμεσός 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. Λουκία Βασιλείου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΗ: ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ Λουκία Βασιλείου 2010646298 Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Δρ.

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ

Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΣΤΗΘΑΓΧΗ Νικόλας Χριστοδούλου Λευκωσία, 2012 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιφυµατικός εµβολιασµός.

Αντιφυµατικός εµβολιασµός. Αντιφυµατικός εµβολιασµός. ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ Γ.Ε.:Γ32/1878/2-11-07 Σας κοινοποιούµε την υπ αριθ. πρωτ. Υ1/Γ.Π./126769/19.10.07 εγκύκλιο του Υπουργείου Υγείας & Κοιν/κής Αλληλεγγύης, σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας

Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Διεπιζηημονική Φρονηίδα Υγείας(2015) Τόμος 7,Τεύχος 1, 8-18 ISSN 1791-9649 Το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας Κνξδώζε Α 1, Σαξίδε Μ 2, Σνπιηώηεο Κ 3 1 Ννζειεύηξηα ΤΔ, MSc, Γεληθό Ννζνθνκείν Κνξίλζνπ.

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ (ΜΗ ΤΥΦΟ-ΠΑΡΑΤΥΦΙΚΗ) ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2004-2013 (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Κύρια σημεία Η δηλούμενη επίπτωση της σαλμονέλλωσης στην Ελλάδα έχει μειωθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ

Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης. Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Εργαστηριακή Διάγνωση της HIV λοίμωξης Δρ. Μαρία Κοτσιανοπούλου Βιολόγος Υπεύθυνη Εργαστηριού Κέντρου Αναφοράς AIDS, ΕΣΔΥ Διάγνωση της HIV λοίμωξης Από το 1985 και μέχρι σήμερα η διαγνωστική διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών.

Σχήμα 1. Επιπολασμός HIV λοίμωξης ανά έτος σε άτομα ηλικίας > 15 ετών. Η ΧΡΗΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ESTIMATION AND PROJECTION PACKAGE (EPP) ΚΑΙ SPECTRUM ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΠΟΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΗΣ ΤΗΣ HIV ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Στην Ελλάδα, η επιτήρηση της HIV/AIDS λοίμωξης

Διαβάστε περισσότερα

Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012. Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012

Το Βήμα του Ασκληπιού 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012. Rostrum of Asclepius 11 th Volume, 3 rd Issue, July September 2012 11 ος Τόμος, 3 ο Τεύχος, Ιούλιος Σεπτέμβριος 2012 www.vima-asklipiou.gr Copyright 2012 Σελίδα 313 Περιεχόμενα Contents Άρθρο Σύνταξης Editorial Η έννοια της αξιοπρέπειας: Μια σταθερή αλλά ξεχασμένη αξία

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ H ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΟΠΙΡΑΜΑΤΗΣ ΣΤΙΣ ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΗΜΙΚΡΑΝΙΕΣ Σταύρος Έλληνας Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΝΕΑΝΙΚΗ ΙΔΙΟΠΑΘΗ ΑΡΘΡΙΤΙΔΑ Όνομα Φοιτήτριας: Μαρία Θωμά Αριθμός φοιτητικής ταυτότητας:2010221455

Διαβάστε περισσότερα

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β

Πρόταση: καινούργιος ευρωπαϊκός ορισμός κρούσματος για ηπατίτιδα Β ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ Αλλαγή του ορισμού κρούσματος της Ηπατίτιδας Β και C Δήλωση των περιστατικών χρόνιας ηπατίτιδας Το ECDC προτείνει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ. Λεμεσός ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΟ ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΚΑΙ Η ΒΛΑΠΤΙΚΗ ΕΠΙΔΡΑ ΑΣΗ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΝΕΟΓΝΟΥ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Ονοματεπώνυμο Αγγελική Παπαπαύλου Αριθμός Φοιτητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΠΝΙΣΤΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΗ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΙΣΜΑΤΟΣ ΣΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ Ονοματεπώνυμο Φοιτήτριας: Χριστοφόρου Έλενα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ

ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΟ ΛΑΘΟΣ ΣΤΙΣ ΜΕΤΑ-ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ Δημοσθένης Β. Παναγιωτάκος Καθηγητής Βιοστατιστικής Επιδημιολογίας ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ & ΑΓΩΓΗΣ Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών

Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες αναλυτικής επιδημιολογίας στηδιερεύνησηεπιδημιών Μελέτες ασθενών-μαρτύρων (case-control studies) Πρόγραμμα εκπαίδευσης στην επιδημιολογική επιτήρηση και διερεύνηση επιδημιών ΕΣΔΥ ΚΕΕΛΠΝΟ, 2010

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΣΤΕΦΑΝΙΑ Λεμεσός 2012 i ii ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου

Συνολικό οικονομικό κόστος της καρδιαγγειακής νόσου Εκτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης που συνδέεται με την καρδιαγγειακή νόσο στο παρόν και στο μέλλον Η καρδιαγγειακή νόσος (ΚΑΝ) αποτελεί ένα σημαντικό παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Στην Ευρώπη, ευθύνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ

ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ 27 ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ελληνικής Εταιρείας Κοινωνικής Παιδιατρικής και Προαγωγής Υγείας ΕΠΟΧΗ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΕΜΦΑΝΙΣΗΣ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ Κοντογεώργη Ευαγγελία, Θωμοπουλος Θωμάς, Πετρίδου

Διαβάστε περισσότερα

Tuberculosis Greek [PAGE 1] NHS. Φυµατίωση. Φυµατίωση ασθένεια, θεραπεία και πρόληψη. Εµβολιασµός Ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατέψετε της υγεία σας

Tuberculosis Greek [PAGE 1] NHS. Φυµατίωση. Φυµατίωση ασθένεια, θεραπεία και πρόληψη. Εµβολιασµός Ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατέψετε της υγεία σας Tuberculosis Greek [PAGE 1] NHS Φυµατίωση Φυµατίωση ασθένεια, θεραπεία και πρόληψη Εµβολιασµός Ο ασφαλέστερος τρόπος να προστατέψετε της υγεία σας [PAGE 2 - TUBERCULOSIS] ΦΥΜΑΤΙΩΣΗ Η φυµατίωση είναι µια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ

ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ ΠΡΟΓΝΩΣΤΙΚA ΣΥΣTHΜΑΤΑ Ιωάννα Τζουλάκη Κώστας Τσιλίδης Ιωαννίδης: κεφάλαιο 2 Guyatt: κεφάλαιο 18 ΕΠΙςΤΗΜΟΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Επιστήμη (θεωρία) Πράξη (φροντίδα υγείας) Γνωστικό μέρος Αιτιό-γνωση Διά-γνωση Πρό-γνωση

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Άσθμα. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Άσθμα Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία "Η ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ" Ειρήνη Σωτηρίου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΜΕ ΔΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ 1 ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΑΝΤΛΙΕΣ ΣΥΝΕΧΟΥΣ ΕΚΧΥΣΗΣ ΙΝΣΟΥΛΙΝΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/2015 (30 Νοεμβρίου 06 Δεκεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 49/215 (3 Νοεμβρίου 6 ) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 215-216 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα 4/215

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 14/2015 (30 Μαρτίου 05 Απριλίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης

Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης Επιδημία λοίμωξης από κολοβακτηρίδιο που παράγει Shigaτοξίνη (STEC), Γερμανία, Μάϊος 2011 1. Εισαγωγή Ο όρος «κολοβακτηρίδια που παράγουν Shiga-τοξίνη (STEC)», χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ομάδα

Διαβάστε περισσότερα

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης

24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού. 03-04-2008: Ιατρικό Τμήμα Σχολή Επιστημών Υγείας Πανεπιστημίου Κρήτης ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Δρ. Ρουμπελάκη Μαρία roumb@staff.teicrete.gr Βασικό πτυχίο 24-10-1985: Νοσηλευτική, Σχολή Επιστημών Υγείας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Διδακτορικό 03-04-2008:

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Καφετζόπουλος

Ευάγγελος Καφετζόπουλος Ευάγγελος Καφετζόπουλος Η λοίμωξη HVCστον παγκόσμιο χάρτη Οι χρήση ενδοφλέβιων ναρκωτικών αποτελεί παγκοσμίως την κύρια αιτία της HCV λοίμωξης Ηπατίτιδα C: Ασθένεια των περιθωριοποιημένων; Πηγή: Ward JW,

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία»

«Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» «Ο ρόλος της εκπαίδευσης ενηλίκων στη σύγχρονη κοινωνία» Σίμου Δανάη Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Συνεχιζόμενη Εκπαίδευση και Δια Βίου Μάθηση danai.simou@st.ouc.ac.cy Περίληψη: Στη σημερινή κοινωνία παρατηρούνται

Διαβάστε περισσότερα

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review

Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Shellfish-borne Viral Outbreaks: A Systematic Review Μπέλλου Μαρία, Βανταράκης Γεώργιος, Κόκκινος Πέτρος, Βανταράκης Απόστολος 1 Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας, Εργαστήριο Υγιεινής, Τμήμα Ιατρικής,

Διαβάστε περισσότερα

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006

Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ. Ροβίθης Μ. 2006 Επιδημιολογία 3 ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΜΕΛΕΤΩΝ Ροβίθης Μ. 2006 1 Τα στάδια της επιδημιολογικής έρευνας ταξινομούνται με μια λογική σειρά στην οποία κάθε φάση εξαρτάται από την προηγούμενη. Μια εκτεταμένη λίστα είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Επιστήμη και Τεχνολογία Τροφίμων και Διατροφή του Ανθρώπου» Κατεύθυνση: «Διατροφή, Δημόσια

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 44/2015 (26 Οκτωβρίου 01 Νοεμβρίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2015-2016 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ :

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ : ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΠΙΣΤΗΜΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ» ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ: ΧΗΜΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση Διεθνείς Συμβάσεις Πρότυπα εργασίας Βάσεις δεδομένων Εκδόσεις Διεθνής Σύμβαση 155 που αφορά στην Υγεία και την Ασφάλεια στους χώρους εργασίας (τέθηκε σε ισχύ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ ΚΙΝΗΤΟΥ ΤΗΛΕΦΩΝΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΟΓΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΣ 2012 1 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων

- Η επαφή με αγροτικά ζώα (65%) και η κατανάλωση μη σωστά παρασκευασμένων Τµήµα Επιδηµιολογικής Επιτήρησης και Παρέµβασης ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΒΡΟΥΚΕΛΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗΣ ΔΗΛΩΣΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ) Περίληψη Η δηλούμενη επίπτωση της βρουκέλλωσης στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Ειρήνη Γερογιάννη Πνευμονολόγος Επιμελήτρια Α Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Ειρήνη Γερογιάννη Πνευμονολόγος Επιμελήτρια Α Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Ειρήνη Γερογιάννη Πνευμονολόγος Επιμελήτρια Α Πνευμονολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Πολυάριθμοι Ευρωπαϊκοί και Αιγύπτιοι σκελετοί, φυματιώδεις αλλοιώσεις σε μούμιες Αιγυπτιακά νεκροταφεία

Διαβάστε περισσότερα

Ταξιδιώτες που επισκέπτονται φίλους και συγγενείς: Visiting Friends and Relatives (VFRs)

Ταξιδιώτες που επισκέπτονται φίλους και συγγενείς: Visiting Friends and Relatives (VFRs) Ταξιδιώτες που επισκέπτονται φίλους και συγγενείς: Visiting Friends and Relatives (VFRs) Σπηλιώτη Αθηνα Παιδίατρος-Υγιεινολόγος Ως VFRs ορίζονται οι ταξιδιώτες οι οποίοι είναι μετανάστες εθνικά και φυλετικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΟΥ ΓΝΩΣΕΩΝ ΤΩΝ ΝΟΣΗΛΕΥΤΩΝ ΣΕ ΜΟΝΑΔΕΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά

H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ 2008, 47(3):367 373 H επίδραση της γονικής παρουσίας και του παιχνιδιού σε επώδυνες διαδικασίες στα παιδιά Ανθή Χρυσοστόμου Νοσηλεύτρια ΠΕ, ΜSc, Kέντρο Ελέγχου και Πρόληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ

ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ ΣΚΟΛΙΩΣΗ ΚΑΙ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ ΚΑΡΔΙΟΠΑΘΕΙΕΣ 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2010 ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΜΑΡΙΑ Θ. ΠΑΠΑΦΥΛΑΚΤΟΥ ΩΝΑΣΕΙΟ ΚΑΡΔΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σκελετικές ανωμαλίες παρατηρούνται συχνά σε ασθενείς με συγγενή καρδιοπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Παρεμβάσεων σε Χώρους Παροχής Υγείας. Γραφείο Ταξιδιωτικής Ιατρικής. Ελονοσία και ταξίδι

Τμήμα Παρεμβάσεων σε Χώρους Παροχής Υγείας. Γραφείο Ταξιδιωτικής Ιατρικής. Ελονοσία και ταξίδι Ελονοσία και ταξίδι 1 Η ελονοσία είναι η πιο σοβαρή παρασιτική λοίμωξη και σημαντικό αίτιο θανάτου παγκόσμια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, 300-500 εκατομμύρια άτομα προσβάλλονται

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ι. Ντότης- Ημερίδα Α Παιδιατρικής Κλινικής Α.Π.Θ 2013 Η ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΕ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Ιωάννης Ντότης Παιδίατρος Εντατικολόγος Επιμελητής Α Π/Δ Κλινική Ι. Ντότης- Ημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού

Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Ανιχνευτικές εξετάσεις (screening) στη φροντίδα του παιδιού Μάιος 2007 Τ. Παναγιωτόπουλος Τομέας υγείας του παιδιού Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας «Όλα τα προγράμματα screening προκαλούν βλάβη, ορισμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΜΑΣΤΕΚΤΟΜΗ Ονοματεπώνυμο : Φάραχ Βαλεντίνα Αρ. Φοιτητικής Ταυτότητας : 2008899422 ΚΥΠΡΟΣ- ΛΕΥΚΩΣΙΑ 2012

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΠΩΣ Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΦΡΟΥΤΩΝ ΚΑΙ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ Όνομα φοιτήτριας ΚΑΛΑΠΟΔΑ ΜΑΡΚΕΛΛΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΣΕ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΥΣ ΜΕ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ Θεοφάνης Παύλου Αρ. Φοιτ. Ταυτότητας: 2010207299 Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 41/2015 (05 11 Οκτωβρίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2015-2016 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία

ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ. Πηπρηαθή εξγαζία ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ ΚΤΠΡΟΤ ΥΟΛΗ ΔΠΙΣΗΜΧΝ ΤΓΔΙΑ ΣΜΗΜΑ ΝΟΗΛΔΤΣΙΚΗ Πηπρηαθή εξγαζία ΣΟ ΑΓΥΟ ΠΟΤ ΒΙΧΝΟΤΝ ΓΟΝΔΙ ΣΗΝ ΦΡΟΝΣΙΓΑ ΑΤΣΙΣΙΚΟΤ ΠΑΙΓΙΟΤ 2-18 ΔΣΧΝ Φξεηδεξίθε Νενθιένπο Λεκεζόο, 2014 ΣΔΥΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΔΠΙΣΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΡΩΤΑΡΧΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΔΙΣΚΟΚΗΛΗ ΜΕ ΤΗΝ 1 ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. Θ. "Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ", 2 Α' ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ - Γ. Ν. ΚΑΒΑΛΑΣ, 3ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΗ ΝΕΥΡΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ, ΔΠΘ, Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας

Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Παρουσίαση έκδοσης Yearbook 2014-2015 The Power of Collaboration Τρίτη 7 Ιουλίου Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης Προάσπιση της Δημόσιας Υγείας Αθηνά Λινού, MD, MPH, PhD Καθηγήτρια, Διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής,

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας

Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Περιγραφική και ημιπειραματική έρευνα Ευάγγελος Ευαγγέλου, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιωάννα Τζουλάκη, Λεκτορας επιδημιολογίας Ιεράρχηση των αποδείξεων στην ιατρική έρευνα Σποραδικές παρατηρήσεις Σειρά παρατηρήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΡΟΧΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΣΕ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Αποτελέσματα από την παρέμβαση των Γιατρών Χωρίς Σύνορα στα κέντρα κράτησης μεταναστών ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ - ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 www.msf.gr Εισαγωγή Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΘ ΣΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ Ε. Παρασκάκης Επικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης Ορισμός Το άσθμα είναι μία χρόνια φλεγμονώδης

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. (Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης)

ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ. (Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης) ΚΕΝΤΡΟ ΕΛΕΓΧΟΥ & ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ (ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.) ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ (Τμήμα Επιδημιολογικής Επιτήρησης και Παρέμβασης) ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ ΦΥΜΑΤΙΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, 2004-2010 Η

Διαβάστε περισσότερα

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015)

Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Εβδομαδιαία Έκθεση Επιδημιολογικής Επιτήρησης της Γρίπης Eβδομάδα 11/2015 (09 15 Μαρτίου 2015) Η επιτήρηση της γρίπης για την περίοδο 2014-2015 σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα ξεκίνησε την εβδομάδα

Διαβάστε περισσότερα