Ηκριτική ανάλυση και η επεξεργασία των κειμένων απέδειξε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Ηκριτική ανάλυση και η επεξεργασία των κειμένων απέδειξε"

Transcript

1 Άγιες θεραπεύτριες στο Bυζάντιο Kοινωνικό φύλο και θεραπεία Το παράδειγμα της Ειρήνης Χρυσοβαλάντου στα αγιολογικά κείμενα 1 Ιωάννης Κολάκης Θεολόγος Κοινωνικός Ανθρωπολόγος Ιστορικός Η παρούσα δημοσίευση αφορά επεξεργασία παλαιότερης μελέτης με θέμα «Η βυζαντινή γυναίκα μέσα από τα αγιολογικά κείμενα και το Ποινικό Δίκαιο της Oρθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας». 2 Στην μελέτη εκείνη, μέσα από την κριτική και την ανάλυση των κειμένων, που αφορούσαν τους βίους των αγίων γυναικών Γοργίας (374), Δομνίνας (388), Πελάγιας (662), Ελισάβετ (465), Αθανασίας Αιγίνης (784) και Ειρήνης Χρυσοβαλάντου (872), προσπάθησα να ανιχνεύσω το κοινωνικό φύλο στο Βυζάντιο, όπως αυτό περιγράφεται στα κείμενα αυτά και να δω πώς αυτό οριοθετείται κατά την συμβολική ερμηνεία του μύθου της Πτώσης και του μύθου της Ανάστασης, οι οποίοι διέπουν το αξιακό σύστημα της βυζαντινής κοινωνίας, συγχρονικά με τα ιστορικά γεγονότα που διέπουν κάθε διήγηση και την θεσμοθέτηση των κοινωνικών ρόλων στο Ποινικό Δίκαιο της Oρθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας. Ηκριτική ανάλυση και η επεξεργασία των κειμένων απέδειξε την ερμηνεία του μύθου ανάλογα με τα γεγονότα και την εποχή, σε συνάρτηση με την βιωματική εμπειρία των ανώνυμων ή επώνυμων συγγραφέων των κειμένων, και σε αμφίδρομη σχέση με το ιδεολογικό-θεολογικό πλαίσιο (π.χ. δόγματα, αιρέσεις). Αν και στις περισσότερες διηγήσεις συστατικό στοιχείο του κοινωνικού φύλου προβάλλει η ενοχή της γυναίκας στο κοινωνικό και φυσικό γίγνεσθαι, λόγω του «φύσει» τρεπτού του φύλου της, καθιερωμένου από τον μύθο της Πτώσης, στην αμέσως μετά (και κατά) την Εικονομαχία περίοδο, συστατικό στοιχείο του κοινωνικού φύλου προβάλλει η ενοχή του άνδρα λόγω της «φύσει» ορμής του και η απενοχοποίηση της γυναίκας, η οποία στην ουτοπική «μοναχική» της διάσταση ταυτίζεται με το θεομητορικόαγγελικό πρότυπο. Στην συνέχεια θα προσπαθήσω, αναλύοντας τον βίο της αγίας Ειρήνης Χρυσοβαλάντου, να δείξω πώς πραγματοποιείται αυτή η μετάθεση μετά το τέλος της Β Εικονομαχικής Περιόδου ( ). Στην αγιολογική αυτή διήγηση, η γυναίκα αντί για ένοχη περιγράφεται ως θεραπεύτρια του κοινωνικού κακού και ως θεραπεύτρια των ψυχών που ευθύνονται γι αυτό. Η σωματική ασθένεια και η θεραπεία της όχι μόνο δεν απασχολούν τον συγγραφέα του κειμένου, αλλά εννοιολογούνται διαφορετικά. Χρονολόγηση γεγονότα O βίος της Ειρήνης Χρυσοβαλάντου είναι μια συγχρονική ιστοριογραφία με αγιολογική επένδυση. Τα γεγονότα, που περιγράφονται ή υπονοούνται, δεν απέχουν από την πραγματικότητα. Το αγιολογικό κείμενο αρχίζει με την ανάληψη της εξουσίας του Βυζαντίου από την Θεοδώρα, ως επιτρόπου του ανήλικου τριετούς γιου της Μιχαήλ Γ, μετά τον θάνατο του εικονομάχου συζύγου της αυτοκράτορα Θεοφίλου ( ). Η σύγκρισή της με την αυτοκράτειρα Ειρήνη την Αθηναία ( ) αφορά την όμοια πολιτική τους στην αναστήλωση των εικόνων. 3 Με την Σύνοδο Κωνσταντινουπόλεως (843) γίνεται η οριστική αναστήλωση των εικόνων, καθαιρείται ο εικονομάχος πατριάρχης Ιωάννης ο Γραμματικός ( ) και αναλαμβάνει ο Μεθόδιος ο Oμολογητής ( ). 4 Με την ενηλικίωσή του το 858 ο Μιχαήλ γίνεται αυτοκράτορας, με σύμβουλο τον θείο του καίσαρα Βάρδα και επιδιώκεται η συζυγική του αποκατάσταση. Η Ειρήνη θα υπάρξει υποψήφια μνηστή του Μιχαήλ και η αδελφή της θα παντρευτεί τον θείο του Βάρδα. 5 Στο κείμενο μνημονεύονται ο σκληρός χαρακτήρας του Βάρδα και η ροπή του Μιχαήλ στην μέθη και στις απολαύσεις. 6 Η συμφωνία του συγγραφέα του κειμένου με τους ζηλωτές μοναχούς είναι φανερή και επιβεβαιώνεται στην μνεία του Ιγνατίου πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως ( , ), ο οποίος ήταν γιος του αυτοκράτορα Μιχαήλ Α Ραγγαβέ ( ) και μοναχός. 7 Εν τούτοις στην αναφορά του «συκοφαντούμενου ιλλουστρίου» υπονοείται ο Φώτιος (πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως , ), ο οποίος είχε το αξίωμα του πρωτασηκρήτου και ήταν καθηγητής στην σχολή της Μαγναύρας πριν γίνει πατριάρχης. 8 O Ιγνάτιος έγινε πατριάρχης το 847, όταν πέθανε ο Μεθόδιος και καθαιρέθηκε το 858, κυρίως επειδή κατηγόρησε τον Βάρδα για τις σχέσεις του με την νύφη του Ευδοξία και αρνήθηκε να τον κοινωνήσει στον ναό της Αγίας Σοφίας αλλά και επειδή προστάτεψε τον μοναχό Γήβωνα από το Δυρράχιο, ο οποίος 34 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

2 έλεγε ότι ήταν γιος της αυτοκράτειρας Θεοδώρας. Επίσης αρνήθηκε να χρίσει μοναχές την Θεοδώρα και τις κόρες της μετά την ανάληψη της βασιλείας από τον Μιχαήλ το O Φώτιος, ο οποίος διαδέχτηκε τον Ιγνάτιο το 858, δεν ήταν αρεστός στους ζηλωτές. Κατηγορείται από αυτούς σαν «ληστής και μοιχεπιβάτης», επειδή κατέλαβε την θέση του Ιγνατίου, μετά τον εξαναγκασμό του τελευταίου σε παραίτηση από τον Βάρδα «βία και άκων και ελκυσθείς», όπως λέει ο ίδιος. 10 Στην συνέχεια, ο Φώτιος εκθρονίστηκε το 867 από τον Βασίλειο Α τον Μακεδόνα ( ), αντικαταστάθηκε από τον Ιγνάτιο και εξορίστηκε στην Μονή της Σκέπης στον Βόσπορο. O Βασίλειος το 872 αίρει την εξορία του Φωτίου, ο οποίος επανέρχεται στην Κωνσταντινούπολη (όχι όμως ως πατριάρχης), γίνεται σύμβουλός του στα εκκλησιαστικά θέματα, συμφιλιώνεται με τον πατριάρχη Ιγνάτιο, τον βοηθά στο έργο του και μετά τον θάνατό του, το 877, τον διαδέχεται στον πατριαρχικό θρόνο Κωνσταντινουπόλεως. 11 Το κείμενο που εξετάζουμε πρέπει να γράφεται την περίοδο αυτή, μετά την επάνοδο του Φωτίου και πριν από την δεύτερη πατριαρχία του, όπως φαίνεται από την επαγωγική χρονολογική διάρθρωση των γεγονότων της διήγησης. Η διάσωση και η απελευθέρωση του «ιλλουστρίου» Φωτίου συμβαίνει μετά τον θάνατο του Βάρδα, όταν αυτοκράτορας ήταν ο Βασίλειος και πατριάρχης ο Ιγνάτιος ( ). 12 Η αναφορά του κειμένου σε γυναίκα και παιδιά του Φωτίου δεν ακυρώνει την υπόθεση, μιας και γνωρίζομε ότι τόσο ο Φώτιος όσο και ο Γρηγόριος Νύσσης ήταν έγγαμοι επίσκοποι. 13 Η συγγένεια του Φωτίου με την Ειρήνη αναφέρεται στην πνευματική συγγένεια, λόγω του ιερατικού σχήματος αμφοτέρων. Η συγγένεια αυτή επιτρέπει να είναι ένας αξιωματούχος «ιλλούστριος» ομοτράπεζος της μοναχής Ειρήνης σε αντίθεση με τον υψηλότατο αξιωματούχο «βασιλέα» H αυτοκράτειρα Θεοδώρα, που ανακηρύχθηκε αγία λόγω του σημαντικού ρόλου της στην αναστήλωση των εικόνων. Eικόνα του Eμμανουήλ Tζάνε, APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ. 103 Kοινωνικό φύλο Το αγιολογικό κείμενο με τον βίο της μοναχής Ειρήνης, πρώην μνηστής του αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ, προβάλλει τις περί κοινωνικού φύλου αντιλήψεις των ζηλωτών-εικονολατρών, οι οποίες επικράτησαν στην μετά την Εικονομαχία περίοδο, μέσα από την αφήγηση πραγματικών γεγονότων με μυθική-συμβολική επένδυση. Oι αντιλήψεις αυτές, αφενός προβάλλονται στο παράδειγμα των περιφερικών αυτοκρατειρών Ειρήνης της Αθηναίας ( ) και Θεοδώρας ( ) και στο παράδειγμα της μοναχής Ειρήνης και αφετέρου στο παράδειγμα των κοσμικών και κληρικών αξιωματούχων ανδρών, αυτοκράτορα Βασιλείου, «ιλλουστρίου» (πατριάρχου) Φωτίου και πατριάρχου (μοναχού) Ιγνατίου, αντιδιαστέλλονται δε πλήρως με το παράδειγμα των εικονομάχων αυτοκρατόρων και των διαδόχων τους αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ και του θείου του καίσαρα Βάρδα. Τα αντιθετικά επίσης παραδείγματα τυπικών χαρακτήρων της καθημερινότητας, όπως του στρατιώτη, του ευνούχου, του ναυτικού, του αμπελουργού κ.λπ. συμπληρώνουν την διήγηση. Από την διήγηση προκύπτει ότι οι περιφερικές γυναίκες με αξιώματα δρουν ως θεσμικοί παράγοντες ανόρθωσης συμβόλων εν προκειμένω των εικόνων και έτσι συμβάλλουν στην νομική κατοχύρωση του κοινωνικού status των ζηλωτών, το οποίο προβάλλει τις διαμεσολαβούμενες ανιδιοτελείς αγαπητικές σχέσεις μεταξύ ιερού και κοσμικού, κτιστού και ακτίστου, εμψύχων και αψύχων, αρχόντων και αρχομένων, ανδρών και γυναικών, ως συνεκτικού στοιχείου της κοινωνίας. 15 Oι μοναχές μαζί με τους μοναχούς γίνονται στην συνέχεια οι καθιερωτές και θεματοφύλακες των διαμεσολαβούμενων αυτών σχέσεων, μέσω του προσωπικού τους παραδείγματος, όπως εκείνου της μοναχής Ειρήνης και του πατριάρχη (πρώην μοναχού) Ιγνατίου. Αυτό το προσωπικό παράδειγμα, το οποίο στην διήγηση επενδύεται μυθικά και συμβολικά και προβάλλεται ουτοπικά και δυναμικά, ενώ καθιερώνει τις σχέσεις που προαναφέραμε, ακυρώνει παράλληλα εκείνες που προηγήθηκαν και είχαν ως βάση την ιδιοτελή, δικαιική και αξιολογική θεώρηση των κοινωνικών ρόλων, την ιεραρχική δηλαδή βάση του συστήματος των εικονομάχων. 35

3 Έτσι οι γυναίκες, ως μοναχές, προσομοιούμενες με τους άνδρες μοναχούς γίνονται οι θεραπεύτριες του κοινωνικού κακού και της ανθρώπινης εκτροπής κατ αναλογία του θεομητορικού προτύπου, το οποίο διά του Ιησού έγινε ο θεραπευτικός παράγοντας του προπατορικού αμαρτήματος. Σε αντίθεση με τους μοναχούς, οι άνδρες μη μοναχοί, έστω και αν υπήρξαν κληρικοί ή αυλικοί αξιωματούχοι, όπως π.χ. ο «ιλλούστριος» πρώην πατριάρχης Φώτιος, είναι δυνατόν να στραφούν στον ορθό δρόμο μόνο μέσω της δράσης των μοναχών, εν προκειμένω της Ειρήνης Χρυσοβαλάντου. 16 Στην ίδια θεραπευτική αγωγή υποβάλλεται και ο ανώτατος άρχων, ο αυτοκράτορας Βασίλειος Α. 17 Oι εικονομάχοι αυτοκράτορες και ο διάδοχός τους Μιχαήλ με τον θείο του καίσαρα Βάρδα είναι παραδείγματα προς αποφυγή, διότι εμμένοντες στις ιδιοτελείς «παράνομες και αθέμιτες πράξεις τους», όχι μόνο δεν επιδέχονται θεραπείας, αλλά προκαλούν την θεία οργή και την ανθρώπινη τιμωρία. 18 Σε επίπεδο αξιακού συστήματος τα ιστορικά και κοσμολογικά γεγονότα της περιόδου που προηγήθηκε, όπως οι πόλεμοι με τους Άραβες, οι σεισμοί και τα ηφαίστεια, οι επιδημίες και η πείνα 19 επιβάλλουν αναθεωρήσεις των κοινωνικών ρόλων και επανερμηνεία του μύθου της Πτώσης. Oι εικονομάχοι, οι οποίοι στην πλειονότητά τους αποτελούνται από τον στρατό εκστρατείας με επικεφαλής τον αυτοκράτορα, θεωρούν ενόχους για το κοινό κακό τους μοναχούς και τις γυναίκες που τους ακολουθούν, ως σφάλλοντες κατά την πίστη. 20 Σφάλμα πίστεως δε είναι η προσκύνηση των εικόνων. Oι επικρατήσαντες μετά την Eικονομαχία ζηλωτές θεωρούν αντίθετα ενόχους για το κοινό κακό τους κοσμικούς άρχοντες, με πρώτο και καλύτερο τον αυτοκράτορα και τον στρατό, που τον ακολουθεί. 21 Και στις δύο περιπτώσεις βάση καθορισμού των κοινωνικών ρόλων αποτελεί ο μύθος της Πτώσης και οι «φύσει» ιδιότητες του βιολογικού φύλου. Στην πρώτη περίπτωση ισχύει η κλασική θεώρηση για το «φύσει τρεπτό και ασταθές» της γυναίκας, 22 ενώ στην δεύτερη περίπτωση επανερμηνεύεται ο μύθος και προβάλλει η «φύσει ορμή» του άνδρα. 23 Διαμεσολαβούμενο στοιχείο και στις δύο ερμηνείες του κοινωνικού φύλου είναι οι γαμικές σχέσεις. Αναλόγως, στην πρώτη περίπτωση οι γαμικές σχέσεις, σε αντίθεση με τον μοναχισμό που διώκεται, όχι μόνο συνιστώνται, αλλά και επιβάλλονται, ως ανάγκη ενίσχυσης του στρατεύματος μέσω των γεννήσεων. Έτσι δρουν θεραπευτικά στην κοινωνική απειλή, όπως αυτή εκφράζεται με τις εκστρατείες των Αράβων, την επιδημία πανώλης, τους σεισμούς κ.λπ. 24 Στην δεύτερη περίπτωση οι γαμικές σχέσεις και κυρίως όταν εκτρέπονται των νόμιμων προδιαγραφών, όπως διά της μοιχείας, παλλακείας και πορνείας (π.χ. η παράνομη ερωτική δραστηριότητα Μιχαήλ και Βάρδα), είναι καταδικαστέες και υπεύθυνες για το κοινωνικό κακό, την δυστυχία, την φτώχεια κ.λπ. 25 Ως ιδανικός βίος προβάλλει ο μοναχισμός. Σε επίπεδο συμβολικής σκιαγράφησης του κοινωνικού φύλου αντιδιαστέλλεται «ο μαύρος άσχημος άντρας», ο οποίος 2. O Χριστός, ως Νέος Αδάμ, ανασηκώνει δίκην ζυγού την πεπτωκυία γυναίκα «ελαφρά», «τρεπτή» Εύα-Παναγιά, σε αντίθεση με τον γέροντα «βαρύ», «σταθερό» Παλαιό Αδάμ. Tοιχογραφία, αρχές 14ου αι. Kωνσταντινούπολη, Mονή της Xώρας (παρεκκλήσιο). 36 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

4 ταυτίζεται με τον διάβολο, με το «μαύρο χρώμα του ενδύματος» των μοναχών, οι οποίοι κατ επέκταση και σε αντίθεση ταυτίζονται με τους «φωτόμορφους, λευκοφορεμένους, ωραίους» αγγέλους, την «αστραποβολούσα πανάμωμη Μητέρα του Κυρίου» και τους «λαμπρούς θεραπευτές» Αγίους. 26 Η συμβολική αντιπαράθεση του καλού με το κακό, του θεϊκού-αγγελικού με το διαβολικό καταγράφεται στις εξής αντιθέσεις: του «καλού ποιμένος» με τον «μισόκαλο κυνηγό», 27 του «ποιμνίου» με την «αγέλη», 28 του «πρόβατου, αμνού ή αμνάδας» με τον «λύκο, χοίρο, λιοντάρι, ποντικό», 29 των «παρελαυνόντων» αγγέλων, με την «φάλαγγα δαιμόνων», 30 της «πολυάνθρωπης πομπής» του λαού με το «μεγάλο σύνταγμα ιππέων και πεζών» 31 του αυτοκράτορα, του «θεραπευτού» μοναχού με τον «μάγο». 32 Όσον αφορά τις αρετές, που προκρίνονται, ως στοιχεία υγιούς προσωπικότητας και υγιούς κοινωνίας αντιπαρατίθενται: η αγάπη με το μίσος, 33 η σεμνότητα με την υπεροψία, 34 η ταπείνωση με την κενοδοξία, 35 η σύνεση με την ανοησία, 36 η μετριοφροσύνη με την αφροσύνη, 37 η αυτάρκεια με την πλεονεξία, 38 η απλότητα με την πολυτέλεια, 39 η φτώχεια με τον πλούτο, 40 η ελεημοσύνη με την ιδιοτέλεια, 41 η εγκράτεια και η παρθενία με την ηδυπάθεια, 42 η πραότητα με τον φθόνο, 43 οι ανιδιοτελείς μοναχικές σχέσεις με τις ιδιοτελείς κοσμικές σχέσεις και η ουτοπική υπεροχή του ιερού έναντι του κοσμικού. 44 Αυτή η υπεροχή του ιερού καθιερώνει την μοναχή γυναίκα θεραπεύτρια 45 του κοινωνικού κακού και της ανθρώπινης εκτροπής, που την προϋποθέτει, με ευθύνη του άνδρα. 46 Ως εκτροπή δε λαμβάνεται κάθε παρέκκλιση από τον αξιακό πίνακα, που αναφέραμε, με κυρίαρχη εκείνη των γαμικών σχέσεων, «το γλυκό δέλεαρ της ηδονής, τις εκτροπές στη συνουσία». 47 Η εκτροπή αυτή εκλαμβάνεται ως δαιμονική ενέργεια και ψυχική ασθένεια. Επέκτασή της είναι το κοινωνικό κακό, όπως εκφράζεται διά των «αρπαγών και των σκοτωμών», της φτώχειας. Θεραπεία του, η ειρήνη, η ισότητα, οι ανιδιοτελείς, αγαπητικές, «ένθεες» σχέσεις. 48 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ Άγγελος που μοιάζει έντονα με γυναίκα, κοινωνικό πρότυπο της εποχής. Tοιχογραφία, αρχές 14ου αι. Kωνσταντινούπολη, Mονή της Xώρας (παρεκκλήσιο). Θεραπεία: Σωματική ή ψυχική; Από την ανάγνωση του αγιολογικού κειμένου προκύπτει ότι η σωματική ασθένεια αξιολογείται θετικά, ενώ η σωματική υγεία αρνητικά. «Σ ολάκερη την ζωή σας να μην έχετε πλήρη σωματική υγεία. Γιατί ξέρω, το ξέρω πολύ καλά, ότι από την σωματική ασθένεια πηγάζει μεγάλη πνευματική ωφέλεια και μάλιστα όταν ευγνωμονεί η ψυχή για το γεγονός αυτό τον Θεό, τον κηδεμόνα της», 49 λέει ευχόμενη η Ειρήνη Χρυσοβαλάντου στις υποτακτικές της μοναχές. Η σωματική ασθένεια είναι λοιπόν δώρο Θεού και μέσο παιδαγωγίας και ψυχικής θεραπείας, που οδηγεί στην πνευματική τελείωση. Η σωματική ασθένεια δεν είναι προϋπόθεση του σωματικού θανάτου. O σωματικός θάνατος προκύπτει ως απόλυτος προορισμός κατά ευδοκία του «κηδεμόνα Θεού». Στην αφήγηση την σχετική με τον θάνατο του «φίλου και γνωστού της μονής» Χριστοφόρου λέγεται ότι, ενώ «αυτός όντας υγιής και μην έχοντας καμιά φανερή ενόχληση από κάποια σωματική αρρώστια», οι λαμπροφορεμένοι άγγελοι «με τα δάκτυλά τους μετρούσαν τα χρόνια της ζωής του». 50 Από τα παραπάνω προκύπτει ότι κατά το αγιολογικό κείμενο και για την εποχή που εξετάζομε η έννοια της θεραπείας αφορά μόνο την ψυχική ασθένεια, η οποία ενοχοποιείται ως αιτία του κοινωνικού κακού, ενώ παράλληλα απαξιώνεται η σωματική ασθένεια ως αιτία του θανάτου. Όπως προαναφέραμε, η ψυχική ασθένεια ταυτίζεται με κάθε ατομική εκτροπή από τις αξίες του κοινωνικού συστήματος με κυρίαρχη εκείνη που σχετίζεται με την παράβαση των νόμιμων γαμικών σχέσεων, δηλαδή τον παράνομο έρωτα 51 διά της παλλακείας, της μοιχείας και της πορνείας. 52 Ως νόμιμες δε σχέσεις νοούνται οι καθαγιασμένες από την εκκλησία και θεσμοθετημένες από τον αυτοκράτορα, δηλαδή ο γάμος και η μνηστεία, 53 τόσο σε κοσμικό όσο και ιερό επίπεδο (μοναχισμός-ιερά μνηστεία 54 ). 37

5 4. H ομοιότητα του αρχάγγελου Γαβριήλ με γυναίκα είναι φανερή στη λεπτομέρεια αυτή απεικόνισής του. Ψηφιδωτό, 9ος αι. Kωνσταντινούπολη, Nαός Aγίας Σοφίας. Σε επίπεδο αντιθετικής αξιολόγησης των αιτιών της ψυχικής ασθένειας αντιπαραβάλλεται η μέθη, η πολυφαγία, η διασκέδαση με την νηστεία, 55 την προσευχή και την εγκράτεια. 56 Ως μέσα θεραπείας της ασθένειας αντιπαραβάλλονται το «λύσιμο» των μαγειών με το «δέσιμο» του πάσχοντος, το «μαστίγωμα» του διαβόλου με την «απελευθέρωση» του ασθενούς. 57 Oι αντιθετικές αυτές συμβολικές θεραπευτικές παρεμβάσεις υπονοούν και τις πρακτικές, που στόχευαν στην διασφάλιση του κοινωνικού status, μέσω της τιμωρίας και της παιδαγωγίας του σώματος. 58 Η καινοτομία στο κείμενο είναι ότι τις πρακτικές αυτές, για την περίοδο που εξετάζομε, τις ασκούσαν γυναίκες μοναχές. 59 Στην ίδια αντίληψη των θεραπευτικών εφαρμογών ανήκει και ο φόνος του εκτρεπομένου μοιχού από τον απατηθέντα σύζυγο. Η πρακτική αυτή, ως θεραπεία του κοινωνικού κακού, είναι αποδεκτή κατ οικονομία στο αγιολογικό κείμενο (φόνος Βάρδα, Μιχαήλ Γ από τον Βασίλειο Α ) και θεσμοθετείται αργότερα από τον ίδιο τον Βασίλειο τον Μακεδόνα στον Πρόχειρο Νόμο. 60 Εκτός από τις θεραπευτικές αγωγές, που αφορούσαν την παιδαγωγία του σώματος μέσω της νηστείας, της προσευχής, της νουθεσίας και της τιμωρίας, 61 στο κείμενο φαίνεται να υπονοείται και η χρήση φαρμακευτικής αγωγής για την επίτευξη του σκοπού, δηλαδή την πρόληψη και την θεραπεία της εκτροπής. Η ίδια η Ειρήνη Χρυσοβαλάντου την περίοδο της νηστείας και της εντατικής προσευχής «δεν έτρωγε ούτε ψωμί, ούτε και κανένα άλλο προσφάγι, παρά μόνο λίγο μέλι ανακατεμένο με σπόρους από καννάβι και λίγα φρούτα». 62 Το ίδιο φαίνεται να έκαναν και οι άλλες μοναχές, όπως φαίνεται από το «θαύμα»-παραίσθηση, που αναφέρεται στο κείμενο: «Κάποια φορά, κατά θεία οικονομία, για να μην μείνει κρυφό το θαύμα μια αδελφή σκύβοντας έξω από το κελλί της, την είδε να αιωρείται. Βρισκόταν δύο πήχεις πάνω από την γη και προσευχόταν μετέωρη με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό. Έπειτα έσκυψε και προσκύνησε τον Θεό. Υπήρχαν δύο κυπαρίσσια μέσα στην αυλή δεξιά και αριστερά της μονής, πολύ υψηλά. Σαν την έβλεπαν σ αυτήν την στάση, έσειαν ήρεμα το φύλλωμά τους και έγερναν τις πανύψηλες κορφές τους στη γη και προσκυνούσαν την αγία. Έμεναν έτσι εκεί περιμένοντας και την δική της έγερση». 63 Όμως η εφαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής φαίνεται να εφαρμόζεται εκτός από την πρόληψη στους μοναχούς και για την θεραπεία των «πνευματικά» πασχόντων. Στην θεραπεία του ερωτευμένου με δόκιμη μοναχή αμπελουργού της μονής Νικολάου, εκτός από το αλυσοδέσιμο 64 στον ναό της μεγαλομάρτυρος Αναστασίας, εφαρμόζεται και το «δέσιμο» με «ολόκληρες σειρές από αφανείς αλυσίδες, πολύ ισχυρότερες από τις αισθητές, που ήταν πριν δεμένος». 65 Η χρήση αντιδότων κατασταλτικών ουσιών, οι οποίες ως «αφανείς αλυσίδες» χρησιμεύουν για την θεραπεία του παρεκκλίνοντος οινοπότη αμπελουργού, είναι εμφανής εδώ. 66 Συμπεράσματα Στην αμέσως μετά την Εικονομαχία περίοδο, τα κοσμοϊστορικά γεγονότα που προηγήθηκαν είχαν ως αποτέλεσμα την επανερμηνεία του μύθου της Πτώσης. Με βάση αυτήν την ερμηνεία καθίσταται ένοχος ο άνδρας, λόγω της «φύσει» ορμής του, για την ατομική και κοινωνική εκτροπή. Πα- 38 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

6 ράλληλα, απενοχοποιείται η γυναίκα, λόγω ακριβώς της «φύσει» τρεπτότητάς της, η οποία την καθιστά, ως περιφερική γυναίκα, θεσμοθέτρια της νέας τάξης πραγμάτων και ως μοναχή, θεσμοφύλακά της και θεραπεύτρια της όποιας εκτροπής. Έτσι, κύριος φορέας εκτροπής θεωρείται ο κοσμικός άνδρας και κυρίως ο έχων εξουσία, μέσω των «παράνομων και αθέμιτων πράξεών του», 67 σε αντίθεση με τον μοναχό άνδρα, ο οποίος ελέγχει την «ορμή» του, καταστέλλοντάς την. Η γυναίκα μοναχή, ως θεραπεύτρια, ασκεί θεραπευτικό έργο για τις «πνευματικές» και όχι τις σωματικές ασθένειες, οι οποίες αξιολογούνται θετικά. Το έργο αυτό συνίσταται: στο προσωπικό παράδειγμα, στην νουθεσία-διδασκαλία, στην σωματική παιδαγωγία και τιμωρία και στην χρήση φαρμακευτικών αναβολικών ή κατασταλτικών ιδιοσκευασμάτων. Το παιδαγωγικό και θεραπευτικό έργο της μοναχής αποσκοπεί στην διατήρηση των κοινωνικών ρόλων, οι οποίοι καθιερώνονται στην μετά την Εικονομαχία περίοδο και ουτοπικά στηρίζονται στις ανιδιοτελείς αγαπητικές μοναχικές σχέσεις. Oι σχέσεις αυτές διακρίνονται από τις ιδιοτελείς γαμικές σχέσεις της εγκοσμιότητας, οι οποίες μόνο κατά παραχώρηση Θεού επιτρέπονται στο πλαίσιο της νομιμότητας του καθαγιασμένου συζυγικού δεσμού. Παράρτημα: Iστορικά στοιχεία για την Mονή Χρυσοβαλάντου Κατά τον Σκαρλάτο Δ. Βυζάντιο, Η Κωνσταντινούπολις περιγραφή τοπιογραφική, αρχαιολογική και ιστορική, τόμ. Α, «Εστία», Αθήνησιν 1890, σ. 370, «Πλησίον της κιστέρνας του Άσπαρος, προς τον Κεράτιον κόλπον τοποθείται υπό των τα Πάτρια ΚΠ συγγραψάντων Το Χρυσοβάλανδον, το και Χρυσοβάλανον καλούμενον, και υπ αυτών μόνον αναφερόμενον, οίκος πρότερον Νικολάου του Πατρικίου και Δομεστίκου της Ανατολής (των Ανατολικών θεμάτων), μεταποιηθείς υπ αυτού εις ναό του Αγίου Αρχιστρατήγου ή του Αγίου Παντελεήμονος, ή και αμφοτέρων, προς εξιλασμόν του φόνου της γυναικός αυτού, ην εφώρασε μοιχευομένην. Περί δε της ονομασίας αυτού λέγει ο Κωδινός (Κεφ. ΜΗ ) τω βουλομένω πιστεύειν, ότι απορών χρημάτων προς συντέλεσιν του έργου εχρηματίσθη, υπό του Αρχαγγέλου απελθείν εις τόνδε τον τόπον, και ευρείν βαλάντιον, ο και εύρε τω όντι, περιέχον εκατόν λίτρας χρυσίου». O Νίκος Ατσέμογλου (Τ Αγιάσματα της Πόλης, «Ρήσος», Αθήνα 1990, σ ) γράφει τα εξής για τα αγιάσματα Αγίου Νικολάου και Ταξιαρχών τα οποία βρίσκονται εντός του περιβόλου του ναού των Ταξιαρχών στον Βαλατά: 1. Για το αγίασμα του αγίου Νικολάου: «Βρίσκεται στο Ayan sokak αρ.15 πίσω απ το Ιερό Βήμα του ναού των Ταξιαρ- 5. H ηγουμένη και οι μοναχές της Mονής Θεοτόκου Bεβαίας Eλπίδος. Σημαντικός ήταν ο ρόλος που διαδραμάτιζαν στη βυζαντινή κοινωνία οι γυναικείες μοναστικές κοινότητες. Παράσταση από το Tυπικό της Mονής Θεοτόκου Bεβαίας Eλπίδος (φ. 12α), Oξφόρδη, Lincoln College. APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ

7 χών. O Μ. Γεδεών αναφέρει ότι ο ναός μέχρι το 1700 περίπου λεγόταν ναός του Αρχιστρατήγου, μετά και επί 100 περίπου χρόνια λεγόταν ναός του Αγίου Νικολάου και τελικά επειδή μετακομίσθηκε εκεί το εικόνισμα του Ταξιάρχη απ τον ομώνυμο αρμένικο ναό στον Βαλατά, ονομάσθηκε ναός των Ταξιαρχών» 2. Για το αγίασμα των Ταξιαρχών: «Μέσα στον ίδιο περίβολο του ναού των Ταξιαρχών βρίσκεται κι άλλο αγίασμα που τιμάται στο όνομα του Ταξιάρχη και που είναι πιο γνωστό στο κοινό σαν η Ζουρλόπετρα [ ] Μέσα στο αγίασμα, όπου το δάπεδο είναι μαρμάρινο, στην αριστερή πλευρά βρίσκεται το πηγάδι με μαρμάρινο περιστόμιο. Στην απέναντι πλευρά απ την είσοδο βρίσκεται η Ζουρλόπετρα, η οποία έχει στο κάτω μέρος της σχισμή 50x36 εκατοστών απ όπου συνηθίζεται να περνούν τα άρρωστα παιδιά». Κατά την δρα Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Η Επιστήμη στα χρόνια του Πορφυρογέννητου, Δόμος, «Ιατρικά Βυζαντινά Χειρόγραφα», Αθήνα 1995, το όνομα του Θεοφάνη Χρυσοβαλάντη δείχνει την σχέση του με τον ευαγή οίκο (ξενώνανοσοκομείο) Χρυσοβαλάντου. O Θεοφάνης Χρυσοβαλάντης έζησε την εποχή του Κωνσταντίνου Πορφυρογέννητου ( ) και έγραψε τα «Περί θεραπείας», «Περί Διαίτης» και «Περί Φαρμάκων». Από τις παραπάνω βιβλιογραφικές πληροφορίες συμπεραίνω ότι η Βυζαντινή Μονή του Χρυσοβαλάντου, αφιερωμένη στην μνήμη του Αρχιστρατήγου Γαβριήλ, κατά το αγιολογικό κείμενο, ταυτίζεται τοπογραφικά με τον σημερινό ναό των Ταξιαρχών στην συνοικία Βαλατά της Κωνσταντινούπολης. Το Βαλατά μπορεί να εκληφθεί ως παραφθορά του Χρυσοβάλανδον. Επίσης η προσωνυμία του αγιάσματος του Αγίου Νικολάου ταυτίζεται με το όνομα του κτήτορος Νικολάου του Πατρικίου. O σημερινός ναός των Ταξιαρχών στον Βαλατά περιστοιχίζεται από τους βυζαντινούς ναούς Παμμακάριστου (Fethiye cami), Αγίου Ιωάννου εν Τρούλλω (Ahmet pasa cami), Παντεπόπτου Σωτήρος (Eski imaret meskidi) και Αγίας Θεοδοσίας (Gul cami), 68 όπως και η Βυζαντινή Μονή. ΣHMEIΩΣEIΣ 1 Το αγιολογικό κείμενο ΒΗG 952, τόμ. 2, σ. 41 λαμβάνεται από το πολύτομο έργο του τέως καθηγητή της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημητρίου Γ. Τσάμη, Μητερικόν, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου, βίος και δράση της οσίας μητέρας μας Ειρήνης Ηγουμένης της μονής του Χρυσοβαλάντου», εκδ. Η αγία Μακρίνα, Θεσσαλονίκη 1991, τόμ. B. O κ. Δ. Τσάμης υπήρξε καθηγητής μου στη Σχολή. 2 Η μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο του μαθήματος «Βυζαντινή οικογένεια» στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου υπό τον καθηγητή κ. Νικόλαο Καλογερά. 3 Ιωάννης Καραγιαννόπουλος, Το Βυζαντινό Κράτος, Βάνιας, Θεσσαλονίκη 1999, σ , Τσάμης, ό.π., σ σημ. 10 Ι.Ε. Αναστασίου, Εκκλησιαστική Ιστορία, Παρατηρητής, Θεσσαλονίκη 1983, σ Τσάμης, ό.π., σ. 243 Αναστασίου, ό.π., σ. 513 Καραγιαννόπουλος, ό.π., σ Τσάμης, ό.π., σ. 243, 277, 279 Αναστασίου ό.π., σ Τσάμης, ό.π., σ , σημ. 96 Αναστασίου, ό.π., σ Τσάμης, ό.π., σ. 311 Καραγιαννόπουλος, ό.π., σ. 414: ιλλούστριοι, illustres =συγκλητικοί Αναστασίου, ό.π., σ. 514, Αναστασίου, ό.π., σ Είναι γνωστό το ανάθεμα της Συνόδου του 869 στην Κωνσταντινούπολη, η οποία αποκατέστησε τον Ιγνάτιο, κατά του Φωτίου: Φωτίω τω βουλευτικώ και επιβήτορι ανάθεμα / Φωτίω τω κοσμικώ και αγοραίω ανάθεμα / Φωτίω τω νεοφύτω και τυράννω ανάθεμα / Φωτίω τω μοναχώ και κατακεκριμένω ανάθεμα (Mansi SCC,16, 381). Βλ. Αναστασίου, ό.π., σ και Η αντικανονική οικειοποίηση του επισκοπικού αξιώματος θεωρείται μοιχεία κατά το Ποινικό Δίκαιο της Oρθοδόξου Εκκλησίας (καν. δ Γρηγορίου Νύσσης). Εκτός του Φωτίου και ο Άνθιμος Α καθαιρέθηκε από την Σύνοδο Κωνσταντινουπόλεως του 536. Βλ. Κ.Μ. Ράλλη, Ποινικό Δίκαιο της Oρθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας, Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη Αναστασίου, ό.π, σ Τσάμης, ό.π., σ. 279, 305, 311, Στο ίδιο, σ. 323 και του ίδιου, Εκκλησιαστική Γραμματολογία, Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη 1996, σ. 148, 211. Βλ. Και σημείωση Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 319, Στο ίδιο, σ. 291, 305. Το παράδειγμα του δώρου των τριών μήλων, τα οποία αποστέλλονται από τον άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο μέσω του πάτμιου ναύκληρου στην μοναχή Ειρήνη Χρυσοβαλάντου και στον πατριάρχη Ιγνάτιο, αφενός συμβολίζει τις θεανδρικές αγαπητικές σχέσεις, οι οποίες προβάλλονται σε επίπεδο εγκοσμιότητας στις σχέσεις μεταξύ του εαυτού, του πλησίον και του Θεού, και αφετέρου καθιερώνει τις ισότιμες σχέσεις μεταξύ των μοναχών, έστω και αν κάποιοι βρίσκονται υψηλότερα στην ιεραρχία. Παράλληλα δηλώνεται η σχετικότητα των κοινωνικών ρόλων. O ναύκληρος εδώ γίνεται φορέας θείου δώρου και όχι εκτροπής λόγω επαγγέλματος, όπως θα περίμενε κανείς. Αντιθέτως, στο άλλο παράδειγμα της ιδιοτελούς ερωτικής διάθεσης του αμπελουργού της Μονής Νικολάου, η σημειολογική αντιστροφή του μηνύματος μέσω του ονόματος δηλώνει ότι και ο ήσυχος καλλιεργητής μπορεί να γίνει φορέας εκτροπής και επιβεβαιώνει την σχετικότητα των κοινωνικών ρόλων. 16 Στο ίδιο, σ Σε αντίστοιχη αγωγή είχε υποβληθεί «μετά θάνατο» και ο εικονομάχος Θεόφιλος με την μεσιτεία στους μοναχούς της γυναίκας του Θεοδώρας, στο ίδιο, σ. 241, 319, 321 Αναστασίου ό.π., σ Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 277, Cyril Mango, Βυζάντιο, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 1999, σ Στο ίδιο, σ Καραγιαννόπουλος ό.π., σ. 135 Αναστασίου ό.π., σ Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 239 Αναστασίου ό.π., σ Mango, ό.π. σ Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 237: «Με την χάρη του Θεού που αντιτάσσεται στους υπερήφανους, νικήθηκε και εξαφανίσθηκε η παράλογη ορμή της λύσσας των εικονομάχων. Εκείνος ο έντονος, ο μη κατ επίγνωσιν ζήλος τους, διαλύθηκε σαν καπνός με τον θάνατο του τελευταίου τους βασιλιά, του πλεονέκτη και μισόχριστου Θεοφίλου, που έμοιαζε νά ταν η ουρά ενός τεράστιου φιδιού» και σ. 291: «O διάβολος προσπαθούσε διαρκώς όλο και νέες θλίψεις να δημιουργεί στην οσία. Στον αμπελώνα της μονής εργαζόταν ως μισθωτός κάποιος νέος με ατίθασες ορμές, ονομαζόταν Νικόλαος». 24 Είναι ενδεικτικό ότι, ενώ γενικά οι παράνομες γαμικές σχέσεις είναι επιλήψιμες και τιμωρούνται στο Βυζάντιο, στην Εκλογή των Ισαύρων η μεν πορνεία δεν τιμωρείται, η δε παλλακεία λογίζεται σαν γάμος. Βλ. Ράλλης, ό.π., σ. 241, Ενδεικτικά πάλι αναφέρεται ότι, ενώ στην Εκλογή των Ισαύρων καταργείται η ποινή του εγκλεισμού της μοιχαλίδας σε μοναστήρι και η θανατική ποινή σε μοιχό, με τον Πρόχειρο Νόμο του Βασιλείου Α ο σύζυγος που σκοτώνει τον επ αυτοφώρω συλληφθέντα μοιχό της συζύγου του δεν τιμωρείται: «ο τον μοιχόν μετά της ιδίας γυναικός εν συμπλοκή καταλαβών, ει συμβή αυτόν ανε- 40 τχ. 103 APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ

8 λείν ουκ ευθύνεται ως ανδροφόνος» (Πρόχειρος 39.42). Βλ. Alexander P. Kazhdan, Η Βυζαντινή Oικογένεια και τα προβλήματά της, ανάτυπο από τα Βυζαντινά 14, Κέντρο Βυζαντινών Ερευνών ΑΠΘ, Θεσσαλονίκη 1988 και Γιώργος Δ. Καούρας, Βυζάντιο, τα ερωτικά εγκλήματα και οι τιμωρίες τους, Περίπλους, Αθήνα 2003, σ. 62, Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 247, 253, 257, 269, 285, 287, 293, 307, 327, Στο ίδιο, σ. 251, 261, 271, 279, 281, Στο ίδιο, σ. 255, 257, 259, 261, Στο ίδιο, σ. 255, 261, 281, 289, Στο ίδιο, σ. 273, Στο ίδιο, σ. 283, Στο ίδιο, σ. 253, 279, 285, 293, Στο ίδιο, σ. 255, 257, 263, 267, 281, 311, Στο ίδιο, σ. 259, 313, Στο ίδιο, σ. 249, 251, 255, 259, 263, Στο ίδιο, σ. 263, Στο ίδιο, σ. 249, 259, Στο ίδιο, σ. 237, Στο ίδιο, σ. 263, Στο ίδιο, σ. 247, 251, Στο ίδιο, σ. 237, Στο ίδιο, σ. 249, 251, Στο ίδιο, σ. 243, Στο ίδιο, σ. 253, 263, Στο ίδιο, σ. 285, 289, Έτσι η γυναίκα γίνεται σωτήρας του άνδρα. Βλ. στο ίδιο, σ : «Πού ξέρεις εσύ γυναίκα; Ίσως σώσεις τον άνδρα σου». 47 Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ. 237, 243, 247, 253, 257, 263, 267, 271, 277, 279, 281, 291, 293, 295, 309, Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ. 323, Στο ίδιο, σ. 279, 291, Βλ. σημειώσεις 24 και Ράλλης, ό.π., σ Στο ίδιο, σ Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 263, 265, Στο ίδιο, σ. 261, 267, 271, Στο ίδιο, σ. 287, 293, 295, 295, 289, Μισέλ Φουκώ, Επιτήρηση και Τιμωρία, μτφρ. Καίτη Χατζηδημητρίου / Ιουλιέττα Ράλλη, Ράππα, Αθήνα Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 247: «το μοναστήρι αυτό [ ] τελευταία από ανδρικό μεταβλήθηκε σε γυναικείο». Μέχρι τότε τις θεραπευτικές πρακτικές τις ασκούσαν κυρίως άνδρες μοναχοί. Χαρακτηριστικό είναι το κείμενο «Τα θαύματα του Αγίου Αρτεμίου» (γράφτηκε περί το 659). O θεραπευτής άγιος Αρτέμιος υπήρξε διοικητής της Αιγύπτου, η εκκλησία του βρισκόταν σε μια εργατική γειτονιά της Κωνσταντινούπολης και ειδικευόταν στην θεραπεία όγκων των γεννητικών οργάνων (βουβωνική πανώλη). Βλ., Mango, ό.π., σ Στο κείμενο (σ. 249), η Ειρήνη Χρυσοβαλάντου είχε πρότυπο τον άγιο Αρτέμιο. 60 Βλ. σημείωση 25. O φόνος της μοιχαλίδας δεν προβλέπεται από τον αυστηρό για την μοιχεία Ιουστινιάνειο Κώδικα, διότι η γυναίκα αντιμετωπίζεται ως συγγνωστός δράστης λόγω της αδύναμης φύσης της. Εν τούτοις το φαινόμενο ως πρακτική δεν πρέπει να είναι σπάνιο την εποχή αυτή. Ως αιτία ίδρυσης της Μονής Χρυσοβαλάντου από τον Πατρίκιο και Δομέστιχο της Ανατολής Νικόλαο, αναφέρεται από τον Σκαρλάτο Δ. Βυζάντιο ο φόνος υπ αυτού της μοιχαλίδος γυναικός του, την οποία συνέλαβε μοιχευομένη, για τον εξιλασμό του. Βλ. Παράρτημα, Ιστορικά στοιχεία για την Μονή Χρυσοβαλάντου. 61 Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ. 249, 251, 255, 257, 261, 263, 267, 273, 281, 283, 287, 293, 299, 311, 317, Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ Στο ίδιο, σ. 293: «Εκεί οι αρμόδιοι γι αυτό το διακόνημα τον έδεσαν με αλυσίδες και τον κρατούσαν περιμένοντας να θεραπευθή». Το μοναστήρι συν τοις άλλοις χρησιμοποιείτο και ως χώρος εγκλεισμού και σωφρονισμού για τις σαρκικά εκτρεπόμενες γυναίκες. Βλ. Καούρας, ό.π., σ , Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ Στο Περί Βασιλείου τάξεως του Κωνσταντίνου Ζ ( ) αναφέρονται τα φάρμακα, τα οποία πρέπει να έχει ο Αυτοκράτορας στην εκστρατεία: «θηριακή, ηνίτζιν [ ] το σαγαπινόν, [ ] βότανα, έλαια, αλεπτά των εις θεραπείαν ανθρώπων και κτηνών τυγχανόντων, καπνίσματα [ ] ξυλοκιννάμωμον, μυρίσματα [ ] σάγχαριν, κρόκκον, θυμίαμα». Βλ. Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, Στα χρόνια του Πορφυρογέννητου, Δόμος, «Ιατρικά Βυζαντινά χειρόγραφα», Αθήνα 1995, σ Τσάμης, «Ειρήνη Χρυσοβαλάντου», ό.π., σ Μενέλαος Μαυρίδης, Βυζαντινοί ναοί στην Πόλη, Εκδόσεις του Συνδέσμου αποφοίτων του Ιωακειμείου Παρθεναγωγείου, Αθήνα Social Gender and Therapy: the Example of Irene Chrysovalandou in the Hagiological Texts Ioannis Kolakis This article is a version of an earlier monograph entitled The Byzantine Woman in the Hagiological Texts and the Penal Law of the Orthodox Church, in which we tried to trace the social gender of women in Byzantium on the basis of the Vitae of various female saints who lived from the fourth to the ninth century; and also to find out how the social gender is defined according to the interpretation of the myths of Fall and Resurrection, which govern the value system of the Byzantine society along with the historical facts conditioning every narrative and the enactment of social roles in the Penal Law of the Orthodox Church. The critical analysis and processing of Vitae proved the various interpretations of the myths, depending on the period, its historical facts and ideological-theological framework, and the lived experience of the anonymous or eponymous authors. The guilt of woman due to her mutable by nature gender in the social and natural being is stressed in most accounts, a guilt already established by the myth of Fall. However, in the years following Iconomachy the guilt of man, due to his impetus by nature, is emphasized as the major component of the social gender, and thus the woman, becoming innocent, is identified with the Mother of God or the angelic model. In the present article we will try to elucidate this shift by analyzing the Vita of saint Irene Chrysovalandou, in which the woman is not described as guilty but as healer of the social evil and of the souls responsible for it. The physical disorder and cure are not only beyond the interests of the author of the hagiological text but they are conceived absolutely differently. APXAIOΛOΓIA & TEXNEΣ τχ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Η ενότητα σώματος και ψυχής: το μυστήριο του Ευχελαίου (κεφ.27) Σχολείο:Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα Τάξη:Α Λυκείου Καθηγητής: Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει ΟΟυρανός, το Υπέροχο Σπίτι του Θεού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:Lazarus Διασκευή:SarahS. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children www.m1914.org

Διαβάστε περισσότερα

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 6 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Οι άγιες εικόνες, έκφραση της πίστης Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.18) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΓΓΕΛΩΝ Η ετυµολογία της λέξης µας µεταφέρει στην αρχαιότητα όπου άγγελοι ονοµάζονταν οι αγγελιαφόροι, οι µεταφορείς µηνυµάτων. Τέτοιους αγγέλους έχει κι ο θεός για να κάνει γνωστό το θέληµά

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού

Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει. Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Η Βίβλος για Παιδιά παρουσιάζει Η Γέννηση του Ιησού Χριστού Συγγραφέας: Edward Hughes Εικονογράφηση:M. Maillot Διασκευή:E. Frischbutter; Sarah S. Μετάφραση: Evangelia Zyngiri Παραγωγός: Bible for Children

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ. Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΙΕΡΟΣΥΝΗΣ Επιμέλεια: Αναστασία Τσουμενή Ιερός Ναός Αγίου Τρύφωνα - Καματερό Ο Χριστός ως Μέγας Αρχιερεύς και ως καλός ποιμένας ήρθε στον κόσμο για να οδηγήσει τα πρόβατά Του στην αληθινή

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ ΝΑ ΖΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΧΑΡΟΥΜΕΝΑ, ΑΝ Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΦΡΟΝΗΣΗ, ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ, ΚΑΙ ΟΥΤΕ ΠΑΛΙ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΩΜΑΤΟΣ Μαρτυρία της νεαρής Σοφίας από την Αθήνα για το θαύμα που έζησε, στο οποίο ξαφνικά βρέθηκε να τρώει χώμα στο περιστατικό που περιγράφει αναλυτικά η ίδια, επιβεβαιβεώνοντας τα προφητικά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ

ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ-ΜΕΤΕΩΡΑ ΜΕΤΕΩΡΑ Στο δρόµο Τρικάλων- Καλαµπάκας, 3 χιλιόµετρα πριν από ταμετέωρα, ορθώνεται πάνω από το χωριό Θεόπετρα ένας βραχώδης ασβεστολιθικός όγκος, στη βορειοανατολική πλευρά του οποίου

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_10296 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας,

Διαβάστε περισσότερα

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις

Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις ΜΑΘΗΜΑ 10 Ο ΠΡΟΣΚΥΝΟΥΜΕΝ ΣΟΥ ΤΑ ΠΑΘΗ,ΧΡΙΣΤΕ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί μια λέξη. «Η Μεγάλη

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008) Προσχέδιο έργου Ανάδειξης των Καταλόγων και της Βιβλιοθήκης της Ιεράς Μονής Καρακάλλου (Δεκέμβριος 2008)

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι.

Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Λίγα λόγια για την προσευχή με το κομποσχοίνι. Το κομποσχοίνι είναι φτιαγμένο για να κάνουμε προσευχή. Δεν είναι διακοσμητικό, ούτε κάτι μαγικό. Είναι όπλο ιερό, μας υπενθυμίζει την προσευχή την οποία

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά

ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ. Τρίγωνα, κάλαντα σκόρπισαν παντού. κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού. ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά ΤΡΙΓΩΝΑ ΚΑΛΑΝΤΑ Τρίγωνα, κάλαντα, σκόρπισαν παντού κάθε σπίτι μια φωλιά του μικρού Χριστού, τρίγωνα κάλαντα μες στη γειτονιά ήρθαν τα Χριστούγεννα κι η Πρωτοχρονιά Άστρο φωτεινό, θα βγει γιορτινό μήνυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή

Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή Ο Άρχων Πρωτοψάλτης Χαρίλαος Ταλιαδώρος, ένας κορυφαίος εκπρόσωπος της Βυζαντινής Ψαλτικής στη σύγχρονη εποχή Μαρία Αλεξάνδρου, Τ.Μ.Σ. του Α.Π.Θ. Εικόνα: Ι. Καθεδρικός Ναός της του Θεού Σοφίας Θεσσαλονίκης

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε

Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Κείμενα Τράπεζας Θεμάτων ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ:ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΥΠΟΣ Μ.Μ.Ε 18251/18351/20220 [Η (παρα)πληροφόρηση στο Διαδίκτυο] 18234/18275/20215 [Ο εθισμός στην τηλεόραση]

Διαβάστε περισσότερα

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση

TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Η Εξομολόγηση TΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ Η Εξομολόγηση Η ιερή εξομολόγηση ήταν πράξη γνωστή στήν Παλαιά Διαθήκη (Λευϊτ. ε' 5-6. Άριθ. ε' 5-7. Παροιμ. κη' 13). Γι' αυτό και οι άνθρωποι προσέρχονταν

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1

ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 ΕΙΝΑΙ Η ΑΣΤΡΟΛΟΓΙΑ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑΣ; 1 Στο σημείο αυτό του οδοιπορικού γνωριμίας με τις διάφορες μεθόδους αυτογνωσίας θα συναντήσουμε την Αστρολογία και θα μιλήσουμε για αυτή. Θα ερευνήσουμε δηλαδή

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:---------

Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- 25η Μαρτίου 1821 Φύλλα εργασίας Ονοματεπώνυμο:-------------------- Σχολείο: -------------------------- Τάξη:--------- Στόχοι: Μέσα από διάφορες επικοινωνιακές και διαθεματικές δραστηριότητες τo παιδί:

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ.

V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. V/ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ. Η συμβολή της οικογένειας στην άσκηση κοινωνικής πολιτικής είναι μεγάλη και διαχρονική. Η μορφή και το περιεχόμενο, όμως, αυτής της συμβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΣΤ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΣΜΟΣ ΙΣΛΑΜ ) إسالم (αραβικά: Η αραβική λέξη «Ισλάμ» σημαίνει «υποταγή» και νοείται από τους μουσουλμάνους ως «υποταγή στον Θεό» εκείνοι που αποδέχονται την θρησκεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης

Α. Στοιχεία που συμπληρώνονται από τον αιτούντα Στοιχεία ταυτοποίησης 1 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ Πληροφοριακό έντυπο για οικογενειακή επανένωση πολίτη τρίτης χώρας που κατοικεί νομίμως στην Ελλάδα με σύζυγο και τέκνα Αποκεντρωμένη Διοίκηση Αριθμός Πρωτοκόλλου

Διαβάστε περισσότερα

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ

Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Του Συνεργάτη μας Ηλία Κοντάκου, Δικηγόρου, υπ. διδάκτορος Παν/μίου Αθηνών ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ Ικανότητα δικαίου έχει κάθε πρόσωπο, φυσικό και νομικό. Η φράση αυτή σημαίνει ότι όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ

ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΕΡΑΛ ΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΥΓΚΛΗΤΙΚΩΝ ΙΑΣΗΜΩΝ ΕΞ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ΑΥΛΗΣ Ο Αναστάς Ιησούς αναπαριστώμενος ως Καβαλάριος (Ιππότης), ενδεδυμένος πορφυράν στολήν Αυτοκράτορος,

Διαβάστε περισσότερα

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»;

Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Τι σημαίνει ο όρος «βυζαντινόν»; Ο όρος«βυζαντινόν» αναφέρεται στο Μεσαιωνικό κράτος που εδιοικείτο από την Κωνσταντινούπολη, τη μεγάλη πόλη των ακτών του Βοσπόρου. Οι ιστορικοί χρησιμοποιούν τον όρο αυτόν

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη

Κεφάλαιο 5. Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Κεφάλαιο 5 Κωνσταντινούπολη, 29 Μαίου 1453, Τρίτη μαύρη και καταραμένη Έφτασε μια μισάνοιχτη πόρτα, ένα μικρό κενό στο χώρο και το χρόνο, σαν ένα ασήμαντο λάθος της Ιστορίας για να πέσει η Πόλη. Εκείνο

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.

Ενα πλακόστρωτο μονοπάτι οδηγεί βόρεια από τη Μονή Γουβερνέτου μέσα στο φαράγγι Αυλάκι που κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα. Η Μονή Γουβερνέτου Η Μονή Γουβερνέτου μοιάζει σαν κάστρο, με πύργους που χρησίμευαν για την προστασία από επιδρομείς. Ειδικά η εξωτερική όψη του μοναστηριού φανερώνει τις έντονες ενετικές επιδράσεις: μοιάζει

Διαβάστε περισσότερα

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες

11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες 11. Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Συλλογή-επιλογή:Μ. ΛΟΟΣ Μετάφραση: Μ. ΣΚΟΜΠΑ Επιµέλεια: Β. ΚΑΝΤΖΑΡΑ Κλεοπάτρα 69 30 π.χ. Αίγυπτος -Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.χ. Βασίλεψε στην Αίγυπτο

Διαβάστε περισσότερα

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας

Α. Ο εκκλησιασμός των μαθητών των σχολείων Α/θμιας και Β/θμιας ΘΕΜΑ: "Εκκλησιασμός και πρωινή προσευχή μαθητών" ΣΧΕΤ.: α) ΥΠΕΠΘ, Φ. 200.21/16/136240.26.11.1977 β) ΥΠΕΠΘ, Γ/6251/22-10-1979 γ) ΥΠΕΠΘ, Γ/2875/30-4-1981 δ) Π.Δ. 201/98 Με αφορμή ερωτήματα που τέθηκαν στο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου

Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου EMPATHY ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ Μια παράμετρος επιτυχίας διοίκησης έργου Εισηγητής: Νίκος Α. Χαζάπης, Μ.Μ, τεχνικός σύμβουλος Καθορισμός διαδικασιών Λειτουργικής Παραλαβής Συστημάτων Κτιρίων Μέλος ASHRAE, CIBSE,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά

Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα. Ελληνικά 1 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ελληνικά 2 Ο Ναός της Παναγίας Ποδύθου στη Γαλάτα Ο Ναός της Παναγίας Ελεούσας Ποδύθου, ανήκει στη μεταβυζαντινή περίοδο και κτίστηκε στις αρχές του 16 ου αιώνα,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που νοιάζεται για όλους Ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην πόλη της Άμαθούντας*. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς χριστιανοί. Ο πατέρας του ήταν

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες

Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες ΜΉΝΥΜΑ ΤΗΣ ΠΡΏΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΊΑΣ, ΔΕΚΈΜΒΡΙΟΣ 2011 Από τον Πρόεδρο Χένρυ Άιρινγκ Πρώτο σύμβουλο στην Πρώτη Προεδρία Η επιλογή να είμαστε ευγνώμονες Ο Πατέρας μας στους Ουρανούς μας προσέταξε να είμαστε ευγνώμονες

Διαβάστε περισσότερα

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ

Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ Α/Α ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΡΓΟ ΠΟΥ ΠΡΟΣΕΦΕΡΕ 1. ΚΩΝ/ΝΟΣ Μ. ΛΕΓΓΑΣ Η ΓΕΝΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 2. (ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΣΤΥΜΦΑΛΙΑΣ) Η ΒΑΠΤΙΣΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ 3. ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΜΑΡΚΟΣ 4. ΟΙΚ.ΑΘΑΝ. & ΜΑΡΙΑΣ ΓΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΥ Η ΕΠΙΣΚΕΨΙΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΣΤΟΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ

ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΧΩΡΩΝ ΚΟΙΜΗΤΗΡΙΟΥ ΚΑΜΑΡΙΩΤΗ ΝΕΟ ΟΣΤΕΟΦΥΛΑΚΙΟ ΚΑΙ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ Ηράκλειο, Οκτώβριος 2011 Σεπτέμβριος 2012 Μελέτη Νίκος Σκουτέλης & Φλάβιο Ζανόν Αρχιτέκτονες μηχανικοί Οδός Πατρός Αντωνίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΧΕΔΙΑΓΡΑΜΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΠ11 ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Βυζάντιο και Χριστιανισμός: η δυναμική της θρησκείας στον καθορισμό της φυσιογνωμίας της αυτοκρατορίας και των

Διαβάστε περισσότερα

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION

1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION 1.7.2015 Ble Pavillon XENIA KOURTOGLOU PRESENTATION I Didn't Sign Up for This Ξένια Κούρτογλου Founder & Managing Partner Focus Bari S.A Co-founder e-satisfaction Τι θα δούμε I. Οι δυνάμεις της αλλαγής

Διαβάστε περισσότερα

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά

Παναγία της Ασίνου Ελληνικά Παναγία της Ασίνου Ελληνικά 1 ΝΑΟΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΑΣΙΝΟΥ Ή ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΦΟΡΒΙΩΤΙΣΣΑΣ Η καμαροσκέπαστη, με δεύτερη ξύλινη στέγη εκκλησία της Παναγίας της Ασίνου, που βρίσκεται κοντά στο χωριό Νικητάρι,

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ

BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ 8.30 Προσέλευση 9.00 9.30 Χαιρετισμοί Μαριλένα Λασκαρίδου, Αντιπρόεδρος του «Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη» Κωνσταντίνος Μπουραζέλης, Αναπληρωτής Πρύτανη Ακαδημαϊκών Υποθέσεων

Διαβάστε περισσότερα

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και

Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ Του Σεβ. Μητροπολίτου ΔΩΔΩΝΗΣ κ. κ. Χ Ρ Υ Σ Ο Σ Τ Ο Μ Ο Υ ( ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΕΙΣ) Νιώθω ιδιαιτέρα χαρούμενος που σήμερα, κληρικοί και λαϊκοί, «συναχθέντες επί τω αυτώ» φιλοξενούμεθα σε τούτο

Διαβάστε περισσότερα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα

Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες. Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Γυναίκες πολεµίστριες και ηρωίδες Έρευνα-επιλογή:Μ. Λόος Μετάφραση: Μ. Σκόµπα Επιµέλεια: Β. Καντζάρα Cleopatra (Κλεοπάτρα) 69 30 π.χ. Αίγυπτος Βασίλισσα Η Κλεοπάτρα γεννήθηκε το 69 π.x και βασίλεψε στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΙΚΗΠΟΣ. Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2014

ΔΕΛΙΚΗΠΟΣ. Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος 2014 Τηλ.: 99453428 Φαξ: 22531013 Ο πρόεδρος και τα μέλη του Κοινοτικού Συμβουλίου Δελίκηπου, σας εύχονται Καλά Χριστούγεννα και Ευτυχισμένο το Νέο Έτος ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΔΕΛΙΚΗΠΟΥ Σωτήρης Νικολάου 99-697386

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ

Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία της ΕΜΜΑΝΟΥΕΛΑΣ ΣΟΥΡΛΗ Α.Μ.7509 ΑΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΤΜΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ανισότητα μεταξύ όλων των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου

Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου Γενικό Eκκλησιαστικό Λύκειο - Γυµνάσιο Tήνου 42 XPONIA ΠPOΣΦOPAΣ THNOΣ 1966-2008 Φέτος το Σχολείο μας συμπληρώνει σαράντα δυο χρόνια προσφοράς και διακονίας στο νησί της Τήνου, στην ευρύτερη περιοχή της

Διαβάστε περισσότερα

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια

Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα. του Παιδιού. με απλά λόγια Η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού με απλά λόγια Όλα τα παιδιά έχουν δικαιώματα που προβλέπονται από νόμους και διεθνείς συμβάσεις. Το σημαντικότερο κείμενο για τα δικαιώματα των παιδιών,

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις

Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Διεθνές Συνέδριο Κανόνες της Εκκλησίας και Σύγχρονες Προκλήσεις Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών Βόλος, 8-11 Μαΐου 2014 Συνεδριακό Κέντρο Θεσσαλία (Μελισσάτικα) ΠΕΜΠΤΗ 8 ΜΑΪΟΥ 2014 17:30-18:00 Εγγραφή-Παραλαβή

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β'

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΡΟΣ Α' ΜΕΡΟΣ Β' ΜΕΡΟΣ Α' Πρόλογος Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. ΠΕΤΡΟ Γ Ζ' 13 Πρόλογος Ηγουμένου Μονής Μαχαιρά Αρχιμαδρίτου ΑΡΣΕΝΙΟΥ... 15 Χρονικόν εορταστικών εκδηλώσεων Όκτακοσιετηρίδος Ιεράς Βασιλικής και Σταυροπηγιακής

Διαβάστε περισσότερα

www.kalymnikifilia.gr

www.kalymnikifilia.gr Η επιρροή του ελληνικού πολιτισμού και της ελληνικής γλώσσας στη διαμόρφωση του ρωσικού εκπαιδευτικού συστήματος (το παράδειγμα των Εκπαιδευτικών ιδρυμάτων της Μόσχας) ΒΑΝΤΙΜ ΓΙΑΡΟΒΟÏ Kαθηγητής μουσικής

Διαβάστε περισσότερα

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου!

«Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! ήµος ΘΗΒΑΙΩΝ 2 ΘΗΒΑ «Το σταυροδρόµι του πολιτισµού» Ένας προορισµός για όλες τις εποχές του χρόνου! Έδρα του ήµου είναι η επτάπυλη και επτάλοφη Θήβα, πόλη πανάρχαια και σεβαστή στην ιστορία και την παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ

ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΑΤΩΝΟΣ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ Κάθε γνήσιο αντίτυπο φέρει την υπογραφή του συγγραφέα Σειρά: Εκπαιδευση Σχολικά βοηθήματα (για το Λύκειο) Πλάτωνος Πρωταγόρας Γ Λυκείου Θεωρητική Κατεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο

Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Τα νοσοκομεία στο Βυζάντιο Στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, όπως και στην μεσαιωνική βυζαντινή αυτοκρατορία η πίστη και η ιατρική ήσαν ανέκαθεν στενά συνδεδεμένες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα Ασκληπιεία

Διαβάστε περισσότερα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα

Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα Το παρών κείμενο αφορά τα αποτελέσματα των συζητήσεων των 2 σεμιναρίων σε Αθήνα και Βόλο που διοργανώθηκαν σε συνεργασία του Systemic Innovation Zone και μελών του δικτύου Imagine the City. Σκοπός των

Διαβάστε περισσότερα

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική

Πόλεμος για το νερό. Συγγραφική ομάδα. Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική Πόλεμος για το νερό Συγγραφική ομάδα Καραγκούνης Τριαντάφυλλος Κρουσταλάκη Μαρία Λαμπριανίδης Χάρης Μυστακίδου Βασιλική 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ωραιοκάστρου Τάξη ΣΤ1 Θεσσαλονίκη 2006 ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΡΟ Άκουγα

Διαβάστε περισσότερα

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων

Το γενεόγραμμα. Γιώργος Καλαρρύτης MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Το γενεόγραμμα MMedSci,ICADC,CGP,CFT,ECP Κλινικός Ψυχολόγος, Ψυχοθεραπευτής Θεραπευτής Οικογένειας, Σύμβουλος Τοξικοεξαρτήσεων Γενεόγραμμα είναι ένα γενεαλογικό δένδρο τουλάχιστον 3 γενεών που περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού

Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Ευλογηµένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Κοριτσιών ηµοτικού Μακρυνίτσα 2010 Ύμνος της ομάδας «Ευαγγέλιο» Βιβλία και μαθήματα ζωγραφισμένα σχήματα και τόσα βοηθήματα να μη δυσκολευτώ Απ όλους τόσα έμαθα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr

ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20. «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 «Δεκαοχτώ ψωμιά» Διαγωνισμός παραδοσιακού παραμυθιού ebooks4greeks.gr ΠΑΡΑΜΥΘΙ #20 Ψηφίστε το παραμύθι που σας άρεσε περισσότερο εδώ μέχρι 30/09/2011 Δείτε όλα τα παραμύθια εδώ Δεκαοχτώ ψωμιά

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι

Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Κεφάλαιο και κράτος: Από τα Grundrisse στο Κεφάλαιο και πίσω πάλι Γιώργος Οικονομάκης geconom@central.ntua.gr Μάνια Μαρκάκη maniam@central.ntua.gr Συνεργασία: Φίλιππος Μπούρας Κομβικό-συστατικό στοιχείο

Διαβάστε περισσότερα

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα;

Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου. να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Πως μπορώ να υποστηρίξω τον άνθρωπό μου να αντιμετωπίσει το λέμφωμα; Το λέμφωμα είναι δυνητικά ιάσιμη νόσος Με την επιστημονική συνεργασία του Αιματολογικού Τμήματος, Γ Πανεπιστημιακής Παθολογικής Κλινικής,

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης

Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Η κωμωδία του Μολιέρου Ο Αρχοντοχωριάτης Μια μικρή περίληψη της εργασίας μας Εμείς οι μαθητές της Α Λυκείου μετά από συντονισμένη προσπάθεια θα σας παρουσιάσουμε το έργο του Μολιέρου ο «Αρχοντοχωριάτης».

Διαβάστε περισσότερα

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή*

Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Άρθρο του Σταμάτη Σουρμελή* Το ζήτημα της αποτελεσματικής Διοίκησης - Ηγεσίας, απασχόλησε, απασχολεί και θα απασχολεί όλους εκείνους που επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα, την προσωπική βελτίωση, την κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ

ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ Μελέτη 9: Για το Σάββατο 2 Μαρτίου ΓΑΜΟΣ: ΕΝΑ ΔΩΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΔΕΜ ΕΔΑΦΙΟ ΜΝΗΜΗΣ: «Και είπε Κύριος ο Θεός, Δεν είναι καλόν να ήναι ο άνθρωπος µόνος, θέλω κάµει εις αυτόν βοηθόν όµοιον µε αυτόν.» Γένεσις 2/β

Διαβάστε περισσότερα

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική)

1. Έκδοση Άδειας Γάμου. 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας. 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση. 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 1. Έκδοση Άδειας Γάμου 2. Πιστοποιητικό Ελευθερίας 3. Τέλεση Γάμου - Ενημέρωση 4. Έκδοση Άδειας Γάμου (Στην αγγλική) 5. Λύση Γάμου 6. Πιστοποιητικό Τελέσεως Γάμου 7. Επικοινωνία 1.Έκδοση Άδειας Γάμου Α.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ)

ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) ΤΕΛΙΚΕΣ ΕΝΙΑΙΕΣ ΓΡΑΠΤΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΘΗΜΑ : Ελληνικά ΕΠΙΠΕΔΟ : 2 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕΡΟΣ Α : ΕΚΘΕΣΗ (30 ΜΟΝΑΔΕΣ) Να αναπτύξετε ΕΝΑ από τα πιο κάτω θέματα (150-180 λέξεις ή 15-20 γραμμές) 1. Πώς πέρασα το περασμένο

Διαβάστε περισσότερα

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ 2. Η ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (610-641). ΑΠΟΦΑΣΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΕΙΣ Συμπλήρωση κενών Να συμπληρώσετε τα κενά του αποσπάσματος, βάζοντας στην κατάλληλη θέση μία από τις ακόλουθες λέξεις (τρεις

Διαβάστε περισσότερα

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ

ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΟΣ ΘΕΜΑΤΙΚΟΣ ΑΤΛΑΝΤΑΣ ΤΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΟ ΝΕΟ ΣΧ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΙΡΕΣΗΣ ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΣΕΡΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ Υπεύθυνη Δήλωση Η παρακάτω υπογράφουσα δηλώνω ότι είμαι συγγραφέα τη παρούσα πτυχιακή εργασία. Κάθε τη, είναι πλήρω αναγνωρισμένη

Διαβάστε περισσότερα

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 7 ο - ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Θέμα: Παναγία, η μητέρα του Θεού Σχολείο: Περιφερειακό Λύκειο Αγίου Χαραλάμπους, Έμπα (κεφ.16) Τάξη: Α Λυκείου Καθηγητής:Νικόλαος Καραμπάς Π.Μ.Π.: 16951 Α Σκοπός: Να αντιληφθούν

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ. 5.1 Εισαγωγή ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 ο ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΩΝ ΝΑΡΚΩΤΙΚΩΝ 5.1 Εισαγωγή Στην ενότητα αυτήν θα παρουσιάσουµε µία αναλυτική περιγραφή της γνώµης των Ευρωπαίων πολιτών σχετικά µε τα ναρκωτικά. Καθώς είναι γνωστό, στις µέρες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 Σπουδαστήριο Νεοελληνικής Γλώσσας ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΛΟΓΟΥ Δραγάτση 8, Πλατεία Κοραή, Πειραιάς Ιερεμίου Πατριάρχου 45, Αμπελόκηποι 6934522273 info@neoellinikiglossa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ Αστρολογικές συμβουλές για την ερμηνεία ενός ωριαίου χάρτη Κατά τη διάρκεια των αιώνων, πολλοί αξιόλογοι μελετητές της αστρολογίας παρατήρησαν ότι ορισμένα αποτελέσματα επαναλαμβάνονταν κάτω

Διαβάστε περισσότερα

BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ

BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ BULLYING, ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ ΟΛΟΥΣ 8.30 Προσέλευση 9.00 9.30 Χαιρετισμοί Μαριλένα Λασκαρίδου, Αντιπρόεδρος του «Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη» Τάσος Κουράκης, Αναπληρωτής Υπουργός Παιδείας & Θρησκευμάτων Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ζήτημα τρίτο (βαθμοί 2) Να απαντήσετε αιτιολογημένα εάν η εκχώρηση είναι υποσχετική και αιτιώδης σύμβαση.

Ζήτημα τρίτο (βαθμοί 2) Να απαντήσετε αιτιολογημένα εάν η εκχώρηση είναι υποσχετική και αιτιώδης σύμβαση. Γενικό Ενοχικό Δίκαιο Έκτακτη εξεταστική περίοδος Ιουνίου 2014 Καθηγήτρια Κ.Δ.Παντελίδου Ζήτημα πρώτο (βαθμοί 6) Ο ιδιοκτήτης συνεργείου αυτοκινήτων Α ανέλαβε την υποχρεώση να τοποθετήσει με αμοιβή ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η µαγεία του βιβλίου

Η µαγεία του βιβλίου Η µαγεία του βιβλίου Χριστιάνα Αντρέου Παναγιώτα Χαραλάµπους για το βιβλίο Το βιβλίο, το βιβλίο είναι φίλος µου καλός. Το κρατώ και το διαβάζω, και λεπτό δε σταµατώ. Η µαγεία του µε ταξιδεύει στο δικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ

ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ ΚΑΤΑ ΙΩΑΝΝΗΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ Το Δ ευαγγέλιο και η σχέση του με τα Συνοπτικά «Πνευματικό» ευαγγέλιο- «σωματικά» ευαγγέλια Ομοιότητες-διαφορές Δε διασώζει καμία από τις 50 και πλέον παραβολές

Διαβάστε περισσότερα

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων

Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό μασ κατα τη διαρκεια των ακόλόυθιων ÄÉÌÇÍÉÁÉÁ ÅÊÄÏÓÇ ÅÍÇÌÅÑÙÓÇÓ ÊÁÉ ÐÍÅÕÌÁÔÉÊÇÓ ÏÉÊÏÄÏÌÇÓ ÉÅÑÁ ÌÇÔÑÏÐÏËÉÓ ÈÅÓÓÁËÏÍÉÊÇÓ ÉÅÑÏÓ ÍÁÏÓ ÌÅÔÁÌÏÑÖÙÓÅÙÓ ÔÏÕ ÓÙÔÇÑÏÓ ÄÅËÖÙÍ - ÌÉÁÏÕËÇ ÔÇË. 2310-828989 Πότε ειμαστε όρθιόι και Πότε κανόυμε τό σταυρό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια

ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ. Τεταρτημόρια ΠΕΡΙ ΟΙΚΩΝ Οι οίκοι είναι ένα από τα κυριότερα ερμηνευτικά μέσα που χρησιμοποιεί η αστρολογία. Μαζί με τους πλανήτες, τα ζώδια και τις όψεις αποτελούν τις βασικές αρχές στις οποίες στηρίζεται η ερμηνεία

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή.

Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Εργαστήρι 3: Οι νόμοι στην πορεία της ζωής μας Ιστοριογραμμή. Η ιστοριογραμμή (ή γραμμή του χρόνου) αποτελεί εργαλείο καταγραφής γεγονότων σε χρονολογική σειρά, πολύ χρήσιμο για το μάθημα της Ιστορίας.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Ελληνικό Στατιστικό Ινστιτούτο Πρακτικά 18 ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στατιστικής (2005) σελ.49-54 ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΗΣ ΡΟΔΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΦΟΙΤΗΣΗ ΤΟΥΣ. ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΜΙΑΣ ΕΜΠΕΙΡΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις

Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις «Βία κατά των γυναικών: Ένα πρόβλημα, πολλές όψεις» Συνέδριο ΓΓΙΦ - ΥΠΕΣ Αθήνα 25/11/2014 Βία κατά των γυναικών: Ένα διαχρονικό πρόβλημα, πολλές όψεις Θεοδώρα Κατσιβαρδάκου Προϊστάμενη Διεύθυνσης Υπηρεσιών

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα