ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ"

Transcript

1 Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Ευθύµης Φριτζαλάς Μεταπτυχιακή Εργασία Ηράκλειο, εκέµβριος 1999

2 Πανεπιστήµιο Κρήτης Σχολή Θετικών Επιστηµών Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Εργασία που υποβλήθηκε από τον Ευθύµη Φριτζαλά ως µερική εκπλήρωση των απαιτήσεων για την απόκτηση ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΙΠΛΩΜΑΤΟΣ ΕΙ ΙΚΕΥΣΗΣ Συγγραφέας: Ευθύµης Φριτζαλάς Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Εισηγητική Επιτροπή: Πάνος Κωνσταντόπουλος, Καθηγητής, Επόπτης Κωνσταντίνος Στεφανίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής, Μέλος εκτή: ηµήτρης Πλεξουσάκης, Επίκουρος Καθηγητής, Μέλος Πάνος Κωνσταντόπουλος, Καθηγητής Πρόεδρος Επιτροπής Μεταπτυχιακών Σπουδών Ηράκλειο, εκέµβριος 1999 ii

3 ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Φριτζαλάς Ευθύµης Μεταπτυχιακή Εργασία Πανεπιστήµιο Κρήτης Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών Πανεπιστήµιο Κρήτης ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το πληροφοριακό σύστηµα ΜΑΪΣΤΩΡ εξυπηρετεί την συστηµατική καταγραφή των βασικών και των ειδικών χαρακτηριστικών κτηρίων, κατά κύριο λόγο µνηµείων και διατηρητέων, την ταξινόµηση των ιστορικών, δοµικών, τυπολογικών και µορφολογικών τους στοιχείων και την τεκµηρίωση των επεµβάσεων. Συνδυάζει ένα µεγάλο πλούτο σύνθετων, πυκνά συσχετισµένων δεδοµένων µε πλήρη σχεδιαστική τεκµηρίωση. Επίσης παρέχει τη δυνατότητα σύνδεσης µε συστήµατα διαχειριστικής τεκµηρίωσης. Το ΜΑΪΣΤΩΡ περιλαµβάνει ένα πολύ λεπτοµερές εννοιολογικό µοντέλο για την περιγραφή κτηρίων, το οποίο υποστηρίζει την ανάλυση συνόλων στα µέρη τους, την ιεραρχική τυπολογική οργάνωση µε κληρονόµηση ιδιοτήτων, την παράσταση χωρικών σχέσεων µεταξύ µερών ενός οικοδοµήµατος ή διαφορετικών οικοδοµηµάτων, καθώς επίσης τη συσχέτιση και αµοιβαία παραποµπή µεταξύ πολλών στοιχείων. Η υλοποίηση του µοντέλου περιγραφής και η διαχείριση των δεδοµένων γίνονται µε το Semantic Index System (SIS), οντοκεντρικό σύστηµα διαχείρισης δεδοµένων και µεταδεδοµένων τύπου σηµασιολογικού δικτύου, προϊόν του Ινστιτούτου Πληροφορικής του ΙΤΕ. Εξ άλλου η σχεδιαστική τεκµηρίωση γίνεται µε το σύστηµα AutoCAD. Η συνεργασία του SIS µε το AutoCAD και η λειτουργική ολοκλήρωση του ΜΑΪΣΤΩΡ επιτυγχάνεται µε ένα µηχανισµό σήµανσης του σχεδίου (tagging), µέσω του οποίου iii

4 συσχετίζονται µέρη του οικοδοµήµατος στη βάση SIS µε τα αντίστοιχα µέρη του σχεδίου στο AutoCAD. Τέλος προσφέρεται ένα σύνολο πολυκριτηριακών επερωτήσεων, ενώ η παρουσίαση των απαντήσεων περιλαµβάνει λίστες στοιχείων, γράφους που απεικονίζουν σχέσεις και τµήµατα σχεδίων. Στην ανάπτυξη του συστήµατος ΜΑΪΣΤΩΡ συνεργάσθηκαν η 13η Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, η 7η Εφορεία Νεωτέρων Μνηµείων, το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του ΙΤΕ και ο Οργανισµός Ανάπτυξης Σητείας. Επόπτης : Πάνος Κωνσταντόπουλος, Καθηγητής Τµήµα Επιστήµης Υπολογιστών, Πανεπιστήµιο Κρήτης iv

5 MAISTOR: A STRUCTURAL DOCUMENTATION SYSTEM FOR BUILDINGS Efthimis Frijalas Master of Science Thesis Department of Computer Science University of Crete ABSTRACT The Structural Documentation System for Buildings supports the systematic recording of basic and detailed characteristics of monuments and listed buildings, the classification of historical, structural, typological and morphological data and the documentation of alterations. More specifically the system supports the development of scientific knowledge base for the detailed description and the complete and systematic documentation of morphological and structural characteristics (history, typology, morphology, structural typology, material, construction pathology) of listed buildings as described in historical, archaeological, conservation and restoration studies. In addition, the system provides to the user views for comparing, validating and controlling alterations. The system offers automatic connection with cartographic documentation and computer-aided design systems, as well as administrative documentation systems. The requirement analysis of MAISTOR was carried out in close co-operation with the 7th Ephorate of Modern Monuments, 13th Ephorate of Byzantine and Post- Byzantine Antiquities, Institute of Mediteranean Studies, and the Sitia Development Organisation SA This master thesis presents an outline of the architecture and functionality of the above system. Also it addresses the notions of spatial and temporal data, cad data, conservation and restoration data, complex objects and documentation sources and introduces a data model, which is -to a high degree- extensible by further analysis without the need for restructuring of the original model. Furthermore, the model allows the creation of dynamically relevant views under different primary aspects. v

6 Supervisor: Panos Constantopoulos Professor Department of Computer Science, University of Crete vi

7 Ευχαριστίες Ευχαριστώ τον επιβλέποντα καθηγητή µου κ. Πάνο Κωνσταντόπουλο που µου εµπιστεύθηκε αυτή την εργασία, καθώς και για τις συµβουλές του και την κατανόηση που έδειξε στα προβλήµατα που αντιµετώπισα κατά τη διεκπεραίωση της εργασίας αυτής. Ευχαριστώ τη Χρυσούλα Μπεκιάρη για την εµπιστοσύνη που µου έδειξε. Επίσης την ευχαριστώ για την καθοδήγησή της. Για τον ίδιο λόγο ευχαριστώ και το ηµήτρη Αγγελάκη. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τα µέλη της επιτροπής εξέτασης της µεταπτυχιακής µου εργασίας κ.κ. Κωνσταντίνο Στεφανίδη και ηµήτρη Πλεξουσάκη για την εκτίµησή τους στην εργασία µου και τη συµβολή τους στην τελική µορφή του κειµένου αυτού. Από τα µέλη της οµάδας Πληροφοριακών Συστηµάτων του Ινστιτούτου Πληροφορικής ευχαριστώ εκείνα µε τα οποία συνεργάστηκα, καθώς και εκείνα που µε έκαναν να αισθάνοµαι ότι εργάζοµαι σε ένα φιλικό περιβάλλον και ιδιαίτερα τη Μαρία Μουτσάκη. Ευχαριστώ το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύµατος Τεχνολογίας και Έρευνας που έθεσε στη διάθεσή µου την υλικοτεχνική του υποδοµή. Για τη συνεργασία τους ευχαριστώ τη άφνη Χρονάκη, τη Θεοδοσία Μπίτζου και το Νίκο Πατεράκη. Για τη συµµετοχή της στην τελική διαµόρφωση του κειµένου ευχαριστώ και την Ειρήνη Χαριτάκη. Την ευχαριστώ επίσης για τη στήριξη και γιατί µαζί της, κατά τη διάρκεια της εργασίας µου, έζησα κάποιες από τις οµορφότερες στιγµές της ζωής µου. Για τη βοήθεια και τη συµπαράστασή τους σε όλη τη διάρκεια των σπουδών µου, χωρίς την οποία δε θα είχα καταφέρει να τις ξεκινήσω και να τις ολοκληρώσω, ευχαριστώ όλη την οικογένειά µου. vii

8 viii

9 Περιεχόµενα Περίληψη iii Abstract v Ευχαριστίες vii Περιεχόµενα Κατάλογος Σχηµάτων ix xiii 1 Εισαγωγή Οργάνωση της εργασίας Τεκµηρίωση Τυπολογικών, οµικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων Οργάνωση της εργασίας Το Πρόβληµα Πολυπλοκότητα Το Οικοδόµηµα ως Σύνθετο Αντικείµενο Τα τεχνοτροπικά και τυπολογικά χαρακτηριστικά και η εξειδίκευσή τους Η έννοια της Επέµβασης και η συσχέτισή της µε τη Χρήση, τη Φθορά, την Πρόταση και τη Μελέτη Αποκατάστασης Η συνιστώσα του Χρόνου και οι Φάσεις του κτηρίου Η συνιστώσα της Πηγής Τεκµηρίωσης Η συνιστώσα του Χώρου Η έννοια των πολυµέσων Η σηµασία του σχεδίου.. 22 ix

10 3 Ένα Μοντέλο Κτηριολογικών Πληροφοριών Παράσταση γνώσης στο SIS Ταξινόµηση Γενίκευση-εξειδίκευση Απόδοση γνωρίσµατος H Οντολογία του Μοντέλου ΜΑΪΣΤΩΡ Έννοιες χώρου, χρόνου, γεγονότων Οι έννοιες αντικείµενο, χωροαντικείµενο, οικοδόµηµα, µέρος οικοδοµήµατος Η έννοια πηγή Η έννοια απεικόνιση Οι έννοιες επέµβαση, φθορά, χρήση, πρόταση αποκατάστασης Σύνδεση µε το σχέδιο Παράδειγµα Ζητήµατα Ανάκτησης Πληροφορίας Σχεδίαση ενός Συστήµατος Κτηριολογικής Τεκµηρίωσης Συνιστώσες Το Semantic Index System Γενική Περιγραφή Γενικά για τη λειτουργικότητα ιασύνδεσης Γραφικών - Ανάλυσης Τα ερωτήµατα στη ιασύνδεση Γραφικών - Ανάλυσης Η παρουσίαση αποτελεσµάτων στη ιασύνδεση Γραφικών Ανάλυσης Περιπτώσεις αλληλεπίδρασης στη ιασύνδεση Γραφικών Ανάλυσης Η λειτουργικότητα του ελτίου Εισαγωγής Γενικά για το API του SIS Το µοντέλο επερωτήσεων στο API Η λειτουργικότητα των συναρτήσεων επερώτησης στο API Οι συναρτήσεις τροποποίησης πληροφορίας στο API x

11 4.1.2 Το AutoCad Γενική Περιγραφή Hardware και Λειτουργικά Συστήµατα για το AutoCad Το AutoCad και το Internet Το AutoCad και η Ανταλλαγή εδοµένων µε άλλα Συστήµατα CAD Το AutoCad και το Rendering To AutoCad και τα Αρχεία Εικόνας Ιστορία των API του AutoCad Τι είναι το ObjectARX Τα χαρακτηριστικά στοιχεία του ObjectARX API ActiveX Automation και η Visual Basic H Visual Basic, η VBA και το AutoCad Σύγκριση ανάµεσα στα API του AutoCad Αρχιτεκτονική του Συστήµατος Σύνδεση της πληροφορίας του SIS µε αυτή του AutoCad Περιορισµοί στη συνεργασία - Προβλήµατα Η συνεργασία της ΓΑ. µε εξωτερικές εφαρµογές Η συνεργασία των Ε µε εξωτερικές εφαρµογές Τα απείρου µήκους String Λειτουργίες του Συστήµατος Κτηριολογικής Τεκµηρίωσης Τροποποίηση Πληροφορίας Εισαγωγή µη σχεδιαστικής πληροφορίας Εισαγωγή σχεδιαστικής πληροφορίας Ανάκτηση Πληροφορίας Οι ερωτήσεις της ΓΑ Οι Ερωτήσεις Καταλόγου Οι Πολυκριτηριακές Ερωτήσεις Οι ενδρικές Ερωτήσεις Το υποσύστηµα διαχείρισης µερών και σχεδιαστικών οντοτήτων Η αναχρησιµοποίηση σχεδιαστικών οντοτήτων xi

12 6 Συµπεράσµατα Μελλοντική Εργασία Θέµατα Ανάκτησης Πληροφορίας Πορείες µέσα σε Ηλεκτρονικά Σχέδια Αυτόµατη εξαγωγή χωρικών συσχετίσεων από σχέδιο Αυτόµατη δήλωση και συσχέτιση των µερών οικοδοµήµατος Χαρτογραφική πληροφορία Σύνδεση µε άλλα συστήµατα Βιβλιογραφία 175 Ευρετήριο 179 xii

13 Κατάλογος Σχηµάτων Η ιεραρχία ταξινόµησης 27 Η ιεραρχία γενίκευσης-εξειδίκευσης 29 Η ιεραρχία απόδοσης γνωρίσµατος.. 30 Εµβέλεια λογικών ονοµάτων 31 Σχέσεις γενίκευσης ταξινόµησης για έννοιες χώρου και χρόνου.. 33 Σχέσεις γενίκευσης - ταξινόµησης για τις έννοιες των αντικειµένων. 42 Όψη των γεγονότων µεταβολής κατάστασης 61 Παράδειγµα παράστασης γνώσης στο ΜΑΪΣΤΩΡ 65 Βασική οθόνη ΓΑ 71 Ο κατάλογος επιλογών Αναζήτηση στο ένδρο εµφανίζει τα αποτελέσµατα των ερωτηµάτων τύπου γραφήµατος Η Γενική Άποψη εµφανίζει το ορατό στην οθόνη µας τµήµα του γραφήµατος. 74 Ο κατάλογος επιλογών Αναζήτηση στον Κατάλογο εµφανίζει αποτελέσµατα µε τη µορφή κειµένου 74 Ο κατάλογος επιλογών Πολυκριτηριακά Ερωτήµατα Στην Περιοχή Κειµένου εµφανίζονται τα αποτελέσµατα σε στήλες. 76 Στην Περιοχή Κειµένου εµφανίζεται το αποτέλεσµα µιας ιεραρχικής αναφοράς. 77 Αποτελέσµατα ενδρογράµµατος Εµφάνιση αποτελέσµατος Ακτινικής Προβολής. 78 Οθόνες Κάρτας Αντικειµένου.. 79 Οθόνη Εργασίας.. 83 Οθόνη Λειτουργίας Μετονοµασία Οθόνη Λειτουργίας Ταξινόµηση Επιπέδου xiii

14 Οθόνη λειτουργίας για την απόδοση χαρακτηριστικών σε ένα αντικείµενο. 86 Επιλογή εργασίας από τη Λίστα Εργασιών και αντικειµένου από τον Κατάλογο Επιλογών.. 87 Μέση προτεινόµενη µνήµη ανά λειτουργικό σύστηµα 92 Μέση προτεινόµενη µνήµη ανά λειτουργικό σύστηµα 93 Η εξελικτική πορεία των API του AutoCad. 97 Ο αυτοµατισµός ActiveX δίνει τη δυνατότητα επαύξησης του Object Set των Windows µε νέα αντικείµενα 100 H θέση των AcDb και AcGi Συγκριτικός Πίνακας ανάµεσα σε διάφορες εκδόσεις του API του AutoCad. 111 Tο µοντέλο οντοτήτων της βάσης του AutoCad 113 Γνωρίσµατα και µέθοδοι για ένα αντικείµενο του AutoCad Η συνεργασία εξειδικευµένης εφαρµογής µε τη βάση γνώσεων του SIS και το σχεδιαστικό πακέτο AutoCad Αρχικοί τρόποι εξαγωγής δεδοµένων από τη ΓΑ Η λίστα των εργασιών των Ε. 122 Ο ορισµός φάσης οικοδοµήµατος ως απαρχή της εισαγωγής πληροφορίας στο σύστηµα 123 Περιγραφή Φάσεων Περιγραφή ιαστάσεων µιας Φάσης 125 Κατασκευή του σύνθετου αντικειµένου που είναι η Φάση του Οικοδοµήµατος. 126 Επαναδήλωση µερών διαφορετικής ή της ίδιας φάσης οικοδοµήµατος. 127 Περιγραφή στέγης 1ο και 2ο βήµα Περιγραφή στέγης 3ο, 4ο και 5ο βήµα 130 Περιγραφή εισαγωγής πολυµέσου Επιλογή του µέρους οικοδοµήµατος και του αρχείου σχεδίου για τη δηµιουργία της σχεδιαστικής οντότητας. 133 Καθορισµός της σχεδιαστικής οντότητας 134 ιαγραφή σχεδιαστικής οντότητας Η οµαδοποίηση των ερωτήσεων καταλόγου 137 Αποτέλεσµα της Σύνολο Οικοδοµηµάτων Αρχική Χρήση Αποτέλεσµα της Τύποι κατά Οικοδόµηµα xiv

15 Αποτέλεσµα της Επεµβάσεις κατά Μέρος Οικοδοµήµατος Επεµβάσεις κατά Είδος Επέµβασης Τύποι Οικοδοµήµατος Έκτυπα Σχέδια Η κάρτα Σχεδιαστικές Οντότητες. 155 Η λειτουργία Εµφάνιση Σχεδιαστικής Οντότητας 156 Οικοδόµηµα-Μέρη Οικοδόµηµα-Μέρη-Υλικά. 159 Οικοδόµηµα-Μέρη-Επεµβάσεις Οικοδόµηµα-Μέρη-Σχέδια Φάσεις-Μέρη. 161 Χρονικές Επαλληλίες Το Οικοδόµηµα. 162 Η ιαχείριση Μερών και Σχεδιαστικής Πληροφορίας Επιλογή του τύπου των σχεδιαστικών οντοτήτων που θέλει ο χρήστης να προβάλλονται Η ιαχείριση Μερών και Σχεδιαστικής Πληροφορίας. Προβολή µη σχεδιαστικής πληροφορίας. 166 Πορεία στο σχέδιο του AutoCad. 167 Αναχρησιµοποίηση Σχεδιαστικών Οντοτήτων xv

16 Κατάλογος Πινάκων Κενή οθόνη στη ΓΑ.. 80 Καθορισµένος Στόχος Αναζήτησης στη ΓΑ. 80 Περιοχές Κείµενο, Γράφηµα συµπληρωµένες & Κάρτα Αντικειµένου. 81 Απαιτήσεις σε Hardware και Λειτουργικά Συστήµατα 92 Συγκριτικός πίνακας για τα DWG και DXF format. 95 xvi

17 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή Για την πληρέστερη τεκµηρίωση των αρχιτεκτονικών µνηµείων και διατηρητέων κτηρίων απαιτείται, επιπλέον της σχεδιαστικής αποτύπωσης, η ταξινόµηση των ιστορικών, δοµικών, τυπολογικών και µορφολογικών στοιχείων των κτηρίων, καθώς επίσης και η τεκµηρίωση των επεµβάσεων σε αυτά. Τα µορφολογικά και τυπολογικά χαρακτηριστικά πρέπει να εξειδικεύονται, ανάλογα µε τα µέρη οικοδοµήµατος στα οποία αναφέρονται, σχηµατίζοντας ιεραρχίες γενίκευσης εξειδίκευσης. Η πλήρης καταγραφή και παρακολούθηση των επεµβάσεων απαιτεί τη συσχέτισή τους µε άλλα γεγονότα που αφορούν το κτήριο. Επεµβάσεις όπως προσθήκες και αφαιρέσεις, µεταβάλλουν δοµικά και τυπολογικά χαρακτηριστικά του κτηρίου. Τέτοιες αλλαγές συνιστούν µια νέα φάση για το κτήριο. Σε ένα τέτοιου είδους πληροφοριακό σύστηµα, ένα πρόβληµα µε το οποίο ερχόµαστε αντιµέτωποι είναι η ποικιλία της πληροφορίας και η αντιφατικότητα των πηγών από τις οποίες αντλείται. Ειδικά η χωρική πληροφορία έχει ιδιαίτερη αξία, τόσο για τις σχετικές θέσεις ανάµεσα στα κτήρια, όσο και για τις συσχετίσεις ανάµεσα στα µέρη ενός οικοδοµήµατος. Η πολυπλοκότητα της πληροφορίας που χρειάζεται να καταγραφεί είναι µεγάλη και γι αυτό απαιτούνται µηχανισµοί για την παράστασή της µε ανάλογη εκφραστικότητα. Το ΜΑΪΣΤΩΡ είναι ένα σύστηµα κτηριολογικής τεκµηρίωσης που απαντά στην παραπάνω ανάγκη. Περιλαµβάνει µια βάση γνώσεων, το µοντέλο πληροφοριών της οποίας υποστηρίζει την εξαντλητική αποσύνθεση του κτηρίου στα µέρη του, ώστε να είναι δυνατή η λεπτοµερής τεκµηρίωσή τους, χωρίς να είναι ο χρήστης υποχρεωµένος να φτάνει πάντα σε τέτοιο βαθµό ανάλυσης. Επίσης λαµβάνεται υπόψη από το σύστηµα η ταξινόµηση των µερών ενός κτηρίου, όπως και των χαρακτηριστικών τους, µε σκοπό τη διευκόλυνση του χρήστη. Η εκφραστικότητα του µοντέλου βοηθεί 1

18 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή και στη συσχέτιση των φάσεων ενός κτηρίου, της κτηριολογικής πληροφορίας µε τις πηγές που την τεκµηριώνουν, αλλά και την αναλυτική χωρική συσχέτιση των κτηρίων και των µερών τους. Το µοντέλο της βάσης γνώσεων είναι επεκτάσιµο και άρα δίνει τη δυνατότητα προσαρµογής της εφαρµογής σε τυχόν ιδιαίτερες απαιτήσεις. Η εφαρµογή «παρακολουθεί» τις αλλαγές του µοντέλου και προσαρµόζεται σε αυτές. Το σύστηµα ΜΑΪΣΤΩΡ, προσφέροντας ένα σύνολο πολυκριτηριακών επερωτήσεων, δίνει στο χρήστη τη δυνατότητα ακριβούς και πλήρους ανάκτησης πληροφορίας. Η παράσταση των απαντήσεων γίνεται µε λίστες στοιχείων, γράφους που απεικονίζουν σχέσεις µεταξύ αυτών και τµήµατα σχεδίων. Υποστηρίζεται επίσης η προβολή εικόνων, ήχου, σχεδίων ή και τµηµάτων τους. Η αξία του συστήµατος ΜΑΪΣΤΩΡ έγκειται: στο πλούσιο µοντέλο πληροφοριών που διαθέτει, στην πλαστικότητά του και άρα στην προσαρµοστικότητά του στις απαιτήσεις του χρήστη και, τέλος, στο συνδυασµό της σχεδιαστικής τεκµηρίωσης µε την παραπάνω πληροφορία, που κάνει δυνατή την ανάκτηση σχεδίων για µέρη οικοδοµήµατος βάσει των ιστορικών, δοµικών, τυπολογικών, µορφολογικών και άλλων χαρακτηριστικών των µερών αυτών. 1.1 Οργάνωση της Εργασίας Στο δεύτερο κεφάλαιο γίνεται παρουσίαση συστηµάτων που ασχολούνται µε την τεκµηρίωση, ανάλυση και επεξεργασία πληροφορίας σχετικής µε κτήρια. Ακολουθεί περιγραφή του προβλήµατος το οποίο φιλοδοξεί το σύστηµα ΜΑΪΣΤΩΡ να λύσει. 2

19 1.1 Οργάνωση της Εργασίας Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζονται οι δυνατότητες παράστασης γνώσεων, όπως αυτές προσφέρονται στη γλώσσα Telos. Περιγράφεται επίσης το µοντέλο που σχεδιάστηκε µε σκοπό την παράσταση κτηριολογικής πληροφορίας. Στο τέταρτο κεφάλαιο περιγράφεται η βάση γνώσεων που επελέγη για την υλοποίηση. ίνεται περιγραφή των εργαλείων εισαγωγής ( ελτία Εισαγωγής) και ανάκτησης προβολής ( ιασύνδεση Γραφικών - Ανάλυσης) της πληροφορίας και το API που δίνει τη δυνατότητα επικοινωνίας της βάσης γνώσεων µε άλλες εξωτερικές εφαρµογές. Στη συνέχεια αναφέρονται τα στοιχεία που κάνουν το AutoCad µια καλή επιλογή για το σχεδιαστή ηλεκτρονικού αρχείου. Περιγράφεται η εξελικτική πορεία του API του AutoCad και ακολουθεί σύγκριση των διαφόρων µεθόδων επικοινωνίας που προσφέρονται από αυτό. Στο τέλος του κεφαλαίου δίνονται οι δυνατότητες επικοινωνίας ανάµεσα στα υποσυστήµατα του Semantic Index System (SIS) και το AutoCad, τα προβλήµατα που παρουσιάστηκαν και η λύση τους µέσα από την τροποποίηση των υποσυστηµάτων αυτών. Στο πέµπτο κεφάλαιο περιγράφεται η λειτουργικότητα του συστήµατος. Η διάκριση της πληροφορίας, σε σχεδιαστική και µη, επιβάλει διαφοροποίηση των διαδικασιών τροποποίησης και ανάκτησης της σχεδιαστικής πληροφορίας από τους αντίστοιχους της µη σχεδιαστικής. Ειδική µεταχείριση στην εισαγωγή πληροφορίας υπάρχει και για τη δηµιουργία του σύνθετου αντικειµένου που είναι το οικοδόµηµα και για την εισαγωγή πολυµέσου στο σύστηµα. Η υπόλοιπη πληροφορία εισάγεται µέσα από τα ελτία Εισαγωγής του SIS. Τέλος στο έκτο κεφάλαιο δίνονται οι επεκτάσεις που µπορούν να γίνουν στο σύστηµα και γίνεται µια αναφορά στην προεργασία που έχει γίνει και τα συµπεράσµατα που προέκυψαν από αυτή. 3

20 4 Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή

21 Κεφάλαιο 2 Τεκµηρίωση Τυπολογικών, οµικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων 2.1 Υπάρχοντα Συστήµατα Παρακάτω θα αναφερθούν κάποια συστήµατα που ασχολούνται µε την τεκµηρίωση κτηρίων. Μέσα από την παράθεση πληροφοριών για κάθε σύστηµα θα γίνει εµφανής η διαφοροποίησή τους ανάλογα µε: τους στόχους, το πλήθος της διαχειριζόµενης πληροφορίας, το είδος της πληροφορίας, τη µεθοδολογία εισαγωγής της και το βαθµό ανάλυσής της. Επίσης, θα παρατηρήσουµε διαφορές ως προς τα συστήµατα διαχείρισης της πληροφορίας και την αρχιτεκτονική των συστηµάτων αυτών. Ένα τέτοιο σύστηµα είναι το "Buildings at Risk" [BAR]. Κτίστηκε από το Scottish Civic Trust το Η πληροφορία αναλύεται σε πολύ µικρό βαθµό. Ο διαχειριστής του συστήµατος µπορεί να εισάγει µια φωτογραφία του κτηρίου και να ενηµερώσει τη βάση συµπληρώνοντας 12 πεδία µιας σχεσιακής βάσης. Η πληροφορία αναλύεται σε χωρική, πληροφορία κατάστασης του κτηρίου, αιτίας της κατάστασής του, προτεινόµενων χρήσεων, επικοινωνίας µε τους υπεύθυνους και τρόπου αγοράς του κτηρίου και προβάλλεται στο διαδίκτυο. 5

22 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων Το Πανεπιστήµιο του Μπέρκλεϊ στην Καλιφόρνια κατασκεύασε το σύστηµα SPIRO. ιεπαφή για την άσκηση ερωτήσεων στο σύστηµα προσφέρεται στο ιαδίκτυο στο [SPI]. Και εδώ η ανάλυση της πληροφορίας δεν προχωρά σε βάθος. Παρατηρούµε όµως τις εξής διαφοροποιήσεις από το προηγούµενο σύστηµα: παρέχεται κάρτα σχηµατισµού πολυκριτηριακών ερωτήσεων για την ανάκτηση κτηρίων, δεν αναλύεται πληροφορία σχετική µε την κατάσταση του κτηρίου, αναλύεται χρονική πληροφορία για την κατασκευή του, παρέχεται βιβλιογραφική πληροφορία. Κριτήρια στα πολυκριτηριακά ερωτήµατα είναι ο τόπος, ο χρόνος, ο τύπος, το όνοµα, συντοµογραφία της πηγής και λέξεις κλειδιά που έχουν σχετισθεί µε το κτήριο. Το χρονικό κριτήριο καλύπτεται µε τη χρονική περιγραφή µέσω περιόδου. Αν και παρέχεται από το σύστηµα ακριβής χρονική περιγραφή (π.χ. από 493 ως 520), για ευκολία και αποφυγή χρήσης σχετικής άλγεβρας, το σύστηµα παρέχει και γενικότερη χρονική περιγραφή µέσω των χρονικών περιόδων (π.χ. "προχριστιανική περίοδος"). Αυτή την περιγραφή χρησιµοποιεί για το σχηµατισµό ερωτήσεων και την παροχή απαντήσεων. Για το σχηµατισµό ερώτησης και το συµπλήρωµα των κριτηρίων παρέχεται µε τη µορφή λίστας η σχετική πληροφορία. Η πληροφορία και λειτουργικότητα του συστήµατος διατίθεται και µέσα από το διαδίκτυο. Το Historic American Buildings Survey καθώς και το Historic American Engineering Record καταλαµβάνουν ένα µεγάλο µέρος στις συλλογές του Τοµέα Έκτυπων και Φωτογραφιών της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου στις Η.Π.Α.. Μέχρι το Μάρτη του 1998 είχαν καταγραφεί έρευνες για περισσότερες από µνηµεία της περιόδου από το δέκατο έβδοµο αιώνα µέχρι και τον εικοστό. Στόχος είναι η πλήρης και ακριβής ανάκτηση εικόνων: αρχιτεκτονικών σχεδίων, 6

23 2.1 Υπάρχοντα Συστήµατα ασπρόµαυρων φωτογραφιών, σελίδων µε δεδοµένα, διαφανειών και τυπωµένων λεζαντών για φωτογραφίες. Για το λόγο αυτό η πληροφορία κατηγοριοποιείται ως εξής: χρόνος επεξεργασίας των εγγράφων που τεκµηριώνουν το κτήριο, τύπος αρχικής χρήσης του κτηρίου, σχετιζόµενες µε το κτήριο ηµεροµηνίες, τόπος του κτηρίου, συλλογή των εγγράφων, τόπος φύλαξης. Η ανάκτηση των ντοκουµέντων που τεκµηριώνουν ένα κτήριο από το διαδίκτυο γίνεται µε λέξεις κλειδιά ή µε αναδίφηση µέσα από µεγάλες λίστες θεµάτων και τόπων. Συνεπώς δεν ευνοείται η πληρότητα και η ακρίβεια των απαντήσεων. Ωστόσο είναι θετικό ότι το σύστηµα επεξεργάζεται µεγάλη ποσότητα πληροφορίας, καθώς και ότι είναι έτσι σχεδιασµένο ώστε να ευνοείται η ταχύτητα εισαγωγής µεγάλης ποσότητας δεδοµένων. Τα παραπάνω πλεονεκτήµατα λειτουργούν σε βάρος της ανάκτησης της πληροφορίας. Περισσότερο πλούσιο σε πολυµεσική τεκµηρίωση είναι το σύστηµα "The Great Buildings Collection" [GBC]. Η πληροφορία αφορά 750 κτήρια και είναι διαθέσιµη και µέσα από το διαδίκτυο: πληροφορία για 400 κορυφαίους αρχιτέκτονες, 2200 εικόνες φωτογραφιών και 2500 εικόνες αρχιτεκτονικών σχεδίων, 300 τρισδιάστατα µοντέλα κτηρίων, 7

24 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων δεκάδες οπτικοακουστικές παραγωγές, 120 χάρτες περιοχών κτηρίων, αρχιτεκτονικοί τύποι, κτήρια από την αρχαιότητα µέχρι και σήµερα και πηγές τεκµηρίωσης. Αυτό το σύστηµα είναι το πρώτο στο οποίο συναντούµε και αρχιτεκτονική πληροφορία. Είναι, επίσης, αυτό µε την περισσότερο αναλυµένη πληροφορία και για αυτό η ανάκτηση κτηρίων από πολυκριτηριακές ερωτήσεις είναι η καλύτερη σε όρους ακρίβειας και ανάκλησης. Ωστόσο η ανάκτηση πληροφορίας γίνεται µε τρόπο ευνοϊκό µόνο για τα κτήρια και όχι για άλλη πληροφορία (π.χ. η ανάκτηση χώρων γίνεται µέσα από λίστα). Επίσης δεν αναλύεται πληροφορία σχετική µε επεµβάσεις, φθορές και άλλα σχετιζόµενα µε το κτήριο γεγονότα. Ένα εξειδικευµένο στις φθορές και τις αποκαταστάσεις κτηρίων σύστηµα είναι το "Πρόγραµµα Αποκατάστασης Βλαβών από Σεισµό & Ενίσχυσης VK.AP" της 4M. Πληροφορία που λαµβάνεται υπόψη είναι: οι πηγές τεκµηρίωσης, οι επεµβάσεις, τα υλικά, οι φθορές, οι εργασίες αποκατάστασης, τα κατασκευαστικά σχέδια. Η διεπαφή είναι αυτή του AutoCad. Συνεπώς, το σύστηµα απευθύνεται σε πιο εξειδικευµένους χρήστες και καλύπτει περισσότερο εξειδικευµένη πληροφορία (για συγκεκριµένο είδος φθορών). Στα θετικά της εφαρµογής έχουµε την αξιοποίηση ενός 8

25 2.1 Υπάρχοντα Συστήµατα CAD συστήµατος για την τεκµηρίωση της πληροφορίας ενός κτηρίου. Ο ρόλος του σχεδίου εδώ είναι πρωταρχικός. Χωρίς σχέδιο δεν υπάρχει πληροφορία. Τη σχεδιαστική πληροφορία, που φυλάσσει και διαχειρίζεται ένα CAD σύστηµα, αξιοποιεί και το Hypersion της ARCHEOTECH SA [ARC]. Τα σχέδια χρησιµοποιούνται ως εργαλείο επεξήγησης της πληροφορίας που βρίσκεται σε κάποια βάση γνώσεων, προς διευκόλυνση του µη εξειδικευµένου χρήστη. Η επικοινωνία ανάµεσα στη βάση γνώσεων και τα σχέδια είναι αµφίδροµη και εξυπηρετείται µέσω δυναµικών συνδέσµων ανάµεσα σε περιοχές του σχεδίου και πληροφορία στη βάση γνώσεων. Στο Hypersion τα σχέδια και η πληροφορία στη βάση γνώσεων µπορούν να υπάρχουν ανεξάρτητα µέχρι να συνδεθούν. Στο PlotPlan της ACAD-Plus η διαδικασία εισαγωγής και ενηµέρωσης της κτηριολογικής πληροφορίας, καθώς και αυτή της σχεδιαστικής πληροφορίας δεν είναι ανεξάρτητες, αλλά η µία δεσµεύεται από την άλλη [APP]. Η γεωγραφική περιγραφή που ζητείται να γίνει από το χρήστη είναι λεπτοµερής. Η πληροφορία αυτή αντλείται από τη βάση και χρησιµοποιείται από το σύστηµα για την παραγωγή του ηλεκτρονικού σχεδίου του κτηρίου. Επειδή η διαδικασία είναι αυστηρή, το σύστηµα περιορίζει το χρήστη στη σχεδίαση σύγχρονης κατοικίας για την οποία προβλέπεται φράκτης, πισίνα, γκαράζ, πλακόστρωτο προς την πλευρά του δρόµου και άλλα παρόµοια στοιχεία τις διαστάσεις των οποίων και τις ακριβείς θέσεις καλείται ο χρήστης να προσδιορίσει µε ακρίβεια για την παραγωγή σχεδίου, µέσα από µια αυστηρά εξειδικευµένη διεπαφή. Η παραγωγή σχεδίου γίνεται µε ηµιαυτόµατο τρόπο στον οποίο ο χρήστης επιβαρύνεται σε µικρό βαθµό. Η δήλωση των µερών µιας κατοικίας γίνεται κατά τη σχεδίαση. Αυτό σηµαίνει για το χρήστη της εφαρµογής ότι πρέπει να έχει γνώσεις ηλεκτρονικής σχεδίασης. Επίσης θα πρέπει η σχεδίαση να γίνεται µέσα από το σύστηµα και αυτό είναι περιοριστικό. Από την άλλη, εξοικονοµείται χρόνος καθώς δε χρειάζεται να έρθει ένας νέος χρήστης για να εισάγει εκ νέου στη βάση τα µέρη του οικοδοµήµατος και να τα ταξινοµήσει στις ειδικότερες κλάσεις των µερών του. Επίσης αποφεύγεται η διαδικασία συσχέτισης των αντικειµένων στη βάση µε περιοχές του σχεδίου, αφού αυτό γίνεται αυτόµατα κατά τη σχεδίαση. 9

26 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων Η διαδικασία της ενηµέρωσης γίνεται γρήγορα, καθώς υποβοηθάται από λίστες τιµών και ερωτήσεις που είναι σε θέση να κάνει ο χρήστης. Οι ερωτήσεις µπορεί να είναι και πολυκριτηριακές και µε συγκρίσεις αριθµών. Ωστόσο, δεν τεκµηριώνεται πληροφορία για τυπολογικά, τεχνοτροπικά και γενικότερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του κτηρίου. Επίσης, δεν τεκµηριώνονται οι επεµβάσεις, χρήσεις και φθορές. Υπάρχει µόνο τόση πληροφορία όση θα εξυπηρετούσε τη γρήγορη, εύκολη παραγωγή ενός αναλυτικού ηλεκτρονικού σχεδίου µιας κατοικίας. Το αρχιτεκτονικό σχέδιο κτηρίων εξυπηρετείται καλύτερα στην τρισδιάστατη µορφή του από ένα σύστηµα που αναπτύσσεται στην οµάδα Σχεδιαστικών Συστηµάτων της Σχολής Αρχιτεκτονικής, Οικοδόµησης και Σχεδιασµού του Πανεπιστηµίου Τεχνολογίας στο Αϊντχόβεν [DS]. Σκοπός της οµάδας είναι η δυνατότητα µοντελοποίησης που προσφέρει η δυναµική φύση του σχεδίου. Η βάση γνώσεων είναι οντοκεντρική και υποστηρίζει µηχανισµούς ταξινόµησης, ειδίκευσης, κληρονοµικότητας, παράστασης σύνθετων αντικειµένων και απόδοσης γνωρίσµατος. Η ενηµέρωση της βάσης γίνεται κατά το σχεδιασµό όπως και προηγούµενα. Αναλύεται σε µεγάλο βαθµό η τυπολογία σύνθεσης - αποσύνθεσης, καθώς φυσικά (π.χ. βάρος), και µηχανικά (π.χ. σταθερότητα) χαρακτηριστικά των µερών στα οποία αποσυντίθεται το οικοδόµηµα. Αναλύεται επίσης πληροφορία που αφορά τα υλικά σε ό,τι αφορά µηχανικά (π.χ. ελαστικότητα), φυσικά χαρακτηριστικά (π.χ. αγωγιµότητα), αλλά και χαρακτηριστικά επιφανείας (π.χ. χρώµα). Ωστόσο δεν παύει το µοντέλο που παρέχεται να µην αναλύει πληροφορία σχετική µε επεµβάσεις, χρήσεις και φθορές. Επίσης, δεν παριστάνονται οι µεταβολές του κτηρίου στο χρόνο. Το σύστηµα AIDA [AID] αναπτύχθηκε για τη µετάφραση αεροφωτογραφιών και χαρτών, την αυτόµατη εγγραφή αεροφωτογραφιών και την παραγωγή τρισδιάστατων µοντέλων (όπως κτήρια) µέσα από φωτογραφίες. Το σύστηµα χρησιµοποιεί σηµασιολογικό δίκτυο για την παράσταση της γνώσης. Η οντοκεντρική βάση περιέχει όλους εκείνους τους γεωµετρικούς περιορισµούς για τα µέρη οικοδοµήµατος και τις συσχετίσεις τους. Οι περιορισµοί - κανόνες και οι συναρτήσεις υπολογισµών, µέσω µιας µηχανής εξαγωγής συµπερασµάτων, οδηγούν στην µετάφραση εικόνων οικοδοµηµάτων. Οι κόµβοι και οι σύνδεσµοι των σηµασιολογικών δικτύων καθώς και οι κανόνες έχουν σχεδιαστεί ως κλάσεις µε τη γλώσσα οντοκεντρικού 10

27 2.1 Υπάρχοντα Συστήµατα προγραµµατισµού C++. Το interface κατασκευάστηκε µε την Tcl/Tk και δίνει απόψεις της βάσης µε τη µορφή γράφων και σxετιζόµενες εικόνες µε τους κόµβους του γράφου. Η εφαρµογή αυτή παρουσιάζει ενδιαφέρον, τόσο για τα εργαλεία που χρησιµοποιεί για την παράσταση δεδοµένων, όπως τα µέρη ενός οικοδοµήµατος, όσο και για την ταχύτητα µετάφρασης των εικόνων κτηρίων. Σε διαφορετική περίπτωση ο χρήστης είναι αναγκασµένος να ταξινοµεί τα µέρη και να δηλώνει τις συσχετίσεις τους ξοδεύοντας χρόνο για την εισαγωγή τόσο αναλυτικής πληροφορίας. Ένα σύστηµα διαχειριστικής, περισσότερο, τεκµηρίωσης κτηρίων είναι αυτό που κατασκευάστηκε στο Εργαστήριο Τοπογραφίας και Φωτοµετρίας στο Τ.Ε.Ι. Πατρών. Στόχος του είναι η διαχείριση παραδοσιακών κτηρίων της Πάτρας [Κοµ94]. H βασική συνιστώσα του συστήµατος είναι το σύστηµα GIS PC ARC/INFO 3.4D. Για την ψηφιοποίηση των χαρτών χρησιµοποιήθηκε και το AutoCad. Η σχετική µε το χάρτη πληροφορία αποθηκεύτηκε στο σχεσιακό σύστηµα βάσεων δεδοµένων dbase IV - QE (EXCEL). Η πληροφορία κατηγοριοποιήθηκε ως εξής: ιδιοκτησιακό καθεστώς (διεύθυνση, πρόσωπο στο οποίο ανήκει το κτήριο), βλάβες από ένα συγκεκριµένο µεγάλο σεισµό που έγινε στην Πάτρα, ιστορικά, µορφολογικά, αρχιτεκτονικά στοιχεία (χωρίς ανάλυση για διενέργεια επερωτήσεων µε βάση αυτά τα κριτήρια) και πολεοδοµικά στοιχεία (όπως όροφοι, εµβαδόν, ύψος κ.α.). Από τα παραπάνω είναι προφανής ο περιορισµένος βαθµός ανάλυσης των φθορών, καθώς και των αρχιτεκτονικών στοιχείων. Συνεπώς δεν ευνοείται η πλήρης και ακριβής ανάκτηση πληροφορίας. Η εµβέλεια του συστήµατος είναι περιορισµένη στο χώρο (Πάτρα) και το χρόνο (το σύστηµα δεν εξειδικεύει τις φθορές και όποια φθορά αναφέρεται θεωρείται ότι προέρχεται από το σεισµό της 14ης Ιουλίου). Η εξέλιξη ενός κτηρίου στο χρόνο δεν περιγράφεται. εν αξιοποιείται πληροφορία αρχιτεκτονικών σχεδίων. Το µοντέλο δεν είναι πλαστικό. 11

28 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων Στο Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ι.Τ.Ε. πραγµατοποιήθηκε το ΕΛΤΟΣ. Είναι σύστηµα διαχειριστικής τεκµηρίωσης που αφορά σε ακίνητα µνηµεία και διατηρητέα κτήρια. Στο ΕΛΤΟΣ εντάσσονται πληροφορίες που υπερβαίνουν τα όρια της βασικής τεκµηρίωσης. Παρέχεται χαρτοραφική απεικόνιση µε σχεδιαστικές δυνατότητες, χρήσιµες στο γεωγραφικό εντοπισµό και σε µελέτες συντήρησης. Επιπλέον υποστηρίζεται η καταχώρηση και παρουσίαση πολυµεσικών δεδοµένων. Το σύστηµα πραγµατοποιήθηκε σε συνεργασία µε τη ΚΓ Εφορεία Κλασσικών και Προϊστορικών Αρχαιοτήτων και τη 13η Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων. Είναι κτισµένο πάνω σε ένα σύστηµα διαχείρισης σχεσιακών βάσεων δεδοµένων. Το ΕΛΤΟΣ υποστηρίζει τη διασύνδεση µε άλλα συστήµατα για ανταλλαγή πληροφοριών. Υπάρχουν διαβαθµίσεις διακαιοδοσίας σε χρήστες. Έχει εγκατασταθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου [Bek95]. 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα Για την ανάπτυξη του συστήµατος ΜΑΪΣΤΩΡ υπήρξε συνεργασία µε τη 13 η Εφορεία Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων, την 7 η Εφορεία Νεωτέρων Μνηµείων, το Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ι.Τ.Ε. και τον Οργανισµό Ανάπτυξης Σητείας. Στα πλαίσια αυτής της συνεργασίας αναλύθηκαν οι ανάγκες τις οποίες καλείται να καλύψει το ΜΑΪΣΤΩΡ. Η απαιτούµενες λειτουργίες και η απαιτούµενη πληροφορία προσδιορίστηκαν. Βάση της κατηγοριοποίησης αυτής αναλύθηκαν 9 διατηρητέα οικοδοµήµατα και αρχιτεκτονικά µνηµεία. Οι απαιτήσεις της εφαρµογής ήταν ποικίλες και πολύπλοκες: Το οικοδόµηµα µπορεί να θεωρηθεί ως ένα σύνθετο αντικείµενο που µπορεί να αναλυθεί σε υποµέρη και εκείνα µε τη σειρά τους σε άλλα υποµέρη κ.ο.κ.. Τα µέρη οικοδοµήµατος έχουν τεχνοτροπικά, τυπολογικά, µορφολογικά χαρακτηριστικά που εξειδικεύονται σε µεγάλο βαθµό. Στην πολιτισµική τεκµηρίωση ενός κτηρίου ξεχωριστή θέση έχουν οι επεµβάσεις, οι χρήσεις, οι φθορές, οι προτάσεις και οι µελέτες αποκατάστασης. 12

29 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα Με την πάροδο του χρόνου νέα µέρη προστίθενται σε ένα οικοδόµηµα και άλλα καταστρέφονται. Ένα κτήριο αλλάζει στο χρόνο. Η πληροφορία που εισάγεται στο σύστηµα χαρακτηρίζεται και από την πηγή που την τεκµηριώνει. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η χωρική συσχέτιση µερών οικοδοµήµατος µεταξύ τους. Το ίδιο συµβαίνει και µε τις χωρικές συσχετίσεις οικοδοµηµάτων. Για τον ιστορικό µελετητή το σχέδιο έχει ιδιαίτερη επεξηγηµατική αξία. Για τον ηλεκτρονικό σχεδιαστή, έτοιµα σχέδια αποτελούν πολύτιµα εργαλεία για µια ακριβή και γρήγορη ηλεκτρονική σχεδίαση. Παρακάτω αναλύονται σε µεγαλύτερο βαθµό οι απαιτήσεις της εφαρµογής Το Οικοδόµηµα ως Σύνθετο Αντικείµενο Η ανάλυση ενός οικοδοµήµατος κάτω από κάποιες προϋποθέσεις κρίνεται αναγκαία. Αυτό συµβαίνει όταν ο χρήστης θέλει να περιγράψει κάποια από τα µέρη ενός οικοδοµήµατος, που παρουσιάζουν ιδιαιτερότητες ως προς τις φθορές, τις επεµβάσεις, τις µελέτες, το αρχιτεκτονικό τους σχέδιο, την τυπολογία και την τεχνική κατασκευής τους. Μια τέτοια ανάλυση εξυπηρετεί την ακριβή και πλήρη απάντηση ερωτήσεων που έχουν τεχνοτροπικό, τυπολογικό χαρακτήρα ή ακόµη και χαρακτήρα παρακολούθησης επεµβάσεων: "ποια οικοδοµήµατα έχουν ταµπλαδωτά ανοίγµατα;", "ποια οικοδοµήµατα έχουν οξυκόρυφα ανοίγµατα µε διπλό φεγγίτη;", "σε ποια οικοδοµήµατα έγινε καθαίρεση ανοιγµάτων;" 13

30 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων Σε µια τέτοια ανάλυση είναι σηµαντική η πληροφορία της συσχέτισης των µερών µεταξύ τους. Θα πρέπει στο σύστηµα να περιγράφονται συσχετίσεις όπως: σε ποιο επίπεδο ανήκει ένας λειτουργικός χώρος, από ποια δοµικά στοιχεία ορίζεται ένας λειτουργικός χώρος, σε ποια µέρη αναλύεται ένα δοµικό στοιχείο (π.χ. από ποιο συµπαγές τµήµα και ποια ανοίγµατα απαρτίζεται ένας τοίχος), σε ποια υποµέρη αναλύεται ένα µέρος δοµικού στοιχείου (π.χ. από ποιους φεγγίτες, ανώφλια, κατώφλια, λαµπάδες, κουφώµατα κ.α. µέρη αποτελείται ένα παράθυρο). Με µια τέτοια ανάλυση µπορούµε να αναφερθούµε σε ένα συγκεκριµένο ανώφλι ενός παραθύρου κάποιου τοίχου που ορίζει ένα λειτουργικό χώρο ενός ορόφου του οικοδοµήµατος. Το αρνητικό σηµείο µιας τέτοιας ανάλυσης είναι η πολυπλοκότητα στην παράσταση της πληροφορίας. ηλαδή, για την καλύτερη παράσταση της πληροφορίας ενός οικοδοµήµατος θα απαιτηθούν γράφοι. Όσο πιο µεγάλο είναι το µέγεθος της ανάλυσης τόσο πιο πολύπλοκοι γίνονται και οι γράφοι. Επίσης, αυξάνει η δυσκολία εισαγωγής της πληροφορίας καθώς και το πλήθος της. Ανάλογα µε τη διάθεση του χρήστη να αναλύσει σε µεγάλο βαθµό ή όχι την πληροφορία που διαθέτει θα πρέπει το σύστηµα να παρέχει τη δυνατότητα γρήγορης: δήλωσης µερών σε ένα οικοδόµηµα, ταξινόµησής τους σε ειδικές κλάσεις µερών οικοδοµήµατος, συσχέτισης των µερών µεταξύ τους µε σχέσεις τύπου µέρους προς όλο. Επίσης, ο χρήστης δε θα πρέπει να υποχρεώνεται να αναλύει πλήρως την πληροφορία. Για παράδειγµα, ας θεωρήσουµε ένα κτήριο πολλών λειτουργικών χώρων. Ας θεωρήσουµε ότι τα ανοίγµατα των περιµετρικών τοίχων του κτηρίου είναι 14

31 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα οµοειδή ως προς την τυπολογία και την τεχνική κατασκευής τους. Επίσης, ας υποθέσουµε ότι έχουν υποστεί οµοειδείς επεµβάσεις, την ίδια χρονική περίοδο, από το ίδιο πρόσωπο, στα πλαίσια τις ίδιας µελέτης. Σε αυτή την περίπτωση θα µπορούσε ο χρήστης να µιλήσει για δύο οµάδες τοίχων (τους εξωτερικούς και τους εσωτερικούς), µία οµάδα παραθύρων και να συσχετίσει γενικά τους εξωτερικούς τοίχους µε την οµάδα των παραθύρων. Με το συµβιβασµό να µη δηλώσει έναν - έναν τους τοίχους του κτηρίου και για κάθε εξωτερικό τοίχο ένα-ένα τα παράθυρά του, θα είχε απώλεια πληροφορίας. Ωστόσο θα κέρδιζε σε ταχύτητα εισαγωγής. Επίσης, θα µπορούσε µέσα στις ερωτήσεις ανάκτησης επεµβάσεων στα παράθυρα, να ανακτήσει και τις επεµβάσεις των συγκεκριµένων παραθύρων στο συγκεκριµένο οικοδόµηµα. Ανάλογα µε τη διάθεση του χρήστη να αναλύει, άλλοτε περισσότερο και άλλοτε λιγότερο ένα οικοδόµηµα, πρέπει το σύστηµα να προσαρµόζει τις µεθόδους ανάκτησης και προβολής της πληροφορίας. Σε ένα καλά αναλυµένο οικοδόµηµα ο σφυρήλατος σίδηρος µπορεί να αποδοθεί ως υλικό στο κιγκλίδωµα ενός παραθύρου. Σε ένα λιγότερο αναλυµένο οικοδόµηµα το ίδιο υλικό µπορεί να αποδοθεί στο συγκεκριµένο παράθυρο µε το κιγκλίδωµα. Το σύστηµα θα πρέπει να αναγνωρίζει τόσο στη µια όσο και στην άλλη περίπτωση ότι ένα από τα υλικά του παραθύρου είναι ο σφυρήλατος σίδηρος. Ο βαθµός εξειδίκευσης των µερών ενός οικοδοµήµατος είναι µεγάλος. Μία εξειδίκευση των µερών είναι τα δοµικά στοιχεία. Μία εξειδίκευση των δοµικών στοιχείων είναι τα οριζόντια φέροντα. Μία εξειδίκευση των οριζόντιων φέροντων είναι οι στέγες που µε τη σειρά τους εξειδικεύονται σε τρούλους, δίρρηκτες, τετράρρικτες κ.α. Το µοντέλο της βάσης γνώσεων µπορεί να έχει κάποιους κανόνες σε ό,τι αφορά τις συσχετίσεις µέρους-όλου. Θα πρέπει όµως να διαθέτει µια τέτοια πλαστικότητα που να επιτρέπει την επαύξησή του και µε άλλους κανόνες δεδοµένου του µεγάλου βαθµού εξειδίκευσης στα µέρη ενός οικοδοµήµατος και στις µεταξύ τους σχέση µέρους προς όλο. Για να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις που προκύπτουν από την πολυπλοκότητα του σύνθετου αντικειµένου που λέγεται οικοδόµηµα απαιτείται: 15

32 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων µια πλαστική βάση γνώσεων και ένα σύστηµα µετατροπής, ανάκτησης και παράστασης της πληροφορίας που να ανταποκρίνεται στη µεταβλητότητα του σχήµατος, καθώς και στη διαφορετική λεπτοµέρεια ανάλυσης που επιλέγει ο χρήστης για κάθε οικοδόµηµα. Με την τεκµηρίωση σύνθετων αντικειµένων ασχολείται το [Bek95] Τα τεχνοτροπικά και τυπολογικά χαρακτηριστικά και η εξειδίκευσή τους Η τυπολογική και τεχνοτροπική περιγραφή εξειδικεύεται, ακολουθώντας την εξειδίκευση των µερών ενός οικοδοµήµατος. Έτσι, άλλο είναι το πεδίο των τεχνοτροπικών χαρακτηριστικών που µπορούν να αποδοθούν σε ένα κιγκλίδωµα και άλλο το αντίστοιχο πεδίο για ένα τοίχο. Επίσης, τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζεται ο τύπος ενός µέρους οικοδοµήµατος διαφέρουν. του: Για παράδειγµα, ο προσδιορισµός του τύπου µιας στέγης απαιτεί προσδιορισµό πλήθους των επιπέδων της στέγης, σχήµατος της τοµής της στέγης και της επικάλυψης της στέγης. Σε αντίθεση µε τη στέγη, ένα άνοιγµα περιγράφεται τυπολογικά από τους παρακάτω παράγοντες: το πλήθος των λοβών του ανοίγµατος, τα πετάσµατα, το σχήµα της όψης, 16

33 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα το σχήµα του υπέρθυρου, το καθ' ύψος σχήµα, το κατά πλάτος σχήµα, ο άξονας του ανοίγµατος. Το σύστηµα θα πρέπει να προβλέπει δυνατότητα επαύξησης της τυπολογικής περιγραφής ενός µέρους ή του ίδιου του οικοδοµήµατος µε περισσότερα τυπολογικά κριτήρια Η έννοια της Επέµβασης και η συσχέτισή της µε τη Χρήση, τη Φθορά, την Πρόταση και τη Μελέτη Αποκατάστασης Οι επεµβάσεις είναι ενέργειες που µεταβάλλουν την κατάσταση και τη δοµή ενός οικοδοµήµατος. Έχουν υποκείµενο, ενώ δεν έχουν πάντα σαν στόχο την αποκατάσταση του κτηρίου. Για παράδειγµα, την περίοδο της γερµανικής κατοχής στο ηµοτικό Σχολείο της Μονής της Παναγίας της Κεραπολίτισσας στο νοµό Λασιθίου αφαιρέθηκαν γωνιόλιθοι από τους Γερµανούς µε σκοπό τη χρησιµοποίησή τους για την κατασκευή ενός άλλου οικοδοµήµατος. Ωστόσο τις περισσότερες φορές που συναντούµε τέτοιες επεµβάσεις στόχο έχουν την αποκατάσταση του κτηρίου. Την ανάγκη αποκατάστασης δηµιουργούν: παλαιότερες επεµβάσεις (ανεξάρτητα του θετικού ή αρνητικού σκεπτικού βάσει του οποίου έλαβαν χώρα) και φθορές. Ένας παράγοντας πρόκλησης φθορών είναι η χρήση ενός οικοδοµήµατος ή ειδικότερα ενός χώρου του. Ένα σύνολο επεµβάσεων µπορεί να προκύψει από τις προτάσεις αποκατάστασης µιας µελέτης αποκατάστασης. Στόχος των επεµβάσεων µπορεί να είναι η συντήρηση του κτηρίου ή ακόµη και η µεταβολή του µε σκοπό την 17

34 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων αλλαγή χρήσης του (ή την αλλαγή χρήσης µέρους του κτηρίου). Οι επεµβάσεις που λαµβάνουν χώρα δεν ακολουθούν πιστά τις προτάσεις αποκατάστασης. Μπορεί να διαφέρουν για παράδειγµα στο υλικό που χρησιµοποιήθηκε, ενώ η φιλοσοφία, ο στόχος και η εµβέλεια (χωρική και χρονική) της επέµβασης και της πρότασης να ταυτίζονται. Οι επεµβάσεις και οι φθορές είναι γεγονότα και έχουν κάποιο κόστος. Μεταβάλλουν κάποια από τα χαρακτηριστικά του µέρους οικοδοµήµατος, η µεταβολή των οποίων δεν συνιστά νέο µέρος οικοδοµήµατος, όπως η κατάσταση διατήρησης και οι διαστάσεις του. Από τα παραπάνω είναι προφανής η σηµασία: των συσχετίσεων των επεµβάσεων µε τις αντίστοιχες προτάσεις αποκατάστασης (προτάσεις αποκατάστασης που δεν έχουν συσχετισθεί µε επεµβάσεις θεωρούνται µη υλοποιηµένες) και των συσχετίσεων επεµβάσεων, χρήσεων και φθορών µεταξύ τους. Ο χρήστης θα πρέπει να αποκτά πλήρη εικόνα της πορείας των εργασιών αποκατάστασης ενός κτηρίου, καθώς και της µεταβολής της κατάστασής του στο χρόνο. Επίσης, θα ήταν θετικό αν το σύστηµα ήταν σε θέση να εξάγει συµπεράσµατα σχετικά µε συσχέτιση ειδών χρήσης, φθοράς και επέµβασης σε ένα οικοδόµηµα. Για παράδειγµα: η χρήση ενός χώρου για τη διδασκαλία µαθηµάτων δηµοτικού σχολείου συνήθως ακολουθείται από φθορές στην επικάλυψη των τοίχων την οποία αναιρούµε µε βαφή του τοίχου Η συνιστώσα του Χρόνου και οι Φάσεις του κτηρίου Ένα από τα σηµαντικότερα προβλήµατα που καλείται να αντιµετωπίσει ένα σύστηµα τεκµηρίωσης κτηρίων είναι η µεταβολή του κτηρίου στο χρόνο. Ένα οικοδόµηµα είναι ένα αντικείµενο που καταλαµβάνει πολύ χώρο και για την κατασκευή του οποίου απαιτούνται πολλές δαπάνες. Έτσι κάθε φορά που προκύπτει λόγος αλλαγής 18

35 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα της µορφής και της λειτουργικότητάς του, η διαδικασία που ακολουθείται δεν είναι όµοια µε αυτή των µικρών αντικειµένων. ηλαδή, δεν κατασκευάζεται εκ νέου ένα οικοδόµηµα, αλλά µετατρέπεται. Το πρόβληµα της παρακολούθησης της µεταβολής ενός κτηρίου είναι δύσκολο. Τη µετατροπή ενός κτηρίου µπορούµε να τη δούµε και ως ένα σύνολο από προσθήκες νέων και καθαιρέσεις παλαιών µερών του κτηρίου. Αυτό δεν είναι πάντα εύκολο, γιατί ο χρήστης για κάθε διαπλάτυνση ενός ανοίγµατος θα είναι υποχρεωµένος να δηλώνει ένα νέο άνοιγµα, την καταστροφή ενός από τους λαµπάδες του ανοίγµατος και τη δηµιουργία νέου λαµπά στη θέση του παλαιού. Επίσης, για κάθε βαφή µέρους θα πρέπει να δηλώνει την καταστροφή του παλαιού και την δηµιουργία καινούριου µέρους. Γι' αυτό, το σύστηµα τεκµηρίωσης κτηρίων θα πρέπει να επιτρέπει την ακριβή περιγραφή της µεταβολής του κτηρίου στο χρόνο, χωρίς ο χρήστης να είναι επιφορτισµένος µε πολύπλοκες διαδικασίες δήλωσης νέων και παλαιών µερών για την παραµικρή αλλαγή που θα λαµβάνει χώρα σε ένα κτήριο. Ωστόσο, όταν αλλάζουν βασικά χαρακτηριστικά, όπως η τυπολογία, ενός µέρους οικοδοµήµατος ή ακόµη και ένα οικοδόµηµα τότε είναι αναγκαία η δήλωση ενός νέου µέρους οικοδοµήµατος (ή αντίστοιχα ενός οικοδοµήµατος) στη θέση του παλαιού. Στο σηµείο αυτό, είναι αναγκαία µια χρονική περιγραφή που να αποδίδει τη χρονική διάσταση του µέρους. Επίσης, καλό θα ήταν αν µπορούσαµε να τεκµηριώσουµε την δηµιουργία και την καταστροφή ενός µέρους συσχετίζοντάς τις µε κάποιο πρόσωπο και κάποια αιτία. Όταν µια αλλαγή σε ένα οικοδόµηµα συνδέεται µε τη µεταβολή τυπολογικών και στατικών του χαρακτηριστικών, τότε έχουµε µια νέα φάση κτηρίου. Αυτό που συνδέει τις φάσεις µεταξύ τους είναι η κοινή ονοµασία τους. Απαιτείται επίσης και η χρονική τους συσχέτιση. Άλλα κοινά τους στοιχεία είναι κάποια από τα µέρη οικοδοµήµατος που δεν υπέστησαν αλλαγές τυπολογικού χαρακτήρα. Ο χρήστης θα πρέπει να είναι σε θέση να τεκµηριώνει µία φορά αυτά τα µέρη και να µην µπαίνει στη διαδικασία επανάληψης πληροφορίας που έχει κόστος χρόνου και χώρου. Θα 19

36 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων πρέπει, επίσης, να µπορούµε να βρούµε τα µέρη εκείνα που δεν άλλαξαν από τη µία φάση στην άλλη, δηλαδή τα κοινά µέρη ανάµεσα στις φάσεις. Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η πληροφορία της εξέλιξης ενός κτηρίου στο χρόνο επιβάλλεται να τεκµηριώνεται. Επίσης όµως, φαίνεται και η µεγάλη της πολυπλοκότητα. Το σύστηµα θα πρέπει να µπορεί να παριστάνει αυτή την πολύπλοκη πληροφορία, αλλά και να παρέχει ταχείς και απλούς µηχανισµούς ανάκτησης, ασφαλούς τροποποίησης και παραστατικής προβολής της Η συνιστώσα της Πηγής Τεκµηρίωσης Η προέλευση της προς τεκµηρίωση πληροφορίας είναι ποικίλη. Μαρτυρίες, φάκελοι υπηρεσιών, βιβλιογραφία και άλλα στοιχεία όπως επιγραφές και γενικότερα αρχιτεκτονικά στοιχεία τεκµηριώνουν οικοδοµήµατα, µέρη οικοδοµηµάτων και γεγονότα. Οι πηγές µπορεί να είναι αντιφατικές, να συµπίπτουν και να αλληλοσυµπληρώνονται. Το ζητούµενο είναι το κατά πόσο ο χρήστης του συστήµατος είναι αναγκασµένος να καταλήγει σε συµπεράσµατα σχετικά µε τα αρχιτεκτονικά στοιχεία µερών οικοδοµήµατος και γεγονότα που σχετίζονται µε αυτά. Ένα σύστηµα που θα επέτρεπε τη συνύπαρξη διαφορετικών τεκµηριώσεων, χωρίς την επανάληψη πληροφορίας (θα µπορούσε ένα κτήριο να εισαχθεί δύο φορές, µία για κάθε πηγή τεκµηρίωσης) θα ήταν µία ακριβής και οικονοµική λύση. Άλλωστε, η έρευνα συνεχίζεται και νέα στοιχεία µπορούν να προκύψουν µετά την εισαγωγή της πληροφορίας στο σύστηµα Η συνιστώσα του Χώρου Τα οικοδοµήµατα είναι ακίνητα αντικείµενα. Άρα, η χωρική τους διάσταση είναι σηµαντική. Οι χωρικές συσχετίσεις έχουν ιδιαίτερη σηµασία: ανάµεσα στα µέρη ενός οικοδοµήµατος και ανάµεσα σε οικοδοµήµατα 20

37 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα Μας ενδιαφέρει αν µια πόρτα είναι δεξιά από ένα παράθυρο, αν τα ανοίγµατα ενός τοίχου είναι συµµετρικά και ποια από αυτά έχουν ενιαία τυπολογία. Μας ενδιαφέρει ο χώρος στον οποίο έγινε µια φθορά (π.χ. µια ρωγµή σε ένα τοίχο). Ενδιαφέρει η χωρική συσχέτιση κτισµάτων σε ένα συγκρότηµα (π.χ. µοναστήρι), δηλαδή, αν συνορεύουν, αν γειτονεύουν και σε ποια απόσταση, καθώς και η γεωγραφική τους συσχέτιση. Το σύστηµα θα πρέπει να εξυπηρετεί τη διενέργεια χωρικών ερωτήσεων µε τη βοήθεια χάρτη, τοπογραφικού σχεδίου (για συσχετίσεις ανάµεσα σε οικοδοµήµατα) και αρχιτεκτονικού σχεδίου (για συσχετίσεις µερών) Η έννοια των πολυµέσων Τα πολυµέσα είναι ένα απαραίτητο εργαλείο παράστασης της πληροφορίας. Στην προκειµένη περίπτωση έχουν ιδιαίτερη αξία αφού η πολυπλοκότητα της πληροφορίας είναι µεγάλη για τους λόγους που αναφέρθηκαν παραπάνω. Το σχέδιο, η εικόνα (κινούµενη και σταθερή) και ο ήχος δίνουν περισσότερους και παραστατικότερους τρόπους στο χρήστη να κατανοήσει την καταχωρηµένη πληροφορία. Τέτοια µέσα χρησιµοποιούνται στην παράσταση απεικονίσεων όπως: χάρτες, διαφάνειες, φωτογραφίες, έργα αναπαράστασης (πίνακες, αγγειογραφίες κ.α.), οπτικοακουστικές παραγωγές και σχέδια Για κάθε µία από τα παραπάνω είδη απεικονίσεων υπάρχει και ανάλογη πληροφορία προς ανάλυση. Για παράδειγµα, σε ένα σχέδιο ενδιαφέρει ο χρόνος, και 21

38 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων το υποκείµενο της αποτύπωσης, ο χρόνος και το υποκείµενο της ηλεκτρονικής σχεδίασης, το αρχείο στο οποίο φυλάσσεται, η κλίµακα, το είδος, και άλλη πληροφορία. Μαζί µε αυτή αναγκαία είναι η χρήση του κατάλληλου πολυµέσου για την προβολή της απεικόνισης. Όσο πιο αυστηρή είναι η συσχέτιση ανάµεσα στα µέρη του οικοδοµήµατος και τα πολυµέσα, τόσο πιο ακριβής είναι η ανάκτηση της πολυµεσικής πληροφορίας. Για παράδειγµα, έστω ένα σχέδιο κάτοψης κάποιου ορόφου ενός οικοδοµήµατος. Εκτός της συσχέτισης του ορόφου µε το σχέδιο, η συσχέτιση τµηµάτων του σχεδίου µε τους χώρους του συγκεκριµένου ορόφου δίνει περισσότερες δυνατότητες στην ανάκτηση πολυµεσικής πληροφορίας. Κάτι τέτοιο προϋποθέτει ανάλογο σχήµα για τη βάση γνώσεων καθώς και µηχανισµούς συνεργασίας της βάσης µε πολυµέσα που να χαρακτηρίζονται από: την ταχύτητα και ευκολία τροποποίησης και ανάκτησης της πληροφορίας, τη συνέπεια ανάµεσα στην πληροφορία των πολυµέσων και την αντίστοιχη της βάσης γνώσεων Η σηµασία του σχεδίου Η σηµασία του σχεδίου για ένα σύστηµα τεκµηρίωσης κτηρίων είναι σπουδαία και διαφοροποιείται ανάλογα µε το χρήστη. Το σχέδιο ήταν ανέκαθεν ένα µέσο για την παράσταση πληροφορίας οικοδοµηµάτων. Αυτό συµβαίνει επειδή µε το σχέδιο µπορεί να απεικονισθεί πληροφορία που δεν απεικονίζεται διαφορετικά. Μία κάτοψη και µία τοµή δεν αποδίδονται από µία φωτογραφία. Ο σχεδιαστής είναι σε θέση να επιλέξει την πληροφορία που θέλει να αποδώσει αποκρύβοντας τα χρώµατα, αυξάνοντας ή µειώνοντας τη λεπτοµέρεια ανάλογα µε τη σηµαντικότητα του αντικειµένου που απεικονίζεται. Με το σχέδιο είναι δυνατόν να αποδοθούν απεικονίσεις φανταστικές (στα πλαίσια µιας πρότασης αποκατάστασης ή µιας γραφικής αναπαράστασης). Το ηλεκτρονικό σχέδιο έρχεται σήµερα να πάρει κυρίαρχη θέση στο χώρο των σχεδιαστών παρέχοντας ευκολία, ταχύτητα, ακρίβεια στη σχεδίαση. Παρέχει επίσης 22

39 2.2 Το Πρόβληµα - Πολυπλοκότητα µηχανισµούς αναλυτικής και φιλικής προς το χρήστη παράστασης της πληροφορίας (π.χ. zoom, επίπεδα - layers πληροφορίας). Άρα, είναι σηµαντικό για το σύστηµα τεκµηρίωσης κτηρίων, να εκµεταλλεύεται αυτούς τους µηχανισµούς παράστασης των ηλεκτρονικών σχεδίων στα πλαίσια της πληρέστερης και αναλυτικότερης ολοκλήρωσης των πολυµέσων στη βάση γνώσεων που αναφέραµε παραπάνω. Επίσης, σε µία τέτοια περίπτωση θα ήταν εύκολη η πλήρης και ακριβής ανάκτηση σχεδιαστικής πληροφορίας που έχει εισαxθεί στο σύστηµα µε σκοπό την αναχρησιµοποίηση της από τον ηλεκτρονικό σχεδιαστή για την κατασκευή ενός νέου σχεδίου. Ένα πρόβληµα είναι ότι, για τον κύριο όγκο κτηρίων που έχουν τεκµηριωθεί τα σχέδια, δεν διατίθενται σε ηλεκτρονική µορφή αλλά µόνο σε έκτυπη. Για τέτοια σχέδια υπάρχουν συστήµατα CAD που επιτρέπουν (εφόσον σαρωθούν και γίνουν ηλεκτρονική εικόνα) να προβάλλονται µε τρόπο παρόµοιο µε αυτό των γνήσιων ηλεκτρονικών σχεδίων. εν είναι όµως δυνατή και η αναχρησιµοποίησή τους. Ένα από τα προβλήµατα µιας εφαρµογής όπως το ΜΑΪΣΤΩΡ είναι και ο ευρετηριασµός σχεδίων. Με τον ευρετηριασµό εικόνων ασχολείται το [Con95]. 23

40 Κεφάλαιο 2. Τεκµηρίωση Τυπολογικών και Μορφολογικών Στοιχείων Μνηµείων 24

41 Κεφάλαιο 3 Ένα Μοντέλο Κτηριολογικών Πληροφοριών Το ΜΑΪΣΤΩΡ είναι ένα σύστηµα για την τεκµηρίωση κτηριολογικής πληροφορίας. Έτσι, η πληροφορία γύρω από τα κτήρια παριστάνεται στη γλώσσα Telos µε σειρά οντοτήτων και των µεταξύ τους σχέσεων. Περιγραφή της γλώσσας ακολουθεί στην παράγραφο 3.1. Η οντότητες αυτές παριστάνουν αφηρηµένες έννοιες του πραγµατικού κόσµου, όπως η έννοια του χρόνου και του τόπου, και σχέσεις όπως η σχέση µέρους προς όλο, δηµιουργίας, χρονικής ακολουθίας κ.λ.π.. Επίσης, περιγράφουν και πιο συγκεκριµένες έννοιες, είτε συνηθισµένες, όπως η έννοια του αντικειµένου και του υποκειµένου, είτε της επιστηµονικής περιοχής της κτηριολογικής τεκµηρίωσης, όπως η τεχνική κατασκευής ενός µέρους οικοδοµήµατος ή και πιο εξειδικευµένες έννοιες, όπως η αποτύπωση ενός σχεδίου κτηρίου. Οι οντότητες που περιγράφουν τις έννοιες αυτές συνιστούν την οντολογία του ΜΑΪΣΤΩΡ. Ο βασικός κορµός της οντολογίας σχηµατίστηκε µε βάση την οντολογία ενός συστήµατος πολιτισµικής τεκµηρίωσης, του ΚΛΕΙΩ [Chr94]. Το ΚΛΕΙΩ κατασκευάστηκε στην οµάδα Πληροφοριακών Συστηµάτων του Ινστιτούτου Πληροφορικής στο Ίδρυµα Τεχνολογίας και Έρευνας (Ι.Τ.Ε.). Περιέχει πληροφορίες που συναντούµε στα πεδία του πρότυπου δελτίου του CIDOC/ICOM. Η λεπτοµερής ανάπτυξη της οντολογίας αυτής αποτελεί αντικείµενο της παρούσας εργασίας. Η οντολογία του µοντέλου ΜΑΪΣΤΩΡ συνίσταται από έννοιες χώρου, χρόνου, γεγονότων (µε έµφαση στα γεγονότα που επηρεάζουν την κατάσταση ενός κτηρίου), ύλης (και ειδικά στον τρόπο που αυτή εκφράζεται µέσα από το Οικοδόµηµα και τα µέρη του), πηγής τεκµηρίωσης και απεικόνισης (µε έµφαση στη σχεδιαστική πληροφορία). 25

ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ

ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΜΑΪΣΤΩΡ: ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ Κωνσταντόπουλος Πάνος * 1,2, Μπεκιάρη Χρυσούλα 1, Φριτζαλάς Ευθύµης 1,2 1 Ίδρυµα Τεχνολογίας και Έρευνας Ινστιτούτο Πληροφορικής 2 Πανεπιστήµιο Κρήτης Τµήµα Επιστήµης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ...

ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ... ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΜΕΡΟΣ Ι: ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ Ε ΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ...1 1. Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ...3 Κατηγορίες των Γεωγραφικών εδοµένων...3 Γεωγραφικές οντότητες...3 ιαστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Ενότητα 6: Εισαγωγή στις Βάσεις Δεδομένων Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ (ITE)

ΙΔΡΥΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΑΣ (ITE) Α ν ά π τ υ ξ η τ η ς ε λ λ η ν ι κ ή ς ε ρ ε υ ν η τ ι κ ή ς Υ π ο δ ο μ ή ς γ ι α τ ι ς Α ν θ ρ ω π ι σ τ ι κ έ ς Ε π ι σ τ ή μ ε ς Δ Υ Α Σ MIS 4 4 1 2 4 5 ΠΑΡΑΔΟΤΕΟ ΠΑ 2.8 ΙΤΕ 3 Λογισμικό σύστημα για

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΡΟΣ ΙΙ

ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΡΟΣ ΙΙ Κωδικός Πακέτου ACTA CCU/2-012 Τίτλος Πακέτου Εκπαιδευτικές Ενότητες ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΜΕΡΟΣ ΙΙ Χρήση Η/Υ και ιαχείριση Αρχείων - Windows Περιβάλλον Η/Υ - Βασικές Λειτουργίες και Ρυθµίσεις

Διαβάστε περισσότερα

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου

J-GANNO. Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β, Φεβ.1998) Χάρης Γεωργίου J-GANNO ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΟ ΠΑΚΕΤΟ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΕΧΝΗΤΩΝ ΝΕΥΡΩΝΙΚΩΝ ΙΚΤΥΩΝ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ JAVA Σύντοµη αναφορά στους κύριους στόχους σχεδίασης και τα βασικά χαρακτηριστικά του πακέτου (προέκδοση 0.9Β,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή Κεφάλαιο 1: Εγκατάσταση της Access Κεφάλαιο 2: Βάσεις δεδομένων και δομικά στοιχεία της Access

Εισαγωγή Κεφάλαιο 1: Εγκατάσταση της Access Κεφάλαιο 2: Βάσεις δεδομένων και δομικά στοιχεία της Access ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή...15 Κεφάλαιο 1: Εγκατάσταση της Access 2002...17 Τι είναι το Office XP;...17 Τεχνικές απαιτήσεις του Office XP...17 Πρόσθετα απαιτούμενα για την αξιοποίηση εξειδικευμένων χαρακτηριστικών...18

Διαβάστε περισσότερα

Χαρακτηριστι σ κ τι ά κ αι Π λεονεκτήµατα το υ A r A c r hica C D A 1 5 Ε πλ π ουτισ τι µ σ ένες Α ρ Α χιτεκτονικές Μ ο Μ ρφές

Χαρακτηριστι σ κ τι ά κ αι Π λεονεκτήµατα το υ A r A c r hica C D A 1 5 Ε πλ π ουτισ τι µ σ ένες Α ρ Α χιτεκτονικές Μ ο Μ ρφές και του ArchiCAD 15 Εµπλουτισµένες Αρχιτεκτονικές Μορφές Πολυεδρική Στέγη Οι σύνθετες στέγες µοντελοποιούνται πλέον ως µονά στοιχεία και η επεξεργασία τους γίνεται µε τη µέγιστη ευελιξία. Οι διάφορες έδρες

Διαβάστε περισσότερα

Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης.

Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης. Αστικός Σχεδιασμός και Χαρτογραφική Υποδομή. Ο μνημειακός πλούτος της Θεσσαλονίκης και οι παραγωγικές δραστηριότητες της πόλης. Ν. Καρανικόλας, Π. Λαφαζάνη, Μ. Μυρίδης. * Περίληψη Οι πληροφορίες που απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΜΑΚΕ ΟΝΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΞΑΜΗΝΟ Η ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΦΟΙΤΗΤΗ : ΜΟΣΧΟΥΛΑ ΟΛΓΑ ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΤΡΩΟΥ : 30/02 ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΘΕΜΑ : ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΥΝΕ ΡΙΩΝ ΜΕ ΧΡΗΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή

Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή Γ Αρχιτεκτονική σχεδίαση με ηλεκτρονικό υπολογιστή Η χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών στο τεχνικό σχέδιο, και ιδιαίτερα στο αρχιτεκτονικό, αποτελεί πλέον μία πραγματικότητα σε διαρκή εξέλιξη, που επηρεάζει

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS)

Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών. (Geographical Information Systems GIS) Τι είναι τα Συστήµατα Γεωγραφικών Πληροφοριών (Geographical Information Systems GIS) ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ, ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΣΓΠ Ένα σύστηµα γεωγραφικών πληροφοριών

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Βάσεις εδοµένων Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης v.vescoukis@cs.ntua.gr ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΒΑΣΕΩΝ Ε ΟΜΕΝΩΝ Συστήµατα ιαχείρισης Βάσεων

Διαβάστε περισσότερα

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS)

Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) Γεωγραφικά Πληροφοριακά Συστήµατα (Geographical Information Systems GIS) ρ. ΧΑΛΚΙΑΣ ΧΡΙΣΤΟΣ xalkias@hua.gr Χ. Χαλκιάς - Εισαγωγή στα GIS 1 Ορισµοί ΓΠΣ Ένα γεωγραφικό πληροφοριακό σύστηµα Geographic Information

Διαβάστε περισσότερα

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ

GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: GoNToggle: ΕΞΥΠΝΗ ΜΗΧΑΝΗ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΟΝΤΟΛΟΓΙΩΝ ΣΠΟΥ ΑΣΤΗΣ: Γιαννόπουλος Γεώργιος ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: Καθ. Ι. Βασιλείου ΒΟΗΘΟΙ: Α. ηµητρίου, Θ. αλαµάγκας Γενικά Οι µηχανές αναζήτησης

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ

ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ ΧΡΗΣΗ Η/Υ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΡΧΕΙΩΝ 1. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ 1.1. Βασικές Λειτουργίες και Ρυθµίσεις 1.1.1 Εκκίνηση, Τερµατισµός, Επανεκκίνηση του Η/Υ ακολουθώντας τις κατάλληλες διαδικασίες 1.1.2

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πληροφοριακών Συστημάτων

Διαχείριση Πληροφοριακών Συστημάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Διαχείριση Πληροφοριακών Συστημάτων Ενότητα #7: UML Χρήστος Δρόσος Τμήμα Μηχανικών Αυτοματισμού Τ.Ε. Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. 1 Tο βιβλίο "µε µια µατιά" Εισαγωγή στη Microsoft Access Γνωριµία µε τις βάσεις δεδοµένων της Access...

Περιεχόµενα. 1 Tο βιβλίο µε µια µατιά Εισαγωγή στη Microsoft Access Γνωριµία µε τις βάσεις δεδοµένων της Access... Περιεχόµενα Ευχαριστίες... 11 1 Tο βιβλίο "µε µια µατιά"...13 Χωρίς τεχνικούς όρους!... 13 Σύντοµη παρουσίαση... 14 Μερικές συµβάσεις... 16 Μία τελευταία λέξη (ή και δύο)... 16 2 Εισαγωγή στη Microsoft

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Απαιτήσεις Λογισμικού Περιπτώσεις χρήσης Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 2012-2013 1 Περιεχόμενο του μαθήματος

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες

Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες Σχεδιασµός βασισµένος σε συνιστώσες 1 Ενδεικτικά περιεχόµενα του κεφαλαίου Ποια είναι τα "άτοµα", από τα οποία κατασκευάζονται οι υπηρεσίες; Πώς οργανώνουµε τις συνιστώσες σε ένα αρµονικό σύνολο; Τι είναι

Διαβάστε περισσότερα

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών

1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών 1 Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών Τα Συστήματα Αυτοματισμού Βιβλιοθηκών χρησιμοποιούνται για τη διαχείριση καταχωρήσεων βιβλιοθηκών. Τα περιεχόμενα των βιβλιοθηκών αυτών είναι έντυπα έγγραφα, όπως βιβλία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ ΜΟΝΤΕΛΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Διδάσκων: Γ. Χαραλαμπίδης, Επ. Καθηγητής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Β ΣΕ Ε Σ Ι ΟΜΕΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Β ΣΕ Ε Σ Ι ΟΜΕΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΒΑΣΕΙΣ Ε ΟΜΕΝΩΝ Βασικές Έννοιες - εδοµένα { Νίκος, Μιχάλης, Μαρία, Θάλασσα, Αυτοκίνητο }, αριθµοί, π.χ. {1, 2, 3, 5, 78}, συµβολοσειρές (strings) π.χ. { Κώστας, 5621, ΤΡ 882, 6&5 #1, +

Διαβάστε περισσότερα

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ

ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΕΝΟΤΗΤΑ 1.1 ÈÛ ÁˆÁ ÛÙÈ μ ÛÂÈ Â ÔÌ ÓˆÓ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟI ΣΤOΧΟΙ Στο τέλος της ενότητας αυτής πρέπει να μπορείτε: να επεξηγείτε τις έννοιες «βάση δεδομένων» και «σύστημα διαχείρισης βάσεων δεδομένων» να αναλύετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ

ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ 2013 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΩΝ ΜΕΛΩΝ ΔΕΠ, ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΠΛΟΗΓΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ Περιήγηση στις δυνατότητες του λογισμικού και στον τρόπο χρήσης του ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link]

Περιεχόµενο. ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων. Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών. Βιβλιογραφία. Καγιάφας [2000]: Κεφάλαιο 9, [link] Περιεχόµενα ΕΠΛ 422: Συστήµατα Πολυµέσων Σχεδίαση και Ανάπτυξη Πολυµεσικών Εφαρµογών Βασικά ζητήµατα σχεδίασης Η διαδικασία ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Η οµάδα ανάπτυξης πολυµεσικών εφαρµογών Σχεδίαση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΠΟΔΟΣΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ: ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΙΟΥΔΑΚΗ ΜΑΓΔΑΛΗΝΗ Διπλωματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΣΕ Π ΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΙΚΟ Π ΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Κ Υ Κ Λ Ο Υ Π Λ Η Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Η Σ Κ Α Ι Υ Π Η Ρ Ε Σ Ι Ω Ν Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. και ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ

ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ. και ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ και ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΣΚΟΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΑΛΛΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΗΓΕΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ 1o μάθημα: ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τί είναι Γεωπληροφορική

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα

Κεφάλαιο 7. Τρισδιάστατα Μοντέλα Κεφάλαιο 7. 7.1 ομές εδομένων για Γραφικά Υπολογιστών. Οι δομές δεδομένων αποτελούν αντικείμενο της επιστήμης υπολογιστών. Κατά συνέπεια πρέπει να γνωρίζουμε πώς οργανώνονται τα γεωμετρικά δεδομένα, προκειμένου

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων

Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων Τριαντάφυλλος Πριμηκύρης* Βασικά ζητήματα μιας βάσης δεδομένων Τι είναι μια βάση δεδομένων; Ας ξεκινήσουμε με κάτι πολύ απλό! Όλοι έχετε έναν τηλεφωνικό κατάλογο. Ο κατάλογος αυτός είναι μια χειροκίνητη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ-ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΜΜΕΤΡΙΑΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΗΣ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΟΛΥΜΕΣΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ: ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας Περιεχομένων. μέρος A 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού

Πίνακας Περιεχομένων. μέρος A 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού Πρόλογος...21 μέρος A Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού 1 Εισαγωγή στην Τεχνολογία Λογισμικού 1.1 Το λογισμικό...25 1.1.1 Ο ρόλος και η σημασία του λογισμικού...26 1.1.2 Οικονομική σημασία του λογισμικού...28

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Ηλεκτρονική ιαχείριση Τάξης. Οδηγίες χρήσης για τον µαθητή.

ΥΠΗΡΕΣΙΑ. Ηλεκτρονική ιαχείριση Τάξης. Οδηγίες χρήσης για τον µαθητή. ΥΠΗΡΕΣΙΑ Ηλεκτρονική ιαχείριση Τάξης Οδηγίες χρήσης για τον µαθητή http://eclass.sch.gr Η υπηρεσία ηλεκτρονικής διαχείρισης τάξης αναπτύχθηκε από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήµιο Αθηνών για λογαριασµό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VΙ - Ο ΗΓΙΕΣ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Έκδοση Εγγράφου: 1.0 Επιχειρησιακό Πρόγραµµα «Εκπαίδευση & ια Βίου Μάθηση» (ΕΚ. ι.βι.μ) Κενή σελίδα 2 Πίνακας περιεχοµένων 1 Εισαγωγή... 6 1.1 ηµιουργία πρότασης...

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου

Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου Αρχαιολογικό Πάρκο Δίου Αρχαιολογική έρευνα, προβολή και ανάδειξη µε τη χρήση ψηφιακών καινοτοµιών Το Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου Στο Αρχαιολογικό Πάρκο του Δίου αποκαλύπτονται, συντηρούνται, µελετώνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ. «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ της ΥΓΕΙΑΣ» ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ Μαστρογιάννη Μαρία Διπλωματική Εργασία υποβληθείσα

Διαβάστε περισσότερα

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ 4/2014 ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΤΤΙΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΥΔΡΟΛΗΨΙΕΣ ΑΤΤΙΚΗΣ Η εφαρμογή "Υδροληψίες Αττικής" είναι ένα πληροφοριακό σύστημα (αρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

Έκδοσης 2005 Π. Κεντερλής

Έκδοσης 2005 Π. Κεντερλής Σύστημα «Ηλέκτρα» Το Σύστημα «Ηλέκτρα» αποτελεί μια ολοκληρωμένη διαδικτυακή εφαρμογή διαχείρισης πληροφοριών μαθημάτων και χρηστών. Αναπτύχθηκε εξολοκλήρου από τον εργαστηριακό συνεργάτη Παναγιώτη Κεντερλή

Διαβάστε περισσότερα

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών

Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Προτεινόμενα Θέματα Διπλωματικών Εργασιών Θεματική ενότητα: Σχεδίαση πολυμεσικών εφαρμογών Ενδεικτικό Θέμα: Θέμα 1. Τα πολυμέσα στην εκπαίδευση: Σχεδίαση πολυμεσικής εφαρμογής για την διδασκαλία ενός σχολικού

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας

Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Ψηφιακή οργάνωση πολιτισμικής πληροφορίας Πληροφορική, Νέες Tεχνολογίες και Μουσεία Ψηφιοποίηση Αρχειοθέτηση Παρουσίαση ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ

Εισαγωγή ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΑ ΓΣΠ Τα τελευταία 25 χρόνια, τα προβλήµατα που σχετίζονται µε την διαχείριση της Γεωγραφικής Πληροφορίας αντιµετωπίζονται σε παγκόσµιο αλλά και εθνικό επίπεδο µε την βοήθεια των Γεωγραφικών

Διαβάστε περισσότερα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα

UML. Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις. Παραδείγματα ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ UML UML Γενικά χαρακτηριστικά Στοιχεία µοντέλων Συσχετίσεις ιαγράµµατα Παραδείγματα Ορισμός του μοντέλου Αποτελεί µια αφηρηµένη περιγραφή ενός Φυσικού συστήµατος. Αποτελεί ένα σχέδιο για την

Διαβάστε περισσότερα

Certified Data Base Designer (CDBD)

Certified Data Base Designer (CDBD) Certified Data Base Designer (CDBD) Εξεταστέα Ύλη (Syllabus) Πνευµατικά ικαιώµατα Το παρόν είναι πνευµατική ιδιοκτησία της ACTA Α.Ε. και προστατεύεται από την Ελληνική και Ευρωπαϊκή νοµοθεσία που αφορά

Διαβάστε περισσότερα

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr

Γιάννης Θεοδωρίδης. Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων. http://infolab.cs.unipi.gr Πανεπιστήµιο Πειραιώς, Τµήµα Πληροφορικής Εισαγωγή στη Γεωπληροφορική Επισκόπηση µαθήµατος Γιάννης Θεοδωρίδης Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστηµάτων http://infolab.cs.unipi.gr 13-Μαρ-09 Το κύριο µέροςτωνδιαφανειώνπροέρχεταιαπόταtextbooks

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης

Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης Εισαγωγή στην έννοια της συνάρτησης Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Μαθηματικά (ΔΕ) Δημιουργός: ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΝΤΖΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:

4.4 Ερωτήσεις διάταξης. Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται: 4.4 Ερωτήσεις διάταξης Στις ερωτήσεις διάταξης δίνονται:! µία σειρά από διάφορα στοιχεία και! µία πρόταση / κανόνας ή οδηγία και ζητείται να διαταχθούν τα στοιχεία µε βάση την πρόταση αυτή. Οι ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

"The Project ARXIMIDIS ΙΙ is co-funded by the European Social Fund and National Resources EPEAEK ΙΙ "

The Project ARXIMIDIS ΙΙ is co-funded by the European Social Fund and National Resources EPEAEK ΙΙ Αρχιµήδης ΙΙ Ενίσχυση Ερευνητικών Οµάδων του ΤΕΙ Κρήτης Τίτλος Υποέργου: Εφαρµογές Τεχνητής Νοηµοσύνης στην Τεχνολογία Λογισµικού και στην Ιατρική Επιστηµονικός Υπεύθυνος: ρ Εµµανουήλ Μαρακάκης ραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

CRM για Εκπαιδευτικούς Φορείς

CRM για Εκπαιδευτικούς Φορείς Cosmos Business Systems S.A. Group CRM για Εκπαιδευτικούς Φορείς CRM Εκπαιδευτικών Φορέων Το CRM Εκπαιδευτικών Φορέων έχει αναπτυχθεί για να ικανοποιήσει τις ανάγκες διαχείρισης του υποψήφιου πελατολογίου

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνης Λουλάκης Νέος Οδηγός Εκμάθησης του AutoCAD Architecture

Χρόνης Λουλάκης Νέος Οδηγός Εκμάθησης του AutoCAD Architecture 10 Περιεχόμενα: Πρόλογος από το Συγγραφέα... 3 Βιογραφικό... 5 Γενικά... 5 Σχετικά με τις εφαρμογές Autodesk... 7 Περιεχόμενα:... 10 Γενικά: Γρήγορη περιγραφή δυνατοτήτων... 15 Κτηριακό μοντέλο... 16 Τεκμηρίωση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΕΠΛ 435: ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ Ακαδηµαϊκό Έτος 2004 2005, Χειµερινό Εξάµηνο 2 Η ΟΜΑ ΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΑΡΧΙΚΗΣ Ι ΕΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΝΑΓΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Πίνακας περιεχοµένων

Πίνακας περιεχοµένων Πίνακας περιεχοµένων ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ... 1 Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στα συστήµατα ρευµάτων δεδοµένων... 3 1.1 Εισαγωγή... 3 1.2 Η ανεπάρκεια των συµβατικών Σ Β... 4 1.3 Το µοντέλο ρεύµατος δεδοµένων... 7 1.4 Ερωτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ GIS ΣΤΗ ΠΡΑΞΗ ΤΟ ARCGIS 9.3. Α. Τσουχλαράκη, Γ. Αχιλλέως ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS - ΤΟ ARCMAP

ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ GIS ΣΤΗ ΠΡΑΞΗ ΤΟ ARCGIS 9.3. Α. Τσουχλαράκη, Γ. Αχιλλέως ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS - ΤΟ ARCMAP ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΑ GIS ΣΤΗ ΠΡΑΞΗ ΤΟ ARCGIS 9.3. Α. Τσουχλαράκη, Γ. Αχιλλέως ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΞΕΚΙΝΩΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ARCGIS - ΤΟ ARCMAP ΣΤΟΧΟΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ Εισαγωγή στο παραθυρικό περιβάλλον του λογισμικού Arcmap Γνωριμία

Διαβάστε περισσότερα

MBR Ελάχιστο Περιβάλλον Ορθογώνιο (Minimum Bounding Rectangle) Το µικρότερο ορθογώνιο που περιβάλλει πλήρως το αντικείµενο 7 Παραδείγµατα MBR 8 6.

MBR Ελάχιστο Περιβάλλον Ορθογώνιο (Minimum Bounding Rectangle) Το µικρότερο ορθογώνιο που περιβάλλει πλήρως το αντικείµενο 7 Παραδείγµατα MBR 8 6. Πανεπιστήµιο Πειραιώς - Τµήµα Πληροφορικής Εξόρυξη Γνώσης από εδοµένα (Data Mining) Εξόρυξη Γνώσης από χωρικά δεδοµένα (κεφ. 8) Γιάννης Θεοδωρίδης Νίκος Πελέκης http://isl.cs.unipi.gr/db/courses/dwdm Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ

Χρήστος Στασινός. ουλεύοντας με τη. Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Χρήστος Στασινός ουλεύοντας με τη Microsoft Access ΑΘΗΝΑ Κάθε γνήσιο αντίγραφο έχει την υπογραφή του συγγραφέα Έκδοση 1η, Copyright 1998 Έκδοση 2η, Copyright 2007 ISBN: 978-960-8105-97-3 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΝΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Πακέτου Certified Computer Expert-ACTA

Τίτλος Πακέτου Certified Computer Expert-ACTA Κωδικός Πακέτου ACTA - CCE - 002 Τίτλος Πακέτου Certified Computer Expert-ACTA Εκπαιδευτικές Ενότητες Επεξεργασία Κειμένου - Word Δημιουργία Εγγράφου Προχωρημένες τεχνικές επεξεργασίας κειμένου & αρχείων

Διαβάστε περισσότερα

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό,

Α ΤΑΞΗ. 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή. Θα παρουσιαστεί µε τρόπο απλό και κατανοητό, 1 η ΕΝΟΤΗΤΑ: Γνωρίζω τον υπολογιστή 1. εδοµένα, Πληροφορίες και Υπολογιστές 2. Πώς φτάσαµε στους σηµερινούς υπολογιστές 3. Το υλικό ενός υπολογιστικού συστήµατος 4. Το λογισµικό ενός υπολογιστικού συστήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων

Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Διαχείριση Πολιτισμικών Δεδομένων Μάθημα 9 Μεταδεδομένα Τζανέτος Πομόνης ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Τι είναι τα Μεταδεδομένα; Ο όρος

Διαβάστε περισσότερα

Μορφές των χωρικών δεδομένων

Μορφές των χωρικών δεδομένων Μορφές των χωρικών δεδομένων Eάν θελήσουμε να αναπαραστήσουμε το περιβάλλον με ακρίβεια, τότε θα χρειαζόταν μιά απείρως μεγάλη και πρακτικά μη πραγματοποιήσιμη βάση δεδομένων. Αυτό οδηγεί στην επιλογή

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ - ΕΝΟΤΗΤΑ 1 7/4/2013 ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ - ΕΝΟΤΗΤΑ 1 7/4/2013 ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ. Ορισμός ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΝΟΤΗΤΑ 1 : ΕΙΣΑΓΩΓΗ Διάλεξη 1: Γενικά για το ΓΣΠ, Ιστορική αναδρομή, Διαχρονική εξέλιξη Διάλεξη 2 : Ανάλυση χώρου (8/4/2013) Διάλεξη 3: Βασικές έννοιες των Γ.Σ.Π.. (8/4/2013)

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων

Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Βάσεις Περιβαλλοντικών Δεδομένων Ενότητα 1: Εισαγωγή στις ΒΔ Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Επεκτεταμένο Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων Αντζουλάτος Γεράσιμος antzoulatos@upatras.gr Τμήμα Εφαρμογών Πληροφορικής στην Διοίκηση και Οικονομία ΤΕΙ Πατρών - Παράρτημα Αμαλιάδας 08 Νοεμβρίου 2012 Περιεχομενα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ. Σπύρος Τσιπίδης. Περίληψη διατριβής ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Σπύρος Τσιπίδης Γεω - οπτικοποίηση χωρωχρονικών αρχαιολογικών δεδομένων Περίληψη διατριβής H παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών

GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών GIS: Εισαγωγή στα Γεωγραφικά Συστήµατα Πληροφοριών Σηµειώσεις Σεµιναρίου ηµήτρης Τσολάκης v1.2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 9 1.1. GIS in Greek...10 1.2. Γιατί GIS;...10 1.3. Τι Είναι τα GIS...12 1.3.1.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 7 : Είδη, Τεχνικές, και Περιβάλλοντα Προγραµµατισµού

Κεφάλαιο 7 : Είδη, Τεχνικές, και Περιβάλλοντα Προγραµµατισµού ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΩΝ Κεφάλαιο 7 : Είδη, Τεχνικές, και Περιβάλλοντα Προγραµµατισµού ( Απαντήσεις & Λύσεις Βιβλίου) 1. Σκοποί κεφαλαίου Κύκλος ανάπτυξης προγράµµατος Κατηγορίες γλωσσών προγραµµατισµού

Διαβάστε περισσότερα

«Περιεχόµενα. 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα. 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών

«Περιεχόµενα. 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα. 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών «Περιεχόµενα 03 Εισαγωγή Ένα ολοκληρωµένο πληροφοριακό σύστηµα 04 Περιγραφή Εργαλείο εφαρµογής διαδικασιών 05 Χαρακτηριστικά Τι περιλαµβάνει το epolis 06 Πλεονεκτήµατα Λύσεις και οφέλη του προγράµµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΧΥΕΙ ΚΑΤΑ ΤΟ ΜΕΡΟΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΑ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΟ ΔΕΠΠΣ

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενο του μαθήματος

Περιεχόμενο του μαθήματος ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Η Αντικειμενοστρεφής Τεχνολογία Δρ Βαγγελιώ Καβακλή Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Πανεπιστήμιο Αιγαίου Εαρινό Εξάμηνο 202-203 Περιεχόμενο του μαθήματος Η έννοια

Διαβάστε περισσότερα

Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία εικόνας

Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία εικόνας Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Ψηφιοποίηση και ψηφιακή επεξεργασία εικόνας Ενότητα 4: Τεκμηρίωση Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ασκήσεις και ερωτήσεις 1) Ερωτήσεις Σωστού/Λάθους (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Excel της Microsoft είναι λογισμικό διαχείρισης ΒΔ (ΣΛ) Το πακέτο λογισμικού Access της Microsoft είναι λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7

Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Οδηγός των Ελληνικών Microsoft WINDOWS 7 Chris Fehily Απόδοση: Αγαμέμνων Μήλιος Μηχανικός Λογισμικού Εκδόσεις: Μ. Γκιούρδας Ζωοδόχου Πηγής 70-74 - Τηλ.: 210 3630219 106 81 Αθήνα, 2010 www.mgiurdas.gr Τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή

Η χρήση του MOODLE από την οπτική γωνία του ιαχειριστή Ανοικτή και Εξ Αποστάσεως Εκπαίδευση Χρησιµοποιώντας το Εκπαιδευτικό Περιβάλλον του MOODLE. Open and Distance Learning Using MOODLE Learning Environment Αθανάσιος Ι. Μάργαρης, Ευθύµιος. Κότσιαλος Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Πληροφορική

Εισαγωγή στην Πληροφορική Εισαγωγή στην Πληροφορική Βάσεις Δεδομένων ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Συντήρησης Πολιτισμικής Κληρονομιάς Τι είναι οι Βάσεις Δεδομένων; Σύστημα για αποθήκευση, μετάδοση

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση

Σχεδίαση Λογισμικού. Σημείωση Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του υποέργου 2 με τίτλο «Ανάπτυξη έντυπου εκπαιδευτικού υλικού για τα νέα Προγράμματα Σπουδών» της Πράξης «Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο» η οποία έχει ενταχθεί στο Επιχειρησιακό

Διαβάστε περισσότερα

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Πεδί α

ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Πεδί α ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ Βάση δεδομένων είναι συσχετισμένα μεταξύ τους δεδομένα, οργανωμένα σε μορφή πίνακα. Οι γραμμές του πίνακα αποτελούν τις εγγραφές και περιλαμβάνουν τις πληροφορίες για μια οντότητα. Οι

Διαβάστε περισσότερα

εθνικοί χαρτογραφικοί οργανισμοί και γεωπύλες: λειτουργικότητα και χρήστης

εθνικοί χαρτογραφικοί οργανισμοί και γεωπύλες: λειτουργικότητα και χρήστης εθνικοί χαρτογραφικοί οργανισμοί και γεωπύλες: λειτουργικότητα και χρήστης λειτουργικότητα και χρήστης Δρ. Ανδριανή ΣΚΟΠΕΛΙΤΗ Εργαστήριο Χαρτογραφίας, Ε.Μ.Π. askop@survey.ntua.gr περιεχόμενα εισαγωγή γεωπύλη

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση Βάσης Δεδομένων (dbadmin)

Διαχείριση Βάσης Δεδομένων (dbadmin) Published on PRISMA Win Help - Megasoft (http://docs.megasoft.gr) Home > Εμπορική Διαχείριση > Διαχείριση Βάσης Δεδομένων (dbadmin) Διαχείριση Βάσης Δεδομένων (dbadmin) Μέσα από τη διαχείριση βάσης δεδομένων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΒΟΗΘΕΙΑ για τη χρήση του ιδρυματικού αποθετηρίου ΥΠΑΤΙΑ Το Ιδρυματικό Αποθετήριο του ΤΕΙ Αθήνας συλλέγει, τεκμηριώνει, αποθηκεύει και διατηρεί ψηφιακό περιεχόμενο έρευνας και εκπαίδευσης. Περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Browsers. Λειτουργικότητα και Παραμετροποίηση

Browsers. Λειτουργικότητα και Παραμετροποίηση Browsers Λειτουργικότητα και Παραμετροποίηση 1 Πίνακας περιεχομένων Γενική περιγραφή... 3 Γενικά... 3 Ποιο αναλυτικά τα μέρη ενός browser... 4 Φίλτρα αναζήτησης... 4 Σενάρια αναζήτησης... 4 Όψεις εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1

ΕΙ ΙΚΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑΣ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΧΑΡΤΗΣ ΧΡΗΣΗ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ. β. φιλιππακοπουλου 1 ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΧΑΡΤΗΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΣ ΧΩΡΟΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΧΡΗΣΗ β. φιλιππακοπουλου 1 Αναλυτικό Πρόγραµµα 1. Εισαγωγή: Μια επιστηµονική προσέγγιση στη χαρτογραφική απεικόνιση και το χαρτογραφικό σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΥΠΟΣΤΑΘΜΩΝ ΜΕΣΗΣ ΤΑΣΗΣ Βασίλης Τσέτογλου, Ηλεκτρολόγος Μηχ/κός ΑΠΘ (Φρυγίας 30 Καβάλα, τηλ. 2510-241735, e-mail:vatset@panafonet.gr) ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η συνεχής και

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access Κεφάλαιο 2 Χειρισμός πινάκων... 27

Περιεχόμενα. Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access Κεφάλαιο 2 Χειρισμός πινάκων... 27 Περιεχόμενα Κεφάλαιο 1 Εισαγωγή στην Access... 9 Γνωριμία με την Access... 12 Δημιουργία βάσης δεδομένων... 22 Άνοιγμα και κλείσιμο βάσης δεδομένων... 24 Ερωτήσεις ανακεφαλαίωσης... 25 Πρακτική εξάσκηση...

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 1) Ηλεκτρονική τεκμηρίωση του φωτογραφικού αρχείου του γλύπτη Γ. Παππά (άτομο 1)

ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ. 1) Ηλεκτρονική τεκμηρίωση του φωτογραφικού αρχείου του γλύπτη Γ. Παππά (άτομο 1) ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Το Μουσείο Μπενάκη, στο πλαίσιο της Πράξης «ΠΡΟΒΟΛΗ ΣΥΛΛΟΓΩΝ & ΔΡΑΣΕΩΝ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΜΠΕΝΑΚΗ ΣΤΟΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΙΣΤΟ», ΥΕ 1 Τεκμηρίωση με ίδια μέσα, που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ.

Περιεχόµενα. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής. Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων. Π.Σ. ιοίκησης. Κατηγορίες Π.Σ. Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Πληροφοριακά Συστήµατα: Κατηγορίες και Κύκλος Ζωής Περιεχόµενα Κατηγορίες Π.Σ. ιαχείρισης Πράξεων ιοίκησης Υποστήριξης Αποφάσεων Έµπειρα Συστήµατα Ατόµων και Οµάδων Ο κύκλος ζωής Π.Σ. Ορισµός Φάσεις Χρήστες

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Γεωγραφικών. πληροφοριών

Οργάνωση Γεωγραφικών. πληροφοριών Οργάνωση Γεωγραφικών Οργάνωση γεωγραφικών 1 Ορισµοί - ορολογία εδοµένα (Data) ένα σύνολο από γεγονότα και στοιχεία, τα οποία έχουν συλλεχθεί για κάποιο συγκεκριµένο σκοπό Πληροφορίες (Information) επεξεργασµένα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ:

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ: ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΙΔΕΩΝ: «Αποκατάσταση και επανάχρηση του συγκροτήματος των σταβλικών

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18. 18 Μηχανική Μάθηση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 18 18 Μηχανική Μάθηση Ένα φυσικό ή τεχνητό σύστηµα επεξεργασίας πληροφορίας συµπεριλαµβανοµένων εκείνων µε δυνατότητες αντίληψης, µάθησης, συλλογισµού, λήψης απόφασης, επικοινωνίας και δράσης

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων.

Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Εκπαιδευτική Μονάδα 10.2: Εργαλεία χρονοπρογραμματισμού των δραστηριοτήτων. Στην προηγούμενη Εκπαιδευτική Μονάδα παρουσιάστηκαν ορισμένα χρήσιμα παραδείγματα διαδεδομένων εργαλείων για τον χρονοπρογραμματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ

TRAVIS TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAFFIC VIOLATION INFORMATION SYSTEM ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΗΣΗΣ ΠΑΡΑΒΑΣΕΩΝ ΦΩΤΟΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ TRAVIS-V1-2012 TRAVIS Λογισμικό Διαχείρισης Παραβάσεων Φωτοεπισήμανσης Το σύστημα διαχείρισης παραβάσεων φωτοεπισήμανσης

Διαβάστε περισσότερα

Open Text edocs Records Management

Open Text edocs Records Management Open Text edocs Records Management Η λύση Open Text edocs Records Management, παρέχει ένα ασφαλές και πλήρως λειτουργικό περιβάλλον τήρησης και παρακολούθησης του αρχείου ενός οργανισµού, πειθαρχώντας

Διαβάστε περισσότερα

Σηµειώσεις στις σειρές

Σηµειώσεις στις σειρές . ΟΡΙΣΜΟΙ - ΓΕΝΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Σηµειώσεις στις σειρές Στην Ενότητα αυτή παρουσιάζουµε τις βασικές-απαραίτητες έννοιες για την µελέτη των σειρών πραγµατικών αριθµών και των εφαρµογών τους. Έτσι, δίνονται συστηµατικά

Διαβάστε περισσότερα

Web-TMS Web Thesaurus Management System

Web-TMS Web Thesaurus Management System Web-TMS Web Thesaurus Management System Περιγραφή Συστήματος Κέντρο Πολιτισμικής Πληροφορικής Εργαστήριο Πληροφοριακών Συστημάτων Ινστιτούτο Πληροφορικής Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας Ηράκλειο Κρήτης

Διαβάστε περισσότερα

EBSCOhost Research Databases

EBSCOhost Research Databases Η EBSCOhost είναι ένα online σύστημα αναζήτησης σε έναν αριθμό βάσεων δεδομένων, στις οποίες είναι συμβεβλημένο κάθε φορά το ίδρυμα. Διαθέτει πολύγλωσσο περιβάλλον αλληλεπίδρασης (interface) με προεπιλεγμένη

Διαβάστε περισσότερα

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος

2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος 2.5 Σύστημα αρχειοθέτησης, έγγραφα και βάσεις δεδομένων 2.5.1 Χρήση δεξιοτήτων αρχειοθέτησης για τη διατήρηση ενός καθιερωμένου συστήματος Να είναι σε θέση να διατηρήσει ένα καθιερωμένο, ηλεκτρονικό και

Διαβάστε περισσότερα

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ

Βάσεις εδοµένων. Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Αγρονόµων Τοπογράφων Μηχανικών Βάσεις εδοµένων Βασίλειος Βεσκούκης, Εµµ. Στεφανάκης v.vescoukis@cs.ntua.gr ΜΟΝΤΕΛΟΠΟΙΗΣΗ Ε ΟΜΕΝΩΝ, ΚΛΑΣΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ Ε ΟΜΕΝΩΝ Βάσεις εδοµένων

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE.

Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE. Σκοπός Μελέτη 1 Πρώτη Μελέτη Διαμερίσματος στο FINE. Δημιουργία Νέας Μελέτης. Εισαγωγή αρχιτεκτονικών σχεδίων σε μία μελέτη, στο FINE. Διαδικασία wblock. Καθορισμός Κτιρίου. Σχεδίαση του δικτύου, μίας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΡ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΡ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Σχεδίαση με τη χρήση Η/Υ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ ΣΧΕΔΙΑΣΗΣ ΔΡ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ, ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΡΓΩΝ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ Ορισμοί: Σχέδιο (sketch/schizzo): από την αρχαία

Διαβάστε περισσότερα