CADASIL: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "CADASIL: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ"

Transcript

1 8 CASE REPORT & REVIEW ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ - ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ CADASIL: ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΝΕΑΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ Ι. Κουτρουλού, Χ. Μπακιρτζής, Θ. Καραπαναγιωτίδης, Π. Ιωαννίδης, Ν. Γρηγοριάδης, Δ. Καρακώστας Β Νευρολογική Κλινική Α.Π.Θ., Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Περίληψη Το CADASIL (cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leucoencephalopathy) είναι η πιο συχνή κληρονομούμενη αιτία ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και άνοιας στους ενήλικες. Μέχρι στιγμής, στην Ελλάδα έχουν περιγραφεί πέντε οικογένειες. Σκοπός του άρθρου είναι η γνωστοποίηση μίας νέας ελληνικής οικογένειας με CADASIL, η βιβλιογραφική ανασκόπηση και η κατάδειξη των διαγνωστικών ιδιαιτεροτήτων του συνδρόμου. Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται δύο αδερφοί 49 και 53 ετών σήμερα στους οποίους, κατά τη διερεύνηση εστιακών νευρολογικών ελλειμμάτων διαπιστώθηκε εκτεταμένη λευκοεγκεφαλοπάθεια με MRI χαρακτήρες συμβατούς με CADASIL. Ο γενετικός έλεγχος στο ευρωπαϊκό εργαστήριο αναφοράς του CADASIL κατέδειξε μετάλλαξη στο NOTCH3 γονίδιο (Arg169Cys), κλασσική για τη νόσο. Λέξεις ευρετηρίου: CADASIL, Λευκοεγκεφαλοπάθεια, NOTCH3 γονίδιο, ΑΕΕ CADASIL: DESCRIPTION OF A NEW FAMILY IN GREECE AND REVIEW OF THE LITERATURE I. Koutroulou, C. Bakirtzis, T. Karapanayiotides, P. Ioannidis, N. Grigoriadis, D. Karakostas B Department of Neurology, AHEPA University Hospital Abstract CADASIL (cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leucoencephalopathy) is the most common inherited cause of stroke and dementia in adults. Hitherto, five Greek families have been described. We report a new Greek family with CADASIL, we conduct a comprehensive review of the literature and we underscore the diagnostic pitfalls of the syndrome. In particular, we present two brothers -49 and 53-years-old today- in whom the MRI investigation for focal neurologic deficits disclosed extensive leucoencephalopathy compatible with CADASIL. Genetic testing conducted at the European reference laboratory for CADASIL showed a classical mutation of the NOTCH3 gene (Arg169Cys). Key words: CADASIL, Leucoencephalopathy, NOTCH3 gene, Stroke ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το CADASIL (cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leucoencephalopathy) είναι η πιο συχνή κληρονομούμενη αιτία ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων και άνοιας στους ενήλικες. Το CADASIL είναι το ακρωνύμιο που προτάθηκε από τους Tournier- Lasserve et al. το 1993, προκειμένου να περιγράψει όλες εκείνες τις καταστάσεις που οφείλονται σε μετάλλαξη του γονιδίου NOTCH3 στο χρωμόσωμα 19 [1]. Το NOTCH3 (Notch homolog 3) γονίδιο κωδικοποιεί ένα διαμεμβρανικό υποδοχέα, ο οποίος εκφράζεται κυρίως στα λεία μυϊκά κύτταρα των αγγείων. Από τότε που καθιερώθηκε το CADASIL ως νόσος, πάνω από 500 οικογένειες παγκοσμίως έχουν περιγραφεί, αλλά ο πραγματικός του αριθμός είναι άγνωστος. Θεωρείται πάντως ότι ευθύνεται για το 2% των περιπτώσεων με κενοχωριώδη έμφρακτα και λευκοαραίωση σε ασθενείς κάτω των 65 ετών, και για το 11% σε αυτούς που είναι κάτω των 50 ετών [1-2]. Στην Ελλάδα ως τώρα έχουν περιγραφεί συνολικά πέντε οικογένειες με CADASIL, ενώ στο παρόν άρθρο παρουσιάζεται η έκτη οικογένεια, που αφορά σε δύο αδερφούς με την ίδια μετάλλαξη στο NOTCH3 γονίδιο (Arg169Cys) [3-7]. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΩΝ Αδελφός 1 (49 ετών): Άντρας με λευκό ατομικό αναμνηστικό, καπνιστής, σε ηλικία 45 ετών εισήχθη σε

2 CADASIL: Περιγραφή νέας οικογένειας στην Ελλάδα και βιβλιογραφική ανασκόπηση 9 ΕΙΚΟΝΑ 1. Αδελφός 1. MRI ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ (Ακολουθίες FLAIR και DWI): Α.: Παθολογικό MR σήμα στις ιπποκάμπειες έλικες άμφω. Β: Παθολογικό MR σήμα περικοιλιακά και στην έξω κάψα( ιδίως αριστερά - λευκό βέλος). Γ: Εικόνα συρρέουσας περικοιλιακής λευκοεγκεφαλοπάθειας. Δ: Παρατηρείται περιορισμός διάχυσης στο γόνυ της έσω κάψας δεξιά (πρόσφατο ισχαιμικό έμφρακτο - λευκό βέλος). νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης με αιφνίδια εγκατάσταση αριστερής ημιπάρεσης. Ο ασθενής ανέφερε ότι ο αδερφός του έπασχε από «σκλήρυνση κατά πλάκας». Στην MRI εγκεφάλου διαπιστώθηκε εκτεταμένη λευκοεγκεφαλοπάθεια καθώς και η ύπαρξη πρόσφατου ισχαιμικού εμφράκτου στην έσω κάψα δεξιά (Εικόνα 1), η εντόπιση του οποίου ήταν συμβατή με την κλινική εικόνα. Ο υπερηχογραφικός έλεγχος των μεγάλων εξωκρανίων και ενδοκρανίων αγγείων, ο έλεγχος για καρδιακή εμβολογόνο εστία, καθώς και ο υπόλοιπος εκτεταμένος παρακλινικός έλεγχος απέβη αρνητικός. Λόγω των απεικονιστικών χαρακτήρων της λευκοεγκεφαλοπάθειας, του προσφάτου υποφλοιώδους εμφράκτου και του οικογενειακού ιστορικού, τέθηκε η υπόνοια CADΑSIL και διενεργήθηκε ο σχετικός γενετικός έλεγχος στο ευρωπαϊκό εργαστήριο αναφοράς CADASIL (Centre de Référence pour les maladies Vasculaires rares du Cerveau et de l Oeil CERVCO, Hôpital Lariboisière), που κατέδειξε τυπική για CA- DASIL ετερόζυγο μετάλλαξη του γονιδίου NOTCH3 [εξώνιο 4, Arg169Cys (CGC/TGC)]. ΕΙΚΟΝΑ 2. Αδελφός 2. MRI ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ (Ακολουθία FLAIR): Α-Β: Παθολογικό MR σήμα στις ιπποκάμπειες έλικες (ιδίως αριστερά) και τη βασική μοίρα του μεσεγκεφάλου (λευκό βέλος). Γ-Δ: Παθολογικό MR σήμα υποφλοιωδώς, περικοιλιακά, στα βασικά γάγγλια και την έξω κάψα. Πολλαπλές γλοιωτικές εστίες, ενδεικτικές παλαιών ισχαιμικών ΑΕΕ, ιδίως παρά το σώμα της δεξιάς πλάγιας κοιλίας (λευκά βέλη). Αδελφός 2 (53 ετών): Αντρας με ελεύθερο ατομικό ιστορικό σε ηλικία 45 ετών νοσηλεύτηκε μετά από ΚΕΚ σε ΜΕΘ για 10 ημέρες και έκτοτε παρακολουθείτο σε τακτική βάση σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης. Ο ασθενής δεν παρουσίαζε εκείνη τη χρονική περίοδο νευρολογικό έλλειμμα. Ένα μήνα μετά, κατά τον έλεγχο του ασθενούς με MRI Εγκεφάλου διαπιστώθηκαν «απομυελινωτικές εστίες». Τέσσερις μήνες μετά την ΚΕΚ, ο ασθενής προσήλθε στο νοσοκομείο μας με αιμωδίες στο αριστερό άνω και κάτω άκρο, που εξελίχθηκαν μέσα σε διάστημα λίγων ωρών σε αριστερή ημιπάρεση. Στη φάση αυτή τέθηκαν στη διαφορική διάγνωση η σκλήρυνση κατά πλάκας και το οξύ ισχαιμικό ΑΕΕ. Ο ασθενής τέθηκε σε πενθήμερο σχήμα ενδοφλέβιας λήψης κορτιζόνης, χωρίς όμως βελτίωση της κλινικής του εικόνας. Το 2009 έγινε εκ νέου εισαγωγή του ασθενούς στην κλινική μας για περαιτέρω διερεύνηση της αριστερής, σπαστικής πλέον, ημιπάρεσης. Από την MRI εγκεφάλου διαπιστώθηκε εκτεταμένη λευκοεγκεφαλοπάθεια (Εικόνα 2). Τα ευρήματα αυτά θεωρήθηκαν αρχικά «απομυελινωτικές εστίες» στα πλαίσια ΣΚΠ. Διενεργήθηκε εκτενής κλινικός και

3 10 Ι. Κουτρουλού, Χ. Μπακιρτζής, Θ. Καραπαναγιωτίδης, Π. Ιωαννίδης, Ν. Γρηγοριάδης, Δ. Καρακώστας παρακλινικός έλεγχος (ΟΝΠ, εξωκράνιο Triplex, DSA αορτικού τόξου-καρωτίδων, χαλκός, σερουλοπλασμίνη, διοισοφάγειο υπερηχογράφημα, θυρεοειδικές ορμόνες, ομοκυστεΐνη, ιολογικός και ανοσολογικός έλεγχος, αμμωνία, γαλακτικό οξύ), ο οποίος απέβη αρνητικός. Επιπλέον, διενεργήθηκε γενετικός έλεγχος για CADASIL σε κέντρο της Αγγλίας, ο οποίος απέβη αρνητικός. Δύο έτη αργότερα και κατόπιν της πρόσφατης διάγνωσης του μικρότερου αδερφού του για CADASIL, πιστοποιήθηκε από το ίδιο εργαστήριο στη Γαλλία η γνωστή μετάλλαξη [NOTCH3, εξώνιο 4, Arg169Cys (CGC/TGC)]. Επί του παρόντος, οι ασθενείς διαμένουν σε χωριό της Δυτικής Μακεδονίας και δεν έχουν εμφανίσει νέα κλινικά συμβάματα. Από το οικογενειακό ιστορικό, προέκυψε ότι η μητέρα τους πέθανε σε ηλικία 63 ετών από οξύ ισχαιμικό ΑΕΕ (χωρίς να δίνονται περισσότερες πληροφορίες), ενώ ο πατέρας τους σε ηλικία 63 ετών από οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου. Έχουν δύο αδερφές μεγαλύτερες (58 και 56 ετών) με ελεύθερο ατομικό ιστορικό, οι οποίες όμως δεν έχουν προχωρήσει σε απεικονιστικό ή γενετικό έλεγχο. Ομοίως, οι απόγονοι των δύο συμπτωματικών αδελφών δεν έχουν παρουσιάσει κλινικό επεισόδιο, ούτε έχουν προχωρήσει σε περαιτέρω διερεύνηση. ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΑ Πρόκειται για την έκτη οικογένεια που περιγράφεται στην Ελλάδα με πιστοποιημένη γενετικά νόσο CA- DASIL. Στον πίνακα 1 αναφέρονται όλες οι ελληνικές οικογένειες, που έχουν περιγραφεί με βάση το έτος δημοσίευσης τους και τη μετάλλαξη που φέρουν. Στην πλειονότητά τους οι μεταλλάξεις αφορούν το εξώνιο 4, ενώ μία μόνο οικογένεια περιγράφεται με μετάλλαξη στο εξώνιο 5. Επιπλέον, διαπιστώσαμε ότι η οικογένεια που παρουσιάζουμε στο παρόν άρθρο φέρει την ίδια μετάλλαξη με την οικογένεια, που δημοσιεύθηκε το Το εύρημα αυτό ίσως να υποδηλώνει την ύπαρξη ενός κοινού υποβάθρου της νόσου CADASIL στην ελληνική επικράτεια (4-8). Το παρόν άρθρο, εκτός από τη δημοσιοποίηση μίας ακόμη ελληνικής οικογένειας με νόσο CADASIL, αποσκοπεί επίσης στο να τονισθούν οι παρακάτω δύο σημαντικές διαπιστώσεις. Η πρώτη αφορά στην όχι και τόσο σπάνια δυσκολία στη διαφορική διάγνωση της συγκεκριμένης νόσου με τη ΣΚΠ. Και στις δύο παθήσεις η κλινική εικόνα μπορεί να είναι είτε προοδευτική είτε υποτροπιάζουσα με υπολειμματική σημειολογία. Ωστόσο, η προσεκτική ερμηνεία της MRI εγκεφάλου μπορεί να οδηγήσει το θεράποντα ιατρό προς την σωστή κατεύθυνση. Στη δική μας περίπτωση, ο μεγαλύτερος αδερφός θεωρήθηκε και αντιμετωπίστηκε ως πάσχων από ΣΚΠ για αρκετά έτη, μέχρι την εμφάνιση στο μικρότερο αδερφό του παρόμοιων απεικονιστικών ευρημάτων, τα οποία ενίσχυσαν την υπόνοια για νόσο CADASIL. Ωστόσο, η παρουσία συμμετρικής λευκοεγκεφαλοπάθειας με προσβολή των πρσθίων κροταφικών λοβών και της έξω κάψας ήταν περισσότερο ενδεικτική υπέρ CADASIL. Επιπλέον, η προσβολή της βασικής μοίρας του μεσεγκεφάλου και της γέφυρας αποτελούν ένδειξη ισχαιμικής αλλοίωσης, ενώ στην ΣΚΠ οι απομυελινωτικές εστίες αφορούν συχνότερα την καλυπτρική μοίρα. Τέλος, η παρουσία πολλαπλών αρκετά μεγάλων γλοιωτικών περιοχών υποδήλωνε την ύπαρξη παλαιών ισχαιμικών εγκεφαλικών εμφράκτων στις περιοχές αυτές. Η παρουσία περιορισμού της διάχυσης (κυτταροτοξικού οιδήματος) στο γόνυ της έσω κάψας στον αδελφό 1, θέση τυπική για την εμφάνιση κενοχωριωδών εμφράκτων, υποδείκνυε σαφώς την αγγειακή αιτιολογία της υποκείμενης λευκοεγκεφαλοπάθειας. Αντίθετα, οι οξείες απομυελινωτικές βλάβες χαρακτηρίζονται συνήθως από αυξημένη/ετερογενή διάχυση και σπανιότερα από περιορισμό διάχυσης. Η δεύτερη διαπίστωση αφορά στη σωστή διενέργεια του γενετικού ελέγχου. Ο γενετικός έλεγχος πρέπει Πίνακας 1. ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΝΟΣΟ CADASIL Α/Α ΕΤΟΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΛΛΑΞΗ ΣΤΟ NOTCH (Neurol Sci 26: ) R153C EXON (Functional Neurology 21:77-82) Arg169Cyst EXON (SWISS MED WKLY 137: ) Cys251Gly EXON (SWISS MED WKLY 138: ) C162R EXON (Poster 25 ο Πανελλήνιο συνέδριο Ελλήνων Νευρολόγων) R169C EXON (παρούσα περιγραφή) Arg169Cyst EXON 4

4 CADASIL: Περιγραφή νέας οικογένειας στην Ελλάδα και βιβλιογραφική ανασκόπηση 11 να γίνεται πάντοτε σε πιστοποιημένα κέντρα. Στην περίπτωση του αδελφού 2 υπήρχε έντονα η υπόνοια για νόσο CADASIL, αλλά ο πρώτος γενετικός έλεγχος ήταν αρνητικός, με αποτέλεσμα να συνεχίσει να αντιμετωπίζεται ως ασθενής με ΣΚΠ. Αντίθετα, στην περίπτωση του αδελφού 1, ο έλεγχος διενεργήθηκε στο πλέον έμπειρο και εξειδικευμένο παγκοσμίως εργαστήριο, όπου και περιγράφηκε για πρώτη φορά το CADASIL. Ειδικότερα, δεδομένου του προηγούμενου «αρνητικού» αποτελέσματος, ο έλεγχος στον αδελφό 2 επαναλήφθηκε με πρωτοβουλία του εργαστηρίου, προς αποφυγήν οποιασδήποτε παρερμηνείας. ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ Η πρώτη συνήθως κλινική εκδήλωση του CADASIL είναι η ημικρανία με αύρα, που συμβαίνει συνήθως μεταξύ ετών και παρατηρείται στο 20-40% των ασθενών. Η εκδήλωση ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων αναφέρεται στο 60-85% των ασθενών, συνήθως την 4 η και 5 η δεκαετία της ζωής και πολλές φορές συσχετίζεται με έντονες διαταραχές της διάθεσης, επιληπτικές κρίσεις και γνωστικές διαταραχές. Άνοια παρατηρείται στο 50-60% των ασθενών άνω των 60 ετών και είναι σχεδόν πάντα παρούσα στα τελικά στάδια της νόσου [1,2]. Επεισόδια Ημικρανίας με αύρα: Ημικρανία με αύρα παρατηρείται στο 20-40% των ασθενών με CADASIL, περίπου 4-5 φορές συχνότερα απ ότι στο γενικό πληθυσμό. Μέση ηλικία έναρξης των επεισοδίων είναι τα έτη, μ ένα εύρος που κυμαίνεται από τα 6 εώς τα 48 έτη. Μερικές φορές τα επεισόδια της ημικρανίας εμφανίζονται πριν ακόμη παρουσιαστούν αλλοιώσεις στην MRI Εγκεφάλου. Η έναρξη των ημικρανιών συμβαίνει σε μικρότερες ηλικίες στις γυναίκες απ ότι στους άντρες (26 έναντι 34) και επιπλέον τα επίπεδα ομοκυστεΐνης στον ορό είναι υψηλότερα στο CADASIL με ημικρανία και μπορεί να συσχετιστούν με μικρότερης ηλικίας έναρξη των ημικρανικών κρίσεων [8-10]. Οι εκλυτικοί παράγοντες είναι οι ίδιοι, όπως και στο γενικό πληθυσμό. Το 50% των ασθενών έχουν και μη τυπικές προσβολές με αύρα από τη βασική, ημιπληγία και σπανιότερα κάποιες πολύ σοβαρές προσβολές με σύγχυση, πυρετό, μηνιγγίτιδα ή και κώμα [11-12]. Η παθοφυσιολογία της ημικρανίας με αύρα στο CADASIL παραμένει ακόμη άγνωστη και σε πολλές οικογένειες μάλιστα η ημικρανία με αύρα είναι το κύριο σύμπτωμα της νόσου [8-9,13]. Υποφλοιώδη Ισχαιμικά Έμφρακτα: Τα παροδικά ισχαιμικά επεισόδια (ΤΙΑs) και τα ισχαιμικά εγκεφαλικά έμφρακτα είναι οι πιο συχνές εκδηλώσεις στο CADASIL και συμβαίνουν στο 60-85% των ασθενών [13-14]. Μέση ηλικία εμφάνισης είναι τα έτη, χωρίς να υπάρχει κάποια διαφορά ανάμεσα στα δύο φύλα. Το 67% των περιπτώσεων είναι κλασικά σύνδρομα κενοχωριωδών εμφράκτων [13-14]. Η εγκατάσταση του νευρολογικού ελλείμματος μπορεί να είναι προοδευτική για αρκετές ώρες, ενώ κάποια νευρολογικά ελλείμματα μπορεί να εμφανιστούν αιφνίδια και να συσχετίζονται με κεφαλαλγία. Τα υποφλοιώδη ισχαιμικά έμφρακτα μπορεί να εμφανιστούν χωρίς τη παρουσία κάποιου παράγοντα κινδύνου. Ωστόσο, στο 20% των ασθενών υπάρχει αρτηριακή υπέρταση, στο 50% υψηλή χοληστερόλη, ενώ το κάπνισμα έχει ενοχοποιηθεί για την πιο πρώιμη εμφάνιση ΑΕΕ [10]. Σημαντικό είναι ότι η ομόζυγη κατάσταση της μετάλλαξης στο NOTCH3 γονίδιο δε φαίνεται να επηρεάζει την εμφάνιση ισχαιμικών αγγειακών εγκεφαλικών εμφράκτων [2]. Συνοψίζοντας, οι περισσότεροι ασθενείς με CADASIL εμφανίζουν κατά μέσο όρο 2-5 επεισόδια υποφλοιωδών ισχαιμικών εμφράκτων κατά τη διάρκεια της ζωής τους, με την ανάλογη κάθε φορά υπολειμματική σημειολογία [13-14]. Επιληπτικές κρίσεις - Διαταραχές διάθεσης και Απάθεια: Το 5-10% των ασθενών με CADASIL εμφανίζουν κάποια στιγμή εστιακές ή γενικευμένες επιληπτικές κρίσεις και συνήθως αυτοί που έχουν θετικό ιστορικό ισχαιμικών εγκεφαλικών εμφράκτων. Οι κρίσεις αυτές ελέγχονται συχνά καλά με αντιεπιληπτική αγωγή και πολύ σπάνια μπορεί να εμφανιστεί επιληπτική κατάσταση [2]. Το 20% των ασθενών εμφανίζουν επιπλέον σοβαρές διαταραχές της διάθεσης, κυρίως με τη μορφή της κατάθλιψης. Άλλες φορές οι ίδιοι οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν μανιακά επεισόδια, υποδηλώνοντας έτσι διπολική διαταραχή. Ακόμη, η εντόπιση ισχαιμικών βλαβών στην περιοχή των βασικών γαγγλίων και τη μετωπιαία λευκή ουσία έχει ενοχοποιηθεί για την εμφάνιση διαταραχών της συμπεριφοράς και της διάθεσης [14,15]. Τέλος η απάθεια, που χαρακτηρίζεται από έλλειψη κινήτρων, έχει αναγνωριστεί ως μία πολύ σημαντική κλινική εκδήλωση, είναι παρούσα στο 40% των ασθενών και θεωρείται ανεξάρτητη από την κατάθλιψη [15]. Γνωστικές διαταραχές και Άνοια: Η γνωστική έκπτωση- άνοια είναι η δεύτερη πιο συχνή εκδήλωση στο CADASIL, με την αλλαγή στις εκτελεστικές λειτουργίες να είναι το πιο συχνό έλλειμμα. Η έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών μπορεί να έχει ύπουλη έναρξη και να εμφανιστεί πολύ καιρό πριν τα ισχαιμικά ΑΕΕ και τα ΠΙΕ. Το Wisconsin test και το Trail Making test είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στο να αναδείξουν από νωρίς αλλαγές στις γνωστικές λειτουργίες [17]. Οι διαταραχές αυτές αφορούν κυρίως αλλαγές στην προσοχή και τη μνήμη, υποδεικνύοντας έτσι δυσλειτουργία στις υποφλοιώδεις-μετωπιαίες συνδέσεις. Το γνωστικό έλλειμμα μπορεί να εμφανιστεί είτε αιφνίδια είτε σταδιακά και πολύ συχνά εξελίσσεται, παρά την πλήρη έλλειψη ισχαιμικών γεγονότων, και μιμείται έτσι εκφυλιστική άνοια. Άνοια εμφανίζεται στο 50%-60% των ασθενών άνω των 60 ετών, ενώ πριν το θάνατο το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 80%. Άνοια

5 12 Ι. Κουτρουλού, Χ. Μπακιρτζής, Θ. Καραπαναγιωτίδης, Π. Ιωαννίδης, Ν. Γρηγοριάδης, Δ. Καρακώστας επίσης παρουσιάζεται στο 10% των ασθενών, οι οποίοι δεν εμφανίζουν κάποια άλλη κλινική εκδήλωση της νόσου. Επιπλέον, η άνοια σχεδόν πάντα συσχετίζεται με πυραμιδική σημειολογία, όπως δυσκολία στη βάδιση στο 90%, ακράτεια ούρων στο 80-90% και ψευδοπρομηκική παράλυση στο 50% των ασθενών. Στα τελικά στάδια όλοι οι ασθενείς είναι κλινήρεις, με τους άντρες νωρίτερα σε ηλικία 62 ετών, ενώ οι γυναίκες σε ηλικία 66,5 ετών κατά μέσο όρο. Επιπλέον η ηλικία θανάτου είναι πιο μικρή στους άντρες (64,6 ετών) απ ότι στις γυναίκες (70,7 ετών) [2]. ΙΣΤΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑ Μικροσκοπικά το ενδοθήλιο των αγγείων συνήθως δεν προσβάλλεται, αλλά το τοίχωμα των εγκεφαλικών και λεπτομηνιγγικών αρτηριολίων είναι πεπαχυμένο, με σημαντική σμίκρυνση του αυλού τους. Οι διατιτραίνουσες αρτηρίες στο φλοιό και τη λευκή ουσία είναι στενωμένες [17]. Οι Ruchoux et al. έκαναν τη σημαντική παρατήρηση ότι οι αγγειακές ανωμαλίες υπάρχουν και σε άλλα όργανα εκτός του εγκεφάλου, όπως στις μεσαίου μεγέθους αρτηρίες στο σπλήνα, το ήπαρ, τους νεφρούς, τους μύες και το δέρμα [2,18-19]. Η εντόπιση αυτών των αλλοιώσεων και σε αγγεία των μυών και του δέρματος δίνει τη δυνατότητα εύρεσης τους με τη βιοψία, ωστόσο η ευαισθησία και η ειδικότητα αυτής της μεθόδου δεν έχουν εδραιωθεί [18-19]. Επιπλέον, σε πολλές περιπτώσεις οι ανωμαλίες στα αγγεία μπορεί να είναι εστιακές. Οι Joutel et al. έχουν προτείνει τη χρήση των anti-notch3 αντισωμάτων για την εύρεση των NOTCH3 προϊόντων μέσα στο τοίχωμα των αγγείων. Η μέθοδος αυτή φαίνεται να έχει υψηλή ευαισθησία (96%) και ειδικότητα (100%) [19]. ΓΕΝΕΤΙΚΗ Το CADASIL προκαλείται από μετάλλαξη στο NOTCH3 γονίδιο. Το γονίδιο αυτό εκφράζεται κυρίως στα λεία μυϊκά κύτταρα των αρτηριακών αγγείων, με προτίμηση στις μικρές αρτηρίες. Κωδικοποιεί έναν μονής κατεύθυνσης διαμεμβρανικό υποδοχέα, που αποτελείται από 2321 αμινοξέα, με μία εξωκυττάρια περιοχή που περιέχει 34 επιδερμικούς αυξητικούς παράγοντες (epidermal growth factor- EGF). Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί περίπου 150 μεταλλάξεις. Το NOTCH3 έχει 33 εξώνια, αλλά όλες οι μεταλλάξεις για το CADASIL συμβαίνουν στα εξώνια 2-24, με ιδιαίτερη προτίμηση στα εξώνια 3 και 4 (70% των περιπτώσεων) [2, 20]. ΔΙΑΓΝΩΣΗ Στα πλαίσια της διερεύνησης για τη νόσο CADASIL πρέπει να γίνεται γονιδιακός έλεγχος, προκειμένου να τεθεί η διάγνωση με βεβαιότητα. Επιπλέον, σε ασθενείς υποψηφίους για CADASIL θα μπορούσε να διενεργηθεί βιοψία δέρματος. Πολύ σημαντικό πρώτο βήμα στη διερεύνηση είναι η MRI Εγκεφάλου με τα χαρακτηριστικά ευρήματα για τη νόσο. Από τον υπόλοιπο παρακλινικό έλεγχο, τα αποτελέσματα του ΕΝΥ, οι αιματολογικές εξετάσεις, το ηλεκτρομυογράφημα, οι υπέρηχοι των ενδο- και εξωκράνιων αγγείων και η MRI ΑΜΣΣ είναι συνήθως χωρίς παθολογικά ευρήματα. Η DSA περιστασιακά δείχνει ενδοκράνιες στενώσεις, αλλά συστήνεται να αποφεύγεται λόγω της επεμβατικότητας της μεθόδου. ΜRI Εγκεφάλου: Οι αλλοιώσεις στην MRI Εγκεφάλου προηγούνται κατά έτη της έναρξης των υπολοίπων συμπτωμάτων και είναι παρούσες σε όλους τους ασθενείς που φέρουν τη μετάλλαξη στο NOTCH3 γονίδιο, μετά την ηλικία των 35 ετών [21]. Οι πιο πρώιμες και συχνές βλάβες στην MRI αφορούν περιοχές υψηλού σήματος στις T2-weighted και FLAIR ακολουθίες. Αρχικά μπορεί να εμφανίζονται ως στικτές ή οζώδεις βλάβες, κυρίως στην περικοιλιακή λευκή ουσία και τα ημιωοειδή κέντρα, αλλά αργότερα γίνονται περισσότερο διάχυτες και συμμετρικές και αφορούν την έξω κάψα (2/3 των ασθενών) και τα πρόσθια τμήματα των κροταφικών λοβών (60% των ασθενών) [23]. Τα βασικά γάγγλια και ο θάλαμος επίσης επηρεάζονται (μία μεγάλη διαφορά από την MS, έναν συχνό μιμητή του CADASIL), όπως και ορισμένες φορές το στέλεχος και το μεσολόβιο [23]. Στο 25-69% των ασθενών παρατηρούνται στη gradient echo ακολουθία (Τ2*) μικροαιμορραγίες, με τη συχνότητα τους να αυξάνεται με την ηλικία, την υψηλή αρτηριακή πίεση, τη συγκέντρωση της HbA1c και την έκταση της λευκοεγκεφαλοπάθειας [24]. Τέλος, πολλές περιοχές με χαμηλό σήμα στην Τ1 weighted ακολουθία μπορεί να αντιστοιχούν σε διευρυμένους χώρους Virchow-Robin, οι οποίοι είναι πιο συχνοί και μεγαλύτεροι στο CADASIL, απ ότι στο γενικό πληθυσμό [2]. ΘΕΡΑΠΕΙΑ Προς το παρόν δεν υπάρχει καμία αποτελεσματική αιτιολογική θεραπεία για το CADASIL, παρά μόνο συμπτωματική. Η ημικρανία με αύρα σπάνια απαιτεί προφυλακτική θεραπεία. Στην οξεία φάση της ημικρανίας αποφεύγονται οι αγγειοσυσπαστικοί παράγοντες, όπως τα παράγωγα εργοταμίνης και οι τρυπτάνες, και χρησιμοποιούνται κοινά αναλγητικά και ΜΣΑΦ. Όσον αφορά τα ισχαιμικά ΑΕΕ, η ασπιρίνη μπορεί να χορηγηθεί για δευτερογενή πρόληψη, ωστόσο η αποτελεσματικότητα της δεν είναι ακόμη γνωστή. Επιπλέον η αντιμετώπιση της ΑΥ με αντιυπερτασικά πρέπει να γίνεται με προσοχή, διότι μπορεί να επιδεινώσει την υποαιμάτωση του εγκεφάλου. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Το CADASIL είναι μία νόσος που θα πρέπει να τίθεται πάντοτε στη διαφορική διάγνωση σε ασθενείς μέσης

6 CADASIL: Περιγραφή νέας οικογένειας στην Ελλάδα και βιβλιογραφική ανασκόπηση 13 ηλικίας με συμμετρικές βλάβες, που αφορούν κυρίως τη λευκή περικοιλιακή ουσία, που έχουν ιστορικό ημικρανίας με αύρα, ισχαιμικών ΑΕΕ, άνοιας ή διαταραχών της διάθεσης. Η ύπαρξη αλλοιώσεων στην MRI Εγκεφάλου με εντόπιση αμφοτερόπλευρα στην υποφλοιώδη λευκή ουσία των προσθίων κροταφικών λοβών και/ ή στην έξω κάψα αυξάνουν πολύ τη διαγνωστική πιθανότητα. Το θετικό οικογενειακό ιστορικό είναι σημαντικό, αλλά όχι απαραίτητο, διότι μπορεί να πρόκειται για de novo μετάλλαξη. Η ψυχολογική υποστήριξη του ασθενούς και της οικογένειας είναι μεγίστης σημασίας, όχι μόνο λόγω των νευρολογικών ελλειμμάτων που μπορεί να προκύψουν από τα ισχαιμικά ΑΕΕ, αλλά και λόγω της κληρονομικότητας της πάθησης. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Chabriat H., Joutel A., Dichgans M., Tournier- Lasserve E., Bousser M.G. CADASIL. Lancet Neurol 2009; 8: Chabriat H, Bousser M. Cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leukoencephalopathy. Handbook of clinical Neurology, Vol. 89, 2008 Elsevier. 3. D. Mandellos, G. Limbitaki, A. Papadimitriou, D. Anastasopoulos. Cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leukoencephalopathy in a Greek family. Neurol Sci 2005, 26: M. Vikelis, M. Xifaras, D. Mitsikostas. CADASIL: a short review of the literature and a description of the first family from Greece, Functional Neurology 2006; 21: M. Vikelis, J. Papatriantafyllou, C. Karageorgiou. A novel CADASIL- causing mutation in a stroke patient. SWISS MED WKLY 2007; 137: E. Andreadou, G. Papadimas, C. Sfagos. A novel heterozygous mutation in the NOTCH3 gene causing CADASIL. SWISS MED WKLY 2008; 138: Γ. Παρασκευάς, Μ. Ψαλτάκη, Σ. Βασιλοπούλου, και συν. CADASIL στην Ελλάδα: παρουσίαση της 5 ης οικογένειας. POSTER AA ο Πανελλήνιο συνέδριο Ελλήνων νευρολόγων, Chabriat H, Tournier-Lasserve E, Vahedi K, et al. Autosomal dominant migraine with MRI whitematter abnormalities mapping to the CADASIL locus. Neurology 1995; 45: Vahedi K, Chabriat H, Levy C, Joutel A, Tournier- Lasserve E, Bousser MG. Migraine with aura and brain magnetic resonance imaging abnormalities in patients with CADASIL. Arch Neurol 2004; 61: Singhal S, Bevan S, Barrick T, Rich P, Markus HS. The insuence of genetic and cardiovascular risk factors on the CADASIL phenotype. Brain 2004; 127: Feuerhake F, Volk B, Ostertag CB, et al. Reversible coma with raised intracranial pressure: an unusual clinical manifestation of CADASIL. Acta Neuropathol 2002; 103: Schon F, Martin RJ, Prevett M, Clough C, Enevoldson TP, Markus HS. CADASIL coma : an underdiagnosed acute encephalopathy. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2003; 74: Chabriat H, Vahedi K, Iba-Zizen MT, et al. Clinical spectrum of CADASIL: a study of 7 families. Cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leukoencephalopathy. Lancet 1995; 346: Dichgans M, Mayer M, Uttner I, et al. The phenotypic spectrum of CADASIL: clinical ndings in 102 cases. Ann Neurol 1998; 44: Reyes S, Viswanathan A, Godin O, et al. Apathy: a major symptom in CADASIL. Neurology 2009; 72: Taillia H, Chabriat H, Kurtz A, et al. Cognitive alterations in non-demented CADASIL patients. Cerebrovasc Dis 1998; 8: Kalimo H, Ruchoux MM, Viitanen M, Kalaria RN. CADASIL: a common form of hereditary arteriopathy causing brain infarcts and dementia. Brain Pathol 2002; 12: Ruchoux MM, Chabriat H, Bousser MG, Baudrimont M, Tournier-Lasserve E. Presence of ultrastructural arterial lesions in muscle and skin vessels of patients with CADASIL. Stroke 1994; 25: Joutel A, Favrole P, Labauge P, et al. Skin biopsy immunostaining with a Notch3 monoclonal antibody for CADASIL diagnosis. Lancet 2001; 358: Joutel A, Corpechot C, Ducros A, et al. Notch3 mutations in CADASIL, a hereditary adult-onset condition causing stroke and dementia. Nature 1996; 383: Tournier-Lasserve E, Joutel A, Melki J, et al. Cerebral autosomal dominant arteriopathy with subcortical infarcts and leukoencephalopathy maps to chromosome 19q12. Nat Genet 1993; 3: Auer DP, Putz B, Gossl C, Elbel G, Gasser T, Dichgans M. Di erential lesion patterns in CADA- SIL and sporadic subcortical arteriosclerotic encephalopathy: MR imaging study with statistical parametric group comparison. Radiology 2001; 218: Chabriat H, Mrissa R, Levy C, et al. Brain stem MRI signal abnormalities in CADASIL. Stroke 1999; 30: Dichgans M, Holtmannspotter M, Herzog J, Peters N, Bergmann M, Yousry TA. Cerebral microbleeds in CADASIL: a gradient-echo mag netic resonance imaging and autopsy study. Stroke 2002; 33:

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης

Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας. εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Η συμβολή της εμβρυικής Μαγνητικής Τομογραφίας εγκεφάλου στην πρώιμη διάγνωση της Οζώδους Σκλήρυνσης Ζήκου Αναστασία, Aνδριανοπούλου Άρτεμης, Ξύδης Βασίλειος, Μαρία Ι. Αργυροπούλου. Εργαστήριο Κλινικής

Διαβάστε περισσότερα

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson

To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το. «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson To «πρόσωπο του γιγαντιαίου πάντα» και το «πρόσωπο του μικροσκοπικού πάντα» στη νόσο του Wilson Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Μούκα Γεωργία, Κώστα Παρασκευή, Ξύδης Βασίλειος, Αργυροπούλου Ι. Μαρία.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ

ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΝΕΥΡΟΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΕΚΒΑΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΓΝΙΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΜΦΡΑΚΤΟ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ ΑΣΗΜΙΝΑ¹,ΤΣΕΚΟΥΡΑ ΕΦΡΟΣΥΝΗ²,ΧΡΕΛΙΑ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ²,ΣΙΔΕΡΗ ΝΑΤΑΛΙ¹,ΠΑΣΤΡΩΜΑ ΑΓΓΕΛΙΚΗ¹,ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ¹,ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΑΤΘΙΛΔΗ¹

Διαβάστε περισσότερα

Ειδικό άρθρο Special article

Ειδικό άρθρο Special article PSYCHIATRIKI 19 (1), 2008 21 Ειδικό άρθρο Special article CADASIL: Κ. Κατσαφούρος, Ε. Φινοκαλιώτης, Ε. Ρίζος, Α. Παπαδοπούλου, Κ. Σακελλαρόπουλος Κλινική Ταρσή, Δρομοκαΐτειο, ΨΝΑ, Αθήνα Ψυχιατρική 2008,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΙΛΙΓΓΟΥ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ Νευρολογική Κλινική Γενικού Νοσοκομείου «Πολυκλινική», Αθήνα. Εισαγωγή Ο ίλιγγος, ένα συνηθέστατο αίτιο προσέλευσης ασθενών στο ιατρείο της εφημερίας, συχνά υποκρύπτει επείγουσες καταστάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση

Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση 1 Θεραπευτικές Παρεμβάσεις στην Πολλαπλή Σκλήρυνση Τα θεραπευτικά σχήματα τα οποία περιγράφονται παρακάτω είναι βασισμένα σε κλινικές μελέτες Φάσης ΙΙΙ και στις εγκρίσεις θεραπειών από τους Οργανισμό Φαρμάκων

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ

ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΑΓΓΕΙΑΚΑ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ Ι (ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ Κ. ΤΣΙΒΓΟΥΛΗΣ AΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο (AEE) είναι κάθε κλινικό σύνδρομο,

Διαβάστε περισσότερα

Μήπως έχω Σκληρόδερµα;

Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Μήπως έχω Σκληρόδερµα; Για να πληροφορηθώ µýëïò ôçò Σπάνιος ναι... Μόνος όχι Η Πανελλήνια Ένωση Σπανίων Παθήσεων (Π.Ε.Σ.ΠΑ) είναι ο μόνος φορέας, μη κερδοσκοπικό σωματείο, συλλόγων ασθενών σπανίων παθήσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2012. Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Η ενδιαφέρουσα περίπτωση του μήνα ΜΑΡΤΙΟΣ 2012 Α Κ Τ Ι Ν Ο Λ Ο Γ Ι Κ Η Ε Τ Α Ι Ρ Ε Ι Α Β Ο Ρ Ε Ι Ο Υ Ε Λ Λ Α Δ Ο Σ Άντρας, 56 ετών, μετά από πρωτοεμφανιζόμενα και -μέσα σε λίγες ώρεςεπαναλαμβανόμενα επεισόδια

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας

Προφανής κλινική διάγνωση: Ισχαιμικό έμφρακτο αριστερής Μέσης Εγκεφαλικής Αρτηρίας Περιστατικό 4. Γυναίκα 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή Ηκ. Ελένη Κ. είναι 80 ετών με Κολπική Μαρμαρυγή, μόνιμη Λαμβάνει κουμαρινικά. INR προ εβδομάδος 2.24 Ιστορικό Υπέρτασης Πλήρως αυτοεξυπηρετούμενη, χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη

Αγγειακή άνοια. Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος. B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Αγγειακή άνοια Σταματία Ρηγοπούλου Νευρολόγος B Νοσοκομείο ΙΚΑ-Θεσ/νίκη Τι είναι αγγειακή άνοια; Η αγγειακή άνοια θεωρείται η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή γνωστική απώλεια λόγω: αγγειακής εγκεφαλικής

Διαβάστε περισσότερα

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας

Συχνότητα. Άντρες Γυναίκες 5 1. Νεαρής και μέσης ηλικίας Η αιτιολογία της πάθησης είναι άγνωστη, αν και έχει μεγάλη σχέση με το κάπνισμα καθώς το 90% των ασθενών είναι ενεργείς καπνιστές Συχνότητα Άντρες Γυναίκες 5 1 Νεαρής και μέσης ηλικίας Στο 60% των περιπτώσεων

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA

Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση. 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη Πολλαπλή Σκλήρυνση 1. βασισμένες σε μελέτες Φάσης ΙΙΙ 2. Εγκεκριμένες από ΕΜΕΑ και FDA Αντώνης Ρόμπος Αναπληρωτής Καθηγητής Νευρολογίας Θεραπευτικές παρεμβάσεις στη πολλαπλή

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση περιστατικού

Παρουσίαση περιστατικού Παρουσίαση περιστατικού 1 Τζήμου Μαρία, Ειδικευόμενη Παθολογίας Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Καθηγητής: Αστέριος Καραγιάννης Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Παρουσίαση περιστατικού 2 Ασθενής,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΙΣΧΑΙΜΙΚΩΝ ΑΓΓΕΙΑΚΩΝ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΩΝ Guidelines of American Heart Association/American Stroke Association 2013 EFNS Guidelines 2011 Royal College of Physicians National Clinical Guidelines

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος

ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ. Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες. Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος ΔΙΑΚΡΑΝΙΑΚΟΣ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΣ ΕΡΕΘΙΣΜΟΣ Ένα Διαγνωστικό Εργαλείο για τις Κεντρικού Τύπου Βλάβες Δρ Σπυρίδων Δευτεραίος Νευρολόγος Βασικές Αρχές Έλεγχος της πυραµιδικής οδού µε το Διακρανιακό Μαγνητικό Ερεθισµό:

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής

Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Aποµυελινωτικά νοσήµατα Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής ΑΠΘ ΑΠΟΜΥΕΛΙΝΩΣΗ καταστροφή µυελίνης αποκλείονται παθολογικές καταστάσεις από αποτυχία σχηµατισµού µυελίνης (δυσµυελίνωση) ή

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ

ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΣΥΓΚΟΠΤΙΚΑ ΕΠΕΙΣΟΔΙΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ-ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ- ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ Κόγιας Ιωάννης: Διευθυντής Καρδιολογικής κλινικής Γενικού Νοσοκομείου Καρδίτσας Μουλατζίκος Θωμάς:

Διαβάστε περισσότερα

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας.

Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Φλεγμονωδης πολυσυστηματικη αυτόάνοση νοσος που αφορα συχνοτερα νεες γυναικες αναπαραγωγικης ηλικιας. Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος Η κλινική εικόνα της πάθησης περιλαμβάνει την παρουσια γενικων συμπτωματων

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον

Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2. Νόσος του Πάρκινσον Εργασία Βιολογίας Α' Λυκείου με θέμα: Μάριος Μ., Α'2 Νόσος του Πάρκινσον Τρόπος αντιμετώπισης νόσου Πάρκινσον. Η νόσος του Πάρκινσον (Parkinson) είναι νευροεκφυλιστική ασθένεια της μέλαινας ουσίας με συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης»

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ. «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Λογοθεραπευτική παρέμβαση στο πλαίσιο του συνδρόμου της Οζώδους Σκλήρυνσης» Εκπόνηση : Χατζή Κατερίνα ΑΜ:11625 Επιβλέπουσα

Διαβάστε περισσότερα

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL

OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ. 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL 1o ΘΕΡΙΝΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Ε.Ν.Ε. 1 st SUMMER SCHOOL ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ OΞΥ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ- ΝΕΥΡΟΥΠΕΡΗΧΟΓΡΑΦΙΑ 24-29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης- Alexander

Διαβάστε περισσότερα

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές

Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Η αποκάλυψη της διάγνωσης: ελληνικές και ευρωπαϊκές απόψεις και πρακτικές Δρ. Παρασκευή Σακκά Νευρολόγος - Ψυχίατρος Πρόεδρος Εταιρείας Νόσου Alzheimer και Συναφών Διαταραχών Αθηνών Διευθύντρια Τµήµατος

Διαβάστε περισσότερα

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging)

Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΑΘΗΝΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΝΟΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΡΑΔΙΟΛΟΓΙΑΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΙΑΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Απεικόνιση εγκεφάλου με διάχυση (diffusion imaging) Βασικές αρχές και κλινικές

Διαβάστε περισσότερα

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ.

Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Μ. Δρακοπούλου*, Κ. Τούτουζας*, Γ. Μπενέτος*, Α. Συνετός*, Φ. Mητροπούλου*, Α. Μιχελόγγονα*, Α. Παπανικολάου*, Κ. Πρέκας, Η. Σιώρης, Δ. Τούσουλης* *A Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Ιπποκράτειο Γενικό

Διαβάστε περισσότερα

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη;

CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; CHADS&ή CHADSVASc στην προληψη θροµβοεµβολικων επεισοδιων σε ασθενεις µε κολπικη µαρµαρυγη; Α.Μπουγας, Β.Τερπος, Δ.Γκολιδακης, Χ.Παπαδοπουλος, Χ.Κυρπιζιδης, ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΤΗΣ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ ΑΝΕΥΡΥΣΜΑ ΚΟΙΛΙΑΚΗΣ ΑΟΡΤΗΣ Κάθε χρόνο περίπου 200.000 νέοι ασθενείς διαγιγνώσκονται με Ανεύρυσμα Κοιλιακής Αορτής. Είναι γνωστό επίσης, ότι η ρήξη του Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής οδηγεί σε ποσοστό τουλάχιστον

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Ευρετήριο Ομιλητών Αβραμίδης Θ. Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ, Νοσοκομείο Ερυθρός Σταυρός Αρτέμης Ν. Νευρολόγος, Καθηγητής Νευρολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Βαδικόλιας Κ. Νευρολόγος, Επίκουρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ

Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ. Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ Απεικονιστικά ευρήµατα στις Λοιµώξεις του Κ.Ν.Σ Τ. Λευκόπουλος ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΣΥ, Ακτινολόγος ΑΧΕΠΑ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 1. Σχετικά σπάνιες, αλλά σοβαρές κλινικά και µε κακή πρόγνωση 2. Ανάλυση του ΕΝΥ!!! 3. Επιδηµιολογία.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Ευανθία Σούμπαση. Απαρτιωμένη Διδασκαλία Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Ευανθία Σούμπαση Απαρτιωμένη Διδασκαλία ΠΕΔΙΟ ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η επιστήμη που ασχολείται με τον προσδιορισμό της λειτουργικής κατάστασης του εγκεφάλου

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες

13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο. Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες 13 Επιστημονική Συνάντηση Ρευματολόγων Βορειοδυτικής Ελλάδος 21 & 22 Ιανουαρίου 2011, Μέτσοβο Ο ρόλος της µαγνητικής τοµογραφίας στις σπονδυλοαρθροπάθειες Σε ασθενείς µε οροαρνητική σπονδυλαρθροπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ

ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑ ΚΑΙ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ Ιστορικές Αναφορές Τ.Willis 1664 :!!!Περιγράφη!για!πρώτη!φορά!ασθενή!με!κεφαλαλγία!και!απόφραξη!της!έσω καρωτίδος!.συγκεκριμμένα!περιγράφει!ασθενή!ο!οποίος!πέθανε!από!άλλη!αιτία

Διαβάστε περισσότερα

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο

Το θωρακικό άλγος, όχι σπάνιο Προσέγγιση του παιδιού με θωρακικό άλγος Steven M. Selbst, MD Pediatr Clin N Am 57 (2010) 1221 1234 Παρουσίαση : Νίκος Α. Καρανταγλής Επιστημονικός Συνεργάτης Γ ΠΔ Α.Π.Θ. 10/01/2011 www.pd3.gr Το θωρακικό

Διαβάστε περισσότερα

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις

Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις Κληρονοµικά νοσήµατα και καταστάσεις που οφείλονται σε γονιδιακές µεταλλάξεις ΤΡΟΠΟΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΚΥΡΙΟΤΕΡΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΝΟΣΩΝ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣ ΑΥΤΟΣΩΜΙΚΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ ΦΥΛΟΣΥΝ ΕΤΗ ΥΠΟΛΕΙΠΟΜΕΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση

Συγκοπτικά επεισόδια καρδιαγγειακής αιτιολογίας: διαγνωστική προσπέλαση There are no translations available. Γιώργος Κολιός Καρδιολόγος Οι ασθενείς με συγκοπή αποτελούν το 2% των επισκέψεων στα τμήματα έκτακτων περιστατικών. Η ετήσια επίπτωση συγκοπτικών επεισοδίων στα ηλικιωμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. 1. H β- θαλασσαιμία είναι

Διαβάστε περισσότερα

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος.

Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. Σπάνια περίπτωση πολυκυστικής νόσου παγκρέατος. ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΟΥ Κ.,ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΥ Λ.,ΣΤΑΪΚΙΔΟΥ Ι.,ΓΙΑΝΝΙΚΟΥΡΗΣ Γ.,ΠΙΚΟΥΛΑΣ Κ.,ΛΙΒΙΕΡΑΤΟΣ Λ.,ΜΑΝΤΖΙΚΟΠΟΥΛΟΣ Γ., ΚΟΚΚΙΝΗΣ Κ ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΤΟΜΟΓΡΑΦΟΥ,

Διαβάστε περισσότερα

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας

Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΒΑΚΤΗΡΙΔΙΑΚΗΣ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΟΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ Η βακτηριακήμηνιγγίτιςπαρά την ύπαρξη αποτελεσματικής αντιμικροβιακήςθεραπείας εξακολουθεί να είναι παράγων επιμένουσας νοσηρότητας και θνητότητας

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα

Σύνδρομο Lesch-Nyhan. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας. Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Τμήμα Βιοχημείας-Βιοτεχνολογίας Μοριακή Βάση Γενετικών Ασθενειών Σύνδρομο Lesch-Nyhan Ντουντούμη Χρυσούλα Παπαδοπούλου Μαρία-Άννα Στεργίου Δήμητρα Εισαγωγή Σπάνια (συνδεδεμένη με

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος Parkinson-Νέοι ορίζοντες Ξηροµερήσιου Γεωργία Νευρολόγος-Μέλος ερευνητικής οµάδας Νευρογενετικής Αίτια της νόσου Parkinson Περιβαλλοντικοί παράγοντες Γενετικοί παράγοντες Γενετική βλάβη (παθογόνα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1,

YΠΟΤΡΟΠΙΑΖΟΥΣΕΣ ΘΡΟΜΒΩΣΕΙΣ ΩΣ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Μ.Γκάμπρα 1, Ε.Μεταξά 1. Δ.Παπαδοπούλου 1, Δ.Μιχαηλίδης 1, 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Ογκολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση είναι μια συνήθης επιπλοκή

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr

Ηλίας Κουρής - Ρευματολόγος. www.rheuma,gr Πολλες από τις ρευματικες παθησεις των ενηλικων προσβαλουν και τα παιδια,αν και σε μικροτερη συχνοτητα. Επιπλεον καποιες παθησεις όπως είναι ο συστηματικης έναρξης ή ο ολιγοαρθρικος τυπος εναρξης της Νεανικης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΓΙΟΥΚΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ Ειδικευόµενη E Παθολογικής Κλινικής Πράγµατι έγινε βιοψία δέρµατος από βλάβη άκρου ποδός.. ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΘΡΟΜΒΟΕΜΒΟΛΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΚΑΙ ΕΜΒΟΛΗΣ ΚΡΥΣΤΑΛΛΩΝ ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗΣ ΕΜΒΟΛΕΣ ΑΠΌ

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος

Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος. Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του Παγκρέατος Στέργιος Δελακίδης Γαστρεντερολόγος Καρκίνος Παγκρέατος: πρόγνωση Κακή πρόγνωση Συνολική πενταετής επιβίωση 6%.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ ΚΕΠΑ... ΕΙΣΗΓΗΤΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΡΟΧΩΝ ΑΝΑΠΗΡΙΑΣ Ονοματεπώνυμο... Όνομα πατέρα... Ημερομηνία Γέννησης... ΑΜ... ΑΜΚΑ... Ασφαλιστικός Φορέας... Ημερομηνία έναρξης της αναπηρίας... Ειδικότητα Προέχουσας Πάθησης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Αγγειακή άνοια. Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Αγγειακή άνοια Λιάμης Γεώργιος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Άνοια-Ορισμός Διαταραχή που χαρακτηρίζεται από εξασθένηση της μνήμης και τουλάχιστον μιας ακόμη νοητικής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΪΤΙΣ ΚΑΙ ΚΟΚΚΙΩΜΑΤΩΣΗ Πνευμονική αγγειίτις και κοκκιωμάτωση είναι ένας περιγραφικός όρος που χαρακτηρίζεται από κυτταρική διήθηση του τοιχώματος των αγγείων (αγγειίτις) με καταστροφή και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία Η ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΛΑΚΟΣΑΜΙΔΗΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΟΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑΚΗ ΕΠΙΛΗΨΙΑ Κωνσταντίνα Κυπριανού Α.Τ.:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΗΚΓ- ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Άνδρας 57 ετών προσέρχεται στα επείγοντα νοσοκομείου παραπονούμενος για θωρακικό άλγος που επεκτείνεται στην κάτω γνάθο και αντανακλά στο αριστερό

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ

ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ ΕΥΜΕΓΕΘΕΣ ΛΑΧΝΩΤΟ ΑΔΕΝΩΜΑ ΔΩΔΕΚΑΔΑΚΤΥΛΟΥ Ευσταθίου Μ., Μήκα Α., Ντούνης Χ., Σαρδέλη Ι., Γρηγοράκη Δ., Τσακαλάκη Α., Σκούντζος Γ., Κέντον Θ., Καββαδίας Σ. ΤΜΗΜΑ ΑΞΟΝΙΚΗΣ ΤΟΜΟΓΡΑΦΙΑΣ ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer ΕΠΩΝΥΜΟ: Κ. ΟΝΟΜΑ: ΒΑΣΙΛΕΙΑ ΤΑΞΗ-ΤΜΗΜΑ: Α 1 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 26/3/2014 ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ (με βάση το παράθεμα σελ.157 του σχολικού βιβλίου) Η νόσος Alzheimer Η νόσος Alzheimer είναι η πιο συχνή μορφή άνοιας,

Διαβάστε περισσότερα

22-23-24 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΜΑΪΟΣ 2015

22-23-24 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ ΜΑΪΟΣ 2015 2 ΔΙΑΚΛΙΝΙΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ ΚΑΤΑ ΠΛΑΚΑΣ «Διαγνωστικά και θεραπευτικά διλήμματα στην ΣΚΠ Η Πολλαπλή Σκλήρυνση ως Νευρο-Ψυχιατρική νόσος» THE MET HOTEL Θεσσαλονίκη 22-23-24 ΜΑΪΟΣ 2015 Οι Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα

Απεικονιστικά χαρακτηριστικά της PML στην Μαγνητική Τομογραφία

Απεικονιστικά χαρακτηριστικά της PML στην Μαγνητική Τομογραφία Απεικονιστικά χαρακτηριστικά της PML στην Μαγνητική Τομογραφία Καλπαξή Αγγελική, Βελονάκης Γεώργιος, Πούλου Λουκία, Καραβασίλης Ευστράτιος, Τούλας Παναγιώτης, Κελέκης Δημήτριος. Μονάδα Έρευνας Ακτινολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα

Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα Πρόληψη στα καρδιαγγειακά νοσήματα www.pegkaspanagiotis.gr Τι εννοούμε με τον όρο πρόληψη καρδιαγγειακής νόσου; Εννοούμε τη συντονισμένη δέσμη ενεργειών, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο,

Διαβάστε περισσότερα

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά

Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος. Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Προγεννητικός Μοριακός Καρυότυπος Η τεχνολογία αιχμής στη διάθεσή σας για πιο υγιή μωρά Η νέα εποχή στον Προγεννητικό Έλεγχο: Μοριακός Καρυότυπος - array CGH - Συγκριτικός γενωμικός υβριδισμός με μικροσυστοιχίες

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΩΝ ΑΓΓΕΙΩΝ ΚΑΤA ΤΗ ΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΣΤΕΦΑΝΙΟΓΡΑΦΙΑ-ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΓΝΩΣΗ Χ.ΓΡΑΙ ΗΣ,Γ.ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ, Γ.ΜΑΜΑ ΑΣ,. ΗΜΗΤΡΙΑ ΗΣ, Θ.ΠΑΠΑ ΟΠΟΥΛΟΣ,.ΚΟΥΛΑΞΗΣ, Γ.ΚΟΝΤΟΠΟΥΛΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015

Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης. Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015 Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης Β Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης 2015 Μελέτη ενδιαφέρουσας περίπτωσης Άνδρας, 67 ετών Καταγωγή: Γεωργία Γενική εφημερία Αιτία εισόδου:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ

ΕΠΙΠΛΑΚΕΙΣΑ ΟΠΙΣΘΟΠΕΡΙΤΟΝΑΪΚΗ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΣ ΚΥΣΤΗ : ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ Θεοδοσίου Αικατερίνη¹, Βαρσάμης Νικόλαος¹, Σαλβερίδης Νικόλαος¹, Ταβλαρίδης Θεόδωρος¹, Σουφτάς Βασίλειος², Χρισ 1. Α Χειρουργική Κλινική, Γενικό Νοσοκομείο Καβάλας 2. Μονάδα Επεμβατικής

Διαβάστε περισσότερα

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος

Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός. Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής αλδοστερονισμός Δούμας Μιχάλης Παθολόγος Πρωτοπαθής Αλδοστερονισμός Σύνδρομο: υπέρταση αλδοστερόνη ρενίνη Ερωτήματα Γιατί πρέπει να ψάξουμε; Είναι συχνός; Αξίζει τον κόπο και τα χρήματα; Ποιούς

Διαβάστε περισσότερα

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Παπαδημητρίου Αλέξανδρος. Αντιπρόεδρος: Χατζηγεωργίου Γεώργιος. Μέλη: Γκουρμπαλή Βανέσσα. Δαρδιώτης Ευθύμιος

Οργανωτική Επιτροπή. Πρόεδρος: Παπαδημητρίου Αλέξανδρος. Αντιπρόεδρος: Χατζηγεωργίου Γεώργιος. Μέλη: Γκουρμπαλή Βανέσσα. Δαρδιώτης Ευθύμιος Οργανωτική Επιτροπή Πρόεδρος: Παπαδημητρίου Αλέξανδρος Αντιπρόεδρος: Χατζηγεωργίου Γεώργιος Μέλη: Γκουρμπαλή Βανέσσα Δαρδιώτης Ευθύμιος Δεληγιώργης Νικόλαος Διβάρη Ρωξάνη Μαντέλλος Δημήτριος Μαρκοπούλου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΟΞΕΙΑΣ ΧΑΛΑΡΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ (ΟΧΠ)

ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΟΞΕΙΑΣ ΧΑΛΑΡΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ (ΟΧΠ) ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΗΛΩΣΗΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΟΞΕΙΑΣ ΧΑΛΑΡΗΣ ΠΑΡΑΛΥΣΗΣ (ΟΧΠ) ΜΕΡΟΣ 1 Ο : ΑΜΕΣΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΣΘΕΝΟΥΣ EPID#: Ονοματεπώνυμο: Φύλο: Άρρεν Θήλυ Εθνικότητα: Ημερομηνία γέννησης:

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας

Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας Η συμβολή της μαγνητικής φασματοσκοπίας στην διάγνωση άτυπων μηνιγγιωμάτων Ζήκου Αναστασία, Μούκα Βασιλική, Γκόγκος Βασίλειος, Αστρακάς Λουκάς, Αργυροπούλου Ι. Μαρία. Εργαστήριο Κλινικής Ακτινολογίας και

Διαβάστε περισσότερα

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια

Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Ο Διακρανιακός Μαγνητικός Ερεθισµός στην Αυχενική Μυελοπάθεια Σπύρος Δευτεραίος Ειδικευόµενος Νευρολόγος ΓΝΑ «Γ. Γεννηµατάς» Διδάκτωρ Πανεπιστηµίου Αθηνών Γρηγόρης Παναγόπουλος Αναπληρωτής Διευθυντής Νευρολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό

Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΟΛΛΕΓΙΟ ΚΑΡ ΙΟΛΟΓΙΑΣ Επιστημονική Ένωση Καρδιαγγειακής Απεικόνισης Ο ρόλος της μαγνητικής τομογραφίας καρδιάς στον έλεγχο βιωσιμότητας μετά από έμφραγμα μυοκαρδίου: ενδιαφέρον περιστατικό Ιωάννης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ

ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2014 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΥ ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ ΝΕΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ Αντιμέτωποι με τις νέες θεραπευτικές προκλήσεις μέσα από τα ειδικά ιατρεία στα χρόνια της κρίσης ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 17-18 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Φόρµα καταγραφής ασθενών µε µυική δυστροφία Duchenne/Becker

Φόρµα καταγραφής ασθενών µε µυική δυστροφία Duchenne/Becker Φόρµα καταγραφής ασθενών µε µυική δυστροφία Duchenne/Becker Προσωπικά Στοιχεία Όνοµα Επίθετο Όνοµα πατέρα Όνοµα µητέρας Φύλο Ηµεροµηνία Γέννησης E-mail Τηλέφωνο Διεύθυνση Καταγωγή Εθνικότητα Ηµεροµηνία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ

ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΟΥ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΣΤΗ ΝΕΑΡΗ ΗΛΙΚΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΡΙΑ ΤΕ, Β ΚΑΡΔΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Α.Π.Θ. Γ.Ν.Θ. «ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟ» ΜSc Εργαστήριο Ιατρικής της Άθλησης Α.Π.Θ. Πτυχιούχος

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

ΘΡΟΜΒΩΤΙΚΗ ΘΡΟΜΒΟΠΕΝΙΚΗ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΠΟΡΦΥΡΑ ΜΕ ΑΤΥΠΗ 1 Παθολογική Κλινική Νοσοκομείου Ξάνθης, 2 Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών Νοσοκομείου Ξάνθης, 3Αιματολογική Κλινική Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα

Διαβάστε περισσότερα

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια»

«Ενημερωθείτε για την Υγεία σας, Ζήστε καλύτερα! Άνοια Νευροπαθητικός Πόνος λόγω Σακχαρώδη Διαβήτη Σεξουαλική Ζωή στην Τρίτη Ηλικία - Ακράτεια» Το Εθνικό Διαδημοτικό Δίκτυο Υγιών Πόλεων Προαγωγής Υγείας και οι Δήμος Νεάπολης-Συκεών, στα πλαίσια της συνεργασίας τους για την έγκυρη ενημέρωση των πολιτών σε θέματα Υγείας και Πρόληψης, διοργάνωσαν

Διαβάστε περισσότερα

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ.

Γενικά. Τί είναι ο κληρονομικός καρκίνος; κληρονομικός και σποραδικός καρκίνος. Κληρονομικός καρκίνος - Site Ε.Ο.Π.Ε. - Μ.Σ. 1 Γενικά Ο καρκίνος προκαλείται από αλλαγές στα υλικά του σώματος μας που ονομάζονται «γονίδια». Πρόκειται για τις μονάδες πληροφοριών σε κάθε κύτταρο του σώματός μας. Τα γονίδια υπαγορεύουν στπν οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια;

Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια; Οµάδες εργασίας Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας Ιωάννινα 26-28 Φεβρουαρίου 2015 Aρρυθµιογόνος δυσπλασία/ µυοκαρδιοπάθεια της δεξιάς κοιλίας: Αρκεί η απεικόνιση και ποια; Αγάθη-Ρόζα Βρεττού Επιµελήτρια

Διαβάστε περισσότερα

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες

κληρονοµικότητα Πληροφορίες για Ασθενείς και Οικογένειες 12 Φυλοσύνδετη στο Χ Ή την τοπική σας κλινική γενετικής διάγνωσης: κληρονοµικότητα Εργαστήριο Ιατρικής Γενετικής Πανεπιστήµιο Αθηνών Νοσοκοµείο Παίδων " Αγία Σοφία" Αθήνα Τηλ: +210 7795553 http://iatriki-genetiki.med.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Παπαδιαμαντοπούλου 11, 115 28 Αθήνα

ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ. Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας. Παπαδιαμαντοπούλου 11, 115 28 Αθήνα ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ Τριμηνιαία έκδοση της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας Παπαδιαμαντοπούλου 11, 115 28 Αθήνα ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Άρθρο σύνταξης Περιγεννητική κατάθλιψη Γ. Ζέρβας, Α. Λεονάρδου... 19 Ειδικά άρθρα CADASIL:

Διαβάστε περισσότερα

της µιτροειδούς βαλβίδος

της µιτροειδούς βαλβίδος Πότε και πως θα αντιµετωπίσω επεµβατικά τον ασθενή µε ασυµπτωµατική ανεπάρκεια της µιτροειδούς βαλβίδος Αθανάσιος Τσούκας,, MD, FESC ιευθυντής Γ. Ν. «Ασκληπιείο Βούλας» ΜΙΤΡΟΕΙ ΗΣ ΒΑΛΒΙ Α Αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ

ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ ΣΥΓΓΕΝΗΣ ΑΤΡΗΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΕΛΕΧΟΥΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΣΤΕΦΑΝΙΑΙΑΣ ΑΡΤΗΡΙΑΣ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ: ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΣΠΑΝΙΑ ΑΝΩΜΑΛΙΑ X. ΓΡΑΪΔΗΣ, Δ. ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ, Β. ΚΑΡΑΣΑΒΙΔΗΣ, Ε. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΥ, Γ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Θ. ΜΠΙΤΣΗΣ,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας

ΓΛΑΥΚΩΜΑ. προληψη και θεραπεια. επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας ΓΛΑΥΚΩΜΑ προληψη και θεραπεια επειδή είναι σηµαντικό να διατηρήσετε για πάντα την όραση σας Τι είναι το γλαύκωµα; Το γλαύκωμα αποτελεί μια ομάδα από παθήσεις των οφθαλμών, οι οποίες έχουν σαν κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ»

ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» 8ο ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18-21 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 ΙΩΑΝΝΗΣ Θ. ΝΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΣ Α ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ «ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ» ΠΙΘΑΝΗ ΚΑΚΟΗΘΕΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ Ψηλαφητή

Διαβάστε περισσότερα

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου.

Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Η υπο- αντιμετώπιση του πόνου. Ο όρος ολιγοαναλγησία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1989 από τους Wilson και Pendleton σε μία εργασία σχετική με την πλημμελή αντιμετώπιση του πόνου των προσερχόμενων

Διαβάστε περισσότερα

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος

Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας. Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Θωρακικό άλγος μετά από εισπνοή εντομοκτόνου ουσίας Ζόια Αντριάν-Εουτζέν Χρυσός Δημήτριος Καρδιολογικό Τμήμα Γ.Π.Ν.Τρίπολης Ασθενής 53 ετών προσήλθε στο ΤΕΠ του Νοσοκομείου για αναφερόμενο αίσθημα δυσφορίας

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ

ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΗ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΝΟΣΟΣ (ΠΑΝ): Ο Σφυρο-Βραχιόνιος Δείκτης (ΣΒΔ) ως βασικό διαγνωστικό µέσο της ΠΑΝ Dr. ΜΕΛΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ, PhD ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ - ΑΓΓΕΙΟΛΟΓΟΣ Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Στρατιωτικός Ιατρός

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση και Καρδιοπάθειες

Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση και Καρδιοπάθειες Συγγραφική ομάδα: Φλουρής Ανδρέας, Ερευνητής Βογιατζής Ιωάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΤΕΦΑΑ, ΕΚΠΑ Σταυρόπουλος- Καλίνογλου Αντώνης, Ερευνητής Σύγχρονες

Διαβάστε περισσότερα

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες

Προεκλαμψία. Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Προεκλαμψία Έγκαιρη εκτίμηση κινδύνου στις 11 13+6 εβδομάδες Ο έλεγχος για προεκλαμψία μεταξύ των εβδομάδων 11 έως 13+6 μπορεί να εντοπίσει κυήσεις υψηλού κινδύνου, επιτρέποντας τη θεραπεία με α σπιρίνη

Διαβάστε περισσότερα

Σύνδρομο Moyamoya σε έδαφος νευροїνωμάτωσης τύπου I. Περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας.

Σύνδρομο Moyamoya σε έδαφος νευροїνωμάτωσης τύπου I. Περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 24 2 137 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Σύνδρομο Moyamoya σε έδαφος νευροїνωμάτωσης τύπου I. Περιγραφή περίπτωσης και ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Ε. Βαργιάμη 1, E. Σαπουντζή 1, Σ.

Διαβάστε περισσότερα