ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α3 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΗ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α3 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΗ"

Transcript

1 ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Y Τομοσ Α3 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΚΕΡΑΜΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΕΧΝΗ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΝΑΤΥΠΟ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» ΧΑΝΙΑ 2011

2 Επιμέλεια τόμου: Μαρία Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη, Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού & Ελένη Παπαδοπούλου, Αρχαιολόγος, ΚΕ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Διορθώσεις, σελιδοποίηση και τυπογραφική φροντίδα: Κωστής Ψυχογυιός Εκτύπωση & βιβλιοδεσία: «Τυ π ο κρ έ τα» Γ. Καζανάκης Δ/χοι Α.Β.Ε. Βι.Πε. Ηρακλείου Κρήτης Η έκδοση πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού (www.culture.gr/) Την ευθύνη της έκδοσης έχει το Δ.Σ. του «Χρυσοστόμου»: Αντώνης Πετρουλάκης (πρόεδρος), Κώστας Μαυρακάκης (αντιπρόεδρος), Βαγγέλης Μπούρμπος (γραμματέας), Χαράλαμπος Σκριβιλιωτάκης (ταμίας), Γιάννης Κουκλάκης, Αικατερίνη Μανιά, Κωνσταντίνος Πρώιμος (μέλη). ISBN (vol.) : ISBN (set) : ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1899 Χάληδων 83, Χανιά Κρήτης. Τηλ. & fax :

3 ΑΝΔΡΕΑΣ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ (1) ΛΕΥΤΕΡΗΣ ΠΛΑΤΩΝ (2) ΛΙΖΑ ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ (3) Μινωική βίλα Επάνω Ζάκρου Ξεστή 3 Ακρωτηρίου Θήρας: Εντοπίζοντας κοινά θεματολογικά, τεχνοτροπικά και τεχνολογικά στοιχεία σε δύο σύγχρονα μεταξύ τους εικονογραφικά προγράμματα Αφορμή για την παρούσα μελέτη στάθηκε η συγκυρία της ταυτόχρονης κατά τα τελευταία χρόνια συντήρησης δύο τοιχογραφικών συνόλων από δύο διακεκριμένα κτήρια των αρχών της Ύστερης Εποχής του Χαλκού στο Αιγαίο. Το πρώτο προέρχεται από τη λεγόμενη «μινωική βίλα» της Επάνω Ζάκρου (Πλάτων 1964: Πλάτων 1965: Πλάτων 1974: 60, 62) και περιλαμβάνει κατ αποκλειστικότητα φυτικά και διακοσμητικά θέματα (Πλάτων Λ. 1999: Πλάτων Λ. 2001: 138 Platon L. 2002: Platon L. 2004: 389). 1 Το δεύτερο, από την Ξεστή 3 Ακρωτηρίου Θήρας, (1) Επίκουρος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Ιωάννινα. (2) Επίκουρος καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Φιλοσοφική Σχολή, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, Ζωγράφου. (3) Αρχαιολόγος, Πρόγραμμα ΜΕ. Πίσσσιδες, Άγιος Νικόλαος Κρήτης. 1 Η λεπτομερής καταγραφή του υλικού από τη βίλα της Επάνω Ζάκρου χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ στο πλαίσιο του έργου «Πυθαγόρας ΙΙ Ενίσχυση ερευνητικών ομάδων στα Πανεπιστήμια», με συγχρηματοδότηση 75% από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και 25% από Εθνικούς Πόρους. Η 10 ο ΔιεθνΚρητΣυν (Χανιά 2006) Α3 (Χανιά 2011)

4 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ είναι ήδη γνωστό κατά μεγάλο μέρος του στη βιβλιογραφία, λόγω του ειδικού ενδιαφέροντος που παρουσιάζουν οι σκηνές τελετουργιών στις οποίες συμμετέχουν ανθρώπινες μορφές (Marinatos 1984: Ντούμας 1992: εικ Vlachopoulos 2008). Η θεματολογία του πρώτου συνόλου περιορίζει τις δυνατότητες σύγκρισης σε δύο μόνο από τις θεματολογικές κατηγορίες που αφορούν το σύνολο της Ξεστής 3, λαμβανομένου υπόψη ότι, στην τελευταία αυτή περίπτωση, οι συγκεκριμένες ενότητες συνιστούν μάλλον το «σκηνικό» της κυρίως δράσης, εντασσόμενες σε ένα πολύ πιο σύνθετο και πολυεπίπεδο εικονογραφικό πρόγραμμα (Vlachopoulos 2008 Vlachopoulos 2010). Η βίλα της Επάνω Ζάκρου, ένα κτήριο του οποίου τόσο ο χαρακτήρας όσο και η σχέση με το γειτονικό ανάκτορο δεν έχουν απολύτως διασαφηνισθεί (Πλάτων 1964: 163 Platon L. 2002: ), είχε χαρακτηρισθεί από τον Ν. Πλάτωνα τόσο ως «αγροικία» (Πλάτων 1964: 163 Πλάτων 1965: 216) όσο και ως «αγρέπαυλις» (Platon 1981: 397), κάτι που φανερώνει τους δισταγμούς του ανασκαφέα του ως προς τον προσδιορισμό, κατά κύριο λόγο, της κοινωνικο-οικονομικής σημασίας του. Μία γρήγορη ματιά στη θέση, την αρχιτεκτονική, την εσωτερική κόσμηση και τα κινητά ευρήματα του κτηρίου αρκεί για να γίνει αντιληπτό από πού «πήγαζε» αυτή η αμηχανία. Η θέση του, πάνω στο φυσικό πέρασμα που συνδέει την ενδοχώρα με την παράκτια ζώνη, είναι ιδανική για την εγκατάσταση μιας μονάδας εκμετάλλευσης της εύφορης αυτής κοιλάδας (Πλάτων 1964: 163 Πλάτων 1965: 224), που στις μέρες μας έχει αποδοθεί αποκλειστικά στην καλλιέργεια της ελιάς. Η ύδρευση και άρδευση της γης είναι εύκολη, χάρη στη διοχέτευση νερού, με τη βοήθεια αγωγών, από τη βουνίσια πηγή, βορειοδυτικά του σημερινού χωριού (Πλάτων 1965: 220 Platon L. 1992: Πλάτων Λ. 1995: 774). Τη χρήση του ίδιου πηγαίου νερού και κατά τα μινωικά χρόνια αποδεικνύει η παρουσία, ανάμεσα στα ευρήματα του κτηρίου, δύο πήλινων κρουμέχρι σήμερα συντήρηση του υλικού πραγματοποιήθηκε από το συντηρητή κ. Κ. Νικάκη, με την οικονομική υποστήριξη του Institute for Aegean Prehistory. Τα σχέδια και οι ζωγραφικές αποκαταστάσεις οφείλονται στον D. Faulmann, ενώ η ψηφιακή φωτογράφηση των συντηρημένων κομματιών στο Μ. Ζωιτόπουλο. 438

5 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ νών, με απόληξη πλαστικά διαμορφωμένη σε κεφάλι ζώου, ίσως φιδιού. 2 Η αγροτική, όμως, σημασία της οικοδομικής αυτής μονάδας επιβεβαιώνεται από την υπόλοιπη σκευή της: προεξάρχουσα θέση σε αυτήν κατέχουν μία πλήρης εγκατάσταση σταφυλοπιεστηρίου (Πλάτων 1964: Πλάτων 1965: Kopaka Platon L. 1993: 55-6) 3 και ένας αριθμός μεγάλων πίθων, που πιστοποιεί τη συγκέντρωση και αποθήκευση ενός σημαντικού σε όγκο αγροτικού πλεονάσματος (Πλάτων 1964: 222 Πλάτων 1974: 62). 4 Τα υπόλοιπα πήλινα ευρήματα είναι μάλλον φτωχά, ενώ τα επιμέρους αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά του κτηρίου δεν ξεφεύγουν από το πλαίσιο των γνωρισμάτων μιας συνηθισμένης μινωικής κατοικίας, ανάλογης εκείνων του παράκτιου οικισμού. 5 Σε αυτό το πλαίσιο, μάλλον αναπάντεχη ήταν η ανακάλυψη των υπολειμμάτων ενός αριθμού τοιχογραφικών συνθέσεων, των οποίων τόσο το θεματολόγιο, όσο και η ποιότητα εκτέλεσης, θα μπορούσαν να συγκριθούν μόνο με εκείνα πολυτελών κτηρίων που βρίσκονταν σε άμεση εξάρτηση από τη μητρόπολη της τοιχογραφικής τέχνης, δηλαδή την Κνωσό (Πλάτων 1964: 166 Πλάτων 1965: Platon L. 2002: Platon L. 2004: 390). Η εικόνα μάλιστα μιας πλούσια τοιχογραφημένης κατοικίας στην ευρύτερη ζώνη της παράκτιας εγκατάστασης της Ζάκρου έρχεται σε καταφανή αντίθεση με 2 Για αναφορές στον έναν από αυτούς βλ. Πλάτων 1964: 167 Πλάτων 1965: 220 Platon L. 1992: 153, 154, , 163, 167, pl. XIII-XV Πλάτων Λ. 1995: , 771, 773, 774, πίν. ΠΕ : εικ. 2, ΠΗ : εικ. 8. Ο δεύτερος ταυτίσθηκε κατά τη διάρκεια των πρόσφατων εργασιών καταγραφής και συντήρησης του υλικού από το εν λόγω κτήριο. 3 Ίχνη μίας ακόμα, ίσως δευτερεύουσας, εγκατάστασης σταφυλοπιεστηρίου, επισημάνθηκαν σε ένα μικρό γειτονικό δωμάτιο (Γ) του οικήματος (Kopaka Platon 1993: 56). 4 Ένας μάλιστα από τους πίθους αυτούς έσωζε εγχάρακτη επιγραφή της Γραμμικής Α γραφής, το πρώτο σημείο της οποίας έχει ταυτισθεί με το ιδεόγραμμα του κρασιού (Πλάτων Brice 1975: 156, 230 Πλάτων Λ. 2002α: 11 Palmer 1994: 37). 5 Παρόλο που θα πρέπει να αναφερθεί η έστω και περιορισμένη χρήση οικοδομικών υλικών πολυτελείας, όπως γυψολίθου και πωρολίθου (Πλάτων Ν. 1965: 219, 222). Ανάλογα υλικά έχουν χρησιμοποιηθεί μόνο σε διακεκριμένα οικοδομήματα στη γειτονική ανακτορική θέση. 439

6 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Εικ. 1α : Σπαράγματα τοιχογραφίας που απεικονίζει τοπίο με καλάμια από τη Βίλα της Επάνω Ζάκρου την απουσία ανάλογης ποιότητας τοιχογράφησης στο γειτονικό ανάκτορο. Εκεί, το εικονογραφικό πρόγραμμα, αυστηρό, πομπώδες, και χωρίς χάρη, είχε ως στόχο μάλλον τον εντυπωσιασμό του απαίδευτου, παρά την εκτίμηση του καλλιεργημένου (Πλάτων 1974: , 169 Πλάτωνος 1990: πίν. 27β). Το εικονογραφικό πρόγραμμα του κτηρίου της Επάνω Ζάκρου φανερά επιτελούσε άλλους σκοπούς. Οι τοίχοι των δωματίων του ισογείου έσωζαν μόνο μονόχρωμα, κυρίως λευκά, επιχρίσματα. Ο επάνω όροφος, όμως, είχε κοσμηθεί με εικονιστικές τοιχογραφίες, αρκετά κομμάτια από τις οποίες βρέθηκαν πεσμένα στην επίχωση που δημιουργήθηκε κατά την καταστροφή του κτηρίου (Πλάτων 1964: 166 Πλάτων 1965: ). Οι τοιχογραφικές συνθέσεις, αν και όπως φαίνεται πολυάριθμες, σώζονται δυστυχώς πολύ αποσπασματικά και μάλλον σε κακή κατάσταση, με ίχνη φωτιάς εμφανή σε 440

7 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ Εικ. 1β : Σπάραγμα τοιχογραφίας με καλάμια από το Ακρωτήρι Θήρας αρκετά από τα κομμάτια τους (Πλάτων 1964: 166). Μία από αυτές, όμως, σώζει αρκετά τμήματα, ώστε να είναι δυνατή η αποκατάσταση τουλάχιστον του βασικού της θέματος (εικ. 1α). Πρόκειται για ένα τοπίο με καλάμια (Πλάτων Λ. 1999: 343 Platon L. 2002: 154, pl. XLVIIIa Platon L. 2004: 389, εικ. 32.9), αποδοσμένα σε πυκνή διάταξη σε δύο χρώματα. Τα υδροχαρή φυτά εμφανίζονται 441

8 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ κλειστά, με λογχόσχημους ύπερους, και κλίνουν ελαφρά, θα έλεγε κανείς ότι «θροΐζουν» στο απαλό φύσημα του ανέμου. Ένα κομμάτι σώζει την άνω απόληξη του εικονιστικού θέματος, που περιορίζεται από ζώνη ωχρού χρώματος. Αν κρίνει κανείς από την παρουσία κάποιων σπαραγμάτων με ωχρό βάθος και ερυθρές ή κυανές ταινίες, η ανώτερη αυτή ζώνη πρέπει να έφερε διακοσμητικά θέματα, σήμερα δυσπροσδιόριστα. Μικρότερα κομμάτια από το ίδιο ανασκαφικό περιβάλλον αποδει κνύουν την παρουσία και άλλων φυτικών συνθέσεων, που ίσως κοσμούσαν τους τοίχους της ίδιας αίθουσας. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει κομμάτι με επαναλαμβανόμενο θέμα ερυθρού κρινοπάπυρου με διπλή απόληξη στο άνθος, μέσα σε ρομβοειδή διάχωρα, τις γωνιώδεις ενώσεις των οποίων τονίζουν μικροί γαλάζιοι ρόδακες (Πλάτων Λ. 1999: , πίν. 208β Platon L. 2002: 154, pl. XLVIIIb) (εικ. 3, επάνω). Αν και ο τρόπος διευθέτησης της διακόσμησης υπακούει στους κανόνες της δυνατής επ άπειρον επανάληψης του βασικού θέματος, υποβάλλοντας την αντιγραφή της από κάποιο υφαντό (Shaw 2000 Shaw Laxton 2002: ), η συγκεκριμένη τοιχογραφία δεν φαίνεται να καταλάμβανε επιφάνεια μεγάλων διαστάσεων. Η μικρή κλίμακα του θέματος θα δυσχέραινε την παρατήρησή του από απόσταση κουράζοντας την όραση, ενώ η παρουσία μιας στενής ζώνης με το βασικό θέμα να σχηματίζει αλυσίδα, που φανερά αποτελούσε όριο της σύνθεσης, υποστηρίζει την υπόθεση ότι αυτή κοσμούσε κάποιο περιθύρωμα ή πλαίσιο παραθύρου. Τα κομμάτια των τοιχογραφικών συνθέσεων από την επίχωση των υπόλοιπων δωματίων σώζονται ακόμα πιο αποσπασματικά, με αποτέλεσμα να είναι αδύνατη η όποια υποθετική αποκατάστασή τους. Μερικά από αυτά παρουσιάζουν ομοιότητες με επιμέρους στοιχεία άλλων μινωικών και θηραϊκών τοιχογραφιών, όπως εκείνα που φέρουν εναλλασσόμενες ζώνες σε ερυθρό, λευκό και κυανό χρώμα, ή κάποια άλλα με επάλληλες πυκνές λωρίδες διαφορετικών χρωμάτων, που πιθανότατα αποδίδουν φλεβωτούς λίθους ορθομαρμαρώσεων ή πολυτελών πέτρινων αγγείων. 6 Την υψηλή ποιότητα, όμως, 6 Μία πολύ όμοια τοιχογραφία κοσμεί τον πεσσό του «υπογείου αδύτου», στα 442

9 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ Εικ. 3, επάνω : Τμήμα τοιχογραφίας με κρινοπαπύρους σε ρομβοειδή διάχωρα από τη Βίλα της Επάνω Ζάκρου (αποκατάσταση D. Faulmann) Εικ. 3, κάτω : Θέμα διπλού κρινοπαπύρου σε αγγείο της ΥΜ ΙΒ περιόδου από το ανάκτορο της Ζάκρου της εργασίας των καλλιτεχνών της Επάνω Ζάκρου υπογραμμίζει η παρουσία κομματιού που σώζει παπυροειδή φυτά, με άνθη σε κυανό και ερυθρό χρώμα και μίσχους σε ωχρό υποκάστανο, τοποθετημένα σε λοξή διάταξη ως προς τον κάθετο άξονα της σύνθεσης (Πλάτων 1965: 221 Πλάτων Λ. 2000: πίν. 135 Πλάτων Λ. 2001: πίν. 88β) (εικ. 4). Η εκτέλεση του σχεδίου είναι εξαιρετική και η όλη απόδοση, που Χανιά (Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη 1993). Για θέματα που μιμούνται φλεβώσεις ορθομαρμαρώσεων και λίθινων αγγείων σε τοιχογραφίες της Θήρας, βλ. Μαρινάτος 1974: 18, πίν , και Ντούμας 1992: εικ , εικ , εικ

10 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Εικ. 4 : Τοιχογραφία με παπυροειδή από την Επάνω Ζάκρο (σχέδιο D. Faulmann) θυμίζει εκείνη της θηραϊκής «Τοιχογραφίας της Άνοιξης» (Ντούμας 1992: εικ ), παρά τον υβριδικό χαρακτήρα του θέματος, χαρακτηρίζεται από κινητικότητα και ζωντάνια, σε μια προσπάθεια του ζωγράφου το φανταστικό και ονειρικό να γίνει δεκτό ως τμήμα του περιβάλλοντος κόσμου (Warren 2000: fig ). Η παρουσία τοιχογραφιών αυτής της ποιότητας πιθανότατα έργων ενός περιοδεύοντος συνεργείου τοιχογράφων με έδρα την Κνωσό (Platon L. 2002: 154) σε ένα οικοδόμημα αγροτικού προορισμού θα μπορούσε να ερμηνευθεί μόνο ως αποτέλεσμα της εικονικής ανάμιξης δύο φάσεων ως προς τη σημασία και λειτουργία του κτηρίου (Platon L. 2002: 155). Όμως, η κεραμεική παρουσιάζεται ομοιογενής χρονολογικά, ενώ πουθενά στο κτήριο δεν διαπιστώθηκαν δύο αρχαιολογικά στρώματα ή περισσότερες από μία αρχιτεκτονικές φάσεις. Τα πήλινα αγγεία ανήκουν, ως προς τους τύπους και τη διακόσμησή τους, στην ΥΜ ΙΒ περίοδο, ενώ μερικά από τα θέματα των τοιχογραφιών απαντούν σε κεραμεικά της ίδιας περιόδου από 444

11 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ το γειτονικό ανάκτορο 7 (εικ. 3, κάτω). Η αλυσίδα των ανθέων στο πλαίσιο της τοιχογραφίας με τους κρινοπαπύρους, αλλά και το ίδιο το θέμα και η σύνταξη της παράστασης, βρίσκουν κοντινά παράλληλα στην «Τοιχογραφία με τα στεφάνια», από ένα ΥΜ ΙΒ οικοδόμημα στην Κνωσό (Warren 1985: , fig. 1 Warren 2000: 367 fig. 5). Όλα αυτά δείχνουν ότι η χρονική στιγμή της δημιουργίας των τοιχογραφιών δεν απέχει πολύ από εκείνη της κατασκευής και χρήσης της κεραμεικής. Ως εκ τούτου, η αλλαγή της σημασίας του κτηρίου πρέπει να συνέβη λίγο μόνο χρόνο πριν από την οριστική καταστροφή του, κάτι που δεν φαίνεται αταίριαστο με την εικόνα που παρουσιάζει ο παράκτιος οικισμός της Ζάκρου κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του. 8 Το τοιχογραφικό σύνολο από την Ξεστή 3 χρονολογείται με ασφάλεια στην ΥΚ Ι περίοδο. Το κτήριο είναι πανταχόθεν ελεύθερο, τριώροφο, πολύ επιμελημένης κατασκευής και πιθανότατα βρισκόταν κοντά στην προκυμαία του οικισμού (Palyvou 2005: 54-62). Αποτελείται από 15 δωμάτια στο ισόγειο, 15 στον πρώτο όροφο και άγνωστο αριθμό δωματίων στο δεύτερο, από τον οποίον διατηρήθηκαν ελάχιστα αρχιτεκτονικά λείψανα (Βλαχόπουλος 2005: εικ. 2 Vlachopoulos 2008). 7 Όπως το θέμα του καλαμιώνα, αλλά και του κρινοπαπύρου με διπλό ύπερο, που εμφανίζεται σε μία ΥΜ ΙΒ γεφυρόστομη πρόχου από το ανάκτορο. Παρόλο που, γενικά, έχει γίνει δεκτό ότι τα εικονογραφικά θέματα των αγγείων συχνά είχαν ως «πηγή έμπνευσης» τις τοιχογραφίες, δεν είναι δυνατό να επιβεβαιωθεί ότι μεσολαβούσε κάποιο υπολογίσιμο διάστημα μεταξύ της δημιουργίας των πρωτότυπων μορφών και εκείνης των κεραμεικών μιμήσεών τους (Cameron 1978: 588). 8 Βλ. Λ. Πλάτων, «Το ανάκτορο και ο μινωικός οικισμός της Ζάκρου, λίγες μόνο ώρες πριν από τη μεγάλη καταστροφή», στον Τόμο Α2 (σελίδες ) των παρόντων Πεπραγμένων του Ι Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου. Παλαιότερα, είχε γίνει δεκτό ότι η χρονολογική διαφορά μεταξύ των δύο φάσεων στη λειτουργία του κτηρίου αντιπροσώπευε ένα μεγαλύτερο διάστημα, που στη σχετική χρονολόγηση θα αντιστοιχούσε σε αυτό που χωρίζει την ΥΜ ΙΑ από την ΥΜ ΙΒ περίοδο (Platon L. 2002: Platon L. 2004: 389). 445

12 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Το αρχιτεκτονικό ιδίωμα της Ξεστής 3, με το μεγάλο κλιμακοστάσιο, την ευρύτατη χρήση πολυθύρων, τη μοναδική εκτός Κρήτης δεξαμενή καθαρμών και τον πυκνότατο τοιχογραφικό διάκοσμο, παραπέμπει σε δημόσιο κτήριο, στο οποίο, τουλάχιστον στο ανατολικό ήμισυ, ελάμβαναν χώρα τελετουργίες (Marinatos 1984: 14 fig. 4a, 73 fig. 51). Τα κινητά ευρήματα, αγγεία καλής κατασκευής και πήλινα σκεύη ειδικού τύπου, είναι δηλωτικά της λειτουργικής ιδιομορφίας του. Λίθινα και πήλινα λυχνάρια ικανοποιούσαν τις αυξημένες ανάγκες φωτισμού, ενώ φορητές και κτιστές εγκαταστάσεις συνδέονται με τη χρήση νερού (Vlachopoulos 2010 Vlachopoulos 2007). Οι τοιχογραφίες και τεχνοτροπικά ανήκουν στην τελευταία φάση του οικισμού. Από τις θεματικές κατηγορίες του σύνθετου εικονογραφικού προγράμματος θα αναφερθούμε εδώ μόνο σε εκείνες, που δημιουργούν ένα επίπεδο θεματικών, στυλιστικών και τεχνολογικών συγκρίσεων με τις αντίστοιχες ενότητες από τη βίλα της Επάνω Ζάκρου. Στην ενότητα των φυτικών συνθέσων, αναμφίβολα, το πλέον προβεβλημένο φυτό είναι ο κρόκος, γύρω από τον οποίον πλέκεται ο βασικός συμβολιστικός μίτος της εικονογραφίας του κτηρίου (Marinatos 1984: 65 κ.ε. Βλαχόπουλος 2005: 36-37, εικ. 6-8 Vlachopoulos 2010 Vlachopoulos 2008). Δεύτερο είναι το σταχωμένο καλάμι, με τους πυκνούς καλαμιώνες να φυτρώνουν μέσα από κυματιστό ορίζοντα νερού, ποταμού ή έλους. Τα δίχρωμα καλάμια, ωχρά και γαλάζια, καλύπτουν τέσσερις τουλάχιστον τοίχους των χώρων που βρίσκονται δίπλα από το κροκόφυτο περιβάλλον της Πότνιας (Vlachopoulos 2000 Vlachopoulos 2008). Ο καλαμιώνας, ένα υδρόβιο τοπίο μέσα στο οποίο πετούν αγριόπαπιες και λιβελούλες (εικ. 5), παραπέμπει ευθέως στα περιδέραια της Μεγάλης Θεάς, που καθόλου τυχαία σε μία παράσταση ιδεολογικού φόρτου αποτελούνται από χάντρες σε σχήμα πάπιας και λιβελούλας (Ντούμας 1992: 131, εικ. 122, Βλαχόπουλος 2005: 37, εικ. 10 Vlachopoulos 2008). Τα καλάμια λυγίζουν από τον άνεμο που περνάει ανάμεσα και με τη χρωματική επικάλυψη των ώριμων κίτρινων από τα νεότερα γκρίζα (εικ. 1β) που μόλις ξεπροβάλλουν δημιουργούν 446

13 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ Εικ. 5 : Σχεδιαστική αποκατάσταση τμήματος της θηραϊκής τοιχογραφίας του καλαμιώνα μία τοπιογραφική σύνθεση εξαιρετικής τέχνης (Vlachopoulos 2000: fig. 1-8). Θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι ο καλαμιώνας της Ξεστής 3 οφείλει την ύπαρξή του στην «εικονογραφική αναγκαιότητα» να 447

14 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ δηλωθεί σε πραγματική κλίμακα ο φυσικός χώρος δίπλα στον οποίο επιτελείται η εμφάνιση της Πότνιας. Και πράγματι, όσο διαρκούσε η συντήρηση της τοιχογραφίας, την προηγούμενη δεκαετία, στην αιγαιακή ζωγραφική δεν ήταν γνωστή κάποια ανάλογη παράσταση. Στον έντονα υβριδικό κόσμο της μινωικής ζωγραφικής, ανάμεσα στα πολλά φυτά των φανταστικών «μινωικών κήπων», υπήρχαν βέβαια και λίγα καλάμια (Vlachopoulos 2000: Warren 2000: 378 fig. 19), αλλά κανένα από αυτά δεν είχε ζωγραφιστεί με την πιστότητα του θηραϊκού καλαμιώνα και τον εξαίρετα φιλοτεχνημένο θύσανό του. Πρόσφατα, όμως, ανασκαφές σε άθικτα σημεία του οικισμού έφεραν στο φως σπαράγματα καλαμιών από την Ξεστή 4 (Δωμάτιο 2), και έναν ολόκληρο πυκνό καλαμιώνα στις παραστάδες πολυπαραθύρου ενός καινούργιου κτίσματος, στα ΒΑ της ανασκαφής. 9 Φαίνεται, λοιπόν, πως το θέμα του καλαμιού ήταν ιδιαίτερα αγαπητό στο Ακρωτήρι και δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο ως τμήμα σύνθετων αφηγηματικών σκηνών, αλλά και αυτοτελώς, ως διακοσμητικό θέμα για την κάλυψη μεγάλων επιφανειών. Η καταφανής εικονογραφική σχέση των θηραϊκών καλαμιώνων και ιδιαίτερα ο κυματιστός βάλτος με τα αγκυρόσχημα που δηλώνουν το νερό με το θέμα των «αγγείων των καλαμοειδών» της ειδικής ανακτορικής παράδοσης στην Κρήτη (Betancourt 1976 Betancourt 1985: 140, 145 pl. 18:D, 21:A-C Vlachopoulos 2000: fig. 13, fig ) οδηγεί στο συμπέρασμα ότι αυτός ο εικονογραφικός τύπος αποκρυσταλλώθηκε πρώτα στη μνημειακή ζωγραφική, πιθανόν στη Θήρα. Ισχυρή ένδειξη γι αυτό αποτελεί μία σειρά ντόπιων αγγείων πολυτελείας με πυκνούς καλαμιώνες, των αρχών της ΥΚ Ι περιόδου (Vlachopoulos 2000: fig ). Πρόσφατα συντηρημένη, η τοιχογραφία με τις λυγαριές από το δωμάτιο 9 αποτελεί τη δεύτερη αμιγώς φυτική σύνθεση από την Ξεστή 3 (Ντούμας 1992: 188 εικ. 151 Ντούμας 2006: 9 εικ. 14 Vlachopoulos 2008). 10 Τα κλωνάρια του φυτού φυτρώνουν πάλι 9 Το καινούργιο κτήριο αποκαλύφθηκε στο φρέαρ του πεσσού 78, κατά τις ανασκαφές για τη θεμελίωση των πεσσών του νέου στεγάστρου (2001). 10 Στο Ντούμας 1992 αναφέρεται εκ παραδρομής ως τόπος εύρεσης των λυγαριών το δωμάτιο 17 του Συγκροτήματος Δ. 448

15 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ από την κυματιστή μονόχρωμη όμως εδώ επιφάνεια νερού. Τα φύλλα αποδίδονται με ωχρό χρώμα, ενώ τα κομψά σχεδιασμένα άνθη με γαλάζιο. Ο δεύτερος όροφος του κτηρίου αποτελεί έναν ιδιόμορφο αρχιτεκτονικά και εικονογραφικά χώρο, που μόλις τώρα αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε στις τρεις διαστάσεις του. Τεράστιες συνθέσεις, όπως μία που φτάνει σε μήκος τα 5,50 και πλάτος τα 3,50μ., χωρίς ανοίγματα θυρών ή παραθύρων, περιλαμβάνουν εξαιρετικής σχεδιαστικής ακρίβειας σπείρες, που σε κατακόρυφα ζεύγη δημιουργούν ένα χρωματικό και γεωμετρικό «κάμπο» σπειροειδούς κίνησης (Βλαχόπουλος 2005: 38 εικ. 13 Ντούμας 2006: 9 εικ. 1 Vlachopoulos 2008). Το θέμα εμφανίζεται σε τρεις εκδοχές στα μεγάλα ζευγάρια σπειρών που δημιουργούν καρδιόσχημα θέματα (εικ. 6, επάνω), στα αντίστοιχα ζευγάρια που τρέχουν οριζόντια πάνω από τα προηγούμενα και την επανάληψη του ίδιου θέματος σε μακριές ζωφόρους (Ντούμας 2006: 9 εικ. 2-3 Vlachopoulos 2008). Παραλλαγή του θέματος των σπειρών που τρέχουν οριζόντια, σε ζεύγη, απαντά και σε μακριά ζωφόρο από το δωμάτιο 9 (Ντούμας 1992: εικ ). 11 Στην κεραμεική της Θήρας, η τρέχουσα σπείρα αποτέλεσε αγαπητό θέμα από τη ΜΚ περίοδο. Σε πίθο του εικονογραφικού ρυθμού με παράσταση γρυπών σε ιπτάμενο καλπασμό, πολύχρωμες σπείρες και ρόδακες εμφανίζονται σε ένα από τα πρωιμότερα συμπλέγματά τους (Μπουλώτης 2005: 57 εικ ). Τέλος, σε διπλανό χώρο του ίδιου ορόφου, οι «ανάγλυφοι ρόμβοι», με την ίδια χρωματική παλέτα από την οποίαν έγιναν οι σπείρες, δημιουργούν ένα γεωμετρικό θέμα υψηλής τέχνης και σχεδιαστικής πλαστικότητας (Ντούμας 1992: εικ Bλαχόπουλος 2005: εικ. 12). Η απόπειρα σύγκρισης των τοιχογραφιών της Ξεστής 3 με εκείνες από την Επάνω Ζάκρο θα πρέπει να ξεκινήσει από τη θεματο- 11 Στο Ντούμας 1992 αναφέρεται εκ παραδρομής ως τόπος εύρεσης της ζωφόρου το δωμάτιο

16 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Εικ. 6, επάνω : Καρδιόσχημα θέματα από την τοιχογραφία των σπειρών, από την Ξεστή 3 του Ακρωτηρίου Θήρας Εικ. 6, κάτω : Καρδιόσχημο θέμα τονισμένο με λευκές στιγμές σε πιθαμφορέα από το ανάκτορο της Ζάκρου λογία τους. Σε αυτό τον τομέα, ευχερέστερη είναι η σύγκριση των δύο καλαμιώνων, που αποτελούν και το συνδετικό κρίκο των δύο προγραμμάτων. Ο καλαμιώνας της Ζάκρου δεν είναι όμως μοναδικός στο corpus των τοιχογραφιών της Κρήτης. To 1999, ο Don Evely δημοσίευσε ένα σχέδιο καλαμιώνα του Mark Cameron, από 450

17 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ Εικ. 2 : Σχεδιαστική αποκατάσταση του καλαμιώνα της Επάνω Ζάκρου (αποκατάσταση D. Faulmann) μια τοιχογραφία που προέρχεται από οικία βόρεια της «Βασιλικής Οδού» της Κνωσού (Evely 1999: ). Το θέμα στη Ζάκρο φανερά βρίσκεται κοντύτερα σε αυτό της κνωσιακής τοιχογραφίας. Τα καλάμια, σε αντίθεση με εκείνα της Ξεστής 3, εμφανίζονται όλα κλειστά, με λογχόσχημους ύπερους, ενώ ο συνδυασμός της χλωρίδας με την πανίδα στη θηραϊκή τοιχογραφία απουσιάζει και από τα δύο κρητικά δείγματα (εικ. 2). Στην Ξεστή 3, το θέμα βρίσκεται σε πλήρη εικονογραφική ανάπτυξη, με τα φυτά να σχηματίζουν σταχωμένους θυσάνους και το βάλτο από τον οποίο φύονται να αποδίδεται εμφατικά (Vlachopoulos 2000) (εικ. 5). Η τοιχογραφία της Ζάκρου πλησιάζει περισσότερο εκείνη της Κνωσού και στον τομέα 451

18 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ των χρωμάτων, όπου το μαύρο και το καστανό χρώμα έχουν πάρει τη θέση του γαλάζιου και του ωχρού του θηραϊκού έργου. Τέλος, αν και στον καλαμιώνα της Ζάκρου, όπως και του Ακρωτηρίου, τα σκουρόχρωμα καλάμια έχουν ζωγραφιστεί μπροστά από τα ωχράκαστανά, το αποτέλεσμα υπολείπεται σε φυσικότητα εκείνου της Ξεστής 3 (εικ. 1α και 1β). Λιγότερο στον τομέα της θεματολογίας και περισσότερο σε εκείνο της σύνταξης, ανήκουν οι ομοιότητες της τοιχογραφίας των κρινοπαπύρων της Ζάκρου με εκείνη των ανάγλυφων ρόμβων της Ξεστής 3 (Ντούμας 1992: εικ Bλαχόπουλος 2005: εικ. 12). Στην πρώτη, το κόκκινο άνθος βρίσκει παράλληλο στα κόκκινα κρίνα του θυρώματος του λεγόμενου ιερού, στο «άδυτο» του ισογείου της Ξεστής 3 (Mπουλώτης 2005: 29 εικ. 6 Vlachopoulos 2010), ενώ στην αμιγώς φυσιοκρατική του διάσταση απαντά στα λευκά κρίνα που κρατά μία από τις «κυρίες με τις ανθοδέσμες» (Βλαχόπουλος 2003: 534 εικ. 9, 20, 22 Βλαχόπουλος 2005: 38 εικ. 11 Vlachopoulos 2007). Το θέμα του ρόδακα εμφανίζεται με γλωσσόσχημα φύλλα αντί των οξύληκτων της θηραϊκής τοιχογραφίας, προσεγγίζοντας περισσότερο τους μικρούς ρόδακες στις γιρλάντες ενός από τα ικρία της τοιχογραφίας της Δυτικής Οικίας (Μαρινάτος 1974: πίν. 56 Ντούμας 1992: εικ. 55, 61). Η όλη σύλληψη, τέλος, παρουσιάζει αναλογίες με εκείνη της τοιχογραφίας της Ξεστής, παρόλο που η τελευταία έχει εκτελεσθεί σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. 12 Ως προς τη σύνταξη και την εκτέλεση των θεμάτων, ομοιότητες μπορούν να εντοπισθούν και μεταξύ του θέματος των παπυροειδών φυτών της Επάνω Ζάκρου και εκείνου της λυγαριάς της Ξεστής 3. Η σπείρα, τέλος, αν και εμφανίζεται σε αποσπασματικό σπάραγμα από τη μινωική βίλα, 13 δεν φαίνεται να αποτέλεσε βασικό θέμα κάποιας σύνθεσης, τουλάχιστον στην έκταση που αποτέλεσε η θηραϊκή της 12 Ο μεγαλύτερος αποκατεστημένος τοίχος με την τοιχογραφία των ανάγλυφων ρόμβων έχει ύψος 1,91μ. και πλάτος 2,52μ. 13 Σε συνδυασμό με θύσανο φύλλων, σε ένα θέμα που απαντάται και σε ΥΜ ΙΒ αγγεία από το γειτονικό ανάκτορο. 452

19 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ παραλλαγή. 14 Τα καρδιόσχημα θέματα της τοιχογραφίας της Ξεστής όμως, τόσο ως προς τον τρόπο απόδοσης όσο και ως προς τη διάταξή τους, προσεγγίζουν εκείνα ενός ωραίου πιθαμφορέα από το μινωικό ανάκτορο (Platon 2004: εικ. 32.4) (εικ. 6). Στον τομέα της τεχνικής, η μακροσκοπική εξέταση των τοιχογραφιών των δύο κτηρίων έδειξε τα εξής: 1. Για τους τοίχους της βίλας της Επάνω Ζάκρου χρησιμοποιήθηκε κυρίως ένας τύπος κονιάματος, το λευκό/υπόλευκο κονίαμα με ελάχιστες προσμίξεις, σε μία ή δύο στρώσεις. Στο Aκρωτήρι, εκτός από το επιφανειακό στρώμα που παρουσιάζει την ίδια σύνθεση με της Ζάκρου, σώζονται και υποστρώματα, που συνίστανται σε αδρότερο κονίαμα με πολλές προσμίξεις, οργανικές (άχυρα και ξυλαράκια) και ανόργανες (πετραδάκια, θραύσματα παλαιότερων τοιχογραφιών) σε ποικίλες αναλογίες. 2. Στη βίλα το κονίαμα όπου θα γινόταν η τοιχογράφηση απλωνόταν απευθείας πάνω στους τοίχους (ίσως από πλίνθους), όπως φαίνεται από τα αποτυπώματα αχύρου και καλαμιών στην πίσω όψη μερικών δειγμάτων. Και στις δύο θέσεις, όμως, η επιφάνεια πάνω στην οποία επρόκειτο να γίνει το σχέδιο είχε καταστεί λεία και γυαλιστερή. Πρωτοτυπία των τοιχογραφιών της Ζάκρου είναι η δημιουργία, σε δύο τουλάχιστον περιπτώσεις, τραχωτής επιφάνειας, πάνω στην οποία εκτελέσθηκε τμήμα της ζωγραφικής παράστασης (εικ. 7). 3. Στις συνθέσεις της βίλας, οι περισσότερες από τις ταινίες, που πρέπει να καταλάμβαναν το ανώτερο τμήμα των τοιχογραφημάτων, φαίνεται πως έγιναν με ελεύθερο χέρι, αφού λιγοστά είναι τα κομμάτια που σώζουν ίχνη οριοθέτησης με τη βοήθεια νήματος. Για την οριοθέτηση των ζωγραφικών ζωνών όμως, υπάρχουν περιπτώσεις που χρησιμοποιήθηκαν ως οδηγοί πρόχειρες εγχαράξεις, 14 Αναλογίες τόσο ως προς το ίδιο το θέμα της σπείρας, όσο και ως προς τον τρόπο απόδοσής του παρουσιάζει μία τοιχογραφία από ένα κτήριο βόρεια της «Βασιλικής Οδού» της Κνωσού, το οποίο καταστράφηκε στην ΥΜ ΙΒ περίοδο (Hood 2000: 29, fig. 5). Παρόμοια απόδοση του θέματος των τρεχουσών σπειρών, με τονισμό του βασικού σχεδίου με λευκές στιγμές, βρίσκουμε σε έναν ωραίο ΥΜ ΙΒ πιθαμφορέα από το Σκλαβόκαμπο (Μαρινάτος 1948: 83, παρ. πίν. 1:2). 453

20 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ Εικ. 7 : Σπάραγμα τοιχογραφίας από την Επάνω Ζάκρο με εικονιστικό θέμα εκτελεσμένο επάνω σε τραχωτή επιφάνεια 454

21 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ μια πρακτική που στο Ακρωτήρι απαντάται σπάνια. 4. Στις τοιχογραφίες της Ζάκρου, έχουν εντοπισθεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, ίχνη προσχεδίου του θέματος, είτε με εγχαράξεις (εικ. 8) είτε με χρώμα. Η μέθοδος της χρήσης ενός «ζωγραφικού» προσχεδίου δεν έχει ακόμα εντοπισθεί στις θηραϊκές τοιχογραφίες. Συμπερασματικά, η συγκριτική εξέταση των τοιχογραφιών της μινωικής βίλας της Επάνω Ζάκρου με εκείνες από την Ξεστή 3 έδειξε ότι: Εικ. 8 : Λεπτομέρεια της τοιχογραφίας με τους κρινοπαπύρους όπου διακρίνεται προσχέδιο με εγχαράξεις 1. Τα δύο κτήρια τοιχογραφήθηκαν περίπου την ίδια εποχή, αν και κάποια επιμέρους στοιχεία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν ότι το εικονογραφικό πρόγραμμα της Ξεστής 3 είναι ελαφρά πρωιμότερο Τα δύο τοιχογραφικά σύνολα απηχούν την ύπαρξη, στο χώρο του Αιγαίου κατά την αρχή της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, ενός ενιαίου, ήδη διαμορφωμένου, θεματολογίου, από το οποίο, κατά περίσταση, γινόταν η επιλογή φυτικών και γεωμετρικών θεμάτων. 3. Η παγίωση εικονογραφικών, θεματικών και τεχνοτροπικών, προτύπων δεν οδήγησε σε μία στείρα ψυχαναγκαστική επανάληψή τους. Η ένταξη των προτύπων αυτών είτε σε αφηγηματικού χαρακτήρα παραστάσεις είτε σε απλά διακοσμητικές συνθέσεις φανερώνει τον ελεύθερο χειρισμό τους, σύμφωνα με τις οδηγίες ή τις ανάγκες των παραγγελιοδοτών, ή και τις δεξιότητες και εμπειρίες των καλλιτεχνών. Ο εμπλουτισμός ή άλλες διαφοροποιήσεις των βασικών θεμάτων υπακούουν στην ίδια αρχή. 15 Το συμπέρασμα αυτό θα πρέπει να γίνει δεκτό με κάποια επιφύλαξη, αφού οι κάποιες εικονογραφικές διαφορές θα μπορούσαν να αποδοθούν στην ύπαρξη δύο διαφορετικών τοπικών παραδόσεων. 455

22 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ 4. Τέλος, η τεχνολογία κατασκευής στις δύο θέσεις παρουσιάζει μικρές διαφοροποιήσεις. Αυτές είτε οφείλονται στην επίδραση μιας πρωιμότερης ανά θέση τοπικής παράδοσης, είτε στη διαφορετική εμπειρία ή μαθητεία των τοιχογράφων που εργάσθηκαν στις δύο θέσεις. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ Ανδρεαδάκη-Βλαζάκη 1993 : M. Aνδρεαδάκη-Βλαζάκη, «Υπόγειο άδυτο ή δεξαμενή καθαρμών στα Χανιά», ΑΑΑ 1988 (1993): Betancourt 1976 : P.P. Betancourt, «Economic Implications of the Reed Painter s Vases», Temple University Aegean Symposium 1: : P.P. Betancourt, The History of Minoan Pottery, Princeton. Βλαχόπουλος 2003 : Α. Βλαχόπουλος, «Βίρα-Μάινα : Το χρονικό της συντήρησης μίας τοιχογραφίας από την Ξεστή 3 του Ακρωτηρίου», στο Α. Βλαχόπουλος Κ. Μπίρταχα (επιμ.), ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ. Τιμητικός Τόμος για τον καθηγητή Χρίστο Ντούμα από τους μαθητές του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα, : Α. Βλαχόπουλος, «Το κτίριο Ξεστή 3 του Ακρωτηρίου Θήρας. Μία εικονογραφημένη Βίβλος του προϊστορικού Αιγαίου χωρίς κείμενο», Εικαστική Παιδεία 21: Cameron 1978 : M. Cameron, «Theoretical Interrelations among Theran, Cretan and Mainland Frescoes», στο C. Doumas H.C. Puchlet (επιμ.), Thera and the Aegean World, London, Evely 1999 : D. Evely (επιμ.), Fresco: A Passport into the Past. Minoan Crete through the Eyes of Mark Cameron, Athens. Hood 2000 : M.S. Hood, «The Wall Paintings of Crete», στο Sherratt 2000, Kopaka Platon L : Κ. Kopaka L. Platon, «Ληνοί μινωικοί», BCH 117: Μαρινάτος 1948 : Σ. Μαρινάτος, «Το μινωικόν μέγαρον Σκλαβοκάμπου», ΑΕ :

23 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ : Σ. Μαρινάτος, Ανασκαφαί Θήρας VI (1972), Αθήναι : Σ. Μαρινάτος, Ανασκαφαί Θήρας VΙI (1973), Αθήναι. Marinatos 1984 : N. Marinatos, Art and Religion in Thera. Reconstructing a Bronze Age Society, Athens. Μπουλώτης 2005 : X. Μπουλώτης, «Πτυχές θρησκευτικής έκφρασης στο Ακρωτήρι», Αλς 3: Ντούμας 1992 : Χ. Ντούμας, Οι τοιχογραφίες της Θήρας, Αθήνα : Χ. Ντούμας, «Οι εργασίες στο Ακρωτήρι κατά το 2006», Αλς 4: Palmer 1994 : R. Palmer, Wine in the Mycenaean Palace Economy (Aegaeum 10), Liège. Palyvou 2005 : C. Palyvou, Akrotiri Thera. An Architecture of Affluence 3,500 Years Old, Philadelphia. Πλάτων Λ : Λ. Πλάτων, «Πλαστικής μορφής μινωικοί κρουνοί», στα Πεπραγμένα του Ζ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου (Ρέθυμνο, Αυγούστου 1991) [= Νέα Χριστιανική Κρήτη 6-7 ( )], Α2, Pέθυμνο, : Λ. Πλάτων, «Εργασίες μελέτης και συντήρησης ευρημάτων Ανασκαφών Ζάκρου», ΠΑΕ : : Λ. Πλάτων, «Εργασίες μελέτης και συντήρησης Ανασκαφών Ζάκρου», ΠΑΕ : : Λ. Πλάτων, «Εργασίες μελέτης και συντήρησης ευρημάτων Ανασκαφών Ζάκρου», ΠΑΕ : : Λ. Πλάτων, «Εργασίες μελέτης και συντήρησης ευρημάτων Ανασκαφών Ζάκρου, ΠΑΕ : α : Λ. Πλάτων, «Tα μινωικά αγγεία και το κρασί», στο Α.Κ. Μυλοποταμιτάκη (επιμ.), Oίνος παλαιός ηδύποτος, (Πρακτικά του Διεθνούς Επιστημονικού Συμποσίου στους Κουνάβους Ηρακλείου, Απρίλιος 1998), Ηράκλειο, Platon L : Λ. Πλάτων, «Ο μινωίτης κρηνοφύλαξ», Cretan Studies ΙΙΙ : : L. Platon, «The Political and Cultural Influence of the Zakros Palace on Nearby Sites and in a Wider Context», στο J. Driessen I. Schoep R. Laffineur (επιμ.), MONUMENTS OF MINOS. Rethinking the Minoan Palaces. (Proceedings of the International Workshop "Crete 457

24 Α. ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΣ Λ. ΠΛΑΤΩΝ Λ. ΧΡΥΣΙΚΟΠΟΥΛΟΥ of the hundred Palaces?", Université Catholique de Louvain-la-Neuve, December 2001), (Aegaeum 23), Liège/Austin, : Λ. Πλάτων, «Το Υστερομινωικό Ι ανάκτορο της Ζάκρου: μία «Κνωσός» έξω από την Κνωσό;», στο G. Cadogan E. Hatzaki A. Vassilakis (επιμ.), Knossos: Palace, City, State. (Proceedings of the Conference in Herakleion organized by the British School at Athens and the 23rd Ephoreia of Prehistoric and Classical Antiquities of Herakleion in November 2000, for the Centenary of Sir Arthur Evans s Excavations at Knossos), (BSA Studies 12), London, Πλάτων 1964 : Ν. Πλάτων, «Aνασκαφαί Zάκρου», ΠAE : : Ν. Πλάτων, «Aνασκαφαί Zάκρου», ΠAE : : Ν. Πλάτων, Ζάκρος. Το νέον μινωικόν ανάκτορον, Αθήναι. Platon 1981 : N. Platon, La civilization égéenne, Paris. Πλάτων Brice 1975 : Ν. Πλάτων W. Brice, Ενεπίγραφοι πινακίδες και πίθοι γραμμικού συστήματος Α εκ Ζάκρου, Αθήναι. Πλάτωνος 1990 : Μ. Πλάτωνος, «Καθαρτήριες δεξαμενές και λουτρά στο μινωικό κόσμο», στα Πεπραγμένα του ΣΤ Διεθνούς Κρητολογικού Συνεδρίου (Χανιά, Αυγούστου 1986), Α2, Χανιά, Shaw 2000 : M.C. Shaw, «Anatomy and Execution of Complex Minoan Textile Patterns in the Procession Fresco from Knossos», στο Α. Καρέτσου (επιμ.), Κρήτη Αίγυπτος. Πολιτισμικοί δεσμοί τριών χιλιετιών. Μελέτες, Ηράκλειο, Shaw Laxton 2002 : M.C. Shaw K. Laxton, «Minoan and Mycenaean Wall Hangings. New Light from a Wall Painting at Ayia Triada», Creta Antica 3: Sherratt 2000 : S. Sherratt (επιμ.), Proceedings of the First International Symposium on the Wall Paintings of Thera, (Ίδρυμα Π. Νομικός, Aύγουστος 1997), Aθήνα. Vlachopoulos 2000 : A. Vlachopoulos, «The Reed Motif in the Thera Wall- Paintings and Its Association with Aegean Pictorial Art», στο Sherratt 2000, : A. Vlachopoulos, «Mythos, Logos and Eikon. Motifs of Early Greek Poetry and the Wall Paintings of Xeste 3, Akrotiri», στο R. Laffineur S.P. Morris (επιμ.), ΕΠΟΣ. Reconsidering Greek Epic and Aegean Bronze Age Archaeology. (Proceedings of the 11th Internation- 458

25 ΜΙΝΩΙΚΗ ΒΙΛΑ ΕΠΑΝΩ ΖΑΚΡΟΥ ΞΕΣΤΗ 3 ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΘΗΡΑΣ al Aegean Conference, Los Angeles, UCLA The J. Paul Getty Villa, April 2006), (Aegaeum 28), Liege/Austin, Vlachopoulos 2008 : A. Vlachopoulos, «The Wall Paintings from the Xeste 3 Building at Akrotiri, Thera. Towards an Interpretation of Its Iconographic Programme», στο N. Brodie J. Doole G. Gavalas C. Renfrew (επιμ.), HORIZON. Symbolism, Interactions, Centrality. Recent Work on the Prehistory of the Cyclades. McDonald Institute for Archaeological Research, Cambridge, Vlachopoulos 2010 : A. Vlachopoulos, «L espace rituel revisité: architecture et iconographie dans la Xestè 3 d Akrotiri, Théra», στο I. Boehm S. Müller-Celka (επιμ.), Espace civil, espace religieux en Égée durant la période mycénienne. Approches épigraphique, linguistique et archéologique. Actes des journées d archéologie et de philologie mycéniennes tenues à la Maison de l Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux les 1er février 2006 et 1er mars 2007, Maison de l Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux, Lyon, , Warren 1985 : P. Warren, «The Fresco of the Garlands from Knossos, στο P. Darques J.-C. Poursat (επιμ.), L iconographie minoenne. Actes de la Table Ronde d Athènes (21-22 Avril 1983), (BCH suppl. 11), Paris, : P. Warren, «From Naturalism to Essentialism in Theran and Minoan Art» στο Sherratt 2000,

26

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ)

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10. Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑ 10 Η Παλαιοανακτορική Κρήτη (ΜΜΙΒ ΜΜΙΙΙΑ) Ίδρυση των πρώτων ανακτορικών κέντρων Κύριο χαρακτηριστικό στην κεραμική η εμφάνιση του καμαραϊκού ρυθμού, ο οποίοςαποτελεί προϊόν των

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.)

Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Προϊστορική οικία από το Ακρωτήρι Θήρας (16ος αι. π.χ.) Μελέτη: Κ. Παλυβού Κατασκευή: Ι. Γιαννόπουλος Ιδιοκτησία: Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας/TEE Η λεγόμενη Ξεστή 3 ήταν σημαντικό δημόσιο

Διαβάστε περισσότερα

Ελευθέριος Ν. Πλάτων

Ελευθέριος Ν. Πλάτων Ελευθέριος Ν. Πλάτων Αναπληρωτής Καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Διεύθυνση: Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας. Φιλοσοφική Σχολή, 4ος όροφος, Πανεπιστημιούπολη, Ζωγράφου, 15784, Αθήνα Τηλέφωνο: 210-7277463

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Y Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» ΧΑΝΙΑ 2011 Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης

Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Νεοκλασική μορφολογία και βασικές αρχές δόμησης Βασικές αρχές της αρχιτεκτονικής του νεοκλασικισμού 1. Το δομικό σύστημα που χρησιμοποιείται είναι αυτό της «δοκού επί στύλου», δηλ. κατακόρυφοι φέροντες

Διαβάστε περισσότερα

Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616

Greither Elias. Icarus Fresco Munchen 1616 Greither Elias. "Icarus" Fresco Munchen 1616 Η θρησκεία των Μινωιτών Στην είσοδο του Ιδαίου Αντρου φαίνεται ο βωμός λαξευμένος στο βράχο σπήλαιο Καμαρών Δικταίο άντρο τριμερές ιερό ανακτόρωνφαιστού Μινωική

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΒ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ Θ Ε Α Τ Ρ Ο ΛΙΝΔΟΥ ΧΟΡΗΓΙΚΟΣ ΦΑΚΕΛΟΣ ΡΟΔΟΣ, ΜΑΡΤΙΟΣ 2011 1 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελ. 2 2. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Eleftherios N. Platon

Eleftherios N. Platon Eleftherios N. Platon Associate Professor of Prehistoric Archaeology Address: Department of History and Archaeology School of the Philosophy University Campus Zographou Athens P.C. 15784 Τel. no: ++210-7277463

Διαβάστε περισσότερα

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς:

Πηγές πληροφόρησης για τη χρήση της ελιάς: Η χρήση της ελιάς σο στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Διατροφής, Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr

Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Πατησίων 44, 106 82 Αθήνα Τηλ. 210 8217724, Φαξ: 210 8230800 email: eam@culture.gr Τίτλος προγράμματος: «Ποιος να έμενε εδώ;». Τα σπίτια στην προϊστορική Σαντορίνη Ηλικία παιδιών: Γ ημοτικού Χώρος διεξαγωγής:

Διαβάστε περισσότερα

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια

Το σύνολο των βραχογραφιών και κάτω λεπτομέρεια ΠΡΟΝΕΟΛΙΘΙΚΗ ΚΡΗΤΗ Πριν από τις επιφανειακές έρευνες στην περιοχή του Πλακιά και της Πρεβέλης στη νότια Κρήτη, τα μόνα γνωστά προνεολιθικά ευρήματα προέρχονταν από το εσωτερικό του σπηλαίου Ασφέντου στο

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ 19η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΤΡΙΚΑΛΑ Πλάτανος Θέση «Ομβριάσα» Η 19η ΕΒΑ διενεργεί ανασκαφική έρευνα στον αγρό ιδιοκτησίας Σ. και Α. Υφαντή, η οποία είναι συνέχεια αυτής που διενεργούσε η 7η ΕΒΑ,

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014

ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 ΝΕΟΛΙΘΙΚΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΣ ΑΥΓΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΕΣ ΡΑΣΕΙΣ 2014 Η ΚΘ Εφορεία Προϊστορικών & Κλασικών Αρχαιοτήτων και η Επιστημονική Ομάδα των Ανασκαφών Αυγής οργανώνουν για πέμπτη χρονιά εκπαιδευτικές δράσεις με αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ:

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ - ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ: ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΕΙΟ «ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΛΗΝΟΣ» Τμήμα Γενικής Αγωγής Γ -Δ εξάμηνο 2008-09 ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΥΣΑ: ΜΑΡΙΑ ΡΕΠΟΥΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari

Οργάνωση Σεμιναρίου: Μαρίζα Μαρθάρη The seminar is organized by Marisa Marthari CYCLADIC SEMINAR ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΤHE ARCHAEOLOGICAL SOCIETY AT ATHENS, 22 PANEPISTIMIOU ST. Η ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ 22 Πέμπτη, 30 Απριλίου 2015, 7 μ.μ. - Thursday, 30 April

Διαβάστε περισσότερα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα

Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα ΚΡΗΤΗ ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Τι πραγματευόμαστε: Ιστορικά γεγονότα Πολιτισμό της Κρήτης Προσωπικότητες Νησιά της Μεσογείου και άλλα ειδικά θέματα Περιεχόμενα Ειδικά Θέματα Μινωικός Πολιτισμός Βενετοτουρκικός πόλεμος

Διαβάστε περισσότερα

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου

Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας Ακαδημαϊκό έτος 2014-2015 Η προϊστορική ακρόπολη στο Κορφάρι των Αμυγδαλιών του Πανόρμου της Νάξου Μάθημα: Το Νησιωτικό Αιγαίο κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού

ΑΠΟΦΑΣΗ. Η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΟΝΑΔΑ Α Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Ταχ. Κώδικας : 10681 Αθήνα Πληροφορίες: Α. ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ Τηλέφωνο : 2103307622 Fax

Διαβάστε περισσότερα

Σπυρίδων Μαρινάτος 1901-1974. Διήμερο Συμπόσιο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης

Σπυρίδων Μαρινάτος 1901-1974. Διήμερο Συμπόσιο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Σπυρίδων Μαρινάτος 1901-1974 Διήμερο Συμπόσιο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Αμφιθέατρο Ιωάννου Δρακοπούλου Οδός Πανεπιστημίου 30, Αθήνα 22-23

Διαβάστε περισσότερα

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες

Μυκηναϊκή θρησκεία. 3. Από την ανασκαφή θρησκευτικών κτηρίων στα ανάκτορα και ιερών σε οικίες Μυκηναϊκή θρησκεία Τα στοιχεία που διαθέτουμε για αυτήν προέρχονται: 1.Από την εικονογραφία σφραγιστικών δακτυλιδιών, σφραγίδων, τοιχογραφιών και αντικειμένων μικροτεχνίας (ελεφαντουργίας κλπ). Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ.

Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου. Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Προϊστορική Αρχαιολογία Γ εξαμήνου Το Αιγαίο και η Μεσόγειος της 2 ης χιλιετίας π.χ. Α Ενότητα: Άνθρωπος και Τοπίο Τροία, πεδιάδα Σκαμάνδρου Ιράκ Ποταμός Ευφράτης Ιορδανία Ιορδάνης και υψίπεδα Μάλτα

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2013) Donald C. Haggis, The University of North Carolina at Chapel Hill Η ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη (Καβούσι,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ40Γ-Π17 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ40Γ-Π17 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Πέτρος Μαραγκάκης Τηλέφωνο : 2103307613 Fax

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ & ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ιι. ΣΤΑΔΙΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ιιι. ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΣΤΑΔΙΟ ι. ΣΤΑΔΙΟ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ α. Αρχειακή έρευνα β. Βιβλιογραφική έρευνα γ. Έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΟΥ ΘΕΑΤΡΟΥ ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΑΣ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ-ΣΧΕΔΙΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΟΣ ΜΕΤΑΚΙΟΝΙΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Αρχιτεκτονική μελέτη: Βασιλεία Μανιδάκη αρχιτέκτων ΥΠΠΟΤ-ΥΣΜΑ Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του

αρχιτεκτονική μελέτη - επίβλεψη ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ σύνθεση ΜΥΡΤΩ ΜΗΛΙΟΥ, ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ ΛΕΒΙΔΗΣ και τη διώροφη μορφή του Ο προσανατολισμός της κατοικίας συνιστά το ιδιαίτερο πλεονέκτημά της, αφού το κτίριο έχει στηθεί ακριβώς πάνω στον άξονα της κοιλάδας των Δελφών και επωφελείται από μια συγκλονιστική θέα. Ο χώρος της αυλής,

Διαβάστε περισσότερα

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει:

Μάρτιος 2014. Λίγο μετά το αρχαιολογικό συνέδριο για την ανασκαφική δραστηριότητα στη Μακεδονία η επικεφαλής της ανασκαφής αποκαλύπτει: «Η αρχαιολογία είναι πάντα μαγεία και είναι πάντα το άγνωστο. Δεν ξέρουμε τι θα μας κρύψει και τι θα μας βγάλει η αυριανή μέρα. Ποτέ δεν πρέπει να απογοητευόμαστε, πάντα πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι ότι

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill)

Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Έκθεση αποτελεσμάτων της ανασκαφής στον Αζοριά (2014) Donald C. Haggis, Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας (Chapel Hill) Εισαγωγή Οι εργασίες στον αρχαιολογικό χώρο του Αζοριά στη βορειοανατολική Κρήτη

Διαβάστε περισσότερα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα

Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Χώροι λατρείας, τρόποι έκφρασης και προβλήματα Εργασία της Αναγνωστοπούλου Αγγελικής έτος 2015 στο μάθημα: Το Αιγαίο και η Μεσόγειος κατά τη 2 η χιλιετία π.χ. Καθηγητής: Α. Βλαχόπουλος Περιεχόμενα: Εισαγωγή.3

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών

Ευγενία Δρακοπούλου. Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Ευγενία Δρακοπούλου Διευθύντρια Ερευνών Τομέας Νεοελληνικών Ερευνών Τηλ. +302107273570 Fax: +302107246212 E-mail: egidrak@eie.gr Website: http://eie.academia.edu/eugeniadrakopoulou http://www.eie.gr/nhrf/institutes/inr/cvs/cv-drakopoulou-gr.html

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ

ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΛΙΝΔΟΥ ΣΟΦΙΑ ΒΑΣΑΛΟΥ ΒΠΠΓ Περιγραφή μνημείου Το αρχαίο θέατρο της Λίνδου διαμορφώνεται στους πρόποδες της δυτικής πλαγιάς του βράχου της λινδιακής ακρόπολης. Το κοίλο χωρίζεται σε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ

ΜΟΥΣΕΙΟΛΟΓΙΑ ΜΟΥΣΕΙΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ 1 Πτυχίο Αρχαιολογίας ΚΡΙΓΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ και Ιστορίας της πατρ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ Τέχνης έτος κτήσης 1991, βαθμ. 7.03, ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ) Διδακτορικό: Μορφή και Λειτουργία των Αποθηκευτικών Χώρων στις Οικίες των αρχών

Διαβάστε περισσότερα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα

Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Α.4.6. Οικιστικό απόθεμα Κατά την απογραφή κατοικιών της Ε.Σ.Υ.Ε. το 2000, το οικιστικό απόθεμα του Δήμου Τρικκαίων αποτελείται από: 13.129 οικοδομές (στοιχεία από 15.343 κτίρια 25.074 κατοικίες και 24.385

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης)

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Β Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΣΧΕΔΙΟ (Ελεύθερο και Προοπτικό) και που ενδέχεται

Διαβάστε περισσότερα

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου

Συγγραφέας Τίτλος Τίτλος (ελληνικά) Κατηγορία α/α τόμου 1. Ζώρας Γ. Θ. Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος Ο ποιητής Μαρίνος Φαλιέρος ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ 2 7 46 1948 Ελληνικά 2. Τωμαδάκης Ν. Ο άγιος Ιωάννης ο Ξένος και η διαθήκη αυτού 3. Σπανάκης Στ. Κανονισμός της

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010. Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 26 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2010 09.00 Σπίτι Πολιτισµού, Βερνάδου 12 - Παλιά Πόλη Ρεθύµνου Έναρξη - Χαιρετισµοί 09.15 Ι.Τζαχίλη, «Το Αρχαιολογικό Έργο στην Κρήτη». Προβλήµατα και Προοπτικές 1 η Συνεδρία Προεδρείο

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου

Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Έκθεση καθαρισμού της αμφιπρόσωπης εικόνας του Βυζαντινού Μουσείου Τάσος ΜΑΡΓΑΡΙΤΩΦ Δελτίον XAE 1 (1959), Περίοδος Δ'. Στη μνήμη του Νίκου Βέη (1883-1958) Σελ. 144-148 ΑΘΗΝΑ 1960 ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΥ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 9. Ναοί του 4 ου αι. π.χ. στην ηπειρωτική Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ

ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΑΠ ΓΙΑ ΤΟ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2012-13 ΕΑΠ ΕΛΠ 12 ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΩΝ ΕΤΩΝ 1 ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΠ 12 ΕΛΠ 12 Απαντήστε σε τρία (3) από τα παρακάτω πέντε (5) θέματα. Θέμα 1. Το μυκηναϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας

Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας Ένας ζωντανός πολιτισμικός οργανισμός, ένα ζωτικό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας Το Βυζαντινό Μουσείο Φθιώτιδας είναι το μοναδικό αμιγώς Βυζαντινό Μουσείο στη Στερεά Ελλάδα. Εγκαινιάστηκε το 2007 στην Υπάτη

Διαβάστε περισσότερα

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας

Ειδική Υπηρεσία Προβολής και Αξιοποίησης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και Σύγχρονης Δημιουργίας Υπουργός Αναπληρωτής Υπουργός Γραφείο Νομοθετικής Πρωτοβουλίας Εκπαιδευτικής Πολιτικής & Θρησκευμάτων Πολιτικής Τομέων & Δ. Ανθρ. Πόρων Υ Γενική Οικονομικών Υπηρεσιών Υ Γενική και Γενική Αναστήλωσης, Μουσείων

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλία Μπάνου Επίκουρος Καθηγήτρια, Προϊστορική Αρχαιολογία

Αιμιλία Μπάνου Επίκουρος Καθηγήτρια, Προϊστορική Αρχαιολογία Αιμιλία Μπάνου Επίκουρος Καθηγήτρια, Προϊστορική Αρχαιολογία Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Διαχείρισης Πολιτισμικών Αγαθών Παλαιό Στρατόπεδο Ανατολικό Κέντρο, 24100 Καλαμάτα

Διαβάστε περισσότερα

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη)

Πολυκατοικία. Γ. Σάββενας. Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Πολυκατοικία Πόλη της Ρόδου (Ανάληψη) Σάββενας Γιώργος Αρχιτέκτων Μηχ/κος Ε.Μ.Π. Αρχιτεκτονική Μελέτη: Γ. Σάββενας Πολιτικός Μηχανικός: Κ. Χριστόπουλος Διακοσμήτρια: Κ. Καλλιγά Σάββενα Φωτογραφίες: Γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΙΒ' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟÏΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Έως πρόσφατα στη δικαιοδοσία της ΙΒ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων, με έδρα τα Ιωάννινα, περιλαμβάνονταν οι Ν. Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438

ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών. Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 ΤΜΗΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΤΕΧΝΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Μάθημα: Τεχνολογία Υλικών Όνομα: Νικόλαος Καρναμπατίδης ΑΕΜ:438 Εξάμηνο: 8 ο (εικ.1) Νίκη της ΣαμοθράκηςParis, Musée du Louvre Φθορά:

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων

Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Υπουργείο Πολιτισµού - Διεύθυνση Εθνικού Αρχείου Μνηµείων Αγ. Ασωµάτων 11, 105 53 Αθήνα Τηλ: 210-3229820, 210-3225323 Φαξ: 210-3225628 E-mail: deam@culture.gr Ιστοσελίδες:

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο

Η εξέλιξη της κεραμικής τέχνης στον ελλαδικό χώρο Θέμα της διδακτικής πρότασης Η εξέλιξη της αρχαίας ελληνικής κεραμικής τέχνης Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να προσδιορίσουν τα κυριότερα στοιχεία εξέλιξης της κεραμικής τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άγγελος Παπαδόπουλος

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Άγγελος Παπαδόπουλος ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Άγγελος Παπαδόπουλος Προσωπικά στοιχεία Ημερομηνία και τόπος γεννήσεως: 20 Οκτωβρίου 1975, Αθήνα Διεύθυνση επικοινωνίας: Λευκωσίας 22, Πλατεία Αμερικής, 112 53, Αθήνα Τηλέφωνο: 210-8663294

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ

ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ ΤΕΥΧΟΣ ΒΙΟΚΛΙΜΑΤΙΣΜΟΥ Στο τεύχος αυτό, γίνεται μία όσο το δυνατόν λεπτομερής προσέγγιση των γενικών αρχών της Βιοκλιματικής που εφαρμόζονται στο έργο αυτό. 1. Γενικές αρχές αρχές βιοκλιματικής 1.1. Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών.

1979 Πτυχίο στην Συντήρηση Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης στο τμήμα Συντήρησης Αρ/των στη Θ' Δημόσια Επαγγελματική Σχολή Αθηνών. BΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΣΟΥΡΑΚΗ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Συντηρήτρια έργων τέχνης και αρχαιοτήτων Ζωγράφος Καθηγήτρια εφαρμογών στο τμήμα συντήρηση Αρχαιοτήτων και έργων τέχνης στο Τ.Ε.Ι/Αθηνών Κυδαντιδών 33 11851 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Καστρί Σύρου. Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία π.χ.

Καστρί Σύρου. Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία π.χ. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων Ακαδημαϊκό έτος: 2014-2015 Φιλοσοφική Σχολή Εξάμηνο: Η Τμήμα Ιστορίας- Αρχαιολογίας Τομέας Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης Μάθημα: Το νησιωτικό Αιγαίο κατά την 3 η χιλιετία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ - 119 - ΑΝΟΨΕΙΣ ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΑΛΟΝΙ Στον χώρο του σαλονιού αλλά και της τραπεζαρίας επιθυμία του ιδιοκτήτη της κατοικίας ηταν η πρόβλεψη διακόσμησης των οροφών αυτών κυρίως των χώρων με ζωγραφική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ

ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΠΕΠΡΑΓΜΕΝΑ Ι ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΡΗΤΟΛΟΓΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ (ΧΑΝΙΑ, 1-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2006) Y Τομοσ Α2 ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΑΝΑΤΥΠΟ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ» ΧΑΝΙΑ 2011 Επιμέλεια

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΓΕΥΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΓΑΙΑΚΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ. Αιγαιακές Σπουδές

ΑΙΓΕΥΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΓΑΙΑΚΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ. Αιγαιακές Σπουδές ΑΙΓΕΥΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΙΓΑΙΑΚΗΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΑΣ Αιγαιακές Σπουδές Οι Αιγαιακές Σπουδές, το περιοδικό του Αιγέα Εταιρεία Αιγαιακής Προϊστορίας, δέχονται μελέτες οι οποίες αναδεικνύουν νέες θεωρητικές προσεγγίσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ»

ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙ ΑΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΙΔΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΙΟΥΝΙΟΥ 2010 ΚΟΙΝΗ ΕΞΕΤΑΣΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ: «ΜΙΚΡΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΔΙΑΚΟΠΩΝ» ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα, 23.07.2013. Αριθ. Πρωτ. 2811. κ.κ. Μπρούνο και Λουκά Μπατάλια, Αλίζ Μανσέτ και Τζεορτζιάννα Φρουµούζου (δια του µηχανικού κ.

Αθήνα, 23.07.2013. Αριθ. Πρωτ. 2811. κ.κ. Μπρούνο και Λουκά Μπατάλια, Αλίζ Μανσέτ και Τζεορτζιάννα Φρουµούζου (δια του µηχανικού κ. ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ& ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ 2η ΕΦΟΡΕΙΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Τµήµα Αρχαιολογικών Χώρων, Μνηµείων & Αρχαιογνωστικής Έρευνας Ταχ. /νση: Κλεψύδρας 2 105 55 Αθήνα Πληροφορίες:. Κορµανιάτης

Διαβάστε περισσότερα

Αυτόματη Ανακατασκευή Θραυσμένων Αντικειμένων

Αυτόματη Ανακατασκευή Θραυσμένων Αντικειμένων Αυτόματη Ανακατασκευή Θραυσμένων Αντικειμένων Κωνσταντίνος Παπαοδυσσεύς Καθηγητής ΣΗΜΜΥ, Δημήτρης Αραμπατζής Δρ. ΣΗΜΜΥ Σολομών Ζάννος Υ.Δ. ΣΗΜΜΥ Φώτιος Γιαννόπουλος Υ.Δ. ΣΗΜΜΥ Μιχαήλ Έξαρχος Δρ. ΣΗΜΜΥ

Διαβάστε περισσότερα

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr

Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Βοιωτικός Ορχομενός και Μονή της Παναγίας Σκριπού Πανόραμα Ταξιδιωτικές Σημειώσεις apan.gr Στα βαμβακοχώραφα της Κωπαΐδας (12 χλμ ΒΑ της Λιβαδειάς), υπάρχει ένας τόπος κατοικημένος από τα προϊστορικά χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα

από το 1985. Φορβίων, από προέρχεται Η εκκλησία αποτελεί το αιώνα Η εκκλησία της Παναγίας της Φορβιώτισσας, περισσότερο γνωστή ως η Παναγία της Ασίνου, βρίσκεται στις βόρειες υπώρειες της οροσειράς ο του Τροόδους. Είναι κτισμένη στην ανατολική όχθη ενός μικρού χείμαρρου,

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά

Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά. Ελληνικά 1 Κείμενο Εκκλησίας Αρχαγγέλου Μιχαήλ στον Πεδουλά Ελληνικά 2 ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΣΤΟΝ ΠΕΔΟΥΛΑ Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που χτίστηκε πριν το 1474 είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη με νάρθηκα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ 1992-5 Υποτροφία του Ιδρύµατος Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.).

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. 3. ΥΠΟΤΡΟΦΙΕΣ 1992-5 Υποτροφία του Ιδρύµατος Κρατικών Υποτροφιών (Ι.Κ.Υ.). ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ 1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Επώνυµο: ΧΡΥΣΟΒΙΤΣΑΝΟΥ Όνοµα: ΒΑΣΙΛΙΚΗ Επάγγελµα: Αρχαιολόγος, Επίκουρος καθηγήτρια Αρχαιολογίας στο Τµήµα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του Τ.Ε.Ι. Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες

ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες ΑΝΔΡΙΤΣΑΙΝΑ- Αειφορική αρχιτεκτονική χτες και σήμερα- Παραδοσιακοί οικισμοί και σύγχρονες ανάγκες Συζήτηση για το ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συμπληρώθηκε στο σεμινάριο και πρόταση για το προτεινόμενο τελικό φύλλο

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό σημείωμα Europass

Βιογραφικό σημείωμα Europass Βιογραφικό σημείωμα Europass Προσωπικές πληροφορίες Επώνυμο / Όνομα Διεύθυνση (-εις) Καραμπίνης Λεωνίδας Αλόπης 58, 118 53, Αθήνα, Ελλάδα (οικία) Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα (ΤΕΙ) Αθηνών (εργασία)

Διαβάστε περισσότερα

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com

Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό. Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com Επίλυση Προβλημάτων με Χρωματισμό Αλέξανδρος Γ. Συγκελάκης asygelakis@gmail.com 1 Η αφορμή συγγραφής της εργασίας Το παρακάτω πρόβλημα που τέθηκε στο Μεταπτυχιακό μάθημα «Θεωρία Αριθμών» το ακαδημαϊκό

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Εκπαιδευτικά Προγράμματα. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Εκπαιδευτικά Προγράμματα Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ Πατησίων 44, 10682 Αθήνα Τηλ.: 210

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

ΑΔΑ: ΒΛ4ΞΓ-Λ9Σ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ & ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΥ ΕΙΔΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΤΟΜΕΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Ταχ. Δ/νση : Θεμιστοκλέους 87 Αθήνα Ταχ.Κώδικας : 10681 Πληροφορίες : Παναγιώτα Μπρατσιάκου Τηλέφωνο : 2103307621

Διαβάστε περισσότερα

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων»

«Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» ΤΑ ΝΕΑ, 24/01/2007 ΤΖΟΑΝ ΜΠΡΕΤΟΝ ΚΟΝΕΛΙ «Αρχαίες ιέρειες έφεραν την ισότητα των φύλων» Πρόδροµοι της ισότητας των φύλων ήσαν οι ιέρειες στην αρχαία Ελλάδα, αποδεικνύει η καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ

ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ε' ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Εικ. 1. Σπάρτη, τα κατεργασμένα χαύλια από την επένδυση του κράνους του κτιστού τάφου της εποχής των λακκοειδών τάφων. ΛΑΚΩΝΙΑ H ανασκαφική δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ PROJECT Βασιλίσιν Μιχάλης, Δέφτο Χριστίνα, Ιλινιούκ Ίον, Κάσα Μαρία, Κουζμίδου Ελένη, Λαμπαδάς Αλέξης, Μάνε Χρισόστομος, Μάρκο Χριστίνα, Μπάμπη Χριστίνα, Σακατελιάν Λίλιτ, Σαχμπαζίδου

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ Χρονικό διάσωσης και ανάδειξης

ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ Χρονικό διάσωσης και ανάδειξης αρχαιολογικο μουσειο καρπαθου ΜΙΑ ΑΓΝΩΣΤΗ ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ 14ου ΑΙΩΝΑ Χρονικό διάσωσης και ανάδειξης ελένη παπαβασιλείου Αρχαιολόγος, 4η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων βασιλική γεωργοπούλου Συντηρήτρια,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΔΑ: ΒΛ9Ν7ΛΚ-ΟΝΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΑΔΑ: ΒΛ9Ν7ΛΚ-ΟΝΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ Ταχ. Δ/νση : Δ. Μποφώρ 7 Ηράκλειο Ταχ.Κώδικας : 71202 Πληροφορίες : ΑΛΚΜΗΝΗ ΧΟΧΛΙΔΑΚΗ Τηλέφωνο : 2813404546 Fax : 2810335040

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ

Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ Π. ΦΛΟΥΡΕΝΤΖΟΣ Η ΔΕΝΤΡΟΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΚΥΠΡΟ Είναι καλά γνωστό ότι το δέντρο υπήρξε συχνά αντικείμενο λατρείας σ' όλες τις αρχαίες θρησκείες. Στις σελίδες αυτής της μελέτης κρίναμε σκόπιμο να καταπιαστούμε

Διαβάστε περισσότερα

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών

Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Δομικά υλικά αρχιτεκτονικών μορφών 1. Ιστορική αναδρομή στην τεχνολογία παρασκευής - χρήσης του υλικού στην αρχαιολογία και τέχνη (4 ώρες θεωρία) 2. Αναγνώριση - διάγνωση τεχνικών κατασκευής

Διαβάστε περισσότερα

Συμπεριφορά δομικών κατασκευών στην Κεφαλονιά-Συγκρίσεις των δύο σεισμών

Συμπεριφορά δομικών κατασκευών στην Κεφαλονιά-Συγκρίσεις των δύο σεισμών Τ Ε Ε Τ Κ Μ ΤΜΗΜΑ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ ΗΜΕΡΙΔΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2/7/2014 ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ 2014 Συμπεριφορά δομικών κατασκευών στην Κεφαλονιά-Συγκρίσεις

Διαβάστε περισσότερα

Καλλιόπη Κρητικάκου-Νικολαροπούλου

Καλλιόπη Κρητικάκου-Νικολαροπούλου Καλλιόπη Κρητικάκου-Νικολαροπούλου Ειδική Λειτουργική Επιστήµων Β Πρόγραµµα «Ελληνικός Κόσµος και Ανατολή» Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών Τοµέας Ελληνικής και Ρωµαϊκής Αρχαιότητος Τηλ. +30 210-7273681 Fax:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ Σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Πανεπιστημιόπολης, στο τέρμα Ιλισίων, βρίσκεται το Αρχαιολογικό Πάρκο. Εδώ έχουν μεταφερθεί από το 2004

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16

Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 Πρόγραμμα Σεμιναρίων Mεταπτυχιακών Φοιτητών ΧΕΙΜΕΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2015-16 Το κάθε μεταπτυχιακό πρόγραμμα έχει 3 επίπεδα που αφορούν σεμινάρια (Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Θα πρέπει με το τέλος των σπουδών σας η αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

κτίριο και υλικά Οι σημειώσεις βρίσκονται αναρτημένες στην ιστοσελίδα :

κτίριο και υλικά Οι σημειώσεις βρίσκονται αναρτημένες στην ιστοσελίδα : ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Δ.Π.Θ. ΤΜΗΜΑ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑ : ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Ι κτίριο και υλικά Διδάσκοντες Ρίκα Δεληγιαννίδου Νίκος Κ. Μπάρκας e-mail mail : nbarkas@arch.duth.gr

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ. ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και υποστήριξη προς τις τοπικές κοινωνίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ "ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ" «Στήριξη και Ανάδειξη Πολυνησιωτικών ΑΕΙ» ΔΡΑΣΗ 4: Εκπαίδευση και

Διαβάστε περισσότερα

Δομή και Περιεχόμενο

Δομή και Περιεχόμενο Υπουργείο Παιδείας & Πολιτισμού Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης Δομή και Περιεχόμενο Ομάδα Υποστήριξης Νέου Αναλυτικού Προγράμματος Εικαστικών Τεχνών Ιανουάριος 2013 Δομή ΝΑΠ Εικαστικών Τεχνών ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ

Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Αγροτεμάχιο προς πώληση, 165 στρεμμάτων στην παραλία Ορκός της Κέας (Τζιας) στις Κυκλάδες ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΓΡΟΤΕΜΑΧΙΟ Κέα 2009 Αγροτεμάχιο 165 στρέμματα, ιδανικό για επένδυση στις Κυκλάδες

Διαβάστε περισσότερα

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων

Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων Εξαιρετικά αντίγραφα βυζαντινών εικόνων από την H ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΣΙΝΑ «Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΣΙΝΑ είναι ένα Ελληνορθόδοξον Χριστιανικόν μοναστικόν κέντρον με αδιάκοπον πνευματική ζωήν δεκαεπτά αιώνων. Η ασκητική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 6/6/2012 ΑΠ: Φ22/1/3508

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 6/6/2012 ΑΠ: Φ22/1/3508 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΓ ΕΦΟΡΕΙΑ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΩΝ & ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΩΝ Ταχ. ιεύθυνση : Ξανθουδίδου & Χατζηδάκη ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΝΑΡΤΗΤΕΑ ΣΤΟ ΙΑ ΙΚΤΥΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟ 6/6/2012 ΑΠ:

Διαβάστε περισσότερα