Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα"

Transcript

1 Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα Μ. Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιλίσια, Περίληψη Αν και η φωτιά αποτελεί ένα περιβαλλοντικό παράγοντα ενσωματωμένο στη λειτουργία των Μεσογειακών οικοσυστημάτων, η πρόσφατη δράση της, ενδέχεται να δημιουργεί προβλήματα σε είδη και συστήματα, τα οποία δεν έχουν εξελιχθεί υπό την επίδρασή της. Η γνώση της βιολογίας των ειδών και της οικολογίας των συστημάτων που αρχίζουν να πλήττονται καθίσταται πλέον επιτακτική ανάγκη. Λέξεις κλειδιά: Μεσογειακή λεκάνη, φωτιά, βιοποικιλότητα, κλιματική αλλαγή. Εισαγωγή Οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στις περιοχές που απαντούν Μεσογειακά οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από την εναλλαγή θερμών και ψυχρών, άνυδρων και υγρών περιόδων. Είναι γνωστό και ευρέως πλέον αποδεκτό ότι από τη στιγμή της εγκατάστασής τους στη Γη, τα οικοσυστήματα Μεσογειακού κλιματικού τύπου έχουν δεχθεί την επίδραση συχνών πυρκαγιών έχοντας συνεξελιχθεί με αυτά. Η συνεξέλιξη αυτή έχει επιδράσει στη διαμόρφωση των προτύπων της βιοποικιλότητάς τους (Cowling et al. 1996) και έχει καθορίσει και τον τρόπο λειτουργίας τους (Rundel 1981). Το καθεστώς της φωτιάς σε μια περιοχή είναι καθοριστικής σημασίας για τον καθορισμό των αποκρίσεων των οικοσυστημάτων, καθώς για παράδειγμα μπορεί να εμποδίσει την ανανέωση της εδαφικής ή επίγειας τράπεζας σπερμάτων των υποχρεωτικώς σπερμοαναγεννώμενων ειδών (Arianoutsou 1999), μπορεί να εξαντλήσει τα αποθέματα υδατανθράκων στους ληθαργικούς οφθαλμούς των υποχρεωτικά αναβλαστανόντων ειδών (Canadell and Lopez-Soria 1998, Arianoutsou 1999) ή/και να προωθήσει και να υποβοηθήσει την εμφάνιση και εγκατάσταση ξενικών ειδών (π.χ.vilá et al. 2001). Η εμφάνιση της φωτιάς σχετίζεται με μία σειρά διαφορετικούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους είναι και οι δραστηριότητες του ανθρώπου. Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά της φωτιάς καθορίζονται άμεσα από τους κλιματικούς παράγοντες (π.χ. Chandler et al. 1983, Clark 1990). Οι ενδείξεις για σοβαρές αποκλίσεις στο Μεσογειακό κλιματικό πρότυπο είναι πλέον πολύ ισχυρές. Τα διάφορα σενάρια που έχει δοκιμάσει η Διακυβερνητική Επιτροπή για τις Κλιματικές Αλλαγές ήδη από το 2001 (IPCC 2001) προβλέπουν θερμότερη άνοιξη και ακόμη θερμότερα καλοκαίρια, που θα συνοδεύονται από παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας στα όρια της Μεσογειακής λεκάνης. Ο συνδυασμός των συνθηκών αυτών αναμένεται να οδηγήσει σε εμφάνιση συχνότερων περιστατικών φωτιάς, κατά συνέπεια, η πρόβλεψη των δυνατοτήτων αναγέννησης και ανάκαμψης των ενοτήτων βλάστησης που είναι πιθανόν να καίγονται, καθίσταται πρώτη ερευνητική προτεραιότητα, και σημαντική παράμετρος στη διαχείριση των οικοσυστημάτων. Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 293

2 Κλιματικές αλλαγές και Μεσογειακά οικοσυστήματα Διενεργώντας μια συνολική αξιολόγηση της δράσης διαφόρων παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν την κατάσταση της βιοποικιλότητας οι Sala et al. (2000) διαπίστωσαν ότι ο πλέον σημαντικός παράγοντας ήταν η μεταβολή των χρήσεων γης, ακολουθούμενη από την κλιματική αλλαγή θεωρώντας ότι τα Μεσογειακά οικοσυστήματα θεωρούνται ευάλωτα σε όλους τους εξετασθέντες παράγοντες. Πρόσφατα, οι Thomas et al. (2004) διατύπωσαν την άποψη ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να αποδειχθεί ως η σοβαρότερη απειλή για την απώλεια της βιοποικιλότητας στα επόμενα 50 χρόνια. Ειδικά για τη Μεσογειακή λεκάνη, προβλέπεται ανύψωση των θερμοκρασιών κατά 2 έως 4 o C μέσα στον επόμενο αιώνα (Palutikof and Wigley 1996), ενώ οι βροχοπτώσεις προβλέπεται να μειωθούν κατά το φθινόπωρο και να αυξηθούν το χειμώνα (Déqué et al. 1998). Αυτές οι μεταβολές αναμένεται να επηρεάσουν τη διαβίωση των φυτικών οργανισμών (επηρεάζοντας για παράδειγμα τα πρότυπα της αύξησής τους, την παραγωγή στρωμνής), την αναπαραγωγή τους, τη σύνθεση των φυτοκοινοτήτων που συγκροτούν και τα πρότυπα της βιοποικιλότητάς τους (Lavorel et al. 1998, Arianoutsou 2007). Η φωτιά στη Μεσογειακή λεκάνη Ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν κυρίως οι χώρες της Νότιας Ευρώπης είναι η εκδήλωση περιστατικών δασικών πυρκαγιών κατά τη διάρκεια των ξηρών και θερμών μηνών. Πάνω από περιστατικά καταγράφονται κάθε χρόνο στη Μεσογειακή λεκάνη καίγοντας περισσότερο από στρέμματα και αυτό συμβαίνει παρά τη συνεχιζόμενη και διαρκώς αυξανόμενη οικονομική ενίσχυση στην κατεύθυνση της καταστολής των πυρκαγιών (JRC 2005). Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία (S-M-Ayanz 2007) οι φωτιές του 2007 κατέκαψαν εκτάσεις στρεμμάτων στα όρια της ευρύτερης Μεσογειακής περιοχής. Από την έκταση αυτή στρέμματα αφορούσαν καθαρά τις Μεσογειακές χώρες του Ευρωπαϊκού νότου. Τα πρότυπα της εμφάνισης των δασικών πυρκαγιών κατά τα τελευταία 25 χρόνια έχουν συνδεθεί στενά με τις αλλαγές στη χρήση γης, μια και αυτές είναι αισθητές μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο και πολύ περισσότερο έντονες μετά τη δεκαετία του 1980 στις περισσότερες χώρες της Μεσογειακής Ευρώπης (Moreira et al. 2001, Arianoutsou 2001, Arianoutsou et al. 2002). Ο βαθμός αλλά και η ένταση με την οποία είναι πιθανόν το κλίμα να έχει επηρεάσει κυρίως σε τοπικό επίπεδο- το καθεστώς των δασικών πυρκαγιών έχουν μελετηθεί ελάχιστα. Μία τέτοια συστηματική μελέτη έχει γίνει για επαρχίες της νότιας Ισπανίας από τους Piñol et al. (1998), οι οποίοι ανέλυσαν μία σειρά κλιματικών δεδομένων 50 ετών και τη συσχέτισαν με δύο δείκτες επικινδυνότητας πυρκαγιάς. Η τάση μεταβολής των δύο δεικτών έβαινε αυξανόμενη για το χρονικό αυτό διάστημα ως συνέπεια της αυξανόμενης μέσης ημερήσιας θερμοκρασίας και της μειούμενης μέσης ημερήσιας υγρασίας. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συσχέτιση αυτή μπορεί να υποδηλώνει την επίδραση των κλιματικών αλλαγών στο καθεστώς της φωτιάς στην περιοχή μελέτης. Ο Pausas (2004) αναλύοντας δεδομένα από 350 μετεωρολογικούς σταθμούς στην ανατολική Ιβηρική Χερσόνησο που αντιστοιχούσαν στην περίοδο ( ) καθώς επίσης και δεδομένα περιστατικών φωτιάς για την ίδια περιοχή και περίοδο κατέληξε πως υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ του αυξανόμενου αριθμού περιστατικών φωτιάς και της έκτασης που καίγεται, θεωρώντας πως η αύξηση αυτή οφείλεται και στις διαπιστωμένες κλιματικές αλλαγές. 294 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 Οι προσαρμογές της μεσογειακής βλάστησης στη φωτιά Έχοντας υποστεί τη δράση της φωτιάς για χιλιάδες ετών, τα φυτικά είδη της Μεσογειακής λεκάνης έχουν αναπτύξει προσαρμοστικές στρατηγικές έναντι αυτής, οι οποίες εξασφαλίζουν την επιβίωσή τους. Αποκρίνονται στη δράση της φωτιάς με δύο βασικούς μηχανισμούς: αναβλαστάνοντας, δηλαδή σχηματίζοντας νέους βλαστούς και φύλλα από οφθαλμούς που βρίσκονται προστατευμένοι από το έδαφος στη βάση των καμένων βλαστών (π.χ. Q. coccifera, P. lentiscus, A. unedo) ή/και με νέα άτομα, τα οποία προκύπτουν από τη φύτρωση σπερμάτων. Τα σπέρματα αυτά είχαν παραχθεί και, είτε είχαν διασπαρεί πριν από τη φωτιά, παραμένοντας προστατευμένα μέσα στα πρώτα εκατοστά του εδάφους, όπου σχηματίζουν την εδαφική τράπεζα σπερμάτων (π.χ. είδη των Cistaceae, Leguminosae), είτε είχαν παραχθεί και παρέμεναν ως επίγεια τράπεζα σπερμάτων στην πλειοψηφία τους μέσα σε κώνους, οι οποίοι ανοίγουν με τη θερμότητα της φωτιάς και τα διασπείρουν άθικτα μετά τη φωτιά, όπως στα μεσογειακά πεύκα (Arianoutsou 1999). Η εμφάνιση των αρτιβλάστων γίνεται αφού διαβρεχούν ικανοποιητικά τα σπέρματα το φθινόπωρο. Συνήθως, ο αριθμός των αρτιβλάστων που εμφανίζεται είναι μεγάλος στην αρχή και σταθεροποιείται στα όρια της φέρουσας ικανότητας του συστήματος μετά την πρώτη περίοδο της θερινής καταπόνησης (Arianoutsou and Margaris 1981, Papavassiliou and Arianoutsou 1997, Daskalakou and Thanos 1996, Σκούρου και Αριανούτσου, 1998). Η αύξηση των αρτιβλάστων είναι ταχεία. Σύντομα τα νεαρά φυτάρια ανθίζουν και παράγουν καρπούς, διασπείρουν τα σπέρματα αναπληρώνοντας τα αποθέματα της εδαφικής τράπεζας σπερμάτων. Η ανάκαμψη των αναβλαστανόντων ειδών εξαρτάται λιγότερο από τις κλιματικές συνθήκες απ ότι η φύτρωση των σπερμάτων, εξαρτάται όμως στενά και αυτή από τις ιδιαιτερότητες της περιοχής και συγκεκριμένα από τη διαθεσιμότητα θρεπτικών στο έδαφος, το διαειδικό ανταγωνισμό και τους εξωγενείς παράγοντες πχ τη βόσκηση. Η δομή των πληθυσμών των σπερμοαναγεννώμενων ειδών εξαρτάται σημαντικά από τα πρότυπα ζωής των συγκεκριμένων ειδών, π.χ. αν από το εάν είναι ετήσια είδη, όπως τα ποώδη ψυχανθή ή σχετικά βραχύβια, όπως τα είδη της οικογένειας Cistaceae, ή πολυετή, όπως τα μεσογειακά πεύκα. Από τις ελάχιστες δημογραφικές μελέτες που είναι διαθέσιμες για τις μεταπυρικές φυτοκοινότητες, είναι γνωστό ότι η μαζική εμφάνιση αρτιβλάστων συμβαίνει κατά το πρώτο έτος μετά τη φωτιά για τα ξυλώδη είδη ενώ τα ποώδη ψυχανθή εμφανίζουν σημαντικούς αριθμούς αρτιβλάστων και τη δεύτερη μεταπυρική χρονιά (Papavassiliou and Arianoutsou, στο Arianoutsou and Ne'eman, 2000). Η νεανική φάση των περισσοτέρων ξυλωδών θαμνωδών ειδών που αναγεννώνται με φύτρωση σπερμάτων διαρκεί μόλις δύο έτη (Αριανούτσου 1979). Η νεανική φάση για την P. halepensis είναι περίπου 4 έτη, ενώ για την P. brutia είναι μεγαλύτερος (Thanos et al. 1998). Ωστόσο, για να είναι ο πληθυσμός συνολικά αναπαραγωγικά ώριμος, το διάστημα που απαιτείται δε είναι σε καμιά περίπτωση μικρότερο των 25 ετών. Υπό την έννοια αυτή, το μεσοδιάστημα μεταξύ δύο επαναλαμβανόμενων περιστατικών είναι ο πλέον κρίσιμος παράγοντας για την απόκριση των συστημάτων, τόσο από πλευράς βιοκοινοτήτων όσο και από πλευράς του αβιοτικού περιβάλλοντος (απώλεια θρεπτικών, διάβρωση κ.λ.π.). Η ικανότητα επανισορρόπησης των Μεσογειακών οικοσυστημάτων Η τάση απώλειας της βιοποικιλότητας που καταγράφεται με αμείωτο ρυθμό κατά τις τελευταίες δεκαετίες (και που πιθανά να συνοδεύεται από απώλεια της ικανότητας απόκρισης των συστημάτων στις διαταραχές) από την μια πλευρά και η επίδραση που αναμένεται να έχουν οι κλιματικές αλλαγές στο καθεστώς των πυρκαγιών έχουν τοποθετήσει το θέμα της μελέτης της ικανότητας επανισορρόπησης των οικολογικών συστημάτων (resilience) έντονα στο προσκήνιο (Lavorel 1999, Arianoutsou 2007). Ως έννοια, η ικανότητα επανισορρόπησης παραπέμπει στο εύρος των μεταβολών που μπορεί να επιφέρει μια διαταραχή στην προκειμένη περίπτωση η φωτιά καθώς και στη δυναμική της μεταπυρικής αναγέννησης. Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 295

4 Στην περίπτωση των Μεσογειακών οικοσυστημάτων η ικανότητα αυτή εκτιμάται είτε μέσω της παρακολούθησης της δυναμικής της μεταπυρικής κοινότητας είτε μέσα από δείκτες που εκφράζουν την κατάσταση της φυτοκοινότητας, όπως οι λειτουργικές ομάδες (Kazanis and Arianoutsou 2004, Pausas and Lloret 2007). Αναμένεται ότι οι κλιματικές μεταβολές θα τροποποιήσουν τα πρότυπα της εμφάνισης των πυρκαγιών όχι μόνο εντός των ορίων των τυπικών Μεσογειακών οικοσυστημάτων αλλά θα επηρεάσουν και άλλα συστήματα, όπως αυτά των ψυχρόβιων κωνοφόρων που βρίσκονται στο υγρό άκρο της βροχομετρικής διαβάθμισης του Μεσογειακού κλίματος με πιθανή, σταδιακή επέκταση προς ακόμη ψυχρότερα κλίματα και βορειότερα γεωγραφικά πλάτη (Arianoutsou 2007). Στην Ελλάδα παρατηρούνται τα πρώτα συμπτώματα αυτής της κρίσιμης αλλαγής ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του Δασικές πυρκαγιές έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στα δάση Pinus nigra στον Ταΰγετο, στην Πίνδο αλλά και σε δάση με την ενδημική Abies cephalonica στο Καλλίδρομο, στο Μαίναλο, στην Πάρνηθα, σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1000 μέτρων, που είναι συνήθως το υψομετρικό όριο εξάπλωσης των Μεσογειακών οικοσυστημάτων. Η παρουσία αυτών των οικοσυστημάτων συνδέεται με χαμηλές χειμερινές θερμοκρασίες, συχνούς παγετούς και σαφώς μεγαλύτερα ποσά βροχής από τα 900 mm που συνήθως χαρακτηρίζουν τα υγρότερα Μεσογειακά οικοσυστήματα. Πολλές από τις περιοχές αυτές τελούν υπό ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας αποτελώντας συχνά κρίκους της αλυσίδας των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου ΦΥΣΗ Για παράδειγμα, ο Ταΰγετος, που κάηκε το καλοκαίρι του 1998, αποτελεί το νοτιότερο άκρο εξάπλωσης της μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, φιλοξενώντας 21 στενοενδημικά είδη της Ελληνικής χλωρίδας, ενώ τα δάση με μαυρόπευκα είναι οικότοπος προτεραιότητας (σύμφωνα με την οδηγία οικοτόπων 92/43). Τα μαυρόπευκα δεν σχηματίζουν επίγεια τράπεζα σπερμάτων, έχοντας διασπείρει τα σπέρματά τους νωρίς την άνοιξη. Αυτά, μη αντέχοντας τις υψηλές θερμοκρασίες καίγονται κατά τη φωτιά. Ανάλογη είναι και η συμπεριφορά της Κεφαλληνιακής ελάτης, η οποία επίσης δεν σχηματίζει βραδύχωρους κώνους (προσωπ. παρατηρήσεις), τα σπέρματά της απαιτούν ψυχρή στρωμάτωση για να φυτρώσουν, ενώ το είδος είναι πληροκαρπικό, μη σχηματίζοντας μαζικά κώνους κάθε χρόνο (Politi et al. 2007). Ορεινοί όγκοι όπως ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας, το Μαίναλο κ.α. αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρό πρόβλημα διατήρησης της φυσιογνωμίας της βλάστησής τους εξαιτίας αυτής της κατάστασης. Δεδομένου δε, ότι τα πρόσφατα περιστατικά φωτιάς φαίνεται ότι δεν αφορούν πια μικρές μόνον εκτάσεις αλλά μεγάλες περιοχές μεγαπυρκαγιές- τα προβλήματα που ανακύπτουν είναι πολύ σοβαρότερα και αφορούν τόσο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, όσο και τη διατήρηση του κοινωνικού και οικονομικού ιστού των περιοχών όπου συμβαίνουν. Η κατανόηση της βιολογίας και της οικολογίας των σημαντικών ειδών και των συστημάτων που απειλούνται προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη στην κατεύθυνση της ορθολογικής διαχείρισης, πρωταρχικά σε προληπτικό επίπεδο. Βιβλιογραφία Arianoutsou, M Effects of fire on vegetation demography, p In: Proceedings of the International Symposium on Forest Fires: Needs and Innovations (DELFI), (CINAR eds), Athens. Arianoutsou M Landscape changes in Mediterranean Ecosystems of Greece: implications for Fire and Biodiversity issues. J. Medit. Ecol., 2: Arianoutsou, M Resilience of Mediterranean Vegetation to Fire: Issues under the Global Change Scenarios, p In Proceedings of the MEDECOS XI 2007 Conference, (D. Rokich, G. Wardell-Johnson, C. Yates, J. Stevens, K. Dixon, R. McLellan, and G. Moss eds). Perth, Australia. Kings Park and Botanic Garden, Perth, Australia. Arianoutsou, Μ. and N.S. Margaris Early stages of regeneration after fire in a phryganic ecosystem (East Mediterranean). I. Regeneration by seed germination. Ecolo. Medit., 7: Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 Arianoutsou, M. and G. Ne eman Post-fire regeneration of natural Pinus halepensis forests in the East Mediterranean Basin, p In: Ecology, Biogeography and Management of Mediterranean Pine Forest, (G. Ne eman, and L. Trabaud, eds). Backhuys Publishers, The Netherlands, 407p. Arianoutsou, M., D. Kazanis, Y. Kokkoris and P. Skourou Land-use interactions with fire in Mediterranean Pinus halepensis landscapes of Greece: patterns of biodiversity. In: IV International Forest Fire Research Conference (D.X. Viegas ed.). Millpress, Rotterdam, electronic edition. Canadell, J. and L. Lopez-Soria Lignotuber reserves support regrowth following clipping of two mediterranean shrubs. Functional Ecology 12: Chandler, C., P. Cheney, P. Thomas, L. Trabaud and D. Williams D Fire in Forestry, Vol. I, Forest Fire Behaviour and Effects, John Wiley, New York. Clark, J Effect of climate change on fire regimes in Northwestern Minnesota. Nature 334: Cowling, R., P.W. Rundel, B. Lamont, M. Arroyo and M. Arianoutsou Plant diversity in Mediterranean-climate regions. TREE, 11: Daskalakou, Ε.N. and C.A. Thanos Aleppo pine (Pinus halepensis) postfire regeneration. The role of canopy and soil seed banks. Int. J. Wildland Fire, 6: De Dios, V.R., Ch. Fischer and C. Colinas Climate change effects on mediterranean forests and preventive measures. New Forests, 33: Déqué, M., P. Marquet and R. Jones Simulation of climate change over Europe using a global variable resolution general circulation model. Climate Dynamics, 14: IPCC Climate change Synthesis report. WMO/UNEP, Wembley. Joint Research Center Forest Fires in Europe S.P.I EN European Communities. Kazanis, D. and M. Arianoutsou Long-term post-fire vegetation dynamics in Pinus halepensis forests of central Greece: a functional-group approach. Plant Ecol., 171: Lavorel, S., J. Canadell, S. Rambal and J. Terradas Mediterranean terrestrial ecosystems: research priorities on global change effects. Global Ecol. Biogeogr. Letters, 7: Lavorel, S Ecological diversity and resilience of Mediterranean vegetation to disturbance. Diversity and Distributions, 5: Moreira, F., F. Rego and P. Ferreira Temporal ( ) pattern of change in a cultural landscape of northewestern Portugal: implications for fire occurrence. Landscape Ecol., 16: Palutikof, J. and T. Wigley Developing climate change scenarios for the Mediterranean region, p In: (L. Jeftic, S. Keckes and J.C. Pernetta, eds). Climate change and the Mediterranean, Vol. 2, Arnold, London. Papavassiliou, S. and M. Arianoutsou Natural post-fire regeneration of Leguminosae in a Pinus halepensis forest of Attica, p In: Book of Proceedings of the European School on Forest Fire Risk and Management, (P. Balabanis, G. Eftichidis and R. Fantechi, eds), European Commission, 443p. Pausas, J.G Changes in fire and climate in the Eastern Iberian Peninsula (Mediterranean Basin). Global Change, 63: Pausas, J. G. and F. Lloret Spatial and temporal patterns of plant functional types under simulated fire regimes. Int. J. Wildland Fire, 16: Piñol, J., J. Terradas and F. Llloret Climate warming, wildfire hazard and wildfire occurrence in coastal eastern Spain. Climate Change, 38: Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 297

6 Politi, P.I., K. Georghiou and M. Arianoutsou Aspects of reproductive biology of the Greek fir (Abies cephalonica Loudon) in the Mt. Aenos National park (Greece), p In Proceedings of the MEDECOS XI 2007 Conference, (D. Rokich, G. Wardell- Johnson, C. Yates, J. Stevens, K. Dixon, R. McLellan, and G. Moss eds). Perth, Australia. Kings Park and Botanic Garden, Perth, Australia. Rundel, P.W Fire as an ecological factor, p In: (O.L. Lange, P.S. Nobel, C.B. Osmond and H. Ziegler, eds). Encyclopedia of Plant Physiology. Vol. 12A. Physiological Plant Ecology. Springer, Berlin, Heidelberg, New York. Sala, O., F. Chapin Stuart, J. Armesto, E. Berlow, J. Bloomfield, R. Dirzo, E. Huber-Sanwald, L. Huenneke, R. Jackson, A. Kinzig, R. Leemns, D. Lodge, H. Mooney, M. Oesterheld, N. Poff, M. Sykes, B. Walker, M. Walker and D. Wall Global Biodiversity Scenarios for the Year Science, 287: San-Miguel-Ayanz, J., G. Liberta and R. Boca Analysis of Forest Fire Damages in NATURA 2000 Sites During the 2007 Fire Season, EUR EN, Office for Official Publications of the European, Communities, Luxembourg, 36 p. Thomas, C., A. Cameron, R. Green, M. Bakkenes, L. Beaumont, Y. Collingham, B. Erasmus, M. Ferreira de Siqueira, L. Grainger, L. Hannah, L. Hughes, B. Huntley, S. van Jaarsveld, G. Midgley, L. Miles, M. Ortega-Huerta, A. Townsend Peterson, O. Philips and S. Williams Extinction risk from climate change. Nature, 427: Vilá M., F. Lloret, E. Ogheri and J. Terradas Positive fire-grass feedback in Mediterranean Basin woodlands. Forest Ecol. Manage., 147: Aριανούτσου, Μ Βιολογική δραστηριότητα μετά από φωτιά σε φρυγανικό οικοσύστημα. Διδακτορική Διατριβή. Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 179 σελίδες. Θάνος, Κ.A., E.N. Δασακαλάκου και Α. Σκορδίλης Αναπαραγωγική βιολογία Μσογειακών πεύκων η διάρκεια της νεανικής περιόδου, σελ Πρακτικά 7ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας. Σκούρου, Π. και Μ. Αριανούτσου Δυναμική πληθυσμών του είδους Cistus creticus σε μεταπυρικά στάδια διαδοχής δασών Pinus halepensis στην Αττική, σελ Πρακτικά 7ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας. The ecology of forest fires in Greece Μ. Arianoutsou Dep. of Ecology and Systematics, Faculty of Biology, University of Athens, Athens Summary Fire is an environmental factor naturally occurring in Mediterranean climate ecosystems. Recent fire events though are spreading over higher altitudes and geographically northern latitudes thus affecting non-mediterranean ecosystems. The knowledge of the biology of the affected species and the ecological function of the systems they consist is by far a top priority research task, fundamental for the application of integrated management plans. Key words: Mediterranean Basin, fire, biodiversity, resilience, climatic change. 298 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας Μ. Αριανούτσου, Μαργαρίτα Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας.

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας. Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας. Prediction of post-fire regeneration in burned forest Allepo pines (Pinus halepensis) at Ilia

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics

University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics Post-fire seeds dispersal of the Greek fir (Abies cephalonica Loudon) in the mountain Parnitha National Park: the importance

Διαβάστε περισσότερα

Born 1952, BSc 1974 (Biology, NKUA), PhD 1980 (Biological Sciences, NKUA).

Born 1952, BSc 1974 (Biology, NKUA), PhD 1980 (Biological Sciences, NKUA). Costas A. Thanos Professor of Plant Physiology Department of Botany, Faculty of Biology, National and Kapodistrian University of Athens, Panepistimiopolis, Athens 15784, Greece. tel. +30-210-7274655, fax

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας Νοέμβριος 2010 «Το Μέλλον των Δασών» Βιβλιογραφική αναφορά: Ποϊραζίδης, Κ., Ζωγράφου, Κ., Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΜΣ «ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΦΕΒΡΑΝΟΓΛΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΑΜ:145/200428 ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Παύλος Κωνσταντινίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ Λουτρά Θέρμης e-mail: pavkon@fri.gr Περίληψη Οι μελισσοκόμοι

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυσικά οικοσυστήματα & Αειφόρος πρακτική διαχείρισης των Υγροτόπων

Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυσικά οικοσυστήματα & Αειφόρος πρακτική διαχείρισης των Υγροτόπων Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση. 2η Θεματική συνεδρία: Κλιματική αλλαγή και Βιώσιμη ανάπτυξη Επιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Α. Γιαννακοπούλου, Ε. Περδικάρη και Α. Παντέρα ΤΕΙ Λαμίας, Τμήμα Δασοπονίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυτικά είδη Επιπτώσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Το LIFE+ στην Ελλάδα

Το LIFE+ στην Ελλάδα Το LIFE+ στην Ελλάδα Δρ. Τζούλια Τζώρτζη Αρχιτέκτων Τοπίου Δασολόγος-Περιβαλλοντολόγος Γιώργος Πρωτόπαπας Αρχιτέκτων DESA DEA Αθήνα 11 Ιουνίου 2010 Η Ελληνική Εμπειρία στην Ευρώπη Προτάσεις του 2009 σε

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Costanza Dal Cin D Agata

Costanza Dal Cin D Agata Βιογραφικό Σημείωμα Costanza Dal Cin D Agata Μάρτιο 2015 ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τηλ.: 28210 37074 γραφείο 6947 247660 κινητό e-mail: cdagata@isc.tuc.gr Ιστοσελίδα: www.unfiorealgiorno.com ΠΕΡΙΛΗΨΗ Γεννήθηκε το 1977

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος

Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος. Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών Ινστιτούτο Αστικής & Αγροτικής Kοινωνιολογίας Ομάδα Περιβάλλοντος Ερευνητιικό Έργο MIRAGE (Mediiterranean Intermiittent Riiver ManAGEment) Διιαχείίριιση Ποταμών Διιαλείίπουσας Ροής στη Μεσόγειιο Πολυτεχνείο Κρήτης Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα για το έτος 2012

Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα για το έτος 2012 Έργο Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» NATURA 2000 Αποτελέσματα παρακολούθησης φυσικής αναγέννησης μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020)

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΠΟΜΕΝΑ ΧΡΟΝΙΑ (2014-2020) ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΤΑ ΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ (ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ) Το 2015 θεωρείται μια πολύ σημαντική χρονιά για τα δάση σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς τουλάχιστον τέσσερις

Διαβάστε περισσότερα

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής

Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Απόψεις για τη διαχείριση των δασικών πυρκαγιών στο πλαίσιο της κλιματικής αλλαγής Ιωάννης Ραυτογιάννης, Susanna Nocentini and Enrico Marchi, Rafael Calama Sainz and Carlos Garcia Guemes, Ivan Pilas and

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα έκθεση μπορεί να αναζητηθεί ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του έργου Life www.parnonaslife.gr.

Η παρούσα έκθεση μπορεί να αναζητηθεί ηλεκτρονικά στον δικτυακό τόπο του έργου Life www.parnonaslife.gr. 0 Η έκθεση αυτή συντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα

Σπέρματα και Καρποί. Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Ο καρπός φέρει και προστατεύει τα σπέρματα: μια βοηθητική δομή του κύκλου ζωής των ανθοφύτων Το σπέρμα είναι μία πολυκύτταρη δομή με την οποία διασπείρονται τα ανθόφυτα Σπέρματα και Καρποί Γονιμοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗΣ 2008 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΟΥ: "Μελέτη της χρηματοοικονομικής αποτύπωσης περιβαλλοντικών πληροφοριών, της περιβαλλοντικής διαχείρισης, επίδοσης και αποτελεσματικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων"

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ

Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών. Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εποχιακή (μεσοπρόθεσμη) πρόβλεψη κινδύνου πυρκαγιών προγνωστική χαρτογράφηση κινδύνου πυρκαγιάς, με βάση το Καναδικό Σύστημα Μετεωρολογικού Δείκτη Κινδύνου FWI Αθανάσιος ΣΦΕΤΣΟΣ Εργαστήριο Περιβαλλοντικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015

ΦΑΚΕΛΟΣ ΕΡΓΟΥ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ 2015 Αντικείμενο: «Μελέτη Σχεδίου Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Αίνου» ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΥ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ & ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE

Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE Διαδικτυακή υπηρεσία FLIRE*-G.FMIS : Υποστήριξη Πρόληψης δασικών Πυρκαγιών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση * LIFE11ENV/GR/975 Β. Βαρελά & Γ. Ευτυχίδης ALGOSYSTEMS AE, To έργο FLIRE «FLIRE: Floods & fire Risk

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών

Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Σενάριο 9: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα - Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Ισορροπία στα Βιολογικά Συστήματα Σχέσεις μεταξύ των οργανισμών Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα

Α. Οι επιπτώσεις της πυρκαγιάς της 23/8/2007 στο Πάρνωνα Η παρούσα έκθεση συντάχθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» (www.parnonaslife.gr) που υλοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΒΙΒΛΙΟ ΕΡΥΘΡΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΣΠΑΝΙΩΝ & ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΩΝ ΦΥΤΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ A - D Επιτροπή Έκδοσης: Δημήτριος Φοίτος, Θεοφάνης Κωνσταντινίδης & Γεωργία Καμάρη Επιμέλεια κειμένων: Πέπη Μπαρέκα ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου

Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Ανακοίνωση για υπηρεσίες οικοφυσιολόγου Στο πλαίσιο του έργου «Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα» το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα LIFE Περιβαλλοντική Πολιτική

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ

Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ Η ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΡΥΦΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΗΣ ΔΟΜΗΣ ΤΩΝ ΔΑΣΩΝ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ ΣΤΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑΣ Μιχαήλ Ξανθάκης 1, Παναγιώτης Μινέτος 1, Γεωργία Λυσίτσα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει

ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ σκοπό έχει ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΚΛΙΜΑΤΩΝ Το κλίμα είναι συνδυασμός των μέσων όρων και των άκρων τιμών των μετεωρολογικών φαινομένων που συμβαίνουν σ έναν τόπο. Υπάρχουν άπειρα κλίματα. Η ταξινόμηση των κλιμάτων σκοπό έχει: 1.Να

Διαβάστε περισσότερα

Η παρούσα μελέτη υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 Η

Η παρούσα μελέτη υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 Η Η παρούσα μελέτη υλοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 Η 1 H παρούσα μελέτη εκπονήθηκε στο πλαίσιο του έργου Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ ΔΡΥΜΟΥ ΑΙΝΟΥ Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Κούταβου, Τ.Θ. 222, 28100 Αργοστόλι, Κεφαλονιά Τηλ. & Fax: 26710 29258. Ε-mail: foreasainou@ath.forthnet.gr ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΡΕΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΕΘΝΙΚΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY

DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY ACTIONS FOR THE CONSERVATION OF COASTAL DUNES WITH JUNIPERUS spp. IN CRETE AND THE SOUTH AEGEAN (GREECE) Action D.6 Deliverable D.6.1 LIFE07NAT/GR/000296 DISSEMINATION OF FINDINGS TO THE SCIENTIFIC COMMUNITY

Διαβάστε περισσότερα

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή

Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Πλαίσιο Δράσεων και Μέτρων Προσαρμογής της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή Βασιλική Χρυσοπολίτου και Πέτρος Κακούρος, ΕΚΒΥ Το κλίμα και τα δάση στο μέλλον Υπάρχουν αβεβαιότητες σχετικά με:

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania

Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania 2015 Η Μ Ε Ρ Ο Λ Ο Γ Ι Ο C A L E N D A R Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων Mediterranean Agronomic Institute of Chania Ελληνική Δημοκρατία - Περιφέρεια Κρήτης Hellenic Republic - Region Of Crete

Διαβάστε περισσότερα

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία

μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία SOIL CARBON MANAGER (SOCRATES) μοντέλο προσομοίωσης της περιεκτικότητας των καλλιεργούμενων εδαφών σε οργανική ουσία Γκέρτσης 1, Α., Χατζηγιαννάκης 2, Ε., Ηλίας 2, Α., Στεφάνου 3, Στ. και Πανώρας 2, Α.

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533

LAYMAN S ΑΝΑΦΟΡΑ LIFE08 NAT/GR/000533 LIFE08 NAT/GR/000533 ΑΝΑΦΟΡΑ LAYMAN S Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών Ασφάλεια & Αποδοτικότητα 4 Παρεμβάσεων στην NATURA 2000 της Ρόδου FRAMME Σεπτέμβριος 2013 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ 8.ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ ΑΠΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 ΥΔΑΤΩΔΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor. Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα. LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008

ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor. Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα. LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 ΕΡΓΟ: LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα www.life-adaptfor.gr Βασιλική Χρυσοπολίτου ΕΚΒΥ Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS

22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS 22 η Πανελλαδική Συνάντηση Χρηστών Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών ArcGIS Τίτλος εργασίας: Επιχειρησιακά σχέδια διαχείρισης & προσομοιώσεις εξάπλωσης δασικών πυρκαϊών για την ευρύτερη περιοχή της λίμνης

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ & ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑ & ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ» ΚΑΙ Κωδικός Έργου:09-ΣΥΝ31-667 ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ: ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΣΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ

ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΕ ΥΨΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΤΡΟ ΤΗΣ ΧΑΛΕΠΙΟΥ ΠΕΥΚΗΣ (PINUS ΗALEPENSIS) ΣΕ ΦΥΤΕΙΑ ΑΠΟΓΟΝΩΝ ΣΤΗ Β. ΕΥΒΟΙΑ Κομματά Αικατερίνη (1), Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου (1), Βαρελίδης Κων/νος (2), Ιωαννίδης Κων/νος (2),

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών

Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Δασικές Πυρκαγιές στις Περιοχές Μίξης Δασών-Οικισμών και το Φαινόμενο των Μέγα-Πυρκαγιών Γαβριήλ Ξανθόπουλος ΕΘΙΑΓΕ - Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Τέρμα

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών

Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Πληροφοριακά Συστήματα Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών Γιώργος Ευτυχίδης ασολόγος Τι είναι τα ΠΣΔΠ? Συστήματα πληροφορικής που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξη του έργου της διαχείρισης των πυρκαγιών.

Διαβάστε περισσότερα

Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Φυτών της Κύπρου

Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Φυτών της Κύπρου Πρακτικά 10 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 2005 635 Το Κόκκινο Βιβλίο των Απειλουμένων Φυτών της Κύπρου 1 Τσιντίδης Τ., 1 Χριστοδούλου Χ., 1 Κυριάκου Θ., 1 Παπαχριστοφόρου Τ., 1 Κυριάκου Κ.,

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

www.maich.gr συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM)

www.maich.gr συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM) Μεσογειακό Αγρονοµικό Ινστιτούτο Χανίων συστατικό ινστιτούτο του ιακρατικού Κέντρου Ανώτατων Μεσογειακών Γεωπονικών Σπουδών ( Ι.Κ.Α.Μ.Γ.Σ. - CIHEAM) Εκπαίδευση της Γεωπληροφορικής στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ

ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΣΤΙΣ ΦΛΟΓΕΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η επιστηµονική κοινότητα επισηµαίνει ότι τα χαρακτηριστικά των δασικών πυρκαγιών στην Ισπανία µεταβάλλονται. Σε αυτό συµβάλλουν οι κλιµατικές αλλαγές, οι οποίες προκαλούνται

Διαβάστε περισσότερα

Συνοπτική παρουσίαση του έργου LIFE+ AdaptFor

Συνοπτική παρουσίαση του έργου LIFE+ AdaptFor Έργο Project LIFE08 ENV/GR/000554 Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Adaptation of forest management to climate change in Greece Συνοπτική παρουσίαση του έργου LIFE+

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης

Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς. Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Δασική Διαχείριση της Χερσονήσου Αμαλής Λέσβου για Μείωση του Κινδύνου Πυρκαγιάς Χαρίκλεια Παπάζογλου και Κώστας Καλαμποκίδης Τμήμα Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου, 811 00 Μυτιλήνη Τηλ. 22510 36436, e-mail:

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία σπερμάτων ειδών της Ελληνικής χλωρίδας κατάλληλων για αποκατάσταση διαταραγμένων επιφανειών από μεταλλευτικές δραστηριότητες

Βιολογία σπερμάτων ειδών της Ελληνικής χλωρίδας κατάλληλων για αποκατάσταση διαταραγμένων επιφανειών από μεταλλευτικές δραστηριότητες Πρακτικά 1 ου Συνεδρίου Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, 25 377 Βιολογία σπερμάτων ειδών της Ελληνικής χλωρίδας κατάλληλων για αποκατάσταση διαταραγμένων επιφανειών από μεταλλευτικές δραστηριότητες 1 Μάντακας

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Workshop με Θέμα: «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου. μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις

ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Workshop με Θέμα: «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου. μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΟΙΝΩΦΕΛΩΝ ΕΡΓΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ «ΔΗΜΗΤΡΑ» ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ & ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Workshop με Θέμα: «Αποκατάσταση

Διαβάστε περισσότερα

Επίδραση της κοπής στην περιεκτικότητα σε ολικούς διαθέσιμους υδατάνθρακες της Amorpha fruticosa L.

Επίδραση της κοπής στην περιεκτικότητα σε ολικούς διαθέσιμους υδατάνθρακες της Amorpha fruticosa L. Επίδραση της κοπής στην περιεκτικότητα σε ολικούς διαθέσιμους υδατάνθρακες της Amorpha fruticosa L. Επίδραση της κοπής στην περιεκτικότητα σε ολικούς διαθέσιμους υδατάνθρακες της Amorpha fruticosa L. Ζ.M.

Διαβάστε περισσότερα

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου

Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Συντονιστής καθηγητής: Λύκειο Αγίου Αντωνίου 1 Πως επηρεάζεται το μικρόκλιμα μιας περιοχής από την τοπογραφία (πειραματική έρευνα) Ομάδα Μαθητών: Ζαντής Γιώργος, Παρεκκλησίτης Ορέστης, Ιωάννου Γιώργος Συντονιστής καθηγητής: Νικόλας Νικολάου Λύκειο

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη

Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Η παρακολούθηση της άγριας ζωής στον Εθνικό Δρυμό Σαμαριάς Λευκά Όρη Ε. Περουλάκη, Μηχανικός Περιβάλλοντος MSc Α. Μπαρνιάς, Δασολόγος MSc Δρ. Π. Λυμπεράκης, Πρόεδρος ΔΣ ΦΔΕΔΣ Λευκά Όρη Τα Λευκά Όρη καταλαμβάνουν

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων

Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Σχεδιασμός διαχείρισης άλλων δασικών πόρων Δρ. Βασιλική Καζάνα Αναπλ. Καθηγήτρια ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας & Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Δράμας Εργαστήριο Δασικής Διαχειριστικής Τηλ. & Φαξ: 25210

Διαβάστε περισσότερα

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ.

Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Σύστηµα Υποστήριξης Αποφάσεων για την Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδάτων της ιασυνοριακής Λεκάνης Απορροής των Πρεσπών Γκανούλης Φίλιππος Α.Π.Θ. Ολοκληρωµένη ιαχείριση Υδατικών Πόρων Global Water Partnership

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών. Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting

Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών. Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting Ευρωπαϊκοί Πόροι στην Υπηρεσία των Προορισμών Εμμ. Νικολαίδης, Ναυτιλιακός Οικονομολόγος, PhD Δ.Σ Premium Consulting 1 Η Ευρωπαϊκή Πολιτική ως Πρόκληση Ανάπτυξης 2 Ευρωπαϊκοί Πόροι: Εργαλεία Εφαρμογής

Διαβάστε περισσότερα

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment Integrated surveillance and control programme for West Nile virus and malaria in Greece (MIS 365280) Spatiotemporal footprint of the WNV in Greece 2010 2012: Analysis & Risk Αssessment in a GIS Εnvironment

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Επίκουρος Καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Επίκουρος Καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Επίκουρος Καθηγητής Φυσιολογίας Φυτών Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΣΠΟΥΔΕΣ ΤΙΤΛΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΡΑΣΗ ΑΘΗΝΑ, 2006

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα και Κλιµατική Αλλαγή Ενδεχόµενες επιπτώσεις στην Κρήτη. Πέτρος Λυµπεράκης Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήµιο Κρήτης

Βιοποικιλότητα και Κλιµατική Αλλαγή Ενδεχόµενες επιπτώσεις στην Κρήτη. Πέτρος Λυµπεράκης Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήµιο Κρήτης Βιοποικιλότητα και Κλιµατική Αλλαγή Ενδεχόµενες επιπτώσεις στην Κρήτη Πέτρος Λυµπεράκης Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήµιο Κρήτης ΑΛΛΑΓΗ: Ο κανόνας και όχι η εξαίρεση Βιοποικιλότητα 1. Κατάλογοι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΦΥΤΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Χωρολογία των φυτών Εξελικτική ή ιστορική φυτογεωγραφία Φυτοκοινωνιολογία Οικολογική φυτογεωγραφία Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΞΑΠΛΩΣΗΣ 1) Η ερμηνεία της περιοχής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ. Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ. Φοινίκη Αλεξάνδρου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ Πτυχιακή Εργασία ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΚΑΤ ΟΙΚΟΝ ΝΟΣΗΛΕΙΑΣ Φοινίκη Αλεξάνδρου Λεμεσός 2014 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά

Αγρανάπαυση. Κομισιόν: Τέλος στην αγρανάπαυση στα δημητριακά λόγω ανόδου των τιμών. Αμειψισπορά Αγρανάπαυση Αγρανάπαυση ονομάζεται η προσωρινή διακοπή της καλλιέργειας ενός αγρού για να αποκτήσει ξανά την παραγωγικότητα του. Συνήθως διαρκεί ένα χρόνο και εξαρτάται από το είδος του εδάφους και τις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ»

ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ. Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» ΕΘΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΙΓ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΕΙΡΑ ΤΜΗΜΑ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Θέμα: «Ο Προσανατολισμός του Περιφερειακού Σκέλους του Γ ΚΠΣ» Διπλωματική Εργασία Επιβλέπων:

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Σπουδές και επαγγελματική εμπειρία

Βιογραφικό. Σπουδές και επαγγελματική εμπειρία Βιογραφικό Δρ. Ιωάννης Ραυτογιάννης Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, Τεχνολογικό Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Στερεάς Ελλάδας, Δημοκρατίας 3, Καρπενήσι, 36100. Τηλ: 22370-25063, Fax: 22370-24035

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας

Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας Ανάλυση και αξιολόγηση της υγείας του τοπίου στο B.Δ. τμήμα της λεκάνης της Μυγδονίας Α.Ν. Σιδηροπούλου και Ι.Π. Ισπικούδης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Α.Π.Θ. (286), 541 24 Πανεπιστημιούπολη, Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο

Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Το πρόβλημα της βόσκησης στα δάση της χερσονήσου του Ακάμα στην Κύπρο Χ. Ιωάννου Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 541 24 Θεσσαλονίκη, e-mail: chioannou@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Απόστολος Σκαλτσογιάννης Καθηγητής

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ. Απόστολος Σκαλτσογιάννης Καθηγητής ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΥΠΟ ΤΟ ΠΡΙΣΜΑ ΝΕΩΝ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ Απόστολος Σκαλτσογιάννης Καθηγητής Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Σχολή Δασολογίας και Φυσικού

Διαβάστε περισσότερα

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών Φλόκα Ελενα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τομέας Φυσικής Περιβάλλοντος-Μετεωρολογίας Τμήμα Φυσικής Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ILATIC Project, Ημερίδα 14 Οκτωβρίου 2014, Λεμεσός Σκοπός Να αποτυπωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον

Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον Έργο Life07 NAT/GR/000286 «Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μίας δομημένης προσέγγισης» NATURA 20 0 0 Αποτελέσματα παρακολούθησης τεχνητής αποκατάστασης στον Η παρούσα έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση

ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση ΔΑΣΙΚΕΣ ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ- Προστασία και αποκατάσταση Ο ανθρωπος εξαρτάται από τα δάση. Προμηθεύουν ξύλο και είναι σημαντικά για την αναψυχή του. Επιτελούν όμως και σημαντικές λειτουργίες. Ενισχύουν τη βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Βιογραφικό. Δρ. Ιωάννης Ραυτογιάννης

Βιογραφικό. Δρ. Ιωάννης Ραυτογιάννης Δρ. Ιωάννης Ραυτογιάννης Βιογραφικό Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος, ΤΕΙ Λαμίας, 36100, Καρπενήσι. Τηλ: 22370-25063, Fax: 22370-24035, e-mail: rafto@teilam.gr, yannisraftoyannis@gmail.com.

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+

Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+ Ερευνητική+Ομάδα+Τεχνολογιών+ Διαδικτύου+ Ερευνητικές,Δραστηριότητες,και, Ενδιαφέροντα,, Τμήμα,Μηχανικών,Η/Υ,&,Πληροφορικής, Τομέας,Λογικού,των,Υπολογιστών, Εργαστήριο,Γραφικών,,Πολυμέσων,και,Γεωγραφικών,

Διαβάστε περισσότερα