Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα"

Transcript

1 Η οικολογική διάσταση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα Μ. Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Ιλίσια, Περίληψη Αν και η φωτιά αποτελεί ένα περιβαλλοντικό παράγοντα ενσωματωμένο στη λειτουργία των Μεσογειακών οικοσυστημάτων, η πρόσφατη δράση της, ενδέχεται να δημιουργεί προβλήματα σε είδη και συστήματα, τα οποία δεν έχουν εξελιχθεί υπό την επίδρασή της. Η γνώση της βιολογίας των ειδών και της οικολογίας των συστημάτων που αρχίζουν να πλήττονται καθίσταται πλέον επιτακτική ανάγκη. Λέξεις κλειδιά: Μεσογειακή λεκάνη, φωτιά, βιοποικιλότητα, κλιματική αλλαγή. Εισαγωγή Οι κλιματικές συνθήκες που επικρατούν στις περιοχές που απαντούν Μεσογειακά οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από την εναλλαγή θερμών και ψυχρών, άνυδρων και υγρών περιόδων. Είναι γνωστό και ευρέως πλέον αποδεκτό ότι από τη στιγμή της εγκατάστασής τους στη Γη, τα οικοσυστήματα Μεσογειακού κλιματικού τύπου έχουν δεχθεί την επίδραση συχνών πυρκαγιών έχοντας συνεξελιχθεί με αυτά. Η συνεξέλιξη αυτή έχει επιδράσει στη διαμόρφωση των προτύπων της βιοποικιλότητάς τους (Cowling et al. 1996) και έχει καθορίσει και τον τρόπο λειτουργίας τους (Rundel 1981). Το καθεστώς της φωτιάς σε μια περιοχή είναι καθοριστικής σημασίας για τον καθορισμό των αποκρίσεων των οικοσυστημάτων, καθώς για παράδειγμα μπορεί να εμποδίσει την ανανέωση της εδαφικής ή επίγειας τράπεζας σπερμάτων των υποχρεωτικώς σπερμοαναγεννώμενων ειδών (Arianoutsou 1999), μπορεί να εξαντλήσει τα αποθέματα υδατανθράκων στους ληθαργικούς οφθαλμούς των υποχρεωτικά αναβλαστανόντων ειδών (Canadell and Lopez-Soria 1998, Arianoutsou 1999) ή/και να προωθήσει και να υποβοηθήσει την εμφάνιση και εγκατάσταση ξενικών ειδών (π.χ.vilá et al. 2001). Η εμφάνιση της φωτιάς σχετίζεται με μία σειρά διαφορετικούς παράγοντες, ανάμεσα στους οποίους είναι και οι δραστηριότητες του ανθρώπου. Ωστόσο, τα χαρακτηριστικά της φωτιάς καθορίζονται άμεσα από τους κλιματικούς παράγοντες (π.χ. Chandler et al. 1983, Clark 1990). Οι ενδείξεις για σοβαρές αποκλίσεις στο Μεσογειακό κλιματικό πρότυπο είναι πλέον πολύ ισχυρές. Τα διάφορα σενάρια που έχει δοκιμάσει η Διακυβερνητική Επιτροπή για τις Κλιματικές Αλλαγές ήδη από το 2001 (IPCC 2001) προβλέπουν θερμότερη άνοιξη και ακόμη θερμότερα καλοκαίρια, που θα συνοδεύονται από παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας στα όρια της Μεσογειακής λεκάνης. Ο συνδυασμός των συνθηκών αυτών αναμένεται να οδηγήσει σε εμφάνιση συχνότερων περιστατικών φωτιάς, κατά συνέπεια, η πρόβλεψη των δυνατοτήτων αναγέννησης και ανάκαμψης των ενοτήτων βλάστησης που είναι πιθανόν να καίγονται, καθίσταται πρώτη ερευνητική προτεραιότητα, και σημαντική παράμετρος στη διαχείριση των οικοσυστημάτων. Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 293

2 Κλιματικές αλλαγές και Μεσογειακά οικοσυστήματα Διενεργώντας μια συνολική αξιολόγηση της δράσης διαφόρων παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν την κατάσταση της βιοποικιλότητας οι Sala et al. (2000) διαπίστωσαν ότι ο πλέον σημαντικός παράγοντας ήταν η μεταβολή των χρήσεων γης, ακολουθούμενη από την κλιματική αλλαγή θεωρώντας ότι τα Μεσογειακά οικοσυστήματα θεωρούνται ευάλωτα σε όλους τους εξετασθέντες παράγοντες. Πρόσφατα, οι Thomas et al. (2004) διατύπωσαν την άποψη ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να αποδειχθεί ως η σοβαρότερη απειλή για την απώλεια της βιοποικιλότητας στα επόμενα 50 χρόνια. Ειδικά για τη Μεσογειακή λεκάνη, προβλέπεται ανύψωση των θερμοκρασιών κατά 2 έως 4 o C μέσα στον επόμενο αιώνα (Palutikof and Wigley 1996), ενώ οι βροχοπτώσεις προβλέπεται να μειωθούν κατά το φθινόπωρο και να αυξηθούν το χειμώνα (Déqué et al. 1998). Αυτές οι μεταβολές αναμένεται να επηρεάσουν τη διαβίωση των φυτικών οργανισμών (επηρεάζοντας για παράδειγμα τα πρότυπα της αύξησής τους, την παραγωγή στρωμνής), την αναπαραγωγή τους, τη σύνθεση των φυτοκοινοτήτων που συγκροτούν και τα πρότυπα της βιοποικιλότητάς τους (Lavorel et al. 1998, Arianoutsou 2007). Η φωτιά στη Μεσογειακή λεκάνη Ένα από τα σοβαρότερα περιβαλλοντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν κυρίως οι χώρες της Νότιας Ευρώπης είναι η εκδήλωση περιστατικών δασικών πυρκαγιών κατά τη διάρκεια των ξηρών και θερμών μηνών. Πάνω από περιστατικά καταγράφονται κάθε χρόνο στη Μεσογειακή λεκάνη καίγοντας περισσότερο από στρέμματα και αυτό συμβαίνει παρά τη συνεχιζόμενη και διαρκώς αυξανόμενη οικονομική ενίσχυση στην κατεύθυνση της καταστολής των πυρκαγιών (JRC 2005). Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία (S-M-Ayanz 2007) οι φωτιές του 2007 κατέκαψαν εκτάσεις στρεμμάτων στα όρια της ευρύτερης Μεσογειακής περιοχής. Από την έκταση αυτή στρέμματα αφορούσαν καθαρά τις Μεσογειακές χώρες του Ευρωπαϊκού νότου. Τα πρότυπα της εμφάνισης των δασικών πυρκαγιών κατά τα τελευταία 25 χρόνια έχουν συνδεθεί στενά με τις αλλαγές στη χρήση γης, μια και αυτές είναι αισθητές μετά το Β Παγκόσμιο Πόλεμο και πολύ περισσότερο έντονες μετά τη δεκαετία του 1980 στις περισσότερες χώρες της Μεσογειακής Ευρώπης (Moreira et al. 2001, Arianoutsou 2001, Arianoutsou et al. 2002). Ο βαθμός αλλά και η ένταση με την οποία είναι πιθανόν το κλίμα να έχει επηρεάσει κυρίως σε τοπικό επίπεδο- το καθεστώς των δασικών πυρκαγιών έχουν μελετηθεί ελάχιστα. Μία τέτοια συστηματική μελέτη έχει γίνει για επαρχίες της νότιας Ισπανίας από τους Piñol et al. (1998), οι οποίοι ανέλυσαν μία σειρά κλιματικών δεδομένων 50 ετών και τη συσχέτισαν με δύο δείκτες επικινδυνότητας πυρκαγιάς. Η τάση μεταβολής των δύο δεικτών έβαινε αυξανόμενη για το χρονικό αυτό διάστημα ως συνέπεια της αυξανόμενης μέσης ημερήσιας θερμοκρασίας και της μειούμενης μέσης ημερήσιας υγρασίας. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συσχέτιση αυτή μπορεί να υποδηλώνει την επίδραση των κλιματικών αλλαγών στο καθεστώς της φωτιάς στην περιοχή μελέτης. Ο Pausas (2004) αναλύοντας δεδομένα από 350 μετεωρολογικούς σταθμούς στην ανατολική Ιβηρική Χερσόνησο που αντιστοιχούσαν στην περίοδο ( ) καθώς επίσης και δεδομένα περιστατικών φωτιάς για την ίδια περιοχή και περίοδο κατέληξε πως υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ του αυξανόμενου αριθμού περιστατικών φωτιάς και της έκτασης που καίγεται, θεωρώντας πως η αύξηση αυτή οφείλεται και στις διαπιστωμένες κλιματικές αλλαγές. 294 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

3 Οι προσαρμογές της μεσογειακής βλάστησης στη φωτιά Έχοντας υποστεί τη δράση της φωτιάς για χιλιάδες ετών, τα φυτικά είδη της Μεσογειακής λεκάνης έχουν αναπτύξει προσαρμοστικές στρατηγικές έναντι αυτής, οι οποίες εξασφαλίζουν την επιβίωσή τους. Αποκρίνονται στη δράση της φωτιάς με δύο βασικούς μηχανισμούς: αναβλαστάνοντας, δηλαδή σχηματίζοντας νέους βλαστούς και φύλλα από οφθαλμούς που βρίσκονται προστατευμένοι από το έδαφος στη βάση των καμένων βλαστών (π.χ. Q. coccifera, P. lentiscus, A. unedo) ή/και με νέα άτομα, τα οποία προκύπτουν από τη φύτρωση σπερμάτων. Τα σπέρματα αυτά είχαν παραχθεί και, είτε είχαν διασπαρεί πριν από τη φωτιά, παραμένοντας προστατευμένα μέσα στα πρώτα εκατοστά του εδάφους, όπου σχηματίζουν την εδαφική τράπεζα σπερμάτων (π.χ. είδη των Cistaceae, Leguminosae), είτε είχαν παραχθεί και παρέμεναν ως επίγεια τράπεζα σπερμάτων στην πλειοψηφία τους μέσα σε κώνους, οι οποίοι ανοίγουν με τη θερμότητα της φωτιάς και τα διασπείρουν άθικτα μετά τη φωτιά, όπως στα μεσογειακά πεύκα (Arianoutsou 1999). Η εμφάνιση των αρτιβλάστων γίνεται αφού διαβρεχούν ικανοποιητικά τα σπέρματα το φθινόπωρο. Συνήθως, ο αριθμός των αρτιβλάστων που εμφανίζεται είναι μεγάλος στην αρχή και σταθεροποιείται στα όρια της φέρουσας ικανότητας του συστήματος μετά την πρώτη περίοδο της θερινής καταπόνησης (Arianoutsou and Margaris 1981, Papavassiliou and Arianoutsou 1997, Daskalakou and Thanos 1996, Σκούρου και Αριανούτσου, 1998). Η αύξηση των αρτιβλάστων είναι ταχεία. Σύντομα τα νεαρά φυτάρια ανθίζουν και παράγουν καρπούς, διασπείρουν τα σπέρματα αναπληρώνοντας τα αποθέματα της εδαφικής τράπεζας σπερμάτων. Η ανάκαμψη των αναβλαστανόντων ειδών εξαρτάται λιγότερο από τις κλιματικές συνθήκες απ ότι η φύτρωση των σπερμάτων, εξαρτάται όμως στενά και αυτή από τις ιδιαιτερότητες της περιοχής και συγκεκριμένα από τη διαθεσιμότητα θρεπτικών στο έδαφος, το διαειδικό ανταγωνισμό και τους εξωγενείς παράγοντες πχ τη βόσκηση. Η δομή των πληθυσμών των σπερμοαναγεννώμενων ειδών εξαρτάται σημαντικά από τα πρότυπα ζωής των συγκεκριμένων ειδών, π.χ. αν από το εάν είναι ετήσια είδη, όπως τα ποώδη ψυχανθή ή σχετικά βραχύβια, όπως τα είδη της οικογένειας Cistaceae, ή πολυετή, όπως τα μεσογειακά πεύκα. Από τις ελάχιστες δημογραφικές μελέτες που είναι διαθέσιμες για τις μεταπυρικές φυτοκοινότητες, είναι γνωστό ότι η μαζική εμφάνιση αρτιβλάστων συμβαίνει κατά το πρώτο έτος μετά τη φωτιά για τα ξυλώδη είδη ενώ τα ποώδη ψυχανθή εμφανίζουν σημαντικούς αριθμούς αρτιβλάστων και τη δεύτερη μεταπυρική χρονιά (Papavassiliou and Arianoutsou, στο Arianoutsou and Ne'eman, 2000). Η νεανική φάση των περισσοτέρων ξυλωδών θαμνωδών ειδών που αναγεννώνται με φύτρωση σπερμάτων διαρκεί μόλις δύο έτη (Αριανούτσου 1979). Η νεανική φάση για την P. halepensis είναι περίπου 4 έτη, ενώ για την P. brutia είναι μεγαλύτερος (Thanos et al. 1998). Ωστόσο, για να είναι ο πληθυσμός συνολικά αναπαραγωγικά ώριμος, το διάστημα που απαιτείται δε είναι σε καμιά περίπτωση μικρότερο των 25 ετών. Υπό την έννοια αυτή, το μεσοδιάστημα μεταξύ δύο επαναλαμβανόμενων περιστατικών είναι ο πλέον κρίσιμος παράγοντας για την απόκριση των συστημάτων, τόσο από πλευράς βιοκοινοτήτων όσο και από πλευράς του αβιοτικού περιβάλλοντος (απώλεια θρεπτικών, διάβρωση κ.λ.π.). Η ικανότητα επανισορρόπησης των Μεσογειακών οικοσυστημάτων Η τάση απώλειας της βιοποικιλότητας που καταγράφεται με αμείωτο ρυθμό κατά τις τελευταίες δεκαετίες (και που πιθανά να συνοδεύεται από απώλεια της ικανότητας απόκρισης των συστημάτων στις διαταραχές) από την μια πλευρά και η επίδραση που αναμένεται να έχουν οι κλιματικές αλλαγές στο καθεστώς των πυρκαγιών έχουν τοποθετήσει το θέμα της μελέτης της ικανότητας επανισορρόπησης των οικολογικών συστημάτων (resilience) έντονα στο προσκήνιο (Lavorel 1999, Arianoutsou 2007). Ως έννοια, η ικανότητα επανισορρόπησης παραπέμπει στο εύρος των μεταβολών που μπορεί να επιφέρει μια διαταραχή στην προκειμένη περίπτωση η φωτιά καθώς και στη δυναμική της μεταπυρικής αναγέννησης. Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 295

4 Στην περίπτωση των Μεσογειακών οικοσυστημάτων η ικανότητα αυτή εκτιμάται είτε μέσω της παρακολούθησης της δυναμικής της μεταπυρικής κοινότητας είτε μέσα από δείκτες που εκφράζουν την κατάσταση της φυτοκοινότητας, όπως οι λειτουργικές ομάδες (Kazanis and Arianoutsou 2004, Pausas and Lloret 2007). Αναμένεται ότι οι κλιματικές μεταβολές θα τροποποιήσουν τα πρότυπα της εμφάνισης των πυρκαγιών όχι μόνο εντός των ορίων των τυπικών Μεσογειακών οικοσυστημάτων αλλά θα επηρεάσουν και άλλα συστήματα, όπως αυτά των ψυχρόβιων κωνοφόρων που βρίσκονται στο υγρό άκρο της βροχομετρικής διαβάθμισης του Μεσογειακού κλίματος με πιθανή, σταδιακή επέκταση προς ακόμη ψυχρότερα κλίματα και βορειότερα γεωγραφικά πλάτη (Arianoutsou 2007). Στην Ελλάδα παρατηρούνται τα πρώτα συμπτώματα αυτής της κρίσιμης αλλαγής ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του Δασικές πυρκαγιές έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους στα δάση Pinus nigra στον Ταΰγετο, στην Πίνδο αλλά και σε δάση με την ενδημική Abies cephalonica στο Καλλίδρομο, στο Μαίναλο, στην Πάρνηθα, σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1000 μέτρων, που είναι συνήθως το υψομετρικό όριο εξάπλωσης των Μεσογειακών οικοσυστημάτων. Η παρουσία αυτών των οικοσυστημάτων συνδέεται με χαμηλές χειμερινές θερμοκρασίες, συχνούς παγετούς και σαφώς μεγαλύτερα ποσά βροχής από τα 900 mm που συνήθως χαρακτηρίζουν τα υγρότερα Μεσογειακά οικοσυστήματα. Πολλές από τις περιοχές αυτές τελούν υπό ιδιαίτερο καθεστώς προστασίας αποτελώντας συχνά κρίκους της αλυσίδας των προστατευόμενων περιοχών του Δικτύου ΦΥΣΗ Για παράδειγμα, ο Ταΰγετος, που κάηκε το καλοκαίρι του 1998, αποτελεί το νοτιότερο άκρο εξάπλωσης της μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, φιλοξενώντας 21 στενοενδημικά είδη της Ελληνικής χλωρίδας, ενώ τα δάση με μαυρόπευκα είναι οικότοπος προτεραιότητας (σύμφωνα με την οδηγία οικοτόπων 92/43). Τα μαυρόπευκα δεν σχηματίζουν επίγεια τράπεζα σπερμάτων, έχοντας διασπείρει τα σπέρματά τους νωρίς την άνοιξη. Αυτά, μη αντέχοντας τις υψηλές θερμοκρασίες καίγονται κατά τη φωτιά. Ανάλογη είναι και η συμπεριφορά της Κεφαλληνιακής ελάτης, η οποία επίσης δεν σχηματίζει βραδύχωρους κώνους (προσωπ. παρατηρήσεις), τα σπέρματά της απαιτούν ψυχρή στρωμάτωση για να φυτρώσουν, ενώ το είδος είναι πληροκαρπικό, μη σχηματίζοντας μαζικά κώνους κάθε χρόνο (Politi et al. 2007). Ορεινοί όγκοι όπως ο Εθνικός Δρυμός της Πάρνηθας, το Μαίναλο κ.α. αντιμετωπίζουν πλέον σοβαρό πρόβλημα διατήρησης της φυσιογνωμίας της βλάστησής τους εξαιτίας αυτής της κατάστασης. Δεδομένου δε, ότι τα πρόσφατα περιστατικά φωτιάς φαίνεται ότι δεν αφορούν πια μικρές μόνον εκτάσεις αλλά μεγάλες περιοχές μεγαπυρκαγιές- τα προβλήματα που ανακύπτουν είναι πολύ σοβαρότερα και αφορούν τόσο τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, όσο και τη διατήρηση του κοινωνικού και οικονομικού ιστού των περιοχών όπου συμβαίνουν. Η κατανόηση της βιολογίας και της οικολογίας των σημαντικών ειδών και των συστημάτων που απειλούνται προβάλλει ως επιτακτική ανάγκη στην κατεύθυνση της ορθολογικής διαχείρισης, πρωταρχικά σε προληπτικό επίπεδο. Βιβλιογραφία Arianoutsou, M Effects of fire on vegetation demography, p In: Proceedings of the International Symposium on Forest Fires: Needs and Innovations (DELFI), (CINAR eds), Athens. Arianoutsou M Landscape changes in Mediterranean Ecosystems of Greece: implications for Fire and Biodiversity issues. J. Medit. Ecol., 2: Arianoutsou, M Resilience of Mediterranean Vegetation to Fire: Issues under the Global Change Scenarios, p In Proceedings of the MEDECOS XI 2007 Conference, (D. Rokich, G. Wardell-Johnson, C. Yates, J. Stevens, K. Dixon, R. McLellan, and G. Moss eds). Perth, Australia. Kings Park and Botanic Garden, Perth, Australia. Arianoutsou, Μ. and N.S. Margaris Early stages of regeneration after fire in a phryganic ecosystem (East Mediterranean). I. Regeneration by seed germination. Ecolo. Medit., 7: Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

5 Arianoutsou, M. and G. Ne eman Post-fire regeneration of natural Pinus halepensis forests in the East Mediterranean Basin, p In: Ecology, Biogeography and Management of Mediterranean Pine Forest, (G. Ne eman, and L. Trabaud, eds). Backhuys Publishers, The Netherlands, 407p. Arianoutsou, M., D. Kazanis, Y. Kokkoris and P. Skourou Land-use interactions with fire in Mediterranean Pinus halepensis landscapes of Greece: patterns of biodiversity. In: IV International Forest Fire Research Conference (D.X. Viegas ed.). Millpress, Rotterdam, electronic edition. Canadell, J. and L. Lopez-Soria Lignotuber reserves support regrowth following clipping of two mediterranean shrubs. Functional Ecology 12: Chandler, C., P. Cheney, P. Thomas, L. Trabaud and D. Williams D Fire in Forestry, Vol. I, Forest Fire Behaviour and Effects, John Wiley, New York. Clark, J Effect of climate change on fire regimes in Northwestern Minnesota. Nature 334: Cowling, R., P.W. Rundel, B. Lamont, M. Arroyo and M. Arianoutsou Plant diversity in Mediterranean-climate regions. TREE, 11: Daskalakou, Ε.N. and C.A. Thanos Aleppo pine (Pinus halepensis) postfire regeneration. The role of canopy and soil seed banks. Int. J. Wildland Fire, 6: De Dios, V.R., Ch. Fischer and C. Colinas Climate change effects on mediterranean forests and preventive measures. New Forests, 33: Déqué, M., P. Marquet and R. Jones Simulation of climate change over Europe using a global variable resolution general circulation model. Climate Dynamics, 14: IPCC Climate change Synthesis report. WMO/UNEP, Wembley. Joint Research Center Forest Fires in Europe S.P.I EN European Communities. Kazanis, D. and M. Arianoutsou Long-term post-fire vegetation dynamics in Pinus halepensis forests of central Greece: a functional-group approach. Plant Ecol., 171: Lavorel, S., J. Canadell, S. Rambal and J. Terradas Mediterranean terrestrial ecosystems: research priorities on global change effects. Global Ecol. Biogeogr. Letters, 7: Lavorel, S Ecological diversity and resilience of Mediterranean vegetation to disturbance. Diversity and Distributions, 5: Moreira, F., F. Rego and P. Ferreira Temporal ( ) pattern of change in a cultural landscape of northewestern Portugal: implications for fire occurrence. Landscape Ecol., 16: Palutikof, J. and T. Wigley Developing climate change scenarios for the Mediterranean region, p In: (L. Jeftic, S. Keckes and J.C. Pernetta, eds). Climate change and the Mediterranean, Vol. 2, Arnold, London. Papavassiliou, S. and M. Arianoutsou Natural post-fire regeneration of Leguminosae in a Pinus halepensis forest of Attica, p In: Book of Proceedings of the European School on Forest Fire Risk and Management, (P. Balabanis, G. Eftichidis and R. Fantechi, eds), European Commission, 443p. Pausas, J.G Changes in fire and climate in the Eastern Iberian Peninsula (Mediterranean Basin). Global Change, 63: Pausas, J. G. and F. Lloret Spatial and temporal patterns of plant functional types under simulated fire regimes. Int. J. Wildland Fire, 16: Piñol, J., J. Terradas and F. Llloret Climate warming, wildfire hazard and wildfire occurrence in coastal eastern Spain. Climate Change, 38: Λιβαδοπονία και Προστατευόμενες Περιοχές 297

6 Politi, P.I., K. Georghiou and M. Arianoutsou Aspects of reproductive biology of the Greek fir (Abies cephalonica Loudon) in the Mt. Aenos National park (Greece), p In Proceedings of the MEDECOS XI 2007 Conference, (D. Rokich, G. Wardell- Johnson, C. Yates, J. Stevens, K. Dixon, R. McLellan, and G. Moss eds). Perth, Australia. Kings Park and Botanic Garden, Perth, Australia. Rundel, P.W Fire as an ecological factor, p In: (O.L. Lange, P.S. Nobel, C.B. Osmond and H. Ziegler, eds). Encyclopedia of Plant Physiology. Vol. 12A. Physiological Plant Ecology. Springer, Berlin, Heidelberg, New York. Sala, O., F. Chapin Stuart, J. Armesto, E. Berlow, J. Bloomfield, R. Dirzo, E. Huber-Sanwald, L. Huenneke, R. Jackson, A. Kinzig, R. Leemns, D. Lodge, H. Mooney, M. Oesterheld, N. Poff, M. Sykes, B. Walker, M. Walker and D. Wall Global Biodiversity Scenarios for the Year Science, 287: San-Miguel-Ayanz, J., G. Liberta and R. Boca Analysis of Forest Fire Damages in NATURA 2000 Sites During the 2007 Fire Season, EUR EN, Office for Official Publications of the European, Communities, Luxembourg, 36 p. Thomas, C., A. Cameron, R. Green, M. Bakkenes, L. Beaumont, Y. Collingham, B. Erasmus, M. Ferreira de Siqueira, L. Grainger, L. Hannah, L. Hughes, B. Huntley, S. van Jaarsveld, G. Midgley, L. Miles, M. Ortega-Huerta, A. Townsend Peterson, O. Philips and S. Williams Extinction risk from climate change. Nature, 427: Vilá M., F. Lloret, E. Ogheri and J. Terradas Positive fire-grass feedback in Mediterranean Basin woodlands. Forest Ecol. Manage., 147: Aριανούτσου, Μ Βιολογική δραστηριότητα μετά από φωτιά σε φρυγανικό οικοσύστημα. Διδακτορική Διατριβή. Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, 179 σελίδες. Θάνος, Κ.A., E.N. Δασακαλάκου και Α. Σκορδίλης Αναπαραγωγική βιολογία Μσογειακών πεύκων η διάρκεια της νεανικής περιόδου, σελ Πρακτικά 7ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας. Σκούρου, Π. και Μ. Αριανούτσου Δυναμική πληθυσμών του είδους Cistus creticus σε μεταπυρικά στάδια διαδοχής δασών Pinus halepensis στην Αττική, σελ Πρακτικά 7ου Πανελληνίου Συνεδρίου της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας. The ecology of forest fires in Greece Μ. Arianoutsou Dep. of Ecology and Systematics, Faculty of Biology, University of Athens, Athens Summary Fire is an environmental factor naturally occurring in Mediterranean climate ecosystems. Recent fire events though are spreading over higher altitudes and geographically northern latitudes thus affecting non-mediterranean ecosystems. The knowledge of the biology of the affected species and the ecological function of the systems they consist is by far a top priority research task, fundamental for the application of integrated management plans. Key words: Mediterranean Basin, fire, biodiversity, resilience, climatic change. 298 Ελληνική Λιβαδοπονική Εταιρεία

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων

Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μεταπυρική Διαχείριση Δασών Ψυχρόβιων Κωνοφόρων Μ. Αριανούτσου, Δρ. Καζάνης Δημήτρης Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας -Τμήμα Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας

Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Σχεδιάζοντας με οικολογικά κριτήρια τη μεταπυρική διαχείριση των δασών μας Μαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη Τμήμα Βιολογίας ΕΚΠΑ http://uaeco.biol.uoa.gr ΕΚΒΥ 19/11/2014 Τα πλέον επιρρεπή στη φωτιά δασικά

Διαβάστε περισσότερα

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου

Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας. Μαργαρίτα Αριανούτσου Κριτήρια επιλογής σκοπών και μέτρων μεταπυρικής διαχέιρισης των δασών μαύρηςπεύκηςμεβάσητηνεπιστήμη της Οικολογίας Μ. Αριανούτσου, Μαργαρίτα Αριανούτσου Τομέας Οικολογίας - Ταξινομικής Τομέας Οικολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Mαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη,

Mαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη, Mαργαρίτα Αριανούτσου Φαραγγιτάκη, ΣΠΟΥΔΕΣ Πτυχίο Βιολογίας ΕΚΠΑ Διδακτορική Διατριβή ΑΠΘ Μετεκπαίδευση: UCLA, Stanford University, Univ. of Queensland ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ Προπτυχιακά: Γενική Οικολογία, Οικολογία

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα

AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα LIFE+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση 2008 AdaptFor Προσαρμογή της διαχείρισης των δασών στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα Βασιλική Χρυσοπολίτου Δήμητρα Κεμιτζόγλου 13.12.2010, Αθήνα Δήμητρα Κεμιτζόγλου

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

Δομή της παρουσίασης.

Δομή της παρουσίασης. Το μέλλον των δασών Δομή της παρουσίασης. Γιατί καίγονται τα δάση μας; Πως καίγονται τα δάση μας; Καίγονται όλα τα δάση μας; Ζημιά ή καταστροφή; Γιατί τόσο συχνά; Φυσική ή τεχνητή αποκατάσταση; Γιατί γιγαντώνονται

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR ) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Εταίροι και προϋπολογισμός

Διαβάστε περισσότερα

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης

Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση. Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης Το Δάσος Μια Ολοκληρωμένη Προσέγγιση Επιμέλεια: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος Καρέτσος, Γεώργιος Κατσαδωράκης WWF Ελλάς, 2012 Επιστημονική Επιμέλεια Έκδοσης: Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου, Γεώργιος

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής

Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Παρακολούθηση (monitoring) των Δασικών Οικοσυστημάτων και διαχειριστικά μέτρα προσαρμογής Έργο: LIFE+ Προσαρμογή της δασικής διαχείρισης στην κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα AdaptFor (Life08 ENV/GR/00054).

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας.

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας. Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας. Prediction of post-fire regeneration in burned forest Allepo pines (Pinus halepensis) at Ilia

Διαβάστε περισσότερα

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή;

Αναδάσωση. Εισαγωγή. Το δάσος. Η φωτιά. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Αναδάσωση. Αναδάσωση: φυσική ή τεχνητή; Εισαγωγή Το δάσος Τα δάση δεν αποτελούν απλώς ένα σύνολο δένδρων και θάµνων, αλλά πλούσια οικοσυστήµατα µε πολλά είδη φυτών και ζώων, που αλληλοσυνδέονται µε πολύπλοκες

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής

Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Εκτίμηση ευπάθειας των ελληνικών δασών στον κίνδυνο πυρκαγιάς λόγω της κλιματικής αλλαγής Διευθυντής Ερευνών: Δρ. Χ. Γιαννακόπουλος Συνεργάτες: Α. Καράλη, Γ. Λεμέσιος, Α. Ρούσσος, Β. Τενέντες Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης

LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης LIFE PINUS Η δομημένη προσέγγιση για την αποκατάσταση των καμένων δασών μαύρης πεύκης Τα δάση μαύρης πεύκης στην Ευρώπη, την Ελλάδα και τον Πάρνωνα Pinus nigra subsp. nigra var. caramanica Στην Ελλάδα

Διαβάστε περισσότερα

Τα καμένα δάση της Ευρωστίνης

Τα καμένα δάση της Ευρωστίνης Τα καμένα δάση της Ευρωστίνης Κώστας Α. Θάνος Αναπλ. Καθηγητής, Τομέας Βοτανικής. Τμήμα Βιολογίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών Το καλοκαίρι του 2000 υπήρξε αναμφισβήτητα το χειρότερο των τελευταίων 50 ετών στον

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK)

Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Snowdonia (UK) Ανάλυση και αποκατάσταση τοπίου με Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών: η περίπτωση του Εθνικού Δρυμού Α. Γκαραβέλη Δ/νση Δασών, Ν. Μαγνησίας, Ξενοφώντος 1, 383 33 Βόλος, e-mail: anthi_gkaraveli@hotmail.com

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΛΙΜΑΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Θεοφίλου Μάριος, Πασιαρδής Στέλιος Μετεωρολογική Υπηρεσία Κύπρου, Τομέας Κλιματολογίας και Εφαρμογών Μετεωρολογίας Δρ. Σεργίδου Δέσποινα, Καταφιλιώτου Μάρθα Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης

Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Εγκατάσταση και αποτελέσματα παρακολούθησης της φυσικής και τεχνητής αποκατάστασης των δασών μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα, προοπτικές έρευνας και τεκμηρίωσης Πέτρος Κακούρος και Αντώνης Αποστολάκης Ο σχεδιασμός

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης

Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Ερευνητικές Δραστηριότητες του Εργαστηρίου Δασικής Διαχειριστικής και Τηλεπισκόπησης Σχολή Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Ιωάννης Ζ. Γήτας Τηλ: +30 2310 992699,

Διαβάστε περισσότερα

κοινοτήτων σε ορεινά δασικά συστήματα της Πελοποννήσου

κοινοτήτων σε ορεινά δασικά συστήματα της Πελοποννήσου ΤΟΜΕΑΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ WWF Hellas - ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΔΑΣΩΝ «ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΜΕΝΩΝ ΔΑΣΩΝ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα

Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Δάση & Πυρκαγιές: αναζητείται ελπίδα Ανθρωπογενείς επιδράσεις Κλιματική αλλαγή Μεταβολές πυρικών καθεστώτων Κώστας Δ. Καλαμποκίδης Καθηγητής Παν. Αιγαίου Περίγραμμα 1.0 Δασικά Οικοσυστήματα: επαναπροσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθύνσεις για την προσαρμογή. δασών στην κλιματική αλλαγή. της διαχείρισης των ελληνικών

Κατευθύνσεις για την προσαρμογή. δασών στην κλιματική αλλαγή. της διαχείρισης των ελληνικών Κατευθύνσεις για την προσαρμογή της διαχείρισης των ελληνικών δασών στην κλιματική αλλαγή Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Αργοπεριβάλλοντος 3 Δάση και κλιματική αλλαγή 3.1. Γενικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ

Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Ελληνικά δάση και κλιματική αλλαγή Πέτρος Κακούρος, Δρ. Δασολόγος, ΕΚΒΥ Η κλιματική αλλαγή (IPCC 2014 - AR5) Οι τελευταίες 3 δεκαετίες είναι οι θερμότερες από το 1850 και πιθανότατα οι θερμότερες των τελευταίων

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Α. Δούση. Βιολόγος, Διδάκτωρ Βιολογίας. Γρ. 22, Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας, ΕΚΠΑ Τηλ./Φαξ:

Μαρία Α. Δούση. Βιολόγος, Διδάκτωρ Βιολογίας. Γρ. 22, Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας, ΕΚΠΑ Τηλ./Φαξ: Μαρία Α. Δούση Βιολόγος, Διδάκτωρ Βιολογίας Γρ. 22, Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας, ΕΚΠΑ Τηλ./Φαξ: 210 7274654 Email: mdoussi@biol.uoa.gr Σπουδές Πτυχίο Βιολογίας (Λίαν Καλώς 7,54), ΕΚΠΑ 1993. Διδακτορικό

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη

Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη LIFE + AdaptFor Αξιολόγηση της παρούσας κατάστασης των περιοχών έρευνας από δασοκομική και οικοφυσιολογική άποψη Επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα Δασικά οικοσυστήματα Καλλιόπη Ραδόγλου & Γαβριήλ Σπύρογλου

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ»

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΜΑΖΟΠΙΝΑΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΑΛΕΠΙΟ ΠΕΥΚΗ (PINUS HALEPENSIS) ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΑΤΟΪΟΥ ΠΑΡΝΗΘΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ» Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια: Αγγελάκη Ειρήνη Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Κιτικίδου Κυριακή

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ

Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Ομιλία του καθηγητού Χρήστου Σ. Ζερεφού, ακαδημαϊκού Συντονιστού της ΕΜΕΚΑ Οι επιμέρους μελέτες ανέδειξαν τον πλούτο των φυσικών πόρων που διαθέτει η χώρα μας αλλά και τους κινδύνους που απειλούν το φυσικό

Διαβάστε περισσότερα

University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics

University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics University of Athens Faculty of Biology Department of Ecology and Systematics Post-fire seeds dispersal of the Greek fir (Abies cephalonica Loudon) in the mountain Parnitha National Park: the importance

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 6 ου ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΥ ΛΙΒΑΔΟΠΟΝΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ Ενότητα Α - Κτηνοτροφία και Προστατευόμενες Περιοχές Η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντική δραστηριότητα στην Ανατολική Πελοπόννησο και ένα μεγάλο κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. Άσκηση: Αναπαραγωγική Βιολογία Μεσογειακών πεύκων

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6. Άσκηση: Αναπαραγωγική Βιολογία Μεσογειακών πεύκων ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6 Άσκηση: Αναπαραγωγική Βιολογία Μεσογειακών πεύκων Σύνοψη, Προαπαιτούμενη γνώση Η χαλέπιος πεύκη (Pinus halepensis) αποτελεί το κυρίαρχο είδος πεύκου της δυτικής και κεντρικής περιμεσογειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ιευθυντής: ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΣΤΑΜΟΥ, Καθηγητής ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ

ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΔΑΣΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΔΑΣΙΚΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ ΤΗΛΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ (RS) ΚΑΙ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ (G.I.S.) ΣΤΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών»

Πρόγραμμα Εργασιών. «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Πρόγραμμα Εργασιών «Αποκατάσταση Δασικού Οικοσυστήματος & Τοπίου μετά από Φυσικές Καταστροφές ή άλλες Επεμβάσεις Επίδειξη Καλών Πρακτικών» Αθήνα 14 Οκτωβρίου 2013, Ξενοδοχείο Divani Caravel 8:30-9:00 Εγγραφές

Διαβάστε περισσότερα

Παράγοντες που επηρεάζουν μεσοπρόθεσμα την φυσική αναγέννηση και αύξηση της χαλεπίου πεύκης στο Πεντελικό όρος

Παράγοντες που επηρεάζουν μεσοπρόθεσμα την φυσική αναγέννηση και αύξηση της χαλεπίου πεύκης στο Πεντελικό όρος Παράγοντες που επηρεάζουν μεσοπρόθεσμα την φυσική αναγέννηση και αύξηση της χαλεπίου πεύκης στο Πεντελικό όρος Παύλος Χριστακόπουλος 1, Δημήτριος Παρώνης 2, Μιχάλης Σκαρβέλης 3, Γεώργιος Καρέτσος 4, Πέτρος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ. Ο Πρόεδρος του Φορέα. Λ. Καμπάνης ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανάπτυξης Κοινωφελών Έργων, φορέας υλοποίησης του έργου της αναδάσωσης καμένης δασικής έκτασης Αγ.Μαρίνας Ν. Μάκρης του Πεντελικού όρους, σας προσκαλεί να συμμετάσχετε

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 10: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οικοσυστημική απόκριση Μεσογειακών ποολίβαδων στην κυριαρχία του βιολογικού εισβολέα Oxalis pes-caprae L.

Οικοσυστημική απόκριση Μεσογειακών ποολίβαδων στην κυριαρχία του βιολογικού εισβολέα Oxalis pes-caprae L. Οικοσυστημική απόκριση Μεσογειακών ποολίβαδων στην κυριαρχία του βιολογικού εισβολέα Oxalis pes-caprae L. Σ. Αβραμιώτης, Α. Σιαμαντζιούρας και Α. Τρούμπης Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας

Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας Πρόβλεψη εγκατάστασης φυσικής αναγέννησης στα καμένα δάση χαλεπίου πεύκης (Pinus halepensis) στο νομό Ηλείας Νοέμβριος 2010 «Το Μέλλον των Δασών» Βιβλιογραφική αναφορά: Ποϊραζίδης, Κ., Ζωγράφου, Κ., Κορδοπάτης,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ

ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΤΜΗΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΜΣ «ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» ΜΕΛΕΤΗ ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΤΡΑΧΕΙΑΣ ΠΕΥΚΗΣ ( Pinus brutia) ΣΕ ΚΑΜΕΝΗ ΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ ΦΕΒΡΑΝΟΓΛΟΥ ΠΕΤΡΟΣ ΑΜ:145/200428 ΥΠΕΥΘΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Born 1952, BSc 1974 (Biology, NKUA), PhD 1980 (Biological Sciences, NKUA).

Born 1952, BSc 1974 (Biology, NKUA), PhD 1980 (Biological Sciences, NKUA). Costas A. Thanos Professor of Plant Physiology Department of Botany, Faculty of Biology, National and Kapodistrian University of Athens, Panepistimiopolis, Athens 15784, Greece. tel. +30-210-7274655, fax

Διαβάστε περισσότερα

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation)

SafeChania 2015: The Knowledge Triangle in the Civil Protection Service (Education, Research, Innovation) Βασιλική Βαρελά 1*, Αθανάσιος Σφέτσος 1, Ιωάννης Μητσόπουλος 2, Γαβριήλ Ξανθόπουλος 3, Διαμάντω Βλαχογιάννη 1, Nικόλαος Γούναρης 1 1 Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Ερευνών, ΙΠΡΕΤΕΑ, ΕΚΕΦΕ «Δ», Πατριάρχου Γρηγορίου

Διαβάστε περισσότερα

Επιπτώσεις του ξενικού είδους Oxalis pes-caprae L. στην ποικιλότητα της ποώδους βλάστησης σε υπόροφο

Επιπτώσεις του ξενικού είδους Oxalis pes-caprae L. στην ποικιλότητα της ποώδους βλάστησης σε υπόροφο Επιπτώσεις του ξενικού είδους Oxalis pes-caprae L. στην ποικιλότητα της ποώδους βλάστησης σε υπόροφο Ε. Χρηστιά, Α. Καμπούρογλου, Α. Σιαμαντζιούρας και Α. Τρούμπης Εργαστήριο Διαχείρισης Βιοποικιλότητας,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 9: Μεγαδιαπλάσεις Χερσαία Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων

Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα ξηροθερμοόρια δασικών ειδών: Η Δασική πεύκη Πιερίων Χ. Περλέρου, Γ. Σπύρογλου, Δ. Αβτζής και Σ. Διαμαντής ΕΛΓΟ-Ινστιτούτο Δασικών Ερευνών Σεμινάριο κατάρτησης δασολόγων,

Διαβάστε περισσότερα

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα.

LIFE07 NAT/GR/ PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα. LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Οι δράσεις αποκατάστασης του καμένου δάσους μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα www.parnonaslife.gr Δρ. Πέτρος Κακούρος petros@ekby.gr Η πυρκαγιά Η θέση της πυρκαγιάς στην ευρύτερη περιοχή

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β.

Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πρόγραμμα LIFE PINDOS/ GREVENA Δράσεις διαχείρισης του Οικότοπου προτεραιότητας 9530* (Δάση μαύρης πεύκης - Pinus nigra) περιοχής Γρεβενών (Β. Πίνδος) Τα δάση μαύρης πεύκης: ένα πολύτιμο φυσικό απόθεμα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα.

Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Πρότυπα οικολογικής διαφοροποίησης των μυρμηγκιών (Υμενόπτερα: Formicidae) σε κερματισμένα ορεινά ενδιαιτήματα. Γεωργιάδης Χρήστος Λεγάκις Αναστάσιος Τομέας Ζωολογίας Θαλάσσιας Βιολογίας Τμήμα Βιολογίας

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας

Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Οργανικός Άνθρακας στα Δασικά Εδάφη της Ελλάδας Π. Μιχόπουλος Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε.) Ι Ε Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και Τεχνολογίας Δασικών Προϊόντων Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη

Τα φυτά χρειάζονται κατάλληλο περιβάλλον για να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν. Οι φυτεύσεις στο οικοσύστημα της Πάρνηθας αποτελούν μια ιδιαίτερη Οδηγός φυτεύσεων Η Πάρνηθα καταλαμβάνει μια μεγάλη έκταση στη γεωγραφική περιοχή της Αττικής και μαζί με τα όρη Πεντέλη, Υμηττός και Αιγάλεω-Ποικίλο περικλείει την πρωτεύουσα και τα προάστια αυτής. Το

Διαβάστε περισσότερα

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία

Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Η σημασία των δασικών πυρκαγιών στη μελισσοκομία Παύλος Κωνσταντινίδης Αναπληρωτής Ερευνητής Ινστιτούτου Δασικών Ερευνών Θεσσαλονίκης-ΕΘΙΑΓΕ Λουτρά Θέρμης e-mail: pavkon@fri.gr Περίληψη Οι μελισσοκόμοι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Άσκηση: Εδαφική σπερματική τράπεζα και φύτρωση σπερμάτων πυροακόλουθων ειδών

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5. Άσκηση: Εδαφική σπερματική τράπεζα και φύτρωση σπερμάτων πυροακόλουθων ειδών ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5 Άσκηση: Εδαφική σπερματική τράπεζα και φύτρωση σπερμάτων πυροακόλουθων ειδών Σύνοψη Σκοπός της άσκησης είναι η εξοικείωση με τους μηχανισμούς μεταπυρικής αναγέννησης των αντιπροσωπευτικών φυτών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ.

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ. Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΣΤΙΣ ΦΥΤΟΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ Ιωάννης Τσιριπίδης Επικ. Καθηγητής, Τμήμα Βιολογίας, Α.Π.Θ. Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυτικά είδη Επιπτώσεις στα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ

ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ FRAMME LIFE 08 NAT//GR//000533 ΑΘΗΝΑ 2013 ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΜΕΝΟΥ ΥΔΑΤΟΣ (ΛYΜΑΤΩΝ) FRAMME - LIFE08 NAT/GR/000533 ΡΟΔΟΣ Το FRAMME, "Μεθοδολογία Αποκατάστασης Πυρόπληκτων Μεσογειακών Δασών - Ασφάλεια & Αποδοτικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών

Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Η ποικιλότητα των τύπων οικοτόπων των ελληνικών ποολίβαδων Π. Κακούρος Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων-Υγροτόπων (ΕΚΒΥ), (60394) 570 01 Θέρμη - Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα

Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Ποικιλότητα βλάστησης λιβαδικών οικοτόπων στα Πιέρια όρη Α. Ιώβη και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυσικά οικοσυστήματα & Αειφόρος πρακτική διαχείρισης των Υγροτόπων

Επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής στα φυσικά οικοσυστήματα & Αειφόρος πρακτική διαχείρισης των Υγροτόπων Κλιματική Αλλαγή, επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία. Ενσωμάτωση Γνώσης και Εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην τοπική αυτοδιοίκηση. 2η Θεματική συνεδρία: Κλιματική αλλαγή και Βιώσιμη ανάπτυξη Επιδράσεις

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακά Δάση Υπό Μεταβατικές Συνθήκες. Mediterranean Forests in Transition. Δρ Νικόλαος Μ Φύλλας

Μεσογειακά Δάση Υπό Μεταβατικές Συνθήκες. Mediterranean Forests in Transition. Δρ Νικόλαος Μ Φύλλας Μεσογειακά Δάση Υπό Μεταβατικές Συνθήκες Mediterranean Forests in Transition Δρ Νικόλαος Μ Φύλλας Τομέας Οικολογίας και Ταξινομικής, Τμήμα Βιολογίας, ΕΚΠΑ Ecology and Global Change, School of Geography,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΚΑΙ ΙΑΣΠΟΡΑ ΤΩΝ ΕΝΤΟΜΩΝ ΣΕ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΤΥΠΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α. Λεγάκις* & Π.Β. Πετράκης** * Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ** ΕΘΙΑΓΕ, Ινστιτούτο Μεσογειακών Οικοσυστημάτων 11 ο Πανελλήνιο

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια

Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Χρήση των λειτουργικών ομάδων φυτών για τη μελέτη των αλλαγών των χρήσεων γης σε ημίξηρα μεσογειακά λιβάδια Μ. Παπαδημητρίου, Ι. Ισπικούδης και Β. Π. Παπαναστάσης Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας (286),

Διαβάστε περισσότερα

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους

Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση για την αποκατάστασή τους LIFE07 NAT/GR/000286 PINUS Αποκατάσταση των δασών Pinus nigra στον Πάρνωνα (GR2520006) μέσω μιας δομημένης προσέγγισης Αποτίμηση των επιπτώσεων της πυρκαγιάς στα δάση μαύρης πεύκης στον Πάρνωνα Η προσέγγιση

Διαβάστε περισσότερα

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες»

Τρίκαλα, 27/12/2011. Συνεντεύξεις. «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τρίκαλα, 27/12/2011 Συνεντεύξεις «Μεγαλύτερες σε διάρκεια ξηρασίες» Τι επισημαίνει στην ΕΡΕΥΝΑ για την περιοχή μας ο κ. Σοφοκλής Ε. Δρίτσας, ερευνητής στο Εργαστήριο Δημογραφικών και Κοινωνικών Αναλύσεων

Διαβάστε περισσότερα

Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής

Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής Εκτίμηση του βαθμού αποκατάστασης της βλάστησης μετά από πυρκαγιά σε θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων σε σχέση με το στάδιο δευτερογενούς διαδοχής Ζ. Κούκουρα, Κ. Κυρκόπουλος, Ι.Α. Παππάς και Στ. Πανέρης

Διαβάστε περισσότερα

On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών

On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών On-line υπηρεσίες και προϊόντα τηλεπισκόπησης PREFER για την υποστήριξη της διαχείρισης των δασικών πυρκαγιών Γ. Λεβεντάκης 1, G. Laneve 2, Λ. Γεωργακλής 1 και Δ. Διαγουρτάς 3 1 Kέντρο Μελετών Ασφάλειας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Γιάννης Λ. Τσιρογιάννης Γεωργικός Μηχανικός M.Sc., PhD Επίκουρος Καθηγητής ΤΕΙ Ηπείρου Τμ. Τεχνολόγων Γεωπόνων Κατ. Ανθοκομίας Αρχιτεκτονικής Τοπίου ΦΥΣΙΚΗ -ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΑ Κλιματική αλλαγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας

Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ. ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Η ΕΞΕΛΙΣΣΟΜΕΝΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ηµήτρης Μελάς Αριστοτέλειο Πανε ιστήµιο Θεσσαλονίκης Τµήµα Φυσικής - Εργαστήριο Φυσικής της Ατµόσφαιρας Το φαινόµενο του θερµοκηπίου είναι ένα φυσικό φαινόµενο µε ευεργετικά

Διαβάστε περισσότερα

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης

Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Ταξινόμηση και διαχρονική παρακολούθηση των βοσκόμενων δασικών εκτάσεων στη λεκάνη απορροής του χειμάρρου Μπογδάνα Ν. Θεσσαλονίκης Α. Αϊναλής 1, Ι. Μελιάδης 2, Π. Πλατής 3 και Κ. Τσιουβάρας 4 1 Διεύθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τ.Ε. - ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΦΠ - 4006 ΕΞΑΜΗΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακή εργασία. ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007».

Πτυχιακή εργασία. ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007». ΣΧΟΛΗ ΣΤΕΓ ΑΤΕΙ ΚΑΒΑΛΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΔΡΑΜΑΣ ΤΜΗΜΑ : ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΤΟΠΙΟΥ Πτυχιακή εργασία ΘΕΜΑ: «Η πορεία αποκατάστασης της Κεφαλληνιακής Ελάτης στον Εθνικό Δρυμό Πάρνηθας μετά την Πυρκαγιά του 2007». ΔΡΑΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων :

Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : ΚΛΙΜΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ Oι Κατηγορίες Κλιμάτων : Κατηγορία Α : Τροπικά κλίματα Στην πρώτη κατηγορία, που συμβολίζεται με το κεφαλαίο Α, εντάσσονται όλοι οι τύποι του Τροπικού κλίματος. Κοινό χαρακτηριστικό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY

ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY 10 ο COMECAP 2010, Πρακτικά Συνεδρίου, Πάτρα 10 th COMECAP 2010, Proceedings, Patras, Greece ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑ CLIMATOLOGY ΥΧΡΟΥΡΟΝΗΚΖ ΓΗΑΚΤΜΑΝΖ ΣΧΝ ΖΛΔΚΣΡΗΚΧΝ ΔΚΚΔΝΧΔΧΝ ΣΖΝ ΔΛΛΑΓΑ ΓΗΑ ΣΖΝ ΥΡΟΝΗΚΖ ΠΔΡΗΟΓΟ 1998-2007

Διαβάστε περισσότερα

BeWater. Τί γνωρίζουμε σχετικά με την λεκάνη απορροής του Πεδιαίου;

BeWater. Τί γνωρίζουμε σχετικά με την λεκάνη απορροής του Πεδιαίου; BeWater Τί γνωρίζουμε σχετικά με την λεκάνη απορροής του Πεδιαίου; Adriana Bruggeman, Corrado Camera, Elias Giannakis, Christos Zoumides & Katerina Charalambous Λεκάνη απορροής Πεδιαίου Κατάντη Αστική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΙΤΟΝΟΕΙΔΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΙΤΟΝΟΕΙΔΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΛΙΣΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΙΤΟΝΟΕΙΔΗ ΚΑΜΠΥΛΗ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΩΣ ΔΕΙΚΤΗ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ Καλύβας Θ., Ζέρβας Ε.¹ ¹ Σχολή Θετικών Επιστημών και Τεχνολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο,

Διαβάστε περισσότερα

Το Έργο LIFE+ AdaptFor

Το Έργο LIFE+ AdaptFor Προσαρμογή της Διαχείρισης των Δασών στην Κλιματική Αλλαγή στην Ελλάδα: Το Έργο LIFE+ AdaptFor Βασιλική Χρυσοπολίτου, ΕΚΒΥ 189 Νοεμβρίου 2014, ΕΚΒΥ, Θεσσαλονίκη Το Έργο LIFE+ AdaptFor πώς μπορούμε να προσαρμόσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007

Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Έρευνα της αναγέννησης και ορισμένων εδαφολογικών παραμέτρων στο δάσος των Θινών Βαρθολομιού μετά από την πυρκαγιά του 2007 Α. Γιαννακοπούλου, Ε. Περδικάρη και Α. Παντέρα ΤΕΙ Λαμίας, Τμήμα Δασοπονίας και

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το

ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΤΑ KOPPEN Το κλίμα μιας γεωγραφικής περιοχής διαμορφώνεται κατά κύριο λόγο από τους 3 παρακάτω παράγοντες: 1) το γεωγραφικό πλάτος 2) την αναλογία ξηράς/θάλασσας 3) το

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, Ινστιτούτο Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης ΔΙΚΤΥΟ ΑΥΤΟΜΑΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ: ΠΑΡΟΥΣΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Κ. ΛΑΓΟΥΒΑΡΔΟΣ, Β. ΚΟΤΡΩΝΗ, Σ. ΒΟΥΓΙΟΥΚΑΣ, Δ. ΚΑΤΣΑΝΟΣ, Ι. ΚΩΛΕΤΣΗΣ, Σ. ΛΥΚΟΥΔΗΣ ΚΑΙ Ν. ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο

Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Αξιοποίηση της Ελληνικής χλωρίδας και βλάστησης στο αστικό περιβάλλον Βιοποικιλότητα στο αστικό πράσινο Κυριάκος Γεωργίου Τομέας Βοτανικής, Τμήμα Βιολογίας Πανεπιστήμιο Αθηνών E-mail kgeorghi@biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Ενότητα 1: Εισαγωγή (4/4), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Διδάσκοντες: Γεώργιος Καραμπουρνιώτης Γεώργιος Λιακόπουλος Μαθησιακοί Στόχοι 1/2 Ορισμός και σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr -

Η Πάρνηθα κάποτε... hol.gr - Η Πάρνηθα κάποτε... Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210 2445226, Fax: : 210 2445226 e-mail: parnitha@hol.gr 28.06.2007 Λ. Θρακομακεδόνων 131, 136 72 Αχαρνές Τηλ.. 210 2435333-210

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ & ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΟΥΣ ΦΥΣΙΚΟΥΣ ΠΟΡΟΥΣ» «Χωρικά μοντέλα πρόβλεψης αναβλάστησης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:

ΜΕΘΟΔΟΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: 24η Πανελλήνια Συνάντηση Χρηστών ArcGIS ΜΕΘΟΔΟΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΩΝ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Lorilla R. S. 1, Ποϊραζίδης Κ. 2, Καλογήρου Σ. 1, Μαρτίνης Α. 2 1 Χαροκόπειο

Διαβάστε περισσότερα

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας

Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Εργαστήριο Δασικής Γενετικής και Βελτίωσης Δασοπονικών Ειδών Προστασία Γενετικής Βιολογικής Ποικιλότητας Διαχείριση της Γενετικής Ποικιλότητας (με έμφαση στα μεσογειακά δάση) 1 Βιοποικιλότητα Ορίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες

Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (ΓΣΠ) στη διαχείριση περιβαλλοντικών κινδύνων πλημμύρες Από Καθηγητή Ιωάννη Ν. Χατζόπουλο, διευθυντή του Εργαστηρίου Τηλεπισκόπησης & ΣΓΠ του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής

Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Διαχρονική μεταβολή της κάλυψης και ποικιλότητας της βλάστησης σε εγκαταλειμμένους αγρούς του Πανεπιστημιακού δάσους Ταξιάρχη Χαλκιδικής Χ. Καρακώστα 1, Μ. Παπαδημητρίου 2, Κ. Μαντζανάς 2 και Β.Π. Παπαναστάσης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Ενότητα 1: Εισαγωγή (2/4), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης Φυτικής Παραγωγής Διδάσκοντες: Γεώργιος Καραμπουρνιώτης Γεώργιος Λιακόπουλος Μαθησιακοί Στόχοι 1/2 Ορισμός και σημασία

Διαβάστε περισσότερα

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος

Δασική Εδαφολογία. Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Δασική Εδαφολογία Γεωχημικός, Βιοχημικός, Υδρολογικός κύκλος Μέρος 1 ο ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΥΔΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ Η μεταφορά του νερού από την ατμόσφαιρα στην επιφάνεια της γης, η κίνησή του σ αυτή και η επιστροφή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές

ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές 1 ο Παγκύπριο Επιστημονικό Συνέδριο ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΚΥΠΡΟΣ 2014 28 Μαΐου Λεμεσός - ΤΕΠΑΚ ΤΑ ΔΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ Κατάσταση Απειλές - Προοπτικές ΤΑΚΗΣ ΤΣΙΝΤΙΔΗΣ Πρώτος Συντηρητής Δασών ΤΙ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΕΙ

Διαβάστε περισσότερα

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης

αναπτύσσεται και αποδίδει σε συγκεκριµένο έδαφος, κλίµα, υψόµετρο υγρασία και έκθεση. Εποχή φύτευσης Οδηγός φυτεύσεων Επιλογή θέσης φύτευσης Η θέση φύτευσης επιλέγεται, µε βάση τις τοπικές συνθήκες, το µέγεθος της επέµβασης και το σκοπό που θα εξυπηρετήσει. Η επιβίωση του φυτού κρίνεται από το βάθος του

Διαβάστε περισσότερα

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. :

(clusters) clusters : clusters : clusters : 4. : «Προσδιοριστικοί Παράγοντες της Καινοτοµίας. ικτύωση της έρευνας µε την παραγωγή» ρ. Ιωάννης Χατζηκιάν Οκτώβριος 2006 Αθήνα ΓΡΑΦΕΙΟ ΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗΣ ΤΕΙ ΑΘΗΝΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Α ΜΕΡΟΣ Πρόλογος 3 1. Εισαγωγή 4

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών

Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Φυσιολογία Καταπονήσεων των Φυτών Ενότητα 11: Οι Επιπτώσεις των Ανθρωπογενών Δραστηριοτήτων σε Πλανητικό Επίπεδο: Η Κλιματική Αλλαγή ως Παράγοντας Καταπόνησης της Παγκόσμιας Χλωρίδας(1/2), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης

Διαβάστε περισσότερα

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου

Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Υποβάθμιση των λιβαδιών στην Ελλάδα: η περίπτωση της δυτικής Ηπείρου Σ. Σ. Κανδρέλης 1 και Β. Π. Παπαναστάσης 2 1 Τμήμα Ζωικής Παραγωγής, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, 471 00 Άρτα 2 Εργαστήριο

Διαβάστε περισσότερα