Χιωτάκη Ειρήνη, Νηπιαγωγός, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστηµίου Κρήτης

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Χιωτάκη Ειρήνη, Νηπιαγωγός, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστηµίου Κρήτης"

Transcript

1 Το τραγούδι ως µέσο εµπλουτισµού του λεξιλογίου παιδιών της προσχολικής ηλικίας Χιωτάκη Ειρήνη, Νηπιαγωγός, Μεταπτυχιακή Φοιτήτρια ΠΤΠΕ Πανεπιστηµίου Κρήτης Περίληψη: Μουσική και γλώσσα, σύµφωνα µε τους επιστήµονες, συνδέονται µε δεσµούς ισχυρούς, ενώ αναγνωρίζεται η συµβολή του τραγουδιού στην ανάπτυξη του λεξιλογίου των παιδιών. Η παρούσα έρευνα, επιχειρώντας να τεκµηριώσει την άποψη αυτή στον ελλαδικό χώρο, χρησιµοποιεί έναν πειραµατικό σχεδιασµό διάρκειας 5 εβδοµάδων, µε προπειραµατική και µεταπειραµατική διαδικασία και δύο οµάδες (πειραµατική και ελέγχου), µε σκοπό να διερευνήσει εάν το τραγούδι αποτελεί παράγοντα που συµβάλλει στον εµπλουτισµό του λεξιλογίου παιδιών προσχολικής ηλικίας. Το δείγµα αποτέλεσαν 62 παιδιά, οµιλούντα την ελληνική ως µητρική γλώσσα, που φοιτούσαν σε τέσσερα ολοήµερα τµήµατα Νηπιαγωγείων του Νοµού Χανίων. Για τη µέτρηση του λεξιλογίου εφαρµόστηκαν τέσσερα τεστ: δύο σταθµισµένα («οκιµασία εκφραστικού λεξιλογίου» και PPVT-R) και δύο κατασκευασµένα από την ερευνήτρια, τα οποία αφορούσαν στην αναγνώριση των εικόνων 30 λέξεωνστόχο, που επιδιωκόταν να εντάξουν τα παιδιά στο λεξιλόγιό τους. ιδακτική παρέµβαση γινόταν δύο φορές την εβδοµάδα, διάρκειας λεπτών. Οι εικονογραφηµένες λέξεις χρησιµοποιούταν από την πειραµατική οµάδα για τη δηµιουργία αυτοσχέδιων τραγουδιών, ενώ από την οµάδα ελέγχου σε «παραδοσιακού» τύπου δραστηριότητες. 1. Εισαγωγή Είναι ευρέως γνωστό ότι η µουσική συνιστά πηγή χαράς και απόλαυσης για τα µικρά παιδιά, αποτελώντας παράλληλα ένα βιωµατικό εργαλείο µεταβίβασης της γνώσης, ένα πολυδύναµο µέσο ανάπτυξης και εκπαίδευσης των παιδιών, ενταγµένο στο σύνολο της διδακτικής διαδικασίας (Αντωνακάκης & Χιωτάκη, 2007). Στο πνεύµα της διαθεµατικότητας και της ολιστικής αντιµετώπισης της γνώσης, που προωθεί το ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο ( ΕΠΠΣ), η µουσική µπορεί να προσφέρει µια νέα διάσταση στη διδασκαλία της γλώσσας (Γιαµάλογλου, 2005 Μαγαλιού, 2005 Χρυσοστόµου, 2006 ιονυσίου & Αγγελίδου, 2008 Σωτηροπούλου-Ζορµπαλά, 2008). Η θεωρία της πολλαπλής νοηµοσύνης του Gardner θεωρεί εξίσου σηµαντική τη µουσική νοηµοσύνη µε τη λογικοµαθηµατική ή τη γλωσσική, σηµειώνοντας πως η µουσική νοηµοσύνη είναι αυτή που πρώτη αναδύεται/εκδηλώνεται στους µικρούς µαθητές. Ακόµη, η θεωρία του Gardner ενθαρρύνει τη χρήση εναλλακτικών τρόπων για τη διδασκαλία του ίδιου αντικειµένου ώστε να καλύψει µαθητές που µαθαίνουν µε διαφορετικό τρόπο (Condis, Parks, Soldwedel, 2000). Η ακουστική και ρυθµική νοηµοσύνη που περιέχονται στη µουσική, µας διδάσκουν γλώσσα, κίνηση, επικοινωνία, συναισθήµατα και οπτική-χωρική νοηµοσύνη. Συνδέοντας τον ήχο, την κίνηση, το λόγο και την αλληλεπίδραση µε συνιστώσα τη µουσική, είναι πιθανό να ενεργοποιηθεί και να συµµετέχει σταδιακά το µεγαλύτερο µέρος του εγκεφάλου από ότι µε κάποιο άλλο εκπαιδευτικό εργαλείο (Routier, 2003). Μεταξύ γλώσσας και µουσικής οι επιστήµονες διακρίνουν ισχυρούς δεσµούς (Gromko, 2005 Chong & Gan, 1997 Wiggins, 2007 Paquette & Rieg, 2008) και αναφέρονται στον ευνοϊκό ρόλο του τραγουδιού, όπως και στη συµβολή του στον εµπλουτισµό του λεξιλογίου των παιδιών (Αnvari, Trainor, Woodside, & Levy, 2002 ISSN

2 Galicia, Contreras Gomez, & Pena Flores, 2006 Patel & Laud, 2007 Bolduc, 2008 Barr & Johnston, 1989 Kouri & Telander, 2008). Με τον όρο «λεξιλόγιο», αναφερόµαστε στις λέξεις που χρειάζεται να ξέρουµε για να επικοινωνήσουµε αποτελεσµατικά: λέξεις που προφέρουµε (εκφραστικό-ενεργητικόπαραγωγικό λεξιλόγιο) και λέξεις που προσλαµβάνουµε και που κατανοούµε (δεκτικόπαθητικό--προσληπτικό λεξιλόγιο) (Οικονοµίδης, 2003 Neuman & Dwyer, 2009). Η καλλιέργεια του δεκτικού και του εκφραστικού λεξιλογίου µπορεί να παροµοιαστεί µε την αναγνώριση και την ανάκληση. Οι Whitehurst και DeBaryshe (1989) ισχυρίστηκαν πως το δεκτικό λεξιλόγιο µπορεί να είναι πιο ευαίσθητο σε µεταβλητές όπως η συχνότητα έκθεσης στη γλώσσα, ενώ το εκφραστικό λεξιλόγιο µπορεί να είναι πιο ευαίσθητο σε µεταβλητές όπως η µίµηση (Senechal, 1997). Η εκµάθηση του λεξιλογίου είναι µια διαδικασία που κατακτάται σταδιακά από τα παιδιά (Οικονοµίδης, 2001). Το λεξιλόγιο αναπτύσσεται σε τέτοιο βαθµό ώστε να υποστηρίζει την καθηµερινή επικοινωνία, αλλά ο εµπλουτισµός του είναι µια διαδικασία που διαρκεί εφ όρου ζωής (Κατή, 1992). Η διδασκαλία του λεξιλογίου θα πρέπει να βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν το νόηµα των λέξεων και τις έννοιες που εκείνες αντιπροσωπεύουν. Για να είναι πετυχηµένη, θα πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά (Neuman & Dwyer, 2009): Να είναι συστηµατική και να παρέχει πολλές ευκαιρίες στα παιδιά να χρησιµοποιήσουν τις λέξεις σε ποικίλες δραστηριότητες στην τάξη. Να εµπλέκει κατάλληλες πρακτικές, ενεργητικές, στοχευµένες και εκτεταµένες. Να ενσωµατώνει στο πρόγραµµα περιοδικές επαναλήψεις. Να συµπεριλαµβάνει παρατήρηση και αξιολόγηση στοχεύοντας στη βελτίωση της διδασκαλίας. Οι ερευνητές υποστηρίζουν πώς τα παιδιά µαθαίνουν το νέο λεξιλόγιο γρηγορότερα όταν αυτό συνδέεται µε τα βιώµατά τους (Wiggins, 2007 Strickland & Morrow,1989) και όταν εκτίθενται σε ένα περιβάλλον που παρέχει πλούσιες γλωσσικές εµπειρίες, όπως είναι η ανάγνωση ιστοριών (Senechal, 1997) και το τραγούδι. Επιπλέον, µέσω των τραγουδιών, τα µικρά παιδιά αρχίζουν να πειραµατίζονται µε τη γλώσσα, µε γραµµατικούς κανόνες και διάφορα οµοιοκατάληκτα µοτίβα (Paquette & Rieg, 2008). Τα τραγούδια, παρέχουν από µόνα τους ευκαιρίες για προφορική επικοινωνία και γλωσσική ανάπτυξη (Schoepp, 2001 Wiggins, 2007) -καθώς όσοι τραγουδούν γνωρίζουν τι να πουν και παράγουν λόγο χωρίς παύσεις- (Paquette & Rieg, 2008), προωθώντας µεταξύ άλλων το λεξιλόγιο (Saricoban & Metin 2000 Wiggins, 2007 Paquette & Rieg, 2008 Millett, Kimatwill, Blandchard, & Gorin, 2008). Η ρίµα, ο ρυθµός του λόγου, οι επαναλαµβανόµενες φράσεις (ρεφρέν), είναι τα στοιχεία που ενδυναµώνουν την ικανότητα των παιδιών να µαθαίνουν τα τραγούδια, εµπλουτίζοντας το λεξιλόγιό τους (Strickland & Morrow,1989 Brown, 2006 Wiggins, 2007 Paquette & Rieg, 2008). Πολλοί εκπαιδευτικοί, αντιλαµβανόµενοι την αξία των τραγουδιών, οδηγούν βάσει στρατηγικής τους µαθητές τους µέσω αυτών στην κατάκτηση διδακτικών στόχων, που αφορούν τόσο στη µουσική, όσο και στην εκµάθηση λεξιλογίου (Moore, 2009). Ιδιαίτερα, όταν τα τραγούδια υποστηρίζονται µε εικόνα και κίνηση/δράση, βοηθούν στην αναγνώριση λέξεων και εννοιών. Τα τραγούδια µπορούν να εµπλακούν φυσικά µε όλες τις γνωστικές περιοχές του αναλυτικού προγράµµατος προσφέροντας ευκαιρίες να ξεφύγουν τα παιδιά απ τη ρουτίνα των δραστηριοτήτων στην τάξη (Saricoban & Metin, 2000). Έχουν, επίσης, τη δύναµη να ενεργοποιούν µια θετική συναισθηµατική διάθεση αναφορικά µε την εκµάθηση του λεξιλογίου προετοιµάζοντάς τα παράλληλα για τη ISSN

3 «γνήσια», τη µη παραποιηµένη γλώσσα των ενηλίκων (Orlova, 2003 Paquette & Rieg, 2008). Έρευνες έχουν δείξει πως οι λεξιλογικές µονάδες χρειάζεται να επαναληφθούν πολλές φορές πριν να εσωτερικευθούν από το παιδί. Καθώς τα παιδιά ασχολούνται αυθόρµητα µε το τραγούδι και τους αρέσει να τραγουδούν το ίδιο ξανά και ξανά, αποτελεί ένα εξαιρετικό µέσο για την επανάληψη και ενδυνάµωση του λεξιλογίου, κατάλληλο για όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από τις ικανότητές τους (Clarke, 2005). Έτσι λοιπόν, κάνοντας χρήση τραγουδιών, µέσα στην ευχάριστη και χαλαρή ατµόσφαιρα που δηµιουργείται, είναι ευκολότερο για τα παιδιά να µαθαίνουν νέες λέξεις και να τις θυµούνται (Barska, 2006). 2. Σκοπός της έρευνας Παρ όλες τις αναφορές για την ωφελιµότητα του τραγουδιού στην ανάπτυξη του λεξιλογίου των παιδιών, απ όσο γνωρίζουµε, δεν έχουν πραγµατοποιηθεί έρευνες σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που έχουν ως µητρική γλώσσα την ελληνική, οι οποίες να εστιάζουν στη σχέση τραγουδιού-λεξιλογίου τεκµηριώνοντας την άποψη αυτή. Η έρευνά µας σκοπό έχει να διερευνήσει εάν η εµπλοκή των παιδιών της προσχολικής ηλικίας σε ένα πρόγραµµα που χρησιµοποιεί ως µέσο το τραγούδι -µάλιστα το αυτοσχέδιο, το κατασκευασµένο στην τάξη τραγούδι- µπορεί να συµβάλει (ως µια εναλλακτική προσέγγιση) στον εµπλουτισµό του λεξιλογίου τους (τόσο του δεκτικού, όσο και του εκφραστικού). Υποθέτοντας πως η πειραµατική οµάδα, που διδάσκεται λεξιλόγιο µέσα από το τραγούδι, έχει καλύτερες επιδόσεις στα τεστ µέτρησης λεξιλογίου συγκρινόµενη µε την οµάδα ελέγχου που διδάσκεται µε τον παραδοσιακό τρόπο, εφαρµόσαµε έναν πειραµατικό σχεδιασµό µε προπειραµατική και µεταπειραµατική διαδικασία και δύο οµάδες (πειραµατική-ελέγχου). Στην εργασία αυτή θα παρουσιάσουµε το µεθοδολογικό µέρος της έρευνας και θα περιγράψουµε τη διδακτική παρέµβαση, η οποία αξιοποιεί το τραγούδι στην εκµάθηση του λεξιλογίου, καθώς η ερευνητική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη. 3. Μεθοδολογία της έρευνας 3.1. Υποκείµενα της έρευνας Το δείγµα της έρευνάς µας αποτέλεσαν 62 νήπια, τα οποία φοιτούσαν σε τέσσερα τµήµατα Νηπιαγωγείων του Νοµού Χανίων. Από αυτά, δύο τµήµατα συγκροτούσαν την πειραµατική οµάδα και δύο την οµάδα ελέγχου. Τα υποκείµενα της έρευνας είχαν ως µητρική την ελληνική γλώσσα και δεν ήταν δίγλωσσα. Επίσης δεν παρουσίαζαν έντονα προβλήµατα συµπεριφοράς, πνευµατικής ικανότητας ή γλωσσικών διαταραχών, τα οποία θα δυσχέραιναν την οµαλή επικοινωνία τους µε την ερευνήτρια κατά τη διάρκεια της παρέµβασης και εξέτασης ή γενικότερα θα εµπόδιζαν την προφορική λεκτική επικοινωνία τους Όργανα µέτρησης Εργαλεία Ως εργαλεία συλλογής δεδοµένων και µέτρησης του λεξιλογίου χρησιµοποιήθηκαν τα εξής τεστ: Α. Το σταθµισµένο τεστ «οκιµασία εκφραστικού λεξιλογίου» των Βογινδρούκα, Πρωτόπαπα, Σιδερίδη (2009) για τη µέτρηση του εκφραστικού λεξιλογίου. ISSN

4 Β. Το Peabody Picture Vocabulary Test Revised Third Edition (PPVT-R), για τη µέτρηση του δεκτικού λεξιλογίου, το οποίο χρησιµοποιήθηκε σε ηλεκτρονική µορφή, προσαρµοσµένο στην ελληνική γλώσσα από τους Sideridis, Mouzaki, Simos, και Protopapas (2006). Τα τεστ «οκιµασία εκφραστικού λεξιλογίου» και PPVT χρησιµοποιήθηκαν για όλα τα παιδιά του δείγµατος, πριν την εφαρµογή της διαδικασίας, προκειµένου να εκτιµηθεί το λεξιλόγιό τους και να βρεθεί αν είναι αντίστοιχο της ηλικίας τους, ώστε να συγκροτηθούν ισοδύναµες λεξιλογικά οµάδες. Τα τεστ αυτά επαναλήφτηκαν µετά την ολοκλήρωση της διδακτικής παρέµβασης. Γ. Κατασκευασµένο τεστ από την ερευνήτρια για τη µέτρηση του εκφραστικού λεξιλογίου, που αφορούσε στη θεµατική ενότητα «Άνοιξη», η οποία θα προσεγγιζόταν στο νηπιαγωγείο. Απαρτιζόταν από 30 κάρτες µε εικόνες λέξεων σχετικών µε τη συγκεκριµένη θεµατική ενότητα, τις οποίες έθεσε ως «στόχο» η ερευνήτρια να µάθουν τα παιδιά. Oι λέξεις αυτές επιλέγηκαν βάσει κριτηρίων που αναφέρονται παρακάτω. Οι κάρτες παρουσιαζόταν µε τη σειρά, ατοµικά στο κάθε υποκείµενο, ζητώντας του να ονοµάζει αυτό που η κάθε µια εικόνιζε.. Κατασκευασµένο τεστ από την ερευνήτρια για τη µέτρηση του δεκτικού λεξιλογίου που αφορούσε στην προς διερεύνηση θεµατική ενότητα «Άνοιξη». Επρόκειτο για µια σειρά τριάντα καρτών, κάθε µια από τις οποίες περιελάµβανε τέσσερις ασπρόµαυρες εικόνες. Μια από αυτές αφορούσε σε λέξη «στόχο». Οι κάρτες παρουσιαζόταν µε τη σειρά, ατοµικά στο κάθε υποκείµενο, ζητώντας του να δείχνει κάθε φορά την εικόνα που πίστευε πως αντιπροσώπευε την έννοια της λέξης που άκουγε. Και τα δύο κατασκευασµένα από την ερευνήτρια τεστ συνοδευόταν από καταλόγους µε γραµµένες τις λέξεις των εικόνων που υπήρχαν στις κάρτες -σε τόσα αντίτυπα, όσα και τα υποκείµενα του δείγµατος-, όπου σηµειωνόταν κατά τη διάρκεια της εξέτασης οι λέξεις που αναγνωριζόταν από αυτά. Η κατασκευή των εικονογραφηµένων καρτών των τεστ ακολούθησε συγκεκριµένες αρχές (Dunn & Dunn, 1981 Οικονοµίδης, 2003): - Ήταν όλες ασπρόµαυρες - Ήταν απλές και καθαρές - Ήταν -κατά το δυνατό- ελκυστικές για τα υποκείµενα Τα κατασκευασµένα τεστ, όπως και τα σταθµισµένα, χορηγήθηκαν ατοµικά σε όλα τα υποκείµενα του δείγµατος πριν και µετά την παρέµβαση. Τα αποτελέσµατα της προπειραµατικής διαδικασίας (pretest) αναλύθηκαν, έτσι ώστε να φανεί ο µέσος όρος επίδοσης των υποκειµένων του κάθε σχολείου και να γίνει ανάλογα ο χωρισµός των τµηµάτων σε οµάδες (πειραµατική και ελέγχου), µε τρόπο που να τις καθιστά ισοδύναµες Κριτήρια επιλογής των λέξεων «στόχο» που επιδιώκαµε να µάθουν τα παιδιά. Από µια θεµατική ενότητα µε µεγάλο εύρος, όπως είναι η «Άνοιξη», η οποία αποτελείται από υποενότητες (π.χ. πουλιά, λουλούδια, έντοµα), επιλέγηκαν και καταγράφηκαν οι λέξεις-στόχος, που επιδιώκαµε να γνωρίσουν τα παιδιά. Θεωρώντας ότι ISSN

5 τα παιδιά µπορούν να µαθαίνουν 5-7 νέες λέξεις την εβδοµάδα, το σύνολο των λέξεων που θέσαµε ως στόχο για το χρονικό διάστηµα της διδακτικής µας παρέµβασης ανήλθε στις 30. Κριτήριο για την επιλογή τους αποτέλεσε η χρησιµότητά τους στο πλαίσιο της επικοινωνιακής-λειτουργικής χρήσης της γλώσσας. Θεωρήσαµε ότι οι λέξεις αυτές θα πρέπει να αντιπροσωπεύουν έννοιες-σηµασίες που είναι αναγκαίες για τη συζήτηση του θέµατος «Άνοιξη». Συγκεκριµένα, κριτήρια για την επιλογή των λέξεων αποτέλεσαν τα εξής: -Να είναι σχετικές µε το προς διερεύνηση θέµα. -Να προέρχονται από το οικείο περιβάλλον τους. -Να είναι χρήσιµες στα παιδιά. -Να δηλώνουν αντικείµενα (ουσιαστικά) τα οποία είναι συγκεκριµένα ή επίθετα, τα οποία µπορούν να αποδοθούν µε εικόνα. Οι λέξεις «στόχος» που θεωρήσαµε κατάλληλες να µάθουν τα παιδιά είναι οι παρακάτω: µπουµπούκι σέπαλα πέταλα κλαδί κοτσάνι θάµνος τουλίπα έντοµα άνθος ανθοδοχείο ανθοδέσµη γύρη σκαθάρι ακρίδα µπούµπουρας κάµπια κυψέλη κηρήθρα µύγα µανουσάκια ορχιδέα φρέζα χελιδόνι σµήνος ράµφος πελαργός λιβάδι αποδηµητικά κρίνος πτηνά 3.4. Κατασκευή καρτών που εικόνιζαν τις λέξεις «στόχο» Επιλέγηκαν από το διαδίκτυο έγχρωµες εικόνες που αναφερόταν στις λέξεις «στόχο», οι οποίες εκτυπώθηκαν σε κάρτες ίσων διαστάσεων και πλαστικοποιήθηκαν. Χρησιµοποιούταν τόσο στις διδασκαλίες παραδοσιακού τύπου (οµάδα ελέγχου), αποτελώντας το κύριο εργαλείο για την εκµάθηση του λεξιλογίου, όσο και στη διαδικασία δηµιουργίας των τραγουδιών (πειραµατική οµάδα) ιαδικασία Προπειραµατική διαδικασία Μετά από πιλοτική εφαρµογή των τεστ που περιγράφηκαν παραπάνω, κατά την οποία έγινε έλεγχος της ερευνητικής διαδικασίας και βελτιώσεις στα κατασκευασµένα από την ερευνήτρια τεστ, προχωρήσαµε στη χορήγηση τους σε όλα τα παιδιά του δείγµατος Πειραµατική διαδικασία Περιγραφή της διδακτικής παρέµβασης: Καθώς τα υποκείµενα της έρευνας φοιτούσαν σε ολοήµερα τµήµατα και υπολογίζοντας σε δύο διδακτικές παρεµβάσεις των λεπτών στο καθένα εβδοµαδιαίως, ήταν εφικτή η εφαρµογή τους από την ίδια την ερευνήτρια, χωρίς να χρειαστεί η εκπαίδευση άλλων ατόµων. Σε όλα τα τµήµατα προσεγγιζόταν η θεµατική ενότητα της «άνοιξης». Στα τµήµατα ελέγχου χρησιµοποιούταν οι κάρτες που εικόνιζαν τις λέξεις στόχο σε «παραδοσιακή διδασκαλία», αποτελώντας ερέθισµα για συζήτηση και γλωσσικά ISSN

6 παιχνίδια αναφορικά µε αυτές (πχ αναγνώριση της κάρτας που αντιστοιχεί στη λέξη που ακούν τα παιδιά ή που λείπει από το σύνολο ή υπόδειξη της σωστής εικόνας που αντιστοιχεί στην περιφραστική περιγραφή της λέξης που κάνουµε κ.λπ.). Στα πειραµατικά τµήµατα, οι εικονογραφηµένες κάρτες χρησιµοποιούταν για τη δηµιουργία τραγουδιών. Έχοντας συζητήσει για τα στοιχεία που έχει ένα τραγούδι (στίχο-µελωδία), τα παιδιά, µε την υποστήριξη και τη βοήθεια της ερευνήτριας, αφού αναγνώριζαν και σχολίαζαν τις εικόνες που τους παρουσίαζε, επέλεγαν τη σειρά που θα τις χρησιµοποιούσαν προχωρώντας στη σύνθεση απλών στίχων, οι οποίοι συµπεριλάµβαναν τις λέξεις των εικόνων. Π.χ. µε τις λέξεις: άνθος, πέταλα, κοτσάνι, λιβάδι, σέπαλα, µπουµπούκι, τα παιδιά του κάθε τµήµατος συνέθεσαν τους δικούς τους στίχους: Άνθη µέσα στο λιβάδι πέταλα χρωµατιστά ο αέρας τα φυσάει το κοτσάνι τους κουνά Κάποια είναι µπουµπουκάκια µε τα πέταλα κλειστά µες τα σέπαλα κλεισµένα προστατεύονται καλά. Πέταλα έχουν τα άνθη άλλα λίγα άλλα πολλά όταν είναι µπουµπουκάκια µες τα σέπαλα κλειστά Φύτρωσαν µες το λιβάδι και το στόλισαν καλά πράσινο έχουν κοτσάνι πέταλα χρωµατιστά. Οι στίχοι γραφόταν σε χαρτί του µέτρου -παρουσία των παιδιών- µε τις εικόνες να παρεµβάλλονται στα σηµεία που ακουγόταν οι αντίστοιχες λέξεις «στόχος». Κατόπιν τους «διάβαζαν», µε την ερευνήτρια να δείχνει κάθε φορά που βρίσκονται για να µη χαθούν. Τους συνόδευαν µε ρυθµικά χτυπήµατα και στη συνέχεια τους έντυναν µε µελωδία. Αυτό γινόταν µε πολύ απλό τρόπο, είτε µε τη χρήση µόνο δύο φθόγγων, π.χ. σολ και µι, είτε µε το δανεισµό της µελωδίας γνωστών τραγουδιών όπως: «Ήταν ένας γάιδαρος», «Μια ωραία πεταλούδα». Το τραγούδι «Όταν θα πάω κυρά µου στο παζάρι» χρησιµοποιήθηκε για να «χτίσουν» πάνω σε αυτό τα δικά τους λόγια συµπεριλαµβάνοντας το λεξιλόγιο: λιβάδι, ακρίδα, µύγα, σκαθάρι, κάµπια, έντοµα. Οι αντίστοιχες εικόνες τοποθετούταν στον πίνακα ή στη µοκέτα µε τη σειρά που πρότειναν κάθε φορά τα παιδιά. Αποφάσιζαν, ακόµη, για τον ήχο ή την κίνηση που θα αντιπροσώπευε το κάθε έντοµο και τραγουδούσαν: Όταν πήγα βόλτα στο λιβάδι είδα µια ακρίδα η ακρίδα µπιγκ µπιγκ µπιγκ πηδούσε µια εδώ µια εκεί Όταν πήγα βόλτα στο λιβάδι είδα και µια µύγα η µύγα ζζζζζζζζζζ. η ακρίδα µπιγκ µπιγκ µπιγκ.. πηδούσε µια εδώ µια εκεί... κ.ο.κ. Όταν πήγα βόλτα στο λιβάδι είδα έντοµα πολλά µια κάµπια ξξξξξξξ. (ήχος µε το στόµα) (ήχος µε το στόµα) (τρίψιµο των χεριών) ISSN

7 ένα σκαθάρι τικ τικ (στράκες µε τα δάκτυλα) µια µύγα ζζζζζζζζζζ (ήχος µε το στόµα) µια ακρίδα που µπιγκ µπιγκ µπιγκ.. (ήχος µε το στόµα) πηδούσε µια εδώ µια εκεί Όσο τραγουδούσαν, η ερευνήτρια αρχικά και κάποιο παιδί µετά, έδειχνε τις αντίστοιχες εικόνες µε τις λέξεις που πρόφεραν. Να σηµειώσουµε πως οι κάρτες λεξιλογίου παρουσιαζόταν σταδιακά στα παιδιά σε οµάδες των 5-7 λέξεων την εβδοµάδα. Η διαδικασία της σύνθεσης επαναλαµβανόταν για κάθε νέα οµάδα λέξεων. Στην πρώτη διδακτική παρέµβαση της εβδοµάδας δηµιουργούταν το τραγούδι, ενώ κατά τη διάρκεια της δεύτερης, παιζόταν παιχνίδια µε στόχο την εµπέδωση του λεξιλογίου. Π.χ. Μοιραζόταν στα παιδιά οι εικονογραφηµένες κάρτες µε τις λέξεις των τραγουδιών. Καθώς τραγουδούσαν, το παιδί που κρατούσε την αντίστοιχη κάρτα µε τη λέξη που ακουγόταν, τη σήκωνε ψηλά. Οι κάρτες ανακατευόταν, άλλαζαν χέρια και τα τραγούδια επαναλαµβανόταν. Σε κοινή θέα τοποθετούταν το χαρτί του µέτρου όπου ήταν γραµµένοι οι στίχοι του τραγουδιού που χρησιµοποιούσαµε. Στα κατάλληλα σηµεία τοποθετούταν οι κάρτες που αντιπροσώπευαν λέξεις. Η ερευνήτρια τραγουδούσε κάνοντας παύσεις κατά διαστήµατα στα σηµεία που υπήρχε εικόνα. Τα παιδιά αντιδρούσαν γεµίζοντας τις παύσεις µε τις αντίστοιχες λέξεις, που αντιπροσώπευε η κάθε εικόνα. Τα παιδιά χωριζόταν σε δύο οµάδες: η µια τραγουδούσε τις λέξεις και η άλλη τις εικόνες. Η ερευνήτρια κάθε φορά έδειχνε που βρισκόταν. Οι ρόλοι αντιστρεφόταν. Τα παιδιά χωριζόταν σε δύο οµάδες: τραγουδιστές και χορευτές. Όσο η πρώτη τραγουδούσε, η δεύτερη απέδιδε µε κινήσεις τα λόγια του τραγουδιού. Τα αυτοσχέδια τραγούδια επαναλαµβανόταν κατά χρονικά διαστήµατα Μεταπειραµατική διαδικασία Μετά την ολοκλήρωση της διδακτικής µας παρέµβασης, εφαρµόστηκαν για δεύτερη φορά τα ίδια τεστ σε όλα τα υποκείµενα της έρευνας, τόσο της πειραµατικής όσο και της οµάδας ελέγχου. Τα µεν σταθµισµένα για να φανεί αν υπήρξε εξέλιξη γενικά στο λεξιλόγιο των παιδιών κατά το διάστηµα της παρέµβασης, και σε ποια οµάδα περισσότερο (πειραµατική ή ελέγχου), τα δε κατασκευασµένα για να διαπιστωθεί αν υπήρξε πρόοδος στην κατάκτηση του νέου λεξιλογίου «στόχο» από τα παιδιά και από ποια οµάδα περισσότερο, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσµατικότητα της µεθόδου που χρησιµοποίησε ως µέσο το τραγούδι. Οι δραστηριότητες δηµιουργίας, εκµάθησης/εµπέδωσης και επεξεργασίας των τραγουδιών από τα παιδιά µε τη χρήση των λέξεων «στόχο», δηµιούργησαν ένα ιδιαίτερα ελκυστικό παιδαγωγικό κλίµα στην τάξη. Τα παιδιά της πειραµατικής οµάδας, όπου αυτές εφαρµοζόταν, συµµετείχαν χαρωπά και ενεργά σε όλη τη χρονική διάρκεια των δραστηριοτήτων. ISSN

8 Παρότι δεν έχει ολοκληρωθεί η στατιστική επεξεργασία και ανάλυση των δεδοµένων της διδακτικής παρέµβασης, η πρώτη εικόνα που σχηµάτισε η ερευνήτρια από τις αντιδράσεις των παιδιών είναι ότι το τραγούδι µπορεί να αποτελέσει ένα ελκυστικό µέσο µάθησης, διαµορφώνοντας θετικές συνθήκες διδασκαλίας άγνωστων λέξεων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τα αποτελέσµατα της στατιστικής επεξεργασίας των σχετικών δεδοµένων θα δείξουν και την αποτελεσµατικότητα ή όχι του τραγουδιού ως µέσου διδασκαλίας του λεξιλογίου. Θεωρούµε ότι σε κάθε περίπτωση τα ευρήµατα αυτής της έρευνας, τα συµπεράσµατα και οι προτάσεις της, θα µπορούσαν να αξιοποιηθούν στη διδακτική του λεξιλογίου στο Νηπιαγωγείο και στην ενίσχυση της εκµάθησης νέων λέξεων από το παιδί, καλύπτοντας παράλληλα ένα κενό στην ελληνική βιβλιογραφία. Βιβλιογραφία A. Ξενόγλωσση Αnvari, S., H., Trainor, L., J., Woodside, J. & Levy B., A. (2002). Relations among musical skills, phonological processing, and early reading ability in pre school children. Journal of Experimental Child Psychology 83, Barr, Woodson, K. & Johnston, J., M. (1989). Listening: The Key to Early Childhood Music. Day Care and Early Education (Spring.) Barska, K. (2006). Using Songs to Teach Vocabulary to EFL Students, Bolduc, J. (2008). The Effects of Music Instruction on Emergent Literacy Capacities Among Preschool Children: A Literature Review. Early Childhood Research and Practice, 10(1). Brown, J., L. (2006). Rhymes, Stories and Song s in th e ESL Classroom. The Internet TESL Journal, 12(4). Chong, S., Gan, L. (1997) The Sound of Music. Fostering oral and listening skills in Singapore pre-school children through an integrated language arts and music programme. CHONS ιαθέσιµο στο Σελίδες 6. Clarke, S. (2005). Learn English Kids Using Songs. British Council. Προσπέλαση Μάιος ιαθέσιµο στο Condis, P., Parks, D. & Soldwedel, R. (2000). Enhancing Vocabulary and Language Using Multiple Intelligences. Master of Arts Action Research Project, Saint Xavier University and Sky Light Professional Development. Daniels, M. (1995). The Effect of Sign Language on Vocabulary Development in Young Hearing Children. Paper presented at the Annual Meeting of the Speech Communication Association (81 st, San Antonio TX, November 18-21). Dunn, L. M. & Dunn L. M. (1981). Peabody Picture Vocabulary Test-Revised (P.P.V.T.-R). Forms L and M. Manual. Minnesota: American Guidance Servise-AGS. Galicia Moyeda, I., X., Contreras Gomez, I. & Pena Flores, M. T. (2006). Implementing a Musical Program to Promote Preschool Children s Vocabulary Development. Early Childhood Research and Practice, 8(1). Gromko, J. (2005). The Effect of Music Instruction on Phonemic Awareness in Beginning Readers. Journal of Research in Music Education, 53(3), ISSN

9 Kouri, T. & Telander, K. (2008). Children s Reading Comprehension and Narrative Recall in Sung and Spoken Story Contexts. Child Language Teaching and Therapy, 24(3), Millett, J., Kimatwill, Blandchard, J. & Gorin, J. (2008). The Validy of Receptive and Expressive Vocabulary Measures with Spanish-Speaking kindergarteners learning English. Reading Psychology, 29, Moore, P. (2009). Singing Forges a Link Between Music and Language. Teaching Music, , 17(2). Neuman, S., B. & Dwyer, J. (2009). Missing in Action: Vocabulary Instruction in Pre-K. The Reading Teacher, 62(5), Orlova, N. F. (2003). Helping Prospective EFL Teachers Learn How to Use Songs in Teaching Conversation Classes, The Internet TESL Journal, Vol. IX, No.3. Patel, P. & Laud, L. (2007). Using Songs to Strengthen Reading Fluency. TEACHING Exceptional Children Plus, 4(2). Paquette, K. R. & Rieg, S. A. (2008). Using Music to Support the Literacy Development of Young English Language Learners. Early Childhood Education, 36, Routier, W., J. (2003). Read Me a Song: Teaching Reading Using Picture Books. Paper presented at the Annual Meeting of the International Reading Association (48 th, Orlando, FL.). Saricoban, A. & Metin, E. (2000). Songs, Verse and Games for Teaching Grammar. The Internet TESL Journal, 6(10). Schoepp, K. (2001). Reasons for Using Songs in the ESL/EFL Classroom. The Internet TESL Journal, 7(2). Senechal, M. (1997). The differential effect of storybook reading on preschoolers' Acquisition of expressive and receptive vocabulary. Journal of Child Language, 24, Sideridis, G., Mouzaki A., Simos, P., & Protopapas A. (2006). Classification of students with reading comprehension difficulties: the roles of motivation, affect, and psychopathology. Learning Disabilities Quarterly, 29, Strickland, D., S. & Morrow, L., M. (1989). Emerging Literacy: Young Children Learn to read and Write. International Reading Association, Newark, Delaware. Wiggins, D., G. (2007). Pre-K Music and the Emergent Reader: Promoting Literacy in a Music-Enhanced Environment. Early Childhood Education Journal, Springer Science + Business Media, LLC 2007, /s Β. Ελληνόγλωσση Αντωνακάκης,., & Χιωτάκη, Ει. (2007). Μουσική Παιδαγωγική. ιαθεµατικές εφαρµογές για µικρά παιδιά. Αθήνα: Καστανιώτης. Γιαµάλογλου, Τζ. (2005). Η µουσική Αγωγή στην Πρωτοβάθµια Εκπαίδευση. Βιωµατική ή Θεωρητική προσέγγιση; ΠΕΕΜ Ε-ΑΡΘΡΑ ΜΕΛΩΝ. ιονυσίου, Ζ. & Αγγελίδου, Σ. (2008). Σχολική Μουσική Εκπαίδευση. Ζητήµατα σχεδιασµού, µεθοδολογίας και εφαρµογών. Θεσσαλονίκη: Ε.Ε.Μ.Ε. (Ελληνική Ένωση για τη Μουσική Εκπαίδευση). Κατή,. (1992). Γλώσσα και Επικοινωνία στο Παιδί. Αθήνα: Οδυσσέας. Μαγαλιού, Μ. (2005). Ο ρόλος της µουσικής αγωγής στη σηµερινή εκπαίδευση. ΠΕΕΜ Ε-ΑΡΘΡΑ ΜΕΛΩΝ. ISSN

10 Οικονοµίδης, Β. (2001). Το Λεξιλόγιο των Νηπίων: Μέγεθος- ιαφορές-εµπλουτισµός (µεταπτυχιακή εργασία). Πρακτικά 3 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου της Ο.Μ.Ε.Ρ. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Οικονοµίδης, Β. (2003). Το εκτικό Λεξιλόγιο Παιδιών Ηλικίας 5,5-6,5 Ετών. Αθήνα: Γρηγόρης. ΥΠ.Ε.Π.Θ.-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2002). Οδηγός Νηπιαγωγού. Εκπαιδευτικοί σχεδιασµοί ηµιουργικά περιβάλλοντα µάθησης. Αθήνα: Ο.Ε..Β. ΥΠ.Ε.Π.Θ.-Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (2002). ΕΠΠΣ ( ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών). Αθήνα: Ο.Ε..Β. Σωτηροπούλου-Ζορµπαλά, Μ. (2008). Κάθε µέρα Πρεµιέρα. Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Χρυσοστόµου, Σ. (2006). Η Μουσική στην Εκπαίδευση: Το δίληµµα της ιεπιστηµονικότητας. Αθήνα: Παπαγρηγορίου-Νάκας. ISSN

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Τίτλος: Πώς η διαδραστική αφήγηση μιας ιστορίας μπορεί να αυξήσει την κατανόηση της ιστορίας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας. Ζυγοπούλου Στεργιανή Mediterranean College-Σχολή Εκπαίδευσης Αγγλική Γλώσσα και

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά

Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση. Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά Σύγχρονες Μεθοδολογίες Μάθησης στην Α/βάθμια Εκπαίδευση 1 Ειρήνη Μαμάκου Μέλος Ε.Ε.ΔΙ.Π. Πανεπιστήμιο Πειραιά 2 Περιεχόμενο παρουσίασης: Παρούσα κατάσταση-ελλείψεις-ανάγκες Μεθοδολογίες μάθησης συμβατές

Διαβάστε περισσότερα

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Υποέργο 3: Πολιτική ξενόγλωσσης Εκπαίδευσης στο Σχολείο: Η Εκμάθηση της Αγγλικής στην Πρώιμη Παιδική Ηλικία» Η ηλεκτρονική πλατφόρμα εξ αποστάσεως επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς ΠΕΑΠ Ευδοκία Καραβά, Επίκουρη

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012

Πρακτικά του Ελληνικού Ινστιτούτου Εφαρµοσµένης Παιδαγωγικής και Εκπαίδευσης (ΕΛΛ.Ι.Ε.Π.ΕΚ.), 6 ο Πανελλήνιο Συνέδριο, 5-7 Οκτωβρίου 2012 H διδασκαλία του λεξιλογίου κατά την ανάγνωση των ιστοριών και η επίδρασή της στην ανάπτυξη του λεξιλογίου ελληνόφωνων και αλλοδαπών παιδιών προσχολικής ηλικίας Χλαπάνα Ελισσάβετ, ρ. στις Επιστήµες της

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας

Γουλή Ευαγγελία. 1. Εισαγωγή. 2. Παρουσίαση και Σχολιασµός των Εργασιών της Συνεδρίας 1. Εισαγωγή Σχολιασµός των εργασιών της 16 ης παράλληλης συνεδρίας µε θέµα «Σχεδίαση Περιβαλλόντων για ιδασκαλία Προγραµµατισµού» που πραγµατοποιήθηκε στο πλαίσιο του 4 ου Πανελλήνιου Συνεδρίου «ιδακτική

Διαβάστε περισσότερα

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com

Click to add text. Ζωή Διονυσίου Επίκ. Καθηγήτρια Τμήμα Μουσικών Σπουδών Ιόνιο Πανεπιστήμιο dionyssiou@gmail.com 27ο Συνέδριο Κοινωνικής Παιδιατρικής 9-10 Οκτωβρίου 2015, Σπάρτη - Μονεμβασιά Μουσική επικοινωνία στην οικογένεια: στόχοι και πρακτικές του προγράμματος μουσικής αγωγής για βρέφη και νήπια του Ιονίου Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α

Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α ΝΕΟ βιβλιο_layout 1 23/9/2016 4:25 μμ Page 7 Π ε ρ ι ε χ ό μ ε ν α Πρόλογος... 13 Ευχαριστίες... 17 Εισαγωγή... 19 ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΚΕφαλαιΟ 1 Διαθεματικότητα και η διαθεματική προσέγγιση της γνώσης 1.1. Ενιαιοποιημένα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή:

ΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Κολύμβηση/ Φυσική αγωγή: ΕΥΤΕΡΑ * Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης: Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό, είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να αναπτύσσονται,

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας

Παρατήρηση διδασκαλίας. Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Παρατήρηση διδασκαλίας Εργαλείο βελτίωσης της εκπαιδευτικής αποτελεσματικότητας Εκπαιδευτική Αποτελεσματικότητα Ο μάχιμος εκπαιδευτικός, αποτελεί, καθοριστικό παράγοντα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2008 ( ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ 3Π /2008) ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδοι: ΠΕ 05 ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 06 ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΠΕ 07 ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α.

Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Ρυθµός Κίνηση Χορός Ενοποίηση µουσικοκινητικής αγωγής - χορού στα δηµοτικά σχολεία µε Ε.Α.Ε.Π. ρ. Απόστολος Ντάνης Σχολικός Σύµβουλος Φ.Α. Η θεµατική ενότητα «ρυθµός-κίνηση-χορός» στη σχολική Φυσική Αγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy)

Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Αναδυόμενος γραμματισμός (emergent literacy) Μαρία Παπαδοπούλου Αναπληρώτρια Καθηγήτρια ΠΤΠΕ, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι στον γραμματισμό Συνοπτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών.

Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Οι Γνώσεις των Παιδαγωγών Προσχολικής Εκπαίδευσης, Σχετικά με τα Χαρακτηριστικά του Αυτισμού, και η Σημασία Αυτών. Όνομα Φοιτήτριας: Βεκύρη Σοφία Επιβλέπουσα: Γιόκα Μαράνια BA (HONS) Early Childhood Studies

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης

Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός. A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης Μέθοδος-Προσέγγιση- Διδακτικός σχεδιασμός A. Xατζηδάκη, Π.Τ.Δ.Ε. Παν/μιο Κρήτης 1. MΕΘΟΔΟΣ Ο όρος μέθοδος, έτσι όπως χρησιμοποιείται στην Εφαρμοσμένη Γλωσσολογία, έχει ποικίλες σημασίες. Διαφοροποιείται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ Α ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ:

ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ Α ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ: ΔΗΜΟΣΙΟ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΡΑΔΙΠΠΟΥ Α ΕΡΕΥΝΑ ΔΡΑΣΗΣ: «Η ενίσχυση της γλωσσικής καλλιέργειας των παιδιών με έμφαση στον προφορικό λόγο» Σχολική Χρονιά 2015-2016 Συμμετείχαν: Διευθύντρια: Νηπιαγωγοί:

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ Η ανάδυση της ανάγνωσης και της γραφής: έννοια και σύγχρονες απόψεις Ευφημία Τάφα Καθηγήτρια Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης Πανεπιστήμιο Κρήτης Αναγνωστική ετοιμότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ. Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΑΥΘΕΝΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Κατερίνα Κασιμάτη Επίκ. Καθηγήτρια, Γενικό Τμήμα Παιδαγωγικών Μαθημάτων Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Ερωτήσεις.. Πώς το παραδοσιακό διδακτικό πλαίσιο διαμορφώνει το αξιολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ

ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΡΩΤΗΣΗΣ, ΟΠΩΣ ΚΕΦAΛΑΙΟ 3 Ερωτήσεις: εργαλείο, μέθοδος ή στρατηγική; Το να ζει κανείς σημαίνει να συμμετέχει σε διάλογο: να κάνει ερωτήσεις, να λαμβάνει υπόψη του σοβαρά αυτά που γίνονται γύρω του, να απαντά, να συμφωνεί...

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή

Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Φωτεινή Κωστή Κυπριακή Εκπαιδευτική Αποστολή Παιχνίδια «Μαντεύω» Η δασκάλα ή ένα παιδί περιγράφει με 1-2 προτάσεις το αντικείμενο της κρυμμένης εικόνας ή ένα πρόσωπο και τα παιδιά προσπαθούν να μαντέψουν

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή

Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά. Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Δίγλωσση εκπαίδευση: Η περίπτωση των προγραμμάτων εμβάπτισης του Καναδά Ανδρονίκη Χατζηαποστόλου Γιούλη Βαϊοπούλου Ευγενία Τσιουπλή Bilingual education: The case of immersion classes in Canada Androniki

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί

Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Διαφοροποιημένη διδασκαλία: Τι, Πώς, Γιατί Επιμέλεια: Μαρία Λαζαρίδου Σχολική Σύμβουλος 14 ης Περιφέρειας Π.Ε. Θεσσαλονίκης 3 Μαρτίου 2015-13 ο Δημ. Σχολείο Σταυρούπολης Ενεργός συμμετοχή Καλλιέργεια των

Διαβάστε περισσότερα

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας

Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Η διδασκαλία της Ελληνικής ως δεύτερης /ξένης γλώσσας Εισαγωγικά Μαρία Παπαλεοντίου, Φιλόλογος Π.Ι.Κ. Προβληματιζόμαστε... Τι εννοούμε με τον όρο Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας (Τ.Π.Ε.) και τι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Master's in Counselling Psychology

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Master's in Counselling Psychology Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Master's in Counselling Psychology Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Οι τίτλοι σπουδών Master

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Αποτελέσματα Έργου EUfolio

Αποτελέσματα Έργου EUfolio http://www.eufolio.eu Αποτελέσματα Έργου EUfolio Ημερίδα «Ενσωμάτωση των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνίας στη Μαθησιακή Διαδικασία Λευκωσία, 16 Μαΐου 2015 Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Υπουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα: 5 Ο στάδιο: γράφω και διαβάζω τρισύλλαβες λέξεις 6 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που αρχίζουν µε φωνήεν 7 ο στάδιο: γράφω και διαβάζω λέξεις που έχουν τελικό σίγµα (-ς) 8 ο στάδιο: γράφω

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Βασίλης Οικονομίδης Διαφοροποιημένη διδασκαλία είναι η διδακτική εκείνη προσέγγιση κατά την οποία ο εκπαιδευτικός λαμβάνοντας υπόψη τη μαθησιακή ετοιμότητα, τα

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης

Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων σε παιδιά με νοητική ανεπάρκεια μέσα από το παιχνίδι με τους συνομηλίκους τους: ένα πιλοτικό πρόγραμμα παρέμβασης Γ. Μπάρμπας Ε. Γκιργκινούδη θεωρητικό πλαίσιο βασικός πυρήνας

Διαβάστε περισσότερα

Διεύθυνση εργασίας: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Τ. Θ. 21, Φλώρινα.

Διεύθυνση εργασίας: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Τ. Θ. 21, Φλώρινα. Σοφία Αυγητίδου Βιογραφικό σημείωμα Ι. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Διεύθυνση εργασίας: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, Παιδαγωγική Σχολή Φλώρινας, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών, Τ. Θ. 21, 53 100 Φλώρινα. Τηλ. 96796790

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει.

Για εμάς ο μύθος της δυσκολίας εκμάθησης της Γερμανικής Γλώσσας δεν υπάρχει. 2 Στο σημερινό περιβάλλον των έντονων αλλαγών, της παγκοσμιοποίησης και της πολυπολιτισμικότητας, η επικοινωνία γίνεται όλο και πιο αναγκαία σε παγκόσμιο επίπεδο, με κυρίαρχα στοιχεία το διαδίκτυο και

Διαβάστε περισσότερα

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση

Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Πέντε Προτάσεις Αντιμετώπισης των υσκολιών στην Ανάγνωση Tο φαινόμενο της ανάγνωσης προσεγγίζεται ως ολική διαδικασία, δηλαδή ως λεξιλόγιο, ως προφορική έκφραση και ως κατανόηση. ημήτρης Γουλής Πρώτη Πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013

Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας. Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Παρακολούθηση Διδασκαλίας στη βάση του Δυναμικού Μοντέλου Εκπαιδευτικής Αποτελεσματικότητας Μαργαρίτα Χριστοφορίδου 28 Νοεμβρίου 2013 Σκοπός τη σημερινής παρουσίασης: αναγνώριση της παρατήρησης ως πολύτιμη

Διαβάστε περισσότερα

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή

Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Πειραματικό εργαστήρι στη βιωματική μάθηση και στη σχολική θρησκευτική αγωγή Εργαστήριο Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Αιγαίου Διδάσκουν: Πολύκαρπος Καραμούζης, (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΣ ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗΣ ΜΕ ΘΕΜΑ Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς ηµήτρης Καλογήρου Θωµαή Καρακίτσου Βασιλική Μακρή Κατερίνα Χριστόπουλος Νίκος Σχολείο Αθήνας Σχολείο Χανίων Θανόπουλος Σωτήρης Καλλιβωκάς

Διαβάστε περισσότερα

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη

Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη Πρακτικό-βιωµατικό σεµινάριο για εκπαιδευτικούς: ΒΙΩΜΑΤΙΚΗ ΜΑΘΗΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ 5 Ιουνίου 2010 - ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Επιστηµονικά υπεύθυνη: Δ ρ. Εµµανουηλίδου Καλλιόπη MEd, MEd, MSc, Cert.Couns., PhD Επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις

ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ-Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΠΡΟΒΛΕΨΗΣ Δρ. Ζαφειριάδης Κυριάκος Η ακαδημαϊκή επιτυχία συνδέεται με την αναγνωστική ικανότητα καθώς και με τις ικανότητες του γραμματισμού. Έτσι, οι μαθητές με αναπτυγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α)

Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Βασικά ερωτήματα- άξονες σχεδιασμού της διδ/λίας (α) Ποιους καλούμαι να διδάξω και ποιες παραδοχές θα πρέπει να λάβω υπόψη σε σχέση με αυτό; ποιες οι ομάδες-στόχοι ως προς την προέλευση και τα επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΛΥΔΙΑ ΝΑΣΤΑΣΙΑ ΜΠΡΑΤΟΥ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ: ΠΑΥΛΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ Ιστορική αναδρομή Ο πρώτος που αναγνώρισε αυτό το σύνδρομο ήταν ο John Langdon Down, το 1866. Μέχρι τα μέσα του 20 ου αιώνα, η αιτία που

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοι είναι οι μαθητές μου; Μαθησιακά προφίλ και η διαφοροποιημένη μάθηση στη γερμανική γλώσσα

Ποιοι είναι οι μαθητές μου; Μαθησιακά προφίλ και η διαφοροποιημένη μάθηση στη γερμανική γλώσσα Ποιοι είναι οι μαθητές μου; Μαθησιακά προφίλ και η διαφοροποιημένη μάθηση στη γερμανική γλώσσα Μαρία Ανδρεαδάκη Εκπαιδευτικός Γερμανικής Ορισμός Διαφοροποιημένης Mάθησης βάσει Tomlinson (2001) Παιδαγωγική

Διαβάστε περισσότερα

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint

Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint 20 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ - ΠΑΤΡΑ 28-30/4/2011 1139 Ο Ηλεκτρονικός Υπολογιστής στο Νηπιαγωγείο - Το Λογισμικό Tux Paint Μ. Μπέση1, Λ. Παππά2 1Σχολική Σύμβουλος Νηπιαγωγών, 43η εκπ. Περιφέρεια Άρτας, marinabesi@gmail.com

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Εισαγωγή Ενεργός συμμετοχή Κοινωνική αλληλεπίδραση Δραστηριότητες που έχουν νόημα Σύνδεση των νέων πληροφοριών με τις προϋπάρχουσες γνώσεις Χρήση στρατηγικών Ανάπτυξη της αυτορρύθμισης και εσωτερική σκέψη

Διαβάστε περισσότερα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα

Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα Υποδειγματικό Σενάριο Γνωστικό αντικείμενο: Προσχολική Παιδαγωγική Δημιουργός: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού

Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους. του Σταύρου Κοκκαλίδη. Μαθηματικού Τα Διδακτικά Σενάρια και οι Προδιαγραφές τους του Σταύρου Κοκκαλίδη Μαθηματικού Διευθυντή του Γυμνασίου Αρχαγγέλου Ρόδου-Εκπαιδευτή Στα προγράμματα Β Επιπέδου στις ΤΠΕ Ορισμός της έννοιας του σεναρίου.

Διαβάστε περισσότερα

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή.

Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα. συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη τιµή. Σενάριο 6. Συµµεταβολές στο ισοσκελές τρίγωνο Γνωστική περιοχή: Γεωµετρία Β' Λυκείου. Συµµεταβολή µεγεθών. Εµβαδόν ισοσκελούς τριγώνου. Σύστηµα συντεταγµένων. Γραφική παράσταση συνάρτησης. Μέγιστη - ελάχιστη

Διαβάστε περισσότερα

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η

Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας. Μαρούσι 20-7 - 2010 Αριθ. Πρωτ. Βαθµός Προτερ. Φ. 12 / 879 / 88413 /Γ1 Α Π Ο Φ Α Σ Η Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥ ΩΝ ΠPΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

Το παιχνίδι της χαράς

Το παιχνίδι της χαράς Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Κατερίνα Πουλέα Παιδαγωγός Το παιχνίδι της χαράς Το παιχνίδι της χαράς Αετιδέων 15 & Βουτσινά Χολαργός 6944 773597 Ανοιχτό πρόγραμμα εκπαίδευσης Το Παιδαγωγικό Κέντρο Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΕΤΗΣΙΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ 2015-2016 Α ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Το μάθημα της Νέας Ελληνικής Γλώσσας στην Α Γυμνασίου διδάσκεται τρεις (3) περιόδους την εβδομάδα. Συνεπώς, το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Πτυχιακές: Πτυχίο Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης (1998-2002). Βαθμός πτυχίου: Λίαν Καλώς (8.22).

Πτυχιακές: Πτυχίο Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Κρήτης (1998-2002). Βαθμός πτυχίου: Λίαν Καλώς (8.22). ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ονοματεπώνυμο: Ελισσάβετ Χλαπάνα Θέση: Μόνιμο Ειδικό Τεχνικό Εργαστηριακό Προσωπικό (Ε.Τ.Ε.Π.) στο Εργαστήριο Παιδαγωγικών Ερευνών και Εφαρμογών του Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες

Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Εκπαιδευτικές Αλλαγές και Καινοτομίες Δρ. Παρασκευή Χατζηπαναγιώτου Επίκουρη Καθηγήτρια Εκπαιδευτικής Διοίκησης Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου P.Chatzipanagiotou@euc.ac.cy Ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα συνύπαρξης και ο Δημοτικό Σχολείο Ειδικής Αγωγής Θεσσαλονίκης

Προγράμματα συνύπαρξης και ο Δημοτικό Σχολείο Ειδικής Αγωγής Θεσσαλονίκης Προγράμματα συνύπαρξης 2013-3014 και 2014-2015 3 ο Δημοτικό Σχολείο Ειδικής Αγωγής Θεσσαλονίκης Υπεύθυνες: Μαυρίδου Ελένη Κοινωνική Λειτουργός Μούζα Στελίνα-Εργοθεραπεύτρια Ευθυμιάδου Ευθυμία- Δασκάλα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΑΜΙΑ 26 /01/2013 Τσαρούχα Βικτωρία ΠΕ 06 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προγραµµατισµός και διεξαγωγή έρευνας 30% Περιεχόµενο ερευνητικής έκθεσης 30% Γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας

3ο Πανελλήνιο Εκπαιδευτικό Συνέδριο Ημαθίας Οι ΤΠΕ στο Α.Π. του νηπιαγωγείου και η επιμόρφωση των νηπιαγωγών στην αξιοποίηση και εφαρμογή τους στη διδακτική πράξη: Σκέψεις, προβληματισμοί και προτάσεις Συντονίστρια: Γιώτα Παναγιωτοπούλου Σχολ. Σύμβουλος

Διαβάστε περισσότερα

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης

Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Η συμβολή της ανάλυσης των κοινωνικών αναπαραστάσεων στη βελτίωση των διδακτικών πρακτικών: Το παράδειγμα του ζητήματος της σχολικής μετάβασης Ευθυμία Γουργιώτου Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΠΑ 2015 ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ: Οργάνωση δραστηριοτήτων ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ Ημερομηνίες ΠΑ 2015-2016 Ημερομηνίες ΠΑ Έργο 15-18/3/2016 & 21-24/3/2016 Παρακολούθηση προγράμματος Νηπιαγωγείου 28/3-1/4/2015 & 4-8/3/2015 Θεματική

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΑΝΩΤΑΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΕΤΟΥΣ 2006 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Κλάδος: ΠΕ 60 ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΕΞΕΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ (Γνωστικό αντικείμενο) Σάββατο 27-1-2007

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ

ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΙΑΚΟΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΡΧΟΝΤΟΥΛΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ 2 ΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΕΡΦΕΡΕΙΑΣ ΣΑΜΟΥ Το σχολείο, ως ένας κατεξοχήν κοινωνικός θεσμός, δεν μπορεί να παραμείνει αναλλοίωτο μπροστά στις ραγδαίες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ - ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ Εκπαιδευτικό Συνέδριο με τίτλο «Ακαδημαϊκή Αριστεία και Χάρισμα: Καινοτόμες Πρακτικές Προσωποποιημένης Μάθησης» Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη». Τα Εκπαιδευτήρια «Νέα Γενιά Ζηρίδη»

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων

Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων Αξιολόγηση του Προγράμματος Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων - Νεοεισερχομένων. Ταυτότητα της Έρευνας Το Πρόγραμμα της Εισαγωγικής Επιμόρφωσης Μεντόρων και Νεοεισερχομένων Εκπαιδευτικών προσφέρεται κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια»

Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια» ΠΑΚΕ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Θέμα εργασίας Εκπαιδευτικό λογισμικό «Μαθαίνω να Κυκλοφορώ με Ασφάλεια» Επιμορφούμενη Αποστολία Μπέκα Βόλος Οκτώβριος 2008 Εισαγωγή Η εκπαιδευτική χρήση των Νέων Τεχνολογιών δημιουργεί ένα

Διαβάστε περισσότερα

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών

Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Διδασκαλία γραμμάτων-συλλαβών Ο μαθητής αξιοποιεί τον Η/Υ και ακούει κάθε φορά την εκφώνηση της άσκησης αλλά και την εργασία που έχει να κάνει. Μπορεί να διακρίνει ακουστικά και οπτικά την πρώτη συλλαβή-γράμμα,

Διαβάστε περισσότερα

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές

Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Κλίµα παρακίνησης στο µάθηµα της Φ.Α. και υγιεινές συµπεριφορές Γιάννης Θεοδωράκης Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Θέµατα που θα συζητηθούν Τι είναι το κλίµα παρακίνησης Ποιο είναι το θεωρητικό σχήµα µέσα από το

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ

ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Ενότητα #9: Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Τα βιβλία της σειράς «ΕΤΣΙ ΓΡΑΦΩ ΚΑΙ ΙΑΒΑΖΩ µε µικρά βήµατα µέσα από συγκεκριµένους στόχους» πρώτο, δεύτερο και τρίτο µέρος, αποτελούν πολύ καλό βοήθηµα για την πρώτη ανάγνωση και γραφή. Οι µαθητές της

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού

Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Θέµατα αξιολόγησης εκπαιδευτικού λογισµικού Όνοµα: Τάσος Αναστάσιος Επώνυµο: Μικρόπουλος Τίτλος: Αναπληρωτής Καθηγητής, Εργαστήριο Εφαρµογών Εικονικής Πραγµατικότητας στην Εκπαίδευση, Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών

Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές, ιδασκάλους άλλων Θρησκειών ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΟ ΕΠΠΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΠΣ (12-14 ΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2005) Project: Η Αναζήτηση της Αλήθειας από Φιλοσόφους, Τραγικούς Ποιητές,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο

Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών ε.θ. στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ ΜΕ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑΣ. ΤΟ ΕΝΤΥΠΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΤΗΣ ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΗΣ. Μαρία Δροσινού 153, Δρ ψυχολογίας, Πάρεδρος ειδικής αγωγής-μαθησιακών δυσκολιών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας

Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Η αξιολόγηση ως μηχανισμός ανατροφοδότησης της εκπαιδευτικής διαδικασίας Δρ Ειρήνη Ροδοσθένους, ΕΜΕ Φιλολογικών Μαθημάτων Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Αξιολόγηση του μαθητή Βασικός στόχος της αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 7: Παιχνίδι και μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να προσδιοριστούν

Διαβάστε περισσότερα

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον

Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Δίγλωσση προσχολική εκπαίδευση: Η εφαρμογή της Μεθόδου CLIL σε γαλλόφωνο περιβάλλον Άλιμος, 2015 Η Μέθοδος CLIL Ολιστική Εκμάθηση Περιεχομένου και Ξένης Γλώσσας EMILE: L Enseignement d une Matière par

Διαβάστε περισσότερα

ΕΕκαιαξιολόγησητουμαθητή μετηχρήσητουportofolio (Φάκελοςτουμαθητή) Ελένη Κατσαρού Πανεπιστήμιο Κρήτης

ΕΕκαιαξιολόγησητουμαθητή μετηχρήσητουportofolio (Φάκελοςτουμαθητή) Ελένη Κατσαρού Πανεπιστήμιο Κρήτης ΕΕκαιαξιολόγησητουμαθητή μετηχρήσητουportofolio (Φάκελοςτουμαθητή) Ελένη Κατσαρού Πανεπιστήμιο Κρήτης Τιείναιοφάκελοςυλικούμαθητή; Συστηματική και οργανωμένη συλλογή στοιχείων αξιολόγησης που χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ

Χρήστος Μαναριώτης Σχολικός Σύμβουλος 4 ης Περιφέρειας Ν. Αχαϊας Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΣΚΕΦΤΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΡΑΦΩ ΣΤΗΝ Α ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η καλλιέργεια της ικανότητας για γραπτή έκφραση πρέπει να αρχίζει από την πρώτη τάξη. Ο γραπτός λόγος χρειάζεται ως μέσο έκφρασης. Βέβαια,

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων»

Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Φλώρινας Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας Σχολικό έτος 2012-13 Εκπαιδευτικός: Αντωνογιάννη Βασιλική Τάξη: Β Εισαγωγή Τίτλος: «Ταξίδι στον κόσμο των συναισθημάτων» Κατά τη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Τι είναι/ περιλαμβάνει ένα περιβάλλον μάθησης;? Χώρος? Εκπαιδευτικά Υλικά? Σχέσεις- Αλληλεπιδράσεις? Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Τι είναι το iebook; Το iebook είναι το ηλεκτρονικό βιβλίο των αγγλικών μου, το οποίο με βοηθάει να κάνω μόνος μου το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς που μου ανατίθεται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ (ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ) ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Μαρία Νέζη Σχολική Σύμβουλος Πειραιά 15-9-2016 Πώς δουλέψαμε στο γλωσσικό μάθημα; Προγράμματα Σπουδών. Στοχοκεντρικός

Διαβάστε περισσότερα