Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΟΝ ΝΑΟ. «Ἑρµηνευτικὲς ἀρχὲς καὶ παρατηρήσεις γύρω ἀπὸ ἐρωτήµατα καὶ προβλήµατα ποὺ συνδέονται µὲ τὴ λατρεία»

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΟΝ ΝΑΟ. «Ἑρµηνευτικὲς ἀρχὲς καὶ παρατηρήσεις γύρω ἀπὸ ἐρωτήµατα καὶ προβλήµατα ποὺ συνδέονται µὲ τὴ λατρεία»"

Transcript

1 Η ΛΑΤΡΕΙΑ ΣΤΟΝ ΝΑΟ «Ἑρµηνευτικὲς ἀρχὲς καὶ παρατηρήσεις γύρω ἀπὸ ἐρωτήµατα καὶ προβλήµατα ποὺ συνδέονται µὲ τὴ λατρεία» Πανοσιολογιώτατε Ἅγιε Πρωτοσύγκελλε, Αἰδεσιµολογιώτατε Γενικὲ Ἀρχιερατικέ, Ἀγαπητοὶ ἐν Χριστῷ ἀδελφοί, «Καιρὸς τοῦ σιγᾶν καὶ καιρὸς τοῦ λαλεῖν», κατὰ τὸ λόγιο τοῦ Ἐκκλησιαστῆ (Ἐκκ 3.7β). Ἡ Ἱερά Μητρόπολή µας χαρακτηρίζεται γιὰ τὸ ἡσύχιο πνεῦµα διοίκησης καὶ ποιµαντικῆς µέριµνας, ποὺ ὁ σεβασµιώτατος Μητροπολίτης µας κ. Συνέσιος ἔχει µεταδώσει ἀπὸ χρόνου ἱκανοῦ ὡς παρακαταθήκη ζωῆς. Ἡ σηµερινὴ συνάντηση εἶναι ὁ καιρὸς τοῦ διαλόγου καὶ τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὴ σιγή, ποὺ σοφὰ ἰσορροπεῖ τὴν προηγούµενη ἀθόρυβη πορεία ζωῆς τῆς ἐκκλησιαστικῆς µας περιφέρειας. Κεντρικὸ σηµεῖο ἀναφορᾶς µας, ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, εἶναι ἡ λατρεία στὸν ναό. Τὸ γενικὸ αὐτὸ θέµα θὰ τὸ προσεγγίσουµε µέσα σὲ ὁρισµένα πλαίσια, µέσ α ἀπὸ τρία βασικά, κατὰ τὴ γνώµη µας, ἐρωτήµατ α- κατευθύνσεις: (α) Ποιὲς εἶναι ἐκεῖνες οἱ ἑρµηνευτικὲς ἀρχὲς πού τρόπον τινὰ εἶναι ἀδιαπραγµάτευτες ὅταν προσεγγίζουµε ζητήµατα λατρείας ἀπὸ θεολογικὴ ἄποψη; (β) Τί σχέση ἔχει ἡ λατρεία µὲ τὴν τρέχουσα πραγµατικότητα τῆς ζωῆς; (γ ) Ὑπάρχει θέµα-ἀνάγκη λειτουργικῆς µεταρρύθµισης- «ἀναγέννησης»; Πρὶν προχωρήσουµε στὴν πραγµάτευση τῶν ἐρωτηµάτων, ἐπιθυµοῦµε εὐθὺς ἐξαρχῆς νὰ τονίσουµε πὼς τέτοιου εἴδους συναντήσεις κρίνονται ἐπιτυχέστερες ὅταν ἔχουν διττὴ στόχευση: µία βραχυπρόθεσµη (π.χ. κατόπιν συµφωνίας, ἐφαρµογὴ µίας κοινῆς πρακτικῆς σὲ ζητήµατα τυπικοῦ, Μυστηρίων ἢ διεκπεραίωσης διοικητικῶν ζητηµάτων στὰ ὅρια τῆς Μητρόπολής

2 µας) καὶ µία µακροπρόθεσµη (π.χ. κατάθεση πρότασης στὴν ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος γιὰ ἀλλαγὲς σὲ κάτι ποὺ θὰ θεωρηθεῖ ἀναγκαῖο καὶ θὰ δικαιώνεται τόσο ἀπὸ πλευρᾶς θεολογικῆς ὅσο καὶ ἀπὸ τὶς ἀνάγκες τοῦ σήµερα). Ἂς ἔλθουµε καὶ πάλι στὰ ἐρωτήµατα τὰ ὁποῖα συνδέονται οὐσιαστικὰ µεταξύ τους, ἐφόσον οἱ θεολογικὲς ἀρχὲς ποὺ θὰ ἐπισηµάνουµε δὲν δίνουν ἁπλῶς µίαν ἄλλη διάσταση στὴ θεολογική µας µατιά, ἀλλὰ ἔρχονται νὰ σταθοῦν καὶ ὡς πρόκληση στὴν καθηµερινότητα. Διότι, ἂν δεχθοῦµε ὅτι οἱ ἀρχὲς αὐτὲς ἰσχύουν, τότε ἡ ἐνταγµένη στὴ λατρευτικὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας καθηµερινότητα διαστέλλεται καὶ ἀνοίγεται σὲ ὁρίζοντες ζωῆς ἀνυποψίαστους στὸν κοσµικὸ ἄνθρωπο καὶ στὸν «ὀνοµαζόµενο» ἀλλὰ τραγικὰ ἄµοιρο τῆς λατρευτικῆς ζωῆς χριστιανὸ. Τέλος, µὲ βάση κάποιες παρατηρήσεις ποὺ θέτουµε πρὸς συζήτηση, ἀναφαίνεται ἔντονα τὸ ζητούµενο γιὰ µία ἐπανεξέταση σὲ βάθος τοῦ ἐὰν καὶ σὲ τί εὖρος χρειάζεται µία λειτουργικὴ µεταρρύθµιση. Γνωρίζουµε ὅτι ἡ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας µας εἶναι πλούσια σὲ περιεχόµενο, ἱστορία καὶ ποικιλία λειτουργικῶν τύπων. Μάλιστα, τὸ µεγαλύτερο καὶ ὀγκωδέστερο µέρος της ἀφορὰ τὰ τελούµενα ἐντὸς τοῦ ναοῦ. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸ ὅτι οἱ ποιµένες τῶν κατὰ τόπους ἐνοριῶν, κυρίως αὐτοί, δίνουν τὸν τόνο καὶ φτιάχνουν τὴν ἀτµόσφαιρα ποὺ θὰ κυριαρχήσει στὴ λατρευτικὴ ζωὴ µίας ἐνορίας. Αὐτὴ ἡ ἐλευθερία κίνησης τοῦ ἱερέα γίνεται ἄλλοτε ἀφορµὴ προσέλκυσης τῶν φιλόθεων ψυχῶν στὸν Θεό ἤ, κάποιες φορές, ἀφορµὴ σκανδαλισµοῦ καὶ φαιδρῶν καταστάσεων. Τὰ θέµατα ποὺ ἐντάσσονται στὸν χῶρο τῆς λατρείας δύσκολα τιθασεύονται. Καὶ δίχως σαφῆ θεολογικὴ µατιὰ ἡ προσέγγισή τους κινδυνεύει νὰ καταλήξει ἀτυχῶς σὲ µία δαιδαλώδη κενοφωνία καὶ ἀσυναρτησία ἢ σὲ ἀβάσιµες θεολογικά ἀτοµικὲς ἑρµηνεῖες, ποὺ ἀγγίζουν τὴν αὐθαιρεσία. Ἀπεναντίας, ἐντοπίζοντας τὶς θεολογικὲς ἀρχὲς ποὺ δίνουν τὸ στίγµα τῆς χριστιανικῆς ὀρθόδοξης λατρείας, ἀποφεύγουµε παραχαράξεις.

3 Εἶναι γνωστὸ πὼς γενικὰ σὲ µυστηριακὲς θρησκεῖες ἡ κατανόηση τῶν τελουµένων εἶναι µαγικὴ ἢ φολκλορική. Ἡ Ἐκκλησία µας προνόησε ὥστε ὁ πιστός, διὰ µέσου τῶν αἰσθητῶν καὶ ὁρατῶν, νὰ µυεῖται στὰ νοητὰ καὶ ἀόρατα. Αὐτὴ ἡ ἀναγωγὴ εἶναι ζητούµενο γιὰ κάθε πιστό σὲ κάθε εἴσοδό του στὸν ναό. Ὁ ναὸς, ὡς τύπος τῆς οὐράνιας ἱεραρχίας καὶ τῆς ἄνω Ἰερουσαλὴµ, συµβολίζει πραγµατικότητες ποὺ συνήθως δὲν ψηλαφοῦνται στὴν καθηµερινότητα τοῦ ὑπόλοιπου βίου µας. Μᾶς ἀνοίγει, λοιπόν, ἡ λατρεία µία πόρτα ἑνὸς ἄλλου κόσµου καί συνάµα µᾶς εἰσάγει ὡς µετόχους καὶ ὄχι ὡς ἁπλοὺς θεατές αὐτοῦ τοῦ ἄλλου κόσµου καὶ τῶν πραγµατικοτήτων του. Μᾶς συνδέει µὲ τὸν οὐράνιο κόσµο µὲ τρόπο ποὺ σταδιακὰ ὁ ἄνθρωπος νὰ αἰσθάνεται κοµµάτι του. Συµβαίνει σχεδὸν ὅπως µὲ τὴν τροφή: ὅ,τι τρῶς εἶσαι. Τρῶς οὐρανό, γίνεσαι οὐράνιος τρῶς γῆ, γίνεσαι γήινος. Ἂν κάθε λατρευτικὴ πράξη εἶναι πηγὴ ἁγιασµοῦ καὶ ἔλλαµψης, καὶ τοῦτο ἔτσι εἶναι ἐφόσον τὸ Ἅγιο Πνεῦµα τελεταρχεῖ τὸ µυστήριο, τότε τὸ θέµα δὲν εἶναι νὰ σπουδάσουµε καὶ νὰ γνωρίσουµε ὁπωσδήποτε τοὺς συµβολισµοὺς, ἀλλὰ νὰ ἀφεθοῦµε στὴ δύναµή τους. Νὰ ἐντάξουµε τοὺς ἑαυτούς µας µέσα στὴ ροὴ τῆς λατρείας. Αὐτὸ τὸ πλησίασµά µας ἀποκαλύπτει τὸν χῶρο τῆς λατρείας, καταρχήν, ὡς ἕνα παράµονο καὶ παρατεινόµενο Θαβώρ, στὸ ὁποῖο ὅσοι ἀνέρχονται µαρτυροῦν ἀβίαστα πὼς «καλὸν ἐστιν ὑµᾶς ὧδε εἶναι» (Μτ 17.4). Ἰδιαίτερα γιὰ τὴ θεία λειτουργία θὰ πρέπει νὰ τονίσουµε ὅτι ὄχι µόνο βιώνουµε µία θαβώρεια ἔλλαµψη, µία µεταµορφωτικὴ χάρη, ἀλλὰ συναθροιζόµαστε καὶ συγκροτοῦµε κάτι καθολικότερο. Γινόµαστε ἢ τουλάχιστον καλούµαστε νὰ γίνουµε Σῶµα Χριστοῦ, µὲ τρόπο ξέχωρο καὶ µοναδικό. Ἡ συνεχής ὡστόσο ἐµπλοκὴ µὲ τὰ βιωτικὰ ἐξασθενίζει αὐτὸ τὸ δέσιµο µὲ τὴν Κεφαλὴ τοῦ Σώµατος, γι αὐτὸν τὸν λόγο καὶ ἀπαιτεῖται ἀκατάπαυστη ἀνανέωση τῆς σχέσης µας µὲ Αὐτήν. Τὸ κατεξοχὴν πλαίσιο ἀναθέρµανσης τῆς σχέσης µας µὲ τὸν Χριστὸ εἶναι ἡ Θεία Λειτουργία. Μέσα στὴν εὐχαριστιακὴ σύναξη οἱ χριστιανοί ἀπὸ ἕνα ἄχρωµο σύνολο ἀνθρώπων µὲ τὴν παρέµβαση τοῦ Ἁγίου

4 Πνεύµατος µεταβάλλονται καὶ συγκροτοῦν τὸ Σῶµα τοῦ Χριστοῦ.. Πρὸς τοῦτο καὶ ἡ µεγάλη σηµασία τῆς ἐπίκλησης τοῦ Πνεύµατος στὴν Ἀναφορά. Μὲ αὐτὴν τὴ λογικὴ ἡ ἀναφορά µας στὸν Θεὸ δὲν εἶναι µία ὁποιαδήποτε προσπάθεια προσέγγισης τοῦ Θεοῦ, τοῦ ὅποιου θεοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἡ Ἀναφορὰ στὸν Θεὸ Πατέρα, τὴν πηγὴ τῆς ζωαρχίας, ὁ Ὁποῖος ἀποδέχεται τὴν προσφορά µας, καθότι ἡ προσφορὰ αὐτή ὄντας ἐµεῖς Σῶµα Χριστοῦ Τοῦ κοµίζεται διὰ τοῦ Υἱοῦ. Ἤ, νὰ τὸ ἐκφράσουµε διαφορετικά, ὁ Πατέρας, ποὺ ἀγαπάει καὶ γεννᾶ τὸν Υἱό, δέχεται ἐλεύθερα ὅ,τι ὑπάρχει ἐν τῷ Υἱώ. Καθόσον καὶ ἐµεῖς λοιπὸν ὑπάρχουµε ἐν τῷ Υἱῷ, µὲ τὸ νὰ γινόµαστε Σῶµα Χριστοῦ, ὑπάρχουµε ἐλεύθερα καὶ γιὰ τὸν Πατέρα, στὸν Ὁποῖον καὶ τελικὰ κατευθύνεται ἡ Ἀναφορά. Ὡς συνέπεια, γνωρίζουµε ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα, ποὺ θὰ πεῖ: µετέχουµε στὴν αἰώνια ζωή! Μὲ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου µας: «Αὕτη δὲ ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσί σε τὸν µόνον ἀληθινὸν θεὸν καὶ ὅν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν» (Ἰων. 17.3). Αὐτὸ τὸ γεγονὸς, ὅπως ἤδη ἔχουµε ὑπογραµµίσει, ἐπιτυγχάνεται µὲ τὴ διαµόρφωση µίας εἰκόνας: τῆς εἰκόνας τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Γιὰ νὰ εἶναι πλήρης αὐτὴ ἡ εἰκονικὴ θεώρηση τῆς Βασιλείας, εἶναι ἀναγκαία ἡ παρουσία ὁρισµένων στοιχείων ποὺ κατεξοχὴν συνέρχονται στὴ Θεία Λειτουργία καὶ συγκροτοῦν αὐτὴν τὴν εἰκόνα. Μὲ ἄλλα λόγια, πρέπει νὰ σταθοῦµε µὲ ἰδιαίτερη προσοχὴ στὸ τί εἴδους δοµές µᾶς παρέδωσε ἡ καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ ἀρχῆς καὶ νὰ ἐπισηµάνουµε αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, ποὺ εἶναι ἀναλλοίωτα, τῶν ὁποίων ἡ ἀλλοίωσή θὰ παραµόρφωνε καὶ θὰ διέστρεφε τὴν ἴδια τὴν ταυτότητα τῆς Ἐκκλησίας. Γνωρίζουµε ἀπὸ τὴ σύγχρονη ἔρευνα τῶν πηγῶν ὅτι ἡ Εὐχαριστία νοοῦνταν ὡς σύναξη τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ γύρω ἀπὸ τὸν ἐπίσκοπο, ὁ ὁποῖος περιστοιχιζόταν ἀπὸ τὸν σύλλογο τῶν πρεσβυτέρων καὶ βοηθιόταν ἀπὸ τὸν χορὸ τῶν διακόνων. Αὐτὸ τὸ σχῆµα διατηρήθηκε µὲ ἐλάχιστες µεταβολὲς µέχρι καὶ τὸν 4ο αἰώνα. Ἔκτοτε, ἡ διαίρεση τῆς εὐχαριστιακῆς σύναξης στὶς κατὰ τόπους ἐνορίες πάντοτε στὸ ὄνοµα τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου καθιέρωσε βαθιὰ τὴ σύνδεση τῆς Θείας Λειτουργίας µὲ τὸ

5 πρόσωπο τοῦ πρεσβυτέρου, ἀµβλύνοντας τὴν προγενέστερη παράδοση, σὲ σηµεῖο κάποιες ἀπὸ τὶς τάξεις-διακονήµατα (τῶν ὁποίων ὁ ρόλος ἐµφανῶς βεβαιωνόταν στὴν Θ. Εὐχαριστία καὶ ἡ ἰδιαιτερότητά τους ἀναδεικνυόταν) νὰ βιώσουν µία κρίση ταυτότητας, τὰ ἀποτελέσµατα τῆς ὁποίας εἶναι σήµερα πασιφανῆ καὶ πάµπολλα. Τί σηµαίνει ὅµως τὰ τελούµενα στὴ Θεία Λειτουργία καὶ οἱ σχέσεις τῶν ἐκεῖ χαρισµάτων νὰ εἰκονίζουν µία πραγµατικότητα ποῦ δὲν εἶναι ἀκόµη πλήρως παροῦσα; Θὰ πρέπει νὰ ποῦµε πὼς στὴν ὀρθόδοξη θεολογία ἡ εἰκόνα δὲν εἶναι (ἀπὸ πλευρᾶς ὀντολογίας) ἀδιάφορη µὲ τὴν παραγµατικότητα ποὺ εἰκονίζει. Δὲν εἶναι δηλαδὴ µία ἀναπαράσταση φωτογραφικὴ, ποὺ µόνο ψυχολογικά µᾶς παραπέµπει κάπου, ἐγείροντας µνῆµες. Ἀλλὰ, κατὰ τρόπο ποὺ µόνο ἡ παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύµατος διασφαλίζει, ἡ εἰκόνα µετέχει τῆς πραγµατικότητας τοῦ εἰκονιζοµένου. Ὅταν, συνεπῶς, συγκροτεῖς τὴν εἰκόνα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, πραγµατώνεις σχέσεις ποὺ µετέχουν προληπτικὰ σὲ κάτι µελλοντικό. Ὁ Χριστὸς ποὺ γνωρίζουµε στὴν Εὐχαριστία δὲν εἶναι µόνον ὁ Χριστὸς τῆς Ἱστορίας (γι' αὐτὸ καὶ ἡ Εὐχαριστία δὲν εἶναι ἁπλῶς ἐπανάληψη τῆς θυσίας τοῦ Σταυροῦ ἢ τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου), ὁ νέος Ἀδάµ, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνακαινιστήκαµε, ἀλλὰ ταυτόχρονα καὶ ὁ ἔσχατος Ἀδὰµ, στὸν ὁποῖο προσβλέπουµε καὶ χάρη στὸν ὁποῖον ἡ κτίση θὰ µπορέσει νὰ ἀναγνωρίσει τὴν ἀληθινή της ταυτότητα. Συνοψίζοντας, θὰ λέγαµε ὅτι ἡ λατρεία εἶναι ἡ πρόσκληση καὶ ἡ δυνατότητα ποὺ προσφέρει δωρεὰν καὶ ἁπλόχερα ὁ Θεὸς νὰ ζήσουµε µία θαβώρεια ἐµπειρία. Εἰδικὰ ἡ Θεία Λειτουργία, ὡς εἰκόνα τῆς ἐρχόµενης Βασιλείας, νὰ καθίσταται πρόγευση τῶν µελλοντικῶν πραγµάτων. Δυστυχῶς, συχνὰ θεωροῦµε ὡς ἄπιαστα καὶ ἰδανικὰ τὰ ὅσα ἀναφέραµε, µετρώντας τὴν ἀλήθεια τῆς πίστης µας µὲ βάση τὴ δική µας ἀδυναµία ἢ τήν ἀποτυχία νὰ φανερώσουµε ἐπαρκῶς αὐτὸ ποὺ ὁ Θεὸς παρέδωσε στὴν Ἐκκλησία του. Ἡ θεία χάρη χαρίζεται, ἐπειδὴ εἶναι δωρεὰ ἄκτιστη. Καὶ κάθε

6 λατρευτικὴ πράξη εἶναι λουσµένη µὲ τούτη τὴ χάρη, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴ δική µας µικρότητα. Ἐντούτοις, δέν µᾶς διαφεύγει καὶ τὸ τί ἀντιµετωπίζει ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος. Ἀτελείωτο πλῆθος προβληµάτων ποὺ συσσωρεύονται πιεστικά, καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἀλλοίµονο, συχνὰ στρέφεται σὲ λύσεις τοῦ κόσµου, ἀγνοώντας συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα τὴν πρόταση ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Νοµίζουµε πὼς κοινὴ διαπίστωση κάθε ἐχέφρονα χριστιανοῦ καὶ µάλιστα ἑνὸς ἱερέα εἶναι: ἡ σπανιότητα καὶ ἔλλειψη αὐθόρµητης εὐσέβειας καὶ εὐλάβειας, πολὺ ἄγχος κάτω ἀπὸ συνθῆκες πίεσης, πολὺ ὀρθολογισµὸς καὶ ἁµαρτία κάτω ἀπὸ συνθῆκες ἄνεσης, παραζάλη, νοῦς σκοτισµένος, γεγονὸς ποὺ ξεσκεπάζεται στὴ δυσκολία ἐπικοινωνίας τῶν ἀνθρώπων καὶ ποὺ σταδιακὰ ἐξελίσσεται σὲ ἔντονα δαιµονικὲς καταστάσεις, ἀπουσία πίστης στὴν Ἀνάσταση καὶ στὸ ὅραµα τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν, ἀπουσία ἀνιδιοτελοῦς συµπόνιας, σκληροκαρδία ἀπὸ κοσµικοὺς καὶ «χριστιανούς» συνεχής πίεση τῶν ἀνθρώπων µέσα σὲ δοµὲς σφιχτὲς καὶ ἀπάνθρωπες. Παραδειγµατικὰ ἀναφέρουµε τὶς συνθῆκες ἐργασίας καὶ τὶς ἐκεῖ σχέσεις, ποὺ σκιαγραφοῦν καὶ τοὺς ρυθµοὺς ζωῆς τῆς κοινωνίας µας. Μίας κοινωνίας ἀφθονίας, κατανάλωσης καὶ ἀµοραλισµοῦ, ποὺ ἀφήνει ἐλάχιστο ἐλεύθερο προσωπικὸ χρόνο, πού καὶ αὐτός τὶς περισσότερες φορὲς διοχετεύεται σὲ ἄλλη ἐπαγγελµατικὴ ἐνασχόληση ἢ ἐκτόνωση (ἀλκοολισµός, ναρκωτικά, σεξουαλικὲς ἢ θρησκευτικὲς ἀναζητήσεις σὲ λογιῶν-λογιῶν ὁµάδες). Αὐτὲς οἱ συνθῆκες ζωῆς, ὡς ἐπικρατοῦσες, διαµορφώνουν τὴν ταυτότητά µας τόσο πολὺ ποὺ δύσκολα κατορθώνουµε νὰ τὸ συνειδητοποιήσουµε. Σὲ αὐτὴν τὴν κατακλυσµιαία κίνηση τοῦ κόσµου δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολὴ νὰ τὴν ὀνοµάζαµε ἀποστασία τί µπορεῖ νὰ προσφέρει ἡ λατρεία στὸν ναό; Ἐπειδὴ ἀκριβῶς στὴ

7 λατρεία µας ὁ Θεὸς προσκυνεῖται «ἐν πνεύµατι καὶ ἀληθείᾳ» (Ἴων.4.23) (ὅπως ὁ ἴδιος ὁ Κύριος θεολόγησε στὴ Σαµαρείτισσα), ἡ λατρεία µας δὲν γίνεται ἕνα ἀφιόνι, ἕνα παυσίλυπο ἀνάµεσα στὰ πολλὰ ἄλλα ποὺ κυκλοφοροῦν καὶ διατίθενται, ἀλλὰ τολµάει καὶ προσφέρει µία διαφορετικὴ προοπτική, αὐτὴν τῆς θαβώρειας µεταµόρφωσης. Καὶ πῶς τὴν προσφέρει; Ἐντάσσει τὸν ἐνδιαφερόµενο σὲ σχέσεις-δοµὲς ποὺ δὲν καταπιέζουν ἀλλὰ ἐλευθερώνουν. Ἡ Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἀσφαλιστικὸ ἢ πιστωτικὸ σύστηµα, ἐφορία ἢ ὅ,τι ἄλλο θὰ βάρυνε τὴν ἀνθρώπινη ὕπαρξη µὲ πίεση, µέριµνα, ἄγχη, ἀπειλὲς καὶ φόβους. Ἀλλὰ τί κάνει; Ἡ Ἐκκλησία µὲ τὴ λατρεία της εἰσάγει τὸν πιστὸ στὸ «Εὐλογητός...» καὶ τὸ «Εὐλογηµένη...», τὸν πλουτίζει, τὸν ὀµορφαίνει, τὸν ἀναπαύει, τὸν ἐγκαρδιώνει, ὄχι µόνο γιὰ νὰ ἀνταπεξέλθει στὰ γήινα ἀλλά µαζὶ µὲ αὐτά ἤ, καλύτερα, πρὶν ἀπὸ αὐτά γιὰ νὰ ἕλξουν τὴν ψυχὴ του τὰ ἐπουράνια! Μὲ τὸ στόµα τοῦ Κυρίου µας: «ζητεῖτε δὲ πρώτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὕµιν.» (Μτ 6.33). Εἶναι, λοιπόν, ἀπαραίτητο ὁ ἄνθρωπος νὰ βιώσει τὴ λατρεία ὡς θεοφάνεια καὶ νὰ γνωρίσει ὅτι ἡ ταυτότητα ποὺ λαµβάνει µὲ τὸ Βάπτισµα δὲν εἶναι ληξιπρόθεσµη, δὲν θὰ τερµατίσει µαζὶ µὲ τὴ βιολογική του ταυτότητα. Παράλληλα, ὡς ὑπουργοὶ τῶν µυστηρίων τῆς Ἐκκλησίας µας, εἶναι ἀνάγκη νὰ θυµίζουµε σὲ ἐµᾶς καὶ τὸν λαό µας πόσο ἡ ἀποµάκρυνση ἀπὸ τὴ λατρευτικὴ ζωὴ σηµαίνει αὐτόµατα καὶ συρρίκνωση τῆς ζωῆς τοῦ πιστοῦ, ἀπώλεια τοῦ µόνου ὀχυροῦ ποὺ ἐπιτυχῶς ἀνακόπτει τὶς µανιώδεις ἐπιθέσεις τοῦ ἄρχοντα αὐτοῦ τοῦ κόσµου. Ὁ ἄνθρωπος, ὡς ὕπαρξη ἱστορικὴ, βιώνει στὴ σάρκα του τόσο τὴν ἕλξη πρὸς τὸ κακὸ καὶ τὴν ἁµαρτία ὅσο καὶ τὴν ἔφεση πρὸς τὸν Θεό, καὶ τούτη ἡ ἐσωτερικὴ διάσταση τὸν ταλανίζει ἀσταµάτητα, διότι ἔχει φύση εὐµετάβλητη καὶ ἀσταθῆ. Πάλι ἡ λατρεία ἀναδεικνύεται ἕνας ἀσφαλὴς ὁδοδείκτης. Συµφωνοῦµε πὼς ὁ λαὸς τοῦ θεοῦ δὲν εἰσέρχεται στὸν χῶρο τοῦ ναοῦ ἀπαλλαγµένος ἀπὸ προβλήµατα. Διέκοψε ἐργασίες ποὺ ἔµµειναν ἀτελείωτες, προσεύχεται µὲ νοῦ ταλαιπωρηµένο καὶ βαρὺ ἀπὸ

8 χίλιες δυὸ σκέψεις ποὺ στροβιλίζουν µέσα του. Ὁ κόσµος γύρω µας καὶ µέσα µας µοιάζει ὅλο καὶ πιὸ πολὺ µὲ µία µεγάλη πυώδη πληγῆ, ποὺ ὅπως καὶ νὰ τὴν ἀγγίξεις θὰ νιώσει πόνο. Αὐτὸν τὸν πόνο ὁ ποιµένας καλεῖται νὰ τὸν κάνει καὶ δικό του, ἔτσι ὥστε ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἀγωγὴ ποὺ θὰ ἐµπνεύσει νὰ εἶναι σωτήρια. Ἀπὸ ὅλη τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἀγωγὴ τῶν πιστῶν, ἡ λατρεία εἶναι αὐτή πού προσφέρει τὴ µεγαλύτερη εὐκολία καὶ εὐχέρεια νὰ ἀσκηθεῖ ὁ ἄνθρωπος σὲ σχέσεις ποὺ ἔχει εὐλογήσει ὁ Θεός καὶ νὰ ἐθιστεῖ στὴν ἀναζήτησή Του. Αὐτὸ προϋποθέτει κάτι ποὺ ἡ βιασύνη καὶ τὸ τρέξιµο τῆς ἐποχῆς µας δὲν εὐνοοῦν. Ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ «ἡσυχάσει», νὰ χρονίσει στὴν ἀρετὴ, καὶ ἡ ἀρχικὴ διάθεση πρὸς τὸν Θεὸ νὰ γίνει ἕξη, νὰ παγιωθεῖ στὸ καλό ὅσο εἶναι δυνατὸν κατ' ἄνθρωπον. Συνεπῶς, εἶναι ἀπαραίτητο οἱ παλαιότεροι νὰ µεταγγίσουν στοὺς νεοτέρους τὸν πόθο καὶ τὴν ἀναγκαιότητα νὰ συχνάζουµε στὸν ναό, νὰ προσερχόµαστε στὰ Μυστήρια, νὰ συντονίζεται ὁ κάθε πιστὸς µὲ τὴν προσευχὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ µετέχει πάνω ἀπὸ ὅλα στὸ κοινὸ ποτήριο τῆς ζωῆς. Ἂν καὶ κοινὴ ἀπὸ πλευρᾶς εὐαγγελικοῦ νόµου, αὐτὴ ἡ ζωή γράφεται ἀπὸ τὸν καθένα µὲ διαφορετικὴ ἔνταση καὶ δόσιµο. Τέλος, γιὰ τὸ ἂν ὑπάρχει θέµα λατρευτικῆς µεταρρύθµισης, ἡ ἀπάντηση δὲν εἶναι ἁπλὴ καὶ µονοσήµαντη. Τὸ ὅλο ζήτηµα εἶναι πολυδιάστατο καὶ εὐαίσθητο. Γιὰ νὰ προσεγγίσουµε µὲ νηφαλιότητα καὶ ἐπάρκεια τὸ θέµα, πιστεύουµε ὅτι ἀφενὸς δὲν πρέπει νὰ λησµονοῦνται οἱ γενικὲς ἀρχὲς ποὺ σηµειώσαµε καί θά πρέπει ἀφετέρου νὰ συντρέχουν εἰδικότεροι λόγοι: Νὰ ὀνοµαστοῦν τὰ προβλήµατα εὐθαρσῶς, νὰ ἐξασφαλιστεῖ ἡ γνώση καὶ ἐξάντληση τῶν πτυχῶν τοῦ ζητήµατος, νὰ καθοριστεῖ τὸ εὖρος τῆς παρέµβασης καὶ νὰ γνωστοποιηθεῖ ὁ φορέας ποὺ τὴν προτείνει. Στὶς µέρες µας ὑπάρχει ἔντονο λειτουργικὸ ἐνδιαφέρον καὶ πλῆθος ἑλληνόγλωσσων καὶ ξενόγλωσσων συγγραµµάτων ἀπὸ Ὀρθοδόξους (καὶ µὴ) θεολόγους ἐρευνητές. Οἱ ξένοι ἐρευνητὲς καταθέτουν πολὺ ἐνδιαφέρουσες ἀπόψεις γιὰ τὸ πῶς ξεκίνησαν πολλὰ στοιχεῖα τοῦ βυζαντινοῦ τυπικοῦ, τί θεολογικὲς

9 συνισταµένες εἶχαν καὶ πῶς σχετίζονται µὲ τὴν τρέχουσα πρακτική τῆς δυτικῆς ἢ τῆς ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας. Τὰ συγγράµµατά τους εἶναι σηµεῖο ἀναφορᾶς καὶ γιὰ τοὺς λίγους Ὀρθόδοξους ποὺ ἀσχολοῦνται οὐσιαστικὰ µὲ θέµατα λειτουργικῆς. Οἱ Ὀρθόδοξοι ἐπίσης µελετητὲς εἶναι αὐτοὶ ποὺ συζητοῦν καὶ ὡς ὀρθόδοξοι ἔχουν λόγο τὶς δυνατότητες µίας λειτουργικῆς ἀναγέννησης, ὅπως συνηθίζεται πιὰ νὰ λέγεται, µιᾶς ἐπέµβασης στὴν κατεστηµένη λειτουργικὴ πρακτική. Σὲ αὐτὸ τὸ σηµεῖο πρέπει νὰ ποῦµε ὅτι δὲν εἶναι εὐδιάκριτο τὸ εὖρος αὐτοῦ τοῦ κινήµατος οὔτε ἂν οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ εἶναι λαϊκοί, κληρικοί, ἀκαδηµαϊκοί, µεµονωµένα ἄτοµα ἢ εὐρύτεροι ἐκκλησιαστικοὶ κύκλοι σὲ ἐπίπεδο ἐνοριῶν καὶ µητροπόλεων. Προσωπικά, ὡς ἀρχὴ στὴν προσέγγιση τοῦ τελευταίου ἐρωτήµατος, θὰ ἤθελα νὰ κάνω ὁρισµένες παρατηρήσεις, ἐλπίζοντας ὅτι µέσα ἀπὸ τὸν διάλογο καὶ τὴν συνδροµὴ τῶν συµπαρευρισκοµένων θὰ µπορέσουµε νὰ ὁδηγηθοῦµε σὲ κάποια πρῶτα συµπεράσµατα καὶ κοινὲς ἀποφάσεις. 1. Συµφωνοῦµε µὲ τὴν ἄποψη πὼς ἡ λατρεία προσεγγίζεται ὀρθότερα ὅταν σχετίζεται µὲ τὴ θεολογία τῆς Ἐκκλησίας στὸ σύνολό της. Πράγµα ποὺ σηµαίνει ὅτι ἡ ἱστορία δὲν εἶναι ξεκοµµένη ἀπὸ τὸν συµβολισµό, οὔτε τὸ τυπικὸ ἀπὸ τὴ θεολογικὴ ἑρµηνεία. Ἀντίστοιχα, οἱ κανόνες γιὰ λατρευτικὰ ζητήµατα (περίοδοι νηστείας, προϋποθέσεις συµµετοχῆς τοῦ πιστοῦ στὰ Μυστήρια) ἢ οἱ διοικητικὲς πλευρές ἂν µπορούσαµε νὰ τὶς ὀνοµάσουµε ἔτσι τοῦ ποιµαντικοῦ ἔργου (ὁ προεστῶς τῆς σύναξης εἶναι καὶ ὁ πρόεδρος τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐπιτροπῆς διαχείρισης τῶν οἰκονοµικῶν, ὁ τελεστῆς τῶν Μυστηρίων εἶναι ὁ ἴδιος καὶ ὁ ἐκδότης τῶν σχετικῶν ἐγγράφων) εἶναι κοµµάτι τῆς ἀλήθειας τῆς πίστης µας, ἐφόσον ἀπορρέουν ἀπὸ αὐτήν. Ἂν δὲν θεωρήσουµε κάτ αὐτὸν τὸν τρόπο τὰ πράγµατα, θὰ καταλήξουµε σὲ ἀτελείωτες διαιρέσεις χωρίζοντας δογµατικοὺς κανόνες ἀπὸ διοικητικούς, τὸ τυπικὸ ἀπὸ τὴ θεολογία, τὸν συµβολισµὸ ἀπὸ τὸν ρεαλισµό. Αὐτὴ ἡ ἀντίληψη, ποὺ ἐµπεριέχει τὸ σχῆµα τοῦ ἐπουσιώδους καὶ τοῦ οὐσιώδους, µὲ σαφῆ προτίµηση στὸ δεύτερο,

10 διακινδυνεύει νὰ παρακάµψει ἀνώδυνα ἢ καὶ νὰ ἀπαλείψει ἐντελῶς τὸ πρῶτο, τὸ «ἐπουσιῶδες». Ἄν, παρόλ αὐτά, πλησιάζαµε κοντινότερα σὲ τούτην τὴ λογικὴ, θὰ αἰσθανόµασταν τὸ πόσο προβληµατικὴ εἶναι. Περιέχει πολλὰ στοιχεῖα τῆς οὐσιοκρατικῆς θεώρησης τοῦ κόσµου, ποὺ τόσο ἔντεχνα πέρασε καὶ καλλιεργήθηκε στὸν δυτικὸ πολιτισµό, τοῦ ὁποίου ἀτόφιο κοµµάτι εἴµαστε καὶ ἐµεῖς σήµερα. Αὐτὴ ἡ τάση χαρακτηρίζει ἕναν κόσµο ἀδιέξοδο ποὺ ψάχνει τὴ λύση καὶ τὴν ἀλήθεια πίσω ἀπὸ τὰ πράγµατα. Ἡ ὀρθοδοξία ἐγκατέµιξε τὴν ἀλήθεια µὲ ὅ,τι προσέλαβε. Μὲ αὐτὴν τὴν προσληπτικὴ λογικὴ ποὺ θεολογικὰ ἑδράζεται στὴν Ἐνανθρώπηση τὸ τυπικό της λατρείας δὲν εἶναι λιγότερο σηµαντικὸ ἀπὸ τὸν συµβολισµό της καὶ οἱ διοικητικὲς ὄψεις τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι ἄµοιρες µυστηριακοῦ χαρακτήρα, ξεκοµµένες ἀπὸ τὸ λειτούργηµα τοῦ ἱερέα (οἱ ἅγιοι πατέρες, ποὺ ὑπῆρξαν ποιµένες, δὲν ἄσκησαν τὰ διοικητικά τους καθήκοντα στὰ πλαίσια ἑνὸς ἀνθρωπάρεσκου µάνατζµεντ, ἀλλὰ ἐνέπνευσαν µία θεοκεντρικὴ χειραγώγηση τοῦ λαοῦ τοῦ θεοῦ). 2. Κατανοοῦµε τὶς παρεµβάσεις στὴ λατρεία σὲ δυὸ ἐπίπεδα: (α) Ὅσον ἀφορᾶ στὴν προσπάθεια νὰ τηρηθεῖ µὲ ἀκρίβεια τὸ ὑφιστάµενο τυπικὸ δίχως περιττοὺς αὐτοσχεδιασµούς καὶ (β) ὡς παρέµβαση ποὺ στοχεύει σὲ ριζικὲς ἀλλαγές, ἐπιβεβληµένες ἀπὸ πρακτικὲς καὶ θεολογικὲς ἀνάγκες. Καὶ στὶς δυὸ περιπτώσεις θὰ πρέπει νὰ προσέξουµε, ὥστε οἱ πεισµατικὲς ἐµµονὲς σὲ ἀλλαγὲς ποὺ τελικὰ δὲν θὰ φέρουν τὴ σφραγίδα τοῦ Θεοῦ ὅσο ἀληθινὲς καὶ ἂν φαίνονται νὰ µὴ γίνονται ἀποδεκτές. 3. Οἱ ἐνδεχόµενες ἀλλαγὲς ἔχουν νόηµα, ὅταν δὲν εἶναι ἐπιβεβληµένες ἄνωθεν µὲ τρόπο ἐξουσιαστικό, ὅταν δηλαδὴ δὲν εἶναι καταστάσεις ἐµβόλιµες, ὅσο δικαιολογηµένες καὶ ἂν ἀκούγονται, ἀλλὰ περιµένουµε νὰ εἶναι τὸ φυσικὸ ἀποτέλεσµα ὑγειῶν ζυµώσεων. Μὲ τὰ λόγια ἑνὸς σύγχρονου θεολόγου, ὁ ὁποῖος λαµβάνει ὑπόψη του καὶ τὴν πάγια πρακτική τῆς Ἐκκλησίας νὰ µὴ βιάζεται στὶς ἀποφάσεις της κάτι ποὺ ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος τὸ εἰσπράττει ὡς ἀνελαστικότητα, διαβάζουµε: «ὅπως πῆρε αἰῶνες νὰ γίνει µία ἀλλαγὴ ἐπὶ τὸ

11 χεῖρον, µπορεῖ νὰ ὑπάρξει σὲ µακρὸ χρόνο µία ἀλλαγὴ ἐπὶ τὰ βελτίῳ.» (Ι. Ζηζιούλας, Μητροπολίτης Περγάµου). 4. Τὸ ἀποκρυσταλλωµένο στὴν συνείδηση πολλῶν αἴτηµα γιὰ ἐνεργητικότερη συµµετοχὴ τῶν λαϊκῶν µελῶν τῆς Ἐκκλησίας στὴ λατρεία καὶ ἐν γένει στὴ ζωή της, καταρχήν, ἀκούγεται ὀρθὸ καὶ ἐπιδοκιµάζεται. Δὲν µποροῦµε νὰ παραβλέψουµε, ὡστόσο, τὸ γεγονὸς ὅτι συχνὰ ἡ τάση αὐτὴ τροφοδοτεῖται ἀπὸ µιὰν ἀντίληψη κοινωνιστικὴ καὶ καθόλα ἐγκοσµιοκρατική, ἀνάλογη µὲ τὸ πολιτικὸ αἴτηµα γιὰ οὐσιαστικότερη συµµετοχὴ στὰ κοινά. (Τὸ αἴτηµα τῆς χειροτονίας τῶν γυναικῶν ἀνεξάρτητα ἀπὸ ὁποιαδήποτε θεολογικὴ προβληµατική ἔχει διαπιστωθεῖ ὅτι ἀφορµᾶται κυρίως ὄχι ἀπὸ θεολογικὴ ἀναγκαιότητα ἀλλὰ ἀπὸ προβολὴ τῶν κοινωνικῶν ἀδιεξόδων τῶν γυναικῶν καὶ στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας). 5. Ἡ χρήση τοῦ παρόντος τυπικοῦ (ἀρχικὴ µετατροπὴ τοῦ πρωτοψάλτη Κωνσταντίνου καὶ ἀργότερα τοῦ Βιολάκη), τὴν ὁποῖα ἔχει καθιερώσει τὸ Οἰκουµενικὸ Πατριαρχεῖο, εἶναι µία πληµµελής ὅπως ἀποδείχθηκε ἀπὸ τὶς διογκούµενες δυσκολίες µετατροπὴ τοῦ µοναχικοῦ τυπικοῦ γιὰ τὶς ἀνάγκες τῶν ἐνοριῶν. Ὁ κόσµος χάνεται µέσα ἀπὸ τὴν ποσότητα καὶ ποικιλία τῶν τροπαρίων, ποὺ στὰ χείλη ἀσεβῶν καὶ ἀµαθῶν ἐπιβαρύνονται καὶ ἀπὸ τὴν κακοποίηση, καὶ τελικὰ ὁ λαὸς κατανοεῖ τὴ λατρεία ὡς τὰ «γράµµατα» ποὺ θὰ πεῖ ὁ παπὰς καὶ ὁ ψάλτης. Ὅπως µάλιστα γνωρίζουµε σχετικὰ µὲ τὸ µεγάλο ζήτηµα τῶν τυπικῶν (µοναχικοῦ καὶ ἀσµατικοῦ), τῆς ἐξέλιξης ποὺ ἔτυχαν καὶ τῶν δυνατοτήτων ποὺ µᾶς παρέχουν σήµερα, τὸ µὲν ἀσµατικὸ εἶχε σταθερά κυρίως στοιχεῖα, ἐλάχιστα µεταβλητὰ, καὶ ἦταν µικρότερης χρονικῆς διάρκειας καὶ ἔκτασης ἀπὸ πλευρᾶς τροπαρίων καὶ εὐχῶν. Ἀντίθετα, τὸ µοναχικὸ τυπικὸ γνώρισε µία ἐξέλιξη µὲ ἔξαρση στὴν ποικιλία καὶ στὴν διάρκειά του, ὅπως ταιρίαζε σὲ µοναχούς. 6. Συναντοῦµε περιπτώσεις ποὺ ἡ «γραµµή» ὁρισµένων πνευµατικῶν (εἴτε ἀπὸ ἀδιακρισία τῶν πνευµατικῶν τους τέκνων εἴτε ἀπὸ ἄγνοια τῶν ἐπιπτώσεων ποὺ οἱ κατευθύνσεις τους ἔχουν

12 σὲ ὁρισµένα ζητήµατα, ὅπως π.χ. σὲ αὐτὸ τῆς νηστείας) ἐπιφέρει ἀναστάτωση στὴν ἐνοριακὴ ζωή, διγλωσσία καὶ σκανδαλισµὸ πιστῶν καὶ ἱερέων. Γιὰ νὰ µὴν παρεξηγηθοῦµε, ἀναφερόµαστε ἀποκλειστικὰ σὲ περιπτώσεις ποὺ οἱ κατευθύνσεις τῶν πνευµατικῶν παραβλέπουν τὰ ὅσα ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἔχει θεσπίσει συνοδικὰ καὶ εὐλογεῖ ὡς τρέχουσα πρακτική. 7. Σὲ ἐποχὲς ποὺ ἡ θεολογικὴ παιδεία παρέχεται ἀκώλυτα καὶ ἡ ἐκκλησιαστικὴ ζωὴ δὲν ἐµποδίζεται θεσµικά, φαινόµενα ποὺ ἀπὸ τὴ φύση τους εἶναι προβληµατικά κατὰ τὴ γνώµη µας καὶ ὡστόσο τείνουν νὰ γίνουν αὐτονόητες πρακτικές, χρήζουν θεολογικότερης ἀντιµετώπισης, π.χ.: Ἡ θέση τοῦ κηρύγµατος στὴ Θεία Λειτουργία, ἡ «ἰδιωτική» τέλε ση µυστηρίων γιὰ ὁµάδεςκατηγορίες ἀνθρώπων (φοιτητές, ἐργάτες, µαθητές, συνταξιούχους), παρέχοντας µία νοσηρὴ θρησκευτικὴ κάλυψη, διαλύει κάθε πιθανότητα νὰ δοῦµε τὴν ἐκκλησία σὰν συναγωγὴ τοῦ σκορπισµένου λαοῦ τοῦ Θεοῦ «ἐπὶ τὸ αὐτό», ἀνεξαρτήτου φύλου, ἡλικίας, ἐπαγγέλµατος καὶ ἄλλων διακρίσεων ποὺ ἐξυπηρετοῦν αὐτὴν τὴν ζωή. 8. Εἶναι ἀπαραίτητο ὁ ποιµένας νὰ ἔχει αἴσθηση τοῦ µέτρου, καὶ ἀφενὸς µὲν νὰ ἐφαρµόζει τὸ ὡρολόγιο πρόγραµµα τῆς Μητρόπολης, ἀφετέρου δὲ νὰ λαµβάνει τὰ µηνύµατα τῆς ἐνορίας του µὲ τὶς ὅποιες ἰδιαιτερότητες αὐτὴ ἔχει. 9. Ἡ παρουσία λαϊκῶν ἱεροκηρύκων ποὺ περιοδεύουν τὴ Μητρόπολη, κατὰ τὴ γνώµη µας, πρέπει νὰ ἀντιµετωπιστεῖ θεολογικότερα. Χρειάζεται ἐπαναπροσδιορισµὸς τῆς ἱεραποστολῆς καὶ διάσωση τῆς ἰδιάζουσας θέσης τοῦ κηρύγµατος στὴ Θεία Λειτουργία, τὸ ὁποῖο ἀνήκει ἀποκλειστικὰ στὸν προεστώτα τῆς εὐχαριστιακῆς σύναξης, θὰ τολµούσαµε νὰ ποῦµε, ἀνεξαρτήτου ἀκαδηµαϊκῆς γνώσης. Τὸ κήρυγµα ποὺ θὰ κοµίσει πληροφορία καὶ ποιότητα γνώσης, ποὺ θὰ ἐπιµορφώσει καὶ θὰ νουθετήσει, µπορεῖ νὰ ἐξαγγελθεῖ καὶ σὲ ἄλλες λατρευτικὲς εὐκαιρίες, ὅπου ἡ παρουσία λαϊκῶν ἱεροκηρύκων κρίνεται ἀναγκαία. Ὅµως, ἐντός τῆς Εὐχαριστίας δὲν µπορεῖ ἄλλος νὰ ἀναγινώσκει τὸ εὐαγγέλιο καὶ ἄλλος νὰ τὸ ἑρµηνεύει, ὄντας

13 µάλιστα αὐτὸς ὁ ἄλλος ἕνα «τίποτα» γιὰ τὴν τοπικὴ Ἐκκλησία. Πῶς θὰ ἀκούσουν λόγο νουθεσίας µὲ κύρος ἀπὸ κάποιον κατὰ βάση ἄγνωστο, ἀπὸ κάποιον ποὺ δὲν ἔχει δοκιµαστεῖ στὰ µάτια τους ὅπως ὁ ποιµένας τους; Πῶς ἐπίσης τoλµoῦµε νὰ συνδέσουµε τὴ στιγµὴ τοῦ εὐαγγελίου καὶ τοῦ κηρύγµατος µὲ ξηρὲς ἠθικοπλαστικὲς σκέψεις ἢ καὶ «χαρισµατικές» ἂν θέλετε, ὅταν τὸ πλαίσιο τοῦ εὐαγγελίου εἶναι ὄχι ἡ νουθεσία ἀλλὰ ἡ ἐξαγγελία τῆς κρίσης τοῦ κόσµου ἐν ὄψῃ τοῦ δευτέρου ἐρχοµοῦ τοῦ Κυρίου. Πῶς θὰ ἐπιλέξεις τὸν χαρισµατοῦχο; Μὲ τί κριτήρια; Θεολογικά; Ὅταν ὁ κατεξοχὴν χαρισµατοῦχος ἐκείνη τὴν ὥρα εἶναι ὁ προεστώς τῆς συνάξεως, εἰς τύπον τοῦ ἐπισκόπου καὶ τοῦ Χριστοῦ, ὡς λειτουργός; Πῶς ὁ λαϊκὸς ἱεροκήρυκας ἐκπροσωπεῖ πληρέστερα τὸν Μητροπολίτη ἀπὸ αὐτὸν ποὺ µνηµονεύει τὸν ἐπίσκοπο ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ στὸ τέλος τῆς Ἀναφορᾶς (δίπτυχα); Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ χάρισµα τῆς διδασκαλίας, ἂν ὑποθέσουµε ὅτι ὑφίσταται στὸν λαϊκό, ὑπέρκειται τῆς ἀποστολικότητας; Ἢ µήπως µάταια ὁ ἀπόστολος Παῦλος µᾶς παρέδωσε τὴν ἱεραρχία τῶν χαρισµάτων; Καὶ πῶς ἕνα τέτοιο χάρισµα ἐπιτρέπει στὸν ἑαυτὸ του τὸ «ἑτεροδιδασκαλεῖν»; Διότι ἂν λέει ὁ ἱεροκήρυκας ἕτερα, δηλαδὴ ἄλλα, ποὺ εἶναι ὀρθότερα ἀπὸ τοῦ ἱερέα, ποιὰ ἡ χρεία τοῦ ἱερέα; Καὶ ἂν ὁ λαϊκὸς ὀρθοτοµεῖ πλέον τοῦ λειτουργοῦ τὸν λόγο τῆς ἀληθείας, δηλαδὴ τοῦ εὐαγγελίου, τότε ἡ προκειµένη Ἐκκλησία εἶναι ἄραγε ἀληθινὰ τοῦ Χριστοῦ; Τὰ ὅσα προσπαθήσαµε νὰ ἀρθρώσουµε σὲ αὐτὴν τὴν εἰσήγηση ἐλπίζουµε νὰ λειτουργήσουν θετικά. Εἶναι ἀναγκαῖο νὰ ἀκουστοῦν µὲ καλή προαίρεση, ὅπως καὶ γράφτηκαν, καὶ τότε τὰ λίγα ποὺ ἐµεῖς καταθέσαµε θὰ τὰ πλατύνει καὶ θὰ τὰ αὐξήσει ἕνας ἕκαστος µὲ τὴ δύναµη τοῦ δικοῦ του νοῦ. Ἐπίσης, τὰ ὅσα κοινότοπα ἐ παναλαµβάνοντ αι δὲν ε ἶναι δίχως ἀξ ία, δ ιότ ι παράλληλα µὲ τὶς ἄλλες σκοπεύσεις εὐελπιστοῦµε, ἔστω καὶ σιωπηρά, στὴν ἐπαλήθευση τοῦ λόγου τοῦ θεοδόχου Συµεὼν: «...ὅπως ἂν ἄποκαλυφθώσιν ἐκ πολλῶν καρδιῶν διαλογισµοί» (Λκ 235).

14 Σύντοµη Βιβλιογραφία Ἁγίου Μαξίµου τοῦ Ὁµολογητῆ, Μυσταγωγία, Ἐπὶ τᾶς Πηγᾶς 1, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας Σύναξη, τεύχη 49 & 71 Αἰµιλιανοῦ Ἀρχιµ., Ζωὴ ἐν Πνεύµατᾳ Λόγοι καὶ Κατηχήσεις 2, ἔκδ. Ὀρµύλια1998. Ζηζιούλα Δ. Ἰωάννη, Μητροπολίτη Περγάµου, Ἡ Ἑνότης τῆς Ἐκκλησίας ἐν τῇ Θείᾳ Εὐχαριστία καὶ τῷ Ἐπισκόπῳ κατὰ τοὺς τρεῖς πρώτους Αἰῶνες, Ἀθῆναι Σµέµαν Ἀλέξανδρος, Ἡ Λειτουργικὴ Ἀναγέννηση καὶ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἔκδ. Σηµατωρὸς Σµέµαν Ἀλεξάνδρου, Εὐχαριστία, ἔκδ. Ἀκρίτας Φουντούλη Ἰωάννου, Ἀπαντήσεις εἰς Λειτουργικᾶς Ἀπορίας, τ. Α, Β, Γ, Δ, ἔκδ. Ἀποστολικῆς Διακονίας. π. Ἀθανάσιος Α. Χύτας

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ

Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α ἤ 01ο (01-52) 01-05 Ὁ Λόγος εἶναι Θεὸς καὶ ημιουργὸς τῶν πάντων Στὴν ἀρχὴ ἦταν ὁ Λόγος. Ὁ Λόγος ἦταν μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα καὶ ἦταν Θεὸς ὁ Λόγος. Αὐτὸς ἦταν στὴν ἀρχὴ μαζὶ μὲ τὸ Θεὸ Πατέρα.

Διαβάστε περισσότερα

Εἰς τήν Κυριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας (Α Κυριακή τῶν Νηστειῶν).

Εἰς τήν Κυριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας (Α Κυριακή τῶν Νηστειῶν). 25 Φεβρουαρίου 2018. Εἰς τήν Κυριακήν τῆς Ὀρθοδοξίας (Α Κυριακή τῶν Νηστειῶν). Ἰωάν. 1, στίχ. 44 52. «Ἔρχου καί ἴδε» (Ἰωάν. 1, 47). Μία ἀπό τίς μεγαλύτερες ἀγωνίες τοῦ ἀνθρώπου εἶναι νά θέλει νά μιλήσει,

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία.

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989. Ἡ Θεία Κοινωνία. ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ (Δελφῶν καί Μιαούλη) Τηλ:2310-828989 Ἡ Θεία Κοινωνία κατ οἶκον Θεσσαλονίκη 2008 Κάποιοι συσχετίζουν κάκιστα τὴν παρουσία τοῦ ἱερέως στό

Διαβάστε περισσότερα

Σεβασμιώτατε Μητροπολῖτα Καισαριανῆς, Βύρωνος & Ὑμηττοῦ, καί Πρόεδρε τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Λειτουργικῆς

Σεβασμιώτατε Μητροπολῖτα Καισαριανῆς, Βύρωνος & Ὑμηττοῦ, καί Πρόεδρε τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Λειτουργικῆς Χαιρετισμός του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνατίου Σεβασμιώτατε Μητροπολῖτα Καισαριανῆς, Βύρωνος & Ὑμηττοῦ, καί Πρόεδρε τῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Λειτουργικῆς Ἀναγεννήσεως κ.

Διαβάστε περισσότερα

EISGCGSG Dò. «Ἡ Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ: Χθὲς καὶ σήμερον ἡ αὐτὴ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» Σάββατο, 22α Δεκεμβρίου 2012

EISGCGSG Dò. «Ἡ Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ: Χθὲς καὶ σήμερον ἡ αὐτὴ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» Σάββατο, 22α Δεκεμβρίου 2012 EISGCGSEIS OQHODONGS EIJOMOKOCIAS EISGCGSG Dò «Ἡ Εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ: Χθὲς καὶ σήμερον ἡ αὐτὴ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» Εἰσηγητής: +Θεοφ. Ἐπίσκοπος Μεθώνης κ. Ἀμβρόσιος, Ἱστορικὸς Τέχνης Στὸ πλαίσιο τῆς Ἔκθεσης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2015 ἀριθμ. πρωτ.: 181.- ΑΓΙΟΝ ΠΑΣΧΑ 12 ΑΠΡΙΛΙΟΥ ΠΑΣΧΑΛΙΟΣ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τὸν ἱερὸ Κλῆρο καὶ τὸν εὐσεβῆ Λαὸ τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

Διαβάστε περισσότερα

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν

Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ. Χριστοῦ, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν κορυφαία πράξη τοῦ Θεοῦ νὰ σώσει τὸν Χριστούγεννα 2013 Ἀρ. Πρωτ. 1157 Πρός τό Χριστεπώνυμο πλήρωμα τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Χριστὸς γεννᾶται, δοξάσατε. Ἀδελφοί μου ἀγαπητοί, Σᾶς εὐαγγελίζομαι τὸ χαρμόσυνο ἄγγελμα τῆς γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ,

Διαβάστε περισσότερα

Ἐγκατάστασις ICAMSoft Law Applications' Application Server ἔκδοση 3.x (Rel 1.1-6ος 2009) 1

Ἐγκατάστασις ICAMSoft Law Applications' Application Server ἔκδοση 3.x (Rel 1.1-6ος 2009) 1 Ἐγκατάστασις ICAMSoft Law Applications' Application Server ἔκδοση 3.x (Rel 1.1-6ος 2009) 1 Ἐγκατάστασις ICAMSoft Law3 Application Server ὅτι ἀναφέρεται ἐδῶ δὲν μπορεῖ νὰ ἐκτελεσθεῖ δικτυακά, δηλ. ἀπὸ ἄλλον

Διαβάστε περισσότερα

Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. (Β Κυριακή τῶν Νηστειῶν).

Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. (Β Κυριακή τῶν Νηστειῶν). Μήνας Μάρτιος 4 Μαρτίου 2018. Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. (Β Κυριακή τῶν Νηστειῶν). Μάρκ. 2, 1-12 «...ἰδών δέ ὁ Ἰησοῦς τήν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ

Διαβάστε περισσότερα

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α] Δρ. Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α] Δρ. Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α] Δρ. Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος Ἐπίκουρος Καθηγητὴς Γενικῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας Τµῆµα Θεολογίας - Θεολογικὴ Σχολὴ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήµιο Ἀθηνῶν Ὁ Ἀρειανισµὸς

Διαβάστε περισσότερα

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου)

(Θ. Λειτουργία Ἰωάννου Χρυσοστόμου) Οἱ πιστοὶ ὑπὲρ τῶν κατηχουμένων δεηθῶμεν. Ἵνα ὁ Κύριος αὐτοὺς ἐλεήσῃ. Κατηχήσῃ αὐτοὺς τὸν λόγον τῆς ἀληθείας. Ἀποκαλύψῃ αὐτοῖς τὸ εὐαγγέλιον τῆς δικαιοσύνης. Ἑνώσῃ αὐτοὺς τῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ

ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ Μητροπολίτου Γουμενίσσης, Ἀξιουπόλεως καί Πολυκάστρου ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΛΑΤΡΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΣΕΩΣ ΑΘΗΝΑ 1987 Προσφώνηση στοὺς Νεωκόρους τῶν Ἱ. Ναῶν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν, κατὰ τὴ διάρκεια γεύματος ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΗΝ Β ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΑΜΟΥ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ (5-6 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2004, Διορθόδοξον Κέντρον τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013)

ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ. (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ (Επιλεγόμενο Μάθημα - Χειμερινού Εξαμήνου 2013) Διδάσκων: Αθ. Στογιαννίδης - Λέκτορας 8η Εβδοµάδα Η Φιλοσοφία της Παιδείας στην ορθόδοξη

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος».

Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 18 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. Θέμα: «Περὶ τοῦ προσώπου τοῦ Ἀναδόχου εἰς τὸ Μυστήριον τοῦ Βαπτίσματος». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Ἐξ αἰτίας τοῦ ὅτι παρατηρεῖται

Διαβάστε περισσότερα

Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Θωμᾶ.

Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Θωμᾶ. Μήνας Ἀπρίλιος 15 Ἀπριλίου 2018. Εἰς τήν Κυριακήν τοῦ Θωμᾶ. Ἰωάν. 20, 19 31. Κυριακή τοῦ Ἀντίπασχα σήμερα καί ἐδῶ καί μία ἑβδομάδα εἰσήλθαμε στήν πιό χαρούμενη περίοδο τοῦ ἔτους, στήν περίοδο τοῦ Πεντηκοσταρίου.

Διαβάστε περισσότερα

ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ π.ἀλέξανδρος Σμέμαν

ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ π.ἀλέξανδρος Σμέμαν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ π.ἀλέξανδρος Σμέμαν Τέσσερις ἑβδομάδες μετὰ τὸ Πάσχα τὸ εὐαγγέλιο πού διαβάζεται στὶς ἐκκλησίες εἶναι ἡ ἀφήγηση τοῦ εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη γιὰ τὴν ἐκπληκτικὴ συζήτηση τοῦ Χριστοῦ μὲ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ

ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ ΑΣΚΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΘΑΡΣΗ ΑΠΟ ΤΑ ΠΑΘΗ π. Ἰωάννου Ζόζουλακ Κοσμήτορος τῆς Ὀρθόδοξης Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Πρέσοβ Σλοβακίας Ἔχουμε συνηθίσει ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι νὰ ἐνεργοῦμε μὲ μηχανικὸ τρόπο, νὰ

Διαβάστε περισσότερα

Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα*

Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα* Ἀξίες -Ἰδανικά -Ἱστορικὴ Μνήμη Παρέλαση-Μαντήλα-Δωδεκάποντα* «Ἡ σεμνότητα καὶ ἡ ταπεινότητα εἶναι προαπαιτούμενο...» α. Στὴν χώρα ποὺ θὰ ριζώσεις νὰ σεβαστεῖς τὴν σημαία της, τοὺς ἀνθρώπους της, τὴν φύση

Διαβάστε περισσότερα

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς

Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς Σύνοδος οὐρανοῦ καί γῆς...ἡ ὀρθόδοξη εἰκόνα εἶναι καρπός τῆς ἀποκαλυπτικῆς ἐμπειρίας τῶν θεουμένων ἁγίων. Εἶναι γνωστόν ὅτι οἱ ἅγιοι, ὅταν φθάνουν στήν θέωση καί τήν θεωρία τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, μετέχουν

Διαβάστε περισσότερα

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β

Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Φροντιστηριακὸ Μάθημα Ἁγιογραφίας Β Στὴν Ἱερὰ Μονή μας, τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Κυπριανοῦ καὶ Ἰουστίνης, στὴν Φυλὴ Ἀττικῆς, μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Πνευματικοῦ Πατρός μας,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΟΥ. κατὰ τὴν Κοπὴν τῆς Βασιλόπιττας τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μητροπολιτικὸς Ναὸς Βρυξελλῶν

ΟΜΙΛΙΑ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΟΥ. κατὰ τὴν Κοπὴν τῆς Βασιλόπιττας τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μητροπολιτικὸς Ναὸς Βρυξελλῶν ΟΜΙΛΙΑ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΒΕΛΓΙΟΥ κ. ΑΘΗΝΑΓΟΡΟΥ κατὰ τὴν Κοπὴν τῆς Βασιλόπιττας τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Μητροπολιτικὸς Ναὸς Βρυξελλῶν 8 Ἰανουαρίου 2017 Αἰδεσιµολογιώτατοι πατέρες, Ἐξοχωτάτη κυρία

Διαβάστε περισσότερα

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς

Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη» Πειραιῶς ΘΕΟΛΟΓΙΚΗ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΗΜΕΡΙΔΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΟΣ «ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΝΟΔΟΣ» Μεγάλη προετοιμασία, χωρίς προσδοκίες. Τετάρτη 23 Μαρτίου 2016, 9.00 π.μ. Στάδιο Εἰρήνης καί Φιλίας, Αἴθουσα «Μελίνα Μερκούρη»

Διαβάστε περισσότερα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα

Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ. Ποιήματα Χριστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Αὒγουστος 2011 12 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Χριαστιάνα Ἀβρααμίδου ΜΑΤΙΑ ΑΝΑΠΟΔΑ Ποιήματα Τεῦχος 12 - Αὒγουστος 2011 ISSN: 1792-4189 Μηνιαία

Διαβάστε περισσότερα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα

Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα Η Λειτουργική ερμηνευτική (Μυσταγωγικά υπομνήματα) από τον ΣΤ έως τον ΙΒ αιώνα του Αιδεσιμολογιώτατου Πρωτοπρεσβύτερου κ. Θεοδώρου Ι. Κουμαριανού, Λέκτορα της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

Εἰσαγωγὴ. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. ICAMSoft Law Applications Σημειώ σεις

Εἰσαγωγὴ. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. Αὐτόματη Δημιουργία Οἰκονομικῶν Κινήσεων Ἀμοιβῶν. ICAMSoft Law Applications Σημειώ σεις Εἰσαγωγὴ Ὅπως γνωρίζουν ὅλοι οἱ χρῆστες τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν μας, τὰ εἴδη τῶν ἐνεργειῶν ποὺ μποροῦν νὰ καταγραφοῦν σὲ μία ὑπόθεση εἶναι 1. Ἐνέργειες Ἐξέλιξης, 2. Οἰκονομικές, 3. Λοιπές Ἐνέργειες &

Διαβάστε περισσότερα

Παρόμοια νὰ σκεφθῇς ὅτι καὶ ἕνας ποὺ στέκεται κοντὰ σὲ μία μεγάλη πυρκαϊά, διατηρεῖ τὴν θερμότητα γιὰ πολὺ καιρὸ καὶ μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσί του ἀπὸ τὴν φωτιά. Άραγε ἀπὸ ποιὰ ἄρρητη εὐωδία φιλανθρωπίας, ἀπὸ

Διαβάστε περισσότερα

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ

Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Ἀρχιμανδρίτου Φωτίου Ἰωακεὶμ Λαμπρὴ πανήγυρη ἐπιτελοῦμε, ἀγαπητοὶ ἐνχριστῷ ἀδελφοί! Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ καὶ γεραίρει τὸ θεῖο γεγονὸς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Γι αὐτὸ κι ἐμεῖς

Διαβάστε περισσότερα

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α Δρ. Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος Λέκτορας Γενικῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Τμῆμα Θεολογίας - Θεολογικὴ Σχολή Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ & ΩΡΩΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ 2018

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ & ΩΡΩΠΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ 2018 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΗΦΙΣΙΑΣ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ & ΩΡΩΠΟΥ ιεροσ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ναοσ μεταμορφωσεωσ του σωτηροσ δημου μεταμορφωσησ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΙΕΡΩΝ ΑΚΟΛΟΥΘΙΩΝ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΑΙΝΗΣΙΜΟΥ 2018 Πρὸς τοὺς εὐσεβεῖς

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα. Β Ἐκκλησιαστική κρίση

Περιεχόμενα. Β Ἐκκλησιαστική κρίση Ἐνιαύσιον 2005 Περιεχόμενα Πρόλογος Α Ἄρθρα 1. Τό Πάσχα ἡμῶν Τό ἀναστάσιμο ἦθος Τά θανατηφόρα προβλήματα Τό ἀληθινό Πάσχα τῆς Ἐκκλησίας 2. Ἐκκλησία καί «περιθώριο» 3. Μαζί στήν ζωή, μαζί καί στόν θάνατο

Διαβάστε περισσότερα

Ὄχι στὴν ρινόκερη σκέψη τοῦ ρινόκερου Κοινοβουλίου μας! (ε ) Tὸ Παγκόσμιο Οἰκονομικὸ Φόρουμ προωθεῖ τὴν ὁμοφυλοφιλία*

Ὄχι στὴν ρινόκερη σκέψη τοῦ ρινόκερου Κοινοβουλίου μας! (ε ) Tὸ Παγκόσμιο Οἰκονομικὸ Φόρουμ προωθεῖ τὴν ὁμοφυλοφιλία* Ὄχι στὴν ρινόκερη σκέψη τοῦ ρινόκερου Κοινοβουλίου μας! (ε ) Tὸ Παγκόσμιο Οἰκονομικὸ Φόρουμ προωθεῖ τὴν ὁμοφυλοφιλία* «Οἱ ὁμοφυλόφιλοι ἀπὸ τὴν δεκαετία τοῦ 2000 ἐμφανίζονται πανίσχυροι οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικά,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών

ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ. Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ Ενότητα 8: ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΚΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ ΛΟΓΟΥ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Πρόγραμμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Πρὸς Ἅπαντας τοὺς Ἐφημερίους τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως. ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ὑπ ἀριθμ. 17 Θέμα: «Περὶ τῆς νομιμότητας τελέσεως τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἀνηλίκων». Ἀγαπητοὶ Πατέρες, Σχετικὰ μὲ τὶς προϋποθέσεις,

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Χριστολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Χριστολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Χριστολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι.

Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Χρήσιμες ὁδηγίες γιὰ τοὺς ἐνηλίκους ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ βαπτισθοῦν Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι. Σὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἰδιαίτερα μετὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν συνόρων τῶν χωρῶν τῆς ἀνατολικῆς Εὐρώπης, ἀλλὰ καὶ γειτόνων χωρῶν

Διαβάστε περισσότερα

Εὐκλείδεια Γεωµετρία

Εὐκλείδεια Γεωµετρία Εὐκλείδεια Γεωµετρία Φθινοπωρινὸ Εξάµηνο 010 Καθηγητὴς Ν.Γ. Τζανάκης Μάθηµα 9 ευτέρα 18-10-010 Συνοπτικὴ περιγραφή Υπενθύµιση τοῦ Θεωρήµατος τοῦ Θαλῆ. εῖτε καὶ ἐδάφιο 7.7 τοῦ σχολικοῦ ϐιβλίου. Τονίσθηκε,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 25 εκεμβριου 2016 ἀριθμ. πρωτ. : 793.- ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ 2016 Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΘΙΜΟΣ Πρὸς τοὺς εὐλαβεῖς Ἱερεῖς καὶ τοὺς εὐσεβεῖς Χριστιανοὺς τῆς καθ ἡμᾶς

Διαβάστε περισσότερα

Παραθέτουμε απόσπασμα του άρθρου: ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΝ- Οι Ιεχωβάδες και οι Μασόνοι κεφάλαια εις το βιβλίον των θρ

Παραθέτουμε απόσπασμα του άρθρου: ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ ΑΠΙΣΤΕΥΤΟΝ- Οι Ιεχωβάδες και οι Μασόνοι κεφάλαια εις το βιβλίον των θρ Με ένα από τα αγαπημένα της θέματα ασχολήθηκε για μια ακόμη φορά, στο φύλλο 1991 της 27ης Σεπτεμβρίου 2013, η εφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ. Αιτία, το κεφάλαιο του βιβλίου των Θρησκευτικών που διδάσκεται στην

Διαβάστε περισσότερα

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο.

1. Η «Λειτουργία των πιστών» αφορά μόνο τους βαπτισμένους χριστιανούς. 4. Στη Θεία Λειτουργία οι πιστοί παρακαλούν τον Θεό να έχουν ειρηνικό θάνατο. ΜΑΘΗΜΑ 23 ο ΤΟ ΒΑΘΥΤΕΡΟ ΝΟΗΜΑ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να συμπληρώσετε την παρακάτω πρόταση επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις φράσεις α, β, γ, δ. Να τεκμηριώσετε

Διαβάστε περισσότερα

«Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Πατρῶν Α»

«Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Πατρῶν Α» Ἕνα δεύτερο σημαντικὸ Ἁγιογραφικὸ βῆμα «Ἁγιογραφικὴ Σύναξις Πατρῶν Α» Μία ἐλπιδοφόρος ἀρχὴ Μὲ τὴν Χάρι τοῦ Θεοῦ, τὴν εὐχὴ τοῦ ἀσθενοῦντος Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου μας Ὠρωποῦ καὶ Φυλῆς κ. Κυπριανοῦ, τὴν

Διαβάστε περισσότερα

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò

LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò LAHGLATA ACIOCQAVIAS PEQIODOS Bò L hgla Aò Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου καὶ πρώτου Ἁγιογράφου, Εὐαγγελιστοῦ Λουκᾶ (18η Ὀκτωβρίου) καὶ πρὸς τιμήν Του, πραγματοποιήθηκε, μὲ τὴν

Διαβάστε περισσότερα

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο

Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο Ἀσκητὲς καὶ ἀσκητήρια στὴ νῆσο Σκόπελο (Μιὰ πρώτη προσέγγιση στὸ θέμα) Εἰπώθηκε, πὼς ὁλόκληρο τὸ Ἅγιον Ὄρος μοιάζει μὲ τὸ Καθολικὸ ἑνὸς ἰεροῦ Ναοῦ καὶ ὅτι ἡ περιοχὴ ἀπὸ τὴν Ἁγία Ἄννα καὶ πέρα εἶναι τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Ἕνα συγκλονιστικό περιστατικό ἀκούσαμε σήμερα

Ἕνα συγκλονιστικό περιστατικό ἀκούσαμε σήμερα 6η Κυριακή Λουκᾶ (Λκ. 8, 27 39) 22 Ὀκτωβρίου 2017 «Τί ἐμοί καί σοί, Ἰησοῦ υἱέ τοῦ Θεοῦ τοῦ ὑψίστου; δέομαί σου, μή μέ βασανίσῃς» Ἕνα συγκλονιστικό περιστατικό ἀκούσαμε σήμερα στήν εὐαγγελική περικοπή.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ 2014 Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για να πεθάνουμε κι εμείς ως προς την αμαρτία και να

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα

Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα Σὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖο στὴν ἀποψινή μας σύναξη θὰ ἀσχοληθοῦμε, ὅπως γνωρίζετε, εἶναι ἡ Ἐκκλησία ὡς λατρεύουσα κοινότητα. Θὰ προσπαθήσουμε χωρὶς νὰ εἰσέλθουμε σὲ λεπτομέρειες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑ 11 Ο Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, 3, 4 και 5, επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β,

Διαβάστε περισσότερα

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14

Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος. Διδ. Εν. 14 Ο Τριαδικός Θεός: οι γιορτές της Πεντηκοστής και του Αγίου Πνεύματος Διδ. Εν. 14 Σαράντα ημέρες μετά το Πάσχα η Εκκλησία μας γιορτάζει την Ανάληψη του Κυρίου στους ουρανούς Με την Ανάληψη, επισφραγίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ὲ λίγες ἡμέρες πρόκειται νὰ ἑνωθεῖτε μὲ τὰ δεσμὰ τοῦ Γάμου διὰ τῶν εὐλογιῶν τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας τοῦ Κυρίου μας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς χρειάζεται ὡς καταλύτη τὸν τελειωτῆ καὶ

Διαβάστε περισσότερα

Φανερωμένη Η εορτή της Παναγίας Φανερωμένης μας συγκεντρώνει και μας φέρνει σήμερα εδώ. Σήμερα εορτάζει η Παναγία, η μητέρα μας, η Ελπίδα

Φανερωμένη Η εορτή της Παναγίας Φανερωμένης μας συγκεντρώνει και μας φέρνει σήμερα εδώ. Σήμερα εορτάζει η Παναγία, η μητέρα μας, η Ελπίδα Φανερωμένη 2017.09.24 Η εορτή της Παναγίας Φανερωμένης μας συγκεντρώνει και μας φέρνει σήμερα εδώ. Σήμερα εορτάζει η Παναγία, η μητέρα μας, η Ελπίδα μας και εμείς οι χριστιανοί της Σύρου, αλλά και ευλαβείς

Διαβάστε περισσότερα

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας μας. ΕΚΚΛΗΣΙΑ & ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ ΕΝΟΡΙΑ & ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ Σεβασμιώτατε, Αἰδεσιμολογιώτατοι, Πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Κοντογιάννης Ἐφημ. ΙΠΠΟΚΡΑΤΕΙΟΥ Γ.Ν.Α. Ἀγαπητοί ἐθελοντές τῆς Διακονίας Ἀσθενῶν τῆς Ἐκκλησίας

Διαβάστε περισσότερα

4. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ

4. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ 4. ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΥ Βασική προϋπόθεση γιά νά μιλήσει κανείς γιά τόν Θεόν μας εἶναι ἡ σαφής διάκριση μεταξύ τῶν ὅρων : οὐσίας ἤ φύσεως καί ἀκτίστων ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι, ὁ Θεός μας

Διαβάστε περισσότερα

Μαρτυρία Πίστεως καὶ Ζωῆς

Μαρτυρία Πίστεως καὶ Ζωῆς Ἐπισκόπου Γαρδικίου Κλήμεντος Μαρτυρία Πίστεως καὶ Ζωῆς Ὁμιλίες σὲ Ἐκδηλώσεις Εἰσηγήσεις - Διαλέξεις - Ἄρθρα Ἐκδόσεις Γεώργιος Χοροζίδης, Φυλὴ Ἀττικής, 2017, σελίδες 222. Ἡ ἰδέα γιὰ τὴν κυκλοφόρησι τοῦ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ

ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ 1 ΙΜΗΝΙΑΙΑ ΕΚ ΟΣΗ Ι. Ν. ΑΓΙΑΣ ΜΑΡΙΝΗΣ ΑΝΩ ΙΛΙΣΙΩΝ χαλ νωτη γλ σσα Ἡ γλῶσσα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα μέλη τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ. Σὲ σύγκριση μὲ ἄλλα ἀνθρώπινα μέλη, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὰ χέρια

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Κυρίου Λίγο καιρό πρίν ἀπό τό πάθος Του, ὁ Κύριος, ἀφοῦ παρέλαβε τούς τρεῖς προκρίτους μαθητές, τόν Πέτρο, τόν Ἰάκωβο καί τόν Ἰωάννη, ἀνέβηκε στό ὄρος Θαβώρ καί ἐκεῖ, ἐνώπιον αὐτῶν μεταμορφώθηκε.

Διαβάστε περισσότερα

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις,

μαθη ματικῶν, ἀλλὰ καὶ τὴ βαθιά του ἐκτίμηση γιὰ τὴ χαϊντεγκεριανὴ ἱστορικὴ κατανόηση τοῦ ἀνθρώπινου κόσμου. Καταγράφοντας ὅλες αὐτὲς τὶς ἐπιδράσεις, ΠΡΟΛΟΓΟΣ Τὸ βιβλίο αὐτὸ εἶναι προϊὸν μακρόχρονης ἐξέλιξης. Γιὰ εἴκοσι περίπου χρόνια, τὸ ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὸν Φρέγκε ἀποτέλεσε μέρος ἑνὸς ὁδοιπορικοῦ ποὺ ξεκίνησε ἀπὸ τὸ Μόναχο καί, μέσω τῆς Ὀξφόρδης

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15

Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας. Διδ. Εν. 15 Συναγμένοι στη Θεία Ευχαριστία: Η ουσία της Εκκλησίας Διδ. Εν. 15 α) Η εξάπλωση της Εκκλησίας Μετά την Πεντηκοστή, η νέα πραγματικότητα που δημιουργείται στον κόσμο, η Εκκλησία, ζει και κινείται σε μια

Διαβάστε περισσότερα

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ

ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ ΛΕΟΝΤΕΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΝΕΑΣ ΣΜΥΡΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗΣ Αγία και Μεγάλη Τεσσαρακοστή Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: Ο Άγιος Πέτρος μετανοών (1600) «Αυτός σήκωσε τις αμαρτίες μας με το ίδιο Του το σώμα στο σταυρό, για

Διαβάστε περισσότερα

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ ΝΑΖΙΜ ΧΙΚΜΕΤ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΘΑΛΑΣΣΑ Να γελάσεις απ' τα βάθη των χρυσών σου ματιών είμαστε μες στο δικό μας κόσμο Η πιο όμορφη θάλασσα είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει Τα πιο

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 22: Ο ΧΡΥΣΟΣ ΚΑΝΟΝΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons.

Διαβάστε περισσότερα

X ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α

X ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α X ΜΑΘΗΜΑ ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΑΣ Α ΠΕΡΙΟΔΟΣ Ε (2012-2013) 16 Σεπτεμβρίου 2012 Μνήμη τῆς Ἁγίας Παρθενομάρτυρος καὶ Πανευφήμου Εὐφημίας Ἱερὰ Μονὴ Ἁγίας Παρασκευῆς Ἀχαρνῶν Ἀττικῆς Ὀργάνωση: Ἁγιογραφεῖο Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίων

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας)

Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας : Ἡ θεραπεία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς. (Ἱερομον. Σάββας) Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν πάντοτε, νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων. Ἀμὴν. Χριστός ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ. Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ. ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΗΘΙΚΗ Ενότητα 12: Ο ΟΝΤΟΛΟΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΗΘΙΚΗΣ ΜΑΡΙΑ Κ. ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑ Τμήμα Ιερατικών Σπουδών Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου.

1. Στα αποστολικά χρόνια, η Θεία Ευχαριστία γινόταν διαφορετικά από τον τρόπο που έγινε τη βραδιά του Μυστικού Δείπνου. ΜΑΘΗΜΑ 22 ο ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΗΣ Θ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΑΣ Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα

Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ. Ποιήματα Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Νοέμβριος 2011 15 ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μαρία Ψωμᾶ - Πετρίδου ΔΕΥΤΕΡΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΦΤΕΡΑ Ποιήματα Τεῦχος 15 - Νοέμβριος 2011 ISSN:

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016*

Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως τοῦ 2016* Ὁμιλία ἐπὶ τῇ Μνήμῃ τῶν Ἁγίων Νέων Τριῶν Ἱεραρχῶν Φωτίου τοῦ Μεγάλου, Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καὶ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ Κυριακὴ Α τοῦ Νοεμβρίου, 3.11.2014 ἐκ. ἡμ. Ἡ Γνησία Ὀρθοδοξία ἐν ὄψει τῆς προκλήσεως

Διαβάστε περισσότερα

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή

Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Ἀποστολή καί Ἱεραποστολή στήν Μέση Ἀνατολή Πρώτη φορά πῆγα στόν Βόρειο Λίβανο, διά τῆς Δαμασκοῦ τῆς Συρίας, τόν Φεβρουάριο τοῦ ἔτους 1988, γιά νά διδάξω στήν Μπελεμέντειο Θεολογική Σχολή «Ἅγιος Ἰωάννης

Διαβάστε περισσότερα

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με

(άγιο μύρο / τριήμερη / ολόλευκα / κολυμβήθρας / κατάδυση) «Στο χρίσμα, ο ιερέας χρίει τον.. σ όλα τα μέρη του σώματός του με ΜΑΘΗΜΑ 21 Ο ΤΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΜΑΤΟΣ Να ξαναγράψετε το κείμενο που ακολουθεί συμπληρώνοντας τα κενά με τις κατάλληλες λέξεις ή φράσεις που δίνονται στην παρένθεση. Σε κάθε κενό αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2

Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Ερμηνεία του κατά Ιωάννην Ευαγγελίου Ενότητα: 2 Χρήστος Καρακόλης Τμήμα Θεολογίας Σελίδα 2 1. Πρόλογος Ι Α 1α Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος α β καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν, β γ καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος, α 2 οὗτος ἦν

Διαβάστε περισσότερα

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση

ICAMLaw Application Server Χειροκίνηση Ἀναβάθμιση Εἰσαγωγή Ὁ ICAMLaw Application Server (στὸ ἑξῆς γιά λόγους συντομίας IAS) ἀποτελεῖ τὸ ὑπόβαθρο ὅλων τῶν δικηγορικῶν ἐφαρμογῶν τῆς ICAMSoft. Εἶναι αὐτός ποὺ μεσολαβεῖ ἀνάμεσα: α) στὴν τελική ἐφαρμογὴ ποὺ

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ νεο-δαρβινισμὸς καὶ ἡ ἀμφισβήτηση τοῦ Θεοῦ*

Ὁ νεο-δαρβινισμὸς καὶ ἡ ἀμφισβήτηση τοῦ Θεοῦ* Ἡ Θεωρία τῆς Ἐλέξιξης: κοσμικὴ θρησκεία, μὲ νόημα καὶ ἠθικὴ Ἡ Ὁ νεο-δαρβινισμὸς καὶ ἡ ἀμφισβήτηση τοῦ Θεοῦ* Ὄχι Ἐξέλιξη, ἀλλὰ Σχεδιασμὸς Μέρος B ἐπιστημονικὴ κριτικὴ ποὺ ἀσκεῖται στὴν Θεωρία τῆς Ἐξέλιξης

Διαβάστε περισσότερα

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό

Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό Θέρμη 25/10/2013 Η Α.Θ.Π. ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος τίμησε με την παρουσία του τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 35 χρόνων των Εκπαιδευτηρίων Ε. Μαντουλίδη. Τον εορτασμό των 35 χρόνων

Διαβάστε περισσότερα

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί,

«Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, ΟΜΙΛΙΑ ΕΓΚΑΙΝΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 14 11 2011 «Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον, ἀπό τοῦ νῦν καί ἕως τοῦ αἰῶνος». Μακαριώτατε, Ἅγιοι Πατέρες, Ἐντιμότατοι Ἄρχοντες, Ἀδελφοί μου Ἀγαπητοί, Μόνο

Διαβάστε περισσότερα

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Ὁ Γάμος. Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι, ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΝΙΚΑΙΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟΝ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟΝ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ Πλησίον ΚΕΒΟΠ & Νοσοκομείου «ΑΤΤΙΚΟΝ» Αγίου Γεωργίου & Ρίμινι 12461 Χαϊδάρι Τηλ:210-5813619 Ὁ Γάμος Ἀγαπητοί μας μελλόνυμφοι,

Διαβάστε περισσότερα

Άνδρες και γυναίκες στην διακονία του Χριστού

Άνδρες και γυναίκες στην διακονία του Χριστού Άνδρες και γυναίκες στην διακονία του Χριστού Καθηγητής π. Ιωάννης Χρυσαυγής Επιτρέψτε μου να αρχίσω την εισήγησή μου λέγοντας πόσο χαρούμενος νιώθω που συμμετέχω σε αυτό το συνέδριο και έχω προσκληθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθίες στο Παρεκκλήσιο Αγίου Λουκά Κριμαίας

Ακολουθίες στο Παρεκκλήσιο Αγίου Λουκά Κριμαίας Ακολουθίες στο Παρεκκλήσιο Αγίου Λουκά Κριμαίας ΑΠΟΛΛΩΝΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ Μάρτιος 2/3/2017 Παράκληση, 18:00 3/3,10/3,17/3,24/3 Χαιρετισμοί, 19:15 31/3/2017 Ἀκάθιστος 19:15 Ὕμνος Ἀπρίλιος: 6/4/2017 Παράκληση,

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή

Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή ΜΑΘΗΜΑ 6 Ο ΠΟΙΗΣΩΜΕΝ ΑΝΘΡΩΠΟΝ... Να συμπληρώσετε κάθε μια από τις προτάσεις 1, 2, και 3 επιλέγοντας τη σωστή απάντηση, κατά τη διδασκαλία του Χριστιανισμού, από τις αντίστοιχες φράσεις α, β, γ. Στη συνέχεια,

Διαβάστε περισσότερα

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15

Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α1. Να δώσετε το περιεχόμενο των όρων που ακολουθούν: α. Ανόρθωση (1910) β. Κλήριγκ γ. Εκλεκτικοί Μονάδες 15 Α2. Γιατί δεν προέκυψαν ταξικά κόμματα στην Ελλάδα το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα; Μονάδες

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ «Σύνοδος» τῆς Κρήτης

Ἡ «Σύνοδος» τῆς Κρήτης Ὀρθόδοξος Ἐνημέρωσις «Ἐντολὴ γὰρ Κυρίου μὴ σιωπᾷν ἐν καιρῷ κινδυνευούσης Πίστεως. Λάλει γάρ, φησί, καὶ μὴ σιώπα... Διὰ τοῦτο κἀγὼ ὁ τάλας, δεδοικὼς τὸ Κριτήριον, λαλῶ». (Ὁσ. Θεοδώρου Στουδίτου, PG 99,

Διαβάστε περισσότερα

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α]

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α] Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία [Α] Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος Ἐπίκουρος Καθηγητὴς Γενικῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας Τµῆµα Θεολογίας - Θεολογικὴ Σχολὴ Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήµιο Ἀθηνῶν Ἡ εἰκονοµαχία

Διαβάστε περισσότερα

Τὰ Προλεγόμενα. (π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνὸς)

Τὰ Προλεγόμενα. (π. Γεώργιος Δ. Μεταλληνὸς) Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Παρίου Ἀλεξίκακον Φάρμακον καὶ ἡ ἐπιστολὴ στὸν Κοραῆ Περὶ Νηστείας Εὐρωπαϊκῶν Νοσημάτων Θεραπευτικὴ Προλεγόμενα: π. Γεώργιος Μεταλληνός, Ἐκδόσεις «Γρηγόρη», Ἀθήνα 2016, σελίδες 229.

Διαβάστε περισσότερα

Ἀπολογισμὸς «Ἐ.Ἐ.Ε.» καὶ Τμημάτων Ψηφιδωτοῦ, Ξυλογλυπτικῆς καὶ Πληροφορικῆς.

Ἀπολογισμὸς «Ἐ.Ἐ.Ε.» καὶ Τμημάτων Ψηφιδωτοῦ, Ξυλογλυπτικῆς καὶ Πληροφορικῆς. Ἐπὶ τῇ λήξει τῆς Περιόδου Ι (2016-2017) Ποιμαντικῶν, Κατηχητικῶν, Κοινωνικῶν καὶ Πολιτιστικῶν Δραστηριοτήτων Κυριακὴ Ἁγίων 318 Πατέρων τῆς Α Οἰκουμενικῆς Συνόδου, 15/28.5.2017 Φυλὴ Ἀττικῆς Ἀπολογισμὸς

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8

Τι είναι το Άγιο Πνεύμα. Διδ. Εν. 8 Τι είναι το Άγιο Πνεύμα Διδ. Εν. 8 Κεντρικό γεγονός στη ζωή της Εκκλησίας Το Άγιο Πνεύμα επιφοίτησε στους αποστόλους και παραμένει στην Εκκλησία ως Παράκλητος, για να καθοδηγεί τους πιστούς «Εἰς πᾶσαν

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ Κυριακή του Πάσχα. Fr.Lev Gillet

Ἡ Κυριακή του Πάσχα. Fr.Lev Gillet Ἡ Κυριακή του Πάσχα Fr.Lev Gillet «Αὔτη ἡ κλητὴ καὶ ἁγία ἡμέρα, ἡ μία τῶν Σαββάτων, ἡ βασιλὶς καὶ κυρία, ἑορτὴ ἑορτῶν καὶ πανήγυρις ἐστὶ πανηγύρεων!»ψάλλουμε στὴν ὀγδόη ὠδὴ τοῦ πασχαλιάτικου Ὄρθρου. Ἡ

Διαβάστε περισσότερα

ODBC Install and Use. Κατεβάζετε καὶ ἐγκαθιστᾶτε εἴτε τήν ἔκδοση 32bit εἴτε 64 bit

ODBC Install and Use. Κατεβάζετε καὶ ἐγκαθιστᾶτε εἴτε τήν ἔκδοση 32bit εἴτε 64 bit Oἱ ἐφαρμογές Law4 χρησιμοποιοῦν τὸν Firebird SQL Server 32 ἤ 64 bit, ἔκδοση 2.5.x Γιὰ νὰ κατεβάσετε τὸν ODBC πηγαίνετε στό site www.firebirdsql.org στήν δ/νση http://www.firebirdsql.org/en/odbc-driver/

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ FAX: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΑΓΙΑΣ ΦΙΛΟΘΕΗΣ 19-21, 105 56 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ. 2103352364 FAX: 2103237654 www.iaath.gr, E-Mail: ipe.iaath@gmail.com ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ 5 Η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ

ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ 127 ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΠΑΡΟΝ ΚΑΙ ΜΕΛΛΟΝ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ (ΖΗΖΙΟΥΛΑΣ) Εἰσαγωγὴ Ἡ δημιουργία τῆς ἑνωμένης Εὐρώπης εἶναι πάνω ἀπ ὅλα γεγονὸς πνευματικῆς σημασίας. Ἡ πολιτικὴ ἡγεσία

Διαβάστε περισσότερα

Εἰς τόν Ἅγιον Ἰωάννην τόν Πρόδρομον.

Εἰς τόν Ἅγιον Ἰωάννην τόν Πρόδρομον. Μήνας Ἰανουάριος 7 Ἰανουαρίου 2018. Εἰς τόν Ἅγιον Ἰωάννην τόν Πρόδρομον. Μεγάλη καί ἐπίσημη ἡμέρα εἶναι σήμερα γιά τήν Ἁγία τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησία ἀμέσως μετά ἀπό τήν ἑορτή τῶν Θεοφανείων. Μπροστά στά πλήθη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ. : ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων του Γενικού και του Εσπερινού Γενικού Λυκείου

ΠΡΟΣ: ΚΟΙΝ. : ΘΕΜΑ: Οδηγίες για τη διδασκαλία μαθημάτων του Γενικού και του Εσπερινού Γενικού Λυκείου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ Π/ΘΜΙΑΣ & Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ Δ/ΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ----- Βαθμός Ασφαλείας: Να διατηρηθεί μέχρι: Βαθ. Προτεραιότητας:

Διαβάστε περισσότερα

πολεμικὴ πείρα πρῶτα μὲ τὶς κινήσεις τῶν γυμνασίων, ποὺ εἶναι ἕνα εἶδος παιχνίδι. Ὕστερα, γνωρίζουν τὸν ἀληθινὸ πόλεμο. Ἔχουμε κι ἐμεῖς μπροστά μας μι

πολεμικὴ πείρα πρῶτα μὲ τὶς κινήσεις τῶν γυμνασίων, ποὺ εἶναι ἕνα εἶδος παιχνίδι. Ὕστερα, γνωρίζουν τὸν ἀληθινὸ πόλεμο. Ἔχουμε κι ἐμεῖς μπροστά μας μι Προς τους νέους Ἐμεῖς οἱ χριστιανοὶ θεωροῦμε ἐντελῶς ἀσήμαντο πρᾶγμα τὴν ἐδῶ κάτω ἀνθρώπινη ζωή. Δὲν λογαριάζουμε καὶ δὲν λέμε καλὸ ὅ,τι μᾶς ἐξυπηρετεῖ σ αὐτὴ μονάχα τὴ ζωή. Τὴν ἔνδοξη καταγωγή, τὴν εὐρωστία

Διαβάστε περισσότερα

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία

Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Σκέψεις γιὰ τὴν διατροφὴ καὶ τὴ νηστεία Ἀλήθεια, πόσο σημαντικὸ εἶναι τὸ θέμα τῆς διατροφῆς. Εἴμαστε αὐτὸ ποὺ τρῶμε, λένε μερικοὶ ὑλιστὲς φιλόσοφοι. Καὶ ἐννοοῦν τίποτα παραπάνω. Ἡ λογικὴ αὐτὴ εἶναι λίγο

Διαβάστε περισσότερα

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_8712 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1

Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_8712 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 Θρησκευτικά Α Λυκείου GI_A_THI_0_8712 Απαντήσεις των θεμάτων ΘΕΜΑ Α1 α) Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις ως σωστές ή λανθασμένες, σύμφωνα με τη διδασκαλία της Εκκλησίας, γράφοντας δίπλα στον αριθμό

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ

Περιεχόμενα ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Περιεχόμενα Πρόλογος Α ΕΚΛΟΓΗ, ΧΕΙΡΟΤΟΝΙΑ, ΕΝΘΡΟΝΙΣΗ Ἀντιφώνηση κατά τό μικρό μήνυμα ἀνακοίνωση τῆς ἐκλογῆς Χειροτονητήριος λόγος τοῦ Ἐψηφισμένου Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου Προσφώνηση

Διαβάστε περισσότερα

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία

Η Παύλεια Θεολογία. Πνευματολογία. Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΧΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η Πνευματολογία Αικατερίνη Τσαλαμπούνη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογία Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Λόγος εἰς τὸν Ἀπόστολο καὶ Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη

Λόγος εἰς τὸν Ἀπόστολο καὶ Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη Λόγος εἰς τὸν Ἀπόστολο καὶ Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη Ἅγ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς Σήμερα τελοῦμε τὴν ἑορτὴ ἑνὸς ἀπὸ τοὺς προκρίτους Ἀποστόλους τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐπευφημοῦμε αὐτὸν ὡς πατέρα ὅλων ἐκείνων πού φέρουν τὸ

Διαβάστε περισσότερα

Το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ελληνορωμαϊκές-Ελληνοϊταλικές Σπουδές» του Τμήματος Ιταλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και το Σεμινάριο Ιταλικής Ιστορίας και Ιστοριογραφίας, σας προσκαλούν στη

Διαβάστε περισσότερα

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α

Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α Γενικὴ Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία Α Ενότητα 11: Μονοθελητισμός και Μονοενεργητισμός Δρ. Ἰωάννης Ἀντ. Παναγιωτόπουλος Λέκτορας Γενικῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας Ἐθνικὸ καὶ Καποδιστριακὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν Τμῆμα

Διαβάστε περισσότερα