Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ"

Transcript

1 Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ 1

2 ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Ι: ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Υγροβιότοπος Ακρωτηρίου Η Αλυκή Ακρωτηρίου Χλωρίδα-Πανίδα Υγρότοποι Φασουρίου Ιστορικά στοιχεία Αναπτυξιακές πιέσεις στον υγρότοπο Ακρωτηρίου Καθεστώς προστασίας της περιοχής Τα σηµαντικότερα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής Ακρωτηρίου Η ανάγκη για διαχείριση-το διαχειριστικό σχέδιο ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ Η βιολογία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκο στην Κύπρο Τρόπος µελέτης των µετακινήσεων των µεταναστευτικών πουλιών: ακτυλιώσεις Μεταναστευτική πορεία των φλαµίνγκο Τρόπος πλοήγησης των µεταναστευτικών πουλιών ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Έρευνα πρώτης χρονιάς: Εισαγωγή Υπόθεση Πειραµατική διαδικασία Αποτελέσµατα Συµπέρασµα 2

3 Έρευνα δεύτερης χρονιάς: Εισαγωγή Υπόθεση Πειραµατική διαδικασία Αποτελέσµατα Συµπέρασµα Συζήτηση Ευχαριστίες Παιδιά που συµµετέχουν στο πρόγραµµα «Χρυσοπράσινο Φύλλο» Πηγές 3

4 ΜΕΡΟΣ Ι: ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Υγροβιότοπος είναι η περιοχή που καλύπτεται εποχιακά ή και µόνιµα από ξέβαθα νερά. Ο βυθός του µπορεί να είναι χώµα, άµµος, χαλίκια ή συνδυασµός αυτών. Η ποικιλότητα των ειδών και οι πυκνότητες των πληθυσµών είναι οι λόγοι που οι υδροβιότοποι έχουν µεγάλη οικολογική σηµασία. Πέραν από την οικολογική τους αξία, οι υγροβιότοποι έχουν επιστηµονική, υδρευτική, αρδευτική, κτηνοτροφική και εκπαιδευτική αξία Υγροβιότοπος Ακρωτηρίου Τον υγρότοπο του Ακρωτηρίου αποτελούν ένα σύνολο από βιότοπους και περιλαµβάνει την Αλυκή Ακρωτηρίου, τις υφάλµυρες λίµνες, τους υγροτόπους γλυκού νερού ή αλλιώς Λιβάδι Φασουρίου, τις αλοφητικές κοινωνίες και το δάσος maquis. Αυτά είναι τα σηµαντικότερα οικοσυστήµατα στην Κύπρο, όπου υπάρχει µεγάλη βιοποικιλότητα, η οποία είναι γνωστή σε όλο τον κόσµο, γιατί υπάρχουν παρά πολλά είδη υδρόβιας πανίδας και χλωρίδας. Η αλυκή Ακρωτηρίου Η Αλυκή Ακρωτηρίου είναι ο πιο σηµαντικός βιότοπος της χερσονήσου Ακρωτηρίου. Πολλά υδρόβια πουλιά έρχονται κάθε χρόνο στη λίµνη κατά το ταξίδι τους από τις χώρες του βορρά προς τις χώρες του νότου, ή αντίστροφα, αναζητώντας ένα πιο θερµό και κατάλληλο περιβάλλον, για να ξεκουραστούν ή και να ξεχειµωνιάζουν. Αυτό εξαρτάται από το αν οι καιρικές συνθήκες είναι καλές και αν υπάρχει αφθονία στην τροφή. Βρίσκεται στα όρια των Βρετανικών βάσεων και καλύπτει µεγάλη έκταση της χερσονήσου Ακρωτηρίου. Οι γεωγραφικές συντεταγµένες της λίµνης είναι Καλύπτει έκταση 9.4 τ.χµ. όταν καλύπτεται πλήρως από νερό το χειµώνα, ενώ το καλοκαίρι ξηραίνεται. Το χειµώνα µε καλή βροχόπτωση µπορεί να περιέχει περίπου 8 εκ. κυβικά µετρά νερού, έχοντας µέγιστο επίπεδο νερού 1.7 µ. κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το βαθύτερο σηµείο της λίµνης είναι 2.7µ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εποµένως το βάθος του νερού είναι 1µ. Ακόµη και στο µέγιστο σηµείο το 50% της επιφάνειας της λίµνης καλύπτεται µε νερό που είναι λιγότερο από 30 εκατοστά βάθος. Αυτό κάνει το οικοπεριβάλλον ιδανικό για άγρια πουλιά. Το τοπίο αυτό είναι γνωστό µέρος της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου στο οποίο συγκεντρώνονται πάρα πολλά πουλιά κατά τη διάρκεια της Οκτωβριανής µετανάστευσης. Η Αλυκή του Ακρωτηρίου βρίσκεται σε µια από τις 8 µεγαλύτερες διαδροµές µετανάστευσης πουλιών από την Ευρώπη την Ασία και την Αµερική. Το τοπίο παρουσιάζει µεγάλη ποικιλία στη χλωρίδα και στο οικοσύστηµα και αυτό είναι πολύ σηµαντικό. Τα οικοσυστήµατα αυτά είναι πολύ σηµαντικά για τη µετανάστευση, την αναπαραγωγή και τη διαχείµανση πολλών υδρόβιων πουλιών όπως ο ερωδιός, οι κύκνοι και τα φλαµίνγκο. Η σχέση που παρουσιάζουν τα φλαµίνγκο µε τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες της αλυκής Ακρωτηρίου αποτελεί και το θέµα της έρευνάς µας. 4

5 Χλωρίδα-Πανίδα Τα πιο γνωστά από τα είδη πουλιών που επισκέπτονται τη λίµνη Ακρωτηρίου είναι τα φλαµίνγκο Phoenicopterus ruber. Υπολογίζεται ότι περίπου φλαµίνγκο έρχονται κάθε χειµώνα στην Αλυκή, καθώς επίσης και µια µεγάλη ποικιλία από πάπιες. Την άνοιξη ερωδιοί, γλάροι κλπ. χρησιµοποιούν τους υγροβιότοπους ως διαµετακοµιστικό σταθµό, ενώ τα νεραλδίκια, τα αγριοπετείναρα και οι καραπαττάδες αναπαράγονται εκεί. Περίπου 345 είδη φυτών έχουν αναφερθεί πως ανήκουν σε 59 διαφορετικές οικογένειες πολλές από τις οποίες δεν είναι µόνο σπάνιες αλλά και ενδηµικές στην Κύπρο. Αυτές περιλαµβάνουν πολλές ορχιδέες όπως η ORCHIS PALUSTRIS, η οποία µεγαλώνει µόνο σε αυτό το µέρος. Η Αλυκή του Αρωτηρίου είναι επίσης ο µόνος τόπος αναπαραγωγής του δενδρόβιου βατράχου. Ένα φύκoς είναι η βάση για την παραγωγικότητα της λίµνης ο Dunaniella viridis. Τα φύκη της λίµνης είναι η τροφή για µια µικρή γαρίδα που ονοµάζεται Branchinella spinosa. Αυτή η γαρίδα γίνεται τροφή για µεγαλύτερα ζώα και πουλιά. Όταν η αλατόµητα του νερού είναι χαµηλή η γαρίδα αυτή αναπαράγεται γεννώντας ζωντανές προνύµφες, ενώ σε νερά µε υψηλή αλατότητα, γεννούν αυγά µε σκληρό περίβληµα που επιπλέουν και ξεβράζονται στις όχθες της λίµνης. Τα αυγά αυτά είναι ανθεκτικά και µπορούν να επιβιώνουν σε ξηρασία. Την εποµένη υγρή περίοδο τα αυγά αυτά, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες, εκκολάπτονται και συνεχίζουν τον κύκλο της ζωής στη λίµνη. Το Τµήµα Αλιείας έκανε µια πειραµατική µελέτη, για να προσδιοριστούν οι κατάλληλες συνθήκες εκκόλαψης της Branchinella. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η αλατότητα που είναι κατάλληλη για την εκκόλαψη της είναι γύρω στα 20%. Οι γαρίδες αυτές είναι η βασική τροφή των φλαµίνγκο που ξεχειµωνιάζουν στην Αλυκή, µαζί µε πάπιες διαφόρων ειδών. Τη γαρίδα Artemia που διαφέρει ελάχιστα από την Branchinella spinosa τη βρίσκουµε στις υφάλµυρες λίµνες που βρίσκονται γύρω από την Αλυκή Λάρνακας. Αλµυρά λιβάδια µε χαρακτηριστικά φυτά βρίσκονται γύρω από την αλυκή. Μερικά από αυτά τα φυτά είναι τα αλµυρίδια Salicornia fruticosa, τα Juncus spp., η Inula crithmoides και τα Suaeda spp. Αυτά τα φυτά ονοµάζονται αλόφυτα και δηµιουργούν ζώνες γύρω από την αλυκή. Συνήθως ακολουθούν την αλµυρότητα του εδάφους. Στην Αλυκή και στις γύρω υφάλµυρες λίµνες έχει βρεθεί και ένα σπάνιο είδος ψαριού, το Aphanius fasciatus της οικογενείας Cyprinodontidae. Αυτό το ψάρι προσαρµόζεται τέλεια στις συνθήκης που επικρατούν στα οικοσυστήµατα σαν της Αλυκής, δηλ. εναλλαγή υγρής-ξηρής περιόδου και έτσι αποτελεί αντικείµενο έρευνας. 5

6 Υγρότοποι Φασουρίου Γύρω από την Αλυκή Ακρωτήριου υπάρχουν υγρότοποι γλυκού και αλµυρού νερού. Οι σηµαντικότεροι και πιο γνωστοί είναι αυτοί στο Λειβάδι Φασουρίου και βρίσκονται στα βορειοδυτικά της Αλυκής. Οι υγρότοποι αυτοί µαζεύουν νερό κατά τη χειµερινή περίοδο, η ποσότητα των οποίων εξαρτάται από τη στάθµη του νερού στο υδροφόρο στρώµα. Σε περίπτωση ανοµβρίας και ελάττωσης των αποθεµάτων νερού του υδροφορέα ακρωτηρίου, το ισοζύγιο ρυθµίζεται µε µεταφορά νερού και τεχνητού εµπλουτισµού υδάτων από το φράγµα του Κούρη. Ιστορικά στοιχεία Η Αλυκή του Ακρωτηρίου δηµιουργήθηκε πριν από 2000 χρόνια περίπου, σε σχετικά πρόσφατους χρόνους στη γεωλογική κλίµακα, κατά τη Ρωµαϊκή εποχή. Το Ακρωτήρι µέχρι τότε ήταν ένα µικρό νησί νότια της Κύπρου που ενώθηκε µε τη νότια ακτή της Κύπρου. Ο ποταµός Κούρρης παλαιότερα έφτανε στη θάλασσα µέσω δύο εκβολών, η µια ήταν στη σηµερινή περίπου θέση των εκβολών του ποταµού αυτού και η δεύτερη διοχέτευε τα νερά του ποταµού, ή µέρος τους στην περιοχή που σήµερα είναι η αλυκή του Ακρωτηρίου. Η άµµος και τα χαλίκια που µετέφερε ο ποταµός στην παραλία δηµιούργησαν ένα τόµπολο που ένωσε τελικά το νησί του Ακρωτηρίου µε την κυρίως Κύπρο. Τόµπολο ονοµάζουµε τη λωρίδα άµµου που ενώνει ένα νησί µε ένα άλλο νησί ή το κύριο µέρος της ξηράς. Τα υλικά που µετέφερε ο ποταµός προήλθαν από τη διάβρωση της ενδοχώρας. Με την κάθοδο του ανθρώπου στο νησί, τη νεολιθική περίοδο, άρχισε να αυξάνεται δραµατικά η διάβρωση. Κύριος παράγοντας διάβρωσης ήταν η εισαγωγή στο νησί της κατσίκας και η εντατική βόσκηση. Άλλος κύριος παράγοντας ήταν και η εντατική υλοτοµία των δασών. Η ξυλεία ήταν απαραίτητη για τη ναυπήγηση των στόλων των διάφορων κατακτητών του νησιού, αλλά και ως καύσιµο για την εξόρυξη του χαλκού από τον πυρίτη, για την κεραµουργεία αλλά και τις καθηµερινές ανάγκες των κατοίκων. Το αποτέλεσµα ήταν η δραστική µείωση των εκτεταµένων δασών που προστάτευαν το έδαφος από τη ραγδαία διάβρωση. Τόσο η υπερβόσκηση όσο και η αποψίλωση των δασών, ευνοούσαν τη διάβρωση και παράλληλα τη δηµιουργία παραλιακών υγροβιότοπων. Τα εκτεταµένη έλη στο δέλτα του Κούρρη και η δηµιουργία της αλυκής του Ακρωτηρίου µαρτυρούν τα γεγονότα αυτά. Το ανατολικό τόµπολο που ενώνει το Ακρωτήρι µε την υπόλοιπη Κύπρο δηµιουργήθηκε πιο πρόσφατα µε το υλικό που µετέφερε ο ποταµός Γαρίλλης. Παρόµοια έλη υπήρχαν και αλλού, όπως στο Συριανοχώρι και στη περιοχή της Αµµοχώστου. Με την εκστρατεία κατά της µαλάριας, λίγο πριν και µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο και µε την πίεση για περισσότερη γεωργική γη στην περιοχή, µεγάλο µέρος των υγροτόπων αυτών, δηλαδή των ελών αποξηράνθηκαν. Φυτείες από εσπεριδοειδή κάλυψαν την εύφορη γη που αποστραγγίστηκε. Ένα δάσος από ευκαλύπτους φυτεύτηκε βόρεια της Αλυκής έτσι που να 6

7 χαµηλώσει η στάθµη των υπόγειων νερών. Οι ευκάλυπτοι όπως και οι ακακίες, είναι είδη που εισήχθησαν επί Αγγλοκρατίας από την Αυστραλία και την Αφρική. Ένα πλέγµα από κανάλια κατασκευάστηκε έτσι, ώστε η περιοχή να αδειάζει µέσα στην Αλυκή. Τα κανάλια αυτά φαίνονται ακόµα και σήµερα στην περιοχή. Τα αποµεινάρια των ελών αυτών, το Λειβάδι δηλαδή, είναι σήµερα ένας από τους πιο πολύτιµους και ευαίσθητους βιότοπους του νησιού. Είναι ο µοναδικός εκτενής, φυσικός υγροβιότοπος µε γλυκό νερό στην Κύπρο. Αναπτυξιακές πιέσεις στον υγρότοπο Ακρωτηρίου Η κατασκευή του φράγµατος του Κούρρη επηρέασε τους υγροβιότοπους. Το νερό του ποταµού που στην αρχή τροφοδοτούσε το Λιβάδι άλλαξε την πορεία του λόγω της κατασκευής του φράγµατος του Κούρρη και είχε καταστροφικά αποτελέσµατα. Έτσι η επιβίωση των υγροβιότοπων αυτών, εξαρτάται από τη σωστή διαχείριση του υδατικού ισοζυγίου της περιοχής. Οι αρµόδιες υπηρεσίες µελετάνε ένα διαχειριστικό σχέδιο για τους υγροβιότοπους της περιοχής. Σαν ένα ολοκληρωµένο σύστηµα που οποιαδήποτε αλλαγή στο υδατικό ισοζύγιο ενός µέρους επηρεάζει και τα υπόλοιπα αποτελούν: η Αλυκή Ακρωτηρίου, o υδροβιότοπος Φασουρίου και τα οικοσυστήµατα που το αποτελούν, ο υδροφορέας του Ακρωτηρίου, ο ποταµός Κούρρης και το οµώνυµο φράγµα. Ξένοι εµπειρογνώµονες σε συνεργασία µε κυπριακή εταιρεία µελέτησαν τις πιθανές επιπτώσεις στο οικοσύστηµα από την κατασκευή του φράγµατος στον ποταµό Κούρρη, και εισηγήθηκαν µέτρα για την αποφυγή αυτών των επιπτώσεων. Άλλα µεγάλα προβλήµατα και κίνδυνοι υπάρχουν από τις διάφορες αποχετεύσεις που εισρέουν ή µπορούν να εισρεύσουν στη λίµνη, την τουριστική ανάπτυξη της ανατολικής ακτής του Ακρωτηρίου, την κοπή των καλαµιώνων του Λιβαδιού που αποτελούν σηµαντικούς αναπαραγωγικούς βιότοπους πολλών ειδών κ.α. α) Σχέδιο αποξήρανσης της Αλυκής Ακρωτηρίου και των υγροβιότοπων που βρίσκονται γύρω της καθώς και η µετατροπή τους σε αρδευόµενη γη. Λόγω της κατασκευής του Υδατοφράκτη Κούρρη µειώθηκε η εισροή νερού προς το έλος Φασουρίου. β) Εγκατάσταση του εργοστασίου επεξεργασίας λυµάτων του αποχετευτικού συστήµατος Λεµεσού στη βόρεια περιφέρεια της Αλυκής Ακρωτηρίου. γ) Από τις βιοµηχανίες συσκευασίας τροφίµων (παρασκευή κοµποστών, µαρµελάδων, χυµών, κλπ), τα ανεπεξέργαστα απόβλητά τους διοχετεύονται είτε στην Αλυκή είτε στις γύρω περιοχές. δ) Τα λιπάσµατα και διάφορα αγροχηµικά διοχετεύονται στη αλυκή από τις αγροτικές περιοχές που βρίσκονται βόρεια, της περιοχής έλους Φασουρίου και της περιοχής εντός των περιβολιών της Μητρόπολης νότια της Αλυκής. ζ) Τα σχέδια του δήµου Λεµεσού για τη διοχέτευση των όµβριων της περιοχής δυτικά και βορειοδυτικά του νέου λιµανιού στην ευρύτερη περιοχή της Αλυκής. 7

8 η) Τα προβλήµατα της κτηνοτροφίας και της βόσκησης εστιάζονται στην περιοχή του υδροβιότοπου Φασουρίου και στο δάσος νότια της Αλυκής. Στην πρώτη περίπτωση οι εγκαταστάσεις των υποστατικών για τις αγελάδες είναι πολύ πρόχειρες και ακαλαίσθητες. Στη δεύτερη περίπτωση έχει αυξηθεί ο αριθµός των κτηνοτροφικών ειδών που εκτρέφονται. Παλαιότερα εκτρέφονταν αιγοπρόβατα, ενώ σήµερα παρατηρείται εκτροφή πουλερικών και αγελάδων. θ) Ενοικίαση δασικής γης σε ιδιωτική εταιρεία για τη δηµιουργία γηπέδου γκολφ, βορειοανατολικά της Αλυκής. Μερική αξιοποίηση του Μερρά Ζακακίου, από το ήµο Λεµεσού, για τη δηµιουργία γηπέδου γκολφ και εκµετάλλευσης των αµµοχάλικων που υπάρχουν στο Μερρά. ι) Αίτηση ιδιώτη για την παραχώρηση 1000 σκαλών στην περιοχή Μερρά Ακρωτηρίου για την δηµιουργία εκτροφείου γαρίδων. Οι αρµόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος ζήτησε να ετοιµαστεί µελέτη για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του παραπάνω αιτήµατος. Από τον Αύγουστο του 1993 δεν υπάρχει συνέχεια στο θέµα αυτό. κ) Στη περιοχή επιτρέπεται το κυνήγι που αυτό δε συνάδει µε τα σχέδια για την προστασία της περιοχής. λ) Και οι δύο περιοχές είναι τόποι ξεκούρασης και αναψυχής και τα επισκέπτεται πολύς κόσµος (ντόπιοι και ξένοι) µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται προβλήµατα από τη στάθµευση των αυτοκινήτων, καθώς και από την ανεξέλεγκτη ρίψη σκουπιδιών των επισκεπτών. µ) Την ευαίσθητη αυτή περιοχή επισκέπτονται οδηγοί µε µεγάλα οχήµατα 4Χ4 ν) Άλλα αναπτυξιακά έργα είναι το αθλητικό κέντρο, πάρκο, τεχνητή λίµνη, ιχθυοτροφείο, καζίνο, κυµατοθραύστης και αποβάθρα, εξώρυξη αµµοχάλικων. ξ)υπάρχουν εξωτικά είδη φυτών όπως Acacia saligna, Eucalyptus sp., Casuarina sp. ο) Σύστηµα κεραιών ανατολικά και δυτικά του δρόµου Φασουρίου-Ακρωτηρίου µε προοπτική τη δηµιουργία νέας κεραίας PLUTO II (90µ. ύψος και 196µ. µήκος) που µαζί µε την ήδη υπάρχουσα PLUTO I (58µ. ύψος και 113µ. µήκος) θα βρίσκονται ανατολικά του παραπάνω δρόµου προς την αλυκή. Καθεστώς προστασίας της περιοχής Η προστασία του υδροβιότοπου Ακρωτηρίου αποτελεί νοµική υποχρέωση της Κυπριακής ηµοκρατίας, γιατί έχει επικυρώσει δύο ιεθνείς Συµβάσεις. Η πρώτη είναι η Σύµβαση της UNESCO: η σύµβαση για την Προστασία της Παγκόσµιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονοµιάς. Επικυρώθηκε στις Η δεύτερη σύµβαση είναι η Σύµβαση της Βέρνης : H σύµβαση για τη ιατήρηση της Ευρωπαϊκής Άγριας Ζωής και των Φυσικών Οικοτόπων. Επικυρώθηκε στις Η Κύπρος: Περιλαµβάνεται στις σηµαντικές περιοχές της Ευρώπης για τα πουλιά σαν περιοχή προτεραιότητας για τη διατήρηση. Περιλαµβάνεται στον κατάλογο προστατευµένων περιοχών του Μεσογειακού Προγράµµατος ράσης µε τη Συνθήκη της Βαρκελώνης. 8

9 Έχει κριθεί από την επιστηµονική µελέτη της σκόπιµη η ανακήρυξή της ως Ειδική Ζώνης Προστασίας του Ευρωπαϊκού ικτύου Φύση Τα σηµαντικότερα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής Ακρωτηρίου: Περιλαµβάνεται στον κατάλογο των περιοχών ιεθνούς σηµασίας για τα πουλιά. Είναι προτεινόµενη περιοχή για περίληψη στο ίκτυο Natura Έχει προταθεί να αναγνωριστεί ως Εθνικό Πάρκο. Πληροί τα επιστηµονικά κριτήρια για να συµπεριληφθεί στη Σύµβαση Ραµσάηρ ως υδροβιότοπος διεθνούς σηµασίας. Στηρίζει πάνω από 32 είδη πουλιών, που περιλαµβάνονται στο παράρτηρα 1 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα πουλιά. Στηρίζει πάνω του 1% πληθυσµού των φλαµίνγκος της Ανατολικής Μεσογείου. Στηρίζει σηµαντικό αριθµό σπάνιων και σε κίνδυνο ενδηµικών ειδών χλωρίδας και πανίδας. Στηρίζει πάνω από 32 είδη πουλιών, που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα 1 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικοτόπους. Στηρίζει δύο τύπους οικοτόπων που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα ΙΙ της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικοτόπους. Φιλοξενεί σηµαντικούς αριθµούς µεταναστευτικών πουλιών. Φιλοξενεί περίπου 50% του Αφρικανικού πληθυσµού του Demoiselle Crane. H ανάγκη για διαχείριση Το διαχειριστικό σχέδιο 1. Να γίνουν λεπτοµερείς καταµετρήσεις των υδρόβιων πτηνών ειδικά κατά την περίοδο διαχείµανσης και φωλεοποίησης. 2. Να παταχθεί η λαθροθηρία σε συνεργασία µε την αστυνοµία των Βρετανικών βάσεων. 3.Να τοποθετηθούν τεχνητές φωλιές για νυκτόβια αρπακτικά πτηνά στην περιοχή του έλους Φασουρίου, βόρεια και νότια της αλυκής. Ο σκοπός αυτού του παγκύπριου προγράµµατος είναι αφ ενός, να αυξηθεί η βιοποικιλότητα και αφ ετέρου, ο βιολογικός έλεγχος των τρωκτικών. 9

10 ΜΕΡΟΣ II: ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ Η βιολογία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκος πήραν το όνοµα τους από τη λατινική και ισπανική λέξη << flamenco>> που σηµαίνει φωτιά και σχετίζεται µε το λαµπρό χρώµα των φτερών τους. Είναι πολύ εντυπωσιακά, ντελικάτα πουλιά. Η ψηλή και λεπτοκαµωµένη κορµοστασιά του, µε το µακρύ λαιµό σε σχήµα σίγµα και τα πανύψηλα ροδόχρωµα πόδια, κάνει την αναγνώριση του πολύ εύκολη. Το φτέρωµα στα ώριµα πουλιά είναι άσπρο µε µια ρόδινη απόχρωση. Τα ανήλικα πουλιά είναι επίσης άσπρα, αλλά έχουν λίγο µαύρο χρώµα στις φτερούγες τους. Τα φλαµίνγκος είναι πολύ κοινωνικά πουλιά που ζουν σε αποικίες δηλαδή συµβιώνουν και µπορούν να ανέρχονται σε χιλιάδες. Αυτές οι µεγάλες αποικίες πιστεύεται ότι εξυπηρετούν τρεις βασικούς σκοπούς: την αποφυγή της θήρευσης, τη µεγιστοποίηση της πρόσληψης τροφής και την αξιοποίηση των ανεπαρκών και λιγοστών θέσεων στις οποίες µπορούν να φωλιάσουν. Η πιο σταθερή ωστόσο κοινωνική µονάδα των φλαµίνγκο είναι τα ζεύγη που αναπτύσσονται ανάµεσα σε ένα αρσενικό και ένα θηλυκό φλαµίνγκο. Τα πτηνά αυτά είναι µονογαµικά. Στα ζεύγη τόσο το θηλυκό όσο και το αρσενικό συµβάλλουν στο κτίσιµο της φωλιάς για το αυγό τους όσο και στην υπεράσπισή του. Αν το αυγό χαθεί από θηρευτές ή αλλο λόγο δε θα γεννήσουν άλλο για να το αντικαταστήσουν. Το θηλυκό είναι εκείνο που επιλέγει τη θέση για το κτίσιµο της φωλιάς στο λασπότοπο, η οποία δεν είναι τίποτα παραπάνω από µια στιβάδα λάσπης, και κατά τη διάρκεια της οικοδόµησης της φωλιάς λαµβάνει χώρα κι η συνουσία ανάµεσα σε αυτά. Μέτα από την εκκόλαψη των νεογνών η µόνη γονεϊκή ευθύνη είναι η σίτιση. Τα φλαµίνγκος λοιπόν παράγουν γάλα, όπως ακριβώς και τα περιστέρια, που οφείλεται στη δράση µιας ορµόνης που ονοµάζεται προλακτίνη. Και οι δύο οι γονείς προσέχουν το νεογνό που τρέφεται µε το γάλα αυτό που είναι πλούσιο σε λίπος, πρωτεΐνες καθώς επίσης και σε ερυθρά αλλά και σε λευκά αιµοσφαίρια. Μετά από 7-12 µέρες οι νεοσσοί αρχίζουν να εξερευνούν τον περίγυρό τους κι έτσι σχηµατίζονται σταδιακά οµάδες νεοσσών στις οποίες οι γονείς αφήνουν τα µικρά τους. Οι νεοσσοί που δεν ενσωµατώνονται στις οµάδες αυτές διατρέχουν µεγάλο κίνδυνο από θηρευτές. Τα φλαµινγκός τρέφονται µε µικροσκοπικές γαρίδες την branchiella spinosa και artemia salina καθώς και µε πράσινα φύκη dunaniella viridis και dunaniella salina. Το παράδοξο σχήµα στο ράµφος τους αποτελεί µια ειδική προσαρµογή που τα βοηθά στο να φιλτράρουν και να διαχωρίσουν τη λάσπη από τις γαρίδες και τα φύκη µε τα οποία τρέφονται γι αυτό και κατά τη διάρκεια της ηµέρας έχουν το ράµφος τους για ώρες γερµένο προς τα κάτω. Το ροζ ή κοκκινωπό χρώµα των φλαµίνγκο προέρχεται από τις καροτενοειδείς πρωτεΐνες τις οποίες λαµβάνουν µέσω της τροφής τους, ενώ κανονικά θα ήταν λευκά. Τα φλαµίνγκο που κρατούνται σε αιχµαλωσία όπως σε ζωολογικούς κήπους και τρέφονται µε άλλη τροφή χάνουν το κοκκινωπό-ροζ χρώµα τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις παραχωρείται µια συνθετική ουσία για αποκατάσταση του χρώµατος. 10

11 Τα φλαµίνγκο στην Κύπρο Στο τόπο µας, τα φλαµίνγκο (Phoenicopterus ruber) αποτελούν ένα σύνηθες µετανάστη και επισκέπτη στις δύο αλυκές της Λάρνακας και Ακρωτηρίου κατά τη χειµερινή περίοδο. Περιστασιακά τα φλαµίγνκος επισκέπτονται και άλλους υγροβιοτόπους, όπως η λίµνη του Παραλιµνίου. Η µετανάστευση λαµβάνει χώρα από τον Οκτώβριο µέχρι τον Απρίλιο. Οι ετήσιοι αριθµοί τους, καθώς και οι ηµεροµηνίες άφιξης και αναχώρησης τους ποικίλλουν σηµαντικά, εν µέρει ως αποτέλεσµα της στάθµης του νερού στις αλυκές. Τα πρώτα πουλιά το χειµώνα στο Ακρωτήρι συνήθως φτάνουν το Νοέµβριο και κατά καιρούς τον Οκτώβριο. Ο αριθµός τους φτάνει στο µέγιστο κατά την περίοδο εκεµβρίου-φεβρουάριου και κυµαίνεται ανάµεσα σε 5000 µε πουλιά. Μέχρι το Μάρτιο παραµένουν περιστασιακά µέχρι και 3000 πουλιά και σταδιακά ο αριθµός αυτός µειώνεται ακόµη περισσότερο. Στην Κύπρο δεν έχει παρατητηθεί η διαδικασία της αναπαραγωγής των φλαµίνγκο. Στο πιο κάτω πίνακα καταγράφονται οι οµάδες ταξινόµησης των φλαµίνγκο. Συστηματική ταξινόμηση Βασίλειο: Ζώα (Animalia) Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata) Ομοταξία: Πτηνά (Aves) Τάξη: Φοινικοπτερόμορφα (Phoenicopteriformes) Fürbringer Οικογένεια: Φοινικοπτερίδες (Phoenicopteridae) Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte Γένος: Φοινικόπτερος (Phoenicopterus) και Phoenicoparrus Linnaeus Είδη Μεγάλο φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ρόδινος) - 11

12 Phoenicopterus roseus Μικρό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ελάσσων) - Phoenicopterus minor Χιλιανό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο χιλιανός) - Phoenicopterus chilensis Φλαμίνγκο του Τζέιμς (Φοινικόπτερος του Τζέιμς) - Phoenicopterus jamesi Φλαμίνγκο των Άνδεων (Φοινικόπτερος των Άνδεων) - Phoenicopterus andinus Αμερικανικό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ερυθρός) - Phoenicopterus ruber Τρόποι µελέτης των µετακινήσεων των µεταναστευτικών πουλιών: ακτυλιώσεις Η µετανάστευση των πουλιών είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόµενα του φυσικού κόσµου. εν υπάρχει κάποιος µήνας κατά τον οποίο να µην πραγµατοποιείται κάποια µετανάστευση πουλιών κάπου στη Γη. Σήµερα γνωρίζουµε αρκετά για το πώς τα πουλιά πραγµατοποιούν τις µετακινήσεις τους, τους προορισµούς τους, τη διάρκεια της ζωής τους κ.ά., χάρη στην εφαρµογή διαφόρων ερευνητικών µεθόδων που αναπτύχθηκαν ειδικά γι αυτό το σκοπό. Όµως η πλέον γνωστή και διαδεδοµένη µέθοδος για τη µελέτη της µετανάστευσης των πουλιών είναι η δακτυλίωση. Η δακτυλίωση είναι µια πολύ παλιά µέθοδος για τη µελέτη των άγριων πουλιών. Στην αρχή, η δακτυλίωση χρησιµοποιήθηκε για την παρακολούθηση των µετακινήσεων των πουλιών. Σήµερα, βρίσκει πολύ ευρύτερες εφαρµογές στη µελέτη της δυναµικής των πληθυσµών, της οικολογίας και των µετακινήσεων των άγριων πουλιών. Μπορούµε να µάθουµε πόσο ζουν τα πουλιά, πόσο γρήγορα µετακινούνται, αν είναι «πιστά» στον τόπο αναπαραγωγής ή διαχείµανσης τους, σε ποιο ποσοστό επιβιώνουν τα νεαρά ή τα ενήλικα άτοµα κ.ά. Όσον αφορά τη µετανάστευση, η δράση συµπεριλαµβάνει τη σύλληψη των πουλιών και τη µετέπειτα σήµανσή τους µε µεταλλικά δακτυλίδια, που τοποθετούνται στο πόδι του πουλιού (ταρσός). Κάθε µεταλλικό δακτυλίδι φέρει ένα µοναδικό συνδυασµό αριθµών και γραµµάτων, καθώς και τα στοιχεία του Κέντρου ακτυλίωσης της εκάστοτε χώρας ή περιοχής. Ο µοναδικός 12

13 συνδυασµός κάθε δακτυλιδιού, επιτρέπει στους ερευνητές να υπολογίσουν µεταναστευτικές µετακινήσεις, κατεύθυνση µετανάστευσης αλλά και τη διάρκεια ζωής των πουλιών, εφόσον κάποια πουλιά επανασυλληφθούν ή βρεθούν σε κάποια άλλη περιοχή. Επιπλέον, κατά την διάρκεια της δακτυλίωσης, µπορούν να ληφθούν και άλλα βιοµετρικά στοιχεία, τα οποία, συγκρινόµενα από χρονιά σε χρονιά, βοηθούν στην εξαγωγή συµπερασµάτων, τόσο για το φαινόµενο της µετανάστευσης, όσο και για την κατάσταση του περιβάλλοντος στις περιοχές διαχείµασης και αναπαραγωγής. Μεταναστευτική πορεία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκο µπορεί να τα βρειs σε πολλές χώρες στην Κεντρική και Νότια Αµερική, στην Αφρική, στην Ασία αλλά και σε λιγότερους αριθµούς στην Ευρώπη. Από παρατηρήσεις που έχουν κάνει Γάλλοι φυσιοδίφες βγαίνει το συµπέρασµα ότι αυτά τα πουλιά αναπαράγονται, µεν, στη Γαλλία και Ισπανία αλλά το χειµώνα πάνε κυρίως στην Αφρική και ένας µεγάλος αριθµός γύρω στις έρχονται στην Κύπρο και άλλα τόσα στην Ελλάδα. Τρόπος πλοήγησης των µεταναστευτικών πουλιών Τα πουλιά συνήθως προσανατολίζονται 1. Από τον ήλιο π.χ.τα πουλιά έχουν ένα ρολόι µέσα τους που τους επιτρέπει να γνωρίζουν που πρέπει να βρίσκεται κάθε ώρα ο ήλιος και να ρυθµίζουν την πορεία τους 2. Τους αστερισµούς π.χ. Όταν τα πουλιά ταξιδεύουν τη νύχτα ακολουθούν τον πολικό αστέρα, όταν είναι Άνοιξη και θέλουν να πετάξουν προς το Βορρά. 3. Το µαγνητικό πεδίο της γης π.χ.όταν ο ήλιος κρυφτεί πίσω από τα σύννεφα. 4. Τον άνεµο π.χ Τα πουλιά µπορούν να πετούν µεγαλύτερες αποστάσεις, όταν έχουν µαζί τους τον άνεµο. 5. Όταν φτάσουν στη σωστή περιοχή χρησιµοποιούν την όσφρηση και την ακοή, για να βρουν αυτά την τροφή ή τους ήχους που ήδη γνωρίζουν. 13

14 ΜΕΡΟΣ III: Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εισαγωγή. Σε ένα οικοσύστηµα, όπως αυτό του Ακρωτηρίου, υπάρχει µια αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση µεταξύ βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων. Οι βιοτικοί παράγοντες είναι όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί όπως τα φύκη, οι γαρίδες τα φλαµίνγκο κ.α.. Οι αβιοτικοί παράγοντες είναι η ποσότητα νερού στον υγρότοπο, η θερµοκρασία του νερού, η αλατότητα του νερού, η οξύτητα του νερού κ.α. Τα φλαµίνγκο Phoenicopterus roseus που επισκέπτεται την Κύπρο για διαχείµανση χρειάζονται να βρουν τους κατάλληλους βιοτικούς παράγοντες (στην αλυκή Ακρωτηρίου) δηλαδή την τροφή τους που είναι τα φύκη dunaniella viridis και οι γαρίδες branchinella spinosa. Οι αριθµοί των δύο οργανισµών είναι αποτέλεσµα των αβιοτικών παραγόντων στην αλυκή. Στόχος της παρούσας µελέτης είναι να αναγνωρίσουµε τη σχέση που υπάρχει µεταξύ των βιοτικών-αβιοτικών παραγόντων και των αριθµό των φλαµίνγκο σε κάθε χρονική περίοδο. Έρευνα πρώτης χρονιάς: Παρατήρηση. Τα φλαµίγκο εµφανίζονται στην Κύπρο κατά τους τελευταίους µήνες του φθινοπώρου και του πρώτους µήνες του χειµώνα. Μήπως η ποσότητα της βροχόπτωσης επηρεάζει τον αριθµό των φλαµίγκο που ξεχειµωνιάζουν στην αλυκή Ακρωτηρίου; Υπόθεση. Πειραµατική διαδικασία. Ζητήθηκαν από τον Πτηνολογικό Σύνδεσµο Κύπρου οι αριθµοί των φλαµίνγκο που καταµετρήθηκαν στην αλυκή Ακρωτηρίου τα τελευταία χρόνια. Η ποσότητα βροχόπτωσης στην περιοχή Λεµεσού πάρθηκε από την ιστοσελίδα της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας Κύπρου. ument. Αποτελέσµατα. Τα στοιχεία που µαζεύτηκαν καταγράφηκαν σε πίνακες της EXCEL, ώστε να δηµιουργηθούν οι γραφικές παραστάσεις για σύγκριση των παραµέτρων και την εξαγωγή συµπερασµάτων. 14

15 Συµπέρασµα. Από τις πιο πάνω παραστάσεις φαίνεται καθαρά ότι ο αριθµός των φλαµίνγκο έχει θετική συσχέτηση µε τα χιλιοστά βροχόπτωσης. Τα φλαµίνγκο παρουσιάζονται στην Κύπρο σε µεγάλους αριθµούς τους χειµερινούς µήνες, εκέµβρη, Γενάρη και Φλεβάρη. Έρευνα δεύτερης χρονιάς: Παρατήρηση. Η ποσότητα νερού που υπάρχει µέσα στην αλυκή αυξοµειώνεται κατά την περίοδο που φιλοξενούνται τα φλαµίνγκο. Υπόθεση. Μήπως η ποσότητα νερού, η θερµοκρασία του, η οξύτητα, η αλατότητα επηρεάζουν την ποσότητα τροφής που βρίσκουν τα φλαµίνγκο οπότε καθορίζουν και τους πληθυσµούς των πουλιών; Πειραµατική διαδικασία. Ζητήθηκαν και στάληκαν από τον Πτηνολογικό Σύνδεσµο Κύπρου οι αριθµοί των φλαµίγκο που καταµετρήθηκαν στην αλυκή Ακρωτηρίου τα τελευταία 20 χρόνια καθώς και από το Επαρχιακό Γραφείο του Ταµείου Θήρας. Οι καταµετρήσεις της ποσότητας 15

16 νερού, της οξύτητας, της θερµοκρασίας του νερού και της αλατότητας ζητήθηκαν και στάληκαν από το Τµήµα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών. Αποτελέσµατα. Τα στοιχεία που µαζεύτηκαν καταγράφηκαν σε πίνακες της EXCEL, ώστε να δηµιουργηθούν οι γραφικές παραστάσεις για σύγκριση των παραµέτρων και εξαγωγή συµπερασµάτων. Πίνακας 1: Περιγραφικά στατιστικά για τους παράγοντες της εργασίας. Θερμοκρασία PH Αλατότητα Βάθος Αριθμός Νερού cm Φλαμίνγκο Μέσος Όρος 19,15 8,01 28,17 23, ,50 Διάμεσος 19,13 8,00 25,13 17, ,00 Επικρατούσα Τιμή 25,00 8,00 34,00 3, ,00 Τυπική Απόκλιση 5,15 0,52 22,97 16, ,48 Ελάχιστο 9,75 6,74 0,83 3,00 0,00 Μέγιστο 28,30 9,07 84,50 60, ,00 Παρατηρείται ότι ο µέσος όρος θερµοκρασίας νερού είναι 19,15 βαθµούς κελσίου, ενώ ο µέσος όρος της οξύτητας (PH) είναι 8,01. Ο µέσος όρος της Αλατότητα είναι 28,17, ενώ του βάθους είναι 23,21 cm. Ο µέσος αριθµός των φλαµίνγκο είναι 2321,50. Η διάµεσος του αριθµού των φλαµίνγκο είναι 1500, δηλαδή στις µισές περιπτώσεις (50%) είχαµε περισσότερα από 1500 φλαµίνγκο, ενώ στις άλλες µισές περιπτώσεις λιγότερα από 1500 φλαµίνγκο. Η επικρατούσα τιµή των φλαµίνγκο είναι 2000, δηλαδή τις περισσότερες φορές έχουν παρατηρηθεί 2000 φλαµίνγκο. Ο ελάχιστος αριθµός φλαµίνγκο ήταν 0 ενώ ο µεγαλύτερος αριθµός φλαµίνγκο που παρατηρήθηκαν ήταν 8640, ενώ η τυπική απόκλιση ήταν 2570,48. 16

17 Figure 1: Σκεδασμογράφημα της θερμοκρασία του νερού και του αριθμού των φλαμίνγκο. Παρατηρείται σηµαντική αρνητική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στη θερµοκρασία του νερού και στον αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται η θερµοκρασία του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 17

18 Figure 2: Σκεδασμογράφημα της οξύτητας και του αριθμού των φλαμίνγκο. Παρατηρείται σηµαντική αρνητική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στην οξύτητα του νερού και τον αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται η οξύτητα του νερού της λίµνης, τόσο παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 18

19 Figure 3: Σκεδασμογράφημα της αλατότητας και του αριθμού των φλαμίνγκο εν παρατηρείται σηµαντική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στη αλατότητα του νερού και του αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται ή µειώνεται το ποσοστό της αλατότητας του νερού της λίµνης, δεν παρατηρείται ούτε µείωση αλλά ούτε και αύξηση του αριθµού των φλαµίνγκο. 19

20 Figure 4: Σκεδασμογράφημα του βάθους και του αριθμού των φλαμίνγκο Παρατηρείται αρνητική συσχέτιση ανάµεσα στο βάθος του νερού και του αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται το βάθους του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 20

21 Πίνακας 2: Συντελεστής γραμμικής συσχέτισης Pearson Θερµοκρασία Αριθµός Οξύτητα Αλατότητα Βάθος Νερού Φλαµίνγκο Pearson Correlation 1,117,349 -,303 -,447 * Θερµοκρασία Νερού Sig. (2-tailed),552,069,117,017 N Pearson Correlation 1,132,226 -,246 Οξύτητα Αλατότητα Βάθος Αριθµός Φλαµίνγκο Sig. (2-tailed),502,247,207 N Pearson Correlation 1 -,231,130 Sig. (2-tailed),236,511 N Pearson Correlation 1 -,150 Sig. (2-tailed),446 N Pearson Correlation 1 Sig. (2-tailed) N 28 Στον πιο πάνω Πίνακα 2, παρουσιάζεται ο συντελεστής γραµµικής συσχέτισης Pearson. Παρατηρείται στατιστικά σηµαντική αρνητική συσχέτιση ανάµεσα στη θερµοκρασία του νερού και του αριθµού των φλαµίνγκο (r=-0,447, p-value=0,017<0,05). ηλαδή, αποδεικνύεται ότι όσο αυξάνεται η θερµοκρασία του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. Επίσης παρατηρείται ότι οι άλλοι παράγοντες δεν επηρεάζουν σηµαντικά τον αριθµό των φλαµίνγκο. Συµπέρασµα. Από τις πιο πάνω παραστάσεις φαίνεται καθαρά ότι ο αριθµός των φλαµίνγκο έχει αρνητική συσχέτιση µε τη θερµοκρασία του νερού, την οξύτητα και το βάθος του νερού.η αλατότητα δεν φαίνεται να έχει µεγάλη σηµασία. Η οξύτητα δεν παρουσιάζει µεγάλες διακυµάνσεις, είναι µεταξύ 7 και 8. Το βάθος του νερού υποστηρίζει την παρουσία των φλαµίνγκο κυρίως µεταξύ 3-30 εκατοστά. Ο πιο κρίσιµος αβιοτικός παράγοντας είναι η θερµοκρασία του νερού που όσο αυξάνεται µειώνεται ο αριθµός των φλαµίνγκο, ιδιαίτερα, όταν η θερµοκρασία ξεπεράσει τους 20 βαθµούς Κελσίου. 21

22 Συζήτηση. Η πιο σηµαντική διαπίστωση είναι ότι µε την αύξηση της θερµοκρασίας του νερού µειώνεται ο αριθµός των φλαµίνγκο που υποδεικνύει ότι µε την αύξηση της θερµοκρασίας του νερού αρχίζει να µειώνεται ο αριθµός των γαρίδων. Οι γαρίδες θα έχουν ιδανική θερµοκρασία για την παραγωγή προνύµφων που είναι το απαιτούµενο για τη συνεχόµενη παρουσία της γαρίδας στα νερά της Αλυκής ακόµα και για την πιθανότητα παραµονής και αναπαραγωγής των φλαµίνγκο. Κατά συνέπεια για να ενθαρρυνθούν τα φλαµίνγκο να παραµείνουν για αναπαραγωγή στην Αλυκή Ακρωτηρίου θα πρέπει να δηµιουργηθούν φυσικά ή τεχνητά σκίαστρα σε κοµµάτι της Αλυκής που να διατηρά τη θερµοκρασία του νερού σε ιδανικά επίπεδα. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ: Η ομάδα του «Χρυσοπράσινου Φύλλου» ευχαρασιστεί τους καθηγητές του Τσιρείου Γυμνασίου Γιώργο Αλετράρη, Κουμή Φίλιππο, Αριέττα Σταυρίδου, Σοφία Γιαννέλη και Χρίστο Παναγή για την καθοδήγηση τους στα 2 χρόνια της διάρκειας του Προγράμματος. Ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τον καθηγητή Ηρακλή Αριστείδου για τη βοήθεια του στη στατιστική ανάλυση των δεδομένων, καθώς και στο Ταμείο Θύρας, στο Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών και στον Πτηνολογικό Σύνδεσμο Κύπρου για την παροχή των δεδομένων. Επίσης, οφείλονται ευχαριστίες προς τη Διευθύντρια του Τσιρείου Γυμνασίου, κυρία Ανδρεανή Στυλιανίδου και τη Β.Δ. κυρία Περσεφόνη Χρίστου για τη δική τους συμβολή στην επιτυχία του Προγράμματος. Ομάδα μαθητών/τριών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Χρυσοπράσινο Φύλλο»: 1. Δήμος Μαυρίδης Β1 2. Αντρέας Προκοπίου Β2 3. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Β2 4. Κυριακή Χατζηχαμπή Β3 5. Κατερίνα Μιλτιάδους Β4 6. Ανδρονίκη Τοππουζή Β6 7. Κωνσταντίνος Παπαμιχαήλ Β6 8. Κυριάκος Φωτίου Β6 9. Παναγιώτης Πέτρου Β6, 10. Στυλιανός Καϊσής Β6 11. Ηλίας Κυριακίδης Γ2 12. Κατερίνα Σαρκά Γ2 13. Σοφοκλέους Βασιλική Γ3 14. Πολυξένη Παπαγεωργίου Γ4 15. Γιώργος Χατζηκυριάκου Γ4 16. Μαρίνα Παναγιώτου Γ7 17. Μάριος Γαβριελάτος Γ7 18. Φανή Φιλλίπου Γ7 19. Αναστασία Χριστοφόρου Γ7 22

23 20. Ανδριανός Μιχαήλ Γ7 21. Κλέα Κωνσταντίνου Γ4 22. Σάρα Αντωνιάδου Β4 23. Παπαμιλτιάδους Κατερίνα Β4 Πηγές: Πουλιά της Κύπρου, του Λουκά Χριστοφόρου, AFIAP, 1998 Ηλεκτρονική εγκυκολοπαίδεια Wikipedia The first evidence for the breeding of the Greater Flamingo Phoenicopterus ruber on Cyprus (2002). By E. Hadjisterkotis and M. Charalambides

24 Η ΑΛΥΚΗ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΖΟΥΝ ΣΕ ΑΠΟΙΚΙΕΣ 24

25 Ο Φύκος- Dunaniella viridis Η γαρίδα Branchinella spinosa 25

26 Φλαµίνγκο µε δακτυλίδι Η χερσόνησος Ακρωτηρίου 26

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013 ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013 Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ Phoenicopterus roseus Υγροβιότοπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ» ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ Ο πληθυσμός των Φλαμίνγκο του ακρωτηρίου και οι αλληλεπιδράσεις του με Βιοτικούς και αβιοτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης;

Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης; Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης; Ερώτηση 2 Με ποιο τρόπο βοηθά το πρόγραμμα LIFE τις χώρες που προσπαθούν να προστατέψουν

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ Η Λίμνη Παραλιμνίου είναι ένας εποχικός σημαντικός υδροβιότοπος της Κύπρου με σπάνια είδη πανίδας και χλωρίδας και έδωσε το όνομα και στην παρακείμενη πόλη, το Παραλίμνι.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα

ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Χλωρίδα και Πανίδα ΤΡΙΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Χλωρίδα και Πανίδα ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΛΕΙΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Ερωτήσεις της µορφής σωστό-λάθος Σηµειώστε αν είναι σωστή ή λάθος καθεµιά από τις παρακάτω προτάσεις περιβάλλοντας µε ένα κύκλο το αντίστοιχο

Διαβάστε περισσότερα

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη

25/11/2010. Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό Παρόχθια ζώνη ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα Χειμερινό 2010 2011 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ

Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ Η σχέση μας με τη γη ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ : ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΗΛΙΑ *Φέρουσα χωρητικότητα Ο μέγιστος αριθμός ατόμων ενός είδους που μπορεί να υποστηρίζεται από ένα δεδομένο οικοσύστημα. Ο προσδιορισμός της για τον άνθρωπο

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ 29/10/10 Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 3 η Παρόχθιες Ζώνες στην Ελλάδα ΕΑΡΙΝΟ 2010 2011 1 Παρόχθια ζώνη Σε κάθε ποταμό υπάρχει παρόχθια ζώνη Μια πολύπλοκη και ευαίσθητη περιοχή που συνδέει

Διαβάστε περισσότερα

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου

SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου SAM002 - Έλος Μεσοκάμπου Περιγραφή Το έλος Μεσοκάμπου βρίσκεται περίπου 3 χιλιόμετρα νότια - νοτιοδυτικά από το Παλαιόκαστρο, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412341000 και

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά

Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ. ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά Η ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ Η ΠΑΝΙΔΑ ΣΤΗΝ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΟΜΑΔΑ 1 Κορμπάκη Δέσποινα Κολακλίδη Ναταλία Ζαχαροπούλου Φιλιππούλα Θανοπούλου Ιωαννά ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΕΠΙΛΕΞΑΜΕ: Η χλωρίδα και η πανίδα στην χώρα μας είναι ένα πολύ σημαντικό

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η Λειτουργίες και αξίες των υγροτόπω. Εαρινό ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 4 η και αξίες των υγροτόπω 03/12/10 Εαρινό 2010 2011 Εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφόρων στρωμάτων Ρόλο παίζουν οι φυσικές ιδιότητες του εδάφους και του γεωλογικού

Διαβάστε περισσότερα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα

AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα AND014 - Εκβολή όρμου Λεύκα Περιγραφή Η εκβολή του όρμου Λεύκα βρίσκεται περίπου 5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Αρνάς (ή Άρνη) στην Άνδρο. Πρόκειται για εκβολή ρύακα σχεδόν μόνιμης ροής, που τροφοδοτεί

Διαβάστε περισσότερα

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος)

PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) PAR011 - Αλυκές Λάγκερη (Πλατιά Άμμος) Περιγραφή Ο υγρότοπος των Αλυκών Λάγγερη βρίσκεται περίπου 4 χιλιόμετρα βορειανατολικά της Νάουσας στην Πάρο. Πρόκειται για υγρότοπο που αποτελείται από δύο εποχιακά

Διαβάστε περισσότερα

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια

MIL006 - Εκβολή Αγκάθια MIL006 - Εκβολή Αγκάθια Περιγραφή Η εκβολή στα Αγκάθια βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 4,4 χιλιόμετρα περίπου βορειοδυτικά του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται για εκβολή χειμάρρου σε άμεση αλληλεπίδραση

Διαβάστε περισσότερα

IZHMATA -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΟΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΜΗ

IZHMATA -ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΚΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΟΜΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΟΜΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ ΟΥΤΕ ΣΤΑΓΟΝΑ ΝΕΡΟΥ ΝΑ ΧΑΝΕΤΑΙ ΤΟΜΗ ΚΑΙ ΛΗΨΗ ΜΕΤΡΩΝ (ΠΡΟΦΡΑΓΜΑ) ΓΙΑ Πρόφραγµα Εκσκαφή 1. ΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΣΤΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ 2. ΣΥΛΛΟΓΗ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

SAM003 - Έλος Γλυφάδας

SAM003 - Έλος Γλυφάδας SAM003 - Έλος Γλυφάδας Περιγραφή Το έλος Γλυφάδας βρίσκεται βορειοανατολικά του Ηραίου, στην νοτιοδυτική πλευρά του αεροδρομίου Σάμου, στο Δήμο Σάμου. Περιλαμβάνεται στην εθνική απογραφή με κωδικό GR412342000

Διαβάστε περισσότερα

Respect A value for a Lifetime

Respect A value for a Lifetime Respect A value for a Lifetime GREEN HOLIDAYS May 2017 This project is funded by the EU Κύπρος Ποδηλατικές διαδρομές Κύπρου Πάρκο αθαλάσσας Νότια της Λευκωσίας και ανατολικά του αυτοκινητόδρομου Λευκωσίας-Λεμεσού,

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου WWF Ελλάς Νόέμβριος 2012 Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Γνωριμία με τις υγροτοπικές περιοχές της Κρήτης Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν.

Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. Θέμα μας το κλίμα. Και οι παράγοντες που το επηρεάζουν. 1 Που συμβαίνουν οι περισσότερες βροχοπτώσεις; Κυρίως στη θάλασσα. Και μάλιστα στο Ισημερινό. Είδαμε γιατί στο προηγούμενο μάθημα. Ρίξε μία ματιά.

Διαβάστε περισσότερα

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό

Υ Α Δ Τ Α ΙΝΑ ΟΙΚ ΙΝΑ ΟΙΚ ΣΥΣΤΗΜΑ ΣΥΣΤΗΜΑ Α Κ Ποϊραζ Ποϊραζ δης Χειμερινό Κ. Ποϊραζίδης Χειμερινό 2010 2011 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΥΛΗΣ Ενότητα 1: Εισαγωγή στους υγροτόπους 1.1. Λίμνες 1.2. Έλη 1.3. Υφάλμυρα νερά 1.4. Τρεχούμενα νερά Ενότητα 2: ΤΟ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου!

Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου! Προστατευόμενα Ζώα της Κύπρου! Ψάξαμε και βρήκαμε. Ομαδικές εργασίες στα πλαίσια της ενότητας «Οι ακροβάτες της θάλασσας». Οι μαθητές έφτιαξαν δελτία ταυτότητας για κάθε προστατευόμενο ζώο. Έψαξαν και

Διαβάστε περισσότερα

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή)

SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) SAT010 - Λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) Περιγραφή H λιμνοθάλασσα Κουφκή (η Κουφκή) βρίσκεται περίπου 2 χλμ. νοτιοδυτικά του οικισμού Καμαριώτισσα στη Σαμοθράκη. Περιλαμβάνεται στην απογραφή του WWF Ελλάς

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ)

γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) γεωγραφικό γλωσσάρι για την πέμπτη τάξη (από το βιβλίο «Μαθαίνω την Ελλάδα» του ΟΕΔΒ) Α Κεφ. αβιοτικό κάθε στοιχείο που δεν έχει ζωή 4 αιολική διάβρωση Η διάβρωση που οφείλεται στον άνεμο 5 ακρωτήριο ακτογραμμή

Διαβάστε περισσότερα

Προκαταρκτικά αποτελέσματα για την αναπαραγωγική βιολογία του Θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis desmarestii)στο Β. Αιγαίο

Προκαταρκτικά αποτελέσματα για την αναπαραγωγική βιολογία του Θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis desmarestii)στο Β. Αιγαίο Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία Προκαταρκτικά αποτελέσματα για την αναπαραγωγική βιολογία του Θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis desmarestii)στο Β. Αιγαίο Κατσαδωράκης, Γ., Fric, J., Δημαλέξης, Α.,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η λίμνη Κορώνεια βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία, 20 km

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΦΑΙΝΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΠΤΗΝΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΑΝΑΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2016 Ξενοδοχείο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ

ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Ενότητα 1: Εισαγωγή Eαρινό 2013-2014 Το περιεχόμενο του μαθήματος διατίθεται με άδεια Creative Commons εκτός και αν αναφέρεται διαφορετικά

Διαβάστε περισσότερα

Μετανάστες χωρίς σύνορα- 5ο Δ.Σ.Ναυπλίου ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

Μετανάστες χωρίς σύνορα- 5ο Δ.Σ.Ναυπλίου ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ 1 5 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ 2012 2 ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ 3 Είμαστε οι μαθητές της Ε τάξη του 5 ου Δημοτικού Σχολείου Ναυπλίου. Μέρος της πόλης μας έχει χτιστεί σε έναν υγρότοπο. Σκεφτήκαμε να γνωρίσουμε τον τόπο

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια

ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ. Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια 1 ΓΛΥΚΑ ΚΑΙ ΑΛΜΥΡΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Αξαρλής Στυλιανός Καθηγητής ΠΕ4 axarlis@ac.anatolia.edu.gr Μπαντής Αθηνόδωρος Καθηγητής ΠΕ4 Υπεύθυνοι περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Κολλεγίου Ανατόλια ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας ΘΕΜΑ 1 ο Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ. Εισήγηση για την αλιεία στις λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα για το 2015

ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ. Εισήγηση για την αλιεία στις λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα για το 2015 ΕΤΗΣΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΥΓΡΟΤΟΠΟΥ Εισήγηση για την αλιεία στις λίμνες Μικρή και Μεγάλη Πρέσπα για το 2015 Άγιος Γερμανός, Φεβρουάριος 2015 Συγγραφή αναφοράς Ειρήνη Κουτσερή Υπεύθυνη

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης;

Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης; Απειλούμενα είδη vs Ανάπτυξη: Αξίζει η προστασία σε καιρό κρίσης; Προστασία άγριας πανίδας = προστασία περιοχών Συνεπώς το ερώτημα «Προστασία αγριας πανίδας ή ανάπτυξη;» σημαίνει «προστασία περιοχών ή

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ. Χειμερινό εξάμηνο ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΤΟΠΙΟΥ Χειμερινό εξάμηνο 2009 2010 Κ. Ποϊραζίδης Διαμόρφωση προτύπων ΕΙΣΗΓΗΣΗ 3 Γιατί μελετάμε το πρότυπο τοπίου; Το χωρικό πρότυπο επηρεάζει τις οικολογικές διεργασίες (δυναμική των πληθυσμών,

Διαβάστε περισσότερα

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές

Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Οι λίμνες στις τέσσερις εποχές Λίμνη Κερκίνη Το πρόβλημα της λίμνης Κερκίνης εντοπίζεται στο νερό, στη διαχείριση του νερού. Η μεγάλη διακύμανση της στάθμης του νερού επηρεάζει διάφορα σπάνια είδη που

Διαβάστε περισσότερα

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα)

AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) AND018 - Εκβολή ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) Περιγραφή Η εκβολή του ρύακα Άμπουλου (όρμος Μεγάλη Πέζα) βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια του οικισμού Μακρομάνταλο στην Άνδρο. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α

Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α Τάσος Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστημίου Αθηνών ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ Α ιεθνές Συνέδριο «ίκαιο & Προστασία της Φύσης», Αθήνα, 5-6.12.2003 Βιοποικιλότητα

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 10 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ

Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 10 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Κ. Ποϊραζίδης Εισήγηση 10 η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ ΒΛΑΣΤΗΣΗ Εαρινό 2010 2011 2011 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ της ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ 1 Η βλάστηση αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του υγροτοπικού συστήματος καθορίζοντας

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

AND011 - Έλος Καντούνι

AND011 - Έλος Καντούνι AND011 - Έλος Καντούνι Περιγραφή Το έλος Καντούνι βρίσκεται νότια - νοτιοανατολικά στο όριο του χωριού Κόρθι στην Άνδρο. Πρόκειται για υποβαθμισμένη εκβολή που τροφοδοτείται από έναν ρύακα σχεδόν μόνιμης

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή

Εφαρμογή ΜΠΕ 2. Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Εφαρμογή ΜΠΕ 2 Δρ Σταυρούλα Τσιτσιφλή Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων ΧΥΤΑ είναι ο συνδυασμός ενός χώρου ειδικά επιλεγμένου, διαμορφωμένου και εξοπλισμένου και ενός τρόπου λειτουργίας, διαχείρισης

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA Ελενα Στυλιανοπούλου. Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014

ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA Ελενα Στυλιανοπούλου. Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014 ΔΙΚΤΥΟ ΝΑΤURA 2000 Ελενα Στυλιανοπούλου Τμήμα Περιβάλλοντος Μάϊος 2014 Το Δίκτυο Natura 2000 Είναι Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την υιοθέτηση της Οδηγίας των Οικοτόπων

Διαβάστε περισσότερα

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου

MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου MIL019 - Εποχικό αλμυρό λιμνίο όρμου Αγ. Δημητρίου Περιγραφή Το εποχιακό αλμυρό λιμνίο Αγ. Δημητρίου βρίσκεται στον ομώνυμο όρμο, 2,3 χιλιόμετρα περίπου βόρεια του οικισμού Εμπορειός στη Μήλο. Πρόκειται

Διαβάστε περισσότερα

PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής

PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής PAR006 - Έλος Χρυσής Ακτής Περιγραφή Το έλος Χρυσής Ακτής βρίσκεται περίπου 1,2 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του οικισμού Δρυός στην Πάρο. Πρόκειται για μικρό εποχιακό λιμνίο υφάλμυρου νερού με περιορισμένη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τμήμα Θράκης Πρόταση για τον προσδιορισμό των όρων και των ορίων των περιοχών προστασίας στους υγροβιοτόπους Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης Γ. Ανδρέου, Ι. Δάφνης,

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΗΡΑΣ & ΠΑΝΙΔΑΣ (ΥΘΠ) Η Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας υπάγεται στο ΥΠΕΣ και είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της Πανίδας, η οποία περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Οικολογίας

Γενικές Αρχές Οικολογίας Γενικές Αρχές Οικολογίας Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Αντικείμενο της επιστήμης της οικολογίας Ιστορία της

Διαβάστε περισσότερα

CYCLADES Life: Integrated monk seal conservation of Northern Cyclades

CYCLADES Life: Integrated monk seal conservation of Northern Cyclades Α.Καραμανλίδης/MOm 2 η Ε τ ή σ ι α Α ν α φ ο ρ ά Της κ α τ ά σ τ α σ η ς τ ο υ π λ η θ υ σ μ ο ύ τ η ς μ ε σ ο γ ε ι α κ ή ς φ ώ κ ι α ς σ τ η ν ή σ ο Γ υ ά ρ ο ( Π ε ρ ί λ η ψ η ) Ιούλιος 2015 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ

Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ Φορείς υλοποίησης έργου: Η παρουσίαση αποτελεί μέρος του εκπαιδευτικού πακέτου «Εκπαιδευτικό υλικό για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΠΟΤΑΜΟΣ ΠΑΡΑΜΑΛΙΟΥ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΠΟΤΑΜΟΣ ΠΑΡΑΜΑΛΙΟΥ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη»

«Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ελλάδα και την Κρήτη» Ανοικτή εκδήλωση με θέμα: «Περιβάλλον Πολιτισμός: Πυλώνες για τη βιώσιμη ανάπτυξη στο Δήμο Αγίου Βασιλείου» Σπήλι, Κυριακή 28 Αυγούστου 2016 «Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών ΝATURA 2000 στην Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία

AND002 - Έλος Άχλα. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία AND002 - Έλος Άχλα Περιγραφή Το έλος Άχλα βρίσκεται περίπου 4,5 χιλιόμετρα βόρεια βορειοανατολικά του οικισμού Στενιές της Άνδρου. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422345000 και

Διαβάστε περισσότερα

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years.

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΚΒΟΛΩΝ ΦΡΑΓΜΕΝΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΕ ΙΖΗΜΑΤΑ Α. Τουµαζής K. Κύρου Ν. Ιακώβου Ι. Σοφός Σ. Ζερβός Γ. Αναστασάκης 24 Σεπτεµβρίου 2008 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΑ/

Διαβάστε περισσότερα

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας

AND001 - Έλος Βιτάλι. Περιγραφή. Γεωγραφικά στοιχεία. Θεμελιώδη στοιχεία. Καθεστώτα προστασίας AND001 - Έλος Βιτάλι Περιγραφή Το έλος Βιτάλι βρίσκεται περίπου 2,5 χιλιόμετρα ανατολικά του ομώνυμου οικισμού στην Άνδρο. Έχει καταγραφεί ως υγρότοπος και από το ΕΚΒΥ με κωδικό GR422343000 και όνομα "Έλος

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές Βαρνάβα Σοφία Ευαγόρου Χριστοδούλα Κασπαρίδου Μαρία Σµυρίλλη Στέφανη Στυλιανού ώρα ιάβρωση : φυσική διεργασία από την πρόσκρουση των κυµάτων στην

Διαβάστε περισσότερα

Respect A value for a Lifetime

Respect A value for a Lifetime Respect A value for a Lifetime GREEN HOLIDAYS May 2017 This project is funded by the EU Ποδηλατικές διαδρομές Ποδηλατοδρόμος του πάρκου Αθαλάσσας Νότια της Λευκωσίας και ανατολικά του αυτοκινητόδρομου

Διαβάστε περισσότερα

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή)

KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) KRI146 - Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου (Καταλυκή) Περιγραφή Η Καταλυκή (Έλος παραλίας Κόκκινου Πύργου) βρίσκεται στο δήμο Φαιστού, περίπου 2 χιλιόμετρα δυτικά βορειοδυτικά του Τυμπακίου. Πρόκειται για

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

γλυκό νερό που υπάρχει στον κόσμο θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων και στο μέλλον βροχοπτώσεις ήταν ομοιόμορφα κατανεμημένες

γλυκό νερό που υπάρχει στον κόσμο θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων και στο μέλλον βροχοπτώσεις ήταν ομοιόμορφα κατανεμημένες Το γλυκό νερό που υπάρχει στον κόσμο θα μπορούσε να καλύψει τις ανάγκες των ανθρώπων και στο μέλλον, εάν οι βροχοπτώσεις ήταν ομοιόμορφα κατανεμημένες στην επιφάνεια του πλανήτη και αν όλες οι περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 1 η Άσκηση Έρευνα στο πεδίο - Οργάνωση πειράματος Μέθοδοι Δειγματοληψίας Εύρεση πληθυσμιακής

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΔΕΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΡΓΩΝ

Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΔΕΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΡΓΩΝ 3 o ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΤΑΙΡΙΚΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΗΣ ΔΕΗ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΡΓΩΝ Σ. ΡΩΤΗ Τομεάρχης Κλάδου Περιβάλλοντος ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πτηνά ΙΙ: Μηχανική πτήσης, βιολογικός κύκλος, συμπεριφορά, μετανάστευση

Πτηνά ΙΙ: Μηχανική πτήσης, βιολογικός κύκλος, συμπεριφορά, μετανάστευση Πτηνά ΙΙ: Μηχανική πτήσης, βιολογικός κύκλος, συμπεριφορά, μετανάστευση Χείλος προσφυγής κατώρευμα Χείλος εκφυγής Νόμος του Bernoulli: Καθώς αυξάνεται η ταχύτητα ενός ρευστού, η πίεση που ασκεί πάνω στις

Διαβάστε περισσότερα

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ"

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Το πρόγραμμα LIFE Φύση «Αποκατάσταση και διαχείριση της λιμνοθάλασσας ράνας στο έλτα Έβρου»

Το πρόγραμμα LIFE Φύση «Αποκατάσταση και διαχείριση της λιμνοθάλασσας ράνας στο έλτα Έβρου» LIFE 00 NAT/ GR/ 7198 «RESTORATION AND CONSERVATION MANAGEMENT OF DRANA LAGOON IN EVROS DELTA» Το πρόγραμμα LIFE Φύση «Αποκατάσταση και διαχείριση της λιμνοθάλασσας ράνας στο έλτα Έβρου» Ευρωπαϊκή Ένωση/

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα