Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ"

Transcript

1 Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΑΡΙΘΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ 1

2 ΠΕΡΙΟΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ Ι: ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Υγροβιότοπος Ακρωτηρίου Η Αλυκή Ακρωτηρίου Χλωρίδα-Πανίδα Υγρότοποι Φασουρίου Ιστορικά στοιχεία Αναπτυξιακές πιέσεις στον υγρότοπο Ακρωτηρίου Καθεστώς προστασίας της περιοχής Τα σηµαντικότερα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής Ακρωτηρίου Η ανάγκη για διαχείριση-το διαχειριστικό σχέδιο ΜΕΡΟΣ ΙΙ: ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ Η βιολογία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκο στην Κύπρο Τρόπος µελέτης των µετακινήσεων των µεταναστευτικών πουλιών: ακτυλιώσεις Μεταναστευτική πορεία των φλαµίνγκο Τρόπος πλοήγησης των µεταναστευτικών πουλιών ΜΕΡΟΣ ΙΙΙ: Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Έρευνα πρώτης χρονιάς: Εισαγωγή Υπόθεση Πειραµατική διαδικασία Αποτελέσµατα Συµπέρασµα 2

3 Έρευνα δεύτερης χρονιάς: Εισαγωγή Υπόθεση Πειραµατική διαδικασία Αποτελέσµατα Συµπέρασµα Συζήτηση Ευχαριστίες Παιδιά που συµµετέχουν στο πρόγραµµα «Χρυσοπράσινο Φύλλο» Πηγές 3

4 ΜΕΡΟΣ Ι: ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ Υγροβιότοπος είναι η περιοχή που καλύπτεται εποχιακά ή και µόνιµα από ξέβαθα νερά. Ο βυθός του µπορεί να είναι χώµα, άµµος, χαλίκια ή συνδυασµός αυτών. Η ποικιλότητα των ειδών και οι πυκνότητες των πληθυσµών είναι οι λόγοι που οι υδροβιότοποι έχουν µεγάλη οικολογική σηµασία. Πέραν από την οικολογική τους αξία, οι υγροβιότοποι έχουν επιστηµονική, υδρευτική, αρδευτική, κτηνοτροφική και εκπαιδευτική αξία Υγροβιότοπος Ακρωτηρίου Τον υγρότοπο του Ακρωτηρίου αποτελούν ένα σύνολο από βιότοπους και περιλαµβάνει την Αλυκή Ακρωτηρίου, τις υφάλµυρες λίµνες, τους υγροτόπους γλυκού νερού ή αλλιώς Λιβάδι Φασουρίου, τις αλοφητικές κοινωνίες και το δάσος maquis. Αυτά είναι τα σηµαντικότερα οικοσυστήµατα στην Κύπρο, όπου υπάρχει µεγάλη βιοποικιλότητα, η οποία είναι γνωστή σε όλο τον κόσµο, γιατί υπάρχουν παρά πολλά είδη υδρόβιας πανίδας και χλωρίδας. Η αλυκή Ακρωτηρίου Η Αλυκή Ακρωτηρίου είναι ο πιο σηµαντικός βιότοπος της χερσονήσου Ακρωτηρίου. Πολλά υδρόβια πουλιά έρχονται κάθε χρόνο στη λίµνη κατά το ταξίδι τους από τις χώρες του βορρά προς τις χώρες του νότου, ή αντίστροφα, αναζητώντας ένα πιο θερµό και κατάλληλο περιβάλλον, για να ξεκουραστούν ή και να ξεχειµωνιάζουν. Αυτό εξαρτάται από το αν οι καιρικές συνθήκες είναι καλές και αν υπάρχει αφθονία στην τροφή. Βρίσκεται στα όρια των Βρετανικών βάσεων και καλύπτει µεγάλη έκταση της χερσονήσου Ακρωτηρίου. Οι γεωγραφικές συντεταγµένες της λίµνης είναι Καλύπτει έκταση 9.4 τ.χµ. όταν καλύπτεται πλήρως από νερό το χειµώνα, ενώ το καλοκαίρι ξηραίνεται. Το χειµώνα µε καλή βροχόπτωση µπορεί να περιέχει περίπου 8 εκ. κυβικά µετρά νερού, έχοντας µέγιστο επίπεδο νερού 1.7 µ. κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Το βαθύτερο σηµείο της λίµνης είναι 2.7µ κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, εποµένως το βάθος του νερού είναι 1µ. Ακόµη και στο µέγιστο σηµείο το 50% της επιφάνειας της λίµνης καλύπτεται µε νερό που είναι λιγότερο από 30 εκατοστά βάθος. Αυτό κάνει το οικοπεριβάλλον ιδανικό για άγρια πουλιά. Το τοπίο αυτό είναι γνωστό µέρος της Κύπρου και της Ανατολικής Μεσογείου στο οποίο συγκεντρώνονται πάρα πολλά πουλιά κατά τη διάρκεια της Οκτωβριανής µετανάστευσης. Η Αλυκή του Ακρωτηρίου βρίσκεται σε µια από τις 8 µεγαλύτερες διαδροµές µετανάστευσης πουλιών από την Ευρώπη την Ασία και την Αµερική. Το τοπίο παρουσιάζει µεγάλη ποικιλία στη χλωρίδα και στο οικοσύστηµα και αυτό είναι πολύ σηµαντικό. Τα οικοσυστήµατα αυτά είναι πολύ σηµαντικά για τη µετανάστευση, την αναπαραγωγή και τη διαχείµανση πολλών υδρόβιων πουλιών όπως ο ερωδιός, οι κύκνοι και τα φλαµίνγκο. Η σχέση που παρουσιάζουν τα φλαµίνγκο µε τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες της αλυκής Ακρωτηρίου αποτελεί και το θέµα της έρευνάς µας. 4

5 Χλωρίδα-Πανίδα Τα πιο γνωστά από τα είδη πουλιών που επισκέπτονται τη λίµνη Ακρωτηρίου είναι τα φλαµίνγκο Phoenicopterus ruber. Υπολογίζεται ότι περίπου φλαµίνγκο έρχονται κάθε χειµώνα στην Αλυκή, καθώς επίσης και µια µεγάλη ποικιλία από πάπιες. Την άνοιξη ερωδιοί, γλάροι κλπ. χρησιµοποιούν τους υγροβιότοπους ως διαµετακοµιστικό σταθµό, ενώ τα νεραλδίκια, τα αγριοπετείναρα και οι καραπαττάδες αναπαράγονται εκεί. Περίπου 345 είδη φυτών έχουν αναφερθεί πως ανήκουν σε 59 διαφορετικές οικογένειες πολλές από τις οποίες δεν είναι µόνο σπάνιες αλλά και ενδηµικές στην Κύπρο. Αυτές περιλαµβάνουν πολλές ορχιδέες όπως η ORCHIS PALUSTRIS, η οποία µεγαλώνει µόνο σε αυτό το µέρος. Η Αλυκή του Αρωτηρίου είναι επίσης ο µόνος τόπος αναπαραγωγής του δενδρόβιου βατράχου. Ένα φύκoς είναι η βάση για την παραγωγικότητα της λίµνης ο Dunaniella viridis. Τα φύκη της λίµνης είναι η τροφή για µια µικρή γαρίδα που ονοµάζεται Branchinella spinosa. Αυτή η γαρίδα γίνεται τροφή για µεγαλύτερα ζώα και πουλιά. Όταν η αλατόµητα του νερού είναι χαµηλή η γαρίδα αυτή αναπαράγεται γεννώντας ζωντανές προνύµφες, ενώ σε νερά µε υψηλή αλατότητα, γεννούν αυγά µε σκληρό περίβληµα που επιπλέουν και ξεβράζονται στις όχθες της λίµνης. Τα αυγά αυτά είναι ανθεκτικά και µπορούν να επιβιώνουν σε ξηρασία. Την εποµένη υγρή περίοδο τα αυγά αυτά, όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες, εκκολάπτονται και συνεχίζουν τον κύκλο της ζωής στη λίµνη. Το Τµήµα Αλιείας έκανε µια πειραµατική µελέτη, για να προσδιοριστούν οι κατάλληλες συνθήκες εκκόλαψης της Branchinella. Τα αποτελέσµατα έδειξαν ότι η αλατότητα που είναι κατάλληλη για την εκκόλαψη της είναι γύρω στα 20%. Οι γαρίδες αυτές είναι η βασική τροφή των φλαµίνγκο που ξεχειµωνιάζουν στην Αλυκή, µαζί µε πάπιες διαφόρων ειδών. Τη γαρίδα Artemia που διαφέρει ελάχιστα από την Branchinella spinosa τη βρίσκουµε στις υφάλµυρες λίµνες που βρίσκονται γύρω από την Αλυκή Λάρνακας. Αλµυρά λιβάδια µε χαρακτηριστικά φυτά βρίσκονται γύρω από την αλυκή. Μερικά από αυτά τα φυτά είναι τα αλµυρίδια Salicornia fruticosa, τα Juncus spp., η Inula crithmoides και τα Suaeda spp. Αυτά τα φυτά ονοµάζονται αλόφυτα και δηµιουργούν ζώνες γύρω από την αλυκή. Συνήθως ακολουθούν την αλµυρότητα του εδάφους. Στην Αλυκή και στις γύρω υφάλµυρες λίµνες έχει βρεθεί και ένα σπάνιο είδος ψαριού, το Aphanius fasciatus της οικογενείας Cyprinodontidae. Αυτό το ψάρι προσαρµόζεται τέλεια στις συνθήκης που επικρατούν στα οικοσυστήµατα σαν της Αλυκής, δηλ. εναλλαγή υγρής-ξηρής περιόδου και έτσι αποτελεί αντικείµενο έρευνας. 5

6 Υγρότοποι Φασουρίου Γύρω από την Αλυκή Ακρωτήριου υπάρχουν υγρότοποι γλυκού και αλµυρού νερού. Οι σηµαντικότεροι και πιο γνωστοί είναι αυτοί στο Λειβάδι Φασουρίου και βρίσκονται στα βορειοδυτικά της Αλυκής. Οι υγρότοποι αυτοί µαζεύουν νερό κατά τη χειµερινή περίοδο, η ποσότητα των οποίων εξαρτάται από τη στάθµη του νερού στο υδροφόρο στρώµα. Σε περίπτωση ανοµβρίας και ελάττωσης των αποθεµάτων νερού του υδροφορέα ακρωτηρίου, το ισοζύγιο ρυθµίζεται µε µεταφορά νερού και τεχνητού εµπλουτισµού υδάτων από το φράγµα του Κούρη. Ιστορικά στοιχεία Η Αλυκή του Ακρωτηρίου δηµιουργήθηκε πριν από 2000 χρόνια περίπου, σε σχετικά πρόσφατους χρόνους στη γεωλογική κλίµακα, κατά τη Ρωµαϊκή εποχή. Το Ακρωτήρι µέχρι τότε ήταν ένα µικρό νησί νότια της Κύπρου που ενώθηκε µε τη νότια ακτή της Κύπρου. Ο ποταµός Κούρρης παλαιότερα έφτανε στη θάλασσα µέσω δύο εκβολών, η µια ήταν στη σηµερινή περίπου θέση των εκβολών του ποταµού αυτού και η δεύτερη διοχέτευε τα νερά του ποταµού, ή µέρος τους στην περιοχή που σήµερα είναι η αλυκή του Ακρωτηρίου. Η άµµος και τα χαλίκια που µετέφερε ο ποταµός στην παραλία δηµιούργησαν ένα τόµπολο που ένωσε τελικά το νησί του Ακρωτηρίου µε την κυρίως Κύπρο. Τόµπολο ονοµάζουµε τη λωρίδα άµµου που ενώνει ένα νησί µε ένα άλλο νησί ή το κύριο µέρος της ξηράς. Τα υλικά που µετέφερε ο ποταµός προήλθαν από τη διάβρωση της ενδοχώρας. Με την κάθοδο του ανθρώπου στο νησί, τη νεολιθική περίοδο, άρχισε να αυξάνεται δραµατικά η διάβρωση. Κύριος παράγοντας διάβρωσης ήταν η εισαγωγή στο νησί της κατσίκας και η εντατική βόσκηση. Άλλος κύριος παράγοντας ήταν και η εντατική υλοτοµία των δασών. Η ξυλεία ήταν απαραίτητη για τη ναυπήγηση των στόλων των διάφορων κατακτητών του νησιού, αλλά και ως καύσιµο για την εξόρυξη του χαλκού από τον πυρίτη, για την κεραµουργεία αλλά και τις καθηµερινές ανάγκες των κατοίκων. Το αποτέλεσµα ήταν η δραστική µείωση των εκτεταµένων δασών που προστάτευαν το έδαφος από τη ραγδαία διάβρωση. Τόσο η υπερβόσκηση όσο και η αποψίλωση των δασών, ευνοούσαν τη διάβρωση και παράλληλα τη δηµιουργία παραλιακών υγροβιότοπων. Τα εκτεταµένη έλη στο δέλτα του Κούρρη και η δηµιουργία της αλυκής του Ακρωτηρίου µαρτυρούν τα γεγονότα αυτά. Το ανατολικό τόµπολο που ενώνει το Ακρωτήρι µε την υπόλοιπη Κύπρο δηµιουργήθηκε πιο πρόσφατα µε το υλικό που µετέφερε ο ποταµός Γαρίλλης. Παρόµοια έλη υπήρχαν και αλλού, όπως στο Συριανοχώρι και στη περιοχή της Αµµοχώστου. Με την εκστρατεία κατά της µαλάριας, λίγο πριν και µετά το εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο και µε την πίεση για περισσότερη γεωργική γη στην περιοχή, µεγάλο µέρος των υγροτόπων αυτών, δηλαδή των ελών αποξηράνθηκαν. Φυτείες από εσπεριδοειδή κάλυψαν την εύφορη γη που αποστραγγίστηκε. Ένα δάσος από ευκαλύπτους φυτεύτηκε βόρεια της Αλυκής έτσι που να 6

7 χαµηλώσει η στάθµη των υπόγειων νερών. Οι ευκάλυπτοι όπως και οι ακακίες, είναι είδη που εισήχθησαν επί Αγγλοκρατίας από την Αυστραλία και την Αφρική. Ένα πλέγµα από κανάλια κατασκευάστηκε έτσι, ώστε η περιοχή να αδειάζει µέσα στην Αλυκή. Τα κανάλια αυτά φαίνονται ακόµα και σήµερα στην περιοχή. Τα αποµεινάρια των ελών αυτών, το Λειβάδι δηλαδή, είναι σήµερα ένας από τους πιο πολύτιµους και ευαίσθητους βιότοπους του νησιού. Είναι ο µοναδικός εκτενής, φυσικός υγροβιότοπος µε γλυκό νερό στην Κύπρο. Αναπτυξιακές πιέσεις στον υγρότοπο Ακρωτηρίου Η κατασκευή του φράγµατος του Κούρρη επηρέασε τους υγροβιότοπους. Το νερό του ποταµού που στην αρχή τροφοδοτούσε το Λιβάδι άλλαξε την πορεία του λόγω της κατασκευής του φράγµατος του Κούρρη και είχε καταστροφικά αποτελέσµατα. Έτσι η επιβίωση των υγροβιότοπων αυτών, εξαρτάται από τη σωστή διαχείριση του υδατικού ισοζυγίου της περιοχής. Οι αρµόδιες υπηρεσίες µελετάνε ένα διαχειριστικό σχέδιο για τους υγροβιότοπους της περιοχής. Σαν ένα ολοκληρωµένο σύστηµα που οποιαδήποτε αλλαγή στο υδατικό ισοζύγιο ενός µέρους επηρεάζει και τα υπόλοιπα αποτελούν: η Αλυκή Ακρωτηρίου, o υδροβιότοπος Φασουρίου και τα οικοσυστήµατα που το αποτελούν, ο υδροφορέας του Ακρωτηρίου, ο ποταµός Κούρρης και το οµώνυµο φράγµα. Ξένοι εµπειρογνώµονες σε συνεργασία µε κυπριακή εταιρεία µελέτησαν τις πιθανές επιπτώσεις στο οικοσύστηµα από την κατασκευή του φράγµατος στον ποταµό Κούρρη, και εισηγήθηκαν µέτρα για την αποφυγή αυτών των επιπτώσεων. Άλλα µεγάλα προβλήµατα και κίνδυνοι υπάρχουν από τις διάφορες αποχετεύσεις που εισρέουν ή µπορούν να εισρεύσουν στη λίµνη, την τουριστική ανάπτυξη της ανατολικής ακτής του Ακρωτηρίου, την κοπή των καλαµιώνων του Λιβαδιού που αποτελούν σηµαντικούς αναπαραγωγικούς βιότοπους πολλών ειδών κ.α. α) Σχέδιο αποξήρανσης της Αλυκής Ακρωτηρίου και των υγροβιότοπων που βρίσκονται γύρω της καθώς και η µετατροπή τους σε αρδευόµενη γη. Λόγω της κατασκευής του Υδατοφράκτη Κούρρη µειώθηκε η εισροή νερού προς το έλος Φασουρίου. β) Εγκατάσταση του εργοστασίου επεξεργασίας λυµάτων του αποχετευτικού συστήµατος Λεµεσού στη βόρεια περιφέρεια της Αλυκής Ακρωτηρίου. γ) Από τις βιοµηχανίες συσκευασίας τροφίµων (παρασκευή κοµποστών, µαρµελάδων, χυµών, κλπ), τα ανεπεξέργαστα απόβλητά τους διοχετεύονται είτε στην Αλυκή είτε στις γύρω περιοχές. δ) Τα λιπάσµατα και διάφορα αγροχηµικά διοχετεύονται στη αλυκή από τις αγροτικές περιοχές που βρίσκονται βόρεια, της περιοχής έλους Φασουρίου και της περιοχής εντός των περιβολιών της Μητρόπολης νότια της Αλυκής. ζ) Τα σχέδια του δήµου Λεµεσού για τη διοχέτευση των όµβριων της περιοχής δυτικά και βορειοδυτικά του νέου λιµανιού στην ευρύτερη περιοχή της Αλυκής. 7

8 η) Τα προβλήµατα της κτηνοτροφίας και της βόσκησης εστιάζονται στην περιοχή του υδροβιότοπου Φασουρίου και στο δάσος νότια της Αλυκής. Στην πρώτη περίπτωση οι εγκαταστάσεις των υποστατικών για τις αγελάδες είναι πολύ πρόχειρες και ακαλαίσθητες. Στη δεύτερη περίπτωση έχει αυξηθεί ο αριθµός των κτηνοτροφικών ειδών που εκτρέφονται. Παλαιότερα εκτρέφονταν αιγοπρόβατα, ενώ σήµερα παρατηρείται εκτροφή πουλερικών και αγελάδων. θ) Ενοικίαση δασικής γης σε ιδιωτική εταιρεία για τη δηµιουργία γηπέδου γκολφ, βορειοανατολικά της Αλυκής. Μερική αξιοποίηση του Μερρά Ζακακίου, από το ήµο Λεµεσού, για τη δηµιουργία γηπέδου γκολφ και εκµετάλλευσης των αµµοχάλικων που υπάρχουν στο Μερρά. ι) Αίτηση ιδιώτη για την παραχώρηση 1000 σκαλών στην περιοχή Μερρά Ακρωτηρίου για την δηµιουργία εκτροφείου γαρίδων. Οι αρµόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος ζήτησε να ετοιµαστεί µελέτη για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του παραπάνω αιτήµατος. Από τον Αύγουστο του 1993 δεν υπάρχει συνέχεια στο θέµα αυτό. κ) Στη περιοχή επιτρέπεται το κυνήγι που αυτό δε συνάδει µε τα σχέδια για την προστασία της περιοχής. λ) Και οι δύο περιοχές είναι τόποι ξεκούρασης και αναψυχής και τα επισκέπτεται πολύς κόσµος (ντόπιοι και ξένοι) µε αποτέλεσµα να δηµιουργούνται προβλήµατα από τη στάθµευση των αυτοκινήτων, καθώς και από την ανεξέλεγκτη ρίψη σκουπιδιών των επισκεπτών. µ) Την ευαίσθητη αυτή περιοχή επισκέπτονται οδηγοί µε µεγάλα οχήµατα 4Χ4 ν) Άλλα αναπτυξιακά έργα είναι το αθλητικό κέντρο, πάρκο, τεχνητή λίµνη, ιχθυοτροφείο, καζίνο, κυµατοθραύστης και αποβάθρα, εξώρυξη αµµοχάλικων. ξ)υπάρχουν εξωτικά είδη φυτών όπως Acacia saligna, Eucalyptus sp., Casuarina sp. ο) Σύστηµα κεραιών ανατολικά και δυτικά του δρόµου Φασουρίου-Ακρωτηρίου µε προοπτική τη δηµιουργία νέας κεραίας PLUTO II (90µ. ύψος και 196µ. µήκος) που µαζί µε την ήδη υπάρχουσα PLUTO I (58µ. ύψος και 113µ. µήκος) θα βρίσκονται ανατολικά του παραπάνω δρόµου προς την αλυκή. Καθεστώς προστασίας της περιοχής Η προστασία του υδροβιότοπου Ακρωτηρίου αποτελεί νοµική υποχρέωση της Κυπριακής ηµοκρατίας, γιατί έχει επικυρώσει δύο ιεθνείς Συµβάσεις. Η πρώτη είναι η Σύµβαση της UNESCO: η σύµβαση για την Προστασία της Παγκόσµιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονοµιάς. Επικυρώθηκε στις Η δεύτερη σύµβαση είναι η Σύµβαση της Βέρνης : H σύµβαση για τη ιατήρηση της Ευρωπαϊκής Άγριας Ζωής και των Φυσικών Οικοτόπων. Επικυρώθηκε στις Η Κύπρος: Περιλαµβάνεται στις σηµαντικές περιοχές της Ευρώπης για τα πουλιά σαν περιοχή προτεραιότητας για τη διατήρηση. Περιλαµβάνεται στον κατάλογο προστατευµένων περιοχών του Μεσογειακού Προγράµµατος ράσης µε τη Συνθήκη της Βαρκελώνης. 8

9 Έχει κριθεί από την επιστηµονική µελέτη της σκόπιµη η ανακήρυξή της ως Ειδική Ζώνης Προστασίας του Ευρωπαϊκού ικτύου Φύση Τα σηµαντικότερα οικολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής Ακρωτηρίου: Περιλαµβάνεται στον κατάλογο των περιοχών ιεθνούς σηµασίας για τα πουλιά. Είναι προτεινόµενη περιοχή για περίληψη στο ίκτυο Natura Έχει προταθεί να αναγνωριστεί ως Εθνικό Πάρκο. Πληροί τα επιστηµονικά κριτήρια για να συµπεριληφθεί στη Σύµβαση Ραµσάηρ ως υδροβιότοπος διεθνούς σηµασίας. Στηρίζει πάνω από 32 είδη πουλιών, που περιλαµβάνονται στο παράρτηρα 1 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τα πουλιά. Στηρίζει πάνω του 1% πληθυσµού των φλαµίνγκος της Ανατολικής Μεσογείου. Στηρίζει σηµαντικό αριθµό σπάνιων και σε κίνδυνο ενδηµικών ειδών χλωρίδας και πανίδας. Στηρίζει πάνω από 32 είδη πουλιών, που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα 1 της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικοτόπους. Στηρίζει δύο τύπους οικοτόπων που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα ΙΙ της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τους οικοτόπους. Φιλοξενεί σηµαντικούς αριθµούς µεταναστευτικών πουλιών. Φιλοξενεί περίπου 50% του Αφρικανικού πληθυσµού του Demoiselle Crane. H ανάγκη για διαχείριση Το διαχειριστικό σχέδιο 1. Να γίνουν λεπτοµερείς καταµετρήσεις των υδρόβιων πτηνών ειδικά κατά την περίοδο διαχείµανσης και φωλεοποίησης. 2. Να παταχθεί η λαθροθηρία σε συνεργασία µε την αστυνοµία των Βρετανικών βάσεων. 3.Να τοποθετηθούν τεχνητές φωλιές για νυκτόβια αρπακτικά πτηνά στην περιοχή του έλους Φασουρίου, βόρεια και νότια της αλυκής. Ο σκοπός αυτού του παγκύπριου προγράµµατος είναι αφ ενός, να αυξηθεί η βιοποικιλότητα και αφ ετέρου, ο βιολογικός έλεγχος των τρωκτικών. 9

10 ΜΕΡΟΣ II: ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ Η βιολογία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκος πήραν το όνοµα τους από τη λατινική και ισπανική λέξη << flamenco>> που σηµαίνει φωτιά και σχετίζεται µε το λαµπρό χρώµα των φτερών τους. Είναι πολύ εντυπωσιακά, ντελικάτα πουλιά. Η ψηλή και λεπτοκαµωµένη κορµοστασιά του, µε το µακρύ λαιµό σε σχήµα σίγµα και τα πανύψηλα ροδόχρωµα πόδια, κάνει την αναγνώριση του πολύ εύκολη. Το φτέρωµα στα ώριµα πουλιά είναι άσπρο µε µια ρόδινη απόχρωση. Τα ανήλικα πουλιά είναι επίσης άσπρα, αλλά έχουν λίγο µαύρο χρώµα στις φτερούγες τους. Τα φλαµίνγκος είναι πολύ κοινωνικά πουλιά που ζουν σε αποικίες δηλαδή συµβιώνουν και µπορούν να ανέρχονται σε χιλιάδες. Αυτές οι µεγάλες αποικίες πιστεύεται ότι εξυπηρετούν τρεις βασικούς σκοπούς: την αποφυγή της θήρευσης, τη µεγιστοποίηση της πρόσληψης τροφής και την αξιοποίηση των ανεπαρκών και λιγοστών θέσεων στις οποίες µπορούν να φωλιάσουν. Η πιο σταθερή ωστόσο κοινωνική µονάδα των φλαµίνγκο είναι τα ζεύγη που αναπτύσσονται ανάµεσα σε ένα αρσενικό και ένα θηλυκό φλαµίνγκο. Τα πτηνά αυτά είναι µονογαµικά. Στα ζεύγη τόσο το θηλυκό όσο και το αρσενικό συµβάλλουν στο κτίσιµο της φωλιάς για το αυγό τους όσο και στην υπεράσπισή του. Αν το αυγό χαθεί από θηρευτές ή αλλο λόγο δε θα γεννήσουν άλλο για να το αντικαταστήσουν. Το θηλυκό είναι εκείνο που επιλέγει τη θέση για το κτίσιµο της φωλιάς στο λασπότοπο, η οποία δεν είναι τίποτα παραπάνω από µια στιβάδα λάσπης, και κατά τη διάρκεια της οικοδόµησης της φωλιάς λαµβάνει χώρα κι η συνουσία ανάµεσα σε αυτά. Μέτα από την εκκόλαψη των νεογνών η µόνη γονεϊκή ευθύνη είναι η σίτιση. Τα φλαµίνγκος λοιπόν παράγουν γάλα, όπως ακριβώς και τα περιστέρια, που οφείλεται στη δράση µιας ορµόνης που ονοµάζεται προλακτίνη. Και οι δύο οι γονείς προσέχουν το νεογνό που τρέφεται µε το γάλα αυτό που είναι πλούσιο σε λίπος, πρωτεΐνες καθώς επίσης και σε ερυθρά αλλά και σε λευκά αιµοσφαίρια. Μετά από 7-12 µέρες οι νεοσσοί αρχίζουν να εξερευνούν τον περίγυρό τους κι έτσι σχηµατίζονται σταδιακά οµάδες νεοσσών στις οποίες οι γονείς αφήνουν τα µικρά τους. Οι νεοσσοί που δεν ενσωµατώνονται στις οµάδες αυτές διατρέχουν µεγάλο κίνδυνο από θηρευτές. Τα φλαµινγκός τρέφονται µε µικροσκοπικές γαρίδες την branchiella spinosa και artemia salina καθώς και µε πράσινα φύκη dunaniella viridis και dunaniella salina. Το παράδοξο σχήµα στο ράµφος τους αποτελεί µια ειδική προσαρµογή που τα βοηθά στο να φιλτράρουν και να διαχωρίσουν τη λάσπη από τις γαρίδες και τα φύκη µε τα οποία τρέφονται γι αυτό και κατά τη διάρκεια της ηµέρας έχουν το ράµφος τους για ώρες γερµένο προς τα κάτω. Το ροζ ή κοκκινωπό χρώµα των φλαµίνγκο προέρχεται από τις καροτενοειδείς πρωτεΐνες τις οποίες λαµβάνουν µέσω της τροφής τους, ενώ κανονικά θα ήταν λευκά. Τα φλαµίνγκο που κρατούνται σε αιχµαλωσία όπως σε ζωολογικούς κήπους και τρέφονται µε άλλη τροφή χάνουν το κοκκινωπό-ροζ χρώµα τους. Σε αυτές τις περιπτώσεις παραχωρείται µια συνθετική ουσία για αποκατάσταση του χρώµατος. 10

11 Τα φλαµίνγκο στην Κύπρο Στο τόπο µας, τα φλαµίνγκο (Phoenicopterus ruber) αποτελούν ένα σύνηθες µετανάστη και επισκέπτη στις δύο αλυκές της Λάρνακας και Ακρωτηρίου κατά τη χειµερινή περίοδο. Περιστασιακά τα φλαµίγνκος επισκέπτονται και άλλους υγροβιοτόπους, όπως η λίµνη του Παραλιµνίου. Η µετανάστευση λαµβάνει χώρα από τον Οκτώβριο µέχρι τον Απρίλιο. Οι ετήσιοι αριθµοί τους, καθώς και οι ηµεροµηνίες άφιξης και αναχώρησης τους ποικίλλουν σηµαντικά, εν µέρει ως αποτέλεσµα της στάθµης του νερού στις αλυκές. Τα πρώτα πουλιά το χειµώνα στο Ακρωτήρι συνήθως φτάνουν το Νοέµβριο και κατά καιρούς τον Οκτώβριο. Ο αριθµός τους φτάνει στο µέγιστο κατά την περίοδο εκεµβρίου-φεβρουάριου και κυµαίνεται ανάµεσα σε 5000 µε πουλιά. Μέχρι το Μάρτιο παραµένουν περιστασιακά µέχρι και 3000 πουλιά και σταδιακά ο αριθµός αυτός µειώνεται ακόµη περισσότερο. Στην Κύπρο δεν έχει παρατητηθεί η διαδικασία της αναπαραγωγής των φλαµίνγκο. Στο πιο κάτω πίνακα καταγράφονται οι οµάδες ταξινόµησης των φλαµίνγκο. Συστηματική ταξινόμηση Βασίλειο: Ζώα (Animalia) Συνομοταξία: Χορδωτά (Chordata) Ομοταξία: Πτηνά (Aves) Τάξη: Φοινικοπτερόμορφα (Phoenicopteriformes) Fürbringer Οικογένεια: Φοινικοπτερίδες (Phoenicopteridae) Charles Lucien Jules Laurent Bonaparte Γένος: Φοινικόπτερος (Phoenicopterus) και Phoenicoparrus Linnaeus Είδη Μεγάλο φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ρόδινος) - 11

12 Phoenicopterus roseus Μικρό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ελάσσων) - Phoenicopterus minor Χιλιανό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο χιλιανός) - Phoenicopterus chilensis Φλαμίνγκο του Τζέιμς (Φοινικόπτερος του Τζέιμς) - Phoenicopterus jamesi Φλαμίνγκο των Άνδεων (Φοινικόπτερος των Άνδεων) - Phoenicopterus andinus Αμερικανικό φλαμίνγκο (Φοινικόπτερος ο ερυθρός) - Phoenicopterus ruber Τρόποι µελέτης των µετακινήσεων των µεταναστευτικών πουλιών: ακτυλιώσεις Η µετανάστευση των πουλιών είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόµενα του φυσικού κόσµου. εν υπάρχει κάποιος µήνας κατά τον οποίο να µην πραγµατοποιείται κάποια µετανάστευση πουλιών κάπου στη Γη. Σήµερα γνωρίζουµε αρκετά για το πώς τα πουλιά πραγµατοποιούν τις µετακινήσεις τους, τους προορισµούς τους, τη διάρκεια της ζωής τους κ.ά., χάρη στην εφαρµογή διαφόρων ερευνητικών µεθόδων που αναπτύχθηκαν ειδικά γι αυτό το σκοπό. Όµως η πλέον γνωστή και διαδεδοµένη µέθοδος για τη µελέτη της µετανάστευσης των πουλιών είναι η δακτυλίωση. Η δακτυλίωση είναι µια πολύ παλιά µέθοδος για τη µελέτη των άγριων πουλιών. Στην αρχή, η δακτυλίωση χρησιµοποιήθηκε για την παρακολούθηση των µετακινήσεων των πουλιών. Σήµερα, βρίσκει πολύ ευρύτερες εφαρµογές στη µελέτη της δυναµικής των πληθυσµών, της οικολογίας και των µετακινήσεων των άγριων πουλιών. Μπορούµε να µάθουµε πόσο ζουν τα πουλιά, πόσο γρήγορα µετακινούνται, αν είναι «πιστά» στον τόπο αναπαραγωγής ή διαχείµανσης τους, σε ποιο ποσοστό επιβιώνουν τα νεαρά ή τα ενήλικα άτοµα κ.ά. Όσον αφορά τη µετανάστευση, η δράση συµπεριλαµβάνει τη σύλληψη των πουλιών και τη µετέπειτα σήµανσή τους µε µεταλλικά δακτυλίδια, που τοποθετούνται στο πόδι του πουλιού (ταρσός). Κάθε µεταλλικό δακτυλίδι φέρει ένα µοναδικό συνδυασµό αριθµών και γραµµάτων, καθώς και τα στοιχεία του Κέντρου ακτυλίωσης της εκάστοτε χώρας ή περιοχής. Ο µοναδικός 12

13 συνδυασµός κάθε δακτυλιδιού, επιτρέπει στους ερευνητές να υπολογίσουν µεταναστευτικές µετακινήσεις, κατεύθυνση µετανάστευσης αλλά και τη διάρκεια ζωής των πουλιών, εφόσον κάποια πουλιά επανασυλληφθούν ή βρεθούν σε κάποια άλλη περιοχή. Επιπλέον, κατά την διάρκεια της δακτυλίωσης, µπορούν να ληφθούν και άλλα βιοµετρικά στοιχεία, τα οποία, συγκρινόµενα από χρονιά σε χρονιά, βοηθούν στην εξαγωγή συµπερασµάτων, τόσο για το φαινόµενο της µετανάστευσης, όσο και για την κατάσταση του περιβάλλοντος στις περιοχές διαχείµασης και αναπαραγωγής. Μεταναστευτική πορεία των φλαµίνγκο Τα φλαµίνγκο µπορεί να τα βρειs σε πολλές χώρες στην Κεντρική και Νότια Αµερική, στην Αφρική, στην Ασία αλλά και σε λιγότερους αριθµούς στην Ευρώπη. Από παρατηρήσεις που έχουν κάνει Γάλλοι φυσιοδίφες βγαίνει το συµπέρασµα ότι αυτά τα πουλιά αναπαράγονται, µεν, στη Γαλλία και Ισπανία αλλά το χειµώνα πάνε κυρίως στην Αφρική και ένας µεγάλος αριθµός γύρω στις έρχονται στην Κύπρο και άλλα τόσα στην Ελλάδα. Τρόπος πλοήγησης των µεταναστευτικών πουλιών Τα πουλιά συνήθως προσανατολίζονται 1. Από τον ήλιο π.χ.τα πουλιά έχουν ένα ρολόι µέσα τους που τους επιτρέπει να γνωρίζουν που πρέπει να βρίσκεται κάθε ώρα ο ήλιος και να ρυθµίζουν την πορεία τους 2. Τους αστερισµούς π.χ. Όταν τα πουλιά ταξιδεύουν τη νύχτα ακολουθούν τον πολικό αστέρα, όταν είναι Άνοιξη και θέλουν να πετάξουν προς το Βορρά. 3. Το µαγνητικό πεδίο της γης π.χ.όταν ο ήλιος κρυφτεί πίσω από τα σύννεφα. 4. Τον άνεµο π.χ Τα πουλιά µπορούν να πετούν µεγαλύτερες αποστάσεις, όταν έχουν µαζί τους τον άνεµο. 5. Όταν φτάσουν στη σωστή περιοχή χρησιµοποιούν την όσφρηση και την ακοή, για να βρουν αυτά την τροφή ή τους ήχους που ήδη γνωρίζουν. 13

14 ΜΕΡΟΣ III: Η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ Εισαγωγή. Σε ένα οικοσύστηµα, όπως αυτό του Ακρωτηρίου, υπάρχει µια αλληλεπίδραση και αλληλεξάρτηση µεταξύ βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων. Οι βιοτικοί παράγοντες είναι όλοι οι ζωντανοί οργανισµοί όπως τα φύκη, οι γαρίδες τα φλαµίνγκο κ.α.. Οι αβιοτικοί παράγοντες είναι η ποσότητα νερού στον υγρότοπο, η θερµοκρασία του νερού, η αλατότητα του νερού, η οξύτητα του νερού κ.α. Τα φλαµίνγκο Phoenicopterus roseus που επισκέπτεται την Κύπρο για διαχείµανση χρειάζονται να βρουν τους κατάλληλους βιοτικούς παράγοντες (στην αλυκή Ακρωτηρίου) δηλαδή την τροφή τους που είναι τα φύκη dunaniella viridis και οι γαρίδες branchinella spinosa. Οι αριθµοί των δύο οργανισµών είναι αποτέλεσµα των αβιοτικών παραγόντων στην αλυκή. Στόχος της παρούσας µελέτης είναι να αναγνωρίσουµε τη σχέση που υπάρχει µεταξύ των βιοτικών-αβιοτικών παραγόντων και των αριθµό των φλαµίνγκο σε κάθε χρονική περίοδο. Έρευνα πρώτης χρονιάς: Παρατήρηση. Τα φλαµίγκο εµφανίζονται στην Κύπρο κατά τους τελευταίους µήνες του φθινοπώρου και του πρώτους µήνες του χειµώνα. Μήπως η ποσότητα της βροχόπτωσης επηρεάζει τον αριθµό των φλαµίγκο που ξεχειµωνιάζουν στην αλυκή Ακρωτηρίου; Υπόθεση. Πειραµατική διαδικασία. Ζητήθηκαν από τον Πτηνολογικό Σύνδεσµο Κύπρου οι αριθµοί των φλαµίνγκο που καταµετρήθηκαν στην αλυκή Ακρωτηρίου τα τελευταία χρόνια. Η ποσότητα βροχόπτωσης στην περιοχή Λεµεσού πάρθηκε από την ιστοσελίδα της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας Κύπρου. ument. Αποτελέσµατα. Τα στοιχεία που µαζεύτηκαν καταγράφηκαν σε πίνακες της EXCEL, ώστε να δηµιουργηθούν οι γραφικές παραστάσεις για σύγκριση των παραµέτρων και την εξαγωγή συµπερασµάτων. 14

15 Συµπέρασµα. Από τις πιο πάνω παραστάσεις φαίνεται καθαρά ότι ο αριθµός των φλαµίνγκο έχει θετική συσχέτηση µε τα χιλιοστά βροχόπτωσης. Τα φλαµίνγκο παρουσιάζονται στην Κύπρο σε µεγάλους αριθµούς τους χειµερινούς µήνες, εκέµβρη, Γενάρη και Φλεβάρη. Έρευνα δεύτερης χρονιάς: Παρατήρηση. Η ποσότητα νερού που υπάρχει µέσα στην αλυκή αυξοµειώνεται κατά την περίοδο που φιλοξενούνται τα φλαµίνγκο. Υπόθεση. Μήπως η ποσότητα νερού, η θερµοκρασία του, η οξύτητα, η αλατότητα επηρεάζουν την ποσότητα τροφής που βρίσκουν τα φλαµίνγκο οπότε καθορίζουν και τους πληθυσµούς των πουλιών; Πειραµατική διαδικασία. Ζητήθηκαν και στάληκαν από τον Πτηνολογικό Σύνδεσµο Κύπρου οι αριθµοί των φλαµίγκο που καταµετρήθηκαν στην αλυκή Ακρωτηρίου τα τελευταία 20 χρόνια καθώς και από το Επαρχιακό Γραφείο του Ταµείου Θήρας. Οι καταµετρήσεις της ποσότητας 15

16 νερού, της οξύτητας, της θερµοκρασίας του νερού και της αλατότητας ζητήθηκαν και στάληκαν από το Τµήµα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών. Αποτελέσµατα. Τα στοιχεία που µαζεύτηκαν καταγράφηκαν σε πίνακες της EXCEL, ώστε να δηµιουργηθούν οι γραφικές παραστάσεις για σύγκριση των παραµέτρων και εξαγωγή συµπερασµάτων. Πίνακας 1: Περιγραφικά στατιστικά για τους παράγοντες της εργασίας. Θερμοκρασία PH Αλατότητα Βάθος Αριθμός Νερού cm Φλαμίνγκο Μέσος Όρος 19,15 8,01 28,17 23, ,50 Διάμεσος 19,13 8,00 25,13 17, ,00 Επικρατούσα Τιμή 25,00 8,00 34,00 3, ,00 Τυπική Απόκλιση 5,15 0,52 22,97 16, ,48 Ελάχιστο 9,75 6,74 0,83 3,00 0,00 Μέγιστο 28,30 9,07 84,50 60, ,00 Παρατηρείται ότι ο µέσος όρος θερµοκρασίας νερού είναι 19,15 βαθµούς κελσίου, ενώ ο µέσος όρος της οξύτητας (PH) είναι 8,01. Ο µέσος όρος της Αλατότητα είναι 28,17, ενώ του βάθους είναι 23,21 cm. Ο µέσος αριθµός των φλαµίνγκο είναι 2321,50. Η διάµεσος του αριθµού των φλαµίνγκο είναι 1500, δηλαδή στις µισές περιπτώσεις (50%) είχαµε περισσότερα από 1500 φλαµίνγκο, ενώ στις άλλες µισές περιπτώσεις λιγότερα από 1500 φλαµίνγκο. Η επικρατούσα τιµή των φλαµίνγκο είναι 2000, δηλαδή τις περισσότερες φορές έχουν παρατηρηθεί 2000 φλαµίνγκο. Ο ελάχιστος αριθµός φλαµίνγκο ήταν 0 ενώ ο µεγαλύτερος αριθµός φλαµίνγκο που παρατηρήθηκαν ήταν 8640, ενώ η τυπική απόκλιση ήταν 2570,48. 16

17 Figure 1: Σκεδασμογράφημα της θερμοκρασία του νερού και του αριθμού των φλαμίνγκο. Παρατηρείται σηµαντική αρνητική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στη θερµοκρασία του νερού και στον αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται η θερµοκρασία του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 17

18 Figure 2: Σκεδασμογράφημα της οξύτητας και του αριθμού των φλαμίνγκο. Παρατηρείται σηµαντική αρνητική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στην οξύτητα του νερού και τον αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται η οξύτητα του νερού της λίµνης, τόσο παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 18

19 Figure 3: Σκεδασμογράφημα της αλατότητας και του αριθμού των φλαμίνγκο εν παρατηρείται σηµαντική γραµµική συσχέτιση ανάµεσα στη αλατότητα του νερού και του αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται ή µειώνεται το ποσοστό της αλατότητας του νερού της λίµνης, δεν παρατηρείται ούτε µείωση αλλά ούτε και αύξηση του αριθµού των φλαµίνγκο. 19

20 Figure 4: Σκεδασμογράφημα του βάθους και του αριθμού των φλαμίνγκο Παρατηρείται αρνητική συσχέτιση ανάµεσα στο βάθος του νερού και του αριθµό των φλαµίνγκο. ηλαδή, όσο αυξάνεται το βάθους του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. 20

21 Πίνακας 2: Συντελεστής γραμμικής συσχέτισης Pearson Θερµοκρασία Αριθµός Οξύτητα Αλατότητα Βάθος Νερού Φλαµίνγκο Pearson Correlation 1,117,349 -,303 -,447 * Θερµοκρασία Νερού Sig. (2-tailed),552,069,117,017 N Pearson Correlation 1,132,226 -,246 Οξύτητα Αλατότητα Βάθος Αριθµός Φλαµίνγκο Sig. (2-tailed),502,247,207 N Pearson Correlation 1 -,231,130 Sig. (2-tailed),236,511 N Pearson Correlation 1 -,150 Sig. (2-tailed),446 N Pearson Correlation 1 Sig. (2-tailed) N 28 Στον πιο πάνω Πίνακα 2, παρουσιάζεται ο συντελεστής γραµµικής συσχέτισης Pearson. Παρατηρείται στατιστικά σηµαντική αρνητική συσχέτιση ανάµεσα στη θερµοκρασία του νερού και του αριθµού των φλαµίνγκο (r=-0,447, p-value=0,017<0,05). ηλαδή, αποδεικνύεται ότι όσο αυξάνεται η θερµοκρασία του νερού της λίµνης, παρατηρείται µείωση του αριθµού των φλαµίνγκο. Επίσης παρατηρείται ότι οι άλλοι παράγοντες δεν επηρεάζουν σηµαντικά τον αριθµό των φλαµίνγκο. Συµπέρασµα. Από τις πιο πάνω παραστάσεις φαίνεται καθαρά ότι ο αριθµός των φλαµίνγκο έχει αρνητική συσχέτιση µε τη θερµοκρασία του νερού, την οξύτητα και το βάθος του νερού.η αλατότητα δεν φαίνεται να έχει µεγάλη σηµασία. Η οξύτητα δεν παρουσιάζει µεγάλες διακυµάνσεις, είναι µεταξύ 7 και 8. Το βάθος του νερού υποστηρίζει την παρουσία των φλαµίνγκο κυρίως µεταξύ 3-30 εκατοστά. Ο πιο κρίσιµος αβιοτικός παράγοντας είναι η θερµοκρασία του νερού που όσο αυξάνεται µειώνεται ο αριθµός των φλαµίνγκο, ιδιαίτερα, όταν η θερµοκρασία ξεπεράσει τους 20 βαθµούς Κελσίου. 21

22 Συζήτηση. Η πιο σηµαντική διαπίστωση είναι ότι µε την αύξηση της θερµοκρασίας του νερού µειώνεται ο αριθµός των φλαµίνγκο που υποδεικνύει ότι µε την αύξηση της θερµοκρασίας του νερού αρχίζει να µειώνεται ο αριθµός των γαρίδων. Οι γαρίδες θα έχουν ιδανική θερµοκρασία για την παραγωγή προνύµφων που είναι το απαιτούµενο για τη συνεχόµενη παρουσία της γαρίδας στα νερά της Αλυκής ακόµα και για την πιθανότητα παραµονής και αναπαραγωγής των φλαµίνγκο. Κατά συνέπεια για να ενθαρρυνθούν τα φλαµίνγκο να παραµείνουν για αναπαραγωγή στην Αλυκή Ακρωτηρίου θα πρέπει να δηµιουργηθούν φυσικά ή τεχνητά σκίαστρα σε κοµµάτι της Αλυκής που να διατηρά τη θερµοκρασία του νερού σε ιδανικά επίπεδα. ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ: Η ομάδα του «Χρυσοπράσινου Φύλλου» ευχαρασιστεί τους καθηγητές του Τσιρείου Γυμνασίου Γιώργο Αλετράρη, Κουμή Φίλιππο, Αριέττα Σταυρίδου, Σοφία Γιαννέλη και Χρίστο Παναγή για την καθοδήγηση τους στα 2 χρόνια της διάρκειας του Προγράμματος. Ιδιαίτερες ευχαριστίες προς τον καθηγητή Ηρακλή Αριστείδου για τη βοήθεια του στη στατιστική ανάλυση των δεδομένων, καθώς και στο Ταμείο Θύρας, στο Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών και στον Πτηνολογικό Σύνδεσμο Κύπρου για την παροχή των δεδομένων. Επίσης, οφείλονται ευχαριστίες προς τη Διευθύντρια του Τσιρείου Γυμνασίου, κυρία Ανδρεανή Στυλιανίδου και τη Β.Δ. κυρία Περσεφόνη Χρίστου για τη δική τους συμβολή στην επιτυχία του Προγράμματος. Ομάδα μαθητών/τριών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα «Χρυσοπράσινο Φύλλο»: 1. Δήμος Μαυρίδης Β1 2. Αντρέας Προκοπίου Β2 3. Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου Β2 4. Κυριακή Χατζηχαμπή Β3 5. Κατερίνα Μιλτιάδους Β4 6. Ανδρονίκη Τοππουζή Β6 7. Κωνσταντίνος Παπαμιχαήλ Β6 8. Κυριάκος Φωτίου Β6 9. Παναγιώτης Πέτρου Β6, 10. Στυλιανός Καϊσής Β6 11. Ηλίας Κυριακίδης Γ2 12. Κατερίνα Σαρκά Γ2 13. Σοφοκλέους Βασιλική Γ3 14. Πολυξένη Παπαγεωργίου Γ4 15. Γιώργος Χατζηκυριάκου Γ4 16. Μαρίνα Παναγιώτου Γ7 17. Μάριος Γαβριελάτος Γ7 18. Φανή Φιλλίπου Γ7 19. Αναστασία Χριστοφόρου Γ7 22

23 20. Ανδριανός Μιχαήλ Γ7 21. Κλέα Κωνσταντίνου Γ4 22. Σάρα Αντωνιάδου Β4 23. Παπαμιλτιάδους Κατερίνα Β4 Πηγές: Πουλιά της Κύπρου, του Λουκά Χριστοφόρου, AFIAP, 1998 Ηλεκτρονική εγκυκολοπαίδεια Wikipedia The first evidence for the breeding of the Greater Flamingo Phoenicopterus ruber on Cyprus (2002). By E. Hadjisterkotis and M. Charalambides

24 Η ΑΛΥΚΗ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ ΤΑ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΖΟΥΝ ΣΕ ΑΠΟΙΚΙΕΣ 24

25 Ο Φύκος- Dunaniella viridis Η γαρίδα Branchinella spinosa 25

26 Φλαµίνγκο µε δακτυλίδι Η χερσόνησος Ακρωτηρίου 26

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013 ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ ΚΥΠΡΟΣ-ΕΛΛΑ Α 2011-2013 Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΤΩΝ ΦΛΑΜΙΝΓΚΟ ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΤΗΣ ΑΛΥΚΗΣ ΑΚΡΩΤΗΡΙΟΥ Phoenicopterus roseus Υγροβιότοπος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ

ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΧΡΥΣΟΠΡΑΣΙΝΟ ΦΥΛΛΟ» ΕΛΛΑΔΑ ΚΥΠΡΟΣ ΤΣΙΡΕΙΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΜΕΣΟΣ - ΚΥΠΡΟΣ Ο πληθυσμός των Φλαμίνγκο του ακρωτηρίου και οι αλληλεπιδράσεις του με Βιοτικούς και αβιοτικούς

Διαβάστε περισσότερα

Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης;

Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης; Ερώτηση 1 Πώς ονομάζεται το πουλί που φαίνεται στο σκίτσο του έργου για την προστασία της λίμνης της Ορόκλινης; Ερώτηση 2 Με ποιο τρόπο βοηθά το πρόγραμμα LIFE τις χώρες που προσπαθούν να προστατέψουν

Διαβάστε περισσότερα

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών

ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών ιαχείριση Υδατικών Οικοσυστηµάτων: Μεταβατικά ύδατα ρ. Παναγιώτης ΠΑΝΑΓΙΩΤΙ ΗΣ /ντης Ερευνών Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών Μεταβατικά ύδατα (transitional waters) σύµφωνα µε την Οδηγία Πλαίσιο για τα

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος

Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000. Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Διαχείριση περιοχών Δικτύου Natura 2000 Μαρίνα Ξενοφώντος Λειτουργός Περιβάλλοντος Τμήμα Περιβάλλοντος Το Δίκτυο Natura 2000 Πανευρωπαϊκό Δίκτυο Οικολογικών Περιοχών το οποίο δημιουργήθηκε το 1992 με την

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική

Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Εθνικό Πάρκο Υγροτόπων ΚοτυχίουΚοτυχίου Στροφυλιάς Φορέας ιαχείρισης Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς Καραµπέρου Γεωργία, ασολόγος-συντονίστρια έργου Αρετή Ζαχαροπούλου, Περιβαλλοντολόγος Βασιλική Ορφανού,

Διαβάστε περισσότερα

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη

Η Λίμνη. Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Η Λίμνη Κείμενο: Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση: Ελίζα Βαβούρη Κείμενο Μαρίνα Μιχαηλίδου - Καδή Εικονογράφηση Ελίζα Βαβούρη Γραφιστική επιμέλεια Χριστιάνα Χαραλάμπους Επιμέλεια κειμένου και εικόνων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ Η ΟΡΕΙΝΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ ΚΑΜΤΣΑΤΚΑ ΔΠΜΣ «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ» ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟ ΕΤΟΣ 2014 2015 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΡΑΣ ΒΑΝΕΣΣΑ ΜΠΟΥΓΙΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο

LIFE10 NAT/CY/000717. Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο JUNIPERCY LIFE10 NAT/CY/000717 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του οικότοπου προτεραιότητας 9560* στην Κύπρο 3ο ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΕΛΤΙΟ Ιούνιος 2014 2 JUNIPERCY ΤΟ ΕΡΓΟ JUNIPERCY Το έργο «Βελτίωση της κατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο

Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΓΕΩΡΓΙΑΣ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Ας προσπαθήσουμε όλοι να μη χαθεί κανένα είδος ζώου από την Κύπρο Ξέρεις ότι: Πανίδα ονομάζουμε όλα τα ζώα μιας περιοχής. Αυτά

Διαβάστε περισσότερα

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα»

«Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» «Η Επίδραση της Βόσκησης στη Βιοποικιλότητα του Ακάμα» Αειφόρος Αγροτική Ανάπτυξη Ακάμα Περιφερειακό Συνέδριο ΕΕ-Κύπρος 24/01/2015 Μηνάς Παπαδόπουλος Τομέας Πάρκων και Περιβάλλοντος Τμήμα Δασών ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER

Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER Η ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Ή ΘΗΣΑΥΡΟΣ; ΙΑΚΩΒΟΣ ΤΖΙΩΡΤΖΙΗΣ, ΒΙΟΛΟΓΟΣ ENALIA PHYSIS ENVIRONMENTAL RECEARCH CENTER ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ 1. Εισαγωγή στο δίκτυο NATURA 2000 2. Βασικά υδρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ

ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙ ΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΏΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΑΛΙΕΙΑ ρ. Κώστας Παπακωνσταντίνου τ /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων τ. /ντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιων Βιολογικών Πόρων Ελληνικό

Διαβάστε περισσότερα

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο»

«Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» «Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού: 12 χρόνια δράσεις για τη φύση και τον άνθρωπο» 10 Οκτωβρίου 2015 Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης «Τα πουλιά: οι πρωταγωνιστές του Εθνικού Πάρκου» Εύα Κατράνα Βιολόγος Msc Εθνικό

Διαβάστε περισσότερα

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις

Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Με τη συνεισφορά του χρηματοδοτικού μέσου LIFE της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Μικρά ζώα, μικρές δράσεις Η Κύπρος είναι νησί και η θάλασσα τη χωρίζει από Ασία Ευρώπη Αφρική Χάρη στην απομόνωση εξελίχτηκαν μοναδικά

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης

Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ. Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η ΛΙΜΝΗ ΚΟΡΩΝΕΙΑ ΩΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΓΙΔΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΝΟΠΑΝΙΔΑ Μπίρτσας Π. Κ., Χ. Κ. Σώκος, & Κ. Ε. Σκορδάς Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας & Θράκης Η λίμνη Κορώνεια βρίσκεται στην Κεντρική Μακεδονία, 20 km

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας.

ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της Θαλάσσιας Βιολογίας και της Ωκεανογραφίας. ΛΙΜΝΟΛΟΓΙΑ Η Λιμνολογία είναι μία σχετικά νέα επιστήμη: πρώτη αναφορά το 1895 από τον Ελβετό F. A. Forel στο βιβλίο του με τίτλο: Le Leman: Monographie limnologique. Αποτελεί υποσύνολο της επιστήμης της

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus)

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ. (Monachus monachus) ΑΠΕΙΛΟΥΜΕΝΑ ΕΙ Η ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΦΩΚΙΑ (Monachus monachus) Η Μεσογειακή Φώκια είναι το µόνο είδος φώκιας που συναντάται στη Μεσόγειο και αποτελεί ένα από τα πλέον απειλούµενα είδη θαλάσσιων θηλαστικών στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος

ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ. Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΠΙΛΟΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΠΡΟΓΑΜΜΑΤΟΣ «ΚΑΘΑΡΑ ΠΟΤΑΜΙΑ ΖΩΝΤΑΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ» ΣΤΟ ΔΗΜΟ ΔΕΛΤΑ Εθελοντικός Οργανισμός για τη Προστασία Αστικού Περιβάλλοντος ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Η περιοχή εφαρμογής του πιλοτικού προγράμματος αφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ

ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΜΕΘΟ ΟΛΟΓΙΑ ΟΙΚΟΤΟΞΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ Ε. Μπακέας, 2013 Πηγή: Α. Βαλαβανίδης «Οικοτοξικολογία και Περιβαλλοντική Τοξικολογία», Τµήµα Χηµείας, ΕΚΠΑ, Αθήνα 2007, Κεφ.11. Οι κυριότεροι τοµείς οικοτοξικολογικών

Διαβάστε περισσότερα

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία

Ελληνικοί Βιότοποι. Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Τάξη Οδηγίες Μάθημα Ε Δημοτικού Πώς συμπληρώνουμε τα φύλλα εργασίας Γεωγραφία Στόχος της δραστηριότητας αυτής είναι να γνωρίσουμε και να καταγράψουμε τους ελληνικούς βιότοπους και να εντοπίσουμε τα ζώα

Διαβάστε περισσότερα

Ε λ Νίνιο (El Niño) ονοµάζεται το θερµό βόρειο θαλάσσιο ρεύµα που εµφανίζεται στις ακτές του Περού και του Ισηµερινού, αντικαθιστώντας το ψυχρό νότιο ρεύµα Humboldt. Με κλιµατικούς όρους αποτελει µέρος

Διαβάστε περισσότερα

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ

Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ. και ΚΛΙΜΑ Το κλίμα της Ευρώπης Το κλίμα της Ευρώπης Για να περιγράψουμε την ατμοσφαιρική κατάσταση, χρησιμοποιούμε τις έννοιες: ΚΑΙΡΟΣ και ΚΛΙΜΑ Καιρός: Οι ατμοσφαιρικές συνθήκες που επικρατούν σε μια περιοχή, σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ

ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΛΙΜΝΗΣ ΚΑΡΛΑΣ Θ. Παπαδημητρίου, Π. Σιδηρόπουλος, Δ. Μιχαλάκης, Μ. Χαμόγλου, Ι. Κάγκαλου Φορέας Διαχείρισης Περιοχής Οικοανάπτυξης Κάρλας

Διαβάστε περισσότερα

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς

Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Η κατάσταση των υγροτόπων Καλούστ Παραγκαμιάν WWF Ελλάς Ερευνητικό πρόγραμμα: Προστασία των νησιωτικών υγρότοπων της Ελλάδας Οι νησιωτικοί υγρότοποι της Ελλάδας -προϋπάρχουσα γνώση- Η πρώτη συστηματική

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Στεφανίδης

Κωνσταντίνος Στεφανίδης ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ - ΤΟΜΕΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ-ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Διατριβή Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης Οικολογική

Διαβάστε περισσότερα

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ

Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου. «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Θ Δημοτικό Σχολείο Πάφου «Κουπάτειο» Τάξη : Δ Σχολική χρονιά 2013-2014 αγρινό: Είναι το μεγαλύτερο χερσαίο θηλαστικό και ενδημικό είδος στην Κύπρο. Χαρακτηρίζεται ως ο σημαντικότερος εκπρόσωπος της πανίδας

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας

Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας Ερευνητική δραστηριότητα στην Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΘΗΡΑΣ & ΠΑΝΙΔΑΣ (ΥΘΠ) Η Υπηρεσία Θήρας & Πανίδας υπάγεται στο ΥΠΕΣ και είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση της Πανίδας, η οποία περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον

Υπενθύμιση. Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Υπενθύμιση Παγκόσμιες ημέρες αφιερωμένες στο περιβάλλον Φεβρουάριος 2: Ημέρα Υγροτόπων Στις 2 Φεβρουαρίου 1977 υπογράφτηκε η Σύμβαση για τους Υγροτόπους στην πόλη Ramsar του Ιράν. Στη Συνθήκη αυτή περιλαμβάνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ

Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ Το έργο συγχρηματοδοτείται από το Πρόγραμμα LIFE+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΛΙΜΝΗ ΤΗΣ ΟΡΟΚΛΙΝΗΣ Φορείς υλοποίησης έργου: Η παρουσίαση αποτελεί μέρος του εκπαιδευτικού πακέτου «Εκπαιδευτικό υλικό για τη

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας Περιφερειακό Τμήμα Θράκης Πρόταση για τον προσδιορισμό των όρων και των ορίων των περιοχών προστασίας στους υγροβιοτόπους Ανατ. Μακεδονίας και Θράκης Γ. Ανδρέου, Ι. Δάφνης,

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού

Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού 1. Το νερό στη φύση και τη ζωή των ανθρώπων Το μεγαλύτερο μέρος της γης αποτελείται από νερό. Το 97,2% του νερού αυτού βρίσκεται στους ωκεανούς, είναι δηλαδή αλμυρό. Μόλις το 2% βρίσκεται στους πόλους

Διαβάστε περισσότερα

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή

Κ ι λ µα µ τι τ κές έ Α λλ λ α λ γές Επι π πτ π ώ τ σει ε ς στη τ β ιοπο π ικιλό λ τη τ τα τ κ αι τ η τ ν ν ά γρια ζ ωή Επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την άγρια ζωή Η παγκόσµια κλιµατική αλλαγή θεωρείται ως η σηµαντικότερη τρέχουσα απειλή για τη βιοποικιλότητα του πλανήτη. Παραδείγµατα από την Κυπριακή Φύση Μερικές από

Διαβάστε περισσότερα

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years.

65 m3/km2/year ή 65mm per 1000 years. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΤΡΟΦΟ ΟΣΙΑΣ ΤΩΝ ΕΚΒΟΛΩΝ ΦΡΑΓΜΕΝΩΝ ΠΟΤΑΜΩΝ ΜΕ ΙΖΗΜΑΤΑ Α. Τουµαζής K. Κύρου Ν. Ιακώβου Ι. Σοφός Σ. Ζερβός Γ. Αναστασάκης 24 Σεπτεµβρίου 2008 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΦΡΑΓΜΑΤΑ/

Διαβάστε περισσότερα

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο;

Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Φορέας ιαχείρισης Σαµαριάς (Λευκών Ορέων): Ένα καινούργιο πρόβληµα ή ένα καινούργιο εργαλείο; Παρουσίαση: Παναγιώτης Νύκτας Περιβαλλοντολόγος Ειδικός Επιστήµονας.Σ. Φορέα ιαχείρισης Ε.. Σαµαριάς Περιεχόµενα

Διαβάστε περισσότερα

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές

ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές ΠΠΜ 477 ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ιάβρωση στις Παράκτιες Περιοχές Βαρνάβα Σοφία Ευαγόρου Χριστοδούλα Κασπαρίδου Μαρία Σµυρίλλη Στέφανη Στυλιανού ώρα ιάβρωση : φυσική διεργασία από την πρόσκρουση των κυµάτων στην

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΕΙ ΩΝ ΠΑΝΙ ΑΣ Α. Λεγάκις Ζωολογικό Μουσείο Πανεπιστηµίου Αθηνών Η παρακολούθηση των ειδών της πανίδας µιας προστατευόµενης περιοχής είναι µια ιδιαίτερα πολύπλοκη διαδικασία γιατί ο αριθµός

Διαβάστε περισσότερα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα

Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά Φυτά Eucalyptus torquata Ευκάλυπτος ο κολλαρωτός Γιαννάκης Βαρνάβα Ο Ευκάλυπτος ο torquata όπως όλοι σχεδόν οι ευκάλυπτοι κατάγεται και αυτός από την μακρινή Αυστραλία, και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει

Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει Η ιστορική πατρότητα του όρου «Μεσόγειος θάλασσα» ανήκει στους Λατίνους και μάλιστα περί τα μέσα του 3ου αιώνα που πρώτος ο Σολίνος τη ονομάζει χαρακτηριστικά «Mare Mediterraneum» ως μεταξύ δύο ηπείρων

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο:

Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ. Παρουσίαση του προβλήματος της λαθρομετανάστευσης στην Κύπρο: Η ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ Ο όρος μετανάστευση (migration), τόσο στις κοινωνικές επιστήμες όσο και στο Διεθνές Δίκαιο αναφέρεται στην, για διάφορους λόγους, γεωγραφική μετακίνηση ανθρώπων είτε μεμονωμένα είτε κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΤΟΜΕΑΣ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΣΥΣΧΕΤΙΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΚΛΙΜΑΤΙΚΩΝ ΔΕΙΚΤΩΝ ΜΑΚΡΑΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ ΚΑΙ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΞΗΡΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Εμμανουέλα Ιακωβίδου Επιβλέπων

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ 4. ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ (ΣΕΛ. ΟΝΟΜΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΥΠΡΗ ΤΑΞΗ: Β 1 ΜΑΘΗΜΑ: ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Θέµα: Τούνδρα 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΟΥΝ ΡΑ (ΣΕΛ. 3) 2. ΠΟΣΟΙ ΤΥΠΟΙ ΤΟΥΝ ΡΑΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΠΟΙΟΙ ΕΙΝΑΙ; (ΣΕΛ. 4-7) 3. ΖΩΑ ΚΑΙ ΦΥΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ

ένα αειφόρο πρότυπο Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Η πόλη ως καταλύτης για ένα αειφόρο πρότυπο ανάπτυξης Ήβη Νανοπούλου Αρχιτέκτων - Διευθύνων σύμβουλος ΘΥΜΙΟΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΑΕΜ Διαπιστώσεις Πού ζούμε ; Ο χάρτης αναπαριστά τη συγκέντρωση πληθυσμού

Διαβάστε περισσότερα

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια).

Στην Κεντρική Ασία βρίσκεται η έρημος Γκόμπι και της Αραβίας. Στην Αμερική η Μοχάβι(Βόρεια) και η Ατακάμα (Νότια). H ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΕΡΗΜΟ Στη Γη υπάρχουν μεγάλες αφιλόξενες άνυδρες εκτάσεις που ονομάζονται έρημοι.καλύπτουν το 1/3 της ξηράς και βρίσκονται κυρίως κοντά στους δύο Τροπικούς ( Αιγόκερω και Καρκίνου) Στην Κεντρική

Διαβάστε περισσότερα

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ

ρ. ρ. MSc Νίκη Ευελπίδου, ΕΚΠΑ Το Εθνικό Πάρκο Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στην Αττική και στην πεδιάδα του Μαραθώνα, στην ομώνυμη περιοχή. Το δάσος του Σχοινιά Μαραθώνα βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Αττικής, σε απόσταση 45χλμ. από την

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ

ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΣΙΗ-ΠΑΛΛΟΥΡΟΚΑΜΠΟΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) - ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ"

10 ΦΕΒ. ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΚΟΙΛΑΔΑ ΕΖΟΥΣΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ

ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΕΧΝΗΤΕΣ ΛΙΜΝΕΣ ΤΗΣ ΔΕΗ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Από τα μέσα της δεκαετίας του 50 μέχρι σήμερα, έχουν κατασκευαστεί από τη ΔΕΗ Α.Ε. και βρίσκονται σε λειτουργία, 15 μεγάλα και 9 μικρά Υδροηλεκτρικά

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Προστατευόμενεςπεριοχέςως εργαλεία διατήρησης και διαχείρισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος Σωτήρης Ορφανίδης Δρ. Βιολόγος-Αναπληρωτής Ερευνητής Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικής Έρευνας (ΕΘΙΑΓΕ) Ινστιτούτο Αλιευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο)

Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο. Αιγαίο) Η οδηγία για τα νερά κολύμβησης και η επίδραση της μυδοκαλλιέργειας στην ποιότητα νερών του Θερμαϊκού κόλπου (Βόρειο Αιγαίο) Δρ. Σοφία Γαληνού-Μητσούδη Αλεξάνδρειο ΤΕΙ Θεσσαλονίκης Τμήμα Τεχνολογίας Αλιείας

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Καλούστ Παραγκαμιάν/ WWF Ελλάς Υγρότοποι:

Διαβάστε περισσότερα

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν

Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν 7. Επαναχρησιμοποίηση νερού στο δήμο μας! Όσα υγρά απόβλητα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν, πρέπει να υποστούν επεξεργασία πριν την επανάχρησή τους. Ο βαθμός επεξεργασίας εξαρτάται από την χρήση για την

Διαβάστε περισσότερα

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ

Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Η ΖΩΗ ΣΤΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΔΑΣΗ Οι περιοχές των τροπικών δασών όπως βλέπεις και στον παραπάνω παγκόσμιο χάρτη, βρίσκονται στη Νότια Αμερική(γύρω από τον ισημερινό), στη Βόρεια Αμερική(ανάμεσα από τον Τροπικό του

Διαβάστε περισσότερα

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών

Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών Έκθεση βέλτιστου τρόπου εξαπόλυσης και διάθεσης φυσικών εχθρών «ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΒΙΟΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΒΙΟΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΜΕΤΡΩΝ ΣΕ ΥΔΡΟΠΟΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΜΑΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΡΟΥΛΙΟΥ HYDROFLIES» ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής

Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ. Η παραγωγή τροφής Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΡΟΦΗΣ ΩΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η παραγωγή τροφής Καλύπτει τη βασικότερη ανθρώπινη ανάγκη Ιστορικά, η πρώτη αιτία ανθρώπινης παρέµβασης στο φυσικό περιβάλλον Σχετίζεται άµεσα µε τον υπερπληθυσµό

Διαβάστε περισσότερα

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης

Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ Καθηγητής Χάρης Κοκκώσης Τουρισµός Κλιµατική Αλλαγή Επιπτώσεις της Κλιµατικής Αλλαγής στον Τουρισµό Πράσινη Οικονοµία και Τουρισµός ράσεις Προσαρµογής Τουρισµός µ Η Ευρώπη

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς

Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου. Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μία ιστορία για το νησί μου Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου 1 Τι είναι υγρότοποι; Καλουστ Παραγκαμιάν / WWF Ελλάς Υγρότοποι: μια ιστορία για το νησί μου

Διαβάστε περισσότερα

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+

LIFE OROKLINI. Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ LIFE OROKLINI LIFE10 NAT/CY/000716 Αποκατάσταση και Διαχείριση της λίμνης Ορόκλινης Βιοποικιλότητα και το ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE+ Απρίλης, 2014 Ελενα Στυλιανοπούλου Τομέας Προστασίας της Φύσης και Βιοποικιλότητας

Διαβάστε περισσότερα

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού

Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Εφαρμογή των σύγχρονων τεχνολογιών στην εκτίμηση των μεταβολών στη παράκτια περιοχή του Δέλτα Αξιού Μελιάδου Βαρβάρα: Μεταπτυχιακός Τμημ. Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου Μελιάδης Μιλτιάδης: Υποψήφιος

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα

Βιοποικιλότητα & Αγροτικά Οικοσυστήματα ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΜΕΘΟΔΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΑΕΙΦΟΡΑ ΑΓΡΟ- ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΥ ΕΛΑΙΩΝΑ Χρονική Διάρκεια: Οκτώβριος 2010 Ιούνιος 2014 Προϋπολογισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ

Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ για έναν ζωντανό πλανήτη Ιόλη Χριστοπούλου, WWF Ελλάς Αθήνα, 14 εκεµβρίου 2006 Χρηµατοδότηση Natura 2000 ΤΕΧΝΙΚΟΣ Ο ΗΓΟΣ Εισαγωγή οµή & περιεχόµενο Παράδειγµα

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων

Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων Τεχνητές Υδατοσυλλογές της Κρήτης Ταµιευτήρες νερού ή και Υγρότοποι; υνατότητες Πολλαπλών ρόλων Μιχάλης ρετάκης Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστήµιο Κρήτης Το υγροτοπικό µωσαϊκό στην Κρήτη LIFE

Διαβάστε περισσότερα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα

Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Παγκόσµια Περιβαλλοντικά Προβλήµατα Κων/νος Αµπελιώτης, Επικ. Καθηγητής Γραφείο 3.1, Τηλ. 210-9549363 E-mail: kabeli@hua.gr Πως θα γίνει το µάθηµα; 13 παραδόσεις Κάθε Παρασκευή 10-13 Οι παραδόσεις θα τοποθετούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι

Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ-ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ Ι ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΕΡΙ ΛΙΜΝΟΘΑΛΑΣΣΩΝ Δρ. Γεώργιος Χώτος Καθηγητής «Η Ιχθυοπανίδα των λιμνοθαλασσών» Στις λιμνοθάλασσες

Διαβάστε περισσότερα

Αγορά εύτερης Κατοικίας

Αγορά εύτερης Κατοικίας Αγορά εύτερης Κατοικίας Rhodes Tourism Forum 2006 10-11 Νοεµβρίου Θάλεια ρουσιώτου 1 Η Αγορά της εύτερης Κατοικίας στην Ευρώπη Ιστορικό Χρονολογείται από τη δεκαετία του 70 και συνδέεται άµεσα µε την ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ "ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ "

04 Νοεμβρίου ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΖΕΠ ΦΡΑΓΜΑ ΑΧΝΑΣ ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΣΤΟΧΩΝ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗΣ & ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΖΩΝΕΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΔΗΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΓΡΙΑ ΠΤΗΝΑ (2009/147/ΕΚ) ΣΤΟΧΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό.

Σε αντίθεση με τις θάλασσες, το νερό των ποταμών δεν περιέχει σχεδόν καθόλου αλάτι - γι' αυτό το λέμε γλυκό νερό. Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Tι είναι τα ποτάμια; Τα ποτάμια είναι φυσικά ρεύματα νερού. Δημιουργούνται από το νερό των βροχών και των λιωμένων πάγων, που κατεβαίνει από πιο ψηλές περιοχές

Διαβάστε περισσότερα

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο

Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Ποιότητα υπογείων υδάτων στην Ελεύθερη Αμμόχωστο Περίπου εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού υπεραντλήθηκαν τα τελευταία πενήντα χρόνια από τον υδροφορέα μας. Μια ποσότητα δεκατρείς φορές περισσότερη από τη

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου H Γ τάξη του 6 ου Δημοτικού Σχολείου Ζακύνθου Στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης μελέτησε το θέμα: «Χλωρίδα και πανίδα της Ζακύνθου» Εκπαιδευτικοί: Γιώργος Μάρλης, Γεωργία Κοντονή, Κωνσταντίνα Παλαιοθοδώρου

Διαβάστε περισσότερα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα

Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια της νέας ΚΑΠ και οι προοπτικές εφαρμογής του στην Ελλάδα ΗΜΕΡΙΔΑ ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ΓΕΩΤΕΕ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΓΡΟΔΑΣΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ Η Αγροδασοπονία στα Πλαίσια της Νέας ΚΑΠ 2014 2020 Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2014 Το αγροδασικό μέτρο στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ ΑΘΗΝΩΝ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ (ΠΕ) ΔΙΑΤΙΘΕΜΕΝΕΣ ΩΡΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ ΕΤΗ (ΝΑΙ/ΟΧΙ) ΣΧΕΤΙΚΗ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ (ΦΟΡΕΑΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΛΕΚΚΑΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΠΕ 17(01) 24 ΝΑΙ 2 ΠΕΚ

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΔΟΥΔΟΥΜΗ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΙΑΚΩΒΙΔΟΥ ΕΛΛΗ-ΕΙΡΗΝΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΣΜΑΝΤΖΙΚΙΔΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το. νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ «Το νερό πηγή ζωής» ΤΑΞΗ: Ά ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΝΑΛΜΠΑΝΤΗΣ, ΕΛΕΝΗ ΧΕΙΜΑΡΙΟΥ ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΣΤΑΔΙΑ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΜΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ: ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΣΚΑΡΙΔΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις

Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή µε Λ (λάθος) κάθε µία από τις επόµενες προτάσεις 46 Χρόνια ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΑΒΒΑΪ Η-ΜΑΝΩΛΑΡΑΚΗ ΠΑΓΚΡΑΤΙ : Χρυσ Σµύρνης 3 : Τηλ.: 2107601470 ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 2006 ΘΕΜΑ 1 Α) Να χαρακτηρίσετε µε Σ (σωστή) ή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ

Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Ο ΗΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΥΓΡΟΤΟΠΩΝ Περιεχόµενα Γενικά στοιχεία...- 3 Τι είναι υγρότοπος και ποιοι τύποι υπάρχουν...- 3 Ποια η κατάσταση των υγροτόπων στην Ελλάδα...- 5 Τι µας προσφέρουν οι υγρότοποι...-

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα

ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ: Περιπατητικές διαδρομές στο Νέστο, τη Βιστωνίδα και την Ισμαρίδα 10005334, Λέξεις:958 Συντάκτης:Γιούλτση Π. Επείγον:5 Κατηγορία:Εσωτερικό Είδος:Ειδικό θέμα-ανάλυση Θέματα:Περιβάλλον, Ταξίδια και διαδρομές Θεσσαλονίκη (Ελλάδα), 31/05/2011 10:12 (ΑΠΕ-ΜΠΕ) ΕΙΔΙΚΟ ΘΕΜΑ:

Διαβάστε περισσότερα

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων

Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων Περιφερειακή Ημερίδα Ενδιαφερομένων Φορέων του έργου GP-WIND Πάτρα 29 Σεπτεμβρίου 2011 Αιολικά Πάρκα Παναχαϊκού & Περιβαλλοντική Παρακολούθηση Πιθανών Επιπτώσεων Κων/νος Γ. Κωνσταντακόπουλος, ΑΔΕΠ Α.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα

Ζώα υπό εξαφάνιση - Το Γιγάντιο Πάντα Ζώα του δάσους υπό εξαφάνιση Τμήμα Α4 Σχ. Έτος 2012-20132013 Α τετράμηνο Είναι διεθνές σύμβολο της WWF. Τ α υ τ ό τ η τ α Όνομα : Γιγάντιο Πάντα Βάρος : 86-125 κιλά Ύψος : 1.20-1.90μ. Βιότοπος, εξάπλωση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης

ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης ασογεωργικά συστήµατα: Παράδοση και νέες προοπτικές ανάπτυξης και διαχείρισης της γεωργικής γης Κ. Μαντζανάς Εργαστήριο Λιβαδικής Οικολογίας Σχολή ασολογίας και Φ. Περιβάλλοντος Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΥΦΑΛΜΥΡΩΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΑΚΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ Χ. ΓΑΛΑΖΟΥΛΑΣ: ΓΕΩΛΟΓΟΣ,

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων)

Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ (Ιδίως των μεταλλείων και λατομείων) Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ Έννοια του όρου αποκατάσταση Ο προσδιορισμός μιας έννοιας, το περιεχόμενο της και η δυναμική που

Διαβάστε περισσότερα

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ

ΙΖΗΜΑΤΑ -ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΕΤΗΣΙΑ ΒΡΟΧΟΠΤΩΣΗ ΓΕΩΛΟΓΙΑ ΑΝΕΜΟΣ ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑ ΙΖΗΜΑΤΑ - ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΙΖΗΜΑΤΩΝ ΚΥΚΛΟΣ ΝΕΡΟΥ Αρχικός µηχανισµός: ιάβρωση των Πετρωµάτων ανάντη των φραγµάτων. Ορισµός ιάβρωσης ιάβρωση = Η αποκόλληση και µετακίνηση σωµατιδίων πετρώµατος

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ. Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗΣ Ι ΑΣΚΟΥΣΑ : ρ. Μαρία Π. Θεοδωροπούλου ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ξέφρενη ανάπτυξη της τεχνολογίας την τελευταία πεντηκονταετία είχε και έχει σαν επακόλουθο εκτεταµένες οικολογικές καταστροφές που προέρχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/

ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ NATURA 2000 ΚΑΙ LIFE+ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ http://www.minenv.gr/ 369 370 371 ΠΑΡΚΟ ΠΡΕΣΠΩΝ.

Διαβάστε περισσότερα

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΧΙΝΙΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΧΙΝΙΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΣΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΣΧΙΝΙΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΑΘΗΝΑ 2007 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Κατάλογος εικόνων iii 1 Εισαγωγή 4 2 Μονοπάτια 5 2.1 Γενικά...5 2.2 Σήμανση διαδρομών 1,2,3,4...7 2.3 Διαδρομή 5. Ακουστική ξενάγηση...7

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον

Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Επιδράση των υδατοκαλλιεργειών στο περιβάλλον Παύλος Μακρίδης, επίκουρος καθηγητής Τμήμα Βιολογίας, Τομέας Βιολογίας Ζώων Πανεπιστήμιο Πατρών Τι είναι υδατοκαλλιέργειες; Η καλλιέργεια υδρόβιων οργανισμών,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006

Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο. Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Εθνικό Σχέδιο Στρατηγικής Αγροτικής Ανάπτυξης της Ελλάδας για την 4η προγραµµατική περίοδο Σχόλια του WWF Ελλάς στο 3 ο προσχέδιο Μάιος 2006 Γενικά σχόλια Το κείµενο παρουσιάζεται σε γενικές γραµµές ικανοποιητικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ, ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ, ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ, ΑΛΙΕΙΑ ΚΑΙ ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ Στην ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ, οι μέθοδοι εκτροφής των ζώων είναι δύο: 1. Η βόσκηση σε λιβάδια (παραδοσιακή εκτατική κτηνοτροφία), όταν τα ζώα είναι λίγα σε

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης

Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης Μέτρα για την Περιβαλλοντική Ενηµέρωση σε Τεχνητούς Υγρότοπους της Κρήτης LIFE ENVIRONMENT LIFE00 ENV/GR/000685 ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΙ ΥΓΡΟΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΛΙΜΝΟ ΕΞΑΜΕΝΕΣ. ΕΠΙ ΕΙΞΗ ΠΟΛΥΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗΣ ΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς

Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς Τεύχος 1 Σεπτέμβριος 2014 Βελτίωση της κατάστασης διατήρησης των οικοτόπων προτεραιότητας *1520 και *5220 στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ριζοελιάς LIFE12NAT/CY/000758 Περιεχόµενα Περισσότερες πληροφορίες www.life-rizoelia.eu

Διαβάστε περισσότερα

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010

Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Η ανάγκη διατήρησης-παρακολούθησης-ανάδειξης των υγροτόπων της Αττικής Στοιχεία από το ερευνητικό έργο «Υγρότοποι Αττικής» ΕΛΚΕΘΕ / ΕΟΕ 2010 Υπεύθυνος έργου από πλευράς ΕΛΚΕΘΕ: Δρ. Σταμάτης Ζόγκαρης zogaris@ath.hcmr.gr

Διαβάστε περισσότερα