Μαθαίνοντας τη δηµοκρατία στο νηπιαγωγείο µέσω της διεξαγωγής εκλογών

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μαθαίνοντας τη δηµοκρατία στο νηπιαγωγείο µέσω της διεξαγωγής εκλογών"

Transcript

1 Μαθαίνοντας τη δηµοκρατία στο νηπιαγωγείο µέσω της διεξαγωγής εκλογών Βασίλειος Οικονοµίδης, Επίκουρος Καθηγητής Περίληψη: Η διαµόρφωση του δηµοκρατικού πολίτη στο νηπιαγωγείο έχει ως απαραίτητη αφετηρία το δηµοκρατικό παιδαγωγικό κλίµα και µπορεί να χρησιµοποιεί ποικίλες δραστηριότητες για τη µύηση του παιδιού σε βασικές αξίες και πρακτικές της δηµοκρατίας. Μια ιδιαίτερα βιωµατική δραστηριότητα προς αυτή την κατεύθυνση είναι η διεξαγωγή εκλογών στο νηπιαγωγείο. Στην εργασία αυτή παρουσιάζεται ένας ενδεικτικός σχεδιασµός διδασκαλίας στο χρονικό πλαίσιο µίας εβδοµάδας, στο νηπιαγωγείο µε θέµα τις εκλογές, επιχειρώντας τη διακλαδική προσέγγιση του θέµατος µε βάση τους στόχους του.ε.π.π.σ. Σκοπός της εργασίας είναι να επισηµάνει τη δυνατότητα επαφής των παιδιών προσχολικής ηλικίας µε θέµατα κοινωνικών σπουδών µέσα στο πλαίσιο της προσχολικής εκπαίδευσης. 1. Το δηµοκρατικό νηπιαγωγείο Το νηπιαγωγείο, ως µέρος του εκπαιδευτικού συστήµατος, ακολουθεί τις βασικές αρχές της εκπαίδευσης, µία από τις οποίες είναι η διαµόρφωση δηµοκρατικών και υπεύθυνων πολιτών και µπορεί να συµβάλλει σε αυτήν µέσω της διαπαιδαγώγησης των παιδιών σε βασικές αξίες της δηµοκρατίας (ισότητα, ισοτιµία, συµµετοχή, σεβασµός σε ελευθερίες και δικαιώµατα) (Seefeldt, & Barbour, 1998 Kerr, 1999 Beaty, 1992 Korhonen, 2005 Μπάλιας, 2002). Κυρίαρχο ρόλο στην επίτευξη αυτού του εγχειρήµατος διαδραµατίζουν το κατάλληλο δηµοκρατικό κλίµα του σχολείου, η κατάλληλη σκοποθεσία, µεθόδευση και χρήση κατάλληλου εκπαιδευτικού υλικού (Παπαναούµ-Τζίκα, 1989) καθώς και οι επιδράσεις που δέχονται τα παιδιά από τα πρόσωπα του εγγύς περιβάλλοντός τους (Szymanski-Sunal, 1991 Καλογιαννάκη-Χουρδάκη, 1993), όπως είναι η νηπιαγωγός, ειδικά στις σχέσεις της µαζί τους, µε τους γονείς και µε άλλους φορείς της κοινωνίας που εµπλέκονται στη λειτουργία του νηπιαγωγείου. Είναι προφανές ότι ο λόγος και η διδασκαλία για τη δηµοκρατία αποκτά ουσιαστικό νόηµα όταν λαµβάνει χώρα µέσα σε ένα δηµοκρατικό σχολικό κλίµα. Τότε µόνο η δηµοκρατία γίνεται κατανοητή και -το κυριότερο- βιώνεται από τα παιδιά. Θα ήταν άλλωστε αντιφατικό αλλά και ακυρωτικό στοιχείο αν η προσπάθεια προσέγγισης της δηµοκρατίας διεξαγόταν µέσα σε ένα αντιδηµοκρατικό σχολικό περιβάλλον. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη διαµόρφωσης ενός δηµοκρατικού νηπιαγωγείου όσον αφορά, το παιδαγωγικό κλίµα καθώς και τον τρόπο οργάνωσης της παιδαγωγικής διαδικασίας και της σχολικής ζωής. Κύριος παράγοντας διαµόρφωσης του δηµοκρατικού κλίµατος (Κωνσταντίνου, 2001 Ματσαγγούρας, 2003) και βασικός φορέας της δηµοκρατίας στη σχολική τάξη είναι ο εκπαιδευτικός. Έτσι, στο νηπιαγωγείο οι βασικές αρχές εφαρµογής της δηµοκρατίας στην πράξη διατυπώνονται και εφαρµόζονται πρωτίστως από τη νηπιαγωγό. Οι τρόποι µε τους οποίους η νηπιαγωγός διαµορφώνει τη διδασκαλία της (από την επιλογή των θεµάτων και των δραστηριοτήτων µέχρι την υλοποίησή τους), ασκεί τη διεύθυνση της τάξης, και αντιµετωπίζει κάθε παιδί ως ξεχωριστό πρόσωπο και ως µέλος µιας οµάδας µε τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο ISSN

2 εσωτερικό της, θεµελιώνουν το δηµοκρατικό τρόπο λειτουργίας του νηπιαγωγείου και δίνουν ένα ισχυρό µήνυµα στα παιδιά σχετικά µε τις αξίες της δηµοκρατικής κοινωνίας (Παπαναούµ-Τζίκα, 1989 Sweeny & Monteverde 1996). Έτσι, σε µια δηµοκρατική προσχολική τάξη η νηπιαγωγός (Οικονοµίδης, 2009): - υποστηρίζει ενεργά την ατοµική αξία και την προσωπική αξιοπρέπεια κάθε παιδιού χωριστά και ταυτόχρονα προστατεύει και προωθεί την ευτυχία όλης της σχολικής οµάδας. - παρέχει στα παιδιά ευκαιρίες να κάνουν επιλογές για το αντικείµενο της απασχόλησής τους, το περιεχόµενο της µάθησης, τον τρόπο και τους συνεργάτες τους στη διαδικασία της µάθησης (Rubin & Justice, 2005 Harder, 2002 DeVries, 2002 Korhonen, 2005), σχεδιάζοντας ανοιχτές και ευέλικτες διδασκαλίες δίδοντας έµφαση στην εφαρµογή µαθητοκεντρικών και έµµεσων µορφών διδασκαλίας - µοιράζεται τον έλεγχο, τη διαχείριση της τάξης µε τα παιδιά δίδοντάς τους βασικό ρόλο στη διαµόρφωση και τήρηση των κανόνων της τάξης και στην αντιµετώπιση καταστάσεων που δηµιουργούν προβλήµατα στις σχέσεις των µαθητών και στην εύρυθµη λειτουργία της οµάδας (Elliott et al Korhonen, 2005 Kaltsounis, 2005). - προωθεί την ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης δίνοντας τη δυνατότητα στα παιδιά να εκφράσουν ελεύθερα απόψεις, αρέσκειες, ιδέες, επιχειρήµατα, συναισθήµατα, να χρησιµοποιήσουν ποικιλοτρόπως ποικίλους τρόπους και υλικά για να εκφραστούν στο πλαίσιο του δηµοκρατικού διαλόγου και του σεβασµού των άλλων. - οδηγεί τα παιδιά της τάξης της στη σταδιακή διαµόρφωση της έννοιας της κοινότητας οδηγώντας τη µεταµόρφωση της τάξης της από σύνολο ατόµων σε κοινότητα προσώπων, βοηθώντας τα παιδιά να επιλέγουν και να υιοθετούν κοινούς σκοπούς και να εργάζονται για την επίτευξή τους και προσφέροντας ευκαιρίες ισότιµης συµµετοχής στην αντιµετώπιση προβληµάτων που αναδύονται στην οµάδα (Sole & Freits, 2005). - λειτουργεί ως πρότυπο δηµοκρατικού ανθρώπου και πολίτη για τα παιδιά της τάξης της συνεργαζόµενη δηµοκρατικά µαζί τους, όπως και µε τους συναδέλφους, τους γονείς και τους κοινωνικούς φορείς αποσκοπώντας στο κοινό καλό του νηπιαγωγείου. Οι παραπάνω ενέργειες της νηπιαγωγού οδηγούν στη διαµόρφωση δηµοκρατικού κλίµατος στο νηπιαγωγείο που αποτελεί αναγκαία συνθήκη για κάθε διδακτική προσέγγιση της δηµοκρατίας ως πολιτεύµατος και ως τρόπου ζωής (Poulsen-Hansen, 2002 Harder, 2002 Lansdown, 2002 Παπαναούµ-Τζίκα, 1989). Μέσα σε αυτό το δηµοκρατικό κλίµα τα παιδιά αρχίζουν να βιώνουν τη δηµοκρατία, να µαθαίνουν για τη δηµοκρατία και να εµπλέκονται σε δηµοκρατικές διαδικασίες (Fielding & Prieto, 2002 Kaltsounis, 2005). Μία από τις διαδικασίες αυτές είναι η διεξαγωγή εκλογών στο νηπιαγωγείο. Η εργασία µας αυτή, που στηρίζεται και αναπαράγει εν πολλοίς ζητήµατα που έχουν συζητηθεί πληρέστερα σε προηγούµενη δηµοσίευση, έχει ως στόχο να ευαισθητοποιήσει τις νηπιαγωγούς στην προσέγγιση της έννοιας της δηµοκρατίας µέσω της διενέργειας εκλογών στο νηπιαγωγείο. Συγκεκριµένα, θα προτείνουµε µία ενδεικτική διακλαδική προσέγγιση του θέµατος µε βάση τη βιωµατική και ενεργητική µάθηση. ISSN

3 2. ιδακτικές προσεγγίσεις για τη δηµοκρατία Τα παιδιά της προσχολική ηλικίας µπορούν να αποκτήσουν και ορισµένες βασικές γνώσεις για το πολίτευµα της δηµοκρατίας, την ιστορία, τη λειτουργία του, τη θέση του πολίτη σε αυτό µε αφορµή επίκαιρα γεγονότα (Martorella, 1994) όπως: α) ο εορτασµός της εξέγερσης του Πολυτεχνείου τη 17 η Νοεµβρίου 1973, β) η διεξαγωγή εκλογών για το Εθνικό, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, γ) η συνέλευση συνδικαλιστικών οργανώσεων γονέων ή εκπαιδευτικών, δ) οι απεργιακές κινητοποιήσεις, διαδηλώσεις, καταλήψεις σχολείων (Γκότοβος, 1996) (π.χ. στο γυµνάσιο των µεγαλύτερων αδελφών), ε) η εισαγωγή «αναγκών» και προβληµατισµών από τη νηπιαγωγό (π.χ. Ποιος θα είναι ο αρχηγός της οµάδας; Τι θα κάνει ο αρχηγός; κ.ά.), στ) η ανάδειξη συζητήσεων µεταξύ παιδιών που ανέφεραν απόψεις, χαρακτηρισµούς, προτιµήσεις για κόµµατα, πολιτικούς αρχηγούς (π.χ. Τι είναι ο πρωθυπουργός; Τι δουλειά κάνει; Πως γίνεται κανείς πρωθυπουργός; κ. ά.). Έτσι, η επέτειος της εξέγερσης του Πολυτεχνείου µπορεί να αποτελέσει βασική αφορµή για αναφορά στο δηµοκρατικό πολίτευµα, τις ιστορικές του καταβολές, την σηµερινή πραγµατικότητα, τη σύγκρισή του µε άλλα πολιτεύµατα, και η «ηµοκρατία» ή, καλύτερα, «Οι εκλογές» (επειδή είναι λιγότερο αφηρηµένη ως έννοια) να αποτελέσει θέµα ενασχόλησης του νηπιαγωγείου (Κουτσουβάνου, 2002). Η αφετηρία µιας τέτοιας συζήτησης µπορεί να είναι τα γεγονότα της εξέγερσης στο Πολυτεχνείο το 1973, τα οποία πρέπει να προσεγγιστούν στην ιστορική τους διάσταση και στην πολιτική τους σηµασία: να αναφερθεί ότι οι δικτάτορες κατέλαβαν την εξουσία χωρίς να έχουν ψηφιστεί από το λαό καταργώντας τους ψηφισµένους εκπροσώπους του, να αναφερθούν οι απαγορεύσεις και η κατάλυση βασικών δικαιωµάτων των πολιτών, οι φυλακίσεις όσων διατύπωναν αντίθετη άποψη. Χρειάζεται, δηλαδή, να συζητηθούν συγκριτικά τα χαρακτηριστικά των δύο πολιτευµάτων (δικτατορία - δηµοκρατία) και να επιχειρηµατολογήσουν τα παιδιά σχετικά µε τις προτιµήσεις τους. Η συζήτηση σχετικά µε τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των δύο τύπων πολιτεύµατος µε παράλληλες αναφορές στον τρόπο λειτουργίας της τάξης και στις σχετικές εµπειρίες των παιδιών από τη σχολική και οικογενειακή ζωή (Πώς λαµβάνονται οι αποφάσεις, Ποιος είναι αρχηγός, Πώς ψήφισε η µαµά κ.ά.) υποβοηθούν την ίδια τη συζήτηση και κάνουν περισσότερο κατανοητά τα χαρακτηριστικά των δύο πολιτευµάτων. Η ιστορική αναδροµή στο πολίτευµα της δηµοκρατίας µπορεί να ξεκινάει από την εκλογή του ονόµατος και του προστάτη θεού της πόλης της Αθήνας, τη λειτουργία της Εκκλησίας του ήµου µε τη δυνατότητα όλων των πολιτών να µπορούν να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους και να διεκδικούν την εκλογή τους στα αξιώµατα της πόλης, τη χρήση των οστράκων ως πρώτων ψηφοδελτίων και να φθάνει µέχρι τη σύγχρονη εποχή µε αναφορά στις περιπτώσεις εκλογών, στον τρόπο διεξαγωγή τους, στις θέσεις / αξιώµατα που στελεχώνονται µέσα από αυτές και στη λειτουργία των προσώπων που εκλέγονται, στις περιπέτειες και τους κινδύνους που αντιµετώπισε η δηµοκρατία αλλά και τους περιορισµούς της σε συγκεκριµένες οµάδες (π.χ. η θέση των δούλων στη αρχαία Αθήνα, η ψηφοφορία των γυναικών έως πρόσφατα). Αναφορές στη συνδικαλιστική δράση, στις µορφές διατύπωσης αιτηµάτων στη δηµοκρατία µπορούν να συζητηθούν και να προσεγγιστούν µέσω του θεατρικού παιχνιδιού. Έτσι, όροι όπως δικτατορία, δικτάτορας, βασιλιάς, δηµοκρατία, πρόεδρος, πρωθυπουργός, υπουργός, Βουλή, βουλευτής, κόµµα, νοµάρχης, δήµαρχος, νόµος, συµβούλιο µπορούν να συζητηθούν µε τα παιδιά και να συνδεθούν µε τα πρόσωπα µε την επικαιρότητα. Σε µία τέτοια ISSN

4 περίπτωση είναι προφανές ότι χρειάζεται κατάλληλο εποπτικό υλικό που φωτίζει τις διάφορες πτυχές του θέµατος παρέχοντας στα παιδιά τη δυνατότητα να κάνουν περιγραφές, να απαντούν σε ερωτήσεις, να διατυπώνουν απορίες, να συµµετέχουν σε µια διδασκαλία διαλογικής µορφής µε επίκεντρο τη συζήτηση για το δηµοκρατικό πολίτευµα: εικόνες από την αρχαία Αθήνα µε τους αγορητές στο λόφο της Πνύκας, φωτογραφίες από το ελληνικό αλλά και από ξένα κοινοβούλια, από την περίοδο της δικτατορίας και από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, ψηφοδέλτια, αφίσες και εκλογικό υλικό κοµµάτων, παρατάξεων, υποψηφίων, εικόνες και βιντεοταινίες από τη διαδικασία της ψηφοφορίας κ.ά.). Η ανάγνωση σχετικών κειµένων που αφορούν την εξουσία, τον τρόπο επιλογής του αρχηγού (π.χ. Ρώσση-Ζαΐρη, Ρ. (2008) Εγώ είµαι η αρχηγός. Αθήνα : Ψυχογιός), τον τρόπο λήψης αποφάσεων ή και σχετικά ιστορικά γεγονότα (π.χ. Αρµενιάκου, Κ. (2007) Η Κυρά- ηµοκρατία. Αθήνα: Κέδρος Ζαραµπούκα, Σ. (1978). Στο δάσος. Αθήνα: Κέδρος Καλογεράκη, Μ. (2005). Μαµά, τι Έγινε στο Πολυτεχνείο; Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα είναι δραστηριότητα που µπορεί να ακολουθεί τη συζήτηση και να επεκτείνει τους προβληµατισµούς των παιδιών. Η ακρόαση και η εκµάθηση τραγουδιών που συνδέονται µε την εξέγερση του Πολυτεχνείου (π.χ. Πότε θα κάµει ξαστεριά, Ο δρόµος) µε τη συζήτηση που τα συνοδεύει αναδεικνύουν την αξία της δηµοκρατίας. Η ελεύθερη ζωγραφική για αυτά που τους έκαναν εντύπωση από όσα ακούστηκαν µπορεί να οδηγήσει στην αναδιήγηση της ιστορίας ή και στη δηµιουργία του «Βιβλίου της ηµοκρατίας» ή γενικά στην εικαστική τους προσέγγιση. Η δηµιουργία πανό µε σύγχρονα αιτήµατα των παιδιών, χωρίς όµως να ξεφεύγουν από το νόηµα της δηµοκρατίας, είναι µία ακόµη πιθανή δραστηριότητα (Φιωτάκη, 2003 Κωτσαλίδου κ.ά. 2005). Η δηµοκρατία, ως αφηρηµένη έννοια, δεν κατανοείται εύκολα από παιδιά προσχολικής ηλικίας. Γίνεται περισσότερο κατανοητή όταν προσεγγίζεται µέσα από πιο συγκεκριµένες πτυχές της (π.χ. Εξέγερση του Πολυτεχνείου, εκλογές, απεργία). Οι επιµέρους αυτές πτυχές της δηµοκρατικής ζωής θα µπορούσαν να αποτελέσουν ξεχωριστά µικρά θέµατα (αρκεί να συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον και τους προβληµατισµούς των παιδιών) και έτσι η γνώση για τη δηµοκρατία να προσεγγίζεται διαθεµατικά. Εποµένως µε διαφορετικές ευκαιρίες και σε διαφορετικό βαθµό κάθε φορά δίδεται η δυνατότητα να προσεγγίσουµε τη δηµοκρατία και το δηµοκρατικό τρόπο ζωής. Μια τέτοια ευκαιρία είναι και η διεξαγωγή εκλογών στο νηπιαγωγείο. 3. Εκλογές στο νηπιαγωγείο Η διεξαγωγή εκλογών στην τάξη για να εκλέξει τον δικό της πρόεδρο µπορεί να προκύψει µετά από τις παραπάνω συζητήσεις ή από επίκαιρα γεγονότα, όπως αναφέρθηκαν παραπάνω. Η χρήση σχετικού εποπτικού υλικού, όπως προαναφέραµε, ιδιαίτερα η παρακολούθηση ολιγόλεπτης βιντεοταινίας από τις εργασίες της Βουλής και τον αγώνα λόγου που πρέπει να διεξάγεται βοηθάει τα παιδιά να κατανοήσουν ότι ο υποψήφιος πρέπει να µας πείσει µε τα λόγια και τις απόψεις του για να τον ψηφίσουµε. Αρχικά πρέπει να συζητήσουµε µε τα παιδιά αν η τάξη µας χρειάζεται κάποιον πρόεδρο, ποιες θα είναι οι ευθύνες του, ποιο το έργο που θα αναλάβει, ποιοι θα τον ελέγχουν αν το κάνει σωστά. Μπορούµε να επισηµάνουµε µερικά θέµατα της σχολικής ζωής (π.χ. παρακολούθηση του έργου των οµάδων καθαριότητας, σωστή χρήση του χώρου και του υλικού, προµήθεια νέων υλικών / παιχνιδιών κ.ά.) για τα οποία θα αναλάβει ευθύνη ο πρόεδρος και για τα οποία οι υποψήφιοι πρέπει να τοποθετηθούν πριν από την ψηφοφορία. Για πρακτικούς λόγους είναι προτιµότερο ο αριθµός των υποψηφίων να είναι µικρός (π.χ. 2-3)και η νηπιαγωγός µε παιδαγωγικό τακτ µπορεί εδώ να παρέµβει συνιστώντας όχι επιβάλλοντας- στα παιδιά οι ISSN

5 υποψήφιοι να προέρχονται από τα νήπια που θα φύγουν την επόµενη χρονιά για το ηµοτικό Σχολείο, από τα µεγάλα παιδιά κ.ά.) ώστε οι υποψήφιοι να προέρχονται από τα πλέον ώριµα παιδιά για να διεξαχθεί επιτυχηµένα η διαδικασία. Οι υποψήφιοι επιλέγουν το έµβληµα της παράταξής τους (π.χ. ένα ζωάκι, κάποιο λουλούδι) από τις παιδικές σφραγίδες το οποίο θα αποτυπωθεί στα ψηφοδέλτια. Οι υποψήφιοι θα τοποθετηθούν, θα µιλήσουν για τα θέµατα της τάξης (π.χ. καθαριότητα, πειθαρχία, παιχνίδια κ.ά.) και για το τι θα πράξουν επί αυτών. Η νηπιαγωγός υπενθυµίζει στον υποψήφιο τα θέµατα για τα οποία θα µιλήσει και καλό είναι να δοθεί χρόνος προετοιµασίας στους υποψήφιους προέδρους να ετοιµάσουν το λόγο τους. Ταυτόχρονα, συστήνει στα υπόλοιπα παιδιά να ακούσουν προσεκτικά τι θα πουν οι υποψήφιοι και να τους θέσουν ερωτήσεις. Τονίζει σε όλα τα παιδιά ότι πέρα από τη φιλία που µπορεί να υπάρχει µε κάποιον υποψήφιο, για να τον ψηφίσουµε πρέπει να µας πείσει µε όσα πει ότι θα είναι καλός πρόεδρος. Η διαδικασία της ψηφοφορίας ακολουθεί κατά το δυνατόν τους κανόνες που ισχύουν στις εκλογές των µεγάλων (µαθητικών κοινοτήτων, συλλόγων, τοπικής αυτοδιοίκησης, εθνικές). Επιλέγεται Εφορευτική Επιτροπή (µπορεί να αποτελείται από τα παιδιά που ήθελαν να υποβάλουν υποψηφιότητα, αλλά αποθαρρύνθηκαν για να είναι λιγότεροι οι υποψήφιοι) η οποία σφραγίζει τα ψηφοδέλτια µε το έµβληµα κάθε υποψηφίου, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά κατασκευάζουν τους φακέλους της ψηφοφορίας (µε χαρτί Α4 διπλωµένο σε σχήµα φακέλου και σταθεροποιηµένο µε κόλλα ή καλύτερα µε συρραπτικό), την κάλπη (χαρτόκουτο µε σχισµή, το οποίο τυλίγεται µε χαρτί του µέτρου όπου µετά από σχετική συζήτηση µπορεί να αναγράφεται η φράση «Εκλογές 1 ου Νηπιαγωγείου Ρεθύµνου 2008») και τον πίνακα αποτελεσµάτων χωρισµένο σε τόσα τµήµατα (γραµµές ή στήλες) όσα και οι υποψήφιοι, µε τα εµβλήµατα των υποψηφίων και αρκετό χώρο σε κάθε τµήµα για την καταγραφή των ψήφων που λαµβάνει κάθε υποψήφιος. Η νηπιαγωγός καταγράφει µε µεγάλα γράµµατα στο «Βιβλίο της Εφορευτικής Επιτροπής» τα ονόµατα των εκλογέων, αφήνοντας αρκετό χώρο δίπλα σε καθένα από αυτά για να υπογράφει ο εκλογέας µε την εκτέλεση του εκλογικού του δικαιώµατος. Το παραβάν για την ψηφοφορία µπορεί να είναι το µαγαζάκι, το κουκλοθέατρο, κάποιο αποµακρυσµένο τραπεζάκι, ώστε να µη φαίνεται τι ψηφίζει ο καθένας. Η διεξαγωγή της ψηφοφορίας στηρίζεται και διασφαλίζει τη µυστικότητα της ψήφου. Η Εφορευτική Επιτροπή (κάθε µέλος της εναλλάξ) διαβάζει από το Βιβλίο της το όνοµα ενός παιδιού-εκλογέα καλώντας το να ψηφίσει και του παραδίδει τα ψηφοδέλτια, ένα για κάθε υποψήφιο. Ο εκλογέας αποσύρεται στο παραβάν, τοποθετεί το ψηφοδέλτιο του υποψηφίου που επιθυµεί στο φάκελο, επιστρέφει και ρίχνει το φάκελο στην κάλπη και υπογράφει αντιγράφοντας το όνοµά του δίπλα στο ήδη γραµµένο στο Βιβλίο της Εφορευτικής Επιτροπής. Με το τέλος της ψηφοφορίας αρχίζει από την Εφορευτική Επιτροπή η καταµέτρηση των ψήφων µπροστά σε όλα τα παιδιά. Κάθε φάκελος ανοίγεται και η ψήφος που περιέχει καταγράφεται στο αντίστοιχο τµήµα του υποψηφίου στον πίνακα αποτελεσµάτων µε µία κάθετη γραµµή. Κατά τη διάρκεια της καταµέτρησης η νηπιαγωγός µπορεί µε βάση τα µέχρι τότε αποτελέσµατα να θέτει ερωτήσεις µαθηµατικού τύπου στα παιδιά (π.χ. Ποιος έχει πάρει µέχρι τώρα τις περισσότερες ψήφους; Πόσες έχει πάρει ο Γιώργος; Πόσες λιγότερες έχει πάρει ο Γιώργος από τη Λένα; Πόσες πρέπει να πάρει ο Τάκης για να ξεπεράσει τη Λένα;) έτσι ώστε και η ευκαιρία για εξάσκηση των παιδιών µε την καταµέτρηση και τη χρήση αριθµών να αξιοποιείται και η διαδικασία της καταµέτρησης να µη γίνει βαρετή. Ερωτήσεις που δεν τίθενται είναι οι σχετικές µε την ταυτότητα του ψηφοδελτίου (π.χ. Ποιου παιδιού είναι; Τι ψήφισες; κ.ά.). ISSN

6 Ιδιαίτερη σηµασία έχει µε την ολοκλήρωση της διαδικασίας των εκλογών ο νικητής και οι υποστηρικτές του να µην κοροϊδεύουν τους ηττηµένους. Από τη συζήτηση που προηγήθηκε στην τάξη και από άλλες ψηφοφορίες που µπορεί να διεξάγονται για άλλα θέµατα, όπως αναφέρουµε παραπάνω, πρέπει να έχει γίνει σαφές ότι ο εορτασµός της νίκης δεν συνεπάγεται χλευασµό και απαξίωση των ηττηµένων. Οι διάφορες ψηφοφορίες που προτείνονται σε αυτό το άρθρο, οι οποίες κορυφώνονται µε την ψηφοφορία για τον πρόεδρο της τάξης, έχουν σκοπό αυτήν ακριβώς την ανάπτυξη της δηµοκρατικής κουλτούρας των εκλογέων µε την αναγνώριση τόσο του αποτελέσµατος που προήλθε από έντιµες διαδικασίες όσο και του αγώνα του αντιπάλου. Από την παραπάνω περιγραφή διεξαγωγής των εκλογών στο νηπιαγωγείο είναι φανερό ότι στο µέρος του διδακτικού σχεδιασµού πρόκειται για ένα θέµα (Οι εκλογές) που αντιµετωπίζεται διακλαδικά, ικανοποιώντας στόχους από διάφορους κλάδους σπουδών του.ε.π.π.σ. Άλλωστε, τα περισσότερα θέµατα των κοινωνικών σπουδών στην εκπαίδευση συνδέονται µε πτυχές της ζωής που εξετάζονται από άλλες επιστήµες, και κατά την προσέγγιση των θεµάτων αυτών στο σχολείο η διακλαδική προσέγγιση (µέσω της αξιοποίησης στοιχείων που ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους σπουδών) εξυπηρετεί την ολική προσέγγιση του θεµάτων και την πληρέστερη κατανόησή τους (Poulsen-Hansen, 2002 Καραγιώργος, 2005 Latzakis & Chelmis, 2005 Καρακατσάνη, 2003 Martorella, 1994). Στη συνέχεια παρατίθεται Σχέδιο διδασκαλίας µε ενδεικτική διακλαδική προσέγγιση του θέµατος «Οι εκλογές» στο χρονικό πλαίσιο µιας εβδοµάδας, λαµβάνοντας στόχους και επιδιώξεις από το ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο. Σχέδιο ιδασκαλίας Οι εκλογές ιακλαδική προσέγγιση ΠΑΙ Ι ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΑ Προφορική Επικοινωνία -Να περιγράφουν 1 υλικά και εικόνες σχετικά µε τις εκλογικές διαδικασίες (αφίσες, ψηφοδέλτια, κάλπη, κ. ά.). -Να διηγούνται εµπειρίες εκλογών, λήψης αποφάσεων στο σπίτι, στην οµάδα συνοµιλήκων, στο σχολείο, από διαµαρτυρίες, πολιτικές συζητήσεις στο σπίτι. -Να εξηγούν και να αιτιολογούν την άποψη, τη θέληση, τη βούληση για συγκεκριµένες επιλογές τους. -Να συµµετέχουν σε συζητήσεις, να επιχειρηµατολογούν υποστηρίζοντας τα πλεονεκτήµατα και τα µειονεκτήµατα διαφόρων τρόπων λήψης αποφάσεων, ενώ κατά τον αγώνα λόγου οι συνυποψήφιοι διατυπώνουν µε επιχειρήµατα τις απόψεις τους για τα θέµατα του νηπιαγωγείου. 1 Ως υποκείµενο των ρηµάτων που βρίσκονται στο τρίτο πρόσωπο του πληθυντικού εννοούνται σε όλες τις περιπτώσεις τα παιδιά. ISSN

7 -Να εµπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο µε νέες λέξεις (ψήφος, κάλπη, δηµοκρατία, εκλογές), να εντοπίζουν σύνθετες και παράγωγες λέξεις (ψήφος: ψηφοφορία, ψηφοδέλτιο, ψηφοφόρος, δήµος: δηµοκρατία, δήµαρχος, δηµοτικός. Ανάγνωση -Να αναγνωρίζουν διαφορετικές εκδοχές του γραπτού λόγου και της µεταφοράς µηνυµάτων µέσω της επεξεργασίας πολιτικών αφισών, φυλλαδίων, ψηφοδελτίων. -Να διαβάζουν οικείες λέξεις (τα ονόµατα των συµµαθητών τους) στον εκλογικό κατάλογο κατά την ψηφοφορία. -Να ακούν και να κατανοούν µία διήγηση σχετική µε εκλογές, δηµοκρατία, λήψη αποφάσεων. -Να παίρνουν πληροφορίες από διάφορες πηγές, όπου συνυπάρχει γραπτός λόγος και εικόνα (π.χ. πολιτικές αφίσες, φυλλάδια, ψηφοδέλτια. -Να υιοθετούν βασικές συµβάσεις της ανάγνωσης (κατά την ανάγνωση των παραπάνω κειµένων από τη νηπιαγωγό). -Να χρησιµοποιούν τη βιβλιοθήκη της τάξης για πληροφορίες σχετικά µε τις εκλογές, τη δηµοκρατία, αρχηγούς χωρών (π.χ. πρίγκιπες και βασιλοπούλες στα παραµύθια). Να αναζητούν σχετικό υλικό και πληροφορίες σε εφηµερίδες και περιοδικά. Γραφή και γραπτή έκφραση -Να κατανοήσουν τη σηµασία της γραφής ως µέσου επικοινωνίας που απευθύνεται σε συγκεκριµένους κάθε φορά αναγνώστες και να δηµιουργήσουν το δικό τους κείµενο (π.χ. επιστολή προς τον ήµαρχο) υπαγορεύοντάς το στη νηπιαγωγό. -Να γράφουν το όνοµά τους όπως µπορούν υπογράφοντας στον «εκλογικό κατάλογο» κατά την ψηφοφορία. ΠΑΙ Ι ΚΑΙ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ -Να οργανώνουν και να επεκτείνουν τις γνώσεις τους για τους αριθµούς απαριθµώντας τις ψήφους των υποψηφίων. -Να αντιµετωπίζουν προβλήµατα που θέτει η νηπιαγωγός κατά την καταµέτρηση των ψήφων (π.χ. Τι θα συµβεί αν ο Νίκος πάρει µία ψήφο ακόµη; ΠΑΙ Ι ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ανθρωπογενές περιβάλλον και αλληλεπίδραση -Να αναπτύξουν την αυτοεκτίµησή τους µέσω της ελεύθερης έκφρασης, διατύπωσης και υποστήριξης των απόψεων και προτιµήσεών τους, της ανάληψης ρόλων (υποψηφίου ή ψηφοφόρου). -Να αναπτύξουν ικανότητες συνεργασίας για τον τρόπο διεξαγωγής της ψηφοφορίας, καταµέτρησης των ψήφων. -Να συνειδητοποιούν τη µοναδικότητά τους εντοπίζοντας τις οµοιότητες και τις διαφορές στις απόψεις και τις επιλογές τους, να σέβονται τους άλλους ψηφοφόρους και συνυποψήφιους και τις απόψεις τους. -Να γνωρίσουν το εγγύς ανθρωπογενές περιβάλλον: καλούν τον πρόεδρο του συλλόγου των γονέων, του συλλόγου των εκπαιδευτικών, επισκέπτονται τον ήµαρχο και συζητούν για τον τρόπο εκλογής τους, τα καθήκοντά τους, τον τρόπο διοίκησης κ.ά. -Να προσεγγίζουν βασικές χρονικές έννοιες και να αντιλαµβάνονται τη χρονική ακολουθία: π.χ. τα στάδια της διαδικασίας των εκλογών, ιστορική πορεία των εκλογών (µε βάση εικόνες ψηφοδελτίων, καλπών, διαδικασιών παλαιότερων εποχών), ISSN

8 ιστορική πορεία της δηµοκρατίας τα πολύ παλιά χρόνια, πριν, µετά κ.ο.κ. (µε εικόνες από διάφορες χρονικές περιόδους). -Να αναπαριστούν σύµφωνα µε τη χρονική ακολουθία τη διαδικασία των εκλογών µε τη βοήθεια σχετικών εικόνων ή να αναδιηγηθούν τις φάσεις των εκλογών της τάξης. -Να αναπτύσσουν ενδιαφέρον για τα ιστορικά προβλήµατα και διλήµµατα των ανθρώπων σχετικά µε τους τρόπους λήψης αποφάσεων και επιλογής των αρχηγών. -Να συνειδητοποιούν ότι σε άλλους τόπους οι άνθρωποι διοικούνται διαφορετικά από ό,τι οι ίδιοι και να συζητούν κριτικά τις σχετικές πληροφορίες. -Να αναπτύσσουν τη γλώσσα και την επικοινωνία παίρνοντας συνέντευξη από τον ήµαρχο και τους συνδικαλιστές που τους επισκέφθηκαν στο νηπιαγωγείο: τα παιδιά προβληµατίζονται και αποφασίζουν τι θα ρωτήσουν, πως θα καταγράψουν τις ερωτήσεις µε ποικίλους τρόπους (π.χ. εικόνα). -Να εξοικειώνονται µε βασικές ερευνητικές διαδικασίες συλλέγοντας στοιχεία για τις εκλογές από βιβλία, τύπο, διαδίκτυο, συνεντεύξεις. -Να αξιοποιούν την τεχνολογία φωτογραφίζοντας τις εκλογές, µαγνητοφωνώντας και καταγράφοντας τις συνεντεύξεις µε τους προέδρους, τον ήµαρχο. ΠΑΙ Ι, ΕΚΦΡΑΣΗ ΚΑΙ ΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Εικαστικά -Να πειραµατίζονται µε διάφορα υλικά και χρώµατα για να κάνουν αφίσες των υποψηφίων. -Να χρησιµοποιούν ποικίλα υλικά, ενδεχοµένως και άχρηστα, για να κάνουν µικροκατασκευές (π.χ. κάλπη από χαρτόκουτο, φακέλους ψηφοδελτίων από χαρτί Α4). -Να γνωρίζουν έργα ζωγραφικής που απεικονίζουν σκηνές από εκλογικές διαδικασίες, από αγωνιστικές κινητοποιήσεις. -Να τυπώνουν τα ψηφοδέλτια (κάθε παιδί τυπώνει όσα θα χρησιµοποιήσει κατά την ψηφοφορία) χρησιµοποιώντας παιδικές σφραγίδες µε τα σχέδια που επέλεξαν οι υποψήφιοι για διακριτικά των ψηφοδελτίων τους. Μουσική -Να τραγουδούν τραγούδια συνδεδεµένα µε τη δηµοκρατία. -Να τραγουδούν ως µουσικό σήµα κάθε υποψηφίου το αγαπηµένο του τραγούδι. -Να δηµιουργήσουν το δικό τους τραγούδι για τις εκλογές της τάξης χρησιµοποιώντας ονόµατα και χαρακτηριστικά των υποψηφίων. ραµατική Τέχνη -Να εκφράζονται µε το ελεύθερο δραµατικό παιχνίδι αναλαµβάνοντας τους αντίπαλους ρόλους π.χ. σε µια διένεξη ηµάρχου πολιτών για την καθαριότητα της γειτονιάς. -Να εκφράζονται µε το δηµιουργικό δράµα παίζοντας δικές τους ή διασκευασµένες ιστορίες (π.χ. η επιλογή του ονόµατος της Αθήνας, της πόλης µας, του σχολείου µας). -Να εξοικειωθούν µε το κουκλοθέατρο παίζοντας µε αυτοσχέδιες κούκλες από κάνσον την ιστορία της χελώνας που ήθελε να γίνει αρχηγός, ή της σοφής ελιάς, ή µιµούµενοι τους υποψήφιους των εκλογών της τάξης τους. ΠΑΙ Ι ΚΑΙ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ -Να εντοπίζουν γράµµατα στο πληκτρολόγιο και να δηµιουργούν ψηφοδέλτια γράφοντας το όνοµα του υποψηφίου: κάθε παιδί γράφει όσα ψηφοδέλτια όσα θα χρησιµοποιήσει κατά την ψηφοφορία. -Να εντοπίζουν την εικόνα /το σχήµα που έχει επιλέξει για έµβληµά του κάθε υποψήφιος και να την επικολλούν στο ψηφοδέλτιό του: κάθε παιδί επικολλά όσα ψηφοδέλτια θα χρησιµοποιήσει κατά την ψηφοφορία. ISSN

9 -Να ταυτίζουν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή µε ένα εργαλείο που βοηθά στην εργασία και στην ενηµέρωσή τους δηµιουργώντας ψηφοδέλτια, ανευρίσκοντας εικόνες και βιντεοταινίες σχετικές µε εκλογές, κοινοβούλια, διαµαρτυρίες, πολιτεύµατα σε άλλους χώρους και χρόνους. 3. Επίλογος Συµπεράσµατα Με το σχέδιο διδασκαλίας των εκλογών που προτείνουµε φαίνεται ότι βασικές έννοιες και λειτουργίες του δηµοκρατικού πολιτεύµατος µπορούν να προσεγγιστούν µε ποικίλες δραστηριότητες, όπως αυτές που ενδεικτικά αναφέρθηκαν παραπάνω, και να επιτευχθούν σταδιακά από τα παιδιά συµβάλλοντας στη διαµόρφωσή τους ως δηµοκρατικών και υπεύθυνων πολιτών. Έχουµε την πεποίθηση ότι στο νηπιαγωγείο, µέσα σε ένα παιδαγωγικό κλίµα ανοικτό, δηµοκρατικό, που µεταδίδει στα παιδιά σιγουριά και ασφάλεια, η δηµιουργική προσέγγιση θεµάτων σχετικών µε τη δηµοκρατία, µέσω δραστηριοτήτων που ξεκινούν από τις εµπειρίες και τις γνώσεις των παιδιών, αξιοποιούν την επικαιρότητα, εµπλέκουν τη βιωµατικότητα (Χρυσαφίδης, 2005), αναπτύσσουν την κριτική σκέψη και συνδέονται µε την κοινωνία, µπορεί από αυτή την ηλικία να θεµελιώνει τη διαµόρφωση του δηµοκρατικού πολίτη. Βιβλιογραφία Ελληνόγλωσση Αρµενιάκου, Κ. (2007) Η Κυρά- ηµοκρατία. Αθήνα: Κέδρος. Γκότοβος, Α. (1996). Καταλήψεις: Ανορθόδοξες Μορφές Μαθητικής ιαµαρτυρίας. Αθήνα: Gutenberg. Ζαραµπούκα, Σ. (1978). Στο δάσος. Αθήνα: Κέδρος Καλογεράκη, Μ. (2005). Μαµά, τι Έγινε στο Πολυτεχνείο; Αθήνα: Ελληνικά Γράµµατα. Καλογιαννάκη-Χουρδάκη, Π. (1993). Έλληνες Μαθητές του ηµοτικού Σχολείου και Πολιτική Κοινωνικοποίηση. Αθήνα: Γρηγόρης. Καρακατσάνη,. (2003). Εκπαίδευση και Πολιτική ιαπαιδαγώγηση. Γνώσεις, Αξίες, Πρακτικές. Αθήνα: Μεταίχµιο. Κουτσουβάνου, Ε. (2002) Οι Κοινωνικές Επιστήµες στη Προσχολική Εκπαίδευση. Αθήνα: Οδυσσέας, έκδ. Κωτσαλίδου,. Πετρίκη, Σ. & Ζωγράφος, Θ. (2005). Το Πολυτεχνείο µέσα από εικόνες και λέξεις. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 46, Κωνσταντίνου, Χ. (2001). Η Πρακτική του Εκπαιδευτικού στην Παιδαγωγική Επικοινωνία. Ο Αυταρχισµός ως κυρίαρχο Γνώρισµα της Υπαρκτής Σχολικής Πραγµατικότητας. Αθήνα: Gutenberg. Ματσαγγούρας, Η. (2003). Η Σχολική Τάξη. Χώρος Οµάδα Πειθαρχία - Μέθοδος. Αθήνα: Γρηγόρης Μπάλιας, Σ. (2002). Η (Προσχολική) Εκπαίδευση και η διαµόρφωση νιας δηµοκρατικής ηθικής. Στο Κούρτη, Ε. (Επιµ.), Η Έρευνα στην Προσχολική Εκπαίδευση. Τόµ. Γ, Ποιότητα, Προβλήµατα και Οργάνωση της Προσχολικής Εκπαίδευσης. Αθήνα: Τυπωθήτω-Γ. αρδανός, ISSN

10 Οικονοµίδης, Β. (2009). Το νηπιαγωγείο ως χώρος διαµόρφωσης του δηµοκρατικού πολίτη και εκπαίδευσης στα ανθρώπινα δικαιώµατα. Στο Β. Οικονοµίδης & θ. Ελευθεράκης (Επιµ.), Εκπαίδευση, ηµοκρατία και Ανθρώπινα ικαιώµατα. Αθήνα: Ατραπός, Παπαναούµ-Τζίκα, Ζ (1989). Πολιτική Κοινωνικοποίηση και Σχολείο. Κριτική Θεώρηση και Εµπειρική Έρευνα. Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη. Ρώσση-Ζαΐρη, Ρ. (2008) Εγώ είµαι η αρχηγός. Αθήνα : Ψυχογιός. Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων Παιδαγωγικό Ινστιτούτο (ΥΠ.Ε.Π.Θ. Π.Ι.) (2002α). ιαθεµατικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραµµάτων Σπουδών (.Ε.Π.Π.Σ.) για το Νηπιαγωγείο. Αθήνα: Π.Ι. Φιωτάκη, Ε. (2003). Εδώ Πολυτεχνείο. Σύγχρονο Νηπιαγωγείο, 34, Χρυσαφίδης, Κ. (2005). Βιωµατική Επικοινωνιακή ιδασκαλία. Η Εφαρµογή της Μεθόδου Project στο Σχολείο. Αθήνα: Gutenberg, 9 η Ανατ. Elliott, S., Kratochwill, T., Cook, J. & Travers, J. (2008). Εκπαιδευτική Ψυχολογία. Αποτελεσµατική ιδασκαλία. Αποτελεσµατική Μάθηση. (Επιµ.: Α. Λεονταρή & Ε. Συγκολλίτου, Μτφρ.: Μ. Σόλµαν & Φ. Καλύβα). Αθήνα: Gutenberg. Ξενόγλωσση Beaty, J. (1992). Skills for Preschool Teachers. New Jersey: Merill. Devries, R. (2001). Constructivist education in preschool and elementary school: the sociomoral atmosphere as the first educational goal. In Golbeck, S. (Ed.), Psychological Perspectives on Early Childhood Education. Reframing Dilemmas in Research and Practice. New Jersey: Lawrence Erlbaum, Fielding, M & Prieto, M. (2002). The central place of student voice in democratic renewal: a chilean case. In Schweisfurth, M., Davies, L. & Harber, C. (Eds.), Learning Democracy and Citizenship. International Experiences. Oxford: Symposium Books, Harder, C. (2002). Not quite the revolution: citizenship education in England. In Schweisfurth, M., Davies, L. & Harber, C. (Eds.), Learning Democracy and Citizenship. International Experiences. Oxford: Symposium Books, Kerr, D. (1999). Changing the political culture: the advisory group on education for citizenship and the teaching of democracy in schools. Oxford Review of Education, 25, Kaltsounis, T. (2005). Teaching democracy. Status, issues and prospects. Στο Κασσωτάκης, Μ. & Φλουρής, Γ. (Επιµ.), Εκπαιδευτικά Ανάλεκτα. Τιµητικός Τόµος για το Βύρωνα Γ. Μασσιάλα. Αθήνα: Ατραπός, Korhonen, R. (2005). Teaching citizenship in the pre-school educational level. In Ros, A. (Ed.), Teaching Citizenship. Proceedings of the Seventh Conference of the Children s Identity and Citizenship in Europe Thematic Network. London: CiCe, Lansdown, G. (2002). Human rights and education. In Schweisfurth, M., Davies, L. & Harber, C. (Eds.), Learning Democracy and Citizenship. International Experiences. Oxford: Symposium Books, Latzaki, M. & Chelmis, S. (2005). The notion of political representation in primary school children and teaching implications. In Ros, A. (Ed.), Teaching Citizenship. Proceedings of the Seventh Conference of the Children s Identity and Citizenship in Europe Thematic Network. London: CiCe, ISSN

11 Martorella, P. (1994). Social Studies for Elementary School Children. Developing Young Citizens. New Jersey: Merrill. Poulsen-Hansen, S. (2002). Some notes on civic education and learning of democracy: a perspective from UNESCO. In Schweisfurth, M., Davies, L. & Harber, C. (Eds.), Learning Democracy and Citizenship. International Experiences. Oxford: Symposium Books, Rubin, B & Justice, B. (2005). Preparing social studies teachers to be just and democratics: problems and possibilities: In Michelli, N. & Keiser, D. L. (Eds.), Teacher Education for Democracy and Social Justice. New York: Routledge, Seefeldt, C. & Barbour, N. (1998). Early Childhood Education. An Introduction. New Jersey: Merill, 4 th ed. Szymanski-Sunal, C. (1991). The influence of the home on social studies. In Shaver, J. (Ed.), Handbook Research on Social Studies Teaching and Learning. A Project of the National Council for the Social Studies. New York: Macmillan, Sole, M.-G. & Freits, M.-L., (2005). Cooperative learning and citizenship education in the primary school. In Ros, A. (Ed.), Teaching Citizenship. Proceedings of the Seventh Conference of the Children s Identity and Citizenship in Europe Thematic Network. London: CiCe, Sweeny, J. A. & Monteverde, F. (1996). Creating a civic culture: Questioning classroom assumptions. In Massialas, B. & Allen, R. (Eds.), Crucial Issues in Teaching Social Studies K 12. Belmnt: Wadsworth, ISSN

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ Ενότητα 4: Επέτειος Πολυτεχνείου Νηπιαγωγείο Αν. Καθηγήτρια: Ι. Βαμβακίδου e-mail: ibambak@uowm.gr Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 2: Μάθηση & διδασκαλία στην προσχολική εκπαίδευση: βασικές αρχές Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ

ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΜΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΠΕΝΤΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΩΝ ΛΟΓΙΣΜΙΚΩΝ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 757 Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική αγωγή δε συνηθίζεται

Διαβάστε περισσότερα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα

από ευχάριστες δραστηριότητες, όπως εκείνες της προανάγνωσης,, ενώ παράλληλα συνειδητοποιούν το φωνημικό χαρακτήρα της γλώσσας και διακρίνουν τα ΔΕΥΤΕΡΑ Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ

ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑ ΙΚΤΥΟΥ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΕΝΤΥΠΟ Α ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ιώ Παπαδηµητρίου 729 Παιδαγωγικές χρήσεις του ιαδικτύου στο νηπιαγωγείο Σηµείωση: Θα πρέπει εδώ να σηµειωθεί ότι στην προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΩΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: «ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ» Συντάκτης: Βάρδα Αλεξάνδρα ΕΡΩΤΗΜΑ 1 ο : Σύμφωνα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ., ο παιδαγωγικός ρόλος ανανεώνεται, αναθεωρείται, αναβαθμίζεται, προκειμένου να ανταποκριθεί

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ

ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ ΘΕΜΑΤΑ ΓΙΑ ΑΣΕΠ ΝΗΠΙΑΓΩΓΩΝ Στις ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών για την ειδικότητα των νηπιαγωγών των εκπαιδευτικών πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση, ακριβώς λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού και των υψηλών βαθμολογιών

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο

Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Διαφοροποιημένη διδασκαλία στο νηπιαγωγείο Βασίλης Οικονομίδης Διαφοροποιημένη διδασκαλία είναι η διδακτική εκείνη προσέγγιση κατά την οποία ο εκπαιδευτικός λαμβάνοντας υπόψη τη μαθησιακή ετοιμότητα, τα

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδαγωγικό κλίμα της σχολικής τάξης και ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Το παιδαγωγικό κλίμα της σχολικής τάξης και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Το παιδαγωγικό κλίμα της σχολικής τάξης και ο ρόλος του εκπαιδευτικού Βασίλειος Δ. Οικονομίδης Αναπληρωτής Καθηγητής Παν. Κρήτης Ορισμός και χαρακτηριστικά Η σχολική τάξη αποτελεί μία κοινωνική ομάδα που

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr.

Μάθετε πώς λειτουργούν στην πραγµατικότητα οι κοινοβουλευτικές επιτροπές στο www.hellenicparliament.gr. Η «Βουλή των Εφήβων»: πώς θα δουλέψουµε φέτος Η φετινή χρονιά για τη «Βουλή των Εφήβων» είναι πολύ σηµαντική: είναι χρονιά ανανέωσης σε όλα τα επίπεδα, µε στόχο να πετύχουµε βαθύτερο και ουσιαστικότερο

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι

Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι Εργαστήρι 4: Οι υποψήφιοι Σε αυτό το εργαστήρι οι μαθητές καλούνται να καταγράψουν τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν τους αντιπροσώπους τους στα μαθητικά συμβούλια και να συζητήσουν κατά πόσο τα κριτήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ

ΔΕΠΠΣ. ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΔΕΠΠΣ ΔΕΠΠΣ και ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών ΔΕΠΠΣ Φ.Ε.Κ., 303/13-03-03, τεύχος Β Φ.Ε.Κ., 304/13-03-03, τεύχος Β Ποιοι λόγοι οδήγησαν στην σύνταξη των ΔΕΠΠΣ Γενικότερες ανάγκες

Διαβάστε περισσότερα

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα.

Πρωινό γεύμα και υγιεινή σώματος στην τουαλέτα. Προσέλευση νηπίων και αυθόρμητες δραστηριότητες στις οργανωμένες γωνιές της τάξης. Το ελεύθερο παιχνίδι είτε ατομικό,είτε ομαδικό σε ελκυστικά οργανωμένες γωνιές επιτρέπει στα παιδιά να χρησιμοποιούν δημιουργικά

Διαβάστε περισσότερα

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους»

Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Ο κανονισμός λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων σε «Κείμενο για όλους» Δείτε εδώ τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων, μεταγραμμένο σε «Κείμενο για όλους»*. Στη μορφή αυτή, ο κανονισμός:

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να:

Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Αξιολογήστε την ικανότητα του μαθητή στην κατανόηση των προφορικών κειμένων και συγκεκριμένα να: Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΡΟΠΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Ανταποκρίνονται στην ακρόαση του προφορικού

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού

Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Σχόλια σε Κεφάλαιο από το βιβλίο «Κοινωνική και Πολιτική Αγωγή» της ΣΤ' Δημοτικού Μ. Χρήστου Στο Δημοτικό Σχολείο, τα σχολικά εγχειρίδια που χρησιμοποιούνται τα τελευταία χρόνια είναι εμπλουτισμένα με

Διαβάστε περισσότερα

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α.

Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Ελένη Μοσχοβάκη Σχολική Σύμβουλος 47ης Περιφέρειας Π.Α. Τι θα Δούμε. Γιατί αλλάζει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών. Παιδαγωγικό πλαίσιο του νέου Α.Π.Σ. Αρχές του νέου Α.Π.Σ. Μαθησιακές περιοχές του νέου

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ

ΟΙ ΜΑΘΗΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ ΑΡΘΡΟ 1 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΖΩΗ Το σχολείο ετοιμάζει τα παιδιά να ζήσουν ως ελεύθεροι και δημοκρατικοί πολίτες. Το σχολείο για να το πετύχει αυτό φροντίζει ώστε οι δάσκαλοι και οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010

Δ Φάση Επιμόρφωσης. Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Γραφείο Διαμόρφωσης Αναλυτικών Προγραμμάτων. 15 Δεκεμβρίου 2010 Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών Δημοτικής, Προδημοτικής και Ειδικής Εκπαίδευσης για τα νέα Αναλυτικά Προγράμματα (21-22 Δεκεμβρίου 2010 και 7 Ιανουαρίου 2011) Δ Φάση Επιμόρφωσης Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ Δ.Σ. ΦΛΩΡΙΝΑΣ ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: ΠΟΥΓΑΡΙΔΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΤΑΞΗ : Γ ΦΛΩΡΙΝΑ 2014 1 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ : «ΣΕΡΓΙΑΝΙ ΣΤΟΥΣ ΡΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΦΛΩΡΙΝΑΣ» ΥΠΕΥΘΥΝΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΣ : ΠΟΥΓΑΡΙ ΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ-ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ

ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Δρ Κωνσταντίνα Κηροποιού Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Καβάλας ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΕΣ Ομαδοσυνεργατική μάθηση. Γιατί; Στη σύγχρονη εποχή, κοινωνικοί παράγοντες, όπως

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων Πληροφορικής του Ενιαίου Λυκείου Εγγραφο Γ2/4769/4-9-1998 ΣΧΕΤ. 2794/23-6-98 έγγραφο του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Σας αποστέλλουµε οδηγίες για τη διδασκαλία των µαθηµάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ: ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΧΡ. ΜΠΟΥΡΑΣ Σκοπός του Μαθήματος Σκοπός του μαθήματος είναι η εισαγωγή στη

Διαβάστε περισσότερα

Eπιμορφωτικό σεμινάριο

Eπιμορφωτικό σεμινάριο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Δράση: Επιμόρφωση εκπαιδευτικών και μελών της εκπαιδευτικής κοινότητας Επιστ. υπεύθυνη: Ζωή Παπαναούμ Υποδράση: Εξ αποστάσεως επιμόρφωση Eπιμορφωτικό σεμινάριο 31

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ικανότητα για προφορική έκφραση σε συνδυασμό με την ικανότητα για προσεκτική και κριτική ακρόαση αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες για αποτελεσματική επικοινωνία. Τα Ελληνόπουλα της

Διαβάστε περισσότερα

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα.

Κάθε πότε γίνονται εκλογές; Κάθε τέσσερα χρόνια, εκτός αν η Βουλή διαλυθεί νωρίτερα. Τι πρέπει να γνωρίζω για τη Βουλή Τι είναι η Βουλή; Είναι συλλογικό πολιτικό όργανο που αντιπροσωπεύει τον λαό. Αναδεικνύεται µε την ψήφο του εκλογικού σώµατος, δηλαδή όλων των ελλήνων πολιτών που έχουν

Διαβάστε περισσότερα

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio

Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης. Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio Δέσποινα Αντωνοπούλου Αναστάσιος Πέκης Ατομικός φάκελος εργασιών παιδιού-portfolio 1 Σελίδα 1. Portfolio Vs Κλασικός φάκελος εργασιών.. 4 2. Βασικά χαρακτηριστικά του portfolio... 5 3. Ο ρόλος του/της

Διαβάστε περισσότερα

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις

Είναι µε µεγάλη χαρά που παρευρίσκοµαι στη. σηµερινή παρουσίαση των αποτελεσµάτων της. Έρευνας «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Υ...Τ. 18.3.09.35 Χαιρετισµός Υπουργού ικαιοσύνης και ηµοσίας Τάξεως Κ. Σοφοκλή Σοφοκλέους Στην παρουσίαση των Αποτελεσµάτων της Έρευνας µε θέµα: «Βουλευτικές Εκλογές 2006 Οι προτιµήσεις Φύλου των Κυπρίων

Διαβάστε περισσότερα

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις

Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Α/ Α Τύπος Εκφώνηση Απαντήσεις Απλή Αν κάνετε αναζήτηση µιας λέξης σε ένα αρχαιοελληνικό σώµα κειµένων, αυτό που θα λάβετε ως αποτέλεσµα θα είναι: Μια καταγραφή όλων των εµφανίσεων της λέξης στο συγκεκριµένο

Διαβάστε περισσότερα

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο

Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΙΔΙΩΤΙΚΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ «Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ» Ν Η Π Ι Α Γ Ω Γ Ε Ι Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ Α. ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ Σκοπός του Νηπιαγωγείου είναι να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτυχθούν σωματικά, συναισθηματικά,

Διαβάστε περισσότερα

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003).

Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών για το Νηπιαγωγείο (2003). Δ.Ε.Π.Π.Σ. : Οργανωμένο σύστημα εργασίας, το οποίο σκιαγραφεί τι πρέπει να μάθουν τα παιδιά, τις διαδικασίες με τις οποίες επιτυγχάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών

Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών Το Μάθημα της Γλώσσας στο Δημοτικό του Κολλεγίου Αθηνών 1 η Τάξη Στόχοι Τα παιδιά: Αναπτύσσουν, σε κάθε ευκαιρία, τον προφορικό λόγο. Ως ομιλητές απαντούν σε απλές ερωτήσεις, ανακοινώνουν, περιγράφουν,

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΗ ΥΛΙΚΟΤΕΧΝΙΚΗ ΥΠΟ ΟΜΗ ΤΙΤΛΟΣ «Ο κύκλος του νερού» ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ Το σενάριο µάθησης περιλαµβάνει δραστηριότητες που καλύπτουν όλα τα γνωστικά αντικείµενα που προβλέπονται από το ΕΠΠΣ νηπιαγωγείου. Συγκεκριµένα

Διαβάστε περισσότερα

Νοµοθεσία Συλλόγου Γονέων και Κηδεµόνων ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ. Ν.1566/85 Αρ. 53

Νοµοθεσία Συλλόγου Γονέων και Κηδεµόνων ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ. Ν.1566/85 Αρ. 53 Νοµοθεσία Συλλόγου Γονέων και Κηδεµόνων ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΓΟΝΕΩΝ Ν.1566/85 Αρ. 53 (Διατάξεις του άρθρου 53 Ν.1566/85, όπως αντικαταστάθηκε µε το άρθρο 2 1 β του Ν.2621 /1998) Ν.2621 23.6.98 (Φ.Ε.Κ. 136/Α ) Άρθρο

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα

Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία Ελλάδα ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΚΕΝΤΡΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ (Θεωρητική Κατεύθυνση) Η κοινωνική και πολιτική οργάνωση στην Αρχαία

Διαβάστε περισσότερα

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ

«ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΣΧΟΛΗ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ «ΕΦΑΡΜΟΣΜΕΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ» ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ Β ΦΑΣΗΣ ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Διδάσκουσες:

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 3: Το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (Δ.Ε.Π.Π.Σ.) για το νηπιαγωγείο Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ. Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΘΕΜΑ:ΦΙΛΑΝΑΓΝΩΣΙΑ Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Ακριβοπούλου Γεωργία Θεματικό Πεδίο: Πολιτιστικά προγράμματα (Λογοτεχνία) Τάξη : Α Αριθμός παιδιών που συμμετείχαν: 23 Αγόρια :14 Κορίτσια:9 Σχολείο:5 ο Δημοτικό

Διαβάστε περισσότερα

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου

Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή. Χ.Δαφέρμου Η προσέγγιση του γραπτού λόγου και η γραφή Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να μιλούν? Προσπαθώντας να επικοινωνήσουν Πώς μαθαίνουν τα παιδιά να γράφουν? Μαθαίνoυν να γράφουν γράφοντας Η γραφή λύνει προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ. 1 η ενότητα: 1 η ενότητα: Από τον τόπο μου σ όλη την Ελλάδα Ταξίδια, περιηγήσεις, γνωριμία με ανθρώπους, έθιμα πολιτισμό Περίοδοι διδασκαλίας: 7 1 η περίοδος: Μέρος Α Εισαγωγικά κείμενα Μέσα από κείμενα οι μαθητές:

Διαβάστε περισσότερα

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού.

Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. Οι διδακτικές πρακτικές στην πρώτη τάξη του δημοτικού σχολείου. Προκλήσεις για την προώθηση του κριτικού γραμματισμού. ημήτρης Γουλής Ο παραδοσιακός όρος αλφαβητισμός αντικαταστάθηκε από τον πολυδύναμο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια)

ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ. ΕΝΤΥΠΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ (Σχέδια Μαθήµατος, Εκπαιδευτικά Σενάρια) ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «Μείζον Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών στις 8 Π.Σ., 3 Π.Σ.Εξ., 2 Π.Σ.Εισ.» Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.) ΜΕΙΖΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007

1 / 15 «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο για τους µαθητές της 3 ης Γυµνασίου. Μάρτιος 2007 1 / 15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΑΝΟΙΚΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Έρευνα υποστηριζόµενη από τη Γενική ιεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισµού της Ε.Ε., στο πλαίσιο του προγράµµατος Σωκράτης «ΟΙ ΓΛΩΣΣΕΣ ΚΑΙ ΕΓΩ» Ερωτηµατολόγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς

ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ ( ) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ. ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος. ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΣΤΟ Γ1 ΤΟΥ 10 ΟΥ Δ.Σ. ΤΣΕΣΜΕ (10.11.2010) ΠΟΡΕΙΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: Μελέτη Περιβάλλοντος ( Ενότητα 3: Μέσα συγκοινωνίας και μεταφοράς Κεφάλαιο 3: Κυκλοφορούμε με ασφάλεια) ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04)

ΠΕ60/70, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04) «Επιµόρφωση εκπαιδευτικών στη χρήση και αξιοποίηση των ΤΠΕ στην εκπαιδευτική διδακτική διαδικασία» (Γ ΚΠΣ, ΕΠΕΑΕΚ, Μέτρο 2.1, Ενέργεια 2.1.1, Κατηγορία Πράξεων 2.1.1 θ) Αναλυτικό Πρόγραµµα Σπουδών για

Διαβάστε περισσότερα

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ

Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ Σ Ε Ν Α Ρ Ι Ο Ι Α Σ Κ Α Λ Ι Α Σ Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Α Σ «Η επέκταση των συνόρων του Ελληνικού κράτους την περίοδο 1912-1923» ΤΑΞΗ: Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ Ι ΑΧΘΕΙΣΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/

Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς. Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Διαφοροποίηση.. τι. γιατί. και πώς Πηλείδου Κωνσταντίνα Σχ. Σύμβουλος 10 ης ΕΠ ΕΑΕ https://pileidou.wordpress.com/ Τι σημαίνει Διαφοροποίηση; Είναι μια συνθετική παιδαγωγική προσέγγιση που συνάδει με τις

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΚΟΠΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΘΟΔΕΥΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Τι είναι Αναλυτικό Πρόγραμμα; Τι είναι οι σκοποί; Τι είναι ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ; Τι είναι τα περιεχόμενα; Τι είναι η μεθόδευση; Πως συνδέονται αυτά

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ»

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ «ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ» Εννοιολογική οριοθέτηση της παιδαγωγικής έρευνας. Ερευνητική ορολογία. Φιλοσοφία της έρευνας. Είδη ερευνών. Στάδια διεξαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2

Κυκλοφοριακή Αγωγή ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Κυκλοφοριακή Αγωγή Πρόγραµµα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ιαθεµατική προσέγγιση ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ ΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΧΑΝΙΩΝ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 1) Γενικά Στοιχεία άσκαλοι:

Διαβάστε περισσότερα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να:

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο διδασκόμενος αναμένεται να είναι σε θέση να: Τίτλος Μαθήματος: ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ ΙΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΠΑΙ ΑΓΩΓΙΚΗΣ Κωδικός Μαθήματος: MUS 651 Κατηγορία Μαθήματος: (Υποχρεωτικό/Επιλεγόμενο) Υποχρεωτικό Επίπεδο Μαθήματος: (πρώτου, δεύτερου

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων

Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Γνωρίζω τον κανονισμό των μαθητικών κοινοτήτων Με τη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές, χωρισμένοι σε ομάδες εργασίας, καλούνται να μελετήσουν τον κανονισμό λειτουργίας των μαθητικών κοινοτήτων και να συμπληρώσουν

Διαβάστε περισσότερα

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης

Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Mουσειοσκευή «Ζωγραφίζω το δέντρο» Το µάθηµα των εικαστικών ως µέσο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Ελένη - Φαίη Σταµάτη ιευθύντρια Μουσείου Ελληνικής Παιδικής Τέχνης email: contact@childrensartmuseum.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 1 η ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ (ΑΛΛΗΛΟ-)ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ. ΜΟΙΡΑΖΟΜΑΣΤΕ ΙΔΕΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2012-2013. Διοργάνωση: Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων Β. Καλοκύρη Παρασκευή 14 - Σάββατο

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου

Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου Διδακτική δραστηριότητα Α Γυμνασίου 1. Ταυτότητα δραστηριότητας Τίτλος: Και πάλι στο σχολείο Δημιουργός: Μαρία Νέζη Πεδίο, διδακτικό αντικείμενο και διδακτική ενότητα: Μάθημα: Νεοελληνική Λογοτεχνία Τάξη:

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες)

ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥ ΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΕΙ ΙΚΟ ΜΕΡΟΣ: ΚΛΑ ΟΣ ΠΕ02 (78 ώρες) 1.α 3 ώρες Η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση και τη διδασκαλία των φιλολογικών µαθηµάτων Επισκόπηση

Διαβάστε περισσότερα

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II

Ομάδα Ζ. Διδακτική της Πληροφορικής II Διδακτική της Πληροφορικής II Ομάδα Ζ Γούλιας Νίκος Σκούρτης Τάσος Πινήτας Γιώργος Λαζαρίδης Λάζαρος Πεχλιβανίδου Κατερίνα Μαρμαροκόπος Γιώργος Σταγκοπούλου Αλεξάνδρα 1 Περιεχόμενα Παρουσίασης Λογισμικό

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ

ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΣΤΟ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ Θεματικές ενότητες για τις εισαγωγικές εξετάσεις του Μεταπτυχιακού Προγράμματος του Παιδαγωγικού

Διαβάστε περισσότερα

Δ4/662α/ ΥΠ.Ε.Π.Θ.

Δ4/662α/ ΥΠ.Ε.Π.Θ. Δ4/662α/23-12-1998 ΥΠ.Ε.Π.Θ. Έχοντας υπόψη α) τις διατάξεις του άρθρου 53 Ν.1566/85, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 2 1 β του Ν.2621 /1998, β) το γεγονός ότι από την απόφαση αυτή δεν προκαλείται δαπάνη

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση

Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Εκπαιδευτική Διαδικασία και Μάθηση στο Νηπιαγωγείο Ενότητα 9: Η συνεργατική διδασκαλία & μάθηση Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας

Διαβάστε περισσότερα

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή.

Προσέλευση μαθητών. Πρωινή προσευχή. Προσέλευση μαθητών. Κολύμβηση Φυσική Αγωγή. Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες υπό την επίβλεψη έμπειρων γυμναστών και κάνουν ασκήσεις για την καλύτερη φυσική κατάστασή τους και παιχνίδια ομαδικότητας, συνεργασίας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE)

ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ: ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ, ΓΙΑ ΤΑ ΑΣΗ, ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΟΥ ΑΒΑΚΙΟΥ (E-SLATE) Βασιλοπούλου Ευαγγελία, Γιαννακόπουλος ηµήτρης, Εκπαιδευτικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα»

Θεματική Εβδομάδα «Σώμα και Ταυτότητα» Θεματική Εβδομάδα 2016-17 «Σώμα και Ταυτότητα» Υλοποίηση στο Γυμνάσιο Θεματικής Εβδομάδας Ενημέρωσης και Ευαισθητοποίησης σε ζητήματα Διατροφής, Εθισμού-Εξαρτήσεων και Έμφυλων Ταυτοτήτων 1 Ενίσχυση της

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά

Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας. Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών. Πρακτική Άσκηση. Ενότητα 1: Εισαγωγικά Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πρακτική Άσκηση Ενότητα 1: Εισαγωγικά Αν. Καθηγήτρια: Σοφία Αυγητίδου E-mail: saugitidoy@uowm.gr Μέντορες: Βάσω Αλεξίου, Λίζα Θεοδωρίδου, Αγάπη Κοσκοσίδου Παιδαγωγικό Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια»

Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Εθνικό Θεματικό Δίκτυο Π.Ε.: «Φύση Χωρίς Σκουπίδια» Θεματικές ενότητες: Προστατεύω Αναβαθμίζω Αναδεικνύω ένα χώρο καθαρό από σκουπίδια. Σκοπός του Δικτύου είναι η ευαισθητοποίηση των παιδιών και των ενηλίκων

Διαβάστε περισσότερα

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»

«Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» «Ταξίδι γεύσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση» Εκπαιδευτικός: Βαμβουνάκη Άρτεμις (ΠΕ 70) Επιβλέπων επιμορφωτής: Μανωλάκης Κωνσταντίνος Σχολείο Διεξαγωγής: Εκπαιδευτήρια Μαυροματάκη-Μητέρα Χανιά, Μάιος 2016 Εισαγωγή

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργική απόφαση Δ4/662/1998. Όργανα οργανώσεων γονέων

Υπουργική απόφαση Δ4/662/1998. Όργανα οργανώσεων γονέων Υπουργική απόφαση Δ4/662/1998. Όργανα οργανώσεων γονέων Α.Π. Δ4 / 662 / 23-12-1998 ΥΠ.Ε.Π.Θ. (διορθωμένη σύμφωνα με την από 20-1-1999 εγκύκλιο) Έχοντας υπόψη α) τις διατάξεις του άρθρου 53 ν.1566/1985

Διαβάστε περισσότερα

E-mail : chrychrysanthou@schools.ac.cy

E-mail : chrychrysanthou@schools.ac.cy Αρ. Φακ.: 7.19.16/6 Αρ. Τηλ.: 22800642 Αρ. Φαξ: 22800638 E-mail : chrychrysanthou@schools.ac.cy ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 10 Σεπτεµβρίου 2013 ιευθυντές/ ιευθύντριες Σχολείων

Διαβάστε περισσότερα

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr

Πληροφορίες και υλικό του μαθήματος είναι διαθέσιμα ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα eclass.uth.gr Τίτλος Μαθήματος: Κοινωνιολογία της Εκπαίδευσης Κωδικός μαθήματος: SEAB109 (3Ω/Υ) Είδος Μαθήματος: Υποχρεωτικό Εξάμηνο σπουδών: 3o και 4 ο Μονάδες ECTS: 6 Διδάσκων: Γιάννης Πεχτελίδης e mail: pechtelidis@uth.gr

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo

Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo Citation (ΑΡΑ format): Μουζάκης, Χ. (2017, 2 Μαρτίου). Συνεργατική Μάθηση στο Περιβάλλον του Edmodo [Webinar], Στο: Webinars ΠΕ19-20 Ιστο-διαλέξεις για καθηγητές

Διαβάστε περισσότερα

www.themegallery.com LOGO

www.themegallery.com LOGO www.themegallery.com LOGO 1 Δομή της παρουσίασης 1 Σκοπός και στόχοι των νέων ΠΣ 2 Επιλογή των περιεχομένων & Κατανομή της ύλης 3 Ο ρόλος μαθητή - εκπαιδευτικού 4 Η ΚΠΑ στο Δημοτικό & το Γυμνάσιο 5 Η Οικιακή

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ 2014-2015 - ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΙΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: Δ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ, ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ 1. Σύντομη ενημέρωση (βασική

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού;

Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Πώς οργανωνόμαστε; Διδακτική πρόταση 10: Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Εποχής του Χαλκού; Ερώτημα-κλειδί Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και ποιοι έπαιρναν τις αποφάσεις;

Διαβάστε περισσότερα

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου

Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών: ακαδηµαϊκές βιβλιοθήκες, εκπαιδευτική κοινότητα, τοπική κοινωνία Αικατερίνη Πετροπούλου Βιβλιοθήκη, Πανεπιστήµιο Πελοποννήσου Παγκόσµια ηµέρα βιβλιοθηκών Ο εορτασµός µιας παγκόσµιας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ

Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ Η ΜΕΘΟ ΟΣ PROJECT ΩΣ ΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ Ι ΑΣΚΑΛΙΑΣ ΛΑΜΙΑ 26 /01/2013 Τσαρούχα Βικτωρία ΠΕ 06 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Προγραµµατισµός και διεξαγωγή έρευνας 30% Περιεχόµενο ερευνητικής έκθεσης 30% Γλώσσα,

Διαβάστε περισσότερα

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση.

Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την. επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Νέες μέθοδοι-ορολογία. Μετά την επικοινωνιακή προσέγγιση: η παιδαγωγική των κειμενικών ειδών. Κειμενικά είδη για διδακτική χρήση. Γραμματισμός: έννοια-παιδαγωγικές συνέπειες Σήμερα, στην αναπτυγμένη τεχνολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου»

ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ. «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΜΥΚΗΝΩΝ «Τα μυστικά ενός αγγείου» ΜΠΙΛΙΟΥΡΗ ΑΡΓΥΡΗ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ «ΤΑ ΜΥΣΤΙΚΑ ΕΝΟΣ ΑΓΓΕΙΟΥ» ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η παρούσα εργασία αποτελεί το θεωρητικό

Διαβάστε περισσότερα

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών

Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Κίνητρο και εμψύχωση στη διδασκαλία: Η περίπτωση των αλλόγλωσσων μαθητών/τριών Δρ Μαριάννα Φωκαΐδου Δρ Παυλίνα Χατζηθεοδούλου Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κάθε αναφορά απόψεις που προέρχεται από εξωτερικές πηγές -βιβλία, περιοδικά, ηλεκτρονικά αρχεία, πρέπει να επισημαίνεται, τόσο μέσα στο κείμενο όσο και στη βιβλιογραφία,

Διαβάστε περισσότερα

5.1 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ( ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 2)

5.1 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ( ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 2) ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΣΤΑ ΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ 2 ο ΚΙΣΑΜΟΥ & 4 ο ΛΕΜΕΣΟΥ 5.1 ΣΧΕ ΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1 ( ΤΗΛΕ ΙΑΣΚΕΨΗ 2) «ΑΣΠΡΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΑ ΟΝΕΙΡΑ ΜΑΣ» Α) Γενικά στοιχεία 1. ασκάλες:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ.

Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ. 1 Η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 20 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2017 ΥΠ.Π.Ε.Θ. 1 2 H ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΑΦΟΡΑ ΣΤΗ ΣΥΛΛΗΨΗ, ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΩΣΗ ΜΗ ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΩΝ Ή /ΚΑΙ ΜΗ ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου

Κωνσταντίνος Π. Χρήστου 1 Κριτήρια: Διδακτική διαδικασία Μαθητοκεντρικά Δασκαλοκεντρικά Αλληλεπίδρασης διδάσκοντα διδασκόµενου Είδος δεξιοτήτων που θέλουν να αναπτύξουν Επεξεργασίας Πληροφοριών Οργάνωση-ανάλυση πληροφοριών, λύση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο

Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ Ε Π Ι Μ Ο Ρ Φ Ω Τ Ι Κ Α Π Ρ Ο Γ Ρ Α Μ Μ Α Τ Α Γ Ι Α Ε Κ Π Α Ι Δ Ε Υ Τ Ι Κ Ο Υ Σ Σ Τ Ο Ν Π Ο Λ Υ Χ Ω Ρ Ο Μ Ε Τ Α Ι Χ Μ Ι Ο Ο κ τ ώ β ρ ι ο ς Ν ο έ μ β ρ

Διαβάστε περισσότερα

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΌ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΌ ΙΝΣΤΙΤΟΎΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΏΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΊΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΊΑΣ ΙΟΎΛΙΟΣ 2015

1 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΌ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΌ ΙΝΣΤΙΤΟΎΤΟ ΕΦΑΡΜΟΣΜΈΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΏΝ & ΚΟΙΝΩΝΙΚΏΝ ΕΠΙΣΤΗΜΏΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΊΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΊΑΣ ΙΟΎΛΙΟΣ 2015 7.16 1 Τι Πιστεύουν οι Έλληνες για τη Δημοκρατική Συμμετοχή & τους Θεσμούς Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Εφαρμοσμένων Οικονομικών & Κοινωνικών Επιστημών Πανεπιστημίου Μακεδονίας Ιούλιος 16 2 Ταυτότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΩΝΗΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥ ΘΕΜΑΤΟΣ (µεγάλες τάξεις ηµοτικού) Σχεδιασµός σεναρίου µε θέµα «Αγωγοί και µονωτές» µε τη χρήση λογισµικών γενικής χρήσης, οπτικοποίησης, διαδικτύου και λογισµικών εννοιολογικής χαρτογράφησης.

Διαβάστε περισσότερα

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων

(δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων (δ) Ο Μαθητής γίνεται «γλωσσοµαθής». Αποκτά επάρκεια στη χρήση προφορικά και γραπτά τουλάχιστον µιας ξένης γλώσσας και σε δεύτερη φάση δυο ξένων γλωσσών που τον εξοικειώνουν µε άλλες κουλτούρες, ευνοούν

Διαβάστε περισσότερα

"Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!"

Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς! ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΒΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Σχ. Έτος:2015-2016 ΣΧΟΛΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ: 6o ΓΕΛ ΑΓΡΙΝΙΟΥ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: "Ανακαλύπτοντας την ένατη τέχνη...τα κόμικς!" ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΥΠΕΥΘΥΝOY ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚOY

Διαβάστε περισσότερα

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος

Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Mαθησιακό Περιβάλλον: Χώρος και μη λεκτική επικοινωνία ως στοιχεία του μαθησιακού περιβάλλοντος Τι είναι/ περιλαμβάνει ένα περιβάλλον μάθησης;? Χώρος? Εκπαιδευτικά Υλικά? Σχέσεις- Αλληλεπιδράσεις? Κλίμα

Διαβάστε περισσότερα

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση

Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Σχεδιάζω δραστηριότητες και ασκήσεις αυτοαξιολόγησης στο εκπαιδευτικό υλικό για αποτελεσματική μάθηση Μαρία Ι. Κουτσούμπα Αναπλ. Καθηγήτρια ΣΕΦΑΑ ΕΚΠΑ / ΣΕΠ ΕΑΠ Δραστηριότητες και ασκήσεις αυτό-αξιολόγησης

Διαβάστε περισσότερα

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις

Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές προσεγγίσεις Έργο: «Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο - για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (Γυμνάσιο)» Επιμορφωτικό Σεμινάριο Η διαπολιτισμική διάσταση των φιλολογικών βιβλίων του Γυμνασίου: διδακτικές

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης

Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ Ηλεκτρονικές Κοινότητες Μάθησης Ομάδα Εργασίας Έλενα Ελληνιάδου Ζωή Κλεφτάκη Νικόλαος Μπαλκίζας Ειρήνη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΤΠΕ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΡΙΑ: ΔΟΥΒΛΗ ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ ΣΕΝΑΡΙΟΥ: Προπαίδεια - Πίνακας Πολλαπλασιασμού του 6 ΕΠΙΜΟΡΦOYMENH: ΠΗΛΕΙΔΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα

Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών. Ευφημία Τάφα Ανάγνωση ιστοριών και παραμυθιών Ευφημία Τάφα Παράγοντες που καθορίζουν την επιτυχή έκβαση της ανάγνωσης μιας ιστορίας Χρονική στιγμή της ανάγνωσης (πότε) Το είδος του κειμένου (τι) Η «γωνιά» της τάξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης

Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Ο Χώρος και οι Γωνιές απασχόλησης Δρ. Κατερίνα Σαραφίδου Σχολ. Σύμβουλος 39 ης Π.Α. Ν. Δράμας Το περιβάλλον θα πρέπει να δρα σαν ένα είδος ενυδρείου, στο οποίο αντανακλούν οι ιδέες, οι ηθικές αρχές και

Διαβάστε περισσότερα

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων

Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Προσχολική Παιδαγωγική Ενότητα 8: Σχεδιασμός Ημερησίων Προγραμμάτων Διδάσκουσα: Μαρία Καμπεζά Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Σκοποί ενότητας Να συζητήσουν και να

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σχέδιο Εργασίας με θέμα:«θαλασσα» Υπεύθυνες δασκάλες: Τάπα Σοφία Σαραλιώτη Έφη 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΛΥΒΙΩΝ (ΛΑΓΟΝΗΣΙΟΥ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Το θέμα «θάλασσα» πραγματοποιήθηκε από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ

ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:<<ΜΕ ΜΙΑ ΒΑΛΙΤΣΑ ΞΕΚΙΝΩ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ>>. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ Τ4Ε 2013-2014 ΤΙΤΛΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:. ΟΝ/ΜΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ:ΜΑΓΓΑΝΙΑΡΗ ΕΛΕΝΗ ΟΝ/ΜΟ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗ: ΠΡΙΜΙΚΙΡΗ ΑΘΗΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΠΟΛΥΔΕΝΔΡΙΟΥ ΤΑΞΗ : Δ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ :2013-2014

Διαβάστε περισσότερα

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο

6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο 6.5 Ανάπτυξη, εφαρμογή και αξιολόγηση εκπαιδευτικών σεναρίων και δραστηριοτήτων ανά γνωστικό αντικείμενο Το εκπαιδευτικό σενάριο Η χρήση των Τ.Π.Ε. στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών

Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Universities 4 EU Αθήνα, 21 Μαρτίου 2015 ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Εκπαιδευτικά Προγράμματα Διεθνών Οργανισμών και Πρωτοβουλιών Βέρα Δηλάρη Education expert veradil61@gmail.com Παγκόσμιοι Αναπτυξιακοί Στόχοι

Διαβάστε περισσότερα