ρ. Α. ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Φωνολογική Ανάπτυξη & ιαταραχές ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ρ. Α. ΚΩΤΣΟΠΟΥΛΟΥ, Φωνολογική Ανάπτυξη & ιαταραχές ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ"

Transcript

1 ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΟΜΙΛΙΑΣ ιαταραχές άρθρωσης οργανικού τύπου Κρανιοπροσωπικές ιαµαρτίες ιαταραχές εξαιτίας κρανιοπροσωπικών διαµαρτιών κατά την διάπλαση, οι οποίες συνήθως είναι παρούσες σε διάφορα σύνδροµα και συνυπάρχουν συχνά µε βαρηκοΐα και νοητική υστέρηση. Στις κρανιοπροσωπικές διαµαρτίες η έµφαση στο χειρισµό του περιστατικού είναι στη χειρουργική παρέµβαση. Θεραπεία άρθρωσης γίνεται σε διάφορα στάδια σε στενή συνεργασία µε τους χειρούργους ιατρούς και την οµάδα αντιµετώπισης των περιστατικών αυτών. Σχιστίες Χειρουργική επέµβαση. Πλαστικές επεµβάσεις σε διάφορες ηλικίες. Απαιτείται αντιµετώπιση από οµάδα ειδικών αµέσως µετά τη διάγνωση. Νευρολογικές διαταραχές υσαρθρία Η διάγνωση της εξελικτικής δυσαρθρίας είναι δυσχερής σε πολύ µικρή ηλικία. Συνήθως υπάρχουν δυσκολίες στην αναπνοή, παραγωγή φωνής, αντήχηση (ρινολαλία) και άρθρωση. Συχνά συνοδεύεται από σιελόρροια. Υπάρχουν κλινικές για την αντιµετώπιση της σιελόρροιας (απλή σχετικά χειρουργική επέµβαση). Στη δυσαρθρία η θεραπεία αρχίζει αµέσως µετά τη διάγνωση. Όσο νωρίτερα τόσο καλύτερα, ούτως ώστε να µη εδραιωθούν λανθασµένες κινήσεις και να εκµεταλλευτούµε την πλαστικότητα του εγκεφάλου. Οι ασκήσεις άρθρωσης στα µεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να γίνεται σε λέξεις και όχι συλλαβές ή ψευδολέξεις ώστε να αξιοποιείται και η σηµασιολογική διάσταση της λέξης. Στα µικρά παιδιά η εξάσκηση γίνεται σύµφωνα µε την φυσιολογική φωνολογική εξέλιξη και την κινητική ικανότητα άρθρωσης. Εξειδικευµένη µέθοδος αντιµετώπισης της δυσαρθρίας αποτελεί η BOBATH

2 Θεραπεία διαταραχών άρθρωσης λειτουργικού τύπου Συνήθως αφορά την λανθασµένη προφορά ορισµένων µόνο φωνηµάτων. Πρωταρχική σηµασία στην αντιµετώπιση των λειτουργικών δυσκολιών άρθρωσης έχει η συστηµατική διδαχή του φωνήµατος. Ξεκινάµε πάντα µε ασκήσεις στην ικανότητα αντίληψης των βασικών χαρακτηριστικών του φωνήµατος που το παιδί παράγει λανθασµένα και συνεχίζουµε µε την παραγωγή. Αντίληψη Φωνηµάτων Αποµόνωση του ήχου, αναγνώριση του ήχου, διάκριση (µεταξύ του σωστού και του λάθους). Παραγωγή Φωνηµάτων Εξήγηση µε διαγράµµατα, µπροστά στον καθρέφτη, µε παραδείγµατα και πάντοτε ανάλογα µε το νοητικό επίπεδο του παιδιού το πώς παράγουµε το συγκεκριµένο φώνηµα (φωνητική τοποθέτηση). Χρήση εργαλείων (γλωσσοπίεστρα, καλαµάκια, ειδικά εργαλεία (σουδάκια) κλπ.) Εµπέδωση Εκφορά του φωνήµατος µεµονωµένα, σε συλλαβές, λέξεις, προτάσεις κατευθυνόµενο λόγο, περιγραφή εικόνων, ανάγνωση (εάν το παιδί διαβάζει) αφήγηση ιστορίας, αυθόρµητο λόγο (παιχνίδια, αινίγµατα, ποιηµατάκια, συνεντεύξεις κλπ). Η διάρκεια αποκατάστασης ενός φωνήµατος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες Όπως πρακτική εξάσκηση στο σπίτι, νοητική ηλικία του παιδιού, χαρακτήρας, ενδιαφέρον η οποία συνήθως διαρκεί 2 µήνες για κάθε φώνηµα, µε δύο συνεδρίες την εβδοµάδα. ιάφοροι τρόποι παραγωγής των φωνηµάτων περιγράφονται κατωτέρω: Σε ορισµένες διαταραχές οµιλίας µε αιτία όπως νοητική υστέρηση ή βαρηκοΐα, η παραγωγή µε τις κλασσικές µεθόδους ορισµένων φωνηµάτων (π.x υπερωικά /κ/ /g/ ) είναι εξαιρετικά δύσκολη σχεδόν αδύνατη. Στις περιπτώσεις αυτές χρησιµοποιείται η Ηλεκτροπαλατογραφία (ΗΠΓ) (electropalatography EPG) Gibbon et al, Η ηλεκτροπαλατογραφία απαιτεί ένα τεχνητό ουρανίσκο που είναι φτιαγµένος να ταιριάζει απόλυτα στον ουρανίσκο του παιδιού. Στον τεχνητό ουρανίσκο τοποθετούνται 62 ηλεκτρόδια τοποθετηµένα σε 8 σειρές. Η θέση παραγωγής των φωνηµάτων αντιστοιχούν σε ορισµένες περιοχές του τεχνιτού ουρανίσκου π.χ στο πίσω µέρος τα υπερωικά και στο εµπρόσθιο τα φατνιακά. Όταν η γλώσσα του παιδιού ακουµπά στο σηµείο όπου παράγεται

3 το φώνηµα η θέση της γλώσσας καταγράφεται µε οπτικά µικροκύµατα σε υπολογιστή. Η οπτική βοήθεια δίνει στο παιδί ανατροφοδότηση (feedback)για το που πρέπει να τοποθετήσει τη γλώσσα για τη σωστή παραγωγή του εκάστοτε φωνήµατος. Η τεχνική αυτή είναι ικανοποιητικά επιτυχής. Θεραπεία Φωνολογικών ιαταραχών Στη θεραπεία των φωνολογικών διαταραχών ο στόχος είναι ο περιορισµός των διαδικασιών απλοποίησης που θα οδηγήσει σε αύξηση του λεξιλογίου έκφρασης. Η σωστή προφορά δεν είναι ο άµεσος στόχος. Ο στόχος είναι να αποκτήσει το παιδί µια φωνολογική έννοια, µια φωνολογική ιδέα του φωνήµατος στόχου. Ο θεραπευτής µπορεί να δεχθεί και παραπλήσια φωνήµατα π.χ κότα /τότα /, /κιότα/ κότα σαν σταδιακή προσέγγιση στο φώνηµα στόχος /κ/. Ο Winitz (1984) λέει ότι τα πολύ µικρά παιδιά όταν εκτεθούν σε άλλη γλώσσα περνούν συνήθως µια περίοδο σιγής έως ότου αρχίσουν να µιλάνε, ενώ µεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες αρχίζουν να µιλούν σχεδόν αµέσως. Σαν να θέλουν δηλαδή τα µικρά παιδιά να αναπτύξουν πρώτα µια ιδεατή αντιληπτική αντιπροσώπευση του φθόγγου. Στην ανάπτυξη της οµιλίας η κατάκτηση των φωνηµάτων δεν εξαρτάται µόνο από το πόσο δύσκολη είναι η άρθρωση αλλά και πόσο συχνά χρησιµοποιείται ο φθόγγος στην γλώσσα που µιλά το παιδί π.χ. τα ελληνόπουλα κατακτούν το θ και δ σε µικρότερη ηλικία από τα παιδιά που µιλούν την Αγγλική γλώσσα. Η διαφορά µεταξύ της διάκρισης φωνηµάτων και λέξεων είναι µεγάλη. Στις λέξεις µπαίνει και η σηµασιολογική υπόσταση. Είναι πολύ πιο εύκολο να διακρίνει κανείς οικείες λέξεις από άγνωστες, γι αυτό είναι σηµαντικό στην εκλογή λέξεων στην θεραπευτική αγωγή να χρησιµοποιούµαι λέξεις που το παιδί γνωρίζει. Η θεραπεία των φωνολογικών διαταραχών γίνεται κυρίως µέσω της ακουστικής οδού. Προσπαθούµε να συνειδητοποιήσει το παιδί την αντίθεση του φωνήµατος στόχου µε την δική του εκφορά του φωνήµατος. Η θεραπεία των φωνολογικών διαταραχών απαιτεί οπωσδήποτε πλήρη αξιολόγηση της ακουστικής αντίληψης. υστυχώς πολλά από τα τεστ

4 ακουστικής διάκρισης µετράνε διαφορετικά πράγµατα συνήθως πολύ γενικά. εν είναι αρκετά ευαισθητοποιηµένα στα προβλήµατα του εκάστοτε παιδιού. οκιµασία Ακουστικής ιάκρισης Για παιδιά του ηµοτικού η κλίµακα «ιάκριση Φωνηµάτων» µε ψευδολέξεις του ΑΘΗΝΑ τεστ είναι ίσως η πλέον κατάλληλη. Στα µικρότερα παιδιά χρησιµοποιούµε δικά µας τεστ µε αληθινές λέξεις, π.χ. Ζητάµε από το παιδί να µας πει ποιες από τις δυαδικές λέξεις είναι όµοιες και ποιες διαφορετικές. Κότα - µπότα Σάλα- σκάλα Μέλι- µέλι Φύλλο- ξύλο Φύκι- θήκη Χιόνι- χώνει Γόµα -κόµα Πάτωµα- πάτωµα Για εξάσκηση στην ακουστική αντίληψη µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε τις εξής δραστηριότητες: Λέµε τρεις λέξεις και το παιδί βρίσκει ποια δεν ανήκει στην οµάδα, ποια δεν είναι όµοια (π.χ. πόρτα κότα πόρτα, θάρρος θάρρος - φάρος). Το παιδί αναγνωρίζει εάν ένα συγκεκριµένο φώνηµα βρίσκεται µέσα στη λέξη (π.χ. /σ / κάπα - σάκα φάκα, /π/ καλάµι - παλάµη - σαλάµι). Το παιδί αναγνωρίζει αν ένα φώνηµα σε µια σειρά από λέξεις π.χ. το /ρ/, βρίσκεται στην αρχή, στη µέση ή στο τέλος (π.χ. ρύζι, καρότα, µπαρ, κυρία, ρόπαλο, νερό, ασανσέρ). Ζητείται από το παιδί να αναγνωρίσει συγκεκριµένο φώνηµα σε φράσεις και προτάσεις π.χ. θ (π.χ. θέλω νερό, κάθε µέρα κάνει θόρυβο)

5 Θεραπεία µε χρήση λέξεων σε ζεύγη µε ελάχιστη φωνολογική διαφορά Στη θεραπεία των φωνολογικών διαταραχών χρησιµοποιείται κυρίως η χρήση ζευγαριών λέξεων µε ελάχιστη φωνολογική διαφορά. Αν π.χ. το παιδί χρησιµοποιεί το ίδιο φώνηµα για το /σ/ και το /χ/ του δείχνουµε εικόνες µε ζεύγη ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς, που διαφέρουν δηλαδή κατά µία µόνο αντιθετική µονάδα, και περιέχουν τα φωνήµατα /χ/ και /σ/ (π.χ. σώµα / χώµα, σωρός / χορός) και του ζητούµε να µας δείχνει ποια από τις δύο λέξεις κατονοµάζουµε κάθε φορά. Όταν βεβαιωθούµε ότι το παιδί «ακούει» τη διαφορά του ζητάµε να τα ονοµάζει αυτό και εµείς να του δείχνουµε ποια από τις δύο εικόνες εννοεί. Αυτό κινητοποιεί το παιδί να προσπαθήσει να το πει σωστά. Η συλλογή των κατάλληλων ζευγαριών δεν είναι εύκολη κυρίως στην Ελληνική γλώσσα όπου δεν υπάρχουν πολλά τέτοια ζεύγη. Όταν διαλέγουµε ζεύγη ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς πρέπει να δίνουµε έµφαση στο περιβάλλον που βρίσκεται το φώνηµα του θεραπευτικού στόχου, π. χ. για την παραγωγή του φωνήµατος /κ/ αρχίζουµε µε κάπα /τάπα γιατί το α είναι οπίσθιο φωνήεν και το /κ/ παράγεται µε το οπίσθιο µέρος της γλώσσας. Όχι «τίµα /κύµα» το /ι/ είναι κλειστό φωνήεν, ούτε «Κούλα / Τούλα». Αυτά θα ακολουθήσουν αργότερα. Αν µπορεί να πει το /κ/ στη µέση των λέξεων τότε αρχίζουµε «Τάκη / κακή». Μόνη της η θεραπεία µε ζεύγη ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς δεν είναι επαρκής. Ο Locke (1983) έκανε ένα πείραµα όπου ζήτησε από τα παιδιά µε φωνολογική δυσκολία να κατονοµάσουν εικόνες και ο θεραπευτής να δείχνει την ανάλογη εικόνα. Πολλές από τις εικόνες ήταν ζεύγη ελάχιστης διαφοράς που τα παιδιά παρήγαγαν σαν οµόφωνα. Αναµένονταν από τα παιδιά να τροποποιήσουν την εκφορά τους ώστε να δώσουν στον θεραπευτή να καταλάβει ποια από τις δύο λέξεις εννοούσαν, όµως πολύ λίγα από τα παιδιά πέτυχαν αυτό. Τα περισσότερα είχαν ανάγκη µεταφωνολογικής εργασίας στην φωνητική τοποθέτηση (εργασία µπροστά στον καθρέπτη) για να βελτιώσουν την προφορά της λέξης. Αντίθετα ο Weiner (1984) χρησιµοποιώντας την ακόλουθη µέθοδο έδειξε ότι τα παιδιά βοηθούνται να τροποποιήσουν την εκφορά του φωνήµατος στόχου. Το παιδί ρωτιέται: «είπες θήκη;» (το σωστό), είπες «φύκι;» προφορά παιδιού είπες «σύκι;» άλλη προφορά. Η βελτίωση που ακολουθεί είναι πιθανόν αποτέλεσµα της βελτίωσης της ακουστικής προσοχής και αντίληψης

6 Η αντιπαράθεση ζευγαριών ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς είναι πολύ αποδοτική στις περιπτώσεις απλοποίησης µε πτώση του τελικού συµφώνου, π.χ. κράνο /κράνος, πόλος/πόλο, ψύχω/ ψύχος, καλώ/ καλός. Η αντιπαράθεση ζευγαριών ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς στηρίζεται κυρίως στη σηµασιολογία, στην λεκτική κρίση και στην ικανότητα λύσης προβληµάτων. Είναι πιο ενεργή µέθοδος και ταυτοχρόνως πιο φυσική. Στοχεύουµε στην σταδιακή προφορά του σωστού φωνήµατος, ακολουθώντας τη σειρά κατάκτησης των φωνηµάτων στη φυσιολογική εξέλιξη της οµιλίας των παιδιών, π.χ. F= b, p, Φ, f Βλέπε δείγµατα ζευγαριών ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς κατωτέρω. Περιορισµοί της αντιπαράθεσης ζευγαριών ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς: Στην Ελληνική γλώσσα δεν υπάρχουν πολλά κατάλληλα ζεύγη. Μη οικείες ή άγνωστες λέξεις δεν µπορεί να χρησιµοποιηθούν. Η µέθοδος αυτή δεν είναι κατάλληλη για όλα τα παιδιά κυρίως τα πιο µικρά ή µε µειωµένη νοηµοσύνη. εν είναι επίσης κατάλληλη όταν το παιδί παρουσιάζει µεγάλη ανεκτικότητα στις οµόφωνες λέξεις. Στοχεύοντας κατανοητό λόγο Σε κάθε θεραπευτικό σχήµα είναι απαραίτητη η τήρηση µερικών βασικών αρχών: Ασφάλεια, δηλαδή εξήγηση στο παιδί τι επιδιώκουµε και πως εργαζόµαστε ώστε να αποφευχθεί ο φόβος και το άγχος του άγνωστου. Επιτυχία, δηλαδή οργάνωση της εργασίας έτσι ώστε το παιδί να περνάει από ένα εύκολο σε ένα δυσκολότερο έργο και να χαίρεται την επιτυχία. Επιβράβευση, υλική ή λεκτική είναι πάντα απαραίτητη. Οργάνωση Θεραπείας Παιχνίδι είναι το µέσο µε το οποίο πραγµατοποιείται η θεραπευτική εργασία. Όλη η θεραπευτική εργασία γίνεται πάντα µε παιχνίδι. Κυκλικό πρόγραµµα θεραπείας µε στόχο πολλά όχι ένα φώνηµα Σταδιακή κατάκτηση σε λίγες λέξεις 15 κάθε φορά

7 Ακουστικός βοµβαρδισµός µε διαλεγµένες λέξεις που περιέχουν το φώνηµα στόχο. Αυτοέλεγχος (self monitoring) Νέες εµπειρίες όπως συχνή αλλαγή υλικού βοηθούν τη µάθηση. *Η εµπέδωση των φωνηµάτων στον αυθόρµητο λόγο ακολουθεί την ίδια διαδικασία όπως αυτή που αναφέρθηκε παραπάνω στη θεραπεία των λειτουργικών διαταραχών άρθρωσης δηλαδή παραγωγή του φωνήµατος στόχου σε προτάσεις, περιγραφή εικόνων, αφήγηση ιστοριών, αυθόρµητο λόγο κλπ. Θεραπεία Εξελικτικής υσπραξίας Στρατηγικές αντιµετώπισης Μετά από αξιολόγηση σε βάθος, διάγνωση και καταγραφή των στόχων θεραπείας εξηγούµε στους γονείς ότι η ανταπόκριση των παιδιών µε εξελικτική δυσπραξία στη θεραπεία είναι συνήθως αργή. Ότι χρειάζεται ειδικός χειρισµός, συχνά διακοπή της θεραπείας για µικρά χρονικά διαστήµατα και διαφορετικές προσεγγίσεις. Συνήθως υπάρχει και συνοσηρότητα: όπως διαταραχή του λόγου, δυσκολίες στη µάθηση, δυσαρθρία, δυσπραξία των άκρων, ελάσσονα νευρολογικά ελλείµµατα, που πρέπει να ληφθούν υπόψη στη θεραπεία. Σηµαντικό ρόλο στη θεραπεία παίζει το πώς θα κρατήσουµε το ενδιαφέρον του παιδιού και πως θα προλάβουµε την απογοήτευση. Για να δώσουµε στο παιδί την αίσθηση της επιτυχίας µέρος της θεραπευτικής συνεδρίας µπορεί να δαπανηθεί σε θεραπεία του λόγου (λεξιλόγιο έκφρασης, διδαχή εννοιών κλπ). Όπως είδαµε στο κεφάλαιο περί διάγνωσης της εξελικτικής δυσπραξίας συνήθως µε τη δυσπραξία συνυπάρχουν και δυσκολίες στο λόγο. Εάν ο βαθµός σοβαρότητας είναι σηµαντικός, το παιδί προκειµένου να επικοινωνεί µπορεί να χρειασθεί βοηθητικά συστήµατα, όπως ΜΑΚΑΤΟΝ, ηλεκτρονικές συσκευές κλπ. Εάν

8 το παιδί παρουσιάζει και γενικευµένη δυσπραξία η χρήση νοηµατικής δεν είναι χρήσιµη και δεν συνιστάται. Εάν η δυσπραξία είναι σοβαρή τότε το βάρος στη θεραπεία συγκεντρώνεται στη διδαχή πυρηνικού λεξιλογίου (των πιο απαραίτητων για λειτουργική επικοινωνία λέξεων). εν µπορούµε να πούµε µε βεβαιότητα αν ασκήσεις των οργάνων του λόγου βοηθούν στην αποκατάσταση, πάντως δεν βλάπτουν. Ο Irwin (1955) µελέτησε 226 περιστατικά µε εγκεφαλική παράλυση και βρήκε ότι δυσκολίες στις µη λεκτικές κινήσεις δεν σηµαίνουν οπωσδήποτε και δυσκολίες στην οµιλία και αντίστροφα. Στόχοι Αρχίζουµε µε φωνήµατα που µπορεί το παιδί να µιµηθεί και να εκφέρει ακόµα κι αν αυτά είναι από τα τελευταία στην εξέλιξη της οµιλίας όπως το σ, και το ρ. ουλεύουµε πολλά φωνήµατα ταυτόχρονα µε έντονη αντίθεση. Τα φωνήεντα δεν τα αφήνουµε τελευταία γιατί παίζουν σηµαντικό ρόλο στην κατανόηση της οµιλίας. ουλεύουµε συλλαβή και όχι µεµονωµένο φώνηµα. Σε ειδικές περιπτώσεις µπορεί να διδάξουµε στο παιδί να πει τη λέξη λανθασµένα µεν αλλά περισσότερο κατανοητή π.χ. rodi/roδι, tipelo/kipelo παρά pipelo ή sipelo. Η βασική µέθοδος στην θεραπεία είναι η φωνητική τοποθέτηση. ηλαδή η εξήγηση στο παιδί της θέσης των οργάνων του λόγου κατά την άρθρωση του συγκεκριµένου φωνήµατος και τον τρόπο παραγωγής του. Με διαγράµµατα, προπλάσµατα, φωτογραφίες δείχνουµε στο παιδί τη θέση των οργάνων του λόγου στην παραγωγή του φωνήµατος στόχου. Η διαδικασία παραγωγής του φωνήµατος στόχου είναι η εξής: Το παιδί βάζει τα όργανα λόγου στην κατάλληλη θέση για την εκφορά του φωνήµατος ενώ µόνο ο θεραπευτής λέει τη λέξη. Το παιδί βάζει τα όργανα λόγου στην κατάλληλη θέση και παράγει νοητικά (στο µυαλό του) το φώνηµα

9 Το παιδί και ο θεραπευτής βάζουν τα όργανα του λόγου στην κατάλληλη θέση λένε µαζί το φώνηµα. Το παιδί και ο θεραπευτής λένε µαζί το φώνηµα. Το παιδί λέει το φώνηµα µόνο του. Ακολουθεί εντατική εξάσκηση σε µονοσύλλαβες και δισύλλαβες λέξεις κατόπιν σε τρισύλλαβες, τετρασύλλαβες και ούτω καθεξής. Θεραπεία µε ζεύγη ελάχιστης φωνολογικής διαφοράς Όταν στην εξελικτική δυσπραξία υπάρχει δυσκολία και στην παραγωγή του φωνολογικού πλάνου της λέξης, τότε η θεραπεία είναι παρόµοια της θεραπείας των φωνολογικών διαταραχών, συµπεριλαµβάνει δηλαδή αντιπαράθεση ζευγαριών µε ελάχιστη φωνολογική διαφορά. Εµπέδωση Η εµπέδωση των φωνηµάτων στόχων στον αυθόρµητο λόγο ακολουθεί την ίδια διαδικασία που αναφέραµε στην θεραπεία των λειτουργικών διαταραχών άρθρωσης και των φωνολογικών διαταραχών. ηλαδή, εξάσκηση στο επίπεδο των φράσεων, προτάσεων, αφήγησης, αυθόρµητου λόγου. Στην θεραπεία της εξελικτικής δυσπραξίας η διδαχή των φωνηµάτων πρέπει να είναι αυστηρά σταδιακή, δηλαδή από τα ευκολότερα στα δυσκολότερα (π.χ. /σ/ σάκα, σακούλα, σακίδιο, σακουλοθήκη) και η επανάληψη και εξάσκηση συνεχής. Θεραπευτικά Προγράµµατα Θεραπεία µε cues (οδηγούς) cueing (π.χ. χειρονοµίες, οπτικά σήµατα κλπ.) Έχουν αναπτυχθεί διάφορα προγράµµατα όπως: PROMPT (Prompts for Restructuring Oral Muscular Phonetic Targets) Chumpelik, Cued Articulation (Passey, 1990), Touch and say (Hicks, 2004), Nuffield Dyspraxia Programme (1987) οπτική βοήθεια, Lindamood Speech training Programme (Lindamood and Lindamood, 1979)

10 Phoneme Touch and Say Η µέθοδος Phoneme touch and say (άγγιξε και πες) είναι ένα σύστηµα χειρονοµιών που αντιπροσωπεύουν τους φθόγγους και κυρίως τα φωνήµατα. Οι χειρονοµίες αντιστοιχούν ακριβώς στο πως και που παράγεται το κάθε φώνηµα αγγίζοντας τους αρθρωτές: τα χείλη, τα µάγουλα, το λαιµό και τις γνάθους. Η κάθε χειρονοµία συνταιριάζεται µε ένα φώνηµα ή φθόγγο. Αυτό που πρέπει να τονίσουµε εδώ είναι ότι η χειρονοµία συνταιριάζεται µε τον ήχο του φωνήµατος και όχι µε το όνοµα του γράµµατος. Κάθε χειρονοµία είναι ξεχωριστή (διαφορετική από κάθε άλλη χειρονοµία). Το σύστηµα αυτό προσθέτει οπτικές και κιναισθητικές πληροφορίες στην ακουστική υπόσταση του φωνήµατος για να βοηθήσει στην διάκριση των φωνηµάτων. Οι χειρονοµίες χρησιµοποιούνται για να εµπλουτίσουν την επικοινωνία, να δώσουν ερεθίσµατα στην άρθρωση, να βελτιώσουν την επεξεργασία πληροφοριών, να αναπτύξουν την φωνολογική ενηµερότητα, την ανάγνωση και την ορθογραφία. Το σύστηµα «Άγγιξε και πες» µπορεί να χρησιµοποιηθεί για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, ενηλίκους, µαθητές µε ειδικές ανάγκες και άτοµα µε κάθε είδους µαθησιακής διαταραχής και δυσκολίας. Θεραπεία Προσωδίας Εάν υπάρχει διαταραχή στην προσωδία µπορούµε να χρησιµοποιήσουµε Μελωδική Θεραπεία Προσωδίας (Melodic Intonation Τherapy). Η Μελωδική Θεραπεία Προσωδίας γίνεται στο επίπεδο της πρότασης. Το παιδί πρέπει να µπορεί να πει 4-5 λέξεις στη σειρά, να συγκεντρωθεί για λεπτά, να είναι πάνω από 7 χρόνων και να παρουσιάζει µέτρια µε σοβαρή εξελικτική δυσπραξία. Οι Smith & Engels (1984) δηµιούργησαν ένα πρόγραµµα Μελωδικής Θεραπείας Προσωδίας. Λέµε την πρόταση και ζητάµε από το παιδί να χτυπήσει µε το χέρι του στο τραπέζι το ρυθµό της πρότασης λέγοντας ταυτοχρόνως και τις λέξεις. Αποσύρουµε σταδιακά το χτύπηµα του ρυθµού. Η Μελωδική Θεραπεία µπορεί να βοηθά στην ανάπτυξη ενδοσυστηµικής οργάνωσης, βελτιώνοντας τη φωνηµατική και λεκτική διαδοχή και ελαττώνοντας την ταχύτητα του λόγου για πιο σωστή άρθρωση

11 Συµµετοχή των γονέων στη θεραπεία Είναι σηµαντικό στη θεραπεία όλων των διαταραχών της οµιλίας να συµµετέχουν και οι γονείς. Για να είναι όµως επιτυχής η συνεργασία µε τους γονείς θα πρέπει να έχουµε υπ` όψη µας τα εξής: Ο γονέας θα πρέπει να θέλει, να µπορεί και να έχει ενδιαφέρον. Ο γονέας θα πρέπει να συµµετέχει ενεργά στην θεραπεία του παιδιού του µέσα στο γραφείο και όχι σαν παρατηρητής ή συλλέκτης πληροφοριών. Οι ασκήσεις και τα προγράµµατα θα πρέπει να τροποποιούνται για τους γονείς και θα πρέπει να διδάσκονται µε επιδείξεις και µε παίξιµο ρόλων. Το πρόγραµµα θα πρέπει να είναι απλό, να ταιριάζει στην οικογενειακή ρουτίνα. Να αποτελείται από απλά στάδια και να είναι οι οδηγίες γραπτές. Συχνές συναντήσεις µε τον θεραπευτή για ενθάρρυνση, επιβράβευση, συζήτηση και γενική ανάδραση. Ο γονέας να ενθαρρύνεται να δηµιουργεί δικό του υλικό µαζί µε το παιδί. Η εξάσκηση θα πρέπει να είναι ενδιαφέρουσα, ευχάριστη και να συνδυάζεται µε ευχάριστες επιβραβευτικές δραστηριότητες. (π.χ. περίπατο, επίσκεψη στη γιαγιά, παιδική χαρά κλπ)

12 - 69 -

13 Εικόνα 1: Ένδειξη χειρονοµιών Άγγιξε και Πες (Touch and Say), Hicks,

14 - 71 -

15 Εικόνα 2: Σύµβολα Makaton

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ.

Στόχος 5 ος ιαβάζει και γράφει λέξεις που περιέχουν δίψηφα φωνήεντα και συνδυασµούς ει, ευ, ου, ια, αυ) π.χ. ευτυχία, ουρανός, αυτός κλπ. ΕΝΟΤΗΤΑ 8 η Ι ΑΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΓΡΑΦΗΣ Κατά την Φλωράτου (2002) για τη διδαχή της πρώτης ανάγνωσης βάζουµε τους εξής στόχους : Στόχος 1 ος Αναγνωρίζει και γράφει κάθε γράµµα της αλφαβήτας χωρίς δισταγµούς.

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ

ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 7 η ΦΩΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΥΣΛΕΞΙΑ Η δυσλεξία ορίζεται συνοπτικά ως σοβαρή καθυστέρηση στην κατάκτηση του γραπτού λόγου ενώ δεν υπάρχει νοητικό ή αισθητηριακό έλλειµµα ή ψυχιατρική διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com

Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση. Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Μαθησιακές Δυσκολίες Εκπαιδευτική αξιολόγηση Πηνελόπη Κονιστή ΠΕ 70 Med Ειδικής Αγωγής pkonisti@gmail.com Τι είναι Μαθησιακές Δυσκολίες; Καμπύλη Νοημοσύνης Δείκτης Νοημοσύνης ποσοστό % κατηγορία πάνω από

Διαβάστε περισσότερα

Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός. Τι είναι η λογοπεδική

Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός. Τι είναι η λογοπεδική Προβλήματα Λόγου Νεονάκη Ειρώνα, Λογοπεδικός Τι είναι η λογοπεδική Η επιστήμη της λογοπεδικής είναι η επιστήμη της παθολογίας της επικοινωνίας και ασχολείται με την πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και έρευνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Η γλωσσική παρέμβαση Είναι η διαδικασία μέσω της

Διαβάστε περισσότερα

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο

13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο 13 ο ΠΑΓΚΥΠΡΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ Σάββατο 6 Οκτωβρίου 2010 Εργαστήριο «Δυσλεξία: Μια λέξη δύσκολη και μόνο να την πεις φαντάσου το μαρτύριο όμως να τη ζεις» Μαρία Χριστοπούλου, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου,

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ιδαχής της µεθόδου Phoneme Touch and Say για την Ανάπτυξη του Λόγου, της Οµιλίας και της Φωνολογικής Ενηµερότητας

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ιδαχής της µεθόδου Phoneme Touch and Say για την Ανάπτυξη του Λόγου, της Οµιλίας και της Φωνολογικής Ενηµερότητας ΕΤΑΙΡΙΑ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙ ΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ - ΕΨΥΠΕΑ Κ. Τζαβέλα 12 και Επ. εληγιώργη Τ.Κ. 30 200, Μεσολόγγι Τηλ. 26310 55661, fax: 26310 55615, e-mail: epsypea1@otenet.gr ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου

Ανάγνωση. Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων. Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων. Κατανόηση κειμένου Ανάγνωση Ικανότητα γρήγορης και αυτόματης αναγνώρισης λέξεων Γνώση γραμμάτων και αντιστοιχίας γραμμάτων φθόγγων Γνώση σημασίας λέξεων (λεξιλόγιο πρόσληψης) Κατανόηση κειμένου Οικειότητα με γραπτέςλέξειςκαι

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133

«ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ «ΑΝΑΛΥΣΗ, ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΕ 15 ΠΑΙΔΙΑ ΗΛΙΚΙΑΣ 3 ΕΩΣ 8 ΕΤΩΝ» ΜΙΚΡΟΒΑ ΕΙΡΗΝΗ-ΒΑΡΒΑΡΑ Α.Μ.9133 ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2009 ΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η. Ειδική Γλωσσική ιαταραχή. Κλινικές Μορφές υσφασιών

ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η. Ειδική Γλωσσική ιαταραχή. Κλινικές Μορφές υσφασιών ΕΝΟΤΗΤΑ 5 η Ειδική Γλωσσική ιαταραχή Όπως αναφέρθηκε στην προηγούµενη ενότητα ένας µεγάλος αριθµός παιδιών µε µαθησιακή διαταραχή παρουσιάζουν διαταραχές του λόγου. Είναι επίσης γνωστό ότι παιδιά µε σοβαρά

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ

1. Ορισµός της ΕΓΔ. 2.1. Χαρακτηριστικά της ΕΓΔ Ο λόγος είναι ίσως η σηµαντικότερη µορφή έκφρασης όσο για την επικοινωνία αλλά και για την περαιτέρω ανάπτυξη του ανθρώπου από τον προφορικό στον γραπτό λόγο. Γιατί αν ένα παιδί δεν συνειδητοποιήσει πλήρως

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 επίκτητη και ειδική ή εξελικτική δυσλεξία Η δυσλεξία ως πρόβλημα της ανάγνωσης, διακρίνεται σε δύο μεγάλες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283

ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 ΤΟ ΤΕΣΤ ΑΝΙΧΝΕΥΣΗΣ ΤΗΣ ΔΥΣΛΕΞΙΑΣ ΣΤΟΥΣ ΕΝΗΛΙΚΕΣ(DAST) Δριδάκη Αργυρώ Α.Μ.: 10909 Κόλλια Δήμητρα Α.Μ.: 11283 Αναπτυξιακή Δυσλεξία Παγκόσμια Ομοσπονδία Νευρολογίας το 1968 «μια διαταραχή στα παιδιά τα οποία,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ

ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΤΡΑΥΛΙΣΜΟΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Σύμφωνα με το DSM-IV ο τραυλισμός ορίζεται ως διαταραχή της φυσιολογικής ροής και της ρυθμικής διαμόρφωσης της ομιλίας, η οποία είναι δυσανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας

Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Στάδια Ανάπτυξης Λόγου και Οµιλίας Το παιδί ξεδιπλώνει τις γλωσσικές ικανότητες του µε το χρόνο. Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά µεταξύ τους και το κάθε ένα έχει το δικό του ρυθµό. Τα στάδια ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες

Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες Ο όρος διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός) αναφέρεται σε μια αναπτυξιακή διαταραχή κατά την οποία το άτομο παρουσιάζει μειωμένες ικανότητες στην επικοινωνία, κοινωνικότητα και συμπεριφορά, καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών

Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Θέμα πτυχιακής Μαθησιακές δυσκολίες και Κακοποίηση παιδιών Ορισμός μαθησιακών διαταραχών Η αδυναμία των μαθητών να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ενός κανονικού σχολείου. Τα μαθησιακά προβλήματα ΔΕΝ οφείλονται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη

ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ. Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ Δυσλεξία και εκπαιδευτική πράξη του Κωνσταντίνου Θώδη * Η εικόνα που προβάλλεται και έχει επικρατήσει για το παιδί με «μαθησιακές δυσκολίες» είναι η εικόνα ενός έξυπνου παιδιού, το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635

ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ. Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΣΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ Ονοματεπώνυμα: Ηλιάνα Στάμογλου, 4635 Γεωργία Φυντάνη, 4838 Μάθημα: Μαθησιακές Δυσκολίες Διδάσκων:

Διαβάστε περισσότερα

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης. ΤσαφάρηΠαρασκευή, ΛογοθεραπεύτριαΤ.Ε. Ιατρική Εταιρία Ελλογον Τι είναι το πραγματολογικό προφίλ; οµηµένη διαδικασία καταγραφής και αξιολόγησης των καθηµερινών επικοινωνιακώνδεξιοτήτων,σεµορφήσυνέντευξης.

Διαβάστε περισσότερα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα

Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής. Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Σύλλογος γονέων & κηδεµόνων παιδικών σταθµών Αγίας Παρασκευής Δυσλεξία Ανάπτυξη Λόγου & Κίνησης Παιδοψυχολόγος: Νότα Ζέρβα Το παιδί µου δεν µιλάει καθαρά... Έως 2 ετών πρέπει να... Καταλαβαίνει σύνθετες

Διαβάστε περισσότερα

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή)

«Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) «Δυσλεξία» (Ειδική Αναγνωστική Διαταραχή) Τι είναι, τι δεν είναι, τι μπορούμε να κάνουμε για το παιδί Παναγιώτης Σίμος, Ph.D. Επίκτητη vs. Αναπτυξιακή δυσκολία ανάγνωσης Δυσλεξία vs. «φτωχή» αναγνωστική

Διαβάστε περισσότερα

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος

TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ. Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος TEACCH: ΘΕΡΑΠΕΙΑ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ & ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Β. Α. Παπαγεωργίου Παιδοψυχίατρος Τι Είναι ο Αυτισμός; 1. Διαταραχή Επικοινωνίας: Επηρεάζει την κατανόηση και τη χρήση όλων των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟ Α ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ 1. Γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση (ΓΟΠ) Η συχνότητα της ΓΟΠ σε παιδιά µε ΕΠ αναφέρεται από 26% - 75%, ενώ σε φυσιολογικά παιδιά και βρέφη εκτιµάται περίπου στο 7-8% (Cadman και συν. 1978,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ. Μια έκδοση των ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΛΟΓΟΥ & ΟΜΙΛΙΑΣ ΠΑΙΔΙΑ 2-6 ΕΤΩΝ Μια έκδοση των Σύστημα Ανάπτυξης Δεξιοτήτων ikid Πρωταρχικός μας στόχος είναι να παρέμβουμε στην δυσκολία, και να χτίσουμε πάνω στις δεξιότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 η ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΕ ΠΑΙ ΙΑ ΜΕ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ-ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ Μέχρι τη ηλικία των 6 χρόνων τα περισσότερα παιδιά έχουν αποκτήσει ένα λεξιλόγιο µε 14.000 περίπου λέξεις (8000

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός

Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Δραστηριότητες γραμματισμού: Σχεδιασμός Αφροδίτη Οικονόμου Νηπιαγωγός afoikon@uth.gr Μαρία Παπαδοπούλου Αν. Καθηγήτρια, Π.Τ.Π.Ε., Π.Θ. mariapap@uth.gr Η παρουσίαση αναπτύχθηκε για την πλατφόρμα Ταξίδι

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων : Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 Η ορθογραφία ως σύνθετη μηχανιστική δεξιότητα. 2 Η εκμάθηση της γραφής αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες

Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Βασίλειος Κωτούλας Σχολικός Σύμβουλος 2ης Εκπ. Περ. ΠΕ Καρδίτσας vaskotoulas@sch.gr http://dipe.kar.sch.gr/grss Αίτια - Διάγνωση Μαθησιακές Δυσκολίες Δομή Εισήγησης Ορισμός - Χαρακτηριστικά Βασικές παραδοχές

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό. Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Εκπαιδευτικές Ανάγκες στον Αυτισμό Μαρίτσα Καμπούρογλου Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» Παράγοντες που επιδρούν στη μάθηση Η σοβαρότητα του αυτισμού Το επίπεδο της νοητικής τους ικανότητας

Διαβάστε περισσότερα

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014

Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Διεθνές Συνέδριο για τη Διδασκαλία & την Πιστοποίηση της Ελληνικής ως Ξένης/Δεύτερης Γλώσσας Θεσσαλονίκη, 25 Οκτωβρίου 2014 Στο υποέργο Π2γ: Προσαρμογή υλικού για τη διδασκαλία / εκμάθηση και πιστοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιδιά βιώνουν παιχνίδια από το παρελθόν με τους παππούδες ΦΑΝΗ ΧΡΗΣΤΟΥ ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ-ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ ΙΝΕ/ΓΣΕΕ Τα παιχνίδια είναι δημιουργήματα του Ελληνικού πολιτισμού με ρίζες που φτάνουν στην

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ

ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΚΗ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΛΟΓΟΥ, ΟΜΙΛΙΑΣ, ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ Εισηγήτρια: Γιαννετοπούλου Αγγελική Λογοπεδικός ΕΠΕΑΕΚ, έργο «Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών στα προβλήματα λόγου και ομιλίας» ΥΛΙΚΟ ΕΠΙΜΟΡΦΟΥΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ, ΠΘ - ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ - ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΕΣ ΤHΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΤΕΣ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΕΣ ΣΤΟ ΚΑΝΟΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ Σακελλαρίου Κίμων Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΤΑΞΗ Δ : ΒΙΒΛΙΑ : * Paul, Lisa & CO 1 Kursbuch (αναγνωστικό) * Paul, Lisa & CO 1 Arbeitsbuch (βιβλίο ασκήσεων) * Paul, Lisa & CO 1 Glossar (βιβλίο λεξιλογίου + CD) * GRAMMATIKLAND 1 (Βιβλίο γραμματικής)

Διαβάστε περισσότερα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα

Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Διασκεδάζουμε μαθαίνοντας μαζί! Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Πώς μαθαίνουν τα μικρά παιδιά τα Αγγλικά ως ξένη γλώσσα Τα μικρά παιδιά είναι χρήστες της φυσικής τους γλώσσας.

Διαβάστε περισσότερα

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας Διδάσκων: Αργύρης Καραπέτσας Καθηγητής Νευροψυχολογίας Νευρογλωσσολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 1 1 Υποφλοιώδεις αφασίες (θαλαμικές και ραβδωτοκαψικές). Η κλινική τους εικόνα μοιάζει με τις αφασίες Βroca

Διαβάστε περισσότερα

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος»

ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός. Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΓΛΩΣΣΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Μαρίτσα Καμπούρογλου, Λογοπεδικός Ίδρυμα για το Παιδί «Η Παμμακάριστος» ΑΝ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΙΛΗΣΕΙ... Στόχοι της γλωσσικής παρέμβασης Νηπιακή ηλικία : Η ανάπτυξη να παραλληλιστεί με την

Διαβάστε περισσότερα

FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2)

FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2) FDA 2 Frenchay Dysarthria Assessment (FDA 2) Η Εφαρμογή του στην Ελληνική Γλώσσα σε Φυσιολογικό Νεαρό Ενήλικο Πληθυσμό με Σκοπό την Δημιουργία Φυσιολογικών Τιμών Αναστασία Βογιατζή Ναταλία Γρίβα 1.Εισαγωγικά

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία

Εισαγωγή στην Ψυχολογία 1 Εισαγωγή στην Ψυχολογία ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 2 Θέµατα Ορισµού Η ψυχολογία είναι η επιστήµη που σκοπό έχει να περιγράψει και να εξηγήσει την συµπεριφορά και της νοητικές διεργασίες κυρίως των ανθρώπων αλλά και των

Διαβάστε περισσότερα

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία:

Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: Προτάσεις για τις προαγωγικές και απολυτήριες ενδοσχολικές εξετάσεις μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία: 1. Η διαφοροποιημένη αντιμετώπιση κατά τη διαδικασία εξέτασης των μαθητών/τριών με ΕΕΑ ή και αναπηρία

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420

Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ. Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Η ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΞΕΝΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΣΕ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΔΥΣΛΕΞΙΑ Ράπτη Ειρήνη ΑΜ 10420 Ορισμός μαθησιακών διαταραχών - δυσλεξίας Οι μαθησιακές δυσκολίες ορίζονται ως ειδικές αναπτυξιακές διαταραχές των σχολικών ικανοτήτων,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΈΜΑ: «ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ΣΤΙς ΜΑΘΗΣΙΑΚΈς ΔΥΣΚΟΛΊΕς ΕΙΔΙΚΉ ΓΛΩΣΣΙΚΉ ΔΙΑΤΑΡΑΧΉ»

ΘΈΜΑ: «ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ΣΤΙς ΜΑΘΗΣΙΑΚΈς ΔΥΣΚΟΛΊΕς ΕΙΔΙΚΉ ΓΛΩΣΣΙΚΉ ΔΙΑΤΑΡΑΧΉ» ΘΈΜΑ: «ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΉ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ ΣΤΙς ΜΑΘΗΣΙΑΚΈς ΔΥΣΚΟΛΊΕς ΕΙΔΙΚΉ ΓΛΩΣΣΙΚΉ ΔΙΑΤΑΡΑΧΉ» ΕΠΌΠΤΗς ΚΑΘΗΓΗΤΉς: ΠΑΎΛΟς ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΊΔΗς ΣΠΟΥΔΆΣΤΡΙΕς: ΝΤΊΝΑ ΑΘΑΝΑΣΊΑ ΣΑΒΒΊΔΟΥ ΆΝΝΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΈς ΔΥΣΚΟΛΊΕς Ορισμοί Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ανδρέας Α. Ιωαννίδης

Ανδρέας Α. Ιωαννίδης Η σημασία και δυνατότητα της έγκαιρης διάγνωσης για την Δυσλεξία: θεωρία και πράξη Ανδρέας Α. Ιωαννίδης Laboratory for Human Brain Dynamics Brain Science Institute (BSI), RIKEN Wako, Saitama, Japan & Laboratory

Διαβάστε περισσότερα

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου )

Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΕΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗ Παρά τις προόδους των παιδιών στην ανάπτυξη της γλώσσας (δηλ. τη γλωσσική ικανότητα ή τη γνώση γραµµατικής,φωνολογίας και εν µέρει και λεξιλογίου ) Τα παιδιά αντιµετωπίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια

Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια ρ ZΩΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ Νευρολόγος ιευθύντρια ΕΣΥ Η νόσος του Parkinson δεν είναι µόνο κινητική διαταραχή. Έχει υπολογισθεί ότι µέχρι και 50% των ασθενών µε νόσο Πάρκινσον, µπορεί να βιώσουν κάποια µορφή κατάθλιψης,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ

ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΤΥΠΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Η άτυπη αξιολόγηση της ανάγνωσης γίνεται μέσα στην τάξη από τον εκπαιδευτικό και αφορά τρία επίπεδα: Τη φωνολογική επίγνωση Τη βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΑΥΤΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΛΩΣΣΑ Πηγές πληροφόρησης : συνέντευξη γονέων, ανταλλαγή απόψεων με άλλους ειδικούς, που ασχολούνται με το παιδί, άτυπη παρατήρηση και καταγραφή στοιχείων συμπεριφοράς, αποτελέσματα παιδαγωγικής αξιολόγησης.

Διαβάστε περισσότερα

10 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΜΕ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

10 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΝΑΦΗ ΜΕ ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠINAKAΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΡΣΕΝΟΠΟΥΛΟΥ ΒΑΙΑ / ΜΕΡΑΒΟΓΛΟΥ ΠΑΡΙ «Λόγος και Επικοινωνία» ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 ΟΡΙΣΜΟΙ 4 ΤΑ ΕΠΙΠΕ Α ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ 6 ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ 9 ΚΙΝΗΤΙΚΕΣ ΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ)

ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ (ΔΑΦ) Κατερίνα Μάσχα Λέκτορας Αναπτυξιακής Ψυχολογίας Τμήμα Ψυχολογίας Πανεπιστήμιο Κρήτης kmascha@psy.soc.uoc.gr ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΣΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ Ειδική Φυσική Αγωγή Ενότητα 10η: Αυτισμός Κοκαρίδας Δημήτρης Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής:

Περίληψη Αναφορά στην ηλικία του θεραπευόµενου. Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Θεραπευτής/τρια: Επόπτης/τρια: Εξωτερικός κριτής: Έντυπο Συµµόρφωσης προς το Υπόδειγµα Συγγραφής Μελέτης Περίπτωσης µε Κύρια ιάγνωση ιαταραχή Προσωπικότητας Σηµειώστε: Τίτλος Έναρξη µε "Περιγραφή ατοµικής

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας

σκοπός Νευροαναπτυξιακές διαταραχές της σχολικής ηλικίας ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος σκοπός Να γνωρίσετε τις μορφές των νευροαναπτυξιακών διαταραχών των μαθητών που συναντάμε πιο συχνά στο σχολικό περιβάλλον,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ

ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ ΕΠΙΓΛΩΣΣΙΚΗ ΕΠΙΓΝΩΣΗ 1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ Ή ΔΙΑΦΟΡΑΣ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΦΟΡΙΚΩΝ ΛΕΞΕΩΝ 1.1 ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗΣ ΤΗΣ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑΣ ΣΤΗ ΣΥΛΛΑΒΗ ΟΔΗΓΙΕΣ στο παιδί: Κάθε φορά θα σου λέω δυο μικρές λέξεις. Εσύ θα

Διαβάστε περισσότερα

Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12. Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού

Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12. Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού Κολλιόπουλος ηµήτρης- Σελίδα 1 από 12 Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού Πίνακας Περιεχοµένων Παρουσίαση εκπαιδευτικού λογισµικού 1. Εισαγωγή...3 2. Περιεχόµενο του Λογισµικού...5 1 ο Στάδιο. Στη γέφυρα....6

Διαβάστε περισσότερα

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου!

Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page 1 Ο ηλεκτρονικός σύντροφος μελέτης μου! Extra&Friends iebook leaflet_extra&friends iebook leaflet 09/12/2010 4:48 ΜΜ Page

Διαβάστε περισσότερα

«ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ»

«ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ» «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ» Σας γνωρίζουμε ότι σύμφωνα με την Αρ.13 η /25-06-2014 Συνέλευση του Τ.Ε.Ι. ΗΠΕΙΡΟΥ, εγκρίθηκε η τροποποίηση συμπλήρωση

Διαβάστε περισσότερα

Οι παρακάτω εργασίες αποτελούν μέρος της απόκτησης του τίτλου σπουδών της

Οι παρακάτω εργασίες αποτελούν μέρος της απόκτησης του τίτλου σπουδών της ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ Ποια είναι.. Η Δρόσου Ελένη (1982) κατάγεται από την Κορινθία. Το έτος 1999 αποφοιτεί από το Γεν. Λύκειο Κορίνθου και ξεκινάει τη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση της στην Αθήνα. Αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης-

Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- Ακαδηµαϊκή Εκπαίδευση Χαρίσης- ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΓΙΑ ΠΑΙ ΙΑ ΚΑΙ ΕΦΗΒΟΥΣ ΑΠΟ ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΜΕΝΟΥΣ ΨΥΧΟΛΟΓΟΥΣ: ΕΝΙΣΧΥΣΗ, ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΟΥ ΠΑΙ ΙΟΥ-ΕΦΗΒΟΥ Έλσα ηµοπούλου-ψυχολόγος

Διαβάστε περισσότερα

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή

3 η Ενότητα. Φωνητική παραγωγή 3 η Ενότητα Φωνητική παραγωγή 1. Εισαγωγή Η φωνητική παραγωγή αρχίζει με τη γέννηση του βρέφους. Η φωνητική οδός του παιδιού κατά τη γέννησή του ομοιάζει πολύ περισσότερο με αυτή ενός πιθήκου παρά ενός

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ

Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ Η ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΑ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΑ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΟΝΟΜΑ: ΤΣΙΟΛΙΚΑ ΙΟΥΛΙΑ Α.Μ: 611 ΕΠΟΠΤΗΣ: Κα ΤΟΚΗ ΕΥΓΕΝΙΑ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2010 2 ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ Η ανάγκη για την έγκαιρη αξιολόγηση των

Διαβάστε περισσότερα

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ

8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ 8. Η ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΟΥ ΤΑΛΕΝΤΟΥ ΣΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Πολυάριθµες είναι οι περιοχές όπου ένα ταλέντο ή µία χαρακτηριστική κλίση µπορεί να εκδηλωθεί. Το ταλέντο στα µαθηµατικά έχει ιδιαίτερα απασχολήσει την επιστηµονική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ

ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΠΑΙΔΚΟ ΣΤΑΘΜΟ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΧΑΡΑΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΠΟΥΛΕΑ Μια μέρα στο παιδικό σταθμό «Το παιχνίδι της χαράς» Στο παιχνίδι της χαράς υπάρχει ένα περιβάλλον όπου παρέχει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Αίτια ιάγνωση Αντιµετώπιση

Αίτια ιάγνωση Αντιµετώπιση 1 ΥΣΛΕΞΙΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΥΣΚΟΛΙΕΣ & &.ΟΦΘΑΛΜΟ..ΚΙΝΗΣΗ Αίτια ιάγνωση Αντιµετώπιση ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΓΕ ΩΡΓ ΙΙΟΣ Θ.. ΠΑΥΛ ΙΙ ΗΣ Καθηγητής Μαθησιακών υσκολιών, Πανεπιστήµιο Μακεδονίας Ισόβιο Μέλος της ιεθνούς

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti

Οδηγός εκπαιδευτή. Ενότητα κατάρτισης. Ένταξη και αποδοχή. Επιμέλεια Miguel Santos. Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti Οδηγός εκπαιδευτή Ενότητα κατάρτισης Ένταξη και αποδοχή Επιμέλεια Miguel Santos Συγγραφείς Stefano Cobello Roberto Grison Maria Rosa Aldrighetti 1 ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Ενότητα κατάρτισης για γονείς και

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Χαλάνδρι 12/05/2010 Αριστοτέλους 42 Χαλάνδρι Τ.Κ. 15234 Τηλ./210-6800823 e-mail: papdimit@yahoo.gr Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΟΜΙΛΙΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Η οµιλία είναι η ηχητική έκφραση του εσωτερικού µας λόγου και είναι

Διαβάστε περισσότερα

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος

Αθλητική ταξινόμηση. Κατηγορία 1. Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Αθλητική ταξινόμηση Κατηγορία 1 Κατηγορία ΙΙ (κάτω άκρα) Κατηγορία ΙΙ (άνω άκρα) 1 .. Κατηγορία ΙΙΙ Κατηγορία IV.. Κατηγορία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ. Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΕΚ ΗΛΩΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΥ ΣΤΙΣ ΝΕΥΡΟΕΠΙΣΤΗΜΕΣ Πόλη Ηµεροµηνία Ώρα Αίθουσα Σαλαµίνα 17 Μαρτίου 2012 09:30 πµ Κινηµατοθέατρο Ναυστάθµου

Διαβάστε περισσότερα

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind

Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Εκµάθηση προµαθηµατικών εννοιών για ΑµεΑ στο φάσµα του Αυτισµού µε το λογισµικό LT125-ThinkingMind Λαδιάς Αναστάσιος, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής Β Αθήνας Μπέλλου Ιωάννα, Σχολικός Σύµβουλος Πληροφορικής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2014-2015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-015 ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 014-15 ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του Εκπαιδευτικού

Διαβάστε περισσότερα

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη

ΑΙΘΟΥΣΑ 4. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 2 Θετικές σχέσεις: θεωρία και πράξη TETARTH 15 ΜΑΪΟΥ 2013 14.00-15.00 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ ΣΥΝΕΔΡΩΝ-ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ, ΝΕΑ ΧΗΛΗ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ ΑΜΦΙΘΕΑΤΡΟ ΑΙΘΟΥΣΑ 9 ΑΙΘΟΥΣΑ 10 ΑΙΘΟΥΣΑ ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΩΝ 15.00-17.00 ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1 Σκέφτομαι & Πράττω

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Οι Υπουργοί Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΕΝΙΑΙΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ. ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ Β, ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ -----

Διαβάστε περισσότερα

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε

«Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε «Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά με βαρηκοΐα-κώφωση» Σπουδαστής: Σιώμος Χρήστος Α.Μ. : 12728 ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΤΟΥ AYTIOY Το αυτί περιλαμβάνει το αισθητήριο όργανο της ακοής και της ισορροπίας του σώματος και

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών

Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Αξιολόγηση Εκτελεστικών Λειτουργιών Εισαγωγή: οκιμασίες Εκτελεστικών Λειτουργιών και η Συμβολή τους στην Επαγγελματική σας Επιλογή Η σημασία της αξιολόγησης των γνωστικών δεξιοτήτων Οι γνωστικές ικανότητες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ. ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ Δρ. ΒΑΒΕΤΣΗ ΣΟΦΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ Δρ. ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ Οι μορφές της συμπεριφοράς οι οποίες ενοχλούν τα ίδια τα παιδιά ή το περιβάλλον τους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΕΙΔΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΜΑΘΗΜΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 6 ΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 01-03-2014 (3 Ο ΜΑΘΗΜΑ) Σύνοψη Μαθησιακών Δυσκολιών Διεπιστημονική

Διαβάστε περισσότερα

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D

Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D Αυτισμός καλής λειτουργικότητας: Δυο χρόνια εμπειρίας στο Τ.Ε.Ν.Ε. ΑΝΝΑ ΠΑΡΑΔΕΙΣΙΩΤΗ ΠΑΙΔΟΨΥΧΙΑΤΡΟΣ MD, Ph.D ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ Χαρακτηριστικά Αυτισμού Καλής Λειτουργικότητας ( ομιλία, κινητικός συντονισμός,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ

ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ ΤΡΙΣΔΙΑΣΤΑΤΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΒΑΔΙΣΗΣ Τι είναι η Ανάλυση Βάδισης? Η εκτίμηση της βάδισης ενός ατόμου μόνο με την παρατήρηση είναι δύσκολη. Η δυσκολία αυτή είναι μεγαλύτερη όταν η βάδιση επηρεάζεται από νευρολογικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD)

ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) 1 APPENDIX I Εισαγωγικό Επίπεδο ΑΜΑΛΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΗ, University of California, San Diego (UCSD) ΠΡΟΦΟΡΑ ΚΑΙ ΕΠΙΤΟΝΙΣΜΟΣ Η επιτυχία της επικοινωνίας εξαρτάται από την ικανότητα να αντιλαμβάνεται κανείς τον

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΛΟΓΟΠΑΘΟΛΟΓΩΝ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΛΟΓΟΠΑΘΟΛΟΓΩΝ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΛΟΓΟΠΑΘΟΛΟΓΩΝ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΥΤΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ Dr Rosenbek s Workshop How to Treat Aphasia, Dysarthria and Apraxia of Speech: Evidence and Experience Διοργάνωση: 12-13 Σεπτεμβρίου 2015 Αθήνα

Διαβάστε περισσότερα

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος.

Προσοχή. Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Προσοχή Ηπροσοχήείναιµία κεντρική λειτουργία του γνωστικού συστήµατος. Ηπροσοχήεµπλέκεται στην επιλογή των στοιχείων του περιβάλλοντος που επιθυµούµε να επεξεργαστούµε, και παράλληλα στην αγνόηση στοιχείων

Διαβάστε περισσότερα

Υλικό Παρέμβασης ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 2014-2015. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr

Υλικό Παρέμβασης ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 2014-2015. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr Υλικό Παρέμβασης ΚΑΑΛΟΓΟΣ 2014-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΕ Ο UPBILITY.GR ΕΙΝΑΙ Ο ΑΠΟΕΛΕΣΜΑ ΗΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ ΜΙΑΣ ΜΙΚΡΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΕΟΙΜΟ-

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διπλωματική εργασία: «Συμβουλευτική γονέων παιδιών με Δ.Α.Δ.». Έρευνα. (Βαθμός:10)

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ. Διπλωματική εργασία: «Συμβουλευτική γονέων παιδιών με Δ.Α.Δ.». Έρευνα. (Βαθμός:10) ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: Χρυσουλάκη Αικατερίνη ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗΣ: 25/09/1982 ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: Μακεδονίας 191 Τ.Κ: 18452 ΠΟΛΗ: Πειραιάς ΤΗΛΕΦΩΝΟ: 210-4911810, 6947821016

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικο ιδακτικές παρεµβάσεις για την αντιµετώπιση των Μ.. στην ανάγνωση και ορθογραφηµένη γραφή. (Κ. Υφαντή)

Εκπαιδευτικο ιδακτικές παρεµβάσεις για την αντιµετώπιση των Μ.. στην ανάγνωση και ορθογραφηµένη γραφή. (Κ. Υφαντή) Εκπαιδευτικο ιδακτικές παρεµβάσεις για την αντιµετώπιση των Μ.. στην ανάγνωση και ορθογραφηµένη γραφή. (Κ. Υφαντή) Η θεώρηση που επικρατούσε µέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 60 σχετικά µε την µελέτη της

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία Γλωσσικής Ανάπτυξης με τη Χρήση Η/Υ

Εργαλεία Γλωσσικής Ανάπτυξης με τη Χρήση Η/Υ 1 Εργαλεία Γλωσσικής Ανάπτυξης με τη Χρήση Η/Υ Μαρία Καραβελάκη¹ και Παναγιώτης Μπούρος² ¹INTE*LEARN mkaravelaki@intelearn.gr ² ΙΘΕΚΑ itheka@otenet.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η παρούσα εισήγηση έχει στόχο να παρουσιάσει

Διαβάστε περισσότερα

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;

Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους; ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΟΓΙΝΔΡΟΥΚΑΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ «Τα παιδιά με αυτισμό μέχρι πού μπορούν να φτάσουν στην επικοινωνία τους;» Ανάλογα με το επίπεδο της κοινωνικής τους ανάπτυξης είναι και το επίπεδο της λειτουργικής τους

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνες Συμπεριφοράς στην Καθημερινή Επικοινωνία με Άτομα με Αναπηρία

Κανόνες Συμπεριφοράς στην Καθημερινή Επικοινωνία με Άτομα με Αναπηρία Κανόνες Συμπεριφοράς στην Καθημερινή Επικοινωνία με Άτομα με Αναπηρία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ Copyright 2009 ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος:

Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος: Επίκτητες Διαταραχές του Ακουστικού Συστήματος: Βλάβες του ακουστικού φλοιού Ετερόπλευρη βλάβη προκαλεί μικρή ακουστική έκπτωση (εμφανέστερη με σύντομα ή αλλοιωμένα ερεθίσματα ή σε θορυβώδες περιβάλλον)

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής

Εισαγωγικό Σημείωμα. Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής Εισαγωγικό Σημείωμα Αγαπητοί γονείς, Η είσοδος στο νηπιαγωγείο είναι ένας από τους σημαντικότερους σταθμούς της ζωής κάθε παιδιού. Οι στέρεες βάσεις και τα θεμέλια της μάθησης και της ολόπλευρης ανάπτυξής

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Νεότερες θεωρίες και Τεχνικές Αποκατάστασης Εσωτερική νοσηλεία-επανένταξη- Φροντίδα διά βίου. 31 Οκτωβρίου & 1η Νοεµβρίου 2014

Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Νεότερες θεωρίες και Τεχνικές Αποκατάστασης Εσωτερική νοσηλεία-επανένταξη- Φροντίδα διά βίου. 31 Οκτωβρίου & 1η Νοεµβρίου 2014 13 ο Ετήσιο Συνέδριο Β Κλινικής Φυσικής Ιατρικής & Αποκατάστασης- Εθνικό Κέντρο Αποκατάστασης σε συνεργασία µε την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών Κρανιοεγκεφαλική κάκωση Νεότερες θεωρίες και Τεχνικές Αποκατάστασης

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος

Οφθαλμός. Όραση. Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012. ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού. Β έτος ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού Β έτος Σοφία Μπάτσιου Μάιος 2012 Οφθαλμός Όραση http://www.google.gr/imgres?q=οφθαλμικός+β ολβός&um=1&hl=el&sa=n&biw=1053&bih=609

Διαβάστε περισσότερα

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α.

2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22. ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. Θέµατα & Ασκήσεις από: www.arnos.gr 2η ΓΡΑΠΤΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΕΠΟ 22 ΘΕΜΑ: Οι βασικοί σταθµοί του νεώτερου Εµπειρισµού από τον Locke µέχρι και τον Hume. ΣΧΕ ΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Σύµφωνα µε τη θεωρία του εµπειρισµού

Διαβάστε περισσότερα

Υλικό Παρέμβασης ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 2014-2015. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr

Υλικό Παρέμβασης ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ 2014-2015. ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr Υλικό Παρέμβασης ΚΑΑΛΟΓΟΣ 2014-2015 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ - ΠΑΡΑΓΩΓΗ: upbility.gr ΠΟΙΟΙ ΕΙΜΑΣΕ Ο UPBILITY.GR ΕΙΝΑΙ Ο ΑΠΟΕΛΕΣΜΑ ΗΣ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑΣ ΜΙΑΣ ΜΙΚΡΗΣ ΟΜΑΔΑΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΜΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΥΛΙΚΟΥ ΕΟΙΜΟ-

Διαβάστε περισσότερα

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό:

Επίπεδο: Πιθανή διάρκεια: Διδακτικό υλικό: Θεωρία: Η διδακτική πρόταση που ακολουθεί επικεντρώνεται στους ήχους /i/ και /e/, οι οποίοι δυσκολεύουν ιδιαίτερα τους αραβόφωνους μαθητές. Ο καθηγητής διδάσκει την προφορά ακολουθώντας τη μέθοδο της Παρουσίασης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΕ ΤΥΠΟΥΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ https://sym.pblogs.gr ΕΙΔΗ ΛΟΓΟΥ ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; ΑΝΑΦΟΡΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΙΚΟΣ Κειμενικό είδος ΤΙ ΣΤΟΧΕΥΩ ; Αφήγηση, περιγραφή,

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγός για εκπαιδευτές

Οδηγός για εκπαιδευτές 0. Παρουσίαση του οδηγού Ο παρών οδηγός χρήσης του µαθήµατος ελληνικής γλώσσας για ενήλικες αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του προγράµµατος L-Pack το οποίο συντονίζει η ASEV (Agenzia per lo Sviluppo Empolese

Διαβάστε περισσότερα

Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013

Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Παρουσίαση Πτυχιακής Εργασίας ΤΕΙ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΛΟΓΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2013 Καραμάνου Χριστίνα A.M: 11768 Πετίνη Θωμαΐς- Χριστίνα A.M:12110 Ρούσα Γεωργία A.M: 11580 «είναι μία παθολογική κατάσταση, που

Διαβάστε περισσότερα