Μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και της αγοράς εργασίας και μακροχρόνιες δημοσιονομικές προοπτικές

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και της αγοράς εργασίας και μακροχρόνιες δημοσιονομικές προοπτικές"

Transcript

1 Μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης και της αγοράς εργασίας και μακροχρόνιες δημοσιονομικές προοπτικές Δημήτρης Μαρούλης Διευθυντής Διεύθυνσησ Οικονομικής Αναλύσεως Alpha Bank Περίληψη Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε το 2009 ότι, χωρίς έγκαιρη προσαρμογή του ισχύοντος θεσμικού και οργανωτικού πλαισίου του ασφαλιστικού συστήματος και της αγοράς εργασίας της χώρας και της οικονομικής πολιτικής και με δεδομένη την τάση γηράνσεως του ελληνικού πληθυσμού, οι δαπάνες για συντάξεις θα αυξάνονταν στο 24,1% του ΑΕΠ το 2060, από 11,7% το Επίσης, βάσει των ανωτέρω, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμούσε ότι, το χρέος της γενικής κυβερνήσεως στην Ελλάδα θα έτεινε να φτάσει έως και το 800% του ΑΕΠ περί το 2060 (230% του ΑΕΠ το 2029). Όπως αναλύεται στο παρόν άρθρο, οι ακραίες αυτές τάσεις αυξανόμενης ανισορροπίας και δημοσιονομικού εκτροχιασμού αντιμετωπίζονται ουσιαστικά με το εφαρμοζόμενο Πρόγραμμα Δημοσιονομικής Προσαρμογής και Μεταρρυθμίσεων και με την εκ βάθρων μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και της αγοράς εργασίας της χώρας. Η συστηματική εφαρμογή αυτών των πολιτικών και μεταρρυθμίσεων στις επόμενες δεκαετίες αυξάνει τον δυνητικό ρυθμό αναπτύξεως της οικονομίας και αποκαθιστά συνθήκες μακροχρόνιας δημοσιονομικής ισορροπίας στη χώρα. Το δημόσιο χρέος μειώνεται κάτω από το 60% του ΑΕΠ από τα τέλη της δεκαετίας του 2020, από 152% του ΑΕΠ το 2011 και εξασφαλίζεται ότι οι δαπάνες για συντάξεις δεν θα ξεπεράσουν το 14,5% του ΑΕΠ, παρά τη γήρανση του πληθυσμού, έως το Ευχαριστώ τον κ. Πλάτωνα Τήνιο για τις χρήσιμες παρατηρήσεις και τα εποικοδομητικά σχόλια. 331

2 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 1. Το πλαίσιο μακροοικονομικής ανισορροπίας έως το 2009 Η ένταξη της Ελλάδος στον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό και η χρηματοδότησή της με 110 δισ. από τη Ζώνη του ευρώ και το ΔΝΤ, έγινε δυνατή με την προϋπόθεση της πλήρους εφαρμογής της Συμφωνίας Δημοσιονομικής Προσαρμογής και Μεταρρυθμίσεων, μεταξύ της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ), της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης (ΕΚΤ) και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), που είναι γνωστή σήμερα ως «Το Μνημόνιο» και το οποίο προβλέπει τα ακόλουθα: Πρώτον, τα μέτρα για την αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή (για άμεση μείωση των δαπανών και για αύξηση των καθαρών εσόδων της γενικής κυβερνήσεως) στα επόμενα τρία ή τέσσερα έτη, τα οποία έχουν ήδη θεσπιστεί και εφαρμόζονται με αξιοσημείωτη επιτυχία από την Ελληνική Κυβέρνηση, υπερκαλύπτοντας κατά πολύ τους στόχους που είχαν τεθεί στο Μνημόνιο όσον αφορά τις δαπάνες και το έλλειμμα της γενικής κυβερνήσεως, παρά τη σημαντική υστέρηση που σημειώνεται στον τομέα των καθαρών εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού (ΤΠ). Η υστέρηση στην είσπραξη των εσόδων από τη φοροδιαφυγή το 2010 συνεπάγεται την ανάγκη για εντατικοποίηση των προσπαθειών προς αυτή την κατεύθυνση το Τα έσοδα αυτά που δεν εισπράχθηκαν το 2010 θα πρέπει να εισπραχθούν το Τα μέτρα που συμπεριλαμβάνονται στον νέο φορολογικό νόμο βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση και σε συνδυασμό με τα γενικότερα μέτρα για εκλογίκευση της λειτουργίας του ευρύτερου δημοσίου τομέα και για περαιτέρω μείωση των πρωτογενών δαπανών του ΤΠ μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβερνήσεως σε επίπεδα κάτω του 7,4% του ΑΕΠ το 2011, από 15,4% του ΑΕΠ το Μπορούν επίσης να συμβάλουν στη σταθεροποίηση του δημόσιου χρέους σε επίπεδα κάτω του 153% του ΑΕΠ από το 2011 και σε ταχεία μείωσή του στη συνέχεια. Συμβάλλουν δηλαδή στη δραστική προσαρμογή των αρχικών δεδομένων με βάση τα οποία εκτιμάται η δυναμική του δημόσιου χρέους στην Ελλάδα στη μεσο-μακροχρόνια περίοδο. Δεύτερον, την υλοποίηση δραστικών μεταρρυθμίσεων σε πολλούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, αλλά κυρίως στο Σύστημα Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΕΣΚΑ), στην εγχώρια αγορά εργασίας και στις αγορές προϊόντων (άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και ουσιαστική ενίσχυση του ανταγωνισμού), που οδηγούν αφενός σε ουσιαστική άνοδο του δυνητικού ρυθμού αναπτύξεως της οικονομίας και αφετέρου σε σημαντική βελτίωση των δημοσιονομικών προοπτικών της χώρας στις επόμενες δεκαετίες. Δίνουν, δηλαδή, τη δυνατότητα να συνεχιστεί με ικανοποιητικό ρυθμό η δημοσιονομική προσαρμογή και η τάση μειώσεως του δημόσιου χρέους της χώρας ως ποσοστό του ΑΕΠ και μετά το 2013, με προοπτική το δημόσιο χρέος να μειωθεί έγκαιρα κάτω του 100% του ΑΕΠ και να προσεγγίσει τελικά τον στόχο του 60% του ΑΕΠ, τον οποίο πρέπει να επιδιώκει κάθε χώρα μέλος της Ζώνης του ευρώ (ΖτΕ). Το παρόν άρθρο αναφέρεται σε αυτή τη δεύτερη διάσταση, δηλαδή στην ανάλυση των πολιτικών που οδηγούν στην επίτευξη ικανοποιητικών ρυθμών αναπτύξεως και στην ουσιαστική εξισορρόπηση των μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων δημοσιονομικών προοπτικών της ελληνικής οικονομίας. Το θέμα αυτό είναι πολύ σημαντικό, διότι η δημοσιονομική κρίση στην Ελλάδα εκδηλώθηκε μεν σε εκρηκτική μορφή το , αλλά η τάση για διόγκωση της ανισορροπίας στα δημόσια οικονομικά της χώρας προϋπήρχε, εξαιτίας κυρίως: α) των μη βιώσιμων βασικών παραμέτρων και χαρακτηριστικών του ΕΣΚΑ, ιδιαίτερα υπό την επίπτωση της υπάρχουσας ταχείας τάσεως γηράνσεως του ελληνικού πληθυσμού, και β) της υπέρμετρης ανελαστικότητας της αγοράς εργασίας της χώρας, ιδιαίτερα στον ευρύτερο δημόσιο τομέα της. Χωρίς τη λήψη δραστικών μέτρων για τη διόρθωση αυτών των σημαντικών ανισορροπιών και εμποδίων στην ανάπτυξη της χώρας, ήταν θέμα χρόνου το πότε η συνεχώς διευρυνόμενη δημοσιονομική ανισορροπία θα μετατρεπόταν σε πραγματική δημοσιονομική και οικονομική κρίση για την Ελλάδα. Αρκεί να σημειωθεί ότι οι επιχορηγήσεις των Ασφαλιστικών Ταμείων από τον κρατικό προϋπολογισμό αυξήθηκαν στα 13,6 δισ. (5,7% του ΑΕΠ) το 2009, από 3,9 δισ. (2,5% του ΑΕΠ) το

3 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας Ας θεωρήσουμε, για παράδειγμα, τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) τον Αύγουστο του 2009 για τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδος χωρίς τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στο ΕΣΚΑ και στην εγχώρια αγορά εργασίας (Πίνακας 1) 1 Πίνακας 1 ΔΝΤ (Αύγουστος 2009): Μακροχρόνιες δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδος στην περίοδο Ως % του ΑΕΠ 2009 Τελικό 2009 ΔΝΤ Έσοδα Γεν. Κυβερνήσεως 37,8% 39,5% 40,6% 40,7% 40,7% 40,7% 40,7% Πρωτογενείς Δαπάνες Γεν. Κυβ. 47,9% 39,7% 43,5% 46,8% 51,8% 55,8% 57,7% Πρωτογενές Ισοζύγιο Γεν. Κυβ. -10,1% -0,2% -2,9% -6,1% -11,1% -15,1% -17,0% Πληρωμές τόκων -5,3% -4,8% -5,8% -7,6% -10,6% -16,0% -26,1% Έλλειμμα Γενικής Κυβερνήσεως -15,4% -5,0% -8,7% -13,7% -21,7% -31,1% -43,1% Ακαθ. Χρέος Γεν. Κυβερνήσεως 126,8% 108,8% 153,0% 230,3% 368,2% 561,9% 794,8% Σημειώνεται ότι οι εκτιμήσεις αυτές υπέθεταν ότι το έλλειμμα της γενικής κυβερνήσεως το 2009 δεν θα υπερέβαινε το 5,0% του ΑΕΠ, αντί του 15,4% του ΑΕΠ που διαμορφώθηκε τελικά. Ωστόσο ακόμη και με αυτή την πολύ ευνοϊκή εκκίνηση, το ΔΝΤ προέβλεπε ότι, χωρίς δραστική μεταβολή πολιτικής (στο ΕΣΚΑ, στην αγορά εργασίας, αλλά και στη γενικότερη διαχείριση των οικονομικών του δημοσίου τομέα), η Ελλάδα βρισκόταν ήδη σε πορεία κατακόρυφης αυξήσεως του δημόσιου χρέους της, το οποίο θα ανερχόταν στο 153% του ΑΕΠ το 2019, στο 230% του ΑΕΠ το 2029, στο 562% το 2049 και στο 795% του ΑΕΠ το Επίσης, το έλλειμμα της γενικής κυβερνήσεως θα ανερχόταν στο 8,7% του ΑΕΠ μετά το 2019, στο 13,7% του ΑΕΠ το 2029 και άνω του 20% του ΑΕΠ το 2039, ενώ η Ελλάδα θα έφτανε να πληρώνει για τόκους άνω του 10% του ΑΕΠ στη δεκαετία του 2030, άνω του 16% του ΑΕΠ στη δεκαετία του 2050 και το 26,1% του ΑΕΠ το Οι ανωτέρω προβολές στηρίζονται στην εκτιμώμενη εκρηκτική αύξηση των πρωτογενών δαπανών της γενικής κυβερνήσεως, λόγω των μεγάλων αυξήσεων των δαπανών για συντάξεις και για υγειονομική περίθαλψη στα πλαίσια της γηράνσεως του πληθυσμού, στο 56% του ΑΕΠ το 2049, από το 39,7% (45,4% τελικό) το 2009, με τα έσοδα της γενικής κυβερνήσεως να παραμένουν σταθερά στο 40,7% του ΑΕΠ στην περίοδο , από 39,7% του ΑΕΠ το 2009 (36,9% τελικό). Επίσης, στηρίζονται στην υπόθεση ότι η μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της Ελλάδος δεν θα υπερβεί το 1,4% στη δεκαετία του 2010, το 1,3% στη δεκαετία του 2020, το 0,8% στη δεκαετία του 2030 και το 0,6% στη δεκαετία του Η αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ εκτιμάται στο 2,0% και επομένως η μέση ετήσια αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ της Ελλάδος διαμορφώνεται στο 3,0% στην περίοδο , έναντι 6,3% στην περίοδο Χαμηλή ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας μετά το 2010 προβλέπεται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και, όπως αναλύεται στη συνέχεια του άρθρου, στηρίζεται σε υποθέσεις για μεγάλη μείωση της απασχολήσεως λόγω της γηράνσεως του πληθυσμού και για χαμηλό ρυθμό αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας (με την υπόθεση ότι το θεσμικό και οργανωτικό πλαίσιο της αγοράς εργασίας και της οικονομίας γενικότερα θα παρέμενε αμετάβλητο, όπως ήταν το 2009). 1 International Monetary Fund (August 2009), Greece: Selected Issues, IMF Country Report, No. 09/245. Όπως σημειώθηκε και από τον Πλάτωνα Τήνιο, σε σχόλιό του για το παρόν άρθρο, οι προβολές για την εξέλιξη του πληθυσμού και της απασχολήσεως και ακόμη για τον ρυθμό αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ΕΕ-27, που χρησιμοποιεί το ΔΝΤ στις ανωτέρω εκτιμήσεις του, βασίζονται σε εργασίες της Economic Policy Committee της ΕΕ-27 που δημοσιεύθηκαν το Βλέπε για παράδειγμα, European Commission, 2009 Ageing Report, European Economy 2/2009. Ωστόσο, ολόκληρο το παρόν άρθρο στηρίζεται στα στοιχεία του Ageing Report, όπως αναλύεται στη συνέχεια. 333

4 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Γενικά, ήταν γνωστό πολύ πριν από την εκδήλωση της τρέχουσας κρίσεως ότι τα δημόσια οικονομικά της χώρας μας δεν ήταν βιώσιμα. Ότι ακόμη και αν δεν είχαμε κρίση στην αγορά του δημόσιου χρέους το 2010, χωρίς τη λήψη δραστικών μέτρων και μεταρρυθμίσεων η κρίση θα εκδηλωνόταν λίγο αργότερα και θα ήταν το ίδιο επιβαρυντική για την οικονομία 2. Όπως ήδη τονίστηκε, ήταν επίσης γνωστό ότι βασικές αιτίες αυτού του επερχόμενου δημοσιονομικού εκτροχιασμού ήταν οι ισχύουσες παράμετροι και πολιτικές που προσδιόριζαν τις εισφορές και τις παροχές του ΕΣΚΑ έως το 2009, σε συνδυασμό με την εκτιμώμενη τάση ταχείας γηράνσεως του ελληνικού πληθυσμού 3. Οι δυσμενείς δε επιπτώσεις αυτών των τάσεων στα δημόσια οικονομικά της χώρας διογκώνονταν: α) Από την ουσιαστικά πλήρη ανελαστικότητα της εγχώριας αγοράς εργασίας τόσο στον ιδιωτικό τομέα, αλλά ιδιαίτερα στον δημόσιο τομέα 4. β) Από την απουσία μιας κατάλληλης μεταναστευτικής πολιτικής στη χώρα 5. Τα χαρακτηριστικά αυτά περιόριζαν επίσης δραστικά και τον δυνητικό ρυθμό αναπτύξεως της ελληνικής οικονομίας. Ειδικότερα, η γήρανση του πληθυσμού και η αδυναμία σχεδιασμού και εφαρμογής μιας ενεργής μεταναστευτικής πολιτικής περιορίζουν την προσφορά εργασίας στη χώρα και τον ρυθμό αυξήσεως της απασχολήσεως. Από την άλλη πλευρά, η ανελαστικότητα και η μη ορθολογική λειτουργία της εγχώριας αγοράς εργασίας περιορίζει τον ρυθμό αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας. Ο συνδυασμός των δύο αυτών αρνητικών χαρακτηριστικών και εξελίξεων περιορίζει τον δυνητικό ρυθμό αναπτύξεως της ελληνικής οικονομίας, όπως φαίνεται και από τις υποθέσεις του ΔΝΤ που προαναφέρθηκαν. Στη συνέχεια, αναλύονται εκτενέστερα τα ανωτέρω σημαντικά χαρακτηριστικά και οι επιπτώσεις τους στην ελληνική οικονομία: Η τάση γηράνσεως του ελληνικού πληθυσμού είναι εμφανής στο Διάγραμμα 1 με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών στο σύνολο του εργαζόμενου πληθυσμού αυξάνεται από το 27,8% το 2008 στο 57,1% το Δηλαδή, το 2060 θα αντιστοιχούν λιγότεροι από 2 εργαζόμενοι για κάθε άτομο άνω των 65 ετών, έναντι 4 εργαζομένων για κάθε έναν ηλικιωμένο σήμερα. 2 Βλέπε: α) «Η Επανίδρυση του Κράτους: Ποιος φοβάται τον ανταγωνισμό;», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 96. β) Alpha Bank (Φεβρουάριος 2009), «Η Έξοδος της Ελληνικής Οικονομίας από τη Διεθνή Κρίση στο πλαίσιο ενός νέου Αναπτυξιακού Προτύπου», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 108. γ) Alpha Bank (Φεβρουάριος 2010), «Επανίδρυση του Κράτους και Δημοσιονομική Προσαρμογή: Η Ελληνική Μυθολογία!», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 111. δ) Alpha Bank (Ιούνιος 2010), «Δημοσιονομική Προσαρμογή: Δυνατότητες Εξόδου από την Κρίση και Αναπτυξιακές Προοπτικές», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος Βλέπε: α) Alpha Bank (Μάρτιος 2006), «Κοινωνική Ασφάλιση: Μεταρρύθμιση Τώρα!». Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 97. β) Alpha Bank (Ιούλιος 2007), «Χρηματοδότηση της Κοινωνικής Ασφαλίσεως: Πώς να πάρετε Σύνταξη χωρίς να Αποταμιεύετε!», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος 102. γ) Alpha Bank (Ιούλιος 2010), «Δημογραφικές Αλλαγές: Το νέο Κοινωνικοοικονομικό Περιβάλλον», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος Βλέπε Alpha Bank (Δεκέμβριος 2006), «Η Προστασία της Απασχόλησης: Ο Δρόμος προς την Ανεργία είναι στρωμένος με καλές προθέσεις», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος Βλέπε Alpha Bank (Ιούνιος 2010), «Μετανάστευση: Ο ρόλος της αγοράς εργασίας και η υπέρμετρη προστασία των κλειστών επαγγελμάτων», Οικονομικό Δελτίο, Τεύχος

5 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 1 Ποσοστό εξαρτήσεως - γήρατος (65+/(15+64) Γαλλία 25,3 45,2 Γερµανία 30,3 59,1 Πορτογαλία 25,9 54,8 Ιταλία 30,5 59,3 Ισπανία 24,1 59,1 EE-25 25,6 53,0 Ελλάδα 27,8 57,1 0,0 10,0 20,0 30,0 40,0 50,0 60,0 70, Πηγή: European Commission (2009), The 2009 Ageing Report, European Economy Το φαινόμενο της γηράνσεως δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά και τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 1. Οφείλεται δε στις ακόλουθες εξελίξεις: α) ςτην τάση μειώσεως του ποσοστού γονιμότητας στην Ελλάδα, στα 1,41 παιδιά ανά γυναίκα στα τέλη της δεκαετίας του 2000 (από 2,32 παιδιά ανά γυναίκα στην πενταετία ), ενώ η σταθεροποίηση του πληθυσμού απαιτεί 2,1 παιδιά ανά γυναίκα. β) ςτην τάση ταχείας αυξήσεως του προσδόκιμου ορίου ζωής στην Ελλάδα και στις άλλες χώρες της ΕΕ- 27, αλλά και στον κόσμο. Ειδικότερα στην Ελλάδα το προσδόκιμο όριο ζωής αυξήθηκε από τα 65,9 έτη στην 5ετία , στα 78,1 έτη στην 5ετία και αναμένεται να αυξηθεί στα 81,4 έτη στην 5ετία γ) ςτην επιβράδυνση των μεταναστευτικών εισροών, ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Σημειώνεται ότι στις ανωτέρω εκτιμήσεις για τη γήρανση του πληθυσμού από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή γίνεται η υπόθεση ότι η καθαρή εισροή μεταναστών στην Ελλάδα θα συνεχιστεί κατά χιλ. ετησίως έως το Χωρίς αυτή την εισροή, η γήρανση στη χώρα μας θα λάβει πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις (European Commission, 2009 Ageing Report, European Economy 2/2009). Γενικά, η γήρανση του πληθυσμού μπορεί να περιοριστεί ή να αποτραπεί από την προσέλκυση ενός συγκεκριμένου αριθμού ετήσιας καθαρής εισροής μεταναστών. Ωστόσο, όπως αναλύεται στο άρθρο για τη «Μετανάστευση: Ο Ρόλος της Αγοράς Εργασίας και η Προστασία των Κλειστών Επαγγελμάτων» (Alpha Bank, Οικονομικό Δελτίο, Ιούνιος 2010, Τεύχος 112), η Ελλάδα δεν φαίνεται να διαθέτει μια σαφή και εφαρμόσιμη μεταναστευτική πολιτική, η οποία να προσδιορίζει αφενός τον αριθμό της καθαρής εισροής μεταναστών που επιθυμούμε να έχουμε σε ετήσια βάση και, αφετέρου, τις κατηγορίες των μεταναστών που επιθυμούμε να προσελκύσουμε στην Ελλάδα. Επιπλέον, μια τέτοια πολιτική φαίνεται δύσκολο να σχεδιαστεί και να εφαρμοστεί στην Ελλάδα, αφού αφενός δεν υπάρχει ουσιαστικά έως σήμερα νόμιμη εισροή μεταναστών, αλλά κυρίως λαθρομετανάστευση και εισροή ανειδίκευτης εργασίας και, αφετέρου, δεν υπάρχει πολιτική που να προωθεί την εισροή υπηκόων άλλων χωρών για σπουδές, ούτε την εισροή εξειδικευμένων εργαζομένων και επιστημόνων για εργασία στην Ελλάδα. 335

6 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Επομένως, η γήρανση στην Ελλάδα δεν φαίνεται να μπορεί να περιοριστεί με τη μετανάστευση, με βάση τις ισχύουσες πολιτικές, παρά το ότι έχει πολύ αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της οικονομίας αλλά και στο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων και στα δημόσια οικονομικά της χώρας στη μεσο-μακροχρόνια περίοδο 6. Ειδικότερα, η γήρανση μειώνει τον ρυθμό αυξήσεως του ΑΕΠ της χώρας, διότι μειώνει το εργατικό δυναμικό και την απασχόληση. Επίσης, η υπέρμετρη ανελαστικότητα της αγοράς εργασίας εμποδίζει όσο τίποτε άλλο την επίτευξη υψηλών ρυθμών αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τον ρυθμό αναπτύξεως της οικονομίας. Όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 2, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποθέτει σημαντική πτώση της απασχολήσεως στην Ελλάδα μετά το 2025, κατά μέσο ετήσιο ρυθμό -0,4% στην περίοδο , -0,5% στην περίοδο , -0,6% στην περίοδο και -0,7% στην περίοδο Επίσης, προβλέπει πτώση του ρυθμού αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ελλάδα στο 2,2% στην περίοδο και στο 1,7% στην περίοδο , από 3,1% στην περίοδο , 2,4% στην περίοδο και 2,5% στην περίοδο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 2 Επιπτώσεις της γηράνσεως του πληθυσμού στον δυνητικό ρυθμό αυξήσεως του ΑΕΠ 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0-0,5-1, Παραγωγικότητα ΑΕΠ (ετήσια % µεταβολή) Συντελεστής εργασίας Πηγή: European Commission (2009), The 2009 Ageing Report, European Economy Με αυτές τις υποθέσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (και το ΔΝΤ) εκτιμούν τη μέση ετήσια αύξηση του ΑΕΠ στην Ελλάδα στο 3,0% στην περίοδο (δεν είχε συμβεί και δεν είχαν προβλεφθεί οι επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής κρίσεως και της εγχώριας κρίσεως δημόσιου χρέους), στο 2,7% στην περίοδο , στο 2,9% στην περίοδο , στο 1,8% στην περίοδο και σε επίπεδα κάτω του 1,4% ετησίως στην περίοδο Αυτή η χαμηλή ανάπτυξη και η πτώση της απασχολήσεως μετά το 6 Βέβαια, μετά τη μεγάλη ύφεση στην οποία περιήλθε η ελληνική οικονομία το , η οποία αναμένεται να συνεχιστεί και το 2011, με μεγάλη πτώση της απασχολήσεως και αύξηση της ανεργίας στο 12,6% του εργατικού δυναμικού το 2010 και στο 15,2% το 2011, έχουν δημιουργηθεί συνθήκες όπου, η αναμενόμενη ανάκαμψη της οικονομίας από το 2012 θα ενισχυθεί και από τη σταδιακή επαναενεργοποίηση του διαθεσίμου - ανέργου εργατικού δυναμικού, με σημαντική αύξηση της απασχολήσεως (αλλά και της παραγωγικότητας της εργασίας) στην περίοδο Όπως είναι γνωστό, η μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στην Ελλάδα στην περίοδο διαμορφώθηκε τελικά στο 0,8%, λόγω της μεγάλης πτώσης του ΑΕΠ κατά -2,3% το 2009 και κατά -4,3% το Επίσης, χαμηλότερη από το 2,7% αναμένεται να είναι η μέση ετήσια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ της χώρας στην περίοδο

7 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας 2015, εάν πράγματι αφεθούν να επαληθευτούν στην πράξη, αφενός δεν επιτρέπουν την αύξηση των φορολογικών εσόδων και των εσόδων από εισφορές ασφαλισμένων και, αφετέρου, συμβάλλουν στη διόγκωση των δαπανών για συντάξεις και για υγειονομική περίθαλψη και των ελλειμμάτων του ΕΣΚΑ και, συνεπώς, στην ταχεία αύξηση των πρωτογενών δαπανών της γενικής κυβερνήσεως ως ποσοστό του ΑΕΠ στις επόμενες δεκαετίες, όπως αναφέρθηκε και για τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ (Πίνακας 1). Ειδικότερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις εκτιμήσεις της για την Ελλάδα το 2009, υποθέτει ότι δεν θα υπάρξει μεταρρύθμιση της αγοράς εργασίας και του Ασφαλιστικού Συστήματος σε ολόκληρη την περίοδο Αυτό εξηγεί αρχικά τις υποθέσεις της Επιτροπής ότι η αύξηση των ποσοστών απασχολήσεως στην Ελλάδα στις επόμενες δεκαετίες θα είναι ελάχιστη ή μηδενική, επιτρέποντας την ταχεία μείωση της απασχολήσεως λόγω της γηράνσεως και της μειώσεως του πληθυσμού και της μειώσεως του εργατικού δυναμικού. Επίσης, η υπόθεση ότι η αγορά εργασίας στην Ελλάδα θα εξακολουθούσε να λειτουργεί έως το 2060, όπως λειτουργούσε έως το 2009, δικαιολογεί την εκτίμηση της Επιτροπής ότι ο ρυθμός αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας στην Ελλάδα θα μειωθεί σημαντικά στις επόμενες δεκαετίες. Τέλος, στην ίδια περίοδο που η οικονομία θα χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά χαμηλή ανάπτυξη (σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής), οι δημόσιες δαπάνες για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη θα αυξάνονται με ταχύτατους ρυθμούς, λόγω κυρίως των παραμέτρων του ΕΣΚΑ (όπως ίσχυαν έως το 2009) και της γηράνσεως. Με αυτά τα δεδομένα, η Επιτροπή εκτιμούσε το 2009 ότι η γήρανση του πληθυσμού στην Ελλάδα με τις ισχύουσες τότε παραμέτρους του ΕΣΚΑ θα οδηγούσε σε αύξηση των δημοσίων δαπανών για συντάξεις στο 24,1% του ΑΕΠ το 2060, από 11,7% του ΑΕΠ το 2007, δηλαδή κατά 12,4 π.μ. του ΑΕΠ (Διάγραμμα 3). Επίσης, εκτιμούσε αύξηση των δαπανών για υγειονομική περίθαλψη κατά 1,4 π.μ. του ΑΕΠ και αύξηση των δαπανών για μακροχρόνια φροντίδα των ηλικιωμένων κατά 2,2 π.μ. του ΑΕΠ. Συνολικά, εκτιμούσε ότι η γήρανση στην Ελλάδα θα οδηγούσε σε αύξηση των δημοσίων δαπανών κατά 15,6 π.μ. του ΑΕΠ, πολύ μεγαλύτερη από όλες τις άλλες χώρες της ΕΕ-27. ΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3 Επίπτωση της γηράνσεως του πληθυσμού στην αύξηση των δημοσίων δαπανών για συντάξεις Ελλάδα Σλοβενία Κύπρος Ρουµανία Ισπανία Βέλγιο Γαλλία Ουγγαρία Ιταλία Πορτογαλία Γερµανία ΕΕ-27 Ιρλανδία Τσέχικη ηµ. Ολλανδία Ην. Βασίλειο 5,2 6,3 6,6 6,5 6,6 7,7 8,4 9,3 9,8 10,5 11,0 11,7 15,1 14,7 9,9 14,0 13,0 13,8 10,8 13,6 14,0 13,4 11,3 12,8 10,5 12,6 10,2 11,3 0,0 5,0 10,0 15,0 20,0 25,0 30,0 15, ,7 18,6 24,1 Πηγή: European Commission (2009), The 2009 Ageing Report, European Economy Αυτά τα στοιχεία χρησιμοποίησε το ΔΝΤ για να καταλήξει στην προαναφερθείσα εκτίμησή του (Πίνακας 1) ότι η εξέλιξη του δημόσιου χρέους στην Ελλάδα στις επόμενες δεκαετίες θα είναι εκρηκτικά αυξητική. 337

8 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες οι επιπτώσεις της γηράνσεως στις δημόσιες δαπάνες έχουν ήδη περιοριστεί δραστικά με κατάλληλη προσαρμογή των βασικών παραμέτρων των Συστημάτων Κοινωνικής Ασφαλίσεως. Έτσι, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμούσε τη μέση αύξηση των δημοσίων δαπανών για συντάξεις στην ΕΕ-27 έως το 2060 μόνο στις 2,5 π.μ. του ΑΕΠ, έναντι των 12,4 π.μ. στο ΑΕΠ που ήταν η εκτίμησή της για την Ελλάδα. Βέβαια, οι μεταρρυθμίσεις στα κρατικά ασφαλιστικά συστήματα πολλών χωρών (π.χ. στη Γαλλία) συνεχίζονται, με την ουσιαστική, ωστόσο, μεταρρύθμιση να λαμβάνει χώρα το 2010 στην Ελλάδα, όπως αναλύεται στη συνέχεια. Παράγοντες ανισορροπίας του ΕΣΚΑ: Στην Ελλάδα η προσαρμογή του Ασφαλιστικού Συστήματος στα δεδομένα που προέκυπταν από τη γήρανση δεν είχε πραγματοποιηθεί έως τον Ιούνιο του Το ΕΣΚΑ εξακολουθούσε να έχει τα χαρακτηριστικά που συνέβαλαν στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της χώρας, τα κυριότερα από τα οποία ήταν τα ακόλουθα: Η θεωρούμενη εγγύηση του κράτους για πληρωμή όλων των συντάξεων, τόσο των χαμηλόμισθων όσο και των εξαιρετικά υψηλόμισθων. Το ΕΣΚΑ ήταν κατ όνομα μόνο σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων, αφού λειτουργούσε σε μεγάλο βαθμό για να πληρώνονται με χρήματα των φορολογουμένων υπέρμετρα υψηλές συντάξεις (ακόμα και επικουρικές και εφάπαξ) των ασφαλισμένων στα ευγενή ταμεία, κυρίως του ευρύτερου δημοσίου τομέα και όχι μόνο. Τα πολύ χαμηλά όρια συνταξιοδοτήσεως, ιδιαίτερα πολλών ειδικών κατηγοριών εργαζομένων. Η χώρα σήμερα είναι πλήρης από συνταξιούχους (άνδρες και γυναίκες) σε ηλικία 58 ετών, πολλοί από τους οποίους έχουν συνταξιοδοτηθεί πριν από τρία, τέσσερα, πέντε ή ακόμη και δέκα έτη. Είναι χαρακτηριστικό ότι στην πρόσφατη μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ, η Κυβέρνηση κατηγορήθηκε ότι αυξάνει τα όρια συνταξιοδοτήσεως σε ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων στο Δημόσιο έως και κατά 15 έτη. Η υψηλή εισφοροδιαφυγή και η ανυπαρξία κινήτρων για μακροχρόνια ασφάλιση. Όσον αφορά τους συνταξιούχους του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΙΚΑ) και του Οργανισμού Ασφαλίσεως Ελευθέρων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), η ανασφάλιστη εργασία για μεγάλο μέρος του εργαζόμενου βίου του ασφαλισμένου και η συνταξιοδότησή του με πολύ λίγα έτη πραγματικής ασφαλίσεώς του, έχει καταστεί θεσμός στη χώρα. Έτσι, ακόμη και οι πολύ χαμηλές συντάξεις που δίνονται από τους οργανισμούς αυτούς είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της πολύ χαμηλής συνταξιοδοτικής αποταμιεύσεως του κάθε ασφαλισμένου. Δεδομένου ότι η σύνταξη στα 65 έτη ήταν σχεδόν ίδια για 25 και για 40 έτη ασφαλίσεως δεν υπήρχε κίνητρο για επιδίωξη από τους εργαζομένους της ασφαλίσεώς τους για όσο το δυνατό περισσότερα έτη. Από την άλλη πλευρά, ήδη εκτιμάται ότι οι ανείσπρακτες ασφαλιστικές εισφορές ασφαλισμένων στα κυριότερα Ασφαλιστικά Ταμεία υπερβαίνουν τα 15 δις. Το υψηλό ποσοστό αναπληρώσεως των συντάξεων με πολύ ασθενή διασύνδεση των παροχών με τις εισφορές του κάθε εργαζομένου. Σε πολλές περιπτώσεις οι εγγυημένες από το κράτος συντάξεις υπερέβαιναν ακόμη και το 100% του μισθού στον οποίο επιβάλλονταν οι εισφορές, τόσο για τους χαμηλόμισθους όσο και για τους υψηλόμισθους ασφαλισμένους. Το σύστημα καλύψεως των δαπανών υγειονομικής περιθάλψεως των ασφαλισμένων στα Ταμεία οδήγησε σε κατακόρυφη (και μη βιώσιμη) άνοδο των δαπανών των ταμείων για την υγειονομική περίθαλψη. Η πολιτική αυξήσεων των συντάξεων από το κράτος στα πλαίσια της ετήσιας εισοδηματικής πολιτικής με ποσοστά υψηλότερα από την αύξηση των μισθών, συνέβαλε στη συνεχή άνοδο των ποσοστών αναπληρώσεως των συντάξεων, ιδιαίτερα στα ευγενή Ταμεία των υψηλόμισθων υπαλλήλων. Αυτά τα χαρακτηριστικά του ΕΣΚΑ το έκαναν εμφανώς μη βιώσιμο. Ήδη, οι πληρωμές για συντάξεις ανέρχονταν άνω του 12,0% του ΑΕΠ το 2009 και ήταν υπερβολικά υψηλές σε σχέση με πολλές άλλες χώρες της ΕΕ-27 (Ιρλανδία: 5,2%, Κύπρος: 6,3%, Ηνωμένο Βασίλειο: 6,6%, Νορβηγία: 8,9%, Σουηδία: 9,5%, Ολλανδία: 6,5%, Ισπανία: 8,4%, κ.ά.), ή σε σχέση με πολλές ανταγωνίστριες της Ελλάδος χώρες εκτός της ΕΕ-27. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ανωτέρω μεγάλες ανισορροπίες του ΕΣΚΑ συνέβαλαν στην τρέχουσα δημοσιονομική εκτροπή, παρά το ότι η μέση ετήσια αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 8,5% στη δεκαετία του 2000 (λόγω και της εντάξεως των μεταναστών) ήταν πολύ ικανοποιητική. Είναι ευνόητο, ότι με τις ανωτέρω 338

9 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας παραμέτρους οι ανισορροπίες του συστήματος θα διογκώνονταν στις επόμενες δεκαετίες κατά τις οποίες η απασχόληση στην οικονομία και κατά συνέπεια οι ασφαλιστικές εισφορές θα έχουν ταχεία πτωτική πορεία 8. Γενικά, σε χώρες με τόσο έντονη τάση γηράνσεως του πληθυσμού, όπως η Ελλάδα, οι μελλοντικοί συνταξιούχοι δεν μπορεί να βασίζονται στους μελλοντικούς εργαζόμενους για να εξασφαλίσουν τις συντάξεις τους. Στα συστήματα αυτά απαιτείται συγκέντρωση ικανοποιητικής συνταξιοδοτικής αποταμιεύσεως από την τρέχουσα περίοδο, είτε από τα ίδια τα Ταμεία (όταν είναι αυτοδύναμα και αυτοχρηματοδοτούμενα και δεν προσφεύγουν στο κράτος για κάλυψη των ελλειμμάτων τους), ή από το κράτος όταν αυτό αναλαμβάνει (είτε με σαφείς νομοθετικές δεσμεύσεις ή με προφορικές εγγυήσεις των κυβερνήσεων) την κάλυψη των ελλειμμάτων των Ταμείων. Αντί αυτού, όμως, στην Ελλάδα έως σήμερα, ενώ το Ελληνικό Δημόσιο εμφανίζεται να εγγυάται την κάλυψη των μεγάλων μελλοντικών ελλειμμάτων του συνόλου σχεδόν των ασφαλιστικών ταμείων της χώρας, επιβαρύνεται ταυτόχρονα με δημόσια χρέη τόσο υψηλά ώστε να φτάσουμε ακόμη και στη μεγάλη κρίση δημόσιου χρέους του Η μεγάλη σημασία των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων Οι μεταρρυθμίσεις στο ΕΣΚΑ και στην αγορά εργασίας και προϊόντων, που θεσμοθετήθηκαν ήδη το 2010 και θα τεθούν σε εφαρμογή από τα επόμενα έτη, σταθεροποιούν ουσιαστικά το ανωτέρω πλαίσιο και τις μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας. Σχετικά με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κόστος της γηράνσεως στην ανάπτυξη και στις δαπάνες για συντάξεις και για υγειονομική περίθαλψη στην Ελλάδα, στην παρούσα εργασία σημειώνονται τα ακόλουθα: Πρώτον, οι προαναφερθείσες αρνητικές επιπτώσεις της γηράνσεως στην απασχόληση και στην ανάπτυξη μπορούν να περιοριστούν ουσιαστικά στις επόμενες δύο δεκαετίες. Η Ελλάδα μπορεί να αποφύγει τη μείωση της απασχολήσεως έως το 2030, αφενός μεν με μια πιο ολοκληρωμένη μεταναστευτική πολιτική (βλέπε Alpha Bank, Ιούνιος 2010) και, αφετέρου, με την αύξηση του ποσοστού απασχολήσεως, ιδιαίτερα των νέων ηλικίας ετών, των γυναικών και των ηλικιωμένων άνω των 55 ετών. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις το ποσοστό απασχολήσεως (ή συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό) είναι πολύ χαμηλό στην Ελλάδα και δύναται να αυξηθεί σημαντικά με τις κατάλληλες πολιτικές. Προς αυτήν την κατεύθυνση συμβάλλουν οι πρόσφατες σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στο ΕΣΚΑ που ήδη έγιναν νόμοι του κράτους. Οι μεταρρυθμίσεις στο ΕΣΚΑ αποτρέπουν την πρόωρη και υπερβολικά γενναιόδωρη συνταξι οδότηση, ενώ με την ελαστικοποίηση της αγοράς εργασίας, τη μείωση του κατώτατου ημερομισθίου και τη διευκόλυνση των προσλήψεων και των απολύσεων διευκολύνεται η αύξηση της απασχολήσεως των νέων, των γυναικών και των ηλικιωμένων. Δεύτερον, η ελαστικοποίηση και η εκλογίκευση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας δίνει μεγαλύτερη δυνατότητα στις επιχειρήσεις: (α) για καλύτερη διευθέτηση του χρόνου εργασίας των εργαζομένων τους σύμφωνα με τις διακυμάνσεις της ζητήσεως για τα προϊόντα της κάθε επιχειρήσεως, 8 Τα ανωτέρω αποτελούν περίληψη των αναλύσεων για τις μεγάλες διαρθρωτικές αδυναμίες και ανισορροπίες και για τη μη βιωσιμότητα του ΕΣΚΑ που έχουν παρουσιαστεί στο Οικονομικό Δελτίο της Alpha Bank από το 2002 έως και πρόσφατα (βλέπε τα άρθρα για το Ασφαλιστικό που προαναφέρθηκαν). Εξηγούν ακριβώς το γεγονός ότι το πρόβλημα της κοινωνικής ασφαλίσεως στην Ελλάδα προϋπήρχε της γηράνσεως του πληθυσμού και δεν έχει αποκλειστικά δημογραφική πηγή. Βλέπε επίσης, Π. Τήνιος 2010, «Ασφαλιστικό: Μια μέθοδος ανάγνωσης», εκδόσεις Κριτική. Η γήρανση του πληθυσμού έπαιξε κάποιον ρόλο στην επιδείνωση του συστήματος στο παρελθόν, αλλά όχι δεσπόζοντα ρόλο, λόγω και της θετικής επιπτώσεως της εισόδου στο σύστημα των νομιμοποιημένων μεταναστών. Επίσης, όπως αναλύεται στη συνέχεια του άρθρου, οι επιπτώσεις από τη γήρανση του πληθυσμού μπορεί να αντισταθμιστούν στις επόμενες δύο δεκαετίες με: α) τη μείωση της ανεργίας που δημιουργήθηκε από την κρίση, β) την αύξηση των ποσοστών απασχολήσεως των νέων, των γυναικών και των εργαζομένων άνω των 55 ετών, και γ) με μια σωστά σχεδιασμένη μεταναστευτική πολιτική. Ωστόσο, μετά το 2030 η γήρανση λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και δεν θα μπορούσε να συνυπάρξει με ένα εξαιρετικά γενναιόδωρο σύστημα συνταξιοδοτήσεως στο οποίο οι συντάξεις των συνταξιούχων πληρώνονται από τους εργαζομένους της τρέχουσας περιόδου (pay as you go). 339

10 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (β) να πραγματοποιούν νέες προσλήψεις εργαζομένων με την εκλογίκευση της δυνατότητάς τους για απολύσεις, και (γ) να κάνουν ευρύτερη χρήση της μερικής απασχολήσεως, σύμφωνα με τις ανάγκες τους, κ.ά. Οι δυνατότητες αυτές των επιχειρήσεων μπορεί να συμβάλλουν και στην ταχύτερη αύξηση των επενδύσεων (με προσέλκυση και επενδύσεων από το εξωτερικό) και κατά συνέπεια στην ταχύτερη αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και στην επίτευξη υψηλότερων ρυθμών αυξήσεως του ΑΕΠ της χώρας. Τρίτον, η μεταρρύθμιση των βασικών παραμέτρων του ΕΣΚΑ συμβάλλει άμεσα στην αποκατάσταση μιας βιώσιμης σχέσεως μεταξύ των εισφορών και παροχών του κάθε ασφαλισμένου στο σύστημα και στη σημαντική μείωση της επιπτώσεως της γηράνσεως του πληθυσμού στις δημόσιες δαπάνες για συντάξεις έως το 2060, από το 12,4% του ΑΕΠ (που εκτιμούσε έως τώρα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή) στο 2,5% του ΑΕΠ. Επίσης, η προωθούμενη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας στην Ελλάδα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των υπηρεσιών υγείας που προσφέρονται από το σύστημα και στην επίσης ουσιαστική μείωση της επιπτώσεως της γηράνσεως του πληθυσμού στην αύξηση των κρατικών δαπανών για υγειονομική περίθαλψη στις επόμενες δεκαετίες. Όσον αφορά τα μέτρα για την ελαστικοποίηση και την εκλογίκευση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας συμπεριλαμβάνουν: α) Τη σημαντική αύξηση του ποσοστού των μηνιαίων ομαδικών απολύσεων που μπορεί να πραγματοποιήσει κάθε επιχείρηση και τη μείωση των αποζημιώσεων που πληρώνουν οι επιχειρήσεις για απολύσεις εργαζομένων τους έως και κατά 50%. β) Την επέκταση της περιόδου κατά την οποία κάποιος νεοπροσλαμβανόμενος είναι υπό εξέταση, από 3 μήνες σε 12 μήνες. γ) Τη μείωση του κατώτατου μισθού των νεοπροσλαμβανόμενων κατά 16% και τη μείωση του κόστους των υπερωριών κατά περίπου 20%. (δ) Τη ρύθμιση σύμφωνα με την οποία οι συμφωνίες που υπογράφονται μεταξύ των εργοδοτών και των εργαζομένων σε επίπεδο επιχειρήσεως μπορεί να προβλέπουν αυξήσεις μισθών κατώτερες από αυτές που προβλέπουν οι συμφωνίες που υπογράφονται σε επίπεδο κλάδου, αλλά όχι κατώτερες από την εθνική συλλογική σύμβαση εργασίας. ε) Τη ρύθμιση για εξειδικευμένες τοπικές συμφωνίες σε περιφέρειες με υψηλή ανεργία, στις οποίες θα μπορεί να προσδιορίζονται κατώτατοι μισθοί κάτω από τον εθνικό κατώτατο μισθό για νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας. στ) Τη ρύθμιση των θεμάτων που αφορούν τη διαιτησία στις συλλογικές διαπραγματεύσεις μεταξύ εργοδοτών και εργατικών συνδικάτων για τον κατώτατο μισθό με βάση τις αρχές της συμμετρίας και της διαφάνειας. Αυτή η ουσιαστική εκλογίκευση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας συνεπάγεται: την αποκατάσταση της δυνατότητας των εργοδοτών να προσλαμβάνουν εργαζομένους σύμφωνα με τις ανάγκες τους και σε χαμηλότερο κόστος από τον σχετικά υψηλό κατώτατο μισθό, τη δυνατότητα των εργαζομένων για παραγωγική απασχόληση, αφού οι προσλήψεις καθίστανται σημαντικά ευκολότερες, την αύξηση των ποσοστών απασχολήσεως και του εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στους νέους, την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας, αφού οι εργαζόμενοι δεν θα είναι απολύτως εξασφαλισμένοι στις θέσεις εργασίας τις οποίες κατέχουν και, επομένως, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και του δυνητικού ρυθμού αναπτύξεως της οικονομίας. Με την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων, η ελληνική οικονομία θα ανακάμψει γρηγορότερα από τη σημερινή κρίση και θα μπορεί να σημειώσει πολύ χαμηλότερο ρυθμό πτώσης της απασχολήσεως μετά το 2025 από ό,τι 340

11 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας είχε εκτιμηθεί το 2009 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μάλιστα, με τη σημαντική βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας που συνεπάγονται οι ανωτέρω ρυθμίσεις, ο ρυθμός αυξήσεως της απασχολήσεως μπορεί να είναι θετικός στην Ελλάδα τουλάχιστον στην περίοδο Τέλος, η δυνατότητα των επιχειρήσεων για καλύτερη διαχείριση του εργατικού τους δυναμικού μπορεί να οδηγήσει έγκαιρα σε υψηλότερο ρυθμό αυξήσεως της παραγωγικότητας της εργασίας από τις προαναφερθείσες προβλέψεις της Επιτροπής. Για τους ανωτέρω λόγους, οι δραστικές μεταρρυθμίσεις του Ασφαλιστικού Συστήματος και της αγοράς εργασίας που θεσπίστηκαν το 2010 και θα τεθούν σε εφαρμογή κατά τα επόμενα έτη είναι απολύτως αναγκαίες και αναμένεται να συμβάλουν καταλυτικά στη διόρθωση των σημαντικών βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων δημοσιονομικών ανισορροπιών της ελληνικής οικονομίας. Όσον αφορά την εκ βάθρων μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ αυτή γενικά συνίσταται: α) στον εξορθολογισμό των ορίων συνταξιοδοτήσεως και των ποσοστών αναπληρώσεως των συντάξεων σε όλες τις κατηγορίες των ασφαλισμένων, και β) στην ουσιαστική αποκατάσταση της διασυνδέσεως μεταξύ των εισφορών και των παροχών του κάθε ασφα λ ισμένου, με ενίσχυση των κινήτρων για άμεση ένταξη όλων των εργαζομένων στο ασφαλιστικό σύστημα (αφού το κύριο μέρος της συντάξεως θα προσδιορίζεται σε συνάρτηση με το ύψος των εισφο ρών). Η μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ αλλάζει δραστικά τις βασικές παραμέτρους του συστήματος και αίρει σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά ανισορροπίας που οδηγούσαν στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Από το 2015 η ηλικία συνταξιοδοτήσεως καθορίζεται για όλους τους ασφαλισμένους στα 65 έτη, ενώ μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω σε συνάρτηση με την αύξηση του προσδόκιμου ορίου ζωής μετά το Για συνταξιοδότηση πριν από την ηλικία των 65 ετών απαιτείται χρόνος ασφαλίσεως 40 ετών και ηλικία τουλάχιστον 60 ετών. Για συνταξιοδότηση σε ηλικία κάτω των 65 ετών με λιγότερα από 40 έτη ασφαλίσεως επιβάλλεται ποινή μειώσεως της συντάξεως κατά 6% ετησίως. Το ύψος της συντάξεως μετά το 2015 προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό από το ύψος των εισφορών που έχει καταβάλει κάθε ασφαλισμένος. Τέλος, επίκειται η εκλογίκευση των επικουρικών συντάξεων και η σημαντική μείωση της λίστας των ασφαλισμένων που εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα. Η ανωτέρω δραστική μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ, αν εφαρμοστεί με αποτελεσματικό τρόπο και με έγκαιρη διόρθωση των όποιων σφαλμάτων που ακόμη υπάρχουν στο σύστημα, αναμένεται να συμβάλει, όπως ήδη τονίστηκε, στην αύξηση των εισφορών και των συνταξιοδοτικών αποταμιεύσεων των Ταμείων, στη σημαντική βελτίωση της σχέσεως ασφαλισμένων συνταξιούχων στις επόμενες δεκαετίες σε σχέση με τις τάσεις που υπήρχαν στο προηγούμενο σύστημα και, τελικά, στη μείωση της επιπτώσεως της γηράνσεως του πληθυσμού στην αύξηση των δημοσίων δαπανών για συντάξεις έως το 2060 στις 2,5 π.μ. του ΑΕΠ, αντί για τις 12,4 π.μ. του ΑΕΠ που εκτιμούσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το Γενικά, οι πολιτικές αυτές συμβάλλουν στην αποτροπή της ταχείας αυξήσεως των δημοσίων δαπανών στις επόμενες δεκαετίες. Τόσο οι δαπάνες όσο και τα έσοδα της γενικής κυβερνήσεως, θα μπορούν να αυξάνονται σύμφωνα με τους ρυθμούς αυξήσεως του ΑΕΠ, χωρίς να δημιουργούνται μη βιώσιμα ελλείμματα στη γενική κυβέρνηση. Με βάση τα ανωτέρω, οι δραστικές μεταρρυθμίσεις στο ΕΣΚΑ και την αγορά εργασίας μπορεί να συμβάλουν στη μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους από το 153% του ΑΕΠ το 2011, κάτω του 110% του ΑΕΠ το 2020 και κάτω του 63% του ΑΕΠ το 2030 (Πίνακας 2). Αυτό θα επιτευχθεί αν επίσης ισχύσουν και οι ακόλουθες προϋποθέσεις: 9 ή ακριβής εκτίμηση της επιπτώσεως της πρόσφατης μεταρρυθμίσεως του ΕΣΚΑ στις δαπάνες για συντάξεις έως το 2060, αναμένεται να εκτιμηθεί με εμπεριστατωμένες αναλογιστικές μελέτες που ήδη έχουν ανατεθεί από την Κυβέρνηση. Ωστόσο, ακόμη και αν το αποτέλεσμα των μελετών αυτών δείξει ότι η αύξηση των δημοσίων δαπανών έως το 2060 που ακόμη προκύπτει με βάση τις νέες παραμέτρους του ΕΣΚΑ θα είναι 3,5 ή 4,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, και όχι 2,5 π.μ., αυτό δεν αποκλείει τη δυνατότητα να διορθωθεί περαιτέρω στα επόμενα έτη το σύστημα, αφού το νέο ΕΣΚΑ προβλέπει ήδη τη δυνατότητα προσαρμογής του στις νέες συνθήκες, όταν αυτό καταστεί αναγκαίο. 341

12 ΕΝΟΤΗΤΑ Δ: Η ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Πρώτον, το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής που ήδη εφαρμόζεται θα ολοκληρωθεί και θα οδηγήσει σε μείωση του ελλείμματος της γενικής κυβερνήσεως από το 15,4% του ΑΕΠ το 2009 στο 10,5% του ΑΕΠ το 2010 και κάτω από το 7,5% του ΑΕΠ το Αν αυτό συμβεί, τότε η σταδιακή επάνοδος του ελληνικού δημοσίου και των τραπεζών στις αγορές ομολόγων για τον δανεισμό τους, πιθανότατα από το 2013, με πλήρη κάλυψη των δανειακών αναγκών του 2012 από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό, θα είναι σχετικά ομαλή και θα πραγματοποιηθεί σε προσιτό κόστος δανεισμού. Δεύτερον, ότι ήδη από το 2011 θα προωθηθεί από την Κυβέρνηση μια συντονισμένη και συστηματική προσπάθεια στον τομέα των ιδιωτικοποιήσεων και της αποτελεσματικής διαχειρίσεως της δημόσιας περιουσίας, η οποία θα συνεχιστεί έως το Η πολιτική αυτή θα πρέπει να συνδυαστεί με την εντατικοποίηση της διαδικασίας υλοποιήσεως του ΕΣΠΑ , την ολοκλήρωση και πλήρη εφαρμογή των χωροταξικών σχεδίων της χώρας και την αποτελεσματική προώθηση των επενδύσεων στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού (εξοχικές κατοικίες) και σε άλλους τομείς. Πίνακας 2 ΔΟΑ, Alpha Bank, Μακροχρόνιες δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδος στην περίοδο , μετά την εφαρμογή των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής και μετά τη μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ και της Αγοράς Εργασίας Ως % του ΑΕΠ Έσοδα Γενικής Κυβερνήσεως Πρωτογενείς Δαπάνες Γενικής Κυβερνήσεως Πρωτογενές Ισοζύγιο Γενικής Κυβερνήσεως 37,8% 40,4% 42,2% 42,8% 42,8% 42,8% 42,8% 42,8% 47,9% 44,4% 42,8% 36,6% 38,6% 40,9% 43,5% 45,5% -10,1% -4,0% -0,7% 6,2% 4,2% 1,9% -0,7% -2,7% Πληρωμές τόκων -5,3% -6,5% -6,8% -6,6% -3,2% -1,7% -1,6% -2,5% Έλλειμμα Γενικής Κυβερνήσεως Ακαθάριστο Χρέος Γενικής Κυβερνήσεως Αύξηση πραγματικού ΑΕΠ (Εκτιμήσεις ΔΝΤ) Αύξηση πραγματικού ΑΕΠ (ΔΟΑ, Alpha Bank) Μέσο Επιτόκιο Δανεισμού -15,4% -10,5% -7,5% -0,4% 1,0% 0,1% -2,3% -5,3% 126,8% 143,7% 152,0% 112,5% 65,5% 36,8% 37,6% 60,9% -2,3% -4,5% -3,0% 2,2% 1,3% 0,8% 0,6% 1,1% -2,3% -4,5% -1,0% 2,6% 1,8% 1,4% 1,4% 1,6% 5,2% 5,0% 4,9% 5,8% 4,8% 4,5% 4,5% 4,5% Οι ανωτέρω ενέργειες και πολιτικές μπορεί να οδηγήσουν στην επίτευξη ρυθμού αυξήσεως του ονομαστικού ΑΕΠ της χώρας σημαντικά υψηλότερου από τον πολύ χαμηλό ρυθμό που προβλέπει για την περίοδο μετά το 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΝΤ, όπως φαίνεται στον Πίνακα 2. Στην περίπτωση αυτή, με υψηλότερο ρυθμό αναπτύξεως της χώρας, το δημόσιο χρέος της Ελλάδος ως ποσοστό του ΑΕΠ μπορεί να μειωθεί κάτω του 60% του ΑΕΠ από το τέλος της δεκαετίας του 2020 και να παραμείνει χαμηλά έως το Αυτό συμβαίνει παρά το ότι το ποσοστό των καθαρών εσόδων της γενικής κυβερνήσεως διαμορφώνεται σταθερά στο 42,8%, ενώ οι πρωτογενείς δαπάνες της γενικής κυβερνήσεως μειώνονται σταδιακά στο 36,6% του ΑΕΠ το 2019, από το 47,9% το 2009, για να επανέλθουν σε σταδιακή ανοδική πορεία, κυρίως λόγω της γηράνσεως, από το Η δεκαετία του 2010 είναι αναπόφευκτα δεκαετία δημοσιονομικής προσαρμογής, με σημαντική μείωση σταδιακά των πρωτογενών δαπανών του ΤΠ. Στη συνέχεια, οι δαπάνες της γενικής κυβερνήσεως αυξάνουν σταδιακά ως ποσοστό του ΑΕΠ από τη δεκαετία του 2020, κυρίως λόγω της γηράνσεως. Ωστόσο, αυτή η αύξηση είναι φυσιολογική, αλλά και βιώσιμη. 342

13 ΔΗΜΗΤρηΣ Μαρούλης Κοινωνική ασφάλιση και αγορά εργασίας 3. Επίλογος Σχετικά με τις ανωτέρω εκτιμήσεις, για τις επιπτώσεις στην εξέλιξη των δημοσίων δαπανών για συντάξεις και υγειονομική περίθαλψη στις επόμενες δεκαετίες των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων στο ΕΣΚΑ, στο σύστημα υγείας και στην αγορά εργασίας, εκφράζονται σημαντικές αμφιβολίες 10. Όσον αφορά τις επιπτώσεις από τη μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ αναμένονται, όπως προαναφέρθηκε, τα αποτελέσματα των νέων αναλογιστικών μελετών που έχουν ανατεθεί, τα οποία θα ανακοινωθούν έως τα μέσα του Επομένως, η εκτίμηση ότι η επίπτωση στην αύξηση των δημοσίων δαπανών θα περιοριστεί στο 2,5% του ΑΕΠ από 12,4% του ΑΕΠ μένει πράγματι να αποδειχθεί. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ είναι ένα «στοίχημα» το οποίο μένει να δούμε πώς θα εξελιχθεί. Το γεγονός είναι ότι η μεταρρύθμιση αυτή είναι πραγματική, σαφώς προσδιορισμένη, εξαιρετικά ουσιώδης και ως εκ τούτου αλλάζει εκ βάθρων τα δεδομένα της Κοινωνικής Ασφαλίσεως στην Ελλάδα. Ειδικότερα, η μεταρρύθμιση του ΕΣΚΑ συνεπάγεται τα ακόλουθα: α) Αλλάζει τα αρχικά δεδομένα με τη μεγάλη μείωση των υψηλόμισθων συντάξεων χωρίς να θιγούν σημαντικά οι χαμηλο-συνταξιούχοι. Επομένως, δεν είναι σωστός ο ισχυρισμός ότι οι συνταξιούχοι της τρέχουσας περιόδου δεν θίγονται. β) Αυξάνει σημαντικά τα όρια όσον αφορά την ηλικία συνταξιοδοτήσεως και τα αναγκαία έτη ασφαλίσεως. γ) Μειώνει το ποσοστό αναπληρώσεως και γενικά συνδέει τις εισφορές με τις παροχές. Δίνει δηλαδή κίνητρα για έγκαιρη ένταξη στο σύστημα ασφαλίσεως και συνδέει τις εισφορές των υψηλόμισθων με τις παροχές που θα εξασφαλίσουν. δ) Επίκειται η εκλογίκευση των επικουρικών συντάξεων. Τα μέτρα αυτά είναι θεμελιώδη και θα συμβάλουν αναμφισβήτητα στην εκλογίκευση του συστήματος της κοινωνικής ασφαλίσεως στην Ελλάδα. Ανάλογης μεγάλης σημασίας είναι και τα μέτρα που έχουν ήδη θεσπιστεί και στον τομέα της αγοράς εργασίας, αλλά και για την αναδιάρθρωση και την επιδιωκόμενη βελτίωση της διοικητικής και επιχειρηματικής δομής των ΔΕΚΟ και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοικήσεως. Οι μεταρρυθμίσεις αυτές μπορεί να οδηγήσουν πράγματι στη σημαντική ενίσχυση του δυνητικού ρυθμού αυξήσεως του ΑΕΠ της χώρας και στην ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους της ως ποσοστού του ΑΕΠ σε βιώσιμα επίπεδα. Μπορεί, ωστόσο, και να ανατραπούν στο άμεσο ή στο απώτερο μέλλον. Αν κάτι τέτοιο συμβεί τότε η τρέχουσα δραματική συγκυρία, της υπερχρεώσεως του Δημοσίου, της αρνητικής αναπτύξεως της οικονομίας, της υπέρμετρα υψηλής ανεργίας και της σημαντικής υποβαθμίσεως της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας της χώρας μας, θα επανέλθει. 10 Βλέπε, για παράδειγμα, το σχόλιο του Π. Τήνιου στο παρόν άρθρο. 343

14

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο

Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank. H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Δ. Κ. ΜΑΡΟΥΛΗΣ Διευθυντής Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών Alpha Bank H Ελληνική Εμπειρία ως Οδηγός για την Κύπρο Διάρθρωση Παρουσίασης Α. Γιατί επιδιώκεται η ένταξη στη Ζώνη του Ευρώ από μικρές οικονομίες

Διαβάστε περισσότερα

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ;

Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Ενημερωτικό δελτίο 1 ΓΙΑΤΙ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ Η ΕΕ ΕΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ; Από την έναρξη της παγκόσμιας οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η ΕΕ βρίσκεται αντιμέτωπη με χαμηλά επίπεδα επενδύσεων. Απαιτούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των

ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των ΔΡΑΣΗ: 24 Ανάπτυξη πλαισίου Κοινωνικού Διαλόγου σε επίπεδο κλάδου και επιχείρησης για την ανάδειξη των προσαρμογών των καταστατικών κειμένων διοίκησης ανθρώπινου ΤΙΤΛΟΣ ΔΡΑΣΗΣ: δυναμικού ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΤΕΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης

Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Δομή του δημοσίου χρέους στην Ελλάδα Σύνθεση και διάρκεια λήξης Στην Ελλάδα η μη ρεαλιστική πρόβλεψη του ταμειακού ελλείμματος κατά το έτος 2009, εξαιτίας της υπερεκτίμησης των εσόδων και της αύξησης των

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012

Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ. Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Αν. Καθ. Μαρία Καραμεσίνη ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ Ημερίδα ΕΙΕΑΔ,«Η αγορά εργασίας σε κρίση», Αθήνα, 9 Ιουλίου 2012 Ιστορική κρίση της αγοράς εργασίας ύψος της ανεργίας χωρίς ιστορικό προηγούμενο (22.6%) πολύ

Διαβάστε περισσότερα

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012

Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών. Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Ίδρυµα Οικονοµικών & Βιοµηχανικών Ερευνών Τριµηνιαία Έκθεση για την Ελληνική Οικονοµία 01-2012 Το διεθνές περιβάλλον επιδεινώνεται 2011 Νέα επιβράδυνση ανάπτυξης παγκόσµιας οικονοµίας στο δ τρίµηνο του

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1

ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Οκτώβριος 2010 1. Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 1 Η ελληνική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες κρίσεις τις τελευταίες δεκαετίες. Κύρια χαρακτηριστικά της κρίσης

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist

Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη, στο 2 ο Συνέδριο Κοινωνικής Ασφάλισης του Economist ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ημερομηνία: Δευτέρα, 20 Δεκεμβρίου 2010 Θέμα: Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Γιώργου Κουτρουμάνη,

Διαβάστε περισσότερα

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου

10 Δεκεμβρίου 2009. Πανεπιστήμιο Κύπρου Η οικονομική κρίση και το μέλλον της Κυπριακής οικονομίας 10 Δεκεμβρίου 2009 Πανεπιστήμιο Κύπρου Δημόσια Οικονομικά 2009 Έσοδα 2009 2008 2009 2009 εκ. εκ. 2008 εκ. 2008 (%) ΤΕΠ 1.460,0 1.718,5 258,5 15,0

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013 NUNTIUS ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΕΠΕΥ ΤΜΗΜΑ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ ΤΗΛ: 210-3350599 ΦΑΞ: 210-3254846 E-MAIL: nunt12@otenet.gr WEBSITE: www.nuntius.gr Αθήνα, 31/03/2010 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ 2008-2013

Διαβάστε περισσότερα

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Α) ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΛΙΤΟΤΗΤΑΣ Μελέτη του ΔΝΤ για 17 χώρες του ΟΑΣΑ επισημαίνει ότι για κάθε ποσοστιαία μονάδα αύξησης του πρωτογενούς πλεονάσματος, το ΑΕΠ μειώνεται κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες και

Διαβάστε περισσότερα

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές

Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Κυπριακή οικονομία: προκλήσεις και προοπτικές Εισαγωγική ομιλία του Αθανάσιου Ορφανίδη, Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου, στο επιμορφωτικό σεμινάριο του Συνδέσμου Οικονομολόγων Καθηγητών Κύπρου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 2010 ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ Διεύθυνση Στρατηγικής και Οικονομικής Ανάλυσης ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ: ΕΛΠΙΔΕΣ ΑΝΑΚΑΜΨΗΣ ΑΠΟ ΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ 1 Η οικοδομή έχει εισέλθει σε περίοδο σημαντικής διόρθωσης Η οικοδομική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ERSA ΜΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ (RSAI, ERSA) Οικονομική Κρίση και Πολιτικές Ανάπτυξης και Συνοχής 10ο Τακτικό Επιστημονικό

Διαβάστε περισσότερα

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς.

Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Ασφαλιστικά προϊόντα σύνταξης. Tα προβλήματα και οι δυνατότητες ανταπόκρισης της ασφαλιστικής αγοράς. Θέλω να συγχαρώ το Ελληνο-Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο για την οργάνωση του Συνεδρίου αυτού που

Διαβάστε περισσότερα

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ

Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014. Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Η κοινωνική ασφάλιση των ΕΒΕ: ΟΑΕΕ 2014 Τομέας Κοινωνικής Πολιτικής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ Βασικότερος και παράλληλα αναπόφευκτος κίνδυνος όλων των κοινωνιών αποτελεί η γήρανση του πληθυσμού. Για την αντιμετώπιση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΝΕΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΜΑΪΟΣ 2010 1. Εισαγωγή Η Κοινωνική Ασφάλιση 19 ο και τον 20 ο αιώνα. αποτελεί τη κορυφαία κατάκτηση των εργαζομένων

Διαβάστε περισσότερα

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ 2009-2011: ΠΤΩΣΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ - ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ Σύνοψη και συμπέρασμα Αντώνης Τορτοπίδης, οικονομολόγος 1 Φεβρουάριος 2009 Η σημερινή ύφεση της οικοδομικής

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΕΛΛΑ Α ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟ ΤΕΧΝΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ (ΕΑΑ) ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΑΝΑΛΟΓΙΣΤΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Οι δηµοσιονοµικές εξελίξεις στις χώρες της Ε.Ε Γιώργος Σταθάκης Το θέµα το όποιο θα ήθελα να θίξω στην σύντοµη αυτή παρέµβαση αφορά στην εικόνα που παρουσιάζουν οι προϋπολογισµοί των άλλων χωρών της Ε.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27) -Πηγή Eurostat - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Ύψος Φορολογικών συντελεστών στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. (27)

Διαβάστε περισσότερα

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας

Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης Ο οδικός χάρτης για την ανασυγκρότηση της Ελλάδας Περιεχόμενα Το πλαίσιο της πολιτικής μας Μακροοικονομικό περιβάλλον και προβλέψεις Μεσοπρόθεσμες δημοσιονομικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ.

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ. ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΕΚΔΙΔΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΥΧΟΣ αρ. 30, ΙΟΥΝΙΟΣ 2010 ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Σύμφωνα με την έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ;

Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Η ΚΡΙΣΗ ΞΕΠΕΡΑΣΤΗΚΕ ΚΑΘΩΣ ΛΕΝΕ; Καθώς έχουν περάσει, από το 2008 οπότε και ξέσπασε η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση μετά την κρίση του 1929, οι πάντες σχεδόν συμπεριφέρονται σαν να έχει ξεπεραστεί η κρίση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ

ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΠΛΗΡΩΜΩΝ Oι συναλλαγές μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένων τόσο των εμπορικών όσο και των χρηματοοικονομικών ροών, καταγράφονται στο ισοζύγιο διεθνών πληρωμών. Oι συναλλαγές

Διαβάστε περισσότερα

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης

Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Η οικονομική κρίση στην Ελλάδα και οι επιπτώσεις στο Σύστημα Κοινωνικής Ασφάλισης Μέμος Κωνσταντίνος Διδάσκων (ΕΔΙΠ), Υ/Δ Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής Παντείου Πανεπιστημίου Περίληψη: Η κεντρική επιδίωξη

Διαβάστε περισσότερα

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας

Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΧΕ ΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ (008) ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Οι αυξανόµενες οικονοµικές σχέσεις µε τη ΝΑ Ευρώπη τροφοδοτούν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονοµίας 12 10 8 6 4 2 0-2 % 1999 Η δυναµική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Τα οικονομικά του Συνταξιοδοτικού Συστήματος: Κύριων και Επικουρικών.

Τα οικονομικά του Συνταξιοδοτικού Συστήματος: Κύριων και Επικουρικών. Τα οικονομικά του Συνταξιοδοτικού Συστήματος: Κύριων και Επικουρικών. Με την έναρξη της οικονομικής κρίσης και την ένταξή μας στη μνημονιακή εποχή η πρώτη επέμβαση και περικοπή που έγινε στις δαπάνες του

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010. Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 Οκτωβρίου 2010 Θέμα: Ισοζύγιο Πληρωμών: ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2010 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Αύγουστο του 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διαμορφώθηκε σε 259 εκατ.

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 -

ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης (17) και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27) Eurostat - Β τρίμηνο 2012 - ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εργατικό κόστος ανά ώρα εργασίας στις χώρες της Ευρωζώνης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 Μάθημα: ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: ευτέρα, 6 Ιουνίου 2011

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους

ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ. 1. Σύνθεση του δημόσιου χρέους ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΡΕΟΣ Οι παράγοντες που εγγυώνται την περαιτέρω ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι δύο: από τη μία πλευρά η επιτυχία της δημοσιονομικής πολιτικής της κυβέρνησης που

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου

ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.197 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Δεύτερες εκτιμήσεις για την εξέλιξη του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), κατά τη διάρκεια του

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους

Κεφάλαιο 15. Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Κεφάλαιο 15 Οι δηµόσιες δαπάνες και ηχρηµατοδότησή τους Ο κρατικός προϋπολογισµός: εδοµένα και αριθµοί Συνολικές δηµόσιες δαπάνες: τρειςκατηγορίεςδηµοσίων δαπανών ηµόσιες δαπάνες (G) Μεταβιβαστικές πληρωµές

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΑΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΕΣΠΑ 2007 2013 ΕΩΣ ΤΙΣ 31-12-2016 ΤΗΣ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2015 1 Αθήνα, 19 Σεπτεμβρίου 2015 ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ Θέμα: Υποβολή (α) κυρίου

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα»

Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου. «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Ομιλία Γιάννου Παπαντωνίου στην εκδήλωση των ΚΕΠΠ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με θέμα: «Προκλήσεις και Ευκαιρίες στην Ελλάδα σήμερα» Μέγαρο Μουσικής Αθηνών

Διαβάστε περισσότερα

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ A. ΠΗΓΕΣ &ΜΕΛΕΤΗ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΩΝ ΤΑΣΕΩΝ ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ (πηγές) 1. ΕΛΣΤΑΤ : πληθυσμιακά μεγέθη και ηλικιακή δομή Απογραφές πληθυσμού 2001, 2011 (Σύνολο Χώρας, NUTS2-επίπεδο περιφέρειας)

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης

Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης Διαχείριση της Περιουσίας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης 1. Εισαγωγή Οι προβλεπόμενες υψηλές χρηματοδοτικές ανάγκες του Ελληνικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης στο μέλλον καθιστούν επιτακτική την αποτελεσματική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ

ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΟΛΕΣ ΟΙ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ (ΙΚΑ ΕΤΑΜ & ΕΤΕΑΜ) 2012 --------------------------- ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΕΣ ΚΛΑΣΕΙΣ - ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗΣ - ΠΙΝΑΚΕΣ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ (2012) ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ Πέντε είναι οι παράμετροι που προσδιορίζουν

Διαβάστε περισσότερα

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ

Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013. Συνέντευξη Τύπου. Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Δευτέρα 4 Φεβρουαρίου 2013 Συνέντευξη Τύπου Για την παρουσίαση της μελέτης του κ. Ρερρέ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΕΨΕΩΝ Ο ελληνικός τουρισμός παραμένει διεθνώς ανταγωνιστικός και είναι σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΑ ΝΕΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Του. Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς

ΕΝΑ ΝΕΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Του. Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς ΕΝΑ ΝΕΟ ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΤΑΜΙΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Του Μιλτιάδη Νεκτάριου, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Το πολιτικό προσωπικό της χώρας βαρύνεται, μεταξύ άλλων, και για την καταστροφή του ασφαλιστικού συστήματος της

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Προγράμματα Σύγκλισης και υπονόμευση των δικαιωμάτων των εργαζομένων του ευρύτερου δημόσιου τομέα. Εισαγωγή Αμέσως μετά την ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), η Κυπριακή Δημοκρατία (ΚΔ) υπέβαλε το πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition

Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Pensions at a Glance: Public Policies across OECD Countries 2005 Edition Summary in Greek Οι συντάξεις µε µια µατιά : Οι δηµόσιες πολιτικές στις χώρες του ΟΟΣΑ -Έκδοση 2005 Περίληψη στα ελληνικά Τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27

INEK ΠΕΟ Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11. Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο το 2010 ήταν από τις χαμηλότερες σε διεθνή σύγκριση EU 27 Gr Ε Τ Η Σ Ι Α Ε Κ Θ Ε Σ Η 2 0 11 10,5 UK 10,4 E 9,2 P 9,1 SK 7,9 F 7,0 EU 27 6,4 Euro area 6,0 SL 5,6 NL 5,4 CY 5,3 I 4,6 A 4,6 B 4,1 D 3,3 2,7 DK 2,5 FIN Οι δανειακές ανάγκες του δημοσίου στην Κύπρο

Διαβάστε περισσότερα

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών

- Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών - Εξέλιξη βασικών μακροοικονομικών δεικτών Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία, το δ τρίμηνο 2014, το βουλγαρικό ΑΕΠ ενισχύθηκε κατά 1,3% σε ετήσια βάση και κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση. Σε ό,τι αφορά το σύνολο

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, την ανεργία, τους μισθούς και τις συντάξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΒΟΥΛΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Δευτέρα, 27 Ιουλίου 2015 ΧΡΗΣΤΟΣ ΣΤΑΪΚΟΥΡΑΣ: ΑΥΤΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ 6ΜΗΝΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΣΥΡΙΖΑ/ΑΝ.ΕΛ Συμπληρώθηκαν 6 μήνες διακυβέρνησης της χώρας από τη συνεργασία του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Έξι

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΞΕΛΙΞΕΩΝ Οι κυριότερες οικονοµικές εξελίξεις την περίοδο που διανύουµε σχετίζονται µε την ψήφιση του Μεσοπρόθεσµου προγράµµατος καθώς και µε τις συζητήσεις για το νέο

Διαβάστε περισσότερα

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ.

1 Δεκεµβρίου 2012: Ωριµάζει, λήγει, οµόλογο αξίας 250 εκατοµµυρίων Ευρώ. ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΤΗΣ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΤΕΥΧΘΗΚΕ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΕΤΑΙΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΝΤ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΙΣ 26 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2012 Α. Οι δόσεις θα καταβληθούν στις 13 Δεκεµβρίου 2012. Οι δόσεις που θα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ. Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας. Γεώργιος Μιχαλόπουλος Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Ενότητα 11: Η σχέση πληθωρισμού και ανεργίας Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής

Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής Εισηγητής: Β. Μπέτσης Αναλογιστής Αθήνα, 07/07/2014 1 Εισηγητής oβασίλης Μπέτσης, Αναλογιστής o BSc in Statistics o MSc in Applied Finance o PhDc in Demography and Social Insurance o Εξειδίκευση σε Κοινωνική

Διαβάστε περισσότερα

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία

Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία Η Αποταμίευση και ο Ρόλος της στην Ελληνική Οικονομία 1. Η συζήτηση γύρω από την εθνική αποταμίευση είναι εξόχως σημαντική, διότι το συγκεκριμένο μέγεθος αποτελεί βασικό προσδιοριστικό παράγοντα στη μεγέθυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΣΙΑΛ & ΕΑ - Ν.Π.Ι.Δ.

ΤΑΜΕΙΟ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΑΣΤΙΚΩΝ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΠΑΣΙΑΛ & ΕΑ - Ν.Π.Ι.Δ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Τα ταμεία επαγγελματικής ασφάλισης (Τ.Ε.Α.) είναι νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Για τη καλύτερη κατανόηση του τρόπου της λειτουργίας ενός επαγγελματικού ταμείου

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2015-2018 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 30 Απριλίου 2014 Το Μεσοπρόθεσμο

Διαβάστε περισσότερα

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ

ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ. της 12.10.2015. για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Βρυξέλλες, 12.10.2015 C(2015) 6892 final ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος της ΙΣΠΑΝΙΑΣ EL EL ΓΝΩΜΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12.10.2015 για το σχέδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. 1. Εισαγωγή

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. 1. Εισαγωγή Δείκτες σύγκρισης της χρηματοοικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας των Συνταξιοδοτικών Ταμείων και παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομική τους ισορροπία ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 1. Εισαγωγή Το σύνολο των

Διαβάστε περισσότερα

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο»

«Η πορεία της Ελλάδας. πριν και μετά το Μνημόνιο» ΤΕΙ ΠΕΙΡΑΙΑ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ Πτυχιακή εργασία «Η πορεία της Ελλάδας πριν και μετά το Μνημόνιο» Προπτυχιακή φοιτήτρια: ΝΙΚΙΑ ΕΛΕΝΗ Επιβλέπων καθηγητής: ΓΑΡΟΥΦΑΛΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών

Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους. Κρατικός Προϋπολογισμός 2014. Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Υπουργείο Οικονομικών Γενικό Λογιστήριο του Κράτους Κρατικός Προϋπολογισμός 2014 Χρήστος Σταϊκούρας Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Αθήνα, 21 Νοεμβρίου 2013 Η ύφεση επιβραδύνεται Ετήσιος ρυθμός μεταβολής

Διαβάστε περισσότερα

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012

ΧΩΡΙΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ /ΑΥΞΗΣΕΙΣ ΜΕΙΩΣΕΙΣ ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ-ΟΛΜΕ ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΚΕΝΤΡΟ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΛΜΕ - ΟΛΜΕ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ 2011-2012 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2012 ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών

ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012. Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012. Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών ΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Αθήνα, 20 εκεµβρίου 2012 Θέµα: Ισοζύγιο Πληρωµών: Οκτώβριος 2012 Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών Τον Οκτώβριο του 2012 το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε έλλειµµα το οποίο διαµορφώθηκε

Διαβάστε περισσότερα

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες

Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία Βασικά μεγέθη & συγκριτικοί δείκτες ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ Διοσκούρων 4 & Πολυγνώτου ΑΘΗΝΑ 105 55 Τηλ. 2103310080, Fax: 2103310083 E-mail: info@kpolykentro.gr Τριμηνιαία ενημέρωση για την απασχόληση, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομία

Διαβάστε περισσότερα

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία

Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Μακροοικονομικές προβλέψεις για την κυπριακή οικονομία Οι μακροοικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας έχουν αναθεωρηθεί σημαντικά προς τα κάτω τόσο για το 2012 όσο και για το

Διαβάστε περισσότερα

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας

2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του. Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας 2 Χρόνια Διακυβέρνηση ΠΑΣΟΚ Τα επιτεύγματα της πολιτικής του Χρήστος Σταϊκούρας Βουλευτής Φθιώτιδας Ν.Δ. Αν. Υπεύθυνος Τομέα Οικονομίας Βασικά Μεγέθη της Οικονομίας Η ύφεση βάθυνε Η χώρα έχει εισέλθει

Διαβάστε περισσότερα

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της

Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Η Δυναμική του Ελληνικού Δημοσίου Χρέους και η Ιδεολογία της Θεόδωρος Μαριόλης και Κώστας Παπουλής * Στο παρόν άρθρο διερευνούμε τη μακροχρόνια μεταβολή ή, αλλιώς, «δυναμική» του ελληνικού δημοσίου χρέους

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης

Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Η ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2010-2011 Η «μικρή» επιχειρηματικότητα σε περίοδο κρίσης Σταύρος Ιωαννίδης Στελίνα Χατζηχρήστου 26 Ιανουαρίου 2012 Παγκόσμιο Παρατηρητήριο Επιχειρηματικότητας GEM Παρατηρητήριο

Διαβάστε περισσότερα

Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης. Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης. Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Η δημογραφική διάσταση της ενεργούς γήρανσης Χρήστος Μπάγκαβος, Πάντειο Πανεπιστήμιο Δύο μέρη 1. Δημογραφικές μεταβολές και πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στην Ελλάδα (1970-2013), με έμφαση στα άτομα ηλικίας

Διαβάστε περισσότερα

Η αλήθεια και τα παραμύθια τους για το ασφαλιστικό.

Η αλήθεια και τα παραμύθια τους για το ασφαλιστικό. ΟΙ ΝΕΕΣ (ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ;) ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ - Η ΑΛΗΘΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΤΟΥΣ Η αλήθεια και τα παραμύθια τους για το ασφαλιστικό. Προέχει η εργασία και η προστασία των μισθών γιατί οι αξιοπρεπείς

Διαβάστε περισσότερα

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες

Η επικαιρότητα. της μελέτης. Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Η επικαιρότητα Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της μελέτης 0 Υποχώρηση διεθνούς ζήτησης για τουριστικές υπηρεσίες Συνέχιση της διαρθρωτικής κρίσης του κυπριακού τουρισμού Υιοθέτηση του ευρώ Έλλειμμα στο

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν

1.1 Η εξέλιξη της κοινωνικής δαπάνης στο παρελθόν 1 ΤO ΚOΙΝΩΝΙΚO ΚΡΑΤOΣ ΩΣ ΥΠOΚΕΙΜΕΝO ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ Û Ì ÔÏ ÙË ÎÔÈÓˆÓÈÎ apple ÓË ÛÙÔÓ ËÌÔÛÈÔÓÔÌÈÎfi ÂÎÙÚÔ È ÛÌfi Η σχέση μεταξύ οικονομικής κρίσης και κοινωνικού κράτους (στις συγκεκριμένες συνθήκες της Ελλάδας,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΡΙΣΗ Απρίλιος 2015 Νο 5 Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες υπερφορολογούνται; της Γεωργίας Καπλάνογλου Επίκου ρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού

Διαβάστε περισσότερα

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια

5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 5. Tο προϊόν και η συναλλαγματική ισοτιμία βραχυχρόνια 1. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες της συνολικής ζήτησης 2. H βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά προϊόντος 3. Η βραχυχρόνια ισορροπία στην αγορά περιουσιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

ΔΟΜΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Θέματα Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης 24 ος Διαγωνισμός Εξεταζόμενο μάθημα: Μικροοικονομική Μακροοικονομική και Δημόσια Οικονομική Θέμα 3ο (κληρώθηκε) α) Ποια μέσα διαθέτει η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ. Έρχονται νέες ανατροπές και ποιές; Τι προβλέπει το μεσοπρόθεσμο

ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ. Έρχονται νέες ανατροπές και ποιές; Τι προβλέπει το μεσοπρόθεσμο ΤΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ ΞΑΝΑ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ Έρχονται νέες ανατροπές και ποιές; Τι προβλέπει το μεσοπρόθεσμο Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των ταμείων σύμφωνα με τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009

35o. Αθήνα 11 Μαΐου 2009 35o Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο Αθήνα 11 Μαΐου 2009 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Ένας στους 4 Έλληνες πολίτες πληρώνει από την τσέπη του για υπηρεσίες υγείας ενώ, συνολικά, η δαπάνη των νοικοκυριών για υπηρεσίες

Διαβάστε περισσότερα

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα»

HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» HΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ με θέμα «Δείκτες επαγγελματικών ακινήτων και στρατηγικές διαχείρισης των χαρτοφυλακίων ακινήτων στην Ελλάδα» Κυρίες και κύριοι, Παρασκευή, 13 Μαρτίου 2015 Χαιρετισμός από

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Παρουσίαση του κ. Ευθύμιου Ο. Βιδάλη Αντιπρόεδρο Δ.Σ. ΣΕΒ Πρόεδρο Συμβουλίου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη «Μεταρρυθμίσεις και Οικονομική Ανάπτυξη» 20 Μαρτίου 2014 Ευθύμιος Ο. Βιδάλης Αντιπρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒ

Διαβάστε περισσότερα

και Πολιτική Απασχόλησης

και Πολιτική Απασχόλησης Αγορά Εργασίας και Πολιτική Απασχόλησης Μαρίνα Ρήγου Παπαμηνά Παρατηρητήριο Αγοράς Εργασίας, Τμήμα Εργασίας, ΥΕΠΚΑ Οργανόγραμμα Τμήματος Τμήμα Εργασίας Υπηρεσία Αλλοδαπών Συντονισμός ΔΥΑ, Μηχανογραφική

Διαβάστε περισσότερα

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων»

Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Πειραιάς, 10 Ιουνίου 2013 Δ Ε Λ Τ Ι Ο Τ Υ Π Ο Υ «Το ΕΒΕΠ θέτει την ανάγκη διαμόρφωσης νέου τοπίου στα επιτόκια χορηγήσεων επιχειρηματικών δανείων» Στην Ελλάδα, τα επιτόκια χορηγήσεων παραμένουν σε υψηλό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+»

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ Γ.Δ. ΙΟΒΕ Κου ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Στην συζήτηση εκδήλωση με θέμα: «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 2011+» Α Πρόβλημα Ελλάδας: Γιατί φτάσαμε εδώ Πολιτική Οικονομία της

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας. Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία της μελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους

Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους Έρευνα ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ: Εύθραυστη αισιοδοξία για μικρομεσαίους ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ 2 ου ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2014 Συνολικά, η αποτίμηση του β εξαμήνου 2014 εξακολουθεί να είναι αρνητική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ

ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΜΠΣ «ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» ΚΟΥΛΟΠΟΥΛΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΠΑΗΛΙΑΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΘΕΜΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΑΥΣΤΡΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΗΠΑ ΠΕΙΡΑΙΑΣ 2014 ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΗΠΑ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου &

Ομιλία. του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα. «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & Ομιλία του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Δημήτρη Μάρδα «Τα διεθνή Λογιστικά πρότυπα του Δημοσίου & η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του Ελληνικού χρέους» Στο ετήσιο 19 th Government Roundtable του Economist

Διαβάστε περισσότερα

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως;

1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; 1. Τι γνωρίζετε για το θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης στη χώρα μας; Τι γνωρίζετε παγκοσμίως; Η ιδιωτική ασφάλιση βρίσκεται μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα, διεκδικώντας ισχυρότερη θέση στο χρηματοπιστωτικό

Διαβάστε περισσότερα

Economics Weekly Alert

Economics Weekly Alert Economics Weekly Alert 25 Απριλίου 2014 Αναβαθμίσεις από Standard and Poor s και Fitch Ένας από τους σημαντικότερους στόχους της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης είναι η επάνοδος της Κυπριακής Δημοκρατίας

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ. 8 Ιουνίου, 2012 Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ: ΑΙΤΙΑ & ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 8 Ιουνίου, 2012 ΠΕΡΙΛΗΨΗ Διαστάσεις της κρίσης Γενεσιουργές Αιτίες & Συστημικές Αδυναμίες Προσπάθειες Επίλυσης Γιατί η ύφεση είναι τόσο βαθειά & παρατεταμένη;

Διαβάστε περισσότερα

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία

Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Πρόσφατες οικονομικές εξελίξεις στη Βουλγαρία Σύμφωνα με το πιο πρόσφατο ενημερωτικό δελτίο του αρμόδιου Υπουργείου Οικονομικών (web: http://www.minfin.bg/en/page/542) και τα ενημερωμένα στατιστικά στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ 152 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του ΚΠΣ III Η εκ των προτέρων αξιολόγηση των µακροοικονοµικών επιπτώσεων του 3 ου ΚΠΣ µπορεί να πραγµατοποιηθεί µε τρόπους οι οποίοι

Διαβάστε περισσότερα

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.

Eurochambers Economic Survey 2011. Οκτώβριος 2010. TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap. 1 Eurochambers Economic Survey 2011 Οκτώβριος 2010 TNS ICAP 154A, Sevastoupoleos St., Athens 11526 T: (+30)210 7260600 E: tnsicap@tnsicap.gr GALLUP INTERNATIONAL ASSOCIATION 2 ΠΙΚΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Η

Διαβάστε περισσότερα

«Το Eurogroup καλωσορίζει τη συμφωνία ανάμεσα στην Ελλάδα και τους Ευρωπαϊκούς Θεσμούς με την προσθήκη του ΔΝΤ για το πρόγραμμα του ESM. ΤΟ Eurogroup συγχαίρει τις ελληνικές αρχές για την ισχυρή δέσμευση

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ

Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά. Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Μελέτη McKinsey Η Ελλάδα 10 Χρόνια Μπροστά Προσδιορίζοντας το νέο Μοντέλο Ανάπτυξης της Ελλάδας Μάρκος Ολλανδέζος Επιστημονικός Δ/ντης ΠΕΦ Ταυτότητα της μελέτης Στοιχεία τηςμελέτης Γραφείο της McKinsey

Διαβάστε περισσότερα

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ.

Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. Ευρωπαϊκή κρίση στην Ελλάδα: Επιστημονική ανάλυση της κρίσης υπό το πρίσμα των οικονομικών στοιχείων & του μάρκετινγκ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΟΥΡΗΣ Αντικείμενα αναφοράς Ανασκόπηση της κρίσης και εφαρμογή «μνημονιακών»

Διαβάστε περισσότερα

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5.

Αριθμός Εργαζόμενων ΕΛΛΑΔΑ & Δ. ΕΥΡΩΠΗ 3 7 1.162 Η.Π.Α. 2 4 1.715 ΝΟΤΙΟΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΕΥΡΩΠΗ 5 6 1.629 ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ 3 8 1.031 ΣΥΝΟΛΟ 13 24 5. ΤΙΤΑΝ Α.Ε. ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΜΙΛΟ Η ΤΙΤΑΝ Α.Ε. είναι ένας Όμιλος εταιριών με μακρόχρονη πορεία στη βιομηχανία τσιμέντου. Ιδρύθηκε το 1902 και η έδρα του βρίσκεται στα Άνω Πατήσια. Ο Όμιλος

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα 2012-13: Ενδείξεις ανάκαμψης της μικρής επιχειρηματικότητας;» ΙΔΡΥΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ & ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ FOUNDATION FOR ECONOMIC & INDUSTRIAL RESEARCH Τσάμη Καρατάσου 11, 117 42 Αθήνα, Tηλ.: 210 92 11 200-10, Fax: 210 92 33 977, www.iobe.gr 11 Tsami Karatassou, 117

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας

Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Ομιλία κ. Nicolette Kressl Υφυπουργού Οικονομικών της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Εισαγωγή Κατ αρχάς θα ήθελα να σας μεταφέρω τους χαιρετισμούς του πρώην Ομοσπονδιακού Υπουργού των Οικονομικών,

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Ενότητα 11: Ανεργία και καταπολέμηση της Τμήμα Λογιστικής-Χρηματοοικονομικής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative Commons. Για εκπαιδευτικό υλικό, όπως εικόνες,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat -

ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για τον μήνα Ιούλιο 2012 - Πηγή Eurostat - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟΥ & ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΠΕΤΡΑΚΗ 16 Τ.Κ. 105 63 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ: 210.32.59.198 FAX: 210.32.59.229 ΘΕΜΑ: Εκτίμηση του εμπορικού ισοζυγίου των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27), με χώρες εκτός αυτής, για

Διαβάστε περισσότερα

Τα όρια της λιτότητας

Τα όρια της λιτότητας Τα όρια της λιτότητας The missed target was mainly the result of the deeper-than-anticipated recession of the Greek economy... Economic growth has fallen short of forecasts, while the government has faced

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ

ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΗ ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ Πρόταση για ρύθμιση δανείων ξενοδοχειακών επιχειρήσεων 1. Ελληνική Οικονομία και Τουρισμός Ο τουρισμός είναι σημαντικός τομέας για την ελληνική οικονομία από απόψεως

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ

ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Πλαίσιο ΜΑΚΡΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΠΡΟΒΟΛΕΣ ΕΜΠΕΙΡΟΓΝΩΜΟΝΩΝ ΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗ ΖΩΝΗ ΤΟΥ ΕΥΡΩ Οι εμπειρογνώμονες της κατάρτισαν προβολές για τις μακροοικονομικές εξελίξεις στη ζώνη του ευρώ, με βάση τα στοιχεία που ήταν

Διαβάστε περισσότερα