είναι η µέση θερµική ταχύτητα ενός µορίου αέρα (m s -1 ).

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "είναι η µέση θερµική ταχύτητα ενός µορίου αέρα (m s -1 )."

Transcript

1 Στοιχεία από το Κεφαλαιο 2 : Θερµοκρασια Υγρασια 2.1 Γενικά για την θερµοκρασία Η θερµοκρασία είναι ένα, σχετικά αυθαίρετο, µέτρο της θερµότητας το οποίο αντιπροσωπεύει την µέση κινητική ενέργεια των µορίων του αέρα (δηλ. οι υψηλότερες θερµοκρασίες υποδηλώνουν ταχύτερη κίνηση των µορίων). Από την κινητική θεωρία των αερίων, η θερµοκρασία (Κ) λαµβάνεται από την εξίσωση 4 1 k T = M π 2 B v a 2 (2-1) όπου k B είναι η σταθερά του Boltzmann ( x kg m 2 s -2 K -1 µόριο -1 ), M είναι η µέση µάζα ενός µορίου αέρα ( x kg µόριο -1 ) και va είναι η µέση θερµική ταχύτητα ενός µορίου αέρα (m s -1 ). 2.2 Σηµεία αναφοράς και κλίµακες θερµοκρασίας Τα θερµόµετρα βαθµονοµούνται σε ορισµένα σταθερά ή θεµελιώδη σηµεία. Αυτά αποτελούνται από κάποιες καταστάσεις ισορροπίας οι οποίες είναι εύκολο να αναπαραχθούν και των οποίων οι θερµοκρασίες έχουν προσδιορισθεί µε άµεσες µεθόδους. Τα παρακάτω θεµελιώδη σηµεία χρησιµοποιούνται, µεταξύ άλλων, στη µετεωρολογία: Η φάση ισορροπίας ανάµεσα σε στερεό και υγρό H 2 O (θερµοκρασία του πάγου που λειώνει): T r =0.00 ο C Η φάση ισορροπίας ανάµεσα σε υγρό και αέριο H 2 O (νερό και υδρατµοί) σε πίεση p (mm Hg): Tr = οc (p-760) (p-760)2 Η φάση ισορροπίας ανάµεσα σε στερεό και αέριο CΟ 2 σε πίεση p (mm Hg): Tr =-78.5 οc (p-760) (p-760)2 Εκτός από το θερµόµετρο, η µέτρηση της θερµοκρασίας απαιτεί την ύπαρξη και κάποιας κλίµακας. Στην πορεία της εξέλιξης των θερµοµέτρων έχουν παρουσιαστεί πολλές κλίµακες. Οι περισσότερες από αυτές δεν ήταν ακριβείας και χρησιµοποιήθηκαν για ένα περιορισµένο χρονικό διάστηµα. Σήµερα, χρησιµοποιούνται κυρίως τρεις κλίµακες: - η κλίµακα Celsius η οποία παρουσιάστηκε το 1742, - η κλίµακα Farenheit (1714), καί - η κλίµακα Kelvin (1850). Ο Anders Celsius παρουσίασε το 1742 µία εκατονταβάθµια κλίµακα µέτρησης της θερµοκρασίας στην οποία το σηµείο βρασµού του ύδατος ήταν στους 0 o C ενώ το νερό πάγωνε στους 100 o C. Αργότερα, η κλίµακα αυτή αντιστράφηκε και χρησιµοποιείται σήµερα ευρύτατα. Στην κλίµακα Farenheit το σηµείο βρασµού του ύδατος είναι στους 212 o F ενώ το νερό παγώνει στους 32 o F. Τέλος, η

2 κλίµακα Kelvin, ή κλίµακα του απολύτου µηδενός, έχει το σηµείο πήξης του νερού στους Κ και το σηµείο βρασµού στους Κ. Απόλυτο µηδέν είναι η θερµοκρασία στην οποία όλες οι κινήσεις των µορίων έχουν σταµατήσει. Αξίζει να σηµειωθεί ότι η κλίµακα Kelvin, σε αντίθεση µε τις κλίµακες Celsius και Farenheit δεν χρησιµοποιεί βαθµούς. Οι τρεις κλίµακες συνδέονται µε τις παρακάτω σχέσεις: o C 5 = F o (2-2) C o = K (2-3) Σήµερα, είναι σε ισχύ η ιεθνής Θερµοκρασιακή Κλίµακα του 1990 (ITS-90) και η θερµοκρασία της οποίας υποδηλώνεται µε T90. Για το εύρος των µετεωρολογικών θερµοκρασιών ( C) αυτή η κλίµακα βασίζεται σε µια γραµµική σχέση µε την ηλεκτρική αντίσταση της πλατίνας και το τριπλό σηµείο του ύδατος το οποίο ορίζεται στα Kelvin. 2.3 Μετεωρολογικά θερµόµετρα Η θερµοκρασία µετριέται µέσω της αλλαγής κάποιας ιδιότητας του χρησιµοποιούµενου αισθητηρίου. Για αυτό τον σκοπό χρησιµοποιούνται, µεταξύ άλλων, τα παρακάτω: α) θερµική διαστολή, δηλ. µεταβολή του µήκους ή του όγκου του αισθητήριου λόγω θερµικών αλλαγών (υγρά θερµόµετρα, µεταλλικά θερµόµετρα) β) ηλεκτρική αντίσταση (θερµοαντιστάσεις, θερµοηµιαγωγοί) γ) θερµοηλεκτρικό φαινόµενο (θερµοζεύγη) Θερµόµετρα που βασίζονται στην θερµική διαστολή Η πιο διαδεδοµένη µέθοδος µέτρησης της θερµοκρασίας βασίζεται στην θερµική διαστολή των υγρών και στερεών. Είναι πασίγνωστα τα θερµόµετρα υγρού τα οποία χρησιµοποιούν υδράργυρο ή αλκοόλη µέσα σε γυάλινο σωλήνα. Η λειτουργία τους στηρίζεται στο ότι η µεταβολή του όγκου του περιεχοµένου υγρού είναι πολύ µεγαλύτερη από την µεταβολή του όγκου του περιβάλλοντος γυαλιού, δηλ. α = α Hg a γυαλί (2-4) όπου α είναι ο συντελεστής αισθητής διαστολής και α Hg,α γυαλί είναι οι αντίστοιχοι συντελεστές για τον υδράργυρο ή την αλκοόλη ( /βαθµό ή /βαθµό, αντίστοιχα) και το γυαλί ( /βαθµό). υστυχώς, και οι δύο συντελεστές µεταβάλλονται µε τη θερµοκρασία οπότε η βαθµονόµηση των υδραργυρικών θερµοµέτρων θα πρέπει να γίνεται σε σηµεία των οποίων η απόσταση δεν ξεπερνά τους 20 ο C. Αντίστοιχα, η απόσταση των σηµείων βαθµονόµησης των θερµοµέτρων οινοπνεύµατος δεν πρέπει ξεπερνά τους 10 ο C. Το οινόπνευµα παγώνει στους o C ενώ το σηµείο βρασµού του είναι στους 78 o C. Οι αντίστοιχες θερµοκρασίες για τον υδράργυρο είναι o C και 357 o C. Για αυτό το λόγο τα οινοπνευµατικά θερµόµετρα χρησιµοποιούνται περισσότερο για χαµηλές θερµοκρασίες ενώ δεν µπορούν να χρησιµοποιηθούν για υψηλές θερµοκρασίες. Τα θερµόµετρα υγρού χρησιµοποιούνται για

3 τις µετρήσεις της άµεσης, της µέγιστης και της ελάχιστης θερµοκρασίας. Για την µέτρηση της άµεσης και της µέγιστης θερµοκρασίας χρησιµοποιούνται συνήθως υδραργυρικά θερµόµετρα. Τα οινοπνευµατικά θερµόµετρα χρησιµοποιούνται κυρίως για την µέτρηση χαµηλών θερµοκρασιών καθώς και της ελάχιστης θερµοκρασίας. Στα θερµόµετρα ελαχίστου το δοχείο έχει ειδικό σχήµα έτσι ώστε να µειωθούν τα λάθη λόγω αδράνειας. Μέσα στη στήλη οινοπνεύµατος του σωλήνα υπάρχει ένας ελαφρός δείκτης από σµάλτο (Σχήµα 2.2). Όταν η θερµοκρασία ελαττώνεται, το οινόπνευµα συστέλλεται και παρασύρει τον δείκτη. Αντίθετα, όταν η θερµοκρασία αυξάνει ξανά, το οινόπνευµα διαστέλλεται αλλά ο δείκτης παραµένει εκεί που σηµειώθηκε η ελάχιστη θερµοκρασία. Μετά την ανάγνωση της ελάχιστης θερµοκρασίας, γυρίζουµε το θερµόµετρο ανάποδα, µε το δοχείο ψηλά. Λόγω του βάρους του, ο δείκτης επανέρχεται στην κορυφή της στήλης του οινοπνεύµατος. Σχήµα 2.2: Τµήµατα ενός θερµοµέτρου υγρού. Στο επάνω σχήµα εµφανίζεται λεπτοµέρεια από θερµόµετρο ελαχίστου στην οποία φαίνεται ο δείκτης ελάχιστης θερµοκρασίας. Σχήµα 2.3: Θερµόµετρο µέγιστου µε στένωµα (αριστερά), δοχείο υδράργυρου και στένωµα του σωλήνα σε ένα διαφορετικού σχήµατος θερµόµετρο µέγιστου (δεξιά). Τα µεγιστοβάθµια θερµόµετρα έχουν ένα στένωµα στον σωλήνα κοντά στο δοχείο υδράργυρου (σχήµα 2.2). Όταν αυξάνεται η θερµοκρασία, ο υδράργυρος διέρχεται από το στένωµα του σωλήνα ενώ µε την ελάττωση της θερµοκρασίας το στένωµα εµποδίζει τον υδράργυρο να επιστρέψει στο δοχείο. Με αυτό τον τρόπο είναι δυνατόν να γίνει κατευθείαν ανάγνωση της µέγιστης θερµοκρασίας για το διάστηµα που µεσολαβεί από την προηγούµενη επαναφορά του θερµοµέτρου. Μετά την ανάγνωση της µέγιστης θερµοκρασίας, και για την επαναφορά του υδράργυρου στο δοχείο, "τινάζουµε" το θερµόµετρο προς τα κάτω. Τα ιατρικά θερµόµετρα είναι κατά βάση ίδια µε τα µεγιστοβάθµια

4 θερµόµετρα. Μέσω της ειδικής σχεδίασης του σωλήνα, τα ιατρικά θερµόµετρα είναι περισσότερο ευαίσθητα σε µικρές αλλαγές της θερµοκρασίας. Τα µεγιστοβάθµια θερµόµετρα τοποθετούνται στον µετεωρολογικό κλωβό µε τέτοιο τρόπο ώστε το δοχείο να βρίσκεται 6 έως 7 εκατοστά χαµηλότερα από την άλλη άκρη του θερµοµέτρου. Η λειτουργία των διµεταλλικών θερµοµέτρων βασίζεται συνήθως στις διαφορές της θερµικής διαστολής µεταξύ δύο διαφορετικών µετάλλων. Λόγω µεταβολής της θερµοκρασίας, το διπλό µεταλλικό στοιχείo µεταβάλλει την καµπυλότητά του. Με την βοήθεια µοχλών και αρθρώσεων, η µεταβολή αυτή µεταφέρεται είτε σε ένα ορατό δείκτη που κινείται σε µία βαθµολογηµένη κλίµακα, είτε σε µία πέννα που γράφει πάνω σε µία χάρτινη ταινία στερεωµένη σε κύλινδρο που περιστρέφεται µε ωρολογιακό µηχανισµό. Ο θερµογράφος είναι ένα καταγραφικό θερµόµετρο που βασίζεται στην παραπάνω αρχή. Ο ωρολογιακός µηχανισµός του θερµογράφου είναι συνήθως εβδοµαδιαίας περιστροφής οπότε έχουµε σαν αποτέλεσµα το εβδοµαδιαίο διάγραµµα της θερµοκρασίας (Σχήµα 2.3). Η χρονική σταθερά του θερµογράφου είναι περίπου δευτερόλεπτα ενώ η µέγιστη ακρίβεια είναι περίπου o C για θερµοκρασίες άνω των 0 o C και o C για θερµοκρασίες κάτω των 0 o C. Σχήµα 2.3: Εβδοµαδιαίο διάγραµµα θερµογράφου Θερµόµετρα ηλεκτρικής αντίστασης α. Μεταλλικές θερµοαντιστάσεις: Η µέτρηση της θερµοκρασίας µε θερµοαντιστάσεις στηρίζεται στη µεταβολή της ηλεκτρικής αντίστασης ενός υλικού σε συνάρτηση µε αντίστοιχες µεταβολές θερµοκρασίας. Τα περισσότερα µεταλλικά θερµόµετρα ηλεκτρικής αντίστασης είναι κατασκευασµένα από πλατίνα, νίκελ ή χαλκό. Στα περισσότερα θερµόµετρα ακριβείας χρησιµοποιείται πλατίνα λόγω των εξαιρετικών της ιδιοτήτων: είναι υψηλής ακρίβειας, µεγάλης χηµικής αδράνειας, υψηλής σταθερότητας βαθµονόµησης, εξαιρετικά µικρής αδράνειας και µπορεί να παραχθεί σε υψηλό βαθµό καθαρότητας.

5 Στα πραγµατικά µέταλλα η αύξηση της θερµοκρασίας έχει σαν αποτέλεσµα την αύξηση της ηλεκτρικής τους αντίστασης. Η ηλεκτρική αντίσταση R Τ ενός υλικού σε κάποια θερµοκρασία Τ δίνεται από την σχέση: = R (1+aT +bt RT 0 2 ) (2-5) όπου R 0 είναι η αντίσταση σε κάποια θερµοκρασία αναφοράς (συνήθως 0 o C) και a, b είναι συντελεστές οι οποίοι, όπως και το R 0, προσδιορίζονται σε συγκεκριµένα σταθερά σηµεία. Για τις περιοχές θερµοκρασιών που συναντάµε στην Μετεωρολογία και µόνο ο γραµµικός όρος της εξίσωσης (2-3) δίνει ικανοποιητικά αποτελέσµατα. Ο συντελεστής a για πλατίνα έχει συνήθως τιµές ο C -1. β. Θερµοηµιαγωγοί (thermistors): Οι ηµιαγωγοί είναι πολύ περισσότερο ευαίσθητοι στις µεταβολές θερµοκρασίας από τα µέταλλα (σχήµα 2.4) γεγονός που χρησιµοποιήθηκε για την κατασκευή θερµοµέτρων ηλεκτρικής αντίστασης στα οποία τα αισθητήρια της θερµοκρασίας είναι ηµιαγωγοί από κεραµεικά υλικά. Στους ηµιαγωγούς, σε αντίθεση µε τα πραγµατικά µέταλλα, η αντίσταση ελαττώνεται µε την αύξηση της θερµοκρασίας (εκτός λίγων εξαιρέσεων). Η εξίσωση της αντίστασης ενός θερµοαγωγού σε κάποια θερµοκρασία Τ έχει συνήθως εκθετική µορφή. Μια αρκετά συνηθισµένη σχέση είναι η παρακάτω: R 1 1 k( - ) T = R0 e T T (2-6) 0 όπου R Τ είναι η αντίσταση σε θερµοκρασία Τ (Κ), R 0 η αντίσταση σε θερµοκρασία T 0 (K). Η θερµοκρασία Τ 0 είναι συνήθως Κ και ο συντελεστής k ισούται περίπου µε Σχήµα 2.4: Η επίδραση της θερµοκρασίας στην αντίσταση ενός στοιχείου Pt100 και ενός θερµοηµιαγωγού.

6 Οι θερµοηµιαγωγοί είναι πολύ χρήσιµοι για ατµοσφαιρικές µετρήσεις ιδιαίτερα σε χαµηλές θερµοκρασίες. Η ευαισθησία τους (η µεταβολή της αντίστασης ανά βαθµό) είναι φορές µεγαλύτερη από των µεταλλικών αγωγών. Η ακρίβεια βαθµονόµησης είναι περίπου 0.1 o C ενώ η χρονική σταθερά τους είναι συνήθως µεγαλύτερη από 1 δευτερόλεπτο Θερµοζεύγη Σχήµα 2.5: Θερµοηµιαγωγός. Στο σηµείο συγκόλλησης δύο ανόµοιων µετάλλων αναπτύσσεται µία διαφορά δυναµικού, η οποία µεταβάλλεται µε την θερµοκρασία. Εάν λοιπόν ένα ηλεκτρικό κύκλωµα απαρτίζεται από δύο διαφορετικά µέταλλα και οι δύο κόµβοι βρίσκονται σε διαφορετική θερµοκρασία, τότε µέσα από το κύκλωµα διέρχεται ηλεκτρικό ρεύµα. Η αναπτυσσόµενη ηλεκτρεγερτική δύναµη Ε είναι ανάλογη της διαφοράς θερµοκρασίας των δύο κόµβων: Ε a(t - T )+b(t m - T ) (2-7) = m r r Ο ένας κόµβος ονοµάζεται σηµείο µέτρησης (m) ενώ ο άλλος ονοµάζεται σηµείο αναφοράς (r). Για την µέτρηση της απόλυτης τιµής της θερµοκρασίας θα πρέπει το σηµείο αναφοράς να έχει σταθερή θερµοκρασία (π.χ. να βρίσκεται βυθισµένο σε ένα µείγµα νερού και πάγου (0 o C)). Συνήθως όµως τα θερµοζεύγη χρησιµοποιούνται για την µέτρηση της διαφοράς θερµοκρασίας ανάµεσα σε δύο σηµεία Χαρακτηριστικό παράδειγµα εφαρµογής τους είναι ο προσδιορισµός της κατακόρυφης θερµοβαθµίδας στο στρώµα επιφανείας της ατµόσφαιρας. Τα πλεονεκτήµατα που παρουσιάζουν τα θερµοζεύγη είναι κυρίως η ικανοποιητική ακρίβεια, η δυνατότητα χρήσης τους για µεγάλο εύρος θερµοκρασιών, η εύκολη τοποθέτησή τους και το χαµηλό κόστος τους. Η χρονική σταθερά τους είναι µικρή, συνήθως δευτερόλεπτα. Το κύριο µειονέκτηµα των θερµοζευγών είναι η πολύ χαµηλή έξοδος, της τάξης των 40 µv ο C -1 και η ανάγκη για βαθµονόµηση. Μερικά συνηθισµένα είδη θερµοζευγών είναι τα παρακάτω: Τύπου Τ: Χαλκός και costantan Τύπου J: Σίδηρος και costantan Τύπου Τ: Νικέλιο (10% χρώµιο) και costantan Τύπου V: Νικέλιο (10% χρώµιο) και νικέλιο (5% αλουµίνιο και πυρίτιο) 2

7 2.4 Σφάλµατα και πηγές σφαλµάτων στη µέτρηση της θερµοκρασίας Σφάλµατα λόγω θερµικής αδράνεια Κάθε όργανο µέτρησης περιέχει ένα αισθητήρα το οποίο αντιδρά σε κάθε αλλαγή της ποσότητας που θα µετρηθεί. Η αντίδραση του αισθητηρίου δεν είναι ποτέ ακαριαία, υπάρχει πάντα κάποια αδράνεια. Αυτή η αδράνεια είναι ιδιαίτερα σηµαντική στη µετεωρολογία επειδή οι µετεωρολογικές ποσότητες µεταβάλλονται συνεχώς, τόσο στον χώρο όσο και στον χρόνο. Όταν ένα θερµόµετρο µε ίδια θερµοκρασία T u τοποθετηθεί σε περιβάλλοντα αέρα θερµοκρασίας T r τότε δεν παίρνει την θερµοκρασία T r ακαριαία, αλλά την προσεγγίζει ασυµπτωτικά µε µία ταχύτητα που εξαρτάται τόσο από τις ιδιότητες του θερµοµέτρου (υλικό, διαστάσεις) όσο και από τις ιδιότητες του αέρα (ταχύτητα ροής, πυκνότητα κ.τ.λ.). Η θερµοκρασία του αισθητήρα µεταβάλλεται µε τον χρόνο σύµφωνα µε τη σχέση: dt dt 1 = β ( T ) T r (2-8) όπου Τ είναι η θερµοκρασία του αισθητήρα σε χρόνο t και β είναι η χρονική σταθερά του. Σχήµα 2.6: Η θερµοκρασία που δείχνει ο αισθητήρας σαν συνάρτηση του χρόνου. T u είναι η αρχική θερµοκρασία του αισθητήρα, T r η θερµοκρασία του περιβάλλοντα αέρα και β η χρονική σταθερά του αισθητήρα. Αν η παραπάνω εξίσωση ολοκληρωθεί υπό την υπόθεση ότι τα β και T r είναι σταθερά, λαµβάνεται η παρακάτω εξίσωση Tu Tr T Tr = (2-9) t / β e Σύµφωνα µε αυτή την εξίσωση η διαφορά θερµοκρασίας ανάµεσα στο θερµοµετρικό στοιχείο και στο θερµοµετρούµενο σώµα µειώνεται εκθετικά µε τον χρόνο. Ο βαθµός της αδράνειας ενός αισθητηρίου

8 εκφράζεται συνήθως από την χρονική σταθερά του, η οποία αντιπροσωπεύει τον αριθµό δευτερολέπτων που απαιτείται ώστε η αρχική θερµοκρασιακή διαφορά µεταξύ του θερµοµετρικού στοιχείου και του θερµοµετρούµενου σώµατος, Τ u -Τ r, να µειωθεί στο 1/e, δηλ. στο 37%. Ο παρακάτω Πίνακας 2.1 δείχνει το µέγεθος της χρονικής σταθεράς για διαφορετικά αισθητήρια θερµότητας σε φυσιολογικές συνθήκες εξαερισµού. Τα σφάλµατα λόγω θερµικής αδράνειας πρέπει να λαµβάνονται υπόψη ανάλογα µε τη περίπτωση. Οταν το θερµόµετρο χρησιµοποιείται για συνήθεις µετεωρολογικούς σκοπούς, αρκεί ένα αισθητήριο µε χρονική σταθερά περίπου 30 δευτερολέπτων. Σε ειδικές περιπτώσεις, όταν µας ενδιαφέρουν οι γρήγορες µεταβολές της θερµοκρασίας (όπως πχ σε µετρήσεις της θερµοκρασίας στο στρώµα επιφανείας της ατµόσφαιρας) θα πρέπει να διαλέγουµε αισθητήρες µε πολύ µικρή χρονική σταθερά (όπως θερµοστοιχεία). Από την άλλη πλευρά, ορισµένα θερµόµετρα σχεδιάζονται έτσι ώστε να φθάνουν σχετικά αργά στη θερµοκρασία ισορροπίας. Αυτά τα θερµόµετρα είναι κατάλληλα για την µέτρηση της θερµοκρασίας στην περίπτωση που η ανάγνωση γίνεται µε κάποια καθυστέρηση όπως συµβαίνει µε ορισµένα θερµόµετρα εδάφους τα οποία θα πρέπει να µετακινηθούν από το έδαφος όπου µετράνε στην ατµόσφαιρα όπου γίνεται η ανάγνωσή τους. Πίνακας 2.1: Η χρονική σταθερά διαφόρων θερµοµέτρων Αισθητήριο Θερµότητας Θερµόµετρο οινοπνεύµατος θερµόµετρο υδράργυρου Mεταλλικό θερµόµετρο Θερµοστοιχείο Χρονική σταθερά (s) Σφάλµατα λόγω ακτινοβολίας Όπως προαναφέραµε, η θερµοκρασία του αέρα είναι µία έκφραση της µέσης µοριακής κίνησης στον αέρα. Ένα σώµα, π.χ. ένα θερµόµετρο, το οποίο εκτίθεται στον αέρα επηρεάζεται από αυτή τη µοριακή κίνηση αλλά ακόµη και από την ακτινοβολία την οποία απορροφάει και εκπέµπει το αισθητήριο. Προκειµένου να λάβουµε ακριβείς µετρήσεις της θερµοκρασίας του αέρα θα πρέπει να προστατεύσουµε το θερµόµετρο από την επίδραση της ακτινοβολίας. Αυτό επιτυγχάνεται, συνήθως, µε τη βοήθεια των παρακάτω: µετεωρολογικό κλωβό, µεταλλικό κάλυµµα. α) Προκειµένου να προστατευθούν από την ηλιακή ακτινοβολία και την βροχή, τα θερµόµετρα τοποθετούνται συνήθως σε µετεωρολογικό κλωβό (σχήµα 2.7). Ο µετεωρολογικός κλωβός είναι ξύλινος και τοποθετείται κατά προτίµηση σε έδαφος µε γρασίδι σε απόσταση από άλλα αντικείµενα (δέντρα, σπίτια κ.τ.λ.) που µπορούν να επηρεάσουν την µέτρηση. Το ύψος του κλωβού πρέπει να είναι περίπου 1.2 µέτρα πάνω από το έδαφος. Τα ξύλινα τοιχώµατα του κλωβού έχουν τέτοια κατασκευή έτσι ώστε ο αέρας του κλωβού να κυκλοφορεί και να ανανεώνεται ελεύθερα. Η πόρτα τοποθετείται

9 προς βορράν έτσι ώστε να µην εισέρχονται οι ακτίνες του ήλιου όταν ανοιχτεί η πόρτα του κλωβού. Ο κλωβός βάφεται άσπρος έτσι ώστε να µειωθεί όσο το δυνατόν η απορρόφηση ακτινοβολίας. Για τον ίδιο λόγο, είναι πολύ σηµαντικό να είναι ο κλωβός καθαρός. Παρόλα τα παραπάνω µέτρα, είναι δυνατόν, σε ειδικές συνθήκες (έντονη ακτινοβολία, άπνοια), το λάθος στις µετρήσεις θερµοκρασίας να φθάσει το +1.5 o C κατά την διάρκεια της ηµέρας ενώ την νύχτα το θερµόµετρο µπορεί να δείχνει θερµοκρασία µε σφάλµα -0.5 o C. β) Το µεταλλικό κάλυµµα χρησιµοποιείται πολλές φορές σε συνδυασµό µε τεχνητό εξαερισµό (συνήθως κάποιο µικρό ανεµιστήρα) ώστε να επιτυγχάνεται το καλύτερο αποτέλεσµα. Το κάλυµµα αποτελείται συνήθως από δύο οµόκεντρους κυλίνδρους έτσι ώστε ο εσωτερικός κύλινδρος να έχει την θερµοκρασία του αέρα ακόµα και όταν ο εξωτερικός κύλινδρος επηρεάζεται κάπως από την ακτινοβολία. Η επιφάνεια των κυλίνδρων είναι στιλπνή ώστε να µειωθεί όσο είναι δυνατόν η απορρόφηση ακτινοβολίας Σφάλµατα λόγω επαφής Σε πολλές περιπτώσεις λόγω κακής τοποθέτησης, το αισθητήριο της θερµοκρασίας έρχεται σε επαφή και µε άλλα µέσα εκτός αυτού του οποίου την θερµοκρασία θέλουµε να µετρήσουµε. Εάν λοιπόν η θερµοκρασία των άλλων µέσων είναι διαφορετική, τότε εισάγεται σοβαρό λάθος στην µέτρηση. 2.5 Γενικά για ατµοσφαιρική υγρασία Ο ατµοσφαιρικός αέρας περιέχει πάντοτε υδρατµούς µε τους οποίους τροφοδοτείται µέσω της εξάτµισης από την επιφάνεια της γης και κατά κύριο λόγο από τις τροπικές και υποτροπικές θάλασσες. Το ποσό των υδρατµών στην ατµόσφαιρα ονοµάζεται υγρασία. Παρ' ότι το ποσοστό υδρατµών στην ατµόσφαιρα είναι µικρό συγκρινόµενο µε το ποσοστό άλλων αερίων, ο ρόλος τους είναι πολύ σηµαντικός. Αυτό είναι προφανές στο σχηµατισµό νεφών και τον υετό. Ακόµα, οι υδρατµοί είναι θερµοκηπικό αέριο µε καθοριστική σηµασία για το ισοζύγιο ακτινοβολίας της γης και παίζουν σηµαντικό ρόλο στη εµφάνιση διαφόρων διαταράξεων της ατµόσφαιρας όπως πχ οι τροπικοί κυκλώνες. Γι' αυτό το λόγο η µέτρηση της υγρασίας του αέρα συµπεριλαµβάνεται στις τακτικές µετρήσεις των µετεωρολογικών και κλιµατολογικών σταθµών. Στόχος των ατµοσφαιρικών µετρήσεων υγρασίας είναι να προσδιορισθεί το ποσό των υδρατµών στην ατµόσφαιρα κατά βάρος, κατ όγκο, κατά µερική πίεση ή κατά ποσοστό κορεσµού. Η µέτρηση υγρασίας στο πεδίο είναι γενικά προβληµατική, ιδιαίτερα σε αυτόµατους σταθµούς όπου υπάρχει ανάγκη για όργανα µε χαµηλό κόστος, µεγάλη σταθερότητα και χαµηλή κατανάλωση ενέργειας. Υπάρχουν βασικά δύο είδη αισθητήρων για την µέτρηση της υγρασίας, τα ψυχρόµετρα και τα υγρόµετρα: 1. Τα ψυχρόµετρα, τα οποία αποτελούνται από δύο θερµόµετρα, εκ των οποίων το ένα είναι καλυµµένο µε ύφασµα το οποίο υγραίνεται. Η υγρασία του αέρα υπολογίζεται από την διαφορά θερµοκρασίας των δύο θερµοµέτρων (λεπτοµέρειες δίνονται σε επόµενο κεφάλαιο). Τα ψυχρόµετρα είναι δύσκολο να χρησιµοποιηθούν σε επιχειρησιακή βάση, οπότε η χρήση τους σήµερα περιορίζεται κυρίως σε διαδικασίες περιστασιακού ελέγχου των υγροµέτρων όπου χρησιµοποιούνται σαν δευτερεύοντα πρότυπα. 2. Τα υγρόµετρα, τα οποία µετρούν τη φυσική επίδραση της υγρασίας σε υλικά, όπως π.χ. οι τρίχες (βλ. επόµενα κεφάλαια). Άλλο σηµαντικό παράδειγµα, είναι η αλλαγή στη χωρητικότητα ενός πυκνωτή η οποία αποτελεί τη βάση για τον προσδιορισµό της υγρασίας του αέρα.

10 2.6 Παράµετροι προσδιορισµού υγρασίας Ο ατµοσφαιρικός αέρας µπορεί να θεωρηθεί ότι είναι ένα µείγµα αερίων που αποτελείται από δύο συστατικά, τον ξηρό αέρα και τους υδρατµούς. Ο ξηρός αέρας είναι και ο ίδιος ένα µείγµα πολλών αερίων, κατά κύριο λόγο αζώτου και οξυγόνου. Με εξαίρεση ορισµένα αέρια µε πολύ µικρές συγκεντρώσεις, η σύσταση του ξηρού αέρα µπορεί να θεωρηθεί σταθερή. Από την άλλη πλευρά, η συγκέντρωση των υδρατµών στην ατµόσφαιρα παρουσιάζει µεγάλες µεταβολές. Η συγκέντρωση των υδρατµών στην ατµόσφαιρα εκφράζεται µε πολλές διαφορετικές µεταβλητές οι οποίες γενικά είναι δύο τύπων: Μεταβλητές που αποτελούν ένα απόλυτο µέτρο της υγρασίας, οι οποίες εξαρτώνται µόνο από την περιεκτικότητα του αέρα σε υγρασία Μεταβλητές που αποτελούν ένα σχετικό µέτρο της υγρασίας, οι οποίες εξαρτώνται τόσο από την περιεκτικότητα σε υγρασία όσο και την θερµοκρασία του αέρα Το ποσό των υδρατµών που µπορεί να περιέχει ο αέρας είναι ορισµένο και εξαρτάται από την θερµοκρασία του. Η πίεση των κορεσµένων υδρατµών ορίζεται σαν η πίεση των υδρατµών, όταν αυτοί βρίσκονται σε ισορροπία µε µία επίπεδη επιφάνεια νερού της ίδιας θερµοκρασίας. Η πίεση των κορεσµένων υδρατµών πάνω από νερό υπολογίζεται από την σχέση: e Η πίεση των κορεσµένων υδρατµών πάνω από πάγο υπολογίζεται από την σχέση: e sw = 10 T (2-10) si = 10 T (2-11) όπου τα e sw και e si είναι η πίεση των υδρατµών κόρου εκφρασµένη σε hpa και Τ είναι η θερµοκρασία εκφρασµένη σε Κ. Η σχετική υγρασία δείχνει το βαθµό κορεσµού της ατµόσφαιρας και ορίζεται από την σχέση: e r = 100 e s (2-12) όπου r είναι η σχετική υγρασία εκφρασµένη επί τοις εκατό, e είναι η πίεση των υδρατµών και e s είναι η πίεση των κορεσµένων υδρατµών. Η υγρασία του αέρα µπορεί ακόµα να προσδιοριστεί ακόµη µε τις παρακάτω παραµέτρους: Ειδική υγρασία: q = M M a 0.622e p w (2-13) όπου M w, M a είναι οι µάζες νερού και ατµοσφαιρικού αέρα αντίστοιχα σε ένα ορισµένο όγκο V και p είναι η πίεση. Αναλογία µίγµατος:

11 m = ρ w 0.622e = ρ p - e d (2-14) όπου ρ w, ρ d είναι η πυκνότητα των υδρατµών και ξηρού αέρα αντίστοιχα. Θερµοκρασία δρόσου ln Td = ln ( e / ) ( e / ) (2-15) όπου η θερµοκρασία δρόσου, Td, δίνεται σε βαθµούς Κελσίου και η µερική πίεση τωβ υδρατµών, e, σε millibars ή hpa. 2.7 Ψυχρόµετρα Τα ψυχρόµετρα αποτελούνται από δύο αισθητήρες θερµοκρασίας (συνήθως δύο κοινά υδραργυρικά θερµόµετρα). Το ένα µετρά την θερµοκρασία της ατµόσφαιρας όπως ένα κανονικό θερµόµετρο (ξηρό θερµόµετρο) ενώ το δοχείο του άλλου σκεπάζεται µε κάποιο υλικό (συνήθως ύφασµα από µουσελίνα) το οποίο υγραίνεται µε απεσταγµένο νερό (υγρό θερµόµετρο). Τα δύο θερµόµετρα δίνουν την θερµοκρασία του αέρα και την υγρή θερµοκρασία αντίστοιχα. Στο σύστηµα παροχεύεται ρεύµα αέρα σταθερής ταχύτητας. Η εξάτµιση στο υγρό θερµόµετρο έχει σαν συνέπεια η υγρή θερµοκρασία να είναι συνήθως χαµηλότερη από τη θερµοκρασία του αέρα, ενώ το µέγεθος της διαφοράς εξαρτάται από την υγρασία του αέρα. Κατά συνέπεια, η διαφορά της θερµοκρασίας των δύο θερµοµέτρων και η θερµοκρασία του υγρού θερµοµέτρου µας δίνουν τη σχετική υγρασία από ειδικούς πίνακες, παράδειγµα των οποίων παρουσιάζεται στον πίνακα 2.2. Η σχετική υγρασία µπορεί ακόµη να υπολογιστεί από την σχέση (2-12) όπου η πίεση των κορεσµένων υδρατµών υπολογίζεται από τη σχέση (2-10) ή (2-11) και στη θέση του Τ χρησιµοποιούµε τη θερµοκρασία του υγρού θερµοµέτρου, Τ w, εκφρασµένη σε Kelvin. Η πίεση των υδρατµών υπολογίζεται από τη σχέση: e = e για νερό, και για πάγο. e = e ( T sw w w (2-16) ( T si w w (2-17) )p )p Το πιο γνωστό ψυχρόµετρο είναι το Assmann (σχήµα 2.9) που χρησιµοποιεί µηχανικό ανεµιστήρα για αερισµό. Η ανάγνωση του ψυχρόµετρου Assmann πρέπει να γίνεται 3-5 λεπτά µετά την ύγρανση του θερµοµέτρου. T T

12 Πίνακας 2.2 : Σχετική υγρασία (%) σαν συνάρτηση της διαφοράς της θερµοκρασίας του ξηρού από το υγρό θερµόµετρο, Τ w, και της θερµοκρασίας του υγρού θερµοµέτρου, Τ w T w T w Υγρόµετρα τριχός Τα υγρόµετρα τριχός ανήκουν στην κατηγορία των µηχανικών υγροµέτρων στα οποία υλικά των οποίων οι διαστάσεις µεταβάλλονται µε την υγρασία συνδέονται µηχανικά µε κάποιο µετατροπέα ή δείκτη. Τα υγρόµετρα τριχός στηρίζονται στο φαινόµενο της µεταβολής του µήκους ανθρωπίνων ή ζωικών τριχών ανάλογα µε την ποσότητα υδρατµών στην ατµόσφαιρα. Οταν η σχετική υγρασία αλλάζει από 0% σε 100% η ανθρώπινη τρίχα υπόκειται σε αύξηση του µήκους της κατά %. Λόγω αυτής της ιδιότητας, η τρίχα χρησιµοποιείται σαν αισθητήριο στις περιπτώσεις που χρειαζόµαστε συνεχή καταγραφή της υγρασίας. Οι υγρογράφοι έχουν συνήθως δέσµη τριχών (ξανθού) ανθρώπου οι οποίες έχουν καθαριστεί από τις σκόνες και το λίπος. Η συρρίκνωση ή η έκταση του στελέχους των τριχών µεγεθύνεται και µεταφέρεται µέσω συστήµατος µοχλών σε γραφίδα για την

13 καταγραφή της µέτρησης σε περιστρεφόµενη χάρτινη ταινία. Νεότεροι υγρογράφοι χρησιµοποιούν νηµάτιο από νάυλον σαν αισθητήρα. Σε αναλογία µε το εβδοµαδιαίο διάγραµµα θερµογράφου προκύπτει και το εβδοµαδιαίο διάγραµµα υγρογράφου (σχήµα 2.10). Η χρονική σταθερά του υγρόµετρου τριχός µεταβάλλεται τόσο µε την θερµοκρασία όσο και µε την υγρασία. Σε πολύ χαµηλές θερµοκρασίες ο χρόνος ισορροπίας του υγρόµετρου τριχός στις αλλαγές της υγρασίας είναι πολύ µεγάλος. Για αυτές τις περιπτώσεις, και προκειµένου να µειωθεί η χρονική σταθερά τους, οι τρίχες υποβάλλονται σε ειδική επεξεργασία. Από την άλλη µεριά η επεξεργασία κάνει τις τρίχες πιο εύθραυστες. Εκτός από τρίχες, άλλα υλικά που έχουν χρησιµοποιηθεί στα µηχανικά υγρόµετρα είναι βαµβάκι, µετάξι, νάιλον, χαρτί και ξύλο. Βασικά µειονεκτήµατα αυτών των αισθητήρων είναι η σηµαντική αλλαγή των φυσικών χαρακτηριστικών τους µε τον χρόνο, η µεγάλη υστέρηση και η µεγάλη χρονική καθυστέρηση στην απόκριση στις αλλαγές της υγρασίας. Σχήµα 2.11: Η επιµήκυνση µιας ανθρώπινης τρίχας σαν συνάρτηση της σχετικής υγρασίας (αριστερά) και η αρχή λειτουργίας ενός υδρογράφου (δεξιά). Πίνακας 2.3 : Χρονική σταθερά (σε δευτερόλεπτα) του υγρόµετρου τριχός Θερµοκρασία ( o C) Συνηθισµένη τρίχα Επεξεργασµένη τρίχα

14

15 Στοιχεία από το Κεφαλαιο 4 : Ατµοσφαιρικη Πιεση 4.1 Γενικά για την ατµοσφαιρική πίεση Πίεση ως γνωστό είναι η δύναµη ανά µονάδα επιφάνειας ασκούµενη σε µία επιφάνεια από ένα υγρό ή αέριο που βρίσκεται σε επαφή µε αυτή. Η πίεση σε κάθε σηµείο ρευστού ασκείται ίσα πρoς όλες τις διευθύνσεις. Η στατική πίεση την οποία ασκεί η ατµόσφαιρα στην επιφάνεια της γης δίνεται από την σχέση: 0 p = gρ dz (4-1) Εκτός από την στατική πίεση, υπάρχει και η δυναµική πίεση η οποία ασκείται από τον άνεµο. Η δυναµική πίεση µπορεί να υπολογισθεί από την εξίσωση 1 C 2 2 = ρ (4-2) p όπου p είναι η δυναµική πίεση σε Pa και C είναι ένας συντελεστής ο οποίος τυπικά παίρνει τιµές κοντά στη µονάδα. Η δυναµική πίεση που ασκείται είναι σχετικά µικρή π.χ. άνεµος µε ταχύτητα 13 ms -1 ασκεί, περίπου, µόνο ένα χιλιοστό της πίεσης της ατµόσφαιρας. Κατά συνέπεια, η ατµοσφαιρική πίεση σε κάθε σηµείο είναι, µε καλή προσέγγιση, το βάρος του αέρα που βρίσκεται κάθετα επάνω σε µία µονάδα επιφάνειας µε κέντρο το σηµείο. Αν και η ατµόσφαιρα βρίσκεται σε αδιάκοπη κίνηση, εµείς δεχόµαστε λοιπόν την απλουστευµένη περίπτωση κατά την οποία η ατµοσφαιρική πίεση σε κάποια στάθµη µιας κατακόρυφης ατµοσφαιρικής στήλης οφείλεται µόνο στο βάρος ανά µονάδα επιφάνειας που εξασκεί ο αέρας ο οποίος βρίσκεται πάνω από αυτήν τη στάθµη. Λέµε έτσι ότι έχουµε υδροστατική ισορροπία. Σε αυτή την περίπτωση η ελάττωση της ατµοσφαιρικής πίεσης µε το ύψος και αυτό περιγράφεται από την υδροστατική εξίσωση µε τη µορφή V dp = - ρgdz (4-3) όπου p είναι η πίεση, ρ η πυκνότητα του αέρα, g είναι η επιτάχυνση της βαρύτητας και z το ύψος. Απαλείφοντας την πυκνότητα, µε την βοήθεια της καταστατικής εξίσωσης P= ρr α T (4-4) όπου R α είναι η ειδική σταθερά µε τιµή 287 J kgr -1 K -1, ολοκληρώνοντας από το ύψος 0 έως z και παίρνοντας αντί θερµοκρασίας την µέση τιµή θερµοκρασίας του θεωρούµενου στρώµατος Τ m σαν σταθερή και µε την παραδοχή βέβαια ότι και τα g και R α είναι σταθερά προκύπτει η σχέση: P z =P 0 exp(-gz/r α T m ) (4-5)

16 µε P 0 την πίεση στην επιφάνεια. Αντίστροφα, µπορούµε να υπολογίσουµε την µεταβολή του ύψους σαν συνάρτηση της πίεσης R T p z = + (4-6) m 0 1 ln( ) z 0 g p1 όπου z 1 είναι το ύψος πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, p 0 η ατµοσφαιρική πίεση στην επιφάνεια της θάλασσας (z 0 =0) και p 1 η πίεση στο ύψος z 1. Η (4-6) αναφέρεται συχνά σαν υψοµετρική εξίσωση. Εκτός από την τρέχουσα πίεση, θα πρέπει να προσδιορίζεται επίσης και η τάση της πίεσης. Η τάση της πίεσης αποτελείται από δύο µέρη, από την µεταβολή της πίεσης και τα χαρακτηριστικά της πίεσης. Η µεταβολή της πίεσης είναι η διαφορά της µετρούµενης πίεσης στην αρχή και το τέλος µιας συγκεκριµένης χρονικής περιόδου (συνήθως τρεις ώρες). Τα χαρακτηριστικά της πίεσης είναι µια ένδειξη για τον τρόπο µε τον οποίο η πίεση άλλαξε κατά την διάρκεια αυτής της χρονικής περιόδου, π.χ. µειούµενη και µετά αυξανόµενη ή αυξανόµενη και µετά αυξανόµενη περισσότερα έντονα. 4.2 Μονάδες πίεσης Η πίεση εκφράζεται σε µονάδες Pascal (Pa), όπου: 1 Pa = 1 N m -2 = 10 dynes cm -2 (4-7) Προκειµένου να υπάρχει συµβατότητα µε τις µονάδες που χρησιµοποιούνταν παλιότερα (millibar, mbar) είναι συνηθισµένη πρακτική να εκφράζεται η πίεση σε hpa (hectopascal) το οποίο είναι ισοδύναµο µε 1 χιλιοστό του bar: 1mbar= 10-3bar = 1hPa = 102 Pa = 102 N m-2 (4-8) Παλιότερα η πίεση εκφραζόταν επίσης σε millimetres (χιλιοστόµετρα) ή σε ίντσες (inches) σαν το ισοδύναµο ύψος µίας κολόνας υδράργυρου (Hg) υπό κανονική πυκνότητα ( gr cm -3 ) υπό συνθήκες κανονικής επιτάχυνσης βαρύτητας (9.8 m s -2 ) που απαιτείται για να εξισορροπήσει την ατµοσφαιρική πίεση. 1mbar = 1hPa = mm Hg = in Hg (4-9) Η πίεση "µίας ατµόσφαιρας" (1 atm ) στην µέση στάθµη της θάλασσας (ΜΣΘ) ισούται µε: 1 atm = *105 N m-2 = 760 mmhg = mbar = hpa (4-10)

17 4.3 Μέτρηση της ατµοσφαιρικής πίεσης Η πίεση του αέρα µετριέται µε βαρόµετρα από τα οποία υπάρχουν, µεταξύ άλλων, σε ευρεία χρήση τρεις τύποι: α) το βαρόµετρο υγρών, το οποίο σε όλες τις πρακτικές εφαρµογές είναι ένα υδραργυρικό βαρόµετρο, β) το ανεροειδές (µεταλλικό) βαρόµετρο, και γ) το ηλεκτρονικό βαρόµετρο Υδραργυρικό βαρόµετρο Ο πρώτος που µέτρησε µε επιτυχία την πίεση του αέρα ήταν ο Ιταλός φυσικός Evangelista Toricelli ο οποίος το 1643 χρησιµοποίησε ένα γυάλινο σωλήνα µήκους 1 m και τοµής 1 cm 2, κλειστό στο ένα άκρο του, τον οποίο γέµισε µε υδράργυρο. Κλείνοντας το ανοικτό άκρο του σωλήνα µε το δάκτυλό του γύρισε τον σωλήνα ανάποδα και βύθισε το ανοικτό άκρο σε µιά λεκάνη που περιείχε υδράργυρο. Τραβώντας το δάκτυλό του παρατήρησε ότι η στάθµη του υδραργύρου στο σωλήνα άρχισε να κατεβαίνει µέχρι που σταµάτησε σε κάποιο συγκεκριµένο ύψος. Σε αυτό το σηµείο το βάρος της στήλης του υδραργύρου ισορροπεί την πίεση της ατµόσφαιρας. Οταν αυξάνεται η ατµοσφαιρική πίεση ο υδράργυρος ανεβαίνει ψηλότερα στον σωλήνα (το βαρόµετρο ανέρχεται) ενώ όταν µειώνεται η ατµοσφαιρική πίεση ο υδράργυρος κατεβαίνει στον σωλήνα (το βαρόµετρο πέφτει). Αρχικά, τα υδραργυρικά βαρόµετρα χρησιµοποιούταν περισσότερο για την µέτρηση του υψοµέτρου αλλά γρήγορα αναγνωρίσθηκε η µετεωρολογική τους σηµασία και εξαπλώθηκε η χρήση τους σε µετεωρολογικούς σταθµούς. Σύµφωνα µε το νόµο του Νεύτωνα ισχύει ότι: F = m g (4-11) Η µάζα του υδράργυρου είναι: m = ρ h m A c (4-12) όπου ρ m είναι η πυκνότητα του υδράργυρου, h το ύψος της στήλης του και Ac είναι η επιφάνεια της του σωλήνα. Επειδή η πίεση είναι η δύναµη ανά µονάδα επιφανείας: p = F A c (4-13)

18 Συνδυάζοντας τις (4-11)-(4-13) λαµβάνουµε: p = ρ m h g (4-14) Το υδραργυρικό βαρόµετρο αποτελεί ένα από τα ακριβέστερα όργανα για την µέτρηση της πίεσης του αέρα. Όπως προκύπτει από την εξίσωση (4-14) ο προσδιορισµός της πίεσης απαιτεί γνώση των παρακάτω: α) του ύψους της στήλης του υδραργύρου στην συγκεκριµένη θερµοκρασία β) της θερµοκρασίας που δείχνει το θερµόµετρο του βαροµέτρου γ) της επιτάχυνσης της βαρύτητας στον συγκεκριµένο σταθµό. Στο εγχειρίδιο κάθε βαρόµετρου υπάρχουν οδηγίες για τον τρόπο που γίνονται οι παραπάνω µετρήσεις και τις διορθώσεις που απαιτούνται για τον προσδιορισµό της ατµοσφαιρικής πίεσης. Η πίεση στον κάθε σταθµό µέτρησης ανάγεται στους 0 ο C και υπολογίζεται επίσης η πίεση στην επιφάνεια της θάλασσας χρησιµοποιώντας την εξίσωση (4-5). Στις µετεωρολογικές παρατηρήσεις προσπαθούµε να επιτύχουµε µια ακρίβεια mbar. Στην πραγµατικότητα όµως θα πρέπει να θεωρήσουµε ότι υπάρχει ένα σφάλµα περίπου mbar, το οποίο οφείλεται κατά κύριο λόγο στην δυσκολία προσδιορισµού της θερµοκρασίας της στήλης υδραργύρου. Γνωστότεροι τύποι επιστηµονικών υδραργυρικών βαροµέτρων είναι το βαρόµετρο Fortin και το βαρόµετρο Kew Ανεροειδές (µεταλλικό) βαρόµετρο Τα µεταλλικά βαρόµετρα έχουν µικρότερη ακρίβεια από τα υδραργυρικά αλλά είναι χαµηλού κόστους, η χρήση τους είναι ευκολότερη και είναι επίσης ευκολότερο να µεταφερθούν. Τα πλεονεκτήµατα αυτά, αλλά και η διακοσµητική του αξία (σχήµα 4.2) οδήγησαν το ανεροειδές βαρόµετρο να γίνει ο πιο συνηθισµένος τύπος βαροµέτρων που χρησιµοποιείται στα σπίτια. Την τελευταία δεκαετία όµως, έχουν γίνει πολύ προσιτά τα ηλεκτρονικά βαρόµετρα, τα οποία τελικά αναµένεται να γίνουν τα πιο συνηθισµένα βαρόµετρα. Το ευαίσθητο τµήµα του ανεροειδούς βαρόµετρου αποτελείται από ένα δοχείο (κάψουλα) µε µεγάλη ευκαµψία από το οποίο έχει αφαιρεθεί ο αέρας. Ένα µεταλλικό έλασµα τοποθετηµένο στο εσωτερικό εµποδίζει το δοχείο να διπλωθεί τελείως. Όταν αυξάνεται η ατµοσφαιρική πίεση συµπιέζεται το δοχείο, ενώ όταν µειώνεται η ατµοσφαιρική πίεση το δοχείο διευρύνεται. Ένα σύστηµα µοχλών µεγεθύνει, µέχρι εκατό φορές, αυτές τις µεταβολές και τις µεταφέρει σε ένα δείκτη που κινείται κατά µήκος µιας κλίµακας (σχήµα 4.3). Για την βαθµονόµηση της κλίµακας χρησιµοποιείται κάποιο απόλυτο όργανο. Γνωστότερος τύπος ανεροειδούς βαρόµετρου είναι το βαρόµετρο Paulin.

19 Σχήµα 4.3: Ανεροειδές βαρόµετρο µε εσωτερικό (αριστερά) ή εξωτερικό (δεξιά) έλασµα Ηλεκτρονικά βαρόµετρα Τα ηλεκτρονικά βαρόµετρα χρησιµοποιούν αισθητήρια κύτταρα των οποίων τα επίπεδα αντίστασης ή χωρητικότητας είναι επαρκώς ευαίσθητα στην αλλαγή της ατµοσφαιρικής πίεσης ώστε να αποκρίνονται επαρκώς στις µικρές µεταβολές της ατµοσφαιρικής πίεσης. Τα περισσότερα σύγχρονα βαρόµετρα κάνουν χρήση από µορφοτροπείς (transducers) οι οποίοι µετατρέπουν την απόκριση του αισθητήρα σε µια ηλεκτρική ποσότητα η οποία σχετίζεται µε την πίεση, στην µορφή είτε ενός αναλογικού σήµατος (π.χ. ηλεκτρική τάση DC ή AC µε συχνότητα η οποία σχετίζεται µε την πίεση), είτε ενός ψηφιακού σήµατος (π.χ. συχνότητα παλµού), είτε µε τυποποιηµένα πρωτόκολλα επικοινωνίας όπως είναι το RS232 ή το IEEE488. Τα αναλογικά σήµατα µπορούν να εµφανίζονται σε διάφορους ηλεκτρονικούς µετρητές. Οθόνες και συστήµατα απόκτησης δεδοµένων χρησιµοποιούνται για την εµφάνιση ψηφιακών σηµάτων ή ψηφιοποιηµένων αναλογικών σηµάτων. Τα σύγχρονα ψηφιακά βαρόµετρα χρησιµοποιούν διάφορα επίπεδα πλεονασµού για να βελτιώσουν την µακροχρόνια ευστάθεια και ακρίβεια των µετρήσεων. Μια τεχνική βασίζεται στην χρήση τριών αισθητήρων οι οποίοι λειτουργούν ανεξάρτητα υπό τον έλεγχο ενός κεντρικού µικροεπεξεργαστή. Ακόµη υψηλότερη ακρίβεια και ευστάθεια µπορεί να επιτευχθεί χρησιµοποιώντας τρία τελείως ανεξάρτητα βαρόµετρα τα οποία χρησιµοποιούν τρία σετ µορφοτροπέων πίεσης και µικροεπεξεργαστές. Καθένα από αυτά περιλαµβάνει εσωτερικό θερµόµετρο το οποίο χρησιµοποιείται για τη διόρθωση της θερµοκρασίας.

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ Αλκιβιάδη Μπάη Δημήτρη Μελά Δημήτρη Μπαλή ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2011 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: EIΣΑΓΩΓΗ...1-5

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ

ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΣΚΗΣΗ 5 ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΥΓΡΑΣΙΑ Με τον όρο ατμοσφαιρική υγρασία περιγράφουμε την ποσότητα των υδρατμών που περιέχονται σε ορισμένο όγκο ατμοσφαιρικού αέρα. Η περιεκτικότητα της ατμόσφαιρας σε υδρατμούς μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων.

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Μέτρηση θερμοκρασίας, υγρασίας και πίεσης με χρήση διαφορετικών οργάνων. ΟΝΟΜΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ. Ψυχρόμετρο Assmann (+ αποσταγμένο νερό). Ψηφιακό βαρόμετρο ακριβείας DeltaOhm

Διαβάστε περισσότερα

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ

4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ 4η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΥΓΡΑΣΙΑ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΑΕΡΑ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΣΧΕΣΗΣ ΜΕΤΑΞΥ ΡΕΥΜΑΤΟΣ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΤΙ EIΝΑΙ ΥΓΡΑΣΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥΠΟΒΑΘΡΟ Είναι το μέτρο της ποσότητας των υδρατμών

Διαβάστε περισσότερα

3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ

3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ 3η ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗΣ ΠΙΕΣΗΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΩΓΕΣ ΤΗΣ ΤΙ EIΝΑΙ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΠΙΕΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΟΥΠΟΒΑΘΡΟ Είναι η πίεση που εξασκεί ο ατμοσφαιρικός αέρας λόγω της δύναμης του

Διαβάστε περισσότερα

Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία

Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία Αγροµετεωρολογία - Κλιµατολογία 2 ο & 3 ο Μάθηµα 2.1 Αγροκλιµατικοί Σταθµοί Για την µελέτη του καιρού και του κλίµατος λαµβάνονται µετεωρολογικές παρατηρήσεις. Μετεωρολογική παρατήρηση είναι µια σειρά

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω

Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι β. Συζητώ, Αναρωτιέμαι, Υποθέτω Φύλλο Εργασίας 4 Μετρήσεις Θερμοκρασίας Η Βαθμονόμηση α. Παρατηρώ, Πληροφορούμαι, Ενδιαφέρομαι Οι άνθρωποι προσπαθούν να εκτιμήσουν κατά προσέγγιση ή να μετρήσουν με ακρίβεια τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΘΕΜΑ 1 Α) Τί είναι µονόµετρο και τί διανυσµατικό µέγεθος; Β) Τί ονοµάζουµε µετατόπιση και τί τροχιά της κίνησης; ΘΕΜΑ 2 Α) Τί ονοµάζουµε ταχύτητα ενός σώµατος και ποιά η µονάδα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης)

Θερμοκρασία - Θερμότητα. (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία - Θερμότητα (Θερμοκρασία / Θερμική διαστολή / Ποσότητα θερμότητας / Θερμοχωρητικότητα / Θερμιδομετρία / Αλλαγή φάσης) Θερμοκρασία Ποσοτικοποιεί την αντίληψή μας για το πόσο ζεστό ή κρύο είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΓΕΩΦΥΣΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ Ν. ΧΑΤΖΗΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ Φυσική της Ατμόσφαιρας (Β. Δ. Κατσούλης Ν. Χατζηαναστασίου) Ηλεκτρονικές Σημειώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου

Φυσική Β Γυμνασίου - Κεφάλαιο 4: Πίεση ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ. Φυσική Β Γυμνασίου ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4: ΠΙΕΣΗ Φυσική Β Γυμνασίου Δύναμη και Πίεση Κρατάς μία πινέζα μεταξύ του δείκτη και του αντίχειρα σου, με δύναμη 10 Ν. Η μύτη της πινέζας έχει διάμετρο 0,1mm ενώ η κεφαλή της έχει διάμετρο 10mm.

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών.

Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. Μ4 Εύρεση της πυκνότητας στερεών και υγρών. 1 Σκοπός Στην άσκηση αυτή προσδιορίζεται πειραματικά η πυκνότητα του υλικού ενός στερεού σώματος. Το στερεό αυτό σώμα βυθίζεται ή επιπλέει σε υγρό γνωστής πυκνότητας

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων.

Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Κεφάλαιο 3 Κατηγορίες και Βασικές Ιδιότητες Θερμοστοιχείων. Υπάρχουν διάφοροι τύποι μετατροπέων για τη μέτρηση θερμοκρασίας. Οι βασικότεροι από αυτούς είναι τα θερμόμετρα διαστολής, τα θερμοζεύγη, οι μετατροπείς

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. 5 η ενότητα ΜΕΤΡΗΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ. ρ. Λάμπρος Μπισδούνης. Καθηγητής T.E.I. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ. 5 η ενότητα ΜΕΤΡΗΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ. ρ. Λάμπρος Μπισδούνης. Καθηγητής T.E.I. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ρ. Λάμπρος Μπισδούνης Καθηγητής 5 η ενότητα ΜΕΤΡΗΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ T.E.I. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. Περιεχόμενα 5 ης ενότητας Η μέτρηση της θερμοκρασίας είναι

Διαβάστε περισσότερα

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά

Θερμότητα. Κ.-Α. Θ. Θωμά Θερμότητα Οι έννοιες της θερμότητας και της θερμοκρασίας Η θερμοκρασία είναι μέτρο της μέσης κινητικής κατάστασης των μορίων ή ατόμων ενός υλικού. Αν m είναι η μάζα ενός σωματίου τότε το παραπάνω εκφράζεται

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής

Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής Θ1 Προσδιορισµός συντελεστή γραµµικής διαστολής 1. Σκοπός Στην άσκηση αυτή θα µελετηθεί το φαινόµενο της γραµµικής διαστολής και θα προσδιοριστεί ο συντελεστής γραµµικής διαστολής ορείχαλκου ή χαλκού..

Διαβάστε περισσότερα

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc,

Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, Οδυσσέας - Τρύφων Κουκουβέτσιος Γενικό Λύκειο «Ο Απόστολος Παύλος» Επιβλέπουσα Καθηγήτρια: Ελένη Βουκλουτζή Φυσικός - Περιβαλλοντολόγος MSc, ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θαλάσσια αύρα ονομάζουμε τον τοπικό άνεμο ο οποίος

Διαβάστε περισσότερα

TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ.

TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. TEE TKM ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ ΜΙΚΡΗΣ ΙΑΡΚΕΙΑ ΣΤ ΚΥΚΛΟΣ2005 ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΤΗΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ν. Μαραγκός Μηχανολόγος Mηχ. Msc ΚΙΛΚΙΣ 2005 ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Νίκος Μαραγκός, Μηχανολόγος

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing).

Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Κεφάλαιο 4 Μετρολογικές Διατάξεις Μέτρησης Θερμοκρασίας. 4.1. Μετρολογικός Ενισχυτής τάσεων θερμοζεύγους Κ και η δοκιμή (testing). Οι ενδείξεις (τάσεις εξόδου) των θερμοζευγών τύπου Κ είναι δύσκολο να

Διαβάστε περισσότερα

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη

µέτρηση θερµοκρασιών. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΙΑ από την Αλεξάνδρα Κούση Η επιστήµη που ασχολείται µε τη µέτρηση θερµοκρασιών. 1 Ιστορία της Θερµοµετρίας 17ος αιώνας: εφευρέτης του πρώτου πρακτικού θερµοµέτρου o Galileo. Jean Rey (1632):

Διαβάστε περισσότερα

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ

ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ ΩΚΕΑΝΟΓΡΑΦΙΑ Δ ΕΞΑΜΗΝΟ Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά του νερού Μέρος 2 ο : Φυσική ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Θερμοκρασία 2. Πυκνότητα 3. Διάδοση του φωτός στο νερό 4. Διάδοση του ήχου στο νερό Μια από τις πιο σημαντικές

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 2 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Απριλίου 2006 Ώρα: 10:30 13.00 Προτεινόµενες Λύσεις ΜΕΡΟΣ Α 1. α) Η πυκνότητα του υλικού υπολογίζεται από τη m m m σχέση d

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης

Υπολογισµοί του Χρόνου Ξήρανσης Η πραγµατική επιφάνεια ξήρανσης είναι διασπαρµένη και ασυνεχής και ο µηχανισµός από τον οποίο ελέγχεται ο ρυθµός ξήρανσης συνίσταται στην διάχυση της θερµότητας και της µάζας µέσα από το πορώδες στερεό.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα: Μετεωρολογία-Κλιματολογία. Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1 7. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m

ΘΕΜΑ Α : α. 3000 V/m β. 1500 V/m γ. 2000 V/m δ. 1000 V/m ΑΡΧΗ 1 ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α : Για να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής αρκεί να γράψετε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης)

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) Θέµα 1 ο ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Φυσική Γ Λυκείου (Θετικής & Τεχνολογικής κατεύθυνσης) 1.1 Πολλαπλής επιλογής A. Ελαστική ονοµάζεται η κρούση στην οποία: α. οι ταχύτητες των σωµάτων πριν και µετά την κρούση

Διαβάστε περισσότερα

Εξάτμιση και Διαπνοή

Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση και Διαπνοή Εξάτμιση, Διαπνοή Πραγματική και δυνητική εξατμισοδιαπνοή Μέθοδοι εκτίμησης της εξάτμισης από υδάτινες επιφάνειες Μέθοδοι εκτίμησης της δυνητικής και πραγματικής εξατμισοδιαπνοής (ΕΤ)

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 ο 1. Aν ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ενός σώματος είναι σταθερός, τότε το σώμα: (i) Ηρεμεί. (ii) Κινείται με σταθερή ταχύτητα. (iii) Κινείται με μεταβαλλόμενη

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1

ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ιαγώνισµα στις Ταλαντώσεις ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 1 ΘΕΜΑ 1 0 Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β 22 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΕΠΑ.Λ. Β ΜΑΪΟΥ 03 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις Α-Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη φράση, η οποία συµπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή

5 Μετρητές παροχής. 5.1Εισαγωγή 5 Μετρητές παροχής 5.Εισαγωγή Τρεις βασικές συσκευές, με τις οποίες μπορεί να γίνει η μέτρηση της ογκομετρικής παροχής των ρευστών, είναι ο μετρητής Venturi (ή βεντουρίμετρο), ο μετρητής διαφράγματος (ή

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΘΕΜΑ 1 o Για τις ερωτήσεις 1 4, να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που

Διαβάστε περισσότερα

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι

Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις. Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Οι ιδιότητες των αερίων και καταστατικές εξισώσεις Θεόδωρος Λαζαρίδης Σημειώσεις για τις παραδόσεις του μαθήματος Φυσικοχημεία Ι Τι είναι αέριο; Λέμε ότι μία ουσία βρίσκεται στην αέρια κατάσταση όταν αυθόρμητα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 3. ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΑΕΡΑ ΚΑΙ ΕΔΑΦΟΥΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ

ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ ΑΣΚΗΣΗ 8 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΙΞΩ ΟΥΣ Η αντίσταση που δέχεται ένα σώµα όταν κινείται µέσα σ ένα ρευστό εξαρτάται απο το σχήµα του σώµατος. Παρατηρούµε οτι η µικρότερη αντίσταση εµφανίζεται στο ατρακτοειδές

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής

ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ. 1. Βροχομετρικές παράμετροι. 2. Ημερήσια πορεία της βροχής ΑΣΚΗΣΗ 6 ΒΡΟΧΗ Η βροχή αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μετεωρολογικές παραμέτρους. Είναι η πιο κοινή μορφή υετού και αποτελείται από σταγόνες που βρίσκονται σε υγρή κατάσταση. 1. Βροχομετρικές παράμετροι

Διαβάστε περισσότερα

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ

. ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ . ΠΡΩΤΟΣ ΘΕΡΜΟ ΥΝΑΜΙΚΟΣ ΝΟΜΟΣ 1. Σε µια ισόθερµη µεταβολή : α) Το αέριο µεταβάλλεται µε σταθερή θερµότητα β) Η µεταβολή της εσωτερικής ενέργειας είναι µηδέν V W = PV ln V γ) Το έργο που παράγεται δίνεται

Διαβάστε περισσότερα

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου

ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ. Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Aτµόσφαιρα της Γης - Η σύνθεση της ατµόσφαιρας Προέλευση του Οξυγόνου - Προέλευση του Οξυγόνου ρ. Ε. Λυκούδη Αθήνα 2005 Aτµόσφαιρα της Γης Ατµόσφαιρα είναι η αεριώδης µάζα η οποία περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας

Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η κίνηση του νερού εντός των φυτών (Soil-Plant-Atmosphere Continuum) Δημήτρης Κύρκας Η Σεκόγια (Sequoia) «Redwood» είναι το ψηλότερο δέντρο στο κόσμο και βρίσκεται στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ 130 μέτρα ύψος

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες:

Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες: Παρακαλώ διαβάστε πρώτα τις πιο κάτω οδηγίες: 1. Η εξέταση διαρκεί 5 h (πέντε ώρες). Υπάρχουν τρεις ερωτήσεις και κάθε μια από αυτές βαθμολογείται με 10 βαθμούς. 2. Χρησιμοποιήστε μόνο το στυλό που υπάρχει

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις (Εισαγωγή-Ρευστά-Θερμότητα) Κ.-Α. Θ. Θωμά

Ασκήσεις (Εισαγωγή-Ρευστά-Θερμότητα) Κ.-Α. Θ. Θωμά Ασκήσεις (Εισαγωγή-Ρευστά-Θερμότητα) Κινήσεις-Διαγράμματα 1μ. Να σχεδιασθούν το διάστημα s, η ταχύτητα υ και η επιτάχυνση γ για ένα σώμα που πέφτει ελεύθερα επί 4 sec. μ. Η ταχύτητα υ ενός σώματος δίδεται

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΤΩΝ ΥΛΙΚΩΝ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟ ΝΕΡΟ 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Γιατί μας ενδιαφέρει η συμπεριφορά των υλικών απέναντι στο νερό; 1. Προστασία των κτηριακών κατασκευών από το νερό της βροχής 2. Προστασία των κτηριακών

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1

Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 Τ Ε Χ Ν Ο Λ Ο Γ Ι Α Κ Λ Ι Μ Α Τ Ι Σ Μ Ο Υ ( Ε ) - Φ Ο Ρ Τ Ι Α 1 ΦΟΡΤΙΑ Υπό τον όρο φορτίο, ορίζεται ουσιαστικά το πoσό θερµότητας, αισθητό και λανθάνον, που πρέπει να αφαιρεθεί, αντίθετα να προστεθεί κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ- Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ- ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 0 Μαΐου 05 Ώρα : 0:0 - :00 ΘΕΜΑ 0 (µονάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α. και d B οι πυκνότητα του αερίου στις καταστάσεις Α και Β αντίστοιχα, τότε ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Α Θέµα ο Στις ερωτήσεις -4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση Σύµφωνα µε την κινητική θεωρία των ιδανικών αερίων, η πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι

ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Θέμα 1 ο ιαγώνισμα στη Φυσική Γ Λυκείου Κατεύθυνσης Επαναληπτικό Ι Στα ερωτήματα 1 5 του πρώτου θέματος, να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα της απάντησης που θεωρείτε

Διαβάστε περισσότερα

Η κάθετη δύναμη που ασκεί το ρευστό επάνω στην μονάδα επιφανείας των ορίων του.

Η κάθετη δύναμη που ασκεί το ρευστό επάνω στην μονάδα επιφανείας των ορίων του. Υδροστατική πίεση Η κάθετη δύναμη που ασκεί το ρευστό επάνω στην μονάδα επιφανείας των ορίων του. p F F df = = lim = A Α 0 Α d Α Η πίεση σε ένα ρευστό είναι ανεξάρτητη του προσανατολισμού και είναι βαθμωτό

Διαβάστε περισσότερα

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5)

δ) µειώνεται το µήκος κύµατός της (Μονάδες 5) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 011-01 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ/Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: 1 η (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 30/1/11 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 ο Οδηγία: Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µίας από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2012 ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ / ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Κυριακή Απριλίου 01 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις ερωτήσεις από 1-4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό της ερώτησης και το γράµµα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ

ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ ΣΥΝΕΧΕΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΟ ΡΕΥΜΑ Τι είναι αυτό που προϋποθέτει την ύπαρξη μιας συνεχούς προσανατολισμένης ροής ηλεκτρονίων; Με την επίδραση διαφοράς δυναμικού ασκείται δύναμη στα ελεύθερα ηλεκτρόνια του μεταλλικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης 1 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Θετ.- τεχ. κατεύθυνσης ΘΕΜΑ 1 ο : Σε κάθε μια από τις παρακάτω προτάσεις να βρείτε τη μια σωστή απάντηση: 1. Μια ποσότητα ιδανικού αέριου εκτονώνεται ισόθερμα μέχρι τετραπλασιασμού

Διαβάστε περισσότερα

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος

2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος 2η Εργαστηριακή Άσκηση Εξάρτηση της ηλεκτρικής αντίστασης από τη θερμοκρασία Θεωρητικό μέρος Όπως είναι γνωστό από την καθημερινή εμπειρία τα περισσότερα σώματα που χρησιμοποιούνται στις ηλεκτρικές ηλεκτρονικές

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α)

Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ. 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) Α. ΝΟΜΟΙ ΑΕΡΙΩΝ 1. Β1.3 Να αντιστοιχίσετε τις µεταβολές της αριστερής στήλης σε σχέσεις τις δεξιάς στήλης. 1) Ισόθερµη µεταβολή α) P = σταθ. V P 2) Ισόχωρη µεταβολή β) = σταθ. 3) Ισοβαρής µεταβολή γ) V

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗΣ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Μετρήσεις μήκους Η μέση τιμή. 1. Ποια μεγέθη λέγονται φυσικά μεγέθη; Πως γίνεται η μέτρησή τους; Οι ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν ονομάζονται φυσικά μεγέθη. Η μέτρησή

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική Χημεία

Περιβαλλοντική Χημεία ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Πειραιά Τεχνολογικού Τομέα Περιβαλλοντική Χημεία Εργαστηριακό Μέρος Ενότητα 3: Ισοζύγιο Ενέργειας Ευάγγελος Φουντουκίδης Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Τ.Ε. Άδειες

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ

ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ ΑΣΚΗΣΗ 7 ΤΡΙΧΟΕΙ ΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΗΣ ΤΑΣΗΣ Οι ρίζες των δέντρων αποτελούνται απο τρία είδη ιστών ένα εκ των οποίων, (ο επιφανειακός ιστός) περιλαµβάνει ειδικά τροποποιηµένα

Διαβάστε περισσότερα

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. ΑΣΚΗΣΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΑΣΚΗΣΗ 13 ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΑΣ ΥΓΡΟΥ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΒΑΣΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ 1.1. Εσωτερική ενέργεια Γνωρίζουμε ότι τα μόρια των αερίων κινούνται άτακτα και προς όλες τις διευθύνσεις με ταχύτητες,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΣΗΣΗ 5 Προσδιορισµός του ύψους του οραικού στρώµατος µε τη διάταξη lidar. Μπαλής

Διαβάστε περισσότερα

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο

Ã. ÁÓÉÁÊÇÓ ÐÅÉÑÁÉÁÓ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. ΘΕΜΑ 1 ο Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ ο Στι ερωτήσει - 4 να γράψετε στο τετράδιό σα τον αριθµό των ερώτηση και δίπλα σε κάθε αριθµό το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.. Τροχό κυλίεται πάνω σε οριζόντιο

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός)

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) 4 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑ Α ΦΥΣΙΚΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (Επαναληπτικός ιαγωνισμός) Κυριακή, 5 Απριλίου, 00, Ώρα:.00 4.00 Προτεινόμενες Λύσεις Άσκηση ( 5 μονάδες) Δύο σύγχρονες πηγές, Π και Π, που απέχουν μεταξύ τους

Διαβάστε περισσότερα

AquaTec Φυσική των Καταδύσεων

AquaTec Φυσική των Καταδύσεων Σημειώσεις για τα σχολεία Τεχνικής Κατάδυσης 1.1 AquaTec Φυσική των Καταδύσεων Βασικές έννοιες και Αρχές Νίκος Καρατζάς www.aquatec.gr Προειδοποίηση: Το υλικό που παρουσιάζεται παρακάτω δεν πρέπει να θεωρηθεί

Διαβάστε περισσότερα

κάθετη δύναμη εμβαδόν επιφάνειας Σύμβολο μεγέθους Ορισμός μεγέθους Μονάδα στο S.I.

κάθετη δύναμη εμβαδόν επιφάνειας Σύμβολο μεγέθους Ορισμός μεγέθους Μονάδα στο S.I. 4.1 Η πίεση ονομάζουμε το μονόμετρο φυσικό μέγεθος που ορίζεται ως το πηλίκο του μέτρου της συνολικής δύναμης που ασκείται κάθετα σε μια επιφάνεια προς το εμβαδόν της επιφάνειας αυτής. πίεση = κάθετη δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc.

Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση. Copyright 2009 Pearson Education, Inc. Κεφάλαιο 10 Περιστροφική Κίνηση Περιεχόµενα Κεφαλαίου 10 Γωνιακές Ποσότητες Διανυσµατικός Χαρακτήρας των Γωνιακών Ποσοτήτων Σταθερή γωνιακή Επιτάχυνση Ροπή Δυναµική της Περιστροφικής Κίνησης, Ροπή και

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ

ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΑΕΡΟΝΑΥΠΗΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΡΕΥΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΑΥΤΗΣ Διευθυντής: Διονύσιος-Ελευθ. Π. Μάργαρης, Αναπλ. Καθηγητής ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα).

Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά του δοχείου δείχνει πίεση Ρ1 = 1,2 10 5 N / m 2 (ή Ρα). 1. Το κυβικό δοχείο του σχήματος ακμής h = 2 m είναι γεμάτο με υγρό πυκνότητας ρ = 1,1 10³ kg / m³. Το έμβολο που κλείνει το δοχείο έχει διατομή Α = 100 cm². Το μανόμετρο (1) που βρίσκεται στην πάνω πλευρά

Διαβάστε περισσότερα

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία)

Διάδοση Θερμότητας. (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Διάδοση Θερμότητας (Αγωγή / Μεταφορά με τη βοήθεια ρευμάτων / Ακτινοβολία) Τρόποι διάδοσης θερμότητας Με αγωγή Με μεταφορά (με τη βοήθεια ρευμάτων) Με ακτινοβολία άλλα ΠΑΝΤΑ από το θερμότερο προς το ψυχρότερο

Διαβάστε περισσότερα

Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους

Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους Ευστάθεια αστάθεια στην ατμόσφαιρα Αναστροφή θερμοκρασίας - μελέτη των αναστροφών, τα είδη τους και η ταξινόμηση τους 1 Η αδιαβατική θερμοβαθμίδα dt dz. g c p d ξηρή ατμόσφαιρα Γ d ξηρή αδιαβατική θερμοβαθμίδα

Διαβάστε περισσότερα

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια

ÊÏÑÕÖÇ ÊÁÂÁËÁ Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ. U 1 = + 0,4 J. Τα φορτία µετατοπίζονται έτσι ώστε η ηλεκτρική δυναµική ενέργεια 1 ΘΕΜΑ 1 ο Β' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΦΥΣΙΚΗ 1. οχείο σταθερού όγκου περιέχει ορισµένη ποσότητα ιδανικού αερίου. Αν θερµάνουµε το αέριο µέχρι να τετραπλασιαστεί η απόλυτη θερµοκρασία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία

ΑΣΚΗΣΗ 7. Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΑΣΚΗΣΗ 7 Θερµοϊονικό φαινόµενο - ίοδος λυχνία ΣΥΣΚΕΥΕΣ : Πηγή συνεχούς 0-50 Volts, πηγή 6V/2A, βολτόµετρο συνεχούς, αµπερόµετρο συνεχούς, βολτόµετρο, ροοστάτης. ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Όταν η θερµοκρασία ενός

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Θέμα 1 Στις ερωτήσεις Α1-Α4 να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Αν σε ένα ελεύθερο σώμα που είναι αρχικά ακίνητο ασκηθεί δύναμη

Διαβάστε περισσότερα

Θέµα: Τεχνικές οδηγίες για τις µετρήσεις θερµοκρασίας και σχετικής υγρασίας στους χώρους εργασίας

Θέµα: Τεχνικές οδηγίες για τις µετρήσεις θερµοκρασίας και σχετικής υγρασίας στους χώρους εργασίας ΕΓΓΥΚΛΙΟΣ: 140120/24-7-89 του Υπουργείου Εργασίας Θέµα: Τεχνικές οδηγίες για τις µετρήσεις θερµοκρασίας και σχετικής υγρασίας στους χώρους εργασίας Α. Μετρήσεις µε το χειροκίνητο περιστρεφόµενο υγρόµετρο

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ

Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ ΕΝΩΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΙΚΩΝ 5 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΙΚΗ Γ ΓΥΜΝΑΙΟΥ Κυριακή, 17 Μαίου, 2009 Ώρα: 10:00-12:30 ΠΡΟΣΕΙΝΟΜΕΝΕ ΛΤΕΙ 1. α) Ζεύγος δυνάμεων Δράσης Αντίδρασης είναι η δύναμη που ασκεί ο μαθητής στο έδαφος

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ

ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΦΥΣΙΚΗ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 Ο ΔΥΝΑΜΕΙΣ 3.1 Η έννοια της δύναμης ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΘΕΩΡΙΑΣ Στο κεφάλαιο των κινήσεων ασχοληθήκαμε με τη μελέτη της κίνησης χωρίς να μας απασχολούν τα αίτια που προκαλούν την κίνηση

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας Σχεδιασμός Ψηφιακών Εκπαιδευτικών Εφαρμογών ΙI Αναφορά Εργασίας 1 Καραγκούνη Κατερίνα Α.Μ : 1312008050 Το παιχνίδι καρτών «Σκέψου και Ταίριαξε!», το οποίο

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται

Θερµότητα χρόνος θέρµανσης. Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος. Μονάδα: Joule. Του χρόνου στον οποίο το σώµα θερµαίνεται 1 2 Θερµότητα χρόνος θέρµανσης Εξάρτηση από είδος (c) του σώµατος Αν ένα σώµα θερµαίνεται από µια θερµική πηγή (γκαζάκι, ηλεκτρικό µάτι), τότε η θερµότητα (Q) που απορροφάται από το σώµα είναι ανάλογη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ Ενεργειακές µετρήσεις σε κτήρια, κέλυφος Χρήση θερµοκάµερας, διαπίστωση και προσδιορισµός απωλειών από θερµογέφυρες. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΟ Ι ΡΥΜΑ ΧΑΛΚΙ ΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΑΣ Ενεργειακές Μετρήσεις σε

Διαβάστε περισσότερα

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ. Μετρήσεις με Διαστημόμετρο και Μικρόμετρο

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ. Μετρήσεις με Διαστημόμετρο και Μικρόμετρο ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΥΛΙΚΩΝ Σκοπός της άσκησης Σε αυτή την άσκηση θα μετρήσουμε διαστάσεις στερεών σωμάτων χρησιμοποιώντας όργανα ακριβείας και θα υπολογίσουμε την πυκνότητα τους. Θα κάνουμε εφαρμογή της θεωρίας

Διαβάστε περισσότερα

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ

B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÅÐÉËÏÃÇ 1 B' ΤΑΞΗ ΓΕΝ.ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΜΑ 1 ο ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό κάθε µιας από τις παρακάτω ερωτήσεις 1-4 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71)

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) ΘΕΩΡΙΑ Ιξώδες ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ ΙΞΩΔΕΣ ΔΙΑΦΑΝΩΝ ΚΑΙ ΑΔΙΑΦΑΝΩΝ ΥΓΡΩΝ (ASTM D 445, IP 71) Το ιξώδες είναι η ιδιότητα που έχει ένα ρευστό να παρουσιάζει αντίσταση κατά τη ροή του, ως αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ Φυσική Κατεύθυνσης Β Λυκείου ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ κ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Β Θέµα ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση σε κάθε µία από τις παρακάτω ερωτήσεις: Σε ισόχωρη αντιστρεπτή θέρµανση ιδανικού αερίου, η

Διαβάστε περισσότερα

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου

Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ιαθεµατική Εργασία µε Θέµα: Οι Φυσικές Επιστήµες στην Καθηµερινή µας Ζωή Η Ηλιακή Ενέργεια Τµήµα: β2 Γυµνασίου Υπεύθυνος Καθηγητής: Παζούλης Παναγιώτης Συντακτική Οµάδα: έσποινα Παναγιωτίδου ΗΛΙΑΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες

ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Αντικείµενο εξέτασης: Όλη η διδακτέα ύλη Χρόνος εξέτασης: 3 ώρες ΘΕΜΑ 1ο Στις ερωτήσεις 1-4 να γράψετε στο φύλλο απαντήσεών σας τον αριθµό

Διαβάστε περισσότερα

Μηχανική Τροφίµων. Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων. Η έννοια του «τροφίµου»

Μηχανική Τροφίµων. Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων. Η έννοια του «τροφίµου» Μηχανική Τροφίµων Θερµικές Ιδιότητες Τροφίµων Η έννοια του «τροφίµου» Στην µηχανική τροφίµων πολλές φορές χρησιµοποιούµε τον όρο τρόφιµο. Σε αντίθεση όµως µε άλλα επιστηµονικά πεδία της επιστήµης των τροφίµων,

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ

ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Η αντίσταση ενός µεταλλικού αγωγού που

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 :

ΦΥΕ 14 5η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-05-08 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Aσκηση 2 : ΦΥΕ 14 5 η ΕΡΓΑΣΙΑ Παράδοση 19-5-8 ( Οι ασκήσεις είναι βαθµολογικά ισοδύναµες) Άσκηση 1 : Συµπαγής κύλινδρος µάζας Μ συνδεδεµένος σε ελατήριο σταθεράς k = 3. N / και αµελητέας µάζας, κυλίεται, χωρίς να

Διαβάστε περισσότερα

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ...

Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Εξετάσεις Φυσικής για τα τμήματα Βιοτεχνολ. / Ε.Τ.Δ.Α Ιούνιος 2014 (α) Ονοματεπώνυμο...Τμήμα...Α.Μ... Σημείωση: Διάφοροι τύποι και φυσικές σταθερές βρίσκονται στην τελευταία σελίδα. Θέμα 1ο (20 μονάδες)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 IAΣTOΛH KAI ΣYΣTOΛH

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 IAΣTOΛH KAI ΣYΣTOΛH ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 IAΣTOΛH KAI ΣYΣTOΛH 8.1 Γραµµική διαστολή των στερεών Ένα στερεό σώµα θεωρείται µονοδιάστατο, όταν οι δύο διαστάσεις του είναι αµελητέες σε σχέση µε την τρίτη, το µήκος, όπως συµβαίνει στην

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα.

ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1. Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. ΘΕΜΑ Α Παράδειγμα 1 Α1. Ο ρυθμός μεταβολής της ταχύτητας ονομάζεται και α. μετατόπιση. β. επιτάχυνση. γ. θέση. δ. διάστημα. Α2. Για τον προσδιορισμό μιας δύναμης που ασκείται σε ένα σώμα απαιτείται να

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ

ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗ ΦΥΣΙΚΗ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΤΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΤΑΛΑΝΤΩΣΕΙΣ Θέµα Α Στις ερωτήσεις 1-4 να βρείτε τη σωστή απάντηση. Α1. Για κάποιο χρονικό διάστηµα t, η πολικότητα του πυκνωτή και

Διαβάστε περισσότερα

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών

Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Συνήθεις διαφορικές εξισώσεις προβλήματα οριακών τιμών Οι παρούσες σημειώσεις αποτελούν βοήθημα στο μάθημα Αριθμητικές Μέθοδοι του 5 ου εξαμήνου του ΤΜΜ ημήτρης Βαλουγεώργης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικών

Διαβάστε περισσότερα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα

Σκουπιδομαζέματα-επιστημοσκορπίσματα Στη στήλη Σκουπιδομαζέματα επιστημοσκορπίσματα παρουσιάζονται απλά πειράματα και κατασκευές που μπορούν να πραγματοποιηθούν με καθημερινά υλικά και μπορούν να ενταχθούν, κατά την κρίση του διδάσκοντα,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΤΕΤΑΡΤΗ ΜΑΪΟΥ 03 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΚΥΚΛΩΝ)

Διαβάστε περισσότερα