Πυρετός στη ΜΕΘ. dιιω'"" μεταξύ φλεγμονής και λοίμωξης είναι καθοριστι %;jς μασίας για την αντιμετώπιση πυρετού καθώς επίσης ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΥΘΥΜΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πυρετός στη ΜΕΘ. dιιω'"" μεταξύ φλεγμονής και λοίμωξης είναι καθοριστι %;jς μασίας για την αντιμετώπιση πυρετού καθώς επίσης ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΥΘΥΜΙΟΥ"

Transcript

1 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΊΡΙΚΗΣ 31 Πυρετός στη ΜΕΘ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΥΘΥΜΙΟΥ «Η ανθρωπότητα έχει τρεις μεγάλους εχθρούς, τον πυρετό, την πείνα και τον πόλεμο. Από αυτούς ο μεγαλύτερος, ο πιο τρομερός είναι ο πυρετός» Η ΠΥΡΕτΙΚΗ ΑΠΑΝ'fΗΣΗ Sir William Osler Η εμφάνιση πυρετού σε ασθενή της ΜΕΘ, είναι ένα -:εγονός το οποίο απαιτεί προσοχή και διερεύνηση από τους θεράποντες ιατρούς, δεν είναι όμως σημείο επικείμενης καταστροφής πάντα, όπως επισημαίνει ο Sir \Villiam Osler. Ο πυρετός είναι σημείο φλεγμονής, όχι απαραίτητα ί.οίιιωξης. Υπολογίζεται ότι 50% των πυρετικών κυμάτω στους ασθενείς των ΜΕΘ οφείλονται σε φλεγμονή, ιιε εκλυτικό παράγοντα τη βλάβη ιστών. Η διάκριση dιιω'"" μεταξύ φλεγμονής και λοίμωξης είναι καθοριστι %;jς μασίας για την αντιμετώπιση πυρετού καθώς επίσης και για την πρόγνωση του ασθενή ε ειδή η θνητό τητα από σήψη στη ΜΕΘ υπολογίζεται γυρω στο 50%. Η βαρύτητα της πυρετικής απάντησης δεν είναι ένδειξη ί.οίμωξης ή της βαρύτητας αυτής. Είναι δυνατόν κάποιοι ασθενείς όπως νεογνά, ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι, ουραιμικοί, ουδετεροπενικοί, υποσιτισμένοι και ασθενείς που λαμβάνουν στεροειδή ή aντιφλεγμονώδη να μην αναπτύσσουν πυρετό σε κατάλληλα ερεθίσμ τα. Επίσης, ο υψηλός πυρετός και το ρίγος μπορει να συνδυάζονται με μη λοιμώδη αίτια (π. χ. φαρμακευτικός πυρετός ή αντίδραση σε μετάγγιση), ενώ μικρού βαθμού άνοδοι της θερμοκρασίας μπορεί να συνδυάζονται με απειλητικές για τη ζωή λοιμώξεις. Παραδείγματος χάρη 10% των σηπτικών ασθενών είναι υποθερμικοί ενώ 35% είναι νορμοθερμικοί, χωρίς αυτό να οφείλεται σε ελατ-, ' 2 τωμένη παραγωγη κυτοκινων. ΔΙΑΤΉΡΗΣΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑΣ ΘΕΡΜΟΡΡΥΘΜΙΣτΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ Στον υγιή άνθρωπο η θερμοκρασία του εσωτερικού του σώματος διατηρείται μέσα σε στενά όρια δηλ. διατηρείται σταθερή χάρη στο θερμορρυθμιστικό μηχανισμό. Πηγές θερμότητας για τον οργανισμό αποτελούν κατά κύριο λόγο η καύση θρεπτικών ουσιών και η θερμότητα εξωτερικής προέλευσης. Η παραγωγή θερμότητας από τα διάφορα όργανα σε ηρεμία ποικίλει. Ιδιαίτερη σημασία έχει η παραγωγή θερμότητας στους μύες, η οποία εκλύεται ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού. Η αποβολή θερμότητας, κάτω από κανονικές συνθήκες συντελείται κυρίως με ακτινοβολία, αλλά και με εξάτμιση ή και με επαφή με τον αέρα. Η θερμοκρασία του σώματος ρυθμίζεται σχεδόν αποκλειστικά με νευρικούς μηχανισμούς παλίνδρομης ρύθμισης που όλοι τους ελέγχονται από ένα θερμορρυθμιστικό κέντρο που βρίσκεται στον υποθάλαμο. Αυτοί οι μηχανισμοί παλίνδρομης ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος τροφοδοτούνται από τους ανιχνευτές θερμότητας (υποδοχείς) που πληροφορούν την αύξηση ή την μείωση της θερμοκρασίας του σώματος. Οι πιο σημαντικοί υποδοχείς για τον έλεγχο της θερμοκρασίας του σώματος είναι οι νευρώνες της προοπτικής περιοχής του υποθαλάμου, οι δερματικοί θερμοϋποδοχείς και οι υποδοχείς θερμοκρασίας σε όλο το σώμα. Οι ώσεις που ξεκινούν από περιφερικούς υποδοχείς μεταβιβάζονται στον οπίσθιο υποθάλαμο όπου συνενώνονται με τις ώσεις των υποδοχέων της προοπτικής χώρας, με σκοπό να εκλυθούν τελικά οι φυγόκεντρες ώσεις ελέγχου της αποβολής και της παραγωγής θερμότητας. Για το λόγο αυτό, ο συνολικός υποθαλαμικός μηχανισμός ελέγχου της θερμοκρασίας λέγεται υποθαλαμικός θερμοστάτης.) Απλούστερα το θερμορρυθμιστικό κέντρο του υποθαλάμου δέχεται πληροφορίες, από τα περιφερικά νεύρα

2 32 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ και από την θερμοκρασία του αίματος, το οποίο περιρέει την περιοχή του υποθαλάμου. Βάσει αυτών των πληροφοριών το θερμορρυθμιστικό κέντρο διατηρεί την θερμοκρασία του σώματος με τον εξής μηχανισμό: η υπερθέρμανση της προοπτικής θερμοευαίσθητης περιοχής του υποθαλάμου οδηγεί σε αύξηση του ρυθμού της απώλειας θερμότητας από το σώμα με αγγειοδιαστολή και εφίδρωση. Όταν η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σώματος γίνει μικρότερη από 37 ο C περίπου, αρχίζουν να λειτουργούν μηχανισμοί διατήρησης θερμότητας (δερματική αγγειοσύσπαση, ανόρθωση τριχών) και αύξησης παραγωγής θερμότητας (ρίγος, χημική θερμογένεση). ΟΡΙΣΜΟΣ ΠΥΡΕΤΟΥ- ΜΕΤΡΗΣΗ ΠΥΡΕΤΟΥ Η θερμοκρασία του σώματος είναι από τις συνηθέστερες μετρήσεις στην κλινική πράξη, παρ' όλα αυτά υπάρχουν κάποιες διαφωνίες όσον αφορά τη φυσιολογική θερμοκρασία σε υγιείς ενήλικες. Ο παραδοσιακός κανόνας των 3Τ C (98,6 OF) είναι ένας μέσος όρος που προέκυψε από τις μετρήσεις της θερμοκρασίας στη μασχάλη σε υγιείς ενήλικες που έγινε προς το τέλος του 19ου αιώνα. Η φυσιολογική θερμοκρασία του σώματος παρουσιάζει ημερήσια διακύμανση, με την ελάχιστη τιμή τις πρώτες πρωινές ώρες (μεταξύ 00:40-08:00 π.μ. ). Παράγοντες που συντελούν στην ημερήσια διακύμανση είναι η μυ ίκή εργασία, η πέψη, το θερμό περιβάλλον, ο καταμήνιος κύκλος, η κύηση και οι ψυχικές συγκινήσεις. Το εύρος της ημερήσιας διακύμανσης ποικίλει από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται από τον τόπο μέτρησης του πυρετού και τη μέθοδο μέτρησης του πυρετού. Η θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος είναι περίπου κατά 1% μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία της μασχαλιαία; κοιλότητας και 0,5 ο C μεγαλύτερη από τη θερμοκρασία της στοματικής κοιλότητας. Η θερμοκρασία του ορθού είναι συνήθως μεγαλύτερη από τις θερμοκρασίες της στοματικής και μασχαλιαία; κοιλότητας.) ΠΥΡΕΤΟΣ είναι η θερμοκρασία που υπερβαίνει το φυσιολογικό εύρος διακύμανσης για το συγκεκριμένο ασθενή ή η αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος λόγω υποθαλαμικής ρύθμισης των ανωτέρω ορίων της σε υψηλότερα επίπεδα. Στους ασθενείς της ΜΕΘ η ΑΜΕΡΙΚΆΝΙΚΗ Εταιρεία ΕΝΤΑτΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ θέσπισε την άνοδο της θερμοκρασίας > 38,3 ο C ή 101 degrees F ως πυρετό, ο οποίος χρήζει διερεύνησης. Εξαιρούνται οι περιπτώσεις των ασθενών με χαμηλότερη θερμοκρασία από 38.3 ο C και κλινικά σημεία λοίμωξης στους απαιτείται διερείiνηση του πυρετού και της λοίμωξης.4 Στη ΜΕΘ, η θερμοκρασία του ασθενή παρακολοι θείται κατά τακτά χρονικά διαστήματα, η δε τψll ποι λαμβάνεται εξαρτάται από τη μέθοδο που επιλέγεται r.αθι6; και τον τόπο μέτρησης της θερμοκρασίας. Κάθε μέθοδο; μέτρησης της θερμοκρασίας, η οποία επιλέγεται για το ι ; ασθενείς των ΜΕΘ, πρέπει να υπόκειται σε έλεγχο r..ατά συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, ώστε οι μετρ1]σει; που λαμβάνονται να είναι αξιόπιστες και να ωτοq:είiγονται τεχνικά σφάλματα του συστήματος μέτρηση;. Πλέον αξιόπιστη μέθοδος μέτρησης της θερμοr..ρασία; του ασθενή της ΜΕΘ είναι ο αισθητήρα; θερμοr..ρασίας του καθετήρα της πνευμονικής αρτηρίας (Swan-Ganz). Αποδίδει πλήρως της θερμοκρασία του πυρ1]να του σώματος, αλλά απαιτείται η τοποθέτηση του καθεηίρα πνευμονικής αρτηρίας. Στους ασθενείς της ΜΕΘ συνιστώνται ποικίλα μέρη για τη μέτρηση της θερμοκρασίας του σώματος, όπως: 1. Το ορθό: αρκετά συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος στους ασθενείς των ΜΕΘ με ποικίλα μειονεκτήματα τα οποία είναι τα εξής: α) η διασπορά παθογόντων μικροβίων του εντέρου β) οι κίνδυνος τραύματος του ορθού ή διαπύησης σε κάποιες ειδικές κατηγορίες ασθενών γ) η τιμή της θερμοκρασίας που λαμβάνεται είναι υψηλότερη από τη θερμοκρασία του πυρ1ίνα. 2. Η τυμπανική μεμβράνη. Η μέθοδος αυτή συχνά δίνει λανθασμένες τιμές από ύπαρξη βύσματος κυψέλης ενώ ενέχει τον κίνδυνο ρήξης της τυμπανικής μεμβράνης. 3. Η μασχαλιαία κοιλότητα. Εδώ οι τιμές που λαμβάνονται υποεκτιμούν τη θερμοκρασία του πυρήνα. 4. Η ουροδόχος κύστη. Η μέθοδος αυτή δίνει συχνά λανθασμένες τιμές από την ποσότητα των ούρων που απεκρίνονται από τον ασθενή.4 5. Ο οισοφάγος (κυρίως το κατώτερο 25% τμήμα του οισοφάγου). Θεωρείται αρκετά αξιόπιστη μέθοδος μέτρησης της θερμοκρασίας στους ασθενείς της ΜΕΘ, γιατί η τιμή της θερμοκρασίας που λαμβάνεται αντιπροσωπεύει τη θερμοκρασία του πυρ1ίνα του σώματος. Οι περισσότερες αποδεκτοί μέθοδοι μέτρησης θερμοκρασίας του ασθενή στη ΜΕΘ, εκτός από το θερμόμετρο του καθετήρα της πνευμονικής αρτηρίας, είναι η μέ-

3 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 33 τρηση της θερμοκρασίας στην τυμπανική μεμβράνη και στον οισοφάγο. Εκτός από τη μέθοδο και τον τόπο μέτρησης της θερμοκρασίας του ασθενή στη ΜΕΘ, υπάρχουν διάφοροι παράγοντες, οι οποίοι είναι δυνατόν να επηρεάσουν την τιμή που λαμβάνεται και είναι συνήθως οι εξής: α) η θερμοκρασία του περιβάλλοντος β) οι θεραπευτικές παρεμβάσεις (αιμοδιάλυση, περιτονα ίκές πλύσεις, χορήγηση ψυχρών διαλυμάτων, άφθονη διούρηση κ.ά.) γ) κάποια φάρμακα (κορτικοστεροειδή - ανοσοκατασταλτικά - aντιφλεγμονώδη) δ) νόσοι ΚΝΣ (υποθαλάμου- υπόφυσης) Στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), τα διαγράμματα του πυρετού δεν έχουν ουσιαστικά καμία αξία, εξαιτίας της χημειοπροφύλαξης ή της λοιπής αντιμικροβιακής αγωγής που λαμβάνουν οι ασθενείς αυτοί. Ελαχιστοποιείται δηλαδή η διαγνωστική αξία των παλαιότερων ιστορικών τύπων πυρετού (συνεχής, υφέσιμος - σηπτικός, διαλείπων, υπόστροφος, κυματοειδής, κανονικός, ακανόνιστος), καθώς είναι δύσκολη η συσχέτιση τους και με το ιστορικό του ασθενή, το οποίο σπάνια λαμβάνεται από τον ίδιο τον ασθενή της ΜΕΘ, επειδή βρίσκεται σε καταστολή ή γενικότερα σε κρίσιμη κατάσταση. Σε όλους τους ασθενείς με πυρετό και φυσικά και στους ασθενείς των ΜΕΘ, οι μεταβολικές επιπτώσεις του πυρετού είναι οι ακόλουθες: 1. Αύξηση του μεταβολισμού κατά 12% για 1 ο C αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος 2. Αύξηση άδηλων απωλειών Η20-μείωση ηλεκτρολυτών 3. Ταχυκαρδία 4. Αύξηση του κατά λεπτόν αερισμού 5. Αύξηση της κατανάλωσης 02 (V02) 6. Ενεργοποίηση- σύνθεση χημικών μεταβιβαστώντης φλεγμονής και πλήθος άλλων ουσιών κ.ά. Οι μεταβολικές αυτές επιπτώσεις είναι δυνατόν να οδηγήσουν σε σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης του ασθενή, η οποία ενίοτε είναι απειλητικ1j. για τη ζωή του. ΙΙΑΘΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ- ΙΙΑΘΟΓΕΝΕΣΗ ΠΥΡΕΤΟΥ Ο πυρετός αρχίζει με την παραγωγή των ενδογενών πυρετογόνων από τα μακροφάγα κύτταρα ιστών και αίματος, τα μονοκύτταρα, τα λεμφοκύτταρα, τα ενδοθη- λιακά, τα επιθηλιακά καθώς και άλλα εμπύρηνα κύτταρα. Ως ενδογενή πυρετογόνα ονομάζονται ομάδες πρωτεϊνών οι οποίες περιλαμβάνονται υπό τον όρο «κυτοκίνες». Τα τελευταία χρόνια έχουν απομονωθεί αρκετές κυτοκίνες, οι οποίες παίζουν σπουδαίο ρόλο στη γένεση του πυρετού. Μέχρι στιγμής έχουν ταυτοποιηθεί 11 πρωτείνες με «πυρετογόνο» δράση7: 1. TNFa ή καχεκτίνη (tumor necrosis factor a) 2. τnfb ή λυμφοτοξίκη ( tumor necrosis factor b) 3. ιντερλευκίνη - 1α (1L-1a) 4. ιντερλευκίνη - 1β (1L-1b) 5. ιντερλευκίνη - 6 (L-6) 6. ιντερφερόνη -α 7. ιντερφερόνη - β 8. ιντερφερόνη - γ 9. ΜΙΡ 1a (microphage inflammatory protein) 10. ΜΙΡ 1b 11. ιντερλευκίνη -8 (L-8) Ίδιες ουσίες παράγονται από τα μη aνοσολογικά κύτταρα νεοπλασματικών ίστών με αυτόνομη έκκριση, καθώς και από πολλά κύτταρα του εγκεφάλου.7 Εκτός από τα ενδογενή πυρετογόνα υπάρχουν και εξγενή πυρετογόνα, τα οποία είναι τμήματα διαφόρων μικροοργανισμών (μικροβίων, ιών, παρασίτων) ή ορισμένων χημικών ουσιών ή φαρμάκων. Τα εξωγενή πυρετογόνα δρουν προκαλώντας την έκλυση ενδογενών πυρετογόνων από μονοκύτταρα και μακροφάγα. Τα κυριότερα εξωγεν1ί πυρετογόνα είναι η λιποπολυσακχαριδική ενδοτοξίνη των Gram-αρνητικών βακτηριδίων, το λιποτειχικό οξύ, η πεπτιδογλυκάνη και άλλες τοξίνες των Gram-θετικών βακτηριδίων.η Μεταξύ των διαφόρων κυτοκινών υπάρχει μια σύνθετη συγγενική σχέση, στην οποία η απελευθέρωση της μιας κυτοκίνης αυξάνει την έκκριση και τη δράση της άλλης (σε δυο τρεις περιπτώσεις λαμβάνει χώρα ανασταλτικός μηχανισμός αντί για ανατροφοδοτικό) π.χ. αποδείχθηκε έτσι η παρουσία θετικού ανατροφοδοτικού μηχανισμού για την παραγωγή L-1 από τα μακροφάγα και τα ενδοθηλιακά κύτταρα, που πυροδοτείται τόσο από την L-1, όσο και από τον TNF. χ Επίσης άλλες ουσίες (όπως γλυκοκορτικοειδή προσταγλανδίνες) είναι ρυθμιστικές για την παραγωγή και λειτουργία των κυτοκινών L-1 και TNF. Τα γλυκοκορτικοειδίi μπορεί να αναστείλουν τόσο την παραγωγή του ειδικού m-rna, όσο και την επακόλουθη μετάφρασή

4 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 35 λεσμα αρνητικών παλίνδρομων μηχανισμών που εξασφαλίζουν τη μη υπέρβαση του ανωτέρου ορίου<4j. Αντίθετα, σε νοσήματα όπως η κακοήθης υπερθερμία και η θερμοπληξία, οι μηχανισμοί αυτοί φαίνεται ότι δεν λειτουργούν και υπάρχει αδυναμία του οργανισμού να ελέγξει τη θερμοκρασία του πυρήνα, άρα θερμοκρασίες >41 OC είναι συχνές. Οι ασθενείς με πυρετό στη ΜΕΘ, διακρίνονται στις εξής κατηγορίες5'10: 1. στους ασθενείς που έχουν λοίμωξη κατά την είσοδο τους στη ΜΕΘ (π.χ. μηνιγγίτιδα, πνευμονία κ.ά.) 2. στους ασθενείς των οποίων ο πυρετός είναι έκφραση της υποκείμενης νόσου (νόσοι συνδετικού ιστού κ.ά.) 3. στους ασθενείς που αναπτύσσουν πυρετό σαν αποτέλεσμα θεραπευτικών χειρισμών ή ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων ή άλλων επιπλοκών ( π.χ. διάτρηση έλκους, σκωληκοειδίτις) 4. στους ασθενείς στους οποίους ο πυρετός τους οφείλεται σε κάποιο μη λοιμώδες αίτιο (π.χ. φαρμακευτικός πυρετός - μετεγχειρητικός πυρετός κ.ά.). Ο πυρετός δεν είναι το μοναδικό σύμπτωμα λοίμωξης ή και σήψης. Μερικοί ασθενείς δεν μπορούν να ανεβάσουν θερμοκρασία, είναι δηλαδή υποθερμικοί ή νορμοθερμικοί εξαιτίας εξωτερικών επιδράσεων όπως οι υπερήλικες με ανοικτά τραύματα ή με μεγάλα εγκαύματα, οι ασθενείς που υποβάλλονται σε αιμοδιάλυση κ.ά. Μια ανεξήγητη υπόταση, ταχυκαρδία, ταχύπνοια, ολιγουρία, γαλακτική οξέωση κ.ά. στους ασθενείς αυτούς είναι σαφώς ένδειξη σήψης. Επίσης, εξασθενημένοι ασθενείς είναι δυνατό να παρουσιάζουν μια επίπεδη θερμοκρασιακή καμπύλη χωρίς τις ημερήσιες διακυμάνσεις, με μέγιστη θερμοκρασία ημέρας <37,8 C, πράγμα που προμηνύει έναρξη σήψης.2'6'10 ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΕΜΠΥΡΕΤΟΥ ΑΣΘΕΝΉ ΣΤΗ ΜΕΘ Στη ΜΕΘ, αν ένας ασθενής έχει θερμοκρασία > 38,5 ο C, τότε θεωρείται ότι έχει πυρετό.4 Ένα πρώτο πυρετικό κύμα > 38,5 ο C εγείρει υποψίες και απαιτεί μια λεπτομερέστατη κλινική εξέταση του ασθενή με ταυτόχρονη εκτίμηση του ιστορικού του<4 10J. Η παρουσία δεύτερου πυρετικού κύματος απαιτεί μια λογική κλινική προσέγγιση, που περιλαμβάνει προσεκτική εκτίμηση του ιστορικού του ασθενή και αξιολόγηση μιας καλής κλινικής εξέτασης. Αναγκαίος είναι ο αποκλεισμός των μη λοιμωδών αιτίων του πυρετού. Εκτός από τις βασικές συνήθεις μικροβιολογικές-ακτινολογικές εξετάσεις (όπως π.χ. γενική εξέταση αίματος - Rδ θώρακος κ.ά.), οι ειδικότερες διαγνωστικές εξετάσεις καθώς και οι παρεμβάσεις που απαιτούνται για κάθε ασθενή της ΜΕΘ εξαρτώνται από την κλινική κατάσταση του ασθενή και τη διαθεσιμότητα του κατάλληλου εξοπλισμού. Η λήψη διαφόρων καλλιεργειών (αίματος, ούρων, βρογχικών εκκρίσεων) και επιβάλλεται σε όλες τις περιπτώσεις εμπύρετου σε ασθενή της ΜΕΘ για τη διερεύνηση του εμπυρέτου. Συνιστάται η λήψη των καλλιεργειών πριν την έναρξη της αντιβιοτικtiς αγωγής, εκτός αν πρόκειται για ουδετεροπενικούς ασθενείς ή ασθενείς με έκδηλα σημεία σήψης (όπως πτώση ΑΠ., μειωμένη διούρηση, πτώση του αριθμού των αιμοπεταλίων, περαιτέρω επιδείνωση της πηκτικότητας του αίματος, αυξημένη παραγωγή γαλακτικών κ.ά. ), οπότε επιβάλλεται η χορήγηση αντιβιοτικών ευρέως φάσματος ακόμα πριν την λήψη καλλιεργειών. Σε ασθενείς με προφανείς αιτίες πυρετού (όπως αυξημένη ρινική έκκριση, ευαισθησία κοιλιακής χώρας, διάρροια με πράσινο χρώμα κ.ά.) η διερεύνηση του εμπυρέτου είναι σχετικά απλή. Στους ασθενείς της ΜΕΘ με μη προφανείς αιτίες πυρετού, η ανακάλυψη της αιτίας του πυρετού είναι ένα από τα δυσκολότερα κλινικά προβλήματα.4'5 ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΕΜΠΥΡΕΤΟΥ ΣΤΗ ΜΕΘ α. ΜΗ ΛΟΙΜΩΔΗ ΑΠΙΑ Μ ετεγχειρητικός πυρετός Ο πυρετός είναι συχνός στους μετεγχειρητικούς ασθενείς και συχνά δεν μπορεί να βρεθεί αιτία πρόκλησής του. 9% των μετεγχειρητικών ασθενών αναπτύσσουν πυρετό χωρίς φανερή αιτία, ενώ 15% εμπύρετων μετεγχειρητικών ασθενών δεν υποκρύπτουν λοίμωξη κατά τα 2/3 αυτών<4j. Μη λοιμώδης πυρετός ονομάζεται ένα μοναδικό επεισόδιο πυρετού μέσα στις 2 πρώτες μετεγχειρητικές ημέρες, το οποίο είναι συνήθως μικρής διάρκειας. Ειδικότερα, ο πυρετός που αναπτύσσουν οι ασθενείς μετεγχειρητικά δεν χρήζει διερεύνησης τις πρώτες 96h, διότι είναι φλεγμονώδης απάντηση του οργανισμού στην ιστική βλάβη. Ο πυρετός αυτός είναι μη παθογόνος, εφόσον δεν υπάρχει ρήξη στις άσηπτες τεχνικές. Για το πρώτο επεισόδιο μετεγχειρητικού πυρετού, τις πρώτες 96h

5 36 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ αρκεί η λεπτομερής φυσική εξέταση για την αναγνώριση μιας τυχόν υποκείμενης λοίμωξης. Η κλινική εξέταση στρέφεται στην αποκάλυψη διαπύησης-αιματώματος του χειρουργικού τραύματος, στη διάγνωση ύπαρξης ενδοκοιλιακών aποστημάτων, θρομβοεμβολικών επεισοδίων, στην εμφάνιση ατελεκτασίας. Αν ο πυρετός επιμένει >4 ημέρες σε μετεγχειρητικό ασθενή, τότε υπάρχει σαφώς εστία λοίμωξης ή άλλης επιπλοκής. Η διαφορική διάγνωση του εμπυρέτου μετεγχειρητικού ασθεν1i περιλαμβάνει την κακοήθη υπερθερμία, τη θρομβοεμβολικ1i νόσο, την επινεφριδιακή ανεπάρκεια, τη θυρεοειδική κρίση και το φαιοχρωμοκύττωμα. Κ ακοήθες υπερθερμία, κακοήθες νευροληπτικό σύνδρομο Η κακοήθης υπερθερμία χαρακτηρίζεται από διαταραχή στο μεταβολισμό του Ca στο μυ ίκό-σκελετικό σύστημα, οδηγώντας σε μυ'ίκή σύσπαση και ακαμψία. Στην περίπτωση της κακοήθους υπερπυρεξίας, η παραγωγή θερμότητας από τον οργανισμό υπερβαίνει την ικανότητα του για κατανομή και αποβολή αυτής της θερμότητας. Είναι γνωστό ότι πυροδοτείται από συγκεκριμένους φαρμακευτικούς παράγοντες (sch, αλοθάνιο). Η βλάβη ιστών που προκαλείται από την κακοήθη υπερπυρεξία οφείλεται στην υπερβολική θέρμανση και χαρακτηρίζεται από ραβδομυόλυση, υπερασβεστιαιμία, εγκεφαλικό οίδημα, ταχυκαρδία, αγγειακό collapse.4 10 Το κακοήθες νευροληπτικό σύνδρομο είναι σπάνιο φαινόμενο, με κλινικά συμπτώματα παρόμοια της κακοήθους υπερπυρεξίας και πολλές φορές αυτές οι δυο κλινικές οντότητες συγχέονται. Προκύπτει από μείωση των κεντρικών νευροδιαβιβαστών ( dopamine) και συνήθως εκλύεται από τα νευροληπτικά φάρμακα. Χαρακτηρίζεται από υπερθερμία-ακαμψία-διαταραχές επιπέδου συνείδησης, κατατονία και εξωπυραμιδικές αντιδράσει ς. Η υπερθερμία προκύπτει από την αδυναμία του οργανισμού να αποβάλλει τη θερμότητα η οποία παράγεται από τις μυ ίκές συσπάσεις.4 10 Φαρμακευτικός πυρετός Ο φαρμακευτικός πυρετός είναι σήνηθες αίτιο πυρετού στους ασθενείς των ΜΕΘ. Τα συνήθως ευθυνόμενα φάρμακα είναι: πενικιλλίνες, κεφαλοσπορίνες, φαινυντοίνη, σιμετιδίνη, υδροχλωρική υδραζαλίνη, υδροχλωρική προικαναμίδη, κινιδίνες, αμφοτερικίνη Β, σουλφοναμίδες, δεξτράνες, αζαθειοπρίνη κ.ά. Ο πυρετός αυτός δε συνοδεύεται από ειδικά συμπτώ- ματα και σημεία, συνεπώς είναι δύσκολο να διαφοροδιαγνωσθεί. Η κλινική εικόνα ενός ασθενή με φαρμακευτικό πυρετό μοιάζει με την κλινική εικόνα της σήψης. Χαρακτηρίζεται από υψηλές θερμοκρασίες και ρίγη και συνοδεύεται από εωσινοφιλία και λευκοκυττάρωση. Ο χρόνος εισβολής του πυρετού και η διάρκεια του ποικίλλουν, ενώ κατά άλλους άμεση υποχώρηση πυρετού σε 1-2 μέρες ως και 7 μέρες μετά τη διακοπή του υπεύθυνου παράγοντα, δηλώνει φαρμακευτικό πυρετό. Υπολογίζεται ότι 2-7% των πυρετών στην ΜΕΘ οφείλονται σε φάρμακα4'5'10 Α ντιδράσεις μετάγγισης Εμφανίζονται σε ποσοστό 0,5% των μεταγγίσεων. Η εμφάνιση πυρετού σε ασθενή, κατά τη διάρκεια μετάγγισής του είναι δυνατόν να οφείλεται στα εξής: 1. βακτηριακή επιμόλυνση του αίματος ή των προ'ίόντων της μετάγγισης 2. αλλεργική αντίδραση 3. αντίδραση των αντισωμάτων του πλάσματος του δέκτη με αντιγόνα των μεταγγιζομένων λευκοκυττάρων 4. οξεία αιμολυτική αντίδραση από αντίδραση των αντισωμάτων του πλάσματος του δέκτη με τα μεταγγιζόμενα ερυθρά αιμοσφαίρια. Ο πυρετός συνήθως εμφανίζεται σε 30min-2h μετά την έναρξη της μετάγγισης και ελέγχεται εύκολα, αφού ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα διάγνωσης της αιτίας του πυρετού και αντιμετώπισής του. Η παρουσία του φίλτρου λευκοκυττάρων αποτρέπει την εμφάνιση πυρετού σε πολυμεταγγιζόμενους ασθενείς. Οι αιμολυτικές αντιδράσεις είναι σπάνιες (περίπου 1 ανά 6000 μονάδες), αλλά ενδαγγειακή αιμόλυση με gm και gg είναι δυνατό να συμβεί ακόμη και με παρουσία λίγων κυβικών εκατοστών αίματος. Τα κλασικά συμπτώματα αιμολυτικής αντίδρασης δεν είναι ορατά στους ασθενείς της ΜΕΘ. Σε ασθενείς των ΜΕΘ εμφανίζεται ένας ανεξήγητος πυρετός, υπόταση, αυξημένη αιμορραγική διάθεση κ.ά. Η θεραπεία στηρίζεται στην διακοπή χορήγησης του μεταγγιζόμενου προ'ίόντος και στην εκτίμηση της αιμόλυσης αν υπάρχει, η οποία είναι συνήθως ανάλογη της ποσότητας αίματος που δόθηκε στον ασθενή.14 ' 10 ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η λοίμωξη είναι πλέον συχνή αιτία στους ασθενείς της ΜΕΘ.

6 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 37 Οι ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις είναι ενδημικό πρόβλημα στη ΜΕΘ και είναι αναμενόμενο να αποτελούν την πιο κοινή αιτία πυρετού. Οι ασθενείς των ΜΕΘ είναι περισσότερο ανοσοκατασταλμένοι από τους άλλους ασθενείς, εξαιτίας της βαριάς κλινικής τους κατάστασης, υπόκεινται σε πλήθος παρεμβατικών επεμβάσεων και υφίστανται την εφαρμογή μηχανικών μέσων υποστήριξης των ζωτικών τους λειτουργικών. Όλα αυτά οδηγούν στην εμφάνιση πυρετού από νοσοκομειακές λοιμώξεις, του οποίου τα συνήθη αίτια είναι: πνευμονία, διαπύηση τραύματος, λοίμωξη από ΚΦΚ, παραρρινοκολπίτιδα, εντεροκολίτιδα, ουρολοίμωξη, αλιθιασική χολοκυστίτιδα, εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση-πνευμονική εμβολή κ.ά.5 ΠΑΘΟΓΕΝΕΙΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ(s) 1. Ο αιτιολογικός μικροβιακός παράγοντας των νοσοκομειακών λοιμώξεων μπορεί να είναι μέρος της ενδογενούς χλωρίδας του ασθενή, συχνά όμως αποκτάται από το περιβάλλον της ΜΕΘ. 2. Η κακή χρήση των αντιβιοτικών έχει προκαλέσει την ανάπτυξη ανθεκτικών στελέχων, με τα οποία οι χώροι, οι εγκαταστάσεις και το υλικό των νοσοκομειών έχουν επιμολυνθεί και αποτελούν δεξαμενές μετάδοσης. Λίγες μέρες μετά την εισαγωγή του ασθενή στη ΜΕΘ, η φυσιολογική χλωρίδα του εμπλουτίζεται με μικροοργανισμούς, οι οποίοι περαιτέρω μπορεί να πολλαπλασιαστούν και να αναπτυχθούν. 3. Η χορήγηση χημειοπροφύλαξης (αντιμικροβιακών παραγόντων) στα πλαίσια θεραπευτικής ή προφυλακτικής αγωγής για τη βασική νόσο, έχει σαν αποτέλεσμα την καταστροφή της φυσιολογικής χλωρίδας, που αποτελείται από ευαίσθητα μικρόβια και την αντικατάστασή της από ανθεκτικά στελέχη. 4. Η λύση των φραγμών εισβολής των μικροοργανισμών από τις ποικίλες παρεμβάσεις και η αμυντική έκπτωση του ασθενή γενικότερα, το stress των χειρουργικών επεμβάσεων, η κακή θρέψη, οι παρενέργειες και οι τυχόν επιπλοκές των θεραπευτικών επεμβάσεων, η υψηλή λοιμογόνος δύναμη των μικροβιακών παραγόντων έχουν σαν αποτέλεσμα την είσοδο των μικροοργανισμών στην κυκλοφορία, τον εμβολιασμό τους στους ιστούς, καθώς και την ανάπτυξη λοίμωξης από αυτά. Οι ασθενείς όταν μεταφέρονται στη ΜΕΘ από άλλα τμήματα του νοσοκομείου είναι ήδη aποικισμένα με νοσοκομειακά μικρόβια. Εν τούτοις νέος αποικισμός από μικρόβια που ενδημούν στη ΜΕΘ είναι ο κανόνας. Το κυριότερο μέσο μεταφοράς μικροβιακών παραγόντων στον ασθενή είναι τα χέρια του προσωπικού μετά άμεση επαφή με τον ασθενή. Η μεταφορά μέσω του υγε ι ονομικού υλικού (μηχανημάτων) είναι αρκετά συχνή, ενώ η μεταφορά μέσω τη ενδυμασίας του προσωπικού είναι πολύ μικρή. Η επιμόλυνση των ενδοφλεβίων διαλυμάτων κατά την παρασκευή τους δεν είναι σπάνια, η μεταφορά μικροβίων κατά τη χορήγηση ενδοφλεβίων διαλυμάτων και φαρμάκων είναι αρκετά συχνή, ενώ άλλες πηγές όπως μηχανήματα κλιματισμού, δεξαμενή νερού θεωρούνται αμελητέες εστίες. Το κύριο χαρακτηριστικό όλων των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων είναι η αντοχή των υπεύθυνων μικροβίων στα συνήθη αντιβιοτικά, ανεξάρτητος της παθογενετικής οδούς εγκατάστασής τους. Τα συνήθη μικρόβια που ανευρίσκονται είναι αερόβια Gram αρνητικά βακτηρίδια, Gram θετικοί κόκκοι, μύκητες, ιοί. Η χορί1γηση αντιμικροβιακής αγωγής στους ασθενείς των ΜΕΘ, όπως συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις αλλοιώνει την ταυτοποίηση των μικροβίων με τις καλλιέργειες υλικών. Εξαιτίας αυτού του γεγονότος προτιμητέα είναι η λήψη καλλιεργειών πριν την χορήγηση αντιβιοτικών και ιδιαίτερα η λήψη καλλιεργειών βρογχικού εκκρίματος για τη διάγνωση της πνευμονίας. ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΗ Οι ασθενείς των ΜΕΘ με μόνιμο καθετήρα ουροδόχου κύστης παρουσιάζουν αποικισμό του ουροποιητικού με βακτηρίδια και μύκητες. Πυουρία-βακτηριουρία εμφανίζεται..qε 50% των ασθενών με ουροκαθετήρα με διάρκεια παραμονής >2 εβδομάδες και σε 100% των ασθενών με παραμονή καθετήρα > 6 εβδομάδες σύμφωνα με τη νεότερη βιβλιογραφία! 11 Η διαφοροποίηση της λοίμωξης από τη βακτηριουρία είναι δύσκολη και βασίζεται στην παράλληλη εμφάνιση πυουρίας και αριθμού βακτηριδίων > loίcm) ούρων. Η παρουσία είτε aσυμπτωματικής βακτηριουρίας είτε λοίμωξης ουροποιητικού στους ασθενείς της ΜΕΘ αυξάνει τη θνητότητα κατά 2,8 φορές.11 Οι οδοί μετάδοσης μικροβίων στην ουρήθρα είναι πολλοί και οι κυριότεροι είναι οι εξής: 1. δια μέσου της πρόσθιας ουρήθρας κατά τη διάρκεια καθετηριασμού της κύστης 2. από μόλυνση του εξωτερικού παροχετευτικού συστή-

7 38 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ματ ο ς 3. από το περίνεο 4. από την παλινδρόμηση ούρων από τον καθετήρα συλλογής στην ουρήθρα 5. από αιματογενή διασπορά 6. από τη μη τήρηση συνθηκών aσηψίας Επιβαρυντικός παράγοντας για την εμφάνιση ουρολοίμωξης στους ασθενείς των ΜΕΘ είναι η ύπαρξη απόφραξης ουρήθρας ή της ουροδόχου κύστης, η ολιγουρία του ασθενή οι χειρισμοί διά μέσου του ουροκαθετήρα, ο σακχαρώδης διαβήτης του ασθενή, η χρήση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων και η μακροχρόνια θεραπεία με αντιβιοτικά. Βακτηριαιμία εμφανίζται σε 1-3% των ασθενών με ενδονοσοκομειακή ουρολοίμωξη.4'11 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Η νοσοκομειακή πνευμονία είναι μια από τις συχνότερες νοσοκομειακές λοιμώξεις επειδή αποικισμός του ρινοφάρυγγα από βακτηρίδια και λοίμωξη αναπτύσσεται στο 25% των ασθενών που βρίσκονται σε μηχανικό αερισμό στη ΜΕΘ. Το ποσοστό αυτό ίσως να αυξάνεται στους ασθενείς που παραμένουν διασωληνωμένοι > 78h. Για κάθε επιπλέον ημέρα μηχανικής αναπνοής, ο κίνδυνος εμφάνισης νοσοκομειακής πνευμονίας αυξάνει κατά 1%. 4'11 Η καλύτερη στρατηγική αντιμετώπιση για την αντιμετώπιση της πνευμονίας στους ασθενείς της ΜΕΘ είναι η επιβεβαίωση της διάγνωσης της πνευμονίας και ο καθορισμός του υπεύθυνου μικροβιακού παράγοντα, ώστε να δοθεί η κατάλληλη aντιβιοτική αγωγή. Η ταυτοποίηση του υπεύθυνου μικροβιακού παράγοντα είναι σημαντική και απαραίτητη, γιατί παρατηρείται μείωση του ποσοστού της θνητότητας των ασθενών αυτών, μείωση του κόστους νοσηλείας καθώς και προστασία έναντι της ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών. Επιβαρυντικοί παράγοντες εμφάνισης πνευμονίας στους διασωληνωμένους ασθενείς των ΜΕΘ είναι οι εξής:4,s 1. η κατάργηση των φυσιολογικών μηχανικών και aνοσολογικών φραγμών εισόδου βακτηριδίων στους πνεύμονες 2. η χορήγηση φαρμάκων στους ασθενείς των ΜΕΘ που καταστέλλουν την φυσιολογική έκκριση του στομάχου - και η μακροχρόνια χορήγηση αντιβιοτικών 3. η κλινική κατάσταση του ασθενή (προηγούμενο ιστορικό-κακή θρέψη κ.ά.) 4. η παρουσία ρινογαστρικού καθετήρα στους ασθενείς των ΜΕΘ για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η διάγνωση της πνευμονίας γίνεται βάσει κλινικών κριτηρίων (π.χ. δύσπνοια, ταχύπνοια, επιδείνωση αερίων αίματος, πυώδεις εκκρίσεις) και εργαστηριακών ευρημάτων (καλλιέργεια βρογχικού εκκρίματος, λευκοκυττάρωση, ύποπτη περιοχή στη Ro θώρακος κ.ά.). Η βάση της αιτιολογικής διάγνωσης της νοσοκομειακής πνευμονίας είναι η Gram χρώση και καλλιέργεια βρογχικών εκκρίσεων. Ο καλύτερος τρόπος λήψης εκκρίσεων από τους πνεύμονες είναι η μέθοδος της προστατευμένης ψήκτρας (PBS) σε συνδυασμό με βρογχοπνευμονικό έκπλυμα (BAL), που έχει υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα (>90% ). Συχνότερα στις ΜΕΘ χρησιμοποιείται η μέθοδος του προστατευμένου καθετήρα αναρρόφησης μαζί με τη λήψη βρογχικού εκπλύματος. Ιδιαίτερη σημασία έχει η λήψη καλλιεργειών βρογχικού εκκρίματος πριν την έναρξη της aντιβιοτικής θεραπείας ειδικότερα για τη διάγνωση της πνευμονίας.4,s,ιο,ιι Η αυξημένη παρουσία ουδετερόφιλων ( > 25 ανά οπτικό πεδίο σε μεγέθυνση χ 100) υποδηλώνει λοίμωξη, όχι όμως τη θέση της λοίμωξης. Η θέση της λοίμωξης καθορίζεται στο ανώτερο αναπνευστικό όταν συνυπάρχουν > 10 επιθηλιακά κύτταρα ανά οπτικό πεδίο χ 100 ή στοκατώτερο αναπνευστικό, όταν απαντούν άφθονα κυψελιδικά μακροφάγα με ή χωρίς ελαστικές ίνες. Η ύπαρξη βακτηρίων μέσα σ' αυτά δηλώνει ενεργό λοίμωξη. Επίσης οι μικροοργανισμοί που τυχόν απομονώνονται στο αίμα, πλευριτικό υγρό ή βιοψιακό υλικό πνεύμονα συνδέονται αιτιολογικά με την πνευμονία. Η απουσία μικροοργανισμών από την καλλιέργεια βρογχικού εκκρίματος αποκλείει τη διάγνωση της πνευμονίας παρά την ύπαρξη θετικών κλινικών κριτηρίων, εφόσον βέβαια ο χρόνος και ο τρόπος λήψης της καλλιέργειας βρογχικού εκκρίματος είναι ο κατάλληλος.4 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΚΦΚ Νοσοκομειακή βακτηριαιμία έχει αυξηθεί στο διπλάσιο τα τελευταία χρόνια με 80-90% των λοιμώξεων να προέρχονται από κεντρικό φλεβικό καθετήρα εξαιτίας των μικροοργανισμών που aποικίζουν τον κεντρικό φλεβικό καθετήρα (Κ.Φ.Κ.). Στους ασθενείς της ΜΕΘ η συχνότητα των λοιμώξεων από ΚΦΚ είναι 10 λοιμώξεις/1000 μέρες χρήσης. 25% των Κ Φ Κ στους ασθενείς της ΜΕΘ aποικίζονται και 20-30% των aποικισμένων ΚΦΚ οδηγούν σε σήψη.s,ιι ΗδιάγνωσηλοίμωξηςαπόΚΦΚείναιδύσκοληκαιαπαι-

8 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 39 τεί έναν τουλάχιστον από τους παρακάτω παράγοντες: 1. Εμπύρετο σε ασθενή με λευκοκυττάρωση χωρίς άλλη φανερή αιτία σήψης. 2. Φλεγμονή στη θέση εισόδου του καθετήρα (50%) 3. Θετική καλλιέργεια αίματος ταυτόσημη με θετική καλλιέργεια άκρου καθετήρα 4. Θετική καλλιέργεια κορυφής χωρίς άλλη πιθανή εστία λοίμωξης. 5. Υποχώρηση συμπτωμάτων μετά την αφαίρεση του καθετήρα. Η ημιποσοτική καλλιέργεια της άκρης του ΚΦΚ είναι πιο ειδική και αξιόπιστη μέθοδος διάγνωσης. Εκτός από την άκρη του ΚΦΚ, απαιτείται λήψη 2 δειγμάτων αίματος για καλλιέργεια (το πρώτο από την ίδια φλέβα και το δεύτερο από άλλη φλεβική οδό) και προτιμάται η λήψη τους πριν την έναρξη της aντιβίωσης. Συνήθως απαραίτητη είναι η λήψη δεύτερου ζεύγους καλλιεργειών αίματος μέσα στις πρώτες 24 ώρες. Συνιστάται συχνά η καλλιέρεια του διαδερμικού τμήματος του ΚΦΚ καθώς και η καλλιέργεια πυώδους εκκρίσεως από τον ΚΦΚ.4 Επιβαρυντικοί παράγοντες για την εμφάνιση λοίμωξης από ΚΦΚ είναι οι εξής: 1. η κλινική κατάσταση του ασθενή (λήψη - ανοσοκαταστολή κ.ά) 2. η διάρκεια παραμονt1ς ασθενή στη ΜΕΘ 3. η διάρκεια παραμονtίς του ΚΦΚ (>4 μέρες) 4. το είδος του καθετήρα [κεντρικός φλεβικός καθετήρας, αντιμικροβιακός Κ Φ Κ, εισαγωγέας Swan-Granz, περιφερικός φλεβικός καθετήρας (abbocath) κ.ά.] 5. η τήρηση συνθηκών ασηψίας κατά τηντοποθέτησητου ΚΦΚ 6. το είδος των αντιμικροβιακών φαρμάκων που χορηγούνται στον ασθενtί 7. η θέση του ΚΦΚ (Η τοποθέτηση του ΚΦΚ στην υποκλείδιο φλέβα είναι περισσότερο ασφαλής ως προς τις λοιμώξεις απ' ότι η μηριαία και η έσω σφαγίτιδα φλέβα) 8. οι πολλαπλοί χειρισμοί μέσω των αυλών του καθετήρα (χορήγηση πολλών διαφορετικών διαλυμάτων i.v. ή bolus )cι.η. Δεν θα πρέπει να λησμονείται η πιθα)::.ότητα σηπτικής θρομβοφλεβίτιδας σε επίμονο εμπύρετο ασθενή με λευκοκυττάρωση ή άλλα κλινικά σημεία ύπαρξης σήψης. Η αλλαγή των καθετήρων με GWX είναι αρκετά ασφαλής αν γίνεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα, αρκεί βέβαια να γίνει σωστή αποστείρωση της γύρω περιοχής. Συνιστάται η αλλαγή ΚΦΚ με GWX, στις περιπτώσεις στις οποίες η πιθανότητα λοίμωξης από ΚΦΚ είναι μικρή. Κ αλλιέργειες αίματος Βακτηριαιμία και καντιντιαιμία παρουσιάζεται στο 10% των ασθενών της ΜΕΘ και είναι μια από τις κύριες αιτίες νοσηρότητας και θνητότητας των ασθενών αυτών.4'11 Οι καλλιέργειες αίματος επιβάλλονται στους ασθενείς της ΜΕΘ να λαμβάνονται κατά την διάρκεια της ανόδου του πυρετού, γιατί οι μικροοργανισμοί κυκλοφορουν στο αίμα 1-2 ώρες πριν την εμφάνιση του πυρετού και του ρίγους. Αν οι καλλιέργειες αίματος ληφθούν κατά την στιγμή της κορύφωσης του πυρετού, συνήθως το αποτέλεσμα είναι αρνητικό. Απαιτούνται τουλάχιστον δύο και όχι παραπάνω από τρία ζεύγη καλλιεργειών αίματος, τα οποία πρέπει να λαμβάνονται από διαφορετικά σημεία φλεβοκέντησης. Προτιμητέα είναι η λήψη 20 κ. ε. αίματος από τον ασθενή για τις καλλιέργειες. Σε περίπτωση όπου δεν απομονώνεται παθογόνο μικρόβιο ή υπάρχει κλινική επιδείνωση του ασθενtί επιβάλλεται η λήψη και άλλων καλλιεργειών.4 5 ΠΑΡΑΡΙΝΟΚΟΛΠΠΙΔΕΣ Οι παραρινοκολπίτιδες δεν κατέχουν πρώτη θέση στη διαφοροδιάγνωm1, επειδή οι παραρινικοί κόλποι είναι φυσιολογικά άσηπτοι. Παράλληλα η συμπτωματολογία τους είναι αρκετά ύπουλη, ώστε η διάγνωσtί τους να καθίσταται αρκετά δύσκολη. Οι ασθενείς της ΜΕΘ έχουν προδιαθεσικούς παράγοντες για την ανάπτυξη παραρινοκολπίτιδων επειδή φέρουν ρινοτραχειακό σωλήνα, ρινοφαρυγγικό σωλήνα (Levin) ή έχουν υποστεί κρανιοπροσωπικές κακώσεις 11 Η πιθανότητα παραρινοκολπίτιδας αυξάνεται σε ρινικά διασωληνωμένους και ανέρχεται στο 85% σε διασωληνωμένους ασθενείς >7 ημέρες.11 Διαγνωστικά είναι η CTscan, η MR, το Echo και η Ro κόγχων προσώπου καθώς και η τεχνική της παρακέντησης των κόλπων. ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Κ.Ν.Σ. Οι λοιμώξεις ΚΝΣ εμφανίζονται συχνότερα σε ασθενείς με ενδοκοιλιακούς παροχετευτικούς καθετήρες, σε σε ασθενείς με σύστημα μέτρησης ενδοκρανίου πίεσης (CP), σε ασθενείς με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις καθώς και σε ασθενείς με φλεγμονές στην περιοχή κοντά στο ΚΝΣ (π.χ. ωτίτιδες, ηγμορίτιδες κ.ά.). Ένδειξη για λοίμωξη ΚΝΣ στους ασθενείς των παρα-

9 40 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ πάνω κατηγοριών αποτελεί η συνύπαρξη πυρετού με πτώση του επιπέδου συνείδησης του ασθενή παρά ύπαρξη εντοπισμένων ανωμαλιών ΚΝΣ. Διαγνωστική είναι η κυτταροβιοχημική και η καλλιέργεια ΕΝΥ, στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει aντένδειξη λήψης ΕΝΥ.4'5 ΕΝΔΟΚΟΙΛΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ Αποτελούν το 7-14% νοσοκομειακών λοιμώξεων. Συνήθεις ύποπτοι είναι οι ασθενείς που έχουν προηγουμένως (5-7 ημέρες πριν) χειρουργηθεί στην κοιλιά για διάτρηση ή τραύματα εντέρου, οι ασθενείς που έχουν υποστεί λαπαροσκοπική επέμβαση ή άλλη ενδοκοιλιακή επέμβαση και καθώς οι ασθενείς που έχουν υποστεί μια μείζονα ενδοκοιλιακή επέμβαση. Διαγνωστική είναι η κλινική εξέταση του ασθενή, το υπερηχογράφημα, καθώς και η CT κοιλίας με ευαισθησία και ειδικότερα γύρω στα 90% για διάγνωση ενδοκοιλιακού αποστήματος.4 ιο ΑΛΙΘΙΑΣΙΑΚΗ ΧΟΛΟΚΥΣτΙτΙΔΑ Παρουσιάζεται στο 1,5% των ασθενών στη ΜΕΘ. Οι παθογενετικοί μηχανισμοί οι οποίοι οδηγούν στη δημιουργία αλιθισιακής χολοκυστίτιδα: 1. η ισχαιμία χοληδόχου κύστης 2. η χολόσταση 3. η παρεντερική διατροφή 4. η θετική τελοεκπνευστική πίεση 5. η βακτηριακή επιμόλυνση της χοληδόχου κύστης. Η διάγνωση της αλιθισιακής χολοκυστίτιδας στους ασθενείς της ΜΕΘ είναι δύσκολη και θα πρέπει να τίθεται η υποψία της λοίμωξης σε κάθε ασθενή της ΜΕΘ με σήψη, χωρίς καμιά άλλη φανερή αιτία. Οι ενδείξεις της αλιθισιακής χολοκυστίτιδας είναι μη ειδικές, ιδιαίτερα στους ασθενείς που ανανήπτουν από ενδοκοιλιακές λοιμώξεις. Η έγκαιρη διάγνωση της αλιθισιακής χολοκυστίτιδας έχει μέγιστη σημασία, ώστε να μην δημιουργηθούν περαιτέρω επιπλοκές.4 ' 11 ΨΕΥΔΟΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΕΝΤΕΡΟΚΟΛΠΙτΙΔΑ Συχνότατο πρόβλημα στους ασθενείς στη ΜΕΘ είναι η διάρροια, της οποία κύρια αιτία είναι η ψευδομεμβρανώδες κολίτιδα και η διάρροια από αντιβιοτικά. Κύρια αιτία πρόκλησης είναι η μόλυνση του ασθενή από το Clostiridium difficile, τα ευρέως φάσματος αντιβιοτικά φάρμακα και η εντερική διατροφή που χορηγούνται στους ασθενείς αυτούς. Το Clostiridium dificile ευθύνεται για το 10-25% των περιπτώσεων διάρροιας από αντιβιοτικά και κυρίως για όλες τις περιπτώσεις ψευδομεμβρανώδης κολίτιδας.4 Η παρουσία του Clostiridium dificile επιβεβαιώνεται αδρά από την παρουσία πυρετού και διάρροιας. Για τη διάγνωση ύπαρξης Clostiridium dificile απαιτείται ενδοσκόπηση για αποκάλυψη ψευδομεμβρανώδους κολίτιδας και εργαστηριακή ανίχνευση του Clostiridium dificile είτε στα κόπρανα, είτε σε εντερικό ιστό. Οι καλλιέργειες κοπράνων για το Clostiridiun dificile δεν διαχωρίζουν τους aσυμπτωματικούς φορείς από τους πάσχοντες, ενώ η παρουσία τοξίνης Α και Β και η καλλιέργεια εντερικού ιστού είναι πιο ειδική. Η εξέταση κοπράνων συνιστάται σε εμπύρετους ασθενείς με 2 τουλάχιστον διαρρο'ίκές κενώσεις είτε για την ανίχνευση λευκών αιμοσφαιρίων, είτε για την ανίχνευση Clostiridium dificile. Μετρονιδαζόλη συνίσταται σε σοβαρές καταστάσεις χωρίς άλλες αποδείξεις, ενώ η χρήση βανκομυκίνης ενδείκνυται μόνο αν υπάρχει θετική καλλιέργεια για Clostiridium dificile<'). ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΟ CANDDA Στους ασθενείς της ΜΕΘ, οι λοιμώξεις από Candida αποτελούν περίπου το 7% όλων των λοιμώξεων. Κύριοι ύποπτοι για τις λοιμώξεις αυτές είναι οι ασθενείς με διάρκεια παραμονής στη ΜΕΘ> 10 ημέρες που λαμβάνουν αντιβιοτικά ευρέως φάσματος. Ιδιαίτερα επιρρεπείς είναι οι ανοσοκατασταλμένοι και ουδετεροπενικοί ασθενείς.4'5 ΘΕΡΑΠΕΙΑ- ΑΝτΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΠΥΡΕΤΟΥ Οι μέθοδοι αντιμετώπισης του πυρετού στους ασθενείς της ΜΕΘ είναι η χορήγηση aντιπυρετικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, η έκθεση σε ψυχρό περιβάλλον, και οι μέθοδοι εξωτερικής ψύξης του ασθενή (οι κουβέρτες με ροή ψυχρού αέρα, η έκπλυση του σώματος με ισοπροπυλική αλκοόλη και νερό κ.ά.). Οι μέθοδοι εξωτερικής ψύξης του ασθενή συχνά οδηγούν σε αυξημένο μεταβολισμό, μεγάλες διακυμάνσεις στη θερμοκρασία και περιφερική αγγειοσύσπαση.6 12 Συμπτωματική θεραπεία αντιμετώπισης του πυρετού

10 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΠΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 41 είναι η χορήγηση μη στερινοειδών αντιφλεγμονοδών φαρμάκων (αναστολέων της κυκλοοξυγενάσης) και άλλων aντιπυρετικών (παρακεταμόλη). Τα μη στεροειδή aντιφλεγμονώδη αναστέλλοντας την κυκλοοξυγενάση και κατ' επέκταση τις προσταγλαδίνες, βοηθούν στην επαναρρύθμιση της θερμοκρασίας σε χαμηλότερο σημείο και καταστέλλουν ορισμένες εκδηλώσεις της φλεγμονής, ενώ παράλληλα, μέσω του νευροφυτικού συστήματος προκαλούν αγγειοδιαστολή και εφίδρωση, συμβάλλοντας έτσι στην πτώση του πυρετού.11 Υπάρχουν δύο ισομορφές του ενζύμου της κυκλοοξυγενάσης ( COX) με διαφρετικά χαρακτηριστικά και δράσεις. Η ισομορφή COX-1 παράγεται σε συνεχή ποσότητα στον οργανισμό, στους διάφορους aνθρώπινους ιστούς και ευθύνεται για την παραγωγή προσταγλαδίνης Ε2 (PGE2), η οποία και εμπλέκεται στην ομοιόσταση πολλών οργανικών συστημάτων (π.χ. διατήρηση και προστασία του γαστρικού βλεννογόνου, ρύθμιση της αιμοδυναμικής των νεφρών, συγκόλληση των αιμοπεταλίων). Η ισομορφή COX-2 φυσιολογικά δεν ανιχνεύεται στους περισσότερους ιστούς στο σώμα, αλλά η παραγωγή της επάγεται τοπικά σε ση με ία βλάβης των ιστών μετά από διέγερση από φλεγμονώδεις παράγοντες και κυτοκίνες. Οι προσταγλαδίνες που παράγονται από την COX-2 σχετίζονται με σημεία και συμπτώματα της φλεγμονής. Έτσι, ένα εκλεκτικό aντιφλεγμονώδες φάρμακο που αναστέλλει την COX-2, χωρίς να προκαλεί σημαντική αναστολή της COX-1 και παρεμποδίζει την παραγωγή προφλεγμονωδών προσταγλαδινών θα μπορούσε ίσως να συμβάλλει όχι μόνο στην αντιμετώπιση του πυρετού αλλά και στην καταπολέμηση της φλεγμονής σήψης, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό για τους ασθενείς της ΜΕΘ. (Σχήμα 1,3). u Η κατεύθυνση της αντιμετώπισης του πυρετού πρέπει Καταρράκτης αραχιδονικού οξέος Φωσφολιπίδια κυπαρικής μεμβράνης CΛo1Mngfι) ΛΕΥΚΟΚΥΠΑΡΟ Φωσφολιπάση Α2 αναστέλλεται από κορτικοειδή ΕΝΔΟΓΕΝΗ ΠΥΡΕΤΟΓΟΝΑ (ΕΡ) ΥΠΟΘΑΛΑΜΟΣ r ; r-- -;; ;; Κυκλοοξυγενάση ανασ τέλλεται από ΜΣΑΦ κυκλικά ενδοϋπεροξείδια (PGG2 - PGH2) Λιποοξυγενάση 5-HPETE ΦΛΟΙΟΣ διαταραχές συμπεριφοράς, αναζήτηση ζεστού περιβάλλοντος και κατάλληλη θέση για τη διατήρηση του θερμαντικού Ι CAMP Ι Ι Ι Τ ι t Επιπέδου λειrουρyiας Ι : θερμορρυθμιστικρύ κέντρου : L ' AvrONOMO ΚΝΣ Συμπαθητική δραστηριότητα - ΠΕΡΙΦΕΡΙΚΑ ΝΕΥΡΑ ΡΙΓΟΣ αγγειοσύσπαση Σχήμα 1. Προσταγλαδίνες Θρομβοζάνες Ρίζες οξυγόνου Λευκοτριένια ΠΥΡΕτΟΣ Σχήμα 2. Η πρόκληση πυρετού στον οργανισμό μετά από εισβολή λοίμωξης

11 42 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΤΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ να στρέφεται στην αιτιολογία του και όχι μόνο στην συμπτωματική του αντιμετώπιση. Η χρησιμότητα της αντιμετώπισης του πυρετού είναι αμφιλεγόμενη σε όλους τους ασθενείς και ιδιαίτερα στους ασθενείς της ΜΕΘ, εκτός αν ο ασθενής ανήκει στις κατηγορίες εκείνες στις COX-1 (συνε:χήι; παραγwγή) ι ι ι ι ι ο Γαστροπροστασία Συγκόλληση αιμοπεταλίων Αραχιδοvικό οξύ Σχήμα 3. Ο ρόλος της κυκλοοξυγενάσης -1 (COX-1) και της κυκλοοξυγενάσης -2 (COX-2) στη σύνθεση των προσταγλανδινών και στις φυσιολογικές λειτουργίες. οποίες ενδείκνυται η πτώση του πυρετού." 12 Η αντιμετώπιση του πυρετού στους ασθενείς της ΜΕΘ ενδείκνυται στις παρακάτω περιπτώσεις: α) σε ασθενείς με νόσο ή τραύμα Κ.Ν.Σ. β) σε αφυδατωμένουν καχεκτικούς ασθενείς γ) σε μικρά παιδιά (κυρίως με ιστορικό σπασμών) δ) σε ασθενείς με καρδιοπνευμονική νόσο ε) σε ασθενείς με θερμοκρασία >39,5 C ανεξαρτήτου αιτιολογίας στ) σε ασθενείς σε εγρήγορση, οι οποίοι είναι δυνατόν να εκφράσουν δυσφορία σε άνοδο της θερμοκρασίας. 2, s,r, Οι θεωρίες που υποστηρίζουν ότι ο πυρετός ενισχύει την αντίσταση του οργανισμού στις λοιμώξεις αλληλοσυγκρούονται με τις απόψεις ότι οι επιζήμιες επιδράσεις του πυρετού μπορεί να οφείλονται στη σύγχρονη επίδραση των L-1, TNF και άλλων μεσολαβητικών ουσιών σε διάφορα σημεία του οργανισμού. Έτσι, λοιπόν, ένα απλούστατο φαινομενικό ζήτημα, η αντιμετώπιση του πυρετού είναι στην ιατρική ένα μεγάλο δίλημμα για όλους τους ασθενείς και ειδικότερα για τους ασθενείς των Μ.Ε.Θ.6 Πίνακας 1: Αιτίες Πυρετού στη ΜΕΘ ΔΙΑΤΑΡΑΓΜΕΝΗ ΘΕΡΜΟΡΡΥΘΜΙΣΗ ΑΘΙι<τΗ ΘΕΡΜΟΡΡΥΘΜΙΣΗ Φυσιολογική παραγωγή θερμότητας Νευροπάθεια Βλάβες ΝΜ-διατομή Αντιχολινεργικά φάρμακα Αδυναμία επαρκούς κυκλοφορίας (καρδιακή ανεπάρκεια-απώλεια όγκου) Υποθαλαμική νόσος Όγκος Τραύμα Αιμορραγία Νόσος υποθαλάμου Αυξημένη παραγωγή θερμότητας Κακοήθης υπερθερμία Καοκήθες νευροληπτικό σύνδρομο Παθήσεις θυρεοειδούς Κακοήθης θερμοπληξία Μεσολάβηση κυτοκινών ΛΟΙΜΩΔΗ ΜΗΛΟΙΜΩΔΗ Κοινά Πνευμονία Ουρολοίμωξη Σήψη ΚΦΚ Ενδοκοιλιακό aπόστημα Αυνήθη Κολπίτις Χολοκυστίτις Ενδοκαρδίτις Κολίτις Μηνιγγίτις Κυτταρίτις Κοινά Φάρμακα Μεταγγίσεις Μετεγχειρητικός Πυρετός Αιμορραγία Πνευμονική εμβολή Τραύμα ιστών Εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση Αυνήθη ΑΚΑ Περικαρδίτις Επινεφριδική ανεπάρκεια Σύνδρομο στέρησης αλκοόλ Αγγειίτις Παγκρεατίτις Όγκος Νόσος συνδετικού ιστού

12 ΘΕΜΑΤΑ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΊΑΊΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 43 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. Marino Ρ, Critical Care, Williams and Wilkins, second edition 1998: Marik Ε.Ρ., Fever in the CU, Chest 2000; 117: Α GUYTON Φυσιολογία του ανθρώπου, ιατρικές εκδόσεις Λίτσας 1η έκδοση 1990 σελ Society of Critical Care Medicine and nfectious diseases of America, Practice guidelines for evaluating new fever in critically ill adult patients. Clin. nfect. Dis 1998; 26 (5): Ρούσσος Χ. Εντατική θεραπεία, Ιατρικές εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης, 1η έκδοση 1997: σελ , , Reese R.E., Betts F.R., Α Practical Approach to nfectious Diseases Little, Brown and Company, fourth edition 1996: p: p: CECL ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ, Ιατρικές εκδόσεις Λίτσας 1η έκδοση 1990: σελ HARRSON Εσωτερική Παθολογία, Επιστημονικές Εκδόσεις «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΡΙΣΙΑΝΟΣ» 1η έκδοση 1994 σελ Ανευλαβής Ε., Κλινική Λοιμωξιολογία Ιατρικές εκδόσεις Πασχαλίδης 3η έκδοση, 1997: σελ Murray Μ. J., Coursin D.B., Pearl R.G., Prough D.S. Critical Care Medicine Perioperative management Lippincott-Raven FRST ΕDΠΙΟΝ 1997: p: Civetta M.J., Taylor W.R., Κirby R.R., Critical Care Lippincott-Raven, Third edition 1997: p: Cozzoli V. Schottker Ρ., Suter Ρ. Ricou Β. s it worth Treating Fever in ntensive Care Unit Patients? Preliminary Results from a randomized trial of the effect of External Cooling Arch. ntern. Med. 2001; 161: Μεταξάς Π. και συνεργάτες, ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΘΟΛΟ ΓΙΑΣ, τιμητικοσ ΤΟΜΟΣ Δ.Ι. ΒΑΛΤΗ University Studio Press, 1η έκδοση 1997: p: Battistini Β. et al. DN and Ρ. 1994; 7(8): Arons Ν.Μ. et al. Effects of buprofen in Sepsis Study Group, Criti Care Med 1999 Apr; 27(4):

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος

Όταν χρειάζεται ρύθμιση της ποσότητας των χορηγούμενων υγρών του ασθενή. Όταν θέλουμε να προλάβουμε την υπερφόρτωση του κυκλοφορικού συστήματος Ερωτήσεις Αξιολόγησης Εργαστηριακού Μαθήματος Θέμα: «Κεντρική Φλεβική Πίεση» 1. Τι είναι η Κεντρική Φλεβική Πίεση (ΚΦΠ); Είναι η υδροστατική πίεση των μεγάλων φλεβών που είναι πλησιέστερα στην καρδιά,

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ.

ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ. Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ ΥΠΕΡΘΕΡΜΙΑ ΠΥΡΕΤΟΣ ΥΠΟΘΕΡΜΙΑ Λ.Β. Αθανασίου Παθολογική Κλινική, Τμήμα Κτηνιατρικής, Π.Θ. ΘΕΡΜΟΜΕΤΡΗΣΗ Ζωτικά σημεία (TPR) Θερμοκρασία Σφυγμός Αναπνοές

Διαβάστε περισσότερα

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς

Μικροοργανισμοί. Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Μικροοργανισμοί Οι μικροοργανισμοί διακρίνονται σε: Μύκητες Πρωτόζωα Βακτήρια Ιούς Παθογόνοι μικροοργανισμοί Παθογόνοι μικροοργανισμοί ονομάζονται οι μικροοργανισμοί που χρησιμοποιούν τον άνθρωπο ως ξενιστή

Διαβάστε περισσότερα

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.)

1. Ορισµός Νόσου. 4. Συµπτωµατολογία / Κλινική εικόνα / Ευρήµατα (εργαστηριακά κ.α.) 1. Ορισµός Νόσου 2. Παθογένεια: η µελέτη της δηµιουργίας µιας παθολογικής κατάστασης, µια παθολογική κατάσταση σε συνάρτηση µε το αίτιο που την προκαλεί 3. Επιδηµιολογία: είναι η επιστηµονική µελέτη των

Διαβάστε περισσότερα

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΛΟΙΜΩΞΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) ΠΝΕΥΜΟΝΙΑΣ (PN) Ρουμπελάκη Μαρία Νοσηλεύτρια PhD,καθηγήτρια ΤΕΙ Ηρακλείου ΛΟΙΜΩΞΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ (SSI) Επιπολής (SSI S) Εν τω βάθει (SSI D) Οργάνου/Χώρου

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΑΠΌ ΕΝΔΑΓΓΕΙΑΚΟΥΣ ΚΑΘΕΤΗΡΕΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ & ΕΝΤΑΤΙΚΟΛΟΓΟΣ ΑΝΑΠΛ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΓΕΝΙΚΟΥ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΛΑΜΙΑ ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005 Η σύγχρονη ιατρική και βιοτεχνολογία

Διαβάστε περισσότερα

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης

Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Αξιολόγηση και θεραπεία Από τα πρωτόκολλα των SOS Ιατρών Επιμέλεια Γεώργιος Θεοχάρης Παθολόγος Αξιολόγηση βαρύτητας περιστατικού - Από την βαρύτητα των κλινικών σημείων (αναπνευστική συχνότητα >35, ταχυκαρδία,

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας)

Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Λοιμώδης Διάρροια (( Υπεύθυνος: Γ Πετρίκκος, Συνεργάτης:Σ Τσιόδρας) Ο όρος «διάρροια» αναφέρεται στη μεταβολή των κενώσεων του εντέρου, η οποία χαρακτηρίζεται από αύξηση του περιεχομένου των κενώσεων σε

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις και αντιθέσεις στη Λαπαροσκοπική Χειρουργική - η Αναισθησιολογική Άποψη Δρ. Ράνια Πατρώνη Δ/ντρια Αναισθησιολογίας ΠΓΝ Πατρών «ο Άγιος Ανδρέας» Λαπαροσκοπική Χειρουργική: Προτερήματα Προτερήματα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΛΚΗ ΚΑΤΑΚΛΙΣΕΩΝ DR. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΛΙΑΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Κατάκλιση ορίζεται η εξέλκωση του δέρματος εξαιτίας πίεσης σε διάφορες περιοχές του σώματος υπερκείμενες οστικών προεξοχών Συχνότητα εμφάνισης

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Δρ. ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΟΥΖΟΥΡΗΣ ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ Κάθε κατάσταση που εμφανίζεται με αιφνίδιο, οξύ κοιλιακό πόνο και άλλοτε άλλα συνοδά συμπτώματα ανήκει στα διαφοροδιαγνωστικά πλαίσια της οξείας κοιλίας. Ο γιατρός

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός

Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους. Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Κοιλιακός πόνος στους ηλικιωμένους Πέππας Γεώργιος Χειρουργός Σημαντικά Δεδομένα Περίπου 60% ηλικιωμένων με κοιλιακό πόνο που προσέρχονται στο ΤΕΠ με κοιλιακό πόνο χρήζουν εισαγωγής και 40% χρήζουν χειρουργείο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014

ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ. Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο. Δεκέμβριος 2014 ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ Γ. Λ. Δαΐκος, M.D. Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Λαϊκό Νοσοκομείο Δεκέμβριος 2014 Επιδημιολογία Η πνευμονία είναι η έκτη κατά σειρά αιτία θανάτου Επίπτωση: 500-1000 περιπτώσεις /100.000 Στη χώρα μας υπολογίζεται

Διαβάστε περισσότερα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα

Λοιμώξεις ουροποιητικού. Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Λοιμώξεις ουροποιητικού Αικατερίνη Κ. Μασγάλα Ταξινόμηση-Ορισμοί Λοιμώξεις ανώτερου ουροποιητικού Πυελονεφρίτιδα με ή χωρίς νεφρικό ή παρανεφρικό απόστημα. Λοιμώξεις κατώτερου ουροποιητικού Κυστίτιδα,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΛΜΟΝΕΛΛΩΣΗ Ασθένεια που προκαλείται από τα είδη του γένους Salmonella,, Salmonella Προσβάλλει όλα τα ζωικά είδη και Χαρακτηρίζεται από ένα ή συνδυασμό από τα ακόλουθα τρία συμπτώματα: σηψαιμία,, οξεία

Διαβάστε περισσότερα

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί:

4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. περιλαμβάνονται ο σπλήνας και ο θύμος αδένας (εικ.4.1). Το λεμφικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό γιατί: ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 4. ΛΕΜΦΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το λεμφικό σύστημα αποτελείται από τα λεμφαγγεία, τη λέμφο και τους λεμφαδένες. Οι λεμφαδένες είναι δομές που αποτελούνται από εξειδικευμένη μορφή συνδετικού ιστού, το λεμφικό

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3. Κυκλοφορικό Σύστημα. Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 3 Κυκλοφορικό Σύστημα Καρδιά Αιμοφόρα αγγεία Η κυκλοφορία του αίματος Αίμα Η μεταφορά των θρεπτικών ουσιών στα κύτταρα και των ιστών και η απομάκρυνση από αυτά των άχρηστων γίνεται

Διαβάστε περισσότερα

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

6 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΟΝΑΔΩΝ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Περιεχόμενα Πρόλογος συγγραφέων... 7 Εισαγωγή... 9 Πώς να διαβάσετε αυτό το βιβλίο... 11 Απλές συμβουλές για την ώρα των εξετάσεων... 13 Βασικές γνώσεις για τα νοσοκομεία και τους νοσηλευτές... 15 Κατάλογος

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30

Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 Σάββατο 15/11/2014, ώρα 14.30 15.30 ΝΟΣΗΛΕΙΑ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΠΝΕΥΜΟΝΙΑ ΣΧΕΤΙΖΌΜΕΝΗ ΜΕ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΗΡΑ ΣΕ ΜΕΘ. ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΧΕΤΙΖΟΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΚΕΝΤΡΙΚΟΥ ΦΛΕΒΙΚΟΥ ΚΑΘΕΤΗΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΛΟΙΜΩΞΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών Κωνσταντίνος Χαλκιάς Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής Ευρωκλινική Αθηνών «Συνήθη Συµβάµατα του Χειµώνα από το αναπνευστικό και Βασικές γνώσεις αντιµετώπισής τους µε σκευάσµατα OTC- ΒΗΧΑΣ» Ο βήχας είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Διαταραχές του στομάχου.

Διαταραχές του στομάχου. Διαταραχές του στομάχου. Δυσπεψία Η δυσπεψία δεν είναι μια ασθένεια αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων. Πρόκειται για κατάσταση κακής λειτουργίας του πεπτικού συστήματος που δημιουργεί δυσχέρειες κατά την πέψη.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc.

ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ. ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. ΕΠΕΙΓΟΥΣΕΣ ΔΕΡΜΑΤΟΠΑΘΕΙΕΣ ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ ΜΑΝΩΛΙΔΟΥ Σχης (ΥΝ) ε.α. M.Sc. Πρόλογος - Εισαγωγή Το δέρμα είναι το μεγαλύτερο όργανο του ανθρωπίνου σώματος και αποτελεί περίπου το 16% του συνολικού βάρους του. Η

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Άνδρας ηλικίας 47 ετών προσέρχεται λόγω πνευματουρίας και απώλειας κοπράνων από την ουρήθρα, από δεκαημέρου. Ο ασθενής αναφέρει γριππώδη συνδρομή που προηγήθηκε της παρούσης κατάστασης.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής 1. γ 2. α 3. β 4. δ 5. δ Β. Ερωτήσεις σωστού - λάθους 1. Σωστό 2. Λάθος 3. Λάθος 4. Λάθος 5. Σωστό ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα 12 Μαρτίου 2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 e-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ

ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΟ ΑΓΓΕΙΑΚΟ ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ ΘΕΟΦΑΝΙΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΜΙΑ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΑ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ... «Ήταν μια χαρά μέχρι πριν από 1 ώρα» σας λέει με αγωνία η κόρη του 68χρονου που έχει έρθει στα επείγοντα όπου εργάζεστε.

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Τοποθέτηση. Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Τοποθέτηση Κεντρικών Φλεβικών Καθετήρων» Κεντρικές Φλεβικές γραμμές: Τι είναι; Πότε τις χρησιμοποιούμε; Πως τις τοποθετούμε; Έχουν επιπλοκές; Πως προλαμβάνουμε

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση της ουρολοίμωξης

Διάγνωση της ουρολοίμωξης Διάγνωση της ουρολοίμωξης Κων. Κολλιός Γ Παιδιατρική Κλινική ΑΠΘ 13-5-2015 1 Οι ουρολοιμώξεις στα παιδιά Είναι συχνό πρόβλημα Η αναγνώρισή τους: δεν είναι εύκολη, ιδιαίτερα στην ηλικία < 24 μηνών Η συλλογή

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων

Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ο ρόλος της ΜΕΘ στη δωρεά οργάνων Ανδρέας Π. Καραμπίνης Διευθυντής ΜΕΘ Π.Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς» μεταμόσχευση ιστών και οργάνων αποτελεί σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της σύγχρονης ιατρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο

ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΗ ΚΕΦ. 1ο ΟΜΑΔΑ Α 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό για πρώτη φορά. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις αντιγόνων και αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά τη διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Μονάδες 25 Α1.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ

ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΗΨΗ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ Ευάγγελος Ι. Γιαμαρέλλος-Μπουρμπούλης Αναπλ. Καθηγητής Παθολογίας, Δ Παθολογική Κλινική, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών Professor Center for Sepsis Control and Care,

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου

Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης. Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Θεραπεία αναπνευστικής αλκάλωσης Ελένη Μάνου, νεφρολόγος, Γ.Ν.Παπαγεωργίου σαν εισαγωγή... παραγωγή CO2 αποβολή CO2 παραγωγή CO2 αποβολή CO2 µερική πίεση του διοξειδίου του άνθρακα στο αίµα (PaCO2) µείωση

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων

Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ορισμοί νοσοκομειακών λοιμώξεων Ιωαννίδου Ελένη Παθολόγος Εξειδικευόμενη Λοιμωξιολογίας Νοσοκομείο Ρεθύμνου Ουρολοιμώξεις Σηψαιμίες Λοιμώξεις συνδεόμενες με αγγειακούς καθετρες Ουρολοιμώξεις UTI-A συμπτωματικ

Διαβάστε περισσότερα

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων

Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Το γόνατο ως στόχος ρευματικών νοσημάτων Χ. Μ. ΜουτσόπουΛος Αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Καθηγητής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών α ρευματικά νοσήματα είναι ασθένειες που προσβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΒΛΑΒΕΡΕΣ ΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΑΠΟ ΥΨΗΛΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος Στοιβάδες δέρματος Επιδερμίδα (τέσσερις στοιβάδες κυττάρων) Χόριο (άφθονα αγγεία και νεύρα) Υποδερμάτιο πέταλο (περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 23 10 2011 ΘΕΡΙΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Όλα τα βακτήρια: Α. διαθέτουν

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ - ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Αθήνα 2007 3 4 Π Ρ Ο Λ Ο Γ Ο Σ Η μελέτη των αλληλεπιδράσεων του ανθρώπινου οργανισμού με τον περιβάλλοντα

Διαβάστε περισσότερα

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους.

Η φλεγμονή των βρόγχων προκαλεί οίδημα και παραγωγή εκκρίσεων, και έτσι περιορίζεται περισσότερο η ροή του αέρα μέσα από τους βρόγχους. Βρογχικό Άσθμα Το άσθμα είναι μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από χρόνια κυτταρική φλεγμονή των αεραγωγών και βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Έτσι προκαλείται μια μεταβλητή απόφραξη των αεροφόρων οδών που

Διαβάστε περισσότερα

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο

Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ΤΟΥΛΟΥΜΤΖΗ ΜΑΡΙΑ Κορίτσι 20 ετών προσήλθε εξαιτίας εκούσιας λήψης 20 tb παρακεταμόλης (10γρ.) και 30 tb βαλεριάνας Aναφέρεται ταυτόχρονη λήψη αλκοόλ Λήψη ουσιών δύο ώρες πριν την προσέλευση Αίσθημα ζάλης

Διαβάστε περισσότερα

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος

Περιεχόµενα. Εισαγωγή... 19. Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό. Κεφάλαιο 2: Εισαγωγή στην Κλινική Εξέταση - Ζωτικά Σηµεία. Κεφάλαιο 3: Κεφαλή και Τράχηλος Περιεχόµενα Εισαγωγή....................................................... 19 Κεφάλαιο 1: Ιατρικό Ιστορικό 1.1 Λήψη και καταγραφή ιατρικού ιστορικού............................. 23 1.2 Δεξιότητες επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών

Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Συστηματικές επιδράσεις της οξέωσης της υπερκαπνίας των βαριά πασχόντων ασθενών Γιώργος Κουλιάτσης, Πνευμονολόγος, Επιμελητής Β Κλινικής Εντατικής Θεραπείας, ΠΓΝ Έβρου Εισαγωγή- Υπερκαπνία, Οξέωση, Οξυαιμία

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο

Βλέννα, υδαρές υγρό. ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα. βλέννα. ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Στόμαχος Δομή βλεννογόνου στομάχου - Γαστρικοί αδένες Βλέννα, υδαρές υγρό ή τοιχωματικό ή οξυπαραγωγικό = HCl + ενδογενή παράγοντα βλέννα ή ζυμογόνο ή πεπτικό = πεψινογόνο Κύτταρα G = γαστρίνη Διάσπαρτα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ

ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΠΝΟΙΑ ΥΠΝΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Η κεντρική υπνική άπνοια (central sleep apnea - CSA) συναντάται σε ποσοστό 5-10% όλων των ασθενών με διαταραχή της αναπνοής στον ύπνο (sleep-disordered breathing

Διαβάστε περισσότερα

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα );

Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); ΣΥΝΔΡΟΜΟ ΕΥΕΡΕΘΙΣΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ή SIBO Νομίζετε ότι είστε φουσκωμένοι από σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα ); Θα μπορούσε απλώς να είναι μια εντερική βακτηριακή υπερανάπτυξη του λεπτού εντέρου

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ

Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης. Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Διάγνωση λανθάνουσας φυματίωσης 1 Χαράλαμπος Μόσχος Επιμελητής Α Πνευμονολόγος-Φυματιολογος ΝΝΘΑ Η ΣΩΤΗΡΙΑ Τι είναι η λανθανουσα φυματική λοίμωξη (ΛΦ)? 2 Υποκλινική νόσος ΛΦ είναι η παρουσία M. tuberculosis

Διαβάστε περισσότερα

ΗΜΗΤΡΗΣΕ. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ

ΗΜΗΤΡΗΣΕ. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΒΑΣΙΚΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ ΣΤΑ ΠΑΙ ΙΑ Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΗΜΗΤΡΗΣΕ. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙ ΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΩΝ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Βιολογία. Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Βιολογία Γ λυκειου ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Σειρά: Γενικό Λύκειο Θετικές Επιστήμες Νότα Λαζαράκη, Βιολογία Γ Λυκείου Γενικής Παιδείας Υπεύθυνος έκδοσης: Αποστόλης Αντωνόπουλος Θεώρηση κειμένου: Κυριάκος Εμμανουηλίδης

Διαβάστε περισσότερα

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3

σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου επί τουλάχιστον 3 Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) ανήκει σε μια ομάδα λειτουργικών διαταραχών του πεπτικού σωλήνα. Το κοιλιακό άλγος, ο μετεωρισμός και η εναλλαγή των συνηθειών του εντέρου αποτελούν τυπικά συμπτώματα.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 1ο ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 1. Ένας άνθρωπος μολύνεται από έναν ιό. Το παρακάτω διάγραμμα απεικονίζει τις συγκεντρώσεις των αντιγόνων και των αντισωμάτων αυτού του ανθρώπου κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ

ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ 1η ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΙΗΜΕΡΙΔΑ «ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΣΤΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΠΡΑΞΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ» ΛΑΜΙΑ 21 22 22 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2005 ΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΜΙΚΡΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2009-2010 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ - Πτυχιούχων Α.Ε.Ι. & Πτυχιούχων Ανωτέρων Σχολών Διετούς Κύκλου Σπουδών - Πτυχιούχων

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ

ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΕΝΔΟΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΕΣ ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΙΟ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΗ ΑΣΘΕΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΦΟΙΒΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β. ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΦΥΜΑΤΙΟΛΟΓΟΣ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΓΝΝ ΛΑΜΙΑΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ ΓΙΑ ΠΟΛΥΑΝΘΕΚΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ)

9. ΑΙΜΟΡΡΑΓΙΑ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΤΟΚΕΤΟ (ΡΡΗ) ΟΡΙΣΜΟΙ Πρωτοπαθής: εντός 24 ωρών από τον τοκετό. Απώλεια αίματος > 500 ml. Η πιο συχνή μορφή σοβαρής μαιευτικής αιμορραγίας. Δευτεροπαθής: η απώλεια αίματος που εκδηλώνεται μετά από 24 ώρες έως και 12

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ. Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ Ε. ΑΡΧΟΝΤΙΔΟΥ Προϊσταμένη Ν.Λ. Π. Γ. Ν. ΑΛΕΞ/ΠΟΛΙΣ Α.. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΩΝ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥ ΛΟΙΜΩΔΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ Απομάκρυνση

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 13: ΕΝΤΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ Η χορήγηση διατροφής δεν ΠΡΕΠΕΙ να ξεπερνά την ικανότητα χρησιμοποίησης/οξείδωσης τους απο τον οργανισμό ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Κάλυψη των ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ

ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΣΤΡΕΣ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΜΑΝΩΛΙΑ ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ ΣΤΕΛΛΑ ΠΑΝΑΓΟΥΛΗ ΕΥΗ ΡΕΜΕΔΙΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Το στρες Πρώτη νευροενδοκρινολογική απάντηση Δεύτερη νευροενδοεκρινολογική απάντηση Ο υποθάλαμος Κορτιζόλη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ;

ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; ΑΛΛΕΡΓΙΑ: Ο ΑΟΡΑΤΟΣ ΕΧΘΡΟΣ ΠΩΣ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΛΛΕΡΓΙΚΟΣ; Αλλεργία, όπως ορίζει και η λέξη, σημαίνει άλλο έργο. Είναι η μη αναμενόμενη αντίδραση του ανοσιακού συστήματος του οργανισμού εναντίον ακίνδυνων

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα

Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Journalist Handbook 1 Πληροφορίες για Δημοσιογράφους Νοσος Cushing Μάθετε περισσότερα Νοσος Cushing 3 TΙ ΕΙΝΑΙ Η ΝΟΣΟΣ CUSHING; Πριν μιλήσουμε για τη Νόσο Cushing, θα πρέπει να κατανοήσουμε την ασθένεια

Διαβάστε περισσότερα

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου»

ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ. Παρουσίαση περιστατικού. ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» ΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΣΕ ARDS - ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΜΕ ΝΟ Παρουσίαση περιστατικού ΑΜΕΘ Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» Παρουσίαση περιστατικού Από τον απεικονιστικό έλεγχο διαπιστώθηκαν: κατάγµατα λεκάνης και δεξιού άνω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας

ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΗΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΜΟΝΑΔΑΣ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΓΝΛσιας Φροντίδα και χειρισμός ασθενούς με τραχειοστομία: (Ι) Κατευθυντήριες οδηγίες (ΙΙ) Εκπαιδευτικό υλικό (ΙΙΙ) Δείκτες μέτρησης αποτελέσματος

Διαβάστε περισσότερα

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD)

Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Νεώτερα δεδομένα στη Νόσο της Κατώτερης Ουροφόρου Οδού της Γάτας (FLUTD) Κατερίνα Αδαμαμά Μωραΐτου Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινική Ζώων Συντροφιάς Κτηνιατρική Σχολή, Α.Π.Θ. FLUTD Σύνδρομο με κοινή συμπτωματολογία

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες;

ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ. Τι είναι οι ρινικές κόγχες; ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΡΙΝΙΚΩΝ ΚΟΓΧΩΝ Τι είναι οι ρινικές κόγχες; Οι Ρινικές κόγχες είναι οστικές δομές μέσα στη μύτη σας που καλύπτονται από τους βλεννογόνους. Ενεργούν ως θερμαντικά σώματα στη μύτη σας, υγραίνουν,

Διαβάστε περισσότερα

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση

Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Αντιβιοτικά- Χρήση και κατάχρηση Παιδί 4 χρόνων Πυρετό για 24 ώρες Εξέταση από παιδίατρο λαιμός-αυτιά λ ίγο κόκκινα cefuroxime Δ ρ Μαρκέλλα Μάρκου Ειδική Μικροβιολόγος-Λοιμωξιολόγος Παιδί 4 χρόνων Πυρετό

Διαβάστε περισσότερα

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης

Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Παιδιατρική ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ, 23, 3 83 ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΙΑΤΡΙΚΗ Κατευθυντήριες οδηγίες για τη διάγνωση και τη διαχείριση παιδιών ηλικίας 2-24 μηνών με πρώτο επεισόδιο εμπύρετης ουρολοίμωξης Επιμέλεια: Π. Καδιλτζόγλου,

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 30/5/2014 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥ - ΛΑΘΟΥΣ. ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ 1. Η πήξη του αίματος συμβάλλει στην άμυνα του οργανισμού 2. Η φαγοκυττάρωση είναι αποτελεσματική μόνο έναντι των βακτηρίων 3. Οι ιντερφερόνες δρουν άμεσα

Διαβάστε περισσότερα

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν:

Πού οφείλεται η νόσος και ποιοι παράγοντες την πυροδοτούν: 1 Τι είναι η Κίρρωση του Ήπατος: Η κίρρωση του ήπατος είναι μία χρόνια πάθηση του ήπατος κατά την οποία παρατηρείται καταστροφή του ιστού του ήπατος και αλλαγή της αρχιτεκτονικής του, γεγονός που οδηγεί

Διαβάστε περισσότερα

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ Α.Τ.Ε.Ι.ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΜΙΑ Το δέρμα αποτελείται από 2 στιβάδες: i. Επιδερμίδα ii. Κυρίως δέρμα ή χόριο ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ Κυριότερες λειτουργίες δέρματος: i.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 14: ΤΡΑΥΜΑ Η διατροφική υποστήριξη κρίνεται απαραίτητη κατά την φλεγμονώδη και μεταβολική φάση διότι βελτιώνει σημαντικά την έκβαση του ασθενούς. Η μέτρια

Διαβάστε περισσότερα

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς

Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Νέα Δεδομένα στην Αγγειοχειρουργική στην Κύπρο - Ενδοφλεβική Θεραπεία με λέϊζερ Μέθοδος EVLA Η πιολιγότερο ανώδυνη ιατρική πρακτική για Κιρσούς Πια είναι η καλύτερη μέθοδος θεραπείας; Κιρσοί είναι το αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 1 ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Οι ομοιοστατικοί

Διαβάστε περισσότερα

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ

4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.1 Ομοιόσταση 4.2 Ασθένειες 4. ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥΣ 4.3 Αμυντικοί μηχανισμοί του ανθρώπινου οργανισμού 4.4 Τρόποι ζωής και ασθένειες Μάρθα Καρβουνίδου ΠΕ1404

Διαβάστε περισσότερα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα

ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς. 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΚΑΤΩΤΕΡΟΥ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟΥ (Υπεύθυνος : M Λαζανάς 1.Εμπειρική θεραπεία πνευμονίας από την κοινότητα Η πνευμονία από την κοινότητα είναι η οξεία λοίμωξη του πνευμονικού παρεγχύματος σε ασθενή που

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία

Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των. μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία Ο ρόλος και η σημασία των μοριακών τεχνικών στον έλεγχο των μικροβιολογικών παραμέτρων σε περιβαλλοντικά δείγματα για την προστασία της Δημόσιας Υγείας Α. Βανταράκης Εργαστήριο Υγιεινής, Ιατρική Σχολή,

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης»

Εργαστήριο. Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ. «Μέτρηση της αιματηρής. Αρτηριακής Πίεσης» Εργαστήριο Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική ΙΙ «Μέτρηση της αιματηρής Αρτηριακής Πίεσης» Αιμοδυναμική παρακολούθηση α) Μη επεμβατική Ηλεκτροκαρδιογράφημα Αρτηριακός σφυγμός Αναίμακτη αρτηριακή πίεση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες

ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Π.Ε ΙΦΝΕ (ΕΚ, ν.crohn, απροσδιόριστη) Συνήθεις λοιμώδεις, παρατεταμένες συστηματικές, αφροδισιακές-παρασιτικές, ιογενείς λοιμώξεις Φάρμακα και τοξίνες (ΜΣΑΦ κ.ά) Ισχαιμική Μετακτινική

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ

ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ ΣΥΝΤΑΓΟΓΡΑΦΗΣΗ ΘΡΕΠΤΙΚΗΣ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ 5: ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΑ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΙΔΙΟΠΑΘΗΣ ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗΣ ΝΟΣΟΣ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ Νόσος Crohn ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ Πρόληψη και αντιμετώπιση της κακής θρέψης Πρόληψη της απώλειας

Διαβάστε περισσότερα

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων

Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Επιδηµιολογία νοσοκοµειακών λοιµώξεων Η επιδηµιολογία των νοσοκοµειακών λοιµώξεων παρουσιάζει πολλές ιδιαιτερότητες σε σχέση µε αυτήν των λοιµωδών νοσηµάτων που εκδηλώνονται στην κοινότητα. Αφορά ένα ευρύ

Διαβάστε περισσότερα

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ

MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ MA0211 ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗ - ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ Συντετμημένος Τίτλος: Τίτλος Μαθήματος Πλήρης Τίτλος: Παθολογική Χειρουργική Νοσηλευτική Κωδικός Μαθήματος: MA0211 ΜΑ0212 Επίπεδο Μαθήματος: Προπτυχιακό Τύπος

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Από την καρδιοπνευμονική στην καρδιοεγκεφαλική αναζωογόνηση ΤΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ Μαρία Ι. Σεφέρου Ειδικευόμενη Καρδιολογίας Σισμανόγλειο Γ.Ν.Α. ΑΝΑΚΟΠΗ Ηλεκτρική Φάση Κυκλοφορική Φάση Μεταβολική Φάση ΕΛΛΗΝΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ - ΡΑΔΙΟΒΙΟΛΟΓΙΑ Βασικές γνώσεις I SBN 960-372-069-0 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΑΡΙΣ Α. ΚΟΣΜΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΑΚΙΡΗΣ Μ Ε Ρ Ο Σ Ι ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ Κεφάλαιο 1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ... 3 Το καρκινικό κύτταρο... 3 Κυτταρικός

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου

Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ. Μαρία Θεοδωρίδου Θεραπευτική προσέγγιση βακτηριακών λοιμώξεων ΚΝΣ Μαρία Θεοδωρίδου ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΜΗΝΙΓΓΙΤΙΔΑ* ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΠΙΒΙΩΣΗ Ουδεμία 0% - 8% Υπεράνοσος ίππειος ορός 16% Σουλφοναμίδες 12% - 28% Υπεράνοσοςίππειοςορόςκαισουλφοναμίδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ

ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ. Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΘΩΡΑΚΟΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΕΠΕΙΓΟΝΤΑ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ Πλωτάρχης (YΙ) Π. Χουντής ΠΝ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ ΘΩΡΑΚΟΣ ΣΕ ΠΟΛΥΤΡΑΥΜΑΤΙΑ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ ΘΝΗΤΟΤΗΤΑ ΚΟΙΛΙΑ 23% 31% ΘΩΡΑΚΑΣ + ΑΚΡΑ 52% 11% ΚΕΦΑΛΙ 41% 26% Ι. ΒΑΡΕΙΕΣ ΚΑΚΩΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά

Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ενδείξεις μέτρησης εκπνεομένου NO στα παιδιά Ε.Παρασκάκης Eπικ. Καθηγητής Παιδιατρικής Μονάδα Αναπνευστικών Νοσημάτων Παίδων Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Θράκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η παρακολούθηση αρκετών αναπνευστικών

Διαβάστε περισσότερα

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία

Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού. Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Πνευμονική εμβολή : αντιμετώπιση ενός ύπουλου εχθρού Βασιλάκη Ανδρονίκη Κατσίκας Αντώνιος Τριανταφύλλου-Κηπουρού Γεωργία Ιστορικό ασθενούς Γυναίκα, 80 ετών Αδυναμία, δύσπνοια αιφνιδίου έναρξης από τριημέρου

Διαβάστε περισσότερα