Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΕΠΙΣΤΗΜΗ TOY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» της Β τάξης Ενιαίου Λυκείου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΕΠΙΣΤΗΜΗ TOY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» της Β τάξης Ενιαίου Λυκείου"

Transcript

1 1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ 1. Ι. Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ Η δημιουργία του πλανήτη μας. Η θέση της Γης στο πλανητικό μας σύστημα. Υποθέσεις για τη σύσταση της αρχέγονης ατμόσφαιρας της Γης. - αντιληφθούν τις σύγχρονες θεωρίες της δημιουργίας του πλανήτη μας. - καθορίζουν τη θέση της Γης στο πλανητικό μας σύστημα και να κατανοούν τη σημασία της θέσης αυτής. - εκφέρουν απόψεις για τη σύσταση της ατμόσφαιρας της Γης, αφού έχουν κατανοήσει την κατάσταση που επικρατούσε στα πρώτα στάδια του σχηματισμού της Γης. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος ή μοντέλου του πλανητικού μας συστήματος. - Προβολή video για τη δημιουργία της Γης και της εμφάνισης της ζωής, από τη σειρά Life on Earth (Μέρος Ι) Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Υποθέσεις για την προέλευση της ζωής στη Γη. Δημιουργία των πρώτων πολύπλοκων οργανικών ενώσεων (πείραμα Miller). O πρώτος μεταβολισμός και οι πρόδρομοι των πρώτων οργανισμών. Οι πρώτοι προκαρυωτικοί οργανισμοί. Πληροφορίες για τη ζωή στή γη από τα απολιθώματα - κατανοήσουν τις σύγχρονες θεωρίες για τη προέλευση της ζωής και να οδηγηθούν στο συμπέρασμα ότι τα φαινόμενα της ζωής μπορούν να εκδηλωθούν μόνο κάτω από ορισμένες συνθήκες του περιβάλλοντος. - κατανοήσουν τις αντιλήψεις γύρω από τη σταδιακή πορεία της δημιουργίας των πρώτων «κυττάρων» και στη συνέχεια της πρώτης οργάνωσης σε κύτταρα. - αντιληφθούν ποια μέρη των οργανισμών απολιθώνονται και επίσης τη σημασία των απολιθωμάτων στη μελέτη των οργανισμών. - Πείραμα Redi ή πείραμα Spallanzani ή πείραμα Pasteur. - Μικροσκοπικές παρατηρήσεις μόνιμων παρασκευασμάτων προκαρυωτικών οργανισμών. - Παρατήρηση διάφορων απολιθωμάτων στο εργαστήριο. - Υπαίθρια μελέτη σε χώρο με απολιθώματα. 5

2 1. 3. ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟΚΥΤΤΑΡΟΥΣ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΟΥΣ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Η εμφάνιση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα. Η δημιουργία των πρώτων ευκαρυωτικών οργανισμών Οι πρώτοι πολυκύτταροι οργανισμοί. Η αμφιγονία ως τρόπος αναπαραγωγής Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ Από τα απλά πολυκύτταρα πρώτιστα στις σύγχρονες μορφές ζωής. Η εμφάνιση και εξάπλωση των φυτών (αναφορά στις κύριες ομάδες μόνο). Η εμφάνιση των πρώτων ζώων. Η εξέλιξη και η εξάπλωση των χερσαίων ζώων. Τα πρώτα Ερπετά.Τα Κροκοδείλια, οι Δεινόσαυροι και τα Πτηνά. Τα πρώτα Θηλαστικά. Η εξέλιξη που οδήγησε στον άνθρωπο.οι Αυστραλοπίθηκοι. Η εμφάνιση του Homo. Η εξάπλωση του Homo sapiens. - εκτιμούν τη σημασία της παρουσίας του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα της Γης για την περαιτέρω εξέλιξη της ζωής. - κατανοήσουν μελετώντας την ανελικτική πορεία της ζωής, ότι οι ζωντανοί οργανισμοί εξελίσσονται από κατώτερους σε ανώτερους. - αναγνωρίζουν τη συμβολή της αμφιγονικής αναπαραγωγής στην ποκιλότητα των οργανισμών. - ονομάζουν μέσα από απλά σχεδιαγράμματα (χάρτες) της εξελικτικής πορείας, τις κύριες ομάδες των φυτών και των ζώων. - αντιληφθούν ότι οι ζωντανοί οργανισμοί δε ζούν μόνο στην επιφάνεια της Γης, αλλά και σε βάθος και σε ύψος, προσαρμοσμένοι στις συνθήκες περιβάλλοντος. - εξηγούν την εξελικτική πορεία του ανθρώπου μελετώντας τις προγονικές μορφές του. - Κατασκευή ειδικών σχεδίων, με τα οποία να μπορεί να γίνει σύγκριση προκαρυωτικού και ευκαρυωτικού κυττάρου. - Χρήση χαρτών για υπενθύμιση της αμφιγονίας στα φυτά και στα ζώα. - Κατασκευή απλών χαρτών των κύριων ομάδων των φυτών και των ζώων με βάση την εξέλιξή τους. - Να δοθεί φυλλάδιο με αδρομερή ταξινόμηση των φυτών και των ζώων. - Κατασκευή πίνακα με τους κύριους αντιπροσώπους της εξέλιξης του ανθρώπου. 2 12

3 1. 5. ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ Η γήινη σφαίρα Οι λιθοσφαιρικές πλάκες και οι μετακινήσεις τους. Ο σχηματισμός των ηπείρων. Η δημιουργία της Κύπρου. Παγετώδεις Μεσοπαγετώδεις περίοδοι. Μαζικές εξαφανίσεις ζωντανών οργανισμών. - διακρίνουν τη θέση, κατάσταση και το είδος των διάφορων μερών του εσωτερικού της Γης. - εκφέρουν γνώμη για τις συνέπειες των μετακινήσεων των διάφορων τεκτονικών πλακών. - εξηγούν με απλά λόγια την πορεία σχηματισμού των ηπείρων. - ερμηνεύουν τη δημιουργία της Κύπρου με βάση τα γνωστά στοιχεία από τη γεωλογία της. - επισημαίνουν περιβαλλοντικούς λόγους για μαζικές εξαφανίσεις οργανισμών. - Κατασκευή μοντέλου με πολυστερίνη της τομής της Γης ή κατασκευή σχεδιαγράμματος με τα βασικά μέρη του εσωτερικού της Γης. - Κατασκευή χάρτη της Κύπρου με τα κύρια πετρώματα που την αποτελούν. - Υπαίθρια παρατήρηση διάφορων τύπων πετρωμάτων σε περιοχές που προσφέρονται. - Αναφορά στους σεισμούς που γίνονται στην Κύπρο και στα μέτρα προστασίας. - Επίσκεψη στο Σεισμολογικό σταθμό Η ΒΙΟΣΦΑΙΡΑ Τα στοιχεία της βιόσφαιρας. Τα όρια της βιόσφαιρας και της παραβιόσφαιρας. - καθορίζουν την έννοια και τα όρια της βιόσφαιρας. - αντιληφθούν την έννοια της βιόσφαιρας ως του χώρου στον οποίο εκδηλώνονται τα φαινόμενα της ζωής. - Με τη βοήθεια της εικόνας της σελίδας 62 να γίνει ολιγοσέλιδη έκθεση για τα κύρια γνωρίσματα των διάφορων ζωνών της βιόσφαιρας. 2

4 2 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΜΑΣ Η εξάρτηση της ζωής από τον ήλιο. Η κατανομή της ηλιακής ενέργειας στη Γη ΘΕΡΜΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Κατανομή της θερμότητας που φτάνει στη Γη. Οι κλιματολογικές συνθήκες - αναγνωρίζουν ότι κινητήρια δύναμη και μοναδική πηγή ενέργειας για όλες τις μορφές ζωής είναι ο ήλιος. - δικαιολογούν την κατανομή της ηλιακής ενέργειας στη Γη, να ερμηνεύουν τη διαμόρφωση των βασικών κλιματικών ζωνών με βάση την κατανομή της ηλιακής ενέργειας και να συσχετίζουν την αφθονία μορφών ζωής σε ορισμένες περιοχές της Γης (π.χ. Τροπικές περιοχές) ως επακόλουθο της πρόσπτωσης μεγαλυτέρων ποσοτήτων ηλιακής ενέργειας. - Με βάση τα σχήματα 2.1. σελίδα 67, και 2.3. σελίδα 68, να γίνει μια μικρή έκθεση για την ηλιακή ενέργεια που φτάνει στη Γη και για τις κλιματικές ζώνες ανάλογα με τα γεωγραφικά πλάτη ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ Καθορισμός των ζωνών βλάστησης Χερσαίες ζώνες βλάστησης. Τούνδρα. Τάιγκα. Η ζώνη των κωνοφόρων. Δάση φυλλοβόλων της εύκρατης ζώνης. Λιβάδια της εύκρατης ζώνης. - καθορίζουν τις κλιματολογικές ζώνες και τις ζώνες βλάστησης ως αποτέλεσμα των ποσοτήτων ενέργειας που φτάνουν στη Γη και να ερμηνεύουν την καθ ύψος και γεωγραφικό πλάτος ανάπτυξη των ζωνών βλάστησης. - επεξηγούν τη ροή ενέργειας στην ξηρά, έτσι που να μπορούν να αναπτυχθούν οι διάφορες χερσαίες ζώνες βλάστησης. - Προβολή κατάλληλων ντοκιμαντέρ (video) από αντίστοιχες σειρές που αφορούν τις κύριες ζώνες βλάστησης. 6

5 Μεσογειακή βλάστηση (τσιαπαράλ). Ψυχρές έρημοι. Θερμές έρημοι. Τροπική σαββάνα. Τροπικά δάση. (περιληπτική αναφορά, αλλά να δοθεί έμφαση στην κατανόηση της προσαρμογής των οργανισμών στις κλιματολογικές συνθήκες των διάφορων ζωνών). Υδρόβιες ζώνες. - Υδρόβιες ζώνες του γλυκού νερού. - Θαλλάσιες ζώνες. - αντιληφθούν τα βασικά χαρακτηριστικά των διάφορων χερσαίων και υδρόβιων ζωνών βλάστησης δίνοντας έμφαση στην κατανόηση της προσαρμογής των οργανισμών στις κλιματολογικές συνθήκες των διάφορων ζωνών. - Μικρές εργασίες (projects) για τις χερσαίες ζώνες ή τις υδρόβιες ζώνες γενικά ή με αναφορά στα δεδομένα της Κύπρου ΥΔΡΟΛΟΓΙ ΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Μέτρηση καθαρότητας (διαφάνειας) του νερού. Μέτρηση θερμοκρασίας του νερού. Μέτρηση αλατότητας του νερού. Μέτρηση ηλεκρικής αγωγιμότητας του νερού. Μέτρηση αλάτων (νιτρικών) στο νερό. Αντίσταση του νερού στην οξύτητα - χειρίζονται με δεξιότητα τα όργανα που αφορούν τις εργαστηριακές ασκήσεις που αναφέρονται στη διδακτέα ύλη και να ευαισθητοποιηθούν γύρω από τη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς της ορθής μέτρησης των διάφορων παραμέτρων που αφορούν το νερό. - κρίνουν την ορθότητα των μετρήσεών τους και να κάνουν συγκρίσεις με τα αποδεκτά όρια τιμών. - Να γνωρίσουν τα διάφορα όργανα για τις εργαστηριακές ασκήσεις και να εξοικειωθούν με τη χρήση και λειτουργία τους. - Να εκτελούν ορθά τις ασκήσεις στο εργαστήριο ή στην ύπαιθρο (όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν) και να παίρνουν αξιόπιστες μετρήσεις. 8

6 Προσδιορισμός του διαλυμένου οξυγόνου στο νερό για καθορισμό των βιολογικών αναγκών σε οξυγόνο (BOD). - Να καταρτίζουν πίνακες στους οποίους να αναγράφονται οι μετρήσεις ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ Η ανάπτυξη των πηγών ενέργειας. Πηγές ενέργειας: Προβλήματα και προοπτικές. - Τεχνητή αξιοποίηση των φυσικών πηγών ενέργειας από τον άνθρωπο ως υπαλλακτικών μορφών ενέργειας. - Ορυκτά καύσιμα. - Πυρηνική ενέργεια. Κίνδυνοι από τη ραδιενέργεια. Τα ραδιενεργά απόβλητα. - Ηλιακή ενέργεια. - Αιολική ενέργεια. - Υδροηλεκτρική ενέργεια. - Γεωθερμική ενέργεια. - Βιοκαύσιμα. - εξηγούν γιατί η ηλιακή ενέργεια είναι η κύρια φυσική πηγή ενέργειας. - προτεινουν άλλες πηγές ενέργειας που μπορεί να χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, χωρίς προβλήματα και υποβάθμιση του περιβάλλοντος. - αναφέρουν τα κυριότερα καύσιμα ορυκτά και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον που προκαλεί η αλόγιστη χρήση τους. - εντοπίζουν τους κινδύνους για τους ζωντανούς οργανισμούς που προκαλεί η έκλυση ραδιενέργειας από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας ή τα ραδιενεργά κατάλοιπα. - αποκτήσουν θετική στάση γύρω από το ραδιενεργό πρόβλημα του πλανήτη και να εκφέρουν απόψεις για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. - αντιληφθούν την αναγκαιότητα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας και των εκδηλώσεων της ως υπαλλακτικών μορφών ενέργειας και να επεξηγούν τα σχετικά πλεονεκτήματα. - Μικρές μελέτες για θέματα ενέργειας ή πηγών ενέργειας με προτίμηση αυτές που χρησιμοποιούμε στην Κύπρο. Να γίνει αναφορά και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους, αν υπάρχουν. - Κατασκευή ενός μοντέλου θερμοσίφωνα. - Φωτοβολταϊκές συσκευές Δυνατότητες και προοπτικές στο μεσογειακό χώρο. - Η αιολική ενέργεια και η χρήση της στην Κύπρο πρίν και τώρα. 7

7 3 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ ΔΙΑΤΉΡΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η διατήρηση της ζωής. Πηγή ενέργειας για τους ζωντανούς οργανισμούς. Ηλιακή ενέργεια Χρωστικές Οι φωτοσυνθετικές χρωστικές Οι χλωροπλάστες - αναγνωρίζουν ότι η διατήρηση της ζωής συνεπάγεται κατανάλωση ενέργειας και ότι η κύρια οδός δέσμευσης ενέργειας από τους οργανισμούς είναι η φωτοσυνθετική διαδικασία που ακολουθούν οι αυτότροφοι οργανισμοί. - επεξηγούν τις διαδικασίες δέσμευσης της ηλιακής ενέργειας από τους αυτότροφους οργανισμούς και τα απαραίτητα υλικά και οργανίδια που διαθέτουν για να πετύχουν τη δέσμευση. - δικαιολογούν το ρόλο της χλωροφύλλης στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης. - μικροσκοπικές παρατηρήσεις τομής φύλλου. - μικροσκοπικές παρατηρήσεις χλωροπλαστών (προτείνεται το υδρόβιο φυτό Elodea) H ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ Ορισμός της φωτοσύνθεσης. Πειραματική μελέτη της φωτοσύνθεσης. Οι φάσεις της φωτοσύνθεσης και ο σχηματισμός της γλυκόζης. Παράγοντες που επηρεάζουν τη φωτοσύνθεση. Χημειοσύνθεση. - ορίζουν τη διαδικασία της Φωτοσύνθεσης και να συνειδητοποιούν το βασικό ρόλο στη δέσμευση της ηλιακής ενέργειας και της μετατροπής της σε χημική στα μόρια των οργανικών ουσιών. Επίσης να αναγνωρίζουν τη σημασία της για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. - μελετούν πειραματικά τη διαδικασία της φωτοσύνθεσηςκαι των παραγόντων που επηρεάζουν τον ρυθμό της. πειραματική προσέγγιση: - Αποχρωματισμός φύλλου - Η σημασία της έντασης του φωτός στη φωτοσύνθεση - Η σημασία του CO2 - H σημασία της ποσότητας της χλωροφύλλης - Η σημασία του νερού. 6

8 Χημικοί ρύποι και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα ως παράγοντες που επηρεάζουν δυσμενώς τη φωτοσύνθεση. - εξηγούν τις φάσεις της φωτοσύνθεσης που συμβαίνουν στο χλωροπλάστη και τη σταδιακή παραγωγή της γλυκόζης ως του πρώτου οργανικού υλικού που παράγεται. - ερμηνεύουν γιατί η γλυκόζη αποτελεί ενεργειακό μόριο για τις ανάγκες των οργανισμών. - καταλάβουν ότι η ΑΤΡ είναι το ενεργειακό νόμισμα του οργανισμού. Σχήμα ΑΤΡ, ADP και ΑΜΡ (σελ. 123 του βιβλίου). - εξηγούν περιπτώσεις χημειοσύνθεσης οργανικών ουσιών. - κατανοήσουν τη δυσμενή επίδραση των χημικών και άλλων ρύπων της δραστηριότητας του ανθρώπου στη λειτουργία της φωτοσύνθεσης. - Σχηματισμός και ανίχνευση οξυγόνου κατά τη φωτοσύνθεση. - Τα φυτά δε φωτοσυνθέτουν στην πράσινη ακτινοβολία ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή - ορίζουν έννοιες σχετικές με το αντικείμενο της Οι σχέσεις μεταξύ των οργανισμών. Οικολογίας και να αντιληφθούν το ρόλο του κλάδου αυτού της Βιολογίας στην αντιμετώπιση σύγχρονων Σχέσεις των οργανισμών του ιδίου είδους. - περιβαλλοντικών προβλημάτων. ορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών του ίδιου - Ανταγωνισμός είδους και διαφορετικών ειδών, καθώς επίσης να - Συνεργασία ερμηνεύουν διάφορους οικογεωγραφικούς κανόνες που - Κοινωνικοποίση σχετίζονται με την προσαρμοστικότητα των - Επικοινωνία οργανισμών στο περιβάλλον τους. Σχέσεις οργανισμών - ερμηνεύουν προσαρμοστικούς μηχανισμούς σε φυτά διαφορετικών ειδών. και σε ζώα σε συνάρτηση με τις συνθήκεςπαραμέτρους του περιβάλλοντος. Οι προσαρμογές των οργανισμών στο περιβάλλον. (Κανόνας Bergmann, Κανόνας Allen). - Χρήση κατάλληλων εικόνων και σχεδιαγραμμάτων που να δείχνουν τις σχέσεις των οργανισμών. - Προβολές κατάλληλου video που αφορά τη ζωή διάφορων οργανισμών στο φυσικό τους περιβάλλον. 9

9 Αλυσίδες και πλέγματα τροφής - Ο ρόλος των αποικοδομητών Η ροή της ενέργειας δια μέσου των οικοσυστημάτων (περιληπτικά). Η έννοια της οικολογικής ισορροπίας. Τα κύρια παγκόσμια οικοσυστήματα (Τροπικά, ερημικά, παραμεσογειακά, πολικά κτλ.). - Οι προσαρμογές των οργανισμών στα αντίστοιχα οικοσυστήματα. Οικολογικές πυραμίδες. Οι πυραμίδες της βιομάζας. Οι πυραμίδες της ενέργειας.οι πυραμίδες των αριθμών. Η βιολογική συγκέντρωση ρύπων κατά μήκος των τροφικών αλυσίδων. - κατανοήσουν τις τροφικές σχέσεις των οργανισμών και το έργο των αποικοδομητών ως μέσου ανακύκλησης και επιστροφής των στοιχείων στον ανόργανο κόσμο. - αντιληφθούν πώς γίνεται η ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα, μελετώντας τα τροφικά επίπεδα. - συνειδητοποιήσουν τη διαχρονική σταθερότητα των οικοσυστημάτων τόσο στη δομή, όσο και στη λειτουργία τους και ότι σε περίπτωση ζημιών το οικοσύστημα σταδιακά τις αποκαθιστά για να διατηρείται γύρω από κάποιο βαθμό ισορροπίας. - κατανοήσουν μέσα από παραδείγματα τη δυναμική ισορροπία των οικοσυστημάτων και να οδηγηθούν στην έννοια της οικολογικής ισορροπίας. - μελετήσουν τα κύρια παγκόσμια οικοσυστήματα, με βασικό στόχο την κατανόηση της συμπληρωματικότητας δομής και λειτουργίας. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από τη δραστηριότητα του ανθρώπου, που μπορεί να αλλάξει τη ροή των υλικών και της ενέργειας στα οικοσυστήματα, έτσι που να περιορίζεται η γονιμότητα της γης. - επεξηγούν την παραγωγή βιομάζας ως επακόλουθο της φωτοσύνθεσης των παραγωγών και να αιτιολογούν την πορεία της στα υπόλοιπα τροφικά επίπεδα. - αντιληφθούν ότι τα υλικά που αφήνει η δραστηριότητα του ανθρώπου στο περιβάλλον και δε μεταβολίζονται μετακινούνται σε μικρότερη βιομάζα στις πυραμίδες με βλαπτικές συνέπειες. - Κατασκευή σχεδιαγραμμάτων με παραδείγματα χερσαίων ή υδάτινων τροφικών αλυσίδων ή και οικολογικών πυραμίδων χαρακτηριστικών της Κύπρου ή Μεσογείου. - Εκδρομή στον Ακάμα. Μελέτη της ενδημικής χωρίδας και πανίδας. (Συστήνεται η εκδρομή να γίνει γύρω στο Μάρτιο Απρίλιο και να επισκεφθούν οι μαθητές τα: Λουτρά Αφροδίτης Φαράγγι του Άβακα Λάρα Ενυδρείο Πάφου. - Εκδρομή μονοήμερη ή και τριήμερη στο Περιβαλλοντικό Κέντρο Λεμίθου, κατόπιν συνεννοήσεως με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το οποίο λειτουργεί το Κέντρο. - Επίσκεψη στό Μουσείο Θαλάσσιας Ιστορίας (Ζωής) στην Αγία Νάπα.

10 4 ΟΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ ΓΕΝΙΚΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Η σημασία του άνθρακα στους ζωντανούς οργανισμούς (αναφορά στο ρόλο του άνθρακα ως συστατικού της ζώσας ύλης). Είσοδος του άνθρακα στους ζωντανούς οργανισμούς (δέσμευση μέσω της φωτοσύνθεσης). Η ανακύκληση του άνθρακα. Ο άνθρακας ως πηγή ενέργειας- Ορυκτά καύσιμα (οι γαιάνθρακες. Το πετρέλαιο. Τα φυσικά αέρια) Το ξύλο Περιβαλλοντικά προβλήματα από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. - Το φαινομενο του θερμοκηπίου. - Το διοξείδιο του άνθρακα ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή. - Το μονοξείδιο του άνθρακα και η αιθάλη. - Η όξινη βροχή. - κατανοήσουν την αναγκαιότητα της ορθής ανακύκλησης των υλικών στη φύση για να διατηρείται η περιβαλλοντική ισορροπία. - οδηγηθούν στη διαπίστωση ότι ο άνθρακας αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη ζωή με βάση τα όσα γνωρίζουν για τις πρώτες ύλες που απαιτούνται για τη φωτοσύνθεση. - κατανοήσουν τη δέσμευση του άνθρακα υπό μορφή CO2 και την αποθήκευσή του, μαζί με ενέργεια, σε οργανικές ενώσεις που παίρνουν οι οργανισμοί, καθώς και την απελευθέρωση της ενέργειας αυτής μέσω των καύσεων. - εξηγούν τον κύκλο του άνθρακα. - εξηγούν τον τρόπο σχηματισμού των ορυκτών ανθράκων, τη σημασία τους ως ενεργειακών υλικών, καθώς και να αναφέρουν τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει η χρήση τους στο περιβάλλον. - εξηγούν το σχηματισμό της όξινης βροχής και του φαινομένου του θερμοκηπίου και να προτείνουν τρόπους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του άνθρακα (CO2). - Κατασκευή παγκόσμιου χάρτη κατανομής των γαιανθράκων και πετρελαίου. - Έρευνα για τους διάφορους τύπους γαιανθράκων και της ενεργειακής τους αξίας. - Μελέτη για το σχηματισμό του πετρελαίου. - Συνοπτική δομή και λειτουργία ενός διϋλιστηρίου πετρελαίου. - Επίσκεψη στο διϋλιστήριο της Λάρνακας. - Μελέτη για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και της όξινης βροχής. - Μέτρηση ph νερού της βροχής, πόσιμου νερού και νερού βροχής κοντά σε δρόμο με πυκνή κίνηση. 10

11 4. 3. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ Η σημασία του αζώτου στους ζωντανούς οργανισμούς (το άζωτο ως συστατικό της ζώσας ύλης. Αμινοξέα. Σύσταση πρωτεϊνών). Τρόποι δέσμευσης του ατμοσφαιρικού αζώτου. - Ατμοσφαιρική δέσμευση - Βιομηχανική δέσμευση - Βιολογική δέσμευση. Κύκλος του αζώτου. Η σημασία του αζώτου στην ανάπτυξη των φυτών. Ρύπανση από τη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων. - Ευτροφισμός - Ρύπανση του νερού και των λαχανικών. - Τα οξείδια του αζώτου ως ρύποι. - εκφέρουν τις απόψεις τους, μελετώντας τη σύσταση των πρωτεϊνών, για τη σημασία του αζώτου στη σύσταση της ζώσας ύλης. - αντιληφθούν ότι, παρά το γεγονός ότι υπάρχει τεράστια ποσότητα αζώτου στην ατμόσφαιρα, οι πλείστοι ζωντανοί οργανισμοί αδυνατούν να πάρουν το απαραίτητο για τη ζωή τους άζωτο από την ατμόσφαιρα. - περιγράφουν τον κύκλο του αζώτου στη φύση και να κατανοήσουν ότι τα φυτά διοχετεύουν το άζωτο σε όλους τους οργανισμούς παραλαμβάνοντας το υπό μορφή αζωτούχων ριζών από το έδαφος. - δικαιολογούν ότι η ανάπτυξη των φυτών έχει άμεση σχέση με την παρουσία στο έδαφος αζωτούχων λιπασμάτων. - κατανοήσουν τον τεράστιο ρόλο των αζωτούχων λιπασμάτων στην αντιμετώπιση του προβλήματος των τροφίμων, αλλά και να πληροφορηθούν για τις ολέθριες επιπτώσεις της κατάχρησης τους. - ερμηνεύουν το φαινόμενο του ευτροφισμού και να μελετούν τις οικολογικές επιπτώσεις από τον ευτροφισμό των υδάτινων μαζών. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του αζώτου. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος και μοντέλου ενός διπεπτιδίου. - Μελέτη γύρω από το θέμα του ευτροφισμού μιας λίμνης-αίτια και επιπτώσεις στους λιμναίους οργανισμούς. - Πειραματική μελέτη του ρόλου των αζωτούχων λιπασμάτων. - Παρατήρηση αζωτοβακτηρίων σε ρίζες ψυχανθών (κουκιάς). 4

12 4.4. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Το οξυγόνο στην ατμόσφαιρα. Η απελευθέρωση και η δέσμευση του οξυγόνου από την ατμόσφαιρα (κύκλος του οξυγόνου). Η σημασία του οξυγόνου για τους οργανισμούς. - Πνευμονική αναπνοή. - Κυτταρική αναπνοή. Τα μιτοχόνδρια και ο ρόλος τους. Απελευθέρωση της ενέργειας από τις οργανικές ενώσεις. Κυτταρική αναπνοή. - Γλυκόλυση - Αερόβια αναπνοή. (βιολογική οξείδωση) - Ζυμώσεις (αναερόβια). Αλκοολική ζύμωση. Γαλακτική ζύμωση. Οι ζυμώσεις στην υπηρεσία του ανθρώπου. - Πειράματ. (παρασκευή κρασιού, ψωμιού, γιαουρτιού). - εξηγούν ότι οι μόνοι προμηθευτές με οξυγόνο της ατμόσφαιρας είναι τα φυτά. - ερμηνεύουν τον κύκλο του οξυγόνου επισημαίνοντας ταυτόχρονα την τεράστια σημασία του για την αναπνοή των οργανισμών. - συγκρίνουν τον εισπνεόμενο και εκπνεόμενο αέρα. - περιγράφουν τη δομή και λειτουργία των οργανιδίων των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την κυτταρική αναπνοή. - κατανοήσουν τη σημασία της κυτταρικής αναπνοής, καθώς και τα διάφορα στάδια της και να εντοπίζουν το ρόλο του οξυγόνου ως του τελικού δέκτη ηλεκτρονίων και ιόντων υδρογόνου προς σχηματισμό νερού. - εξηγούν τις ζυμώσεις και τη σημασία τους στη ζωή του ανθρώπου πειραματιζόμενοι με τις συνθήκες ζύμωσης. - συγκρίνουν την κυτταρική αναπνοή και τη φωτοσύνθεση. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του οξυγόνου (σύνδεση με το CO2). - Σχεδιάγραμμα που να δείχνει τη σύνδεση της πνευμονικής και κυτταρικής αναπνοής στον άνθρωπο. - Πειραματική μελέτη του CO2 της εκπνοής. - Πειραματική μελέτη των ζυμώσεων. α) Αλκοολικής παραγωγή κρασιού παραγωγή ψωμιού β) Γαλακτικής παραγωγή γιαουρτιού. - Προβολή video με θέμα την παραγωγή του οξυγόνου κατά τη φωτοσύνθεση. - Ανίχνευση του οξυγόνου της φωτοσύνθεσης πειραματικά. 9

13 Περιβαλλοντικά προβλήματα που σχετίζονται με το όζον (πολύ περιληπτικά). - Το όζον ως ρύπος. - Το όζον ως προστατευτικό από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες. - Η καταστροφή της οζονόσφαιρας. - Η τρύπα του όζοντος. Οξυγόνο και αποσύνθεση. Οι συνέπειες της έλλειψης οξυγόνου σε ένα υδάτινο οικοσύστημα. - κατανοήσουν το σχηματισμό του όζοντος, τη σημασία του για τον πλανήτη, τους τρόπους καταστροφής του και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. - αντιληφθούν ότι το οξυγόνο είναι απαραίτητο για τη δράση των αποικοδομητών. - Μελέτη για το όζον (σημασία και επιπτώσεις από την καταστροφή του) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Η ρύπανση της ατμόσφαιρας - Αέριοι ρύποι Ρύπανση από βαρέα μέταλλα και άλλα επικίνδυνα υλικά (μόλυβδος, υδράργυρος, κάδμιο, αρσενικό κτλ.). - κατανοήσουν την έννοια της ρύπανσης σε αντιδιαστολή προς την έννοια της μόλυνσης. - μελετήσουν, πειραματικά και θεωρητικά, την ατμοσφαιρική ρύπανση. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το θέμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και να συμβάλουν στον περιορισμό της. - μελετήσουν, πειραματικά και θεωρητικά, περιπτώσεις ρύπανσης από βαρέα μέταλλα και άλλα επικίνδυνα υλικά και να εισηγούνται μεθόδους περιορισμού της. - Να εξετάσουν, από πλευράς περιεχομένου/σύστασης, τα σκουπίδια μιας πόλης και να εισηγηθούν συγκεκριμένους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων που δημιουργούν. 2

14 Τα απορρίματα και τα απόβλητα. - Η αναγκαιότητα για ανακύκληση. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το πρόβλημα των απορριμάτων και να συμβάλλουν στον περιορισμό του. - κατανοήσουν την αναγκαιότητα για αξιοποίηση τους και για ανακύκληση. - Με τη βοήθεια στατιστικών δεδομένων να κατανοήσουν το μέγεθος του προβλήματος της απόρριψης αστικών αποβλήτων (σκουπιδιών) (πληροφορίες από υπεύθυνους του προγράμματος Life - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ή Τμήμα Περιβάλλοντος, Υπουργείο Γεωργίας). - Projects για ανακύκληση του Γυαλιού, Χαρτιού, Αλουμινίου και Πλαστικών ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ- ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Μέτρηση θερμοκρασίας. Χρήση θερμομέτρων αέρος εδάφους. Κατασκευή και χρήση βροχομέτρου. Μέτρηση υγρασίας αέρος. Μέτρηση ατμοσφαιρικής πίεσης. - χρησιμοποιούν διάφορα όργανα για εργαστηριακές μετρήσεις και να αποκτήσουν δεξιότητες στο χειρισμό τους. - αντιληφθούν τη σημασία της γνώσης των διάφορων ατμοσφαιρικών συνθηκών στην ομαλή διαβίωση των οργανισμών στο περιβάλλον. - Με τα κατάλληλα όργανα, αφού εξοικειωθούν με τη χρήση και λειτουργία τους, να εκτελούν τις μετρήσεις που αναφέρονται στη διδακτέα ύλη. 4

15 4. 7. ΤΟ ΝΕΡΟ Το νερό ως απαραίτητη προϋπόθεση για την εκδήλωση των λειτουργιών της ζωής. - Μεταβολικός ρόλος του νερού. - Διαλυτικός ρόλος. - Στηρικτικός ρόλος. - Το νερό ως μεταφορικό μέσο. Ιδιότητες του νερού. Διάχυση Ώσμωση - Πειράματα Η πρόσληψη του νερού από τα φυτά. Η μεταφορά του νερού στα φύλλα. Η διαπνοή. - Πειράματα - εκτιμούν την ορθότητα και εγκυρότητα των μετρήσεων τους. - εκτιμούν ότι το νερό μαζί με την ηλιακή ενέργεια και το CO2 είναι απαραίτητα στοιχεία για τη φωτοσύνθεση και κατ επέκταση απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή. - εξηγούν και να απαριθμούν τις βιοχημικές λειτουργίες του νερού, μέσα από τις ιδιότητές του. - μελετούν πειραματικά φαινόμενα διάχυσης και ώσμωσης και να εξηγούν το μηχανισμό των φαινομένων. - μελετούν πειραματικά τη λειτουργία της διαπνοής. - Μέτρηση θερμοκρασίας με θερμόμετρο ελαχίστου-μεγίστου. - Καταρτισμός ειδικών πινάκων καταγραφής των μετρήσεων. - Χρήση άλλων συγκριτικών πινάκων για τα αποδεκτά όρια τιμών. - Πειραματική μελέτη της μεταφοράς του νερού στα φυτά. - Πειραματική μελέτη της διάχυσης. - Πειραματική μελέτη των ωσμωτικών φαινομένων σε φυτικά κύτταρα (σπαργή-πλασμόλυση) και σε ζωικά κύτταρα (ρήξη- συρρίκνωση). - Πειραματική μελέτη της διαπνοής. 11

16 Προσαρμογές των οργανισμών σε συνθήκες έλλειψης νερού. - Οι προσαρμογές των φυτών. - Η αξιοποίηση του μεταβολικού νερού από τα ζώα. Ο κύκλος του νερού. Ο σχηματισμός της βροχής. - Βροχόπτωση - Περιληπτική αναφορά στούς κύριους τύπους βροχόπτωσης. - Η βροχόπτωση στην Κύπρο Ρύπανση των υδάτινων πόρων (περιληπτικά). Η επεξεργασία των λυμάτων (περιληπτικά) Η αφαλάτωση του νερού (περιληπτικά). - μελετούν περιπτώσεις προσαρμογής των ζωικών και φυτικών οργανισμών σε συνθήκες έλλειψης νερού (καμήλα ερήμου κ.ά.). - εξηγούν τον κύκλο του νερού και να ερμηνεύουν το σχηματισμό της βροχής και τους τύπους της βροχόπτωσης. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το υδατικό πρόβλημα στην Κύπρο και να αναφέρουν τρόπους αντιμετώπισής τους. - κατανοήσουν το πρόβλημα που δημιουργείται από τη ρύπανση των υδάτινων μαζών και τις επιπτώσεις του στη ζωή γενικά. - Σχεδιάγραμμα του κύκλου του νερού. - Μέτρηση βροχόπτωσης με τη χρήση βροχόμετρου. Να κατανοήσουν γιατί η βροχόπτωση εκφράζεται σε mm ή cm. - Περιληπτικό σχεδιάγραμμα εργοστασίου επεξεργασίας λυμάτων - Επίσκεψη σε μονάδα αφαλάτωσης. - Έρευνα για τον τρόπο λειτουργίας μονάδας αφαλάτωσης και επιπτώσεις από τη λειτουργία της.

17 ΣΚΕΠΤΙΚΟ Το αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα της Επιστήμης του Περιβάλλοντος της Β Λυκείου προορίζεται να εξυπηρετήσει τους μαθητές της Β Λυκείου οι οποίοι επιλέγουν το μάθημα αυτό, αλλά και για να προετοιμάσει για την επιλογή του μαθήματος της Βιολογίας της Γ Λυκείου. ΣΚΟΠΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Οι μαθητές: 1. Να κατανοήσουν το φυσικό κόσμο και τους μηχανισμούς που διέπουν τη λειτουργία του και τη διατήρηση της ζωής πάνω στη γη. 2. Να κατανοήσουν τη δομή και την λειτουργία της βιόσφαιρας και των μηχανισμών που διέπουν τους κύκλους της ύλης και τη ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα. 3. Να ενημερωθούν για τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα και να ευαισθητοποιηθούν γύρω από θέματα φύσης και περιβάλλοντος, όπως οικονομική ανάπτυξη, η αειφόρος ανάπτυξη και η εξασφάλιση της ποιότητας ζωής πάνω στον πλανήτη μας. 4. Να κατανοήσουν τη θέση του ανθρώπου ως αναπόσπαστου μέλους του παγκόσμιου οικοσυστήματος. 5. Να αναπτύξουν θετικές στάσεις σε θέματα υγιεινής διαβίωσης. ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι μαθητές: 1. Να μελετήσουν τις σχέσεις των οργανισμών προς το περιβάλλον τους και να κατανοήσουν το μηχανισμό εξέλιξης των ειδών. 2. Να κατανοήσουν ότι η ζωή εκδηλώνεται μόνο όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος είναι κατάλληλες. 3. Να μελετήσουν βασικές λειτουργίες της ζωής (φωτοσύνθεση, αναπνοή) και να κατανοήσουν τη σημασία της ηλιακής ενέργειας στην κατανομή των ζωνών βλάστησης. 4. Να μελετήσουν τις ενεργειακές ανάγκες των οργανισμών και τη ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα. 5. Να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας και αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 6. Να μελετήσουν τους μηχανισμούς με τους οποίους οι ζωντανοί οργανισμοί αξιοποιούν ανόργανες πρώτες ύλες, απαραίτητες για την επιβίωση τους, και τους τρόπους ανακύκλησης-επαναχρησιμοποίησής τους. 7. Να μελετήσουν θέματα παραγωγής τροφίμων και να ευαισθητοποιηθούν για την αναγκαιότητα υγιεινής διατροφής και ορθής επιλογής τροφίμων. 8. Να μελετήσουν, να συνειδητοποιήσουν και να ευαισθητοποιηθούν για τα προβλήματα και τους κινδύνους που απειλούν το τοπικό αλλά και παγκόσμιο περιβάλλον. 9. Να αποκτήσουν δεξιότητες με την πειραματική εργασία. 10. Να γνωρίσουν αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος της Κύπρου.

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία!

Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! Διαγώνισμα ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γενικής Παιδείας ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ 15/3/2015 Να συμπληρωθεί το παρακάτω φυλλάδιο με βάση τις οδηγίες σε κάθε θέμα. Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. Σας ευχόμαστε επιτυχία! ΘΕΜΑ Α Να αντιγράψετε

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 1 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Οι στόχοι του μαθήματος Η συνειδητοποίηση των περιβαλλοντικών προοπτικών για την τεχνολογική δραστηριότητα Ευαισθητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 36,6-5 16/02/2012 6 E. coli 17 18 19 o 16 . 29) 16/02/2012 17 20 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. RNA. 9. 10. 21 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 22 16/02/2012 23 19 20 21 - 16/02/2012 22 44 - - 45 - - + 1 +

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστρίου 2013 Ενέργεια & Περιβάλλον Το ενεργειακό πρόβλημα (Ι) Σε τι συνίσταται το ενεργειακό πρόβλημα; 1. Εξάντληση των συμβατικών ενεργειακών

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΥΠΟΔΕΙΓΜΑΤΙΚΑ ΛΥΜΕΝΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΚΕΦ. 2ο ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΤΡΟΦΙΚΑ ΠΛΕΓΜΑΤΑ-ΑΛΥΣΙΔΕΣ-ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ 1. Αντλώντας στοιχεία από το διπλανό τροφικό πλέγμα να βρεθούν τα εξής: α. Πόσες και ποιες τροφικές αλυσίδες δημιουργούνται;

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον.

ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ. Περιβάλλον. Οικοσύστημα: Το σύστημα των ζώντων οργανισμών μαζί με το μη ζων φυσικό τους περιβάλλον. ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ορισμοί Περιβάλλον φυσικό τεχνητό πολιτιστικό Τα στοιχεία που Τα παραγωγικά στοι- Τα δημιουργήματα της μας δίνει η φύση, χεία που δημιουργεί πνευματικής εργασίας όπως ο αέρας, ο άνθρωπος

Διαβάστε περισσότερα

Ήπιες µορφές ενέργειας

Ήπιες µορφές ενέργειας ΕΒ ΟΜΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ήπιες µορφές ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. ΥΣΑΡΕΣΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΤΗΣ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΟΡΥΚΤΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΟΥ ΘΕΡΜΟΚΗΠΙΟΥ Τι είναι το φαινόµενο του θερµοκηπίου Φαινόµενο του θερµοκηπίου ονοµάζεται η φυσική διαδικασία κατά την οποία η ατµόσφαιρα ενός πλανήτη συµβάλει στην θέρµανσή του. Ανακαλύφθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ 1 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΑΡΙΑΔΝΗ ΑΡΓΥΡΑΚΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 2 Εισαγωγή Πλαίσιο Περιβαλλοντικής Γεωχημείας Στοιχεία βιογεωχημείας Μονάδες σύστασης διαλυμάτων/ μετατροπές ΠΛΑΙΣΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458

Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 Φοιτητες: Σαμακός Φώτιος Παναγιώτης 7442 Ζάπρης Αδαμάντης 7458 1.ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2.ΣΤΟΙΧΕΙΑΡΥΠΑΝΣΗΣ 2.1 ΠΑΘΟΦΟΝΟΙ ΜΙΚΡΟΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 2.1.1 ΒΑΚΤΗΡΙΑ 2.1.2 ΙΟΙ 2.1.3 ΠΡΩΤΟΖΩΑ 2.2 ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΔΙΑΛΥΤΕΣ ΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ

γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ 3η εξεταστική περίοδος από 29/03/15 έως 19/04/15 γραπτή εξέταση στo μάθημα ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητής: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων

Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων Προσδιορισμός φυσικοχημικών παραμέτρων υγρών αποβλήτων και υδάτων (DO - BOD - COD - TOC) Χ. Βασιλάτος Οργανική ύλη Αποξυγόνωση επιφανειακών και υπογείων υδάτων Οι οργανικές ύλες αποτελούν πολύ σοβαρό ρύπο,

Διαβάστε περισσότερα

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας

Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Σενάριο 10: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος - Ο ρόλος ενέργειας Φύλλο Εργασίας 1 (Εισαγωγικό) Τίτλος: Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Γνωστικό Αντικείμενο:

Διαβάστε περισσότερα

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO)

Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Ανάλυση της επίδοσης μαθητών βιολογίας με θέμα ερώτηση πειραματικής μελέτης για την ολυμπιάδα φυσικών επιστημών Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUSO) Φάνης Κωνσταντίνος Φυλακτίδης Μάριος Ινστ. Νευρολογίας & Γενετικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου

ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΕΙ Καβάλας, Τμήμα Δασοπονίας και Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος Μάθημα Μετεωρολογίας-Κλιματολογίας Υπεύθυνη : Δρ Μάρθα Λαζαρίδου Αθανασιάδου 1. ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ Ατμόσφαιρα είναι το αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής»

«Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» «Βιοκαύσιμα και περιβάλλον σε όλο τον κύκλο ζωής» Δρ Γιώργος Αγερίδης Μηχανολόγος Μηχανικός Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής του Ecocity Υπεύθυνος της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών & Διαχείρισης του

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2014 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμο καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2015 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (Ι) ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Μάθημα: Εισαγωγή στη Γεωργία Λαχανοκομία

Διαβάστε περισσότερα

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε:

1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 1.1 Τι είναι η Χημεία και γιατί τη μελετάμε: 1. Τι ονομάζεται περιβάλλον; Οτιδήποτε μας περιβάλλει ονομάζεται περιβάλλον. Για παράδειγμα στο περιβάλλον ανήκουν τα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ «ΟΜΟΚΕΝΤΡΟ» ΦΛΩΡΟΠΟΥΛΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον

Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Φυσικοί Νόμοι διέπουν Το Περιβάλλον Απαρχές Σύμπαντος Ύλη - Ενέργεια E = mc 2 Θεμελιώδεις καταστάσεις ύλης Στερεά Υγρή Αέριος Χημικές μορφές ύλης Χημικά στοιχεία Χημικές ενώσεις Χημικά στοιχεία 92 στη

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης

Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ. Σοφοκλής Λογιάδης Η ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Σοφοκλής Λογιάδης Τι ειναι ρυπανση του νερου -ορισμος Το νερό είναι η πηγή ζωής στον πλανήτη μας. Περίπου το 70% της επιφάνειας του σκεπάζεται με νερό. Από το συνολικό διαθέσιμο νερό

Διαβάστε περισσότερα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα

Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Ηόξινη βροχή και οι επιπτώσεις της στον άνθρωπο και στο οικοσύστημα Χαλβατζής Σταμάτιος Α.Μ. 7387 Μάθημα Οικολογίας 1 ο εξάμηνο Ορισμός H όρος όξινη βροχή αναφέρεταιστηνπαρουσίασεαυτήνόξινωνδιαλυμένων

Διαβάστε περισσότερα

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων

οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων ΕΥΤΕΡΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ οµή, οργάνωση και λειτουργία οικοσυστηµάτων Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Επιλέξετε τη σωστή από τις παρακάτω προτάσεις, θέτοντάς την σε κύκλο. 1. Τα φυτά αποκαλούνται ΠΑΡΑΓΩΓΟΙ επειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%)

Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Φυσικό αέριο Βιοαέριο Αλκάνια ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ Είναι: µίγµα αέριων υδρογονανθράκων µε κύριο συστατικό το µεθάνιο, CH 4 (µέχρι και 90%) Χρησιµοποιείται ως: Καύσιµο Πρώτη ύλη στην πετροχηµική βιοµηχανία Πλεονεκτήµατα

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ

ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΑΣΟΠΟΝΙΑΣ 21 ΜΑΡΤΙΟΥ 2012 Κυριακή 18 Μαρτίου 2012, ώρα 11:00 ενδροφύτευση - Τριάδι Θέρµης ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΤΕΣ: Τετάρτη 21 Μαρτίου 2012, ώρα 18:00 ΚΤΙΡΙΟ ΠΑΛΑΙΑΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ Α.Π.Θ - Αίθουσα Τελετών Σχολή ασολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

1 o Γυμνάσιο Τρίπολης Σχολ.έτος 2009-10

1 o Γυμνάσιο Τρίπολης Σχολ.έτος 2009-10 1 o Γυμνάσιο Τρίπολης Σχολ.έτος 2009-10 Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από την περιβαλλοντική ομάδα της Β τάξης του πρώτου Γυμνασίου Τρίπολης. Υπεύθυνοι καθηγητές: Τζερεφός Ιωάννης κλάδου ΠΕ 01 Σπηλιάδου Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

"Μέτρα Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης Δημοσίων Κτιρίων και Ανοικτών Χώρων" Ένωση Εταιρειών EXERGIA 4M

Μέτρα Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης Δημοσίων Κτιρίων και Ανοικτών Χώρων Ένωση Εταιρειών EXERGIA 4M 2 η Τεχνική Συνάντηση στα πλαίσια του Έργου REPUBLIC-MED με θέμα: "Μέτρα Ενεργειακής και Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης Δημοσίων Κτιρίων και Ανοικτών Χώρων" Ένωση Εταιρειών EXERGIA 4M 29 Μαΐου 2014, Πειραιάς

Διαβάστε περισσότερα

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ. Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΡΥΠΑΝΣΗ ΣΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ Μ.Δασενάκης ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ Ο ΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΚΟΛΠΟΣ Επιφάνεια: 2600 km 2 Μέγιστο βάθος: 450 m

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Πατρών Πολυτεχνική σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Ακαδημαϊκό Έτος 2007-20082008 Μάθημα: Οικονομία Περιβάλλοντος για Οικονομολόγους Διδάσκων:Σκούρας Δημήτριος ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

90711400-8. Σελίδα 2 από 5

90711400-8. Σελίδα 2 από 5 CPV κωδικοί «Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες» 90XXXXXX CODE EL 90000000-7 Υπηρεσίες λυμάτων, απορριμμάτων, καθαρισμού και περιβαλλοντικές υπηρεσίες 90400000-1

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος

Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Αθανάσιος Κωστούλας Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος Η παρουσία στην ατμόσφαιρα αερίων ή σωματιδίων σε συγκεντρώσεις οι οποίες προξενούν βλάβες τόσο στο φυσικό περιβάλλον όσο και στους ζωντανούς οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Σάββατο, 24 Μαϊου 2003 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1-5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04)

ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη. Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ: Κωνσταντινιά Τσιρογιάννη (ΠΕ02) Βασιλική Χατζηκωνσταντίνου (ΠΕ04) Β T C E J O R P Υ Ν Η Μ Α Ρ Τ ΤΕ Α Ν Α Ν Ε Ω ΣΙ Μ ΕΣ Π Η ΓΕ Σ ΕΝ Ε Ρ ΓΕ Ι Α Σ. Δ Ι Ε Ξ Δ Σ Α Π ΤΗ Ν Κ Ρ Ι ΣΗ 2 Να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ 18 Φεβρουαρίου 2013 Εισήγηση του Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιάννη ΜΑΧΑΙΡΙ Η Θέμα: Ενεργειακή Πολιτική Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου Η ενέργεια μοχλός Ανάπτυξης

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες

Φυσικοί ρύποι H χλωρίδα της γης (µεγαλύτερη φυσική πηγή εκποµπής αερίων ρύπων ) Τα δέντρα και τα φυτά µέσω της φωτοσύνθεσης Ανθρώπινες ραστηριότητες Ατµοσφαιρική ρύπανση Μαρή Νεαμονίτης Παλαιολόγου Παπαβασιλείου Ορισµός Ανεπιθύµητη αλλαγή στα φυσικά, χηµικά και βιολογικά χαρακτηριστικά του αέρα ζηµιογόνος για όλους τους οργανισµούς Πώς προκαλείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ

ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΤΥΧΙΑΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ: ΓΕΩΘΕΡΜΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΤΣΑΝΑΚΑΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΜΩΥΣΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΕΠΙΒΛΕΠΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΚΟΝΙΤΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Εισαγωγή Άνθρωπος και ενέργεια Σχεδόν ταυτόχρονα με την εμφάνιση του ανθρώπου στη γη,

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος

Μεζούρες (λευκό καπάκι) Μαρκαδόρος 1. Κυτταρική αναπνοή στο μύκητα Saccharomyces cerevisiae. 2. Παράγοντες που επηρεάζουν το ρυθμό της ανάπτυξης και της κυτταρικής αναπνοής του μύκητα. 3. Μικροσκοπική παρατήρηση του μύκητα και της αναπαραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ. 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti. β ^ Η Basllli ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ»* '* mwm WM'ti «βρηκ?' 1 ύ>, - 'jt, Λι» (,'* Fj law* ΒΙΜ^>Λ. ti P p'!^j^ β ^ Η Basllli Μ V "r." i η,% ΨΈΒΜ, ν; mt:;" IV' ' -» g g j Μ

Διαβάστε περισσότερα

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε.

Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Θερμική νησίδα», το πρόβλημα στις αστικές περιοχές. Παρουσίαση από την Έψιλον-Έψιλον Α.Ε. Η ένταση της Θερμικής νησίδας στον κόσμο είναι πολύ υψηλή Ένταση της θερμικής νησίδας κυμαίνεται μεταξύ 1-10 o

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ:

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 2... 3... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ 25 Ιανουαρίου 2014 ΛΥΚΕΙΟ:..... ΟΜΑΔΑ ΜΑΘΗΤΩΝ: 1.. 2..... 3..... ΜΟΝΑΔΕΣ: ΜΕΡΟΣ Α Κυτταρική ανάπτυξη και διάχυση ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΥΠΟΒΑΘΡΟ Διάχυση: Με τον όρο διάχυση, γενικά, χαρακτηρίζουμε την τάση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ- ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ http://biostore-aloa.blogspot.com/2007/06/2007.html Ιστορική αναδρομή Γενικά στοιχεία Οι πρόγονοί μας στα πρώτα χρόνια της ζωής τους πάνω στη γη, δε γνώριζαν πολλά πράγματα

Διαβάστε περισσότερα

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα.

2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. ΘΕΜΑΤΑ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΙΑΣ-ΚΛΙΜΑΤΟΛΟΓΙΑΣ 1. Διευκρινίστε τις έννοιες «καιρός» και «κλίμα» 2. Τι ονομάζομε μετεωρολογικά φαινόμενα, μετεωρολογικά στοιχεία, κλιματολογικά στοιχεία αναφέρατε παραδείγματα. 3. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΟ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΕΙΔΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Γενικά Λαμβάνοντας υπόψη τις μέχρι σήμερα Εγκυκλίους για τον τρόπο οργάνωσης και λειτουργίας

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά.

Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. Παρουσίαση από Νικόλαο Σαμαρά. από το 1957 με γνώση και μεράκι Βασικές Αγορές Βιομηχανία Οικίες Βιομάζα Με τον όρο βιομάζα ονομάζουμε οποιοδήποτε υλικό παράγεται από ζωντανούς οργανισμούς (όπως είναι το

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013

ΘΕΜΑ: ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΓΕΝΙΚΩΝ ΛΥΚΕΙΩΝ Δευτέρα, 20 Μαΐου 2013 Αθήνα, 20/5/2013 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ EΠΙΛΕΓΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝ.ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 1. Ένας άνθρωπος μολύνθηκε από ένα παθογόνο βακτήριο και δεν εμφάνισε συμπτώματα ασθένειας. Πιθανολογείστε τους λόγους που μπορεί να οφείλεται αυτό. 2.

Διαβάστε περισσότερα

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ).

Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Αθήνα, 20/5/2015 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΝΩΣΗ ΒΙΟΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ Σας αποστέλλουμε τις προτεινόμενες απαντήσεις που αφορούν τα θέματα της Βιολογίας Γενικής Παιδείας των Ημερησίων Γενικών Λυκείων και ΕΠΑΛ (Ομάδας Β ). Η

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις

Η υδρόλυση της ATP (σε ADP και μία φωσφορική ομάδα) απελευθερώνει ενέργεια που χρησιμοποιείται στις αναβολικές αντιδράσεις Κεφάλαιο 6 ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Αποικοδόμηση (διάσπαση) πολύπλοκων μορίων σε απλούστερες ενώσεις πχ στην κυτταρική αναπνοή η διάσπαση της γλυκόζης σε CO 2 και Η 2 Ο Η ενέργεια που απελευθερώνεται χρησιμοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο

Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Οι περιβαλλοντικές επιβαρύνσεις από τον οικιακό χώρο Κ. Αμπελιώτης, Λέκτορας Τμ. Οικιακής Οικονομίας και Οικολογίας Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Οι επιβαρύνσεις συνοπτικά Κατανάλωση φυσικών πόρων Ρύπανση Στην

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2010 2011

Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία. Έτος: 2010 2011 Προγράμματα στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση για την Αειφορία 1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Έτος: 2010 2011 Απευθύνεται σε μαθητές Α/θμιας και Β/θμιας Εκπαίδευσης καθώς και σε ομάδες

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ URL: www.enveng.uowm.gr Ο Ρόλος του Μηχανικού Περιβάλλοντος Η αποκατάσταση, η προστασία, η διαχείριση του περιβάλλοντος με

Διαβάστε περισσότερα

αειφορία και περιβάλλον

αειφορία και περιβάλλον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ Αειφορία και Περιβάλλον ΠΟΜ 215 Ι ΑΡΧΕΣ ΑΕΙΦΟΡΙΑΣ http://www.evangelosakylas.weebly.com Ευάγγελος Ακύλας Αειφορία

Διαβάστε περισσότερα

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια

«ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη γιαµια «ΠεριβαλλοντικέςΕπιπτώσεις απότη τηχρήσηηλιακώνσυστηµάτων γιαµια µιααειφόροπροοπτική» Ν. Φραντζεσκάκη 1, Β. Γκέκας 1 και Θ. Τσούτσος 2 1. Τµήµα Μηχανικών Περιβάλλοντος, Πολυτεχνείο Κρήτης, Χανιά 2. Κέντρο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Να διατηρηθεί µέχρι Βαθµός ασφαλείας ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Μαρούσι, 8-9 -2011 Αριθ. Πρωτ. :101837 /Γ2 Βαθµός Προτερ.: ΕΝΙΑΙΟΣ ΙΟΙΚΗΤΙΚΟΣ ΤΟΜΕΑΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας

Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Θέρμανση θερμοκηπίων με τη χρήση αβαθούς γεωθερμίας γεωθερμικές αντλίες θερμότητας Η θερμοκρασία του εδάφους είναι ψηλότερη από την ατμοσφαιρική κατά τη χειμερινή περίοδο, χαμηλότερη κατά την καλοκαιρινή

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ. σύγχρονο ΜΑΪΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α. Θέμα Β. ασθενειών. ν. περιβάλλον. βλαπτικές Θέμα Α.. Α.1. δ Α.2. β Α.3. γ Α.4. β Α.5. α Θέμα Β. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν

Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν Πράσινο & Κοινωνικό Επιχειρείν 1 Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) Eίναι οι ενεργειακές πηγές (ο ήλιος, ο άνεμος, η βιομάζα, κλπ.), οι οποίες υπάρχουν σε αφθονία στο φυσικό μας περιβάλλον Το ενδιαφέρον

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Β ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΚΑΙ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Από το διδακτικό βιβλίο των Αντωνίου Ν., ηµητριάδη Π. κ.ά. θα διδαχθούν: Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή 1.1. Οι φυσικές επιστήµες

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ.

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΖΩΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ι. ΜΠΑΛΙΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Α.Π.Θ. Η υπερβολική συγκέντρωση της εντατικής κτηνοτροφίας σε ορισμένες περιοχές, σε συνδυασμό με την αύξηση του μεγέθους των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων,

Διαβάστε περισσότερα

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3

Τράπεζα Θεμάτων Βιολογίας Β' Λυκείου 2014-2015 Κεφάλαιο 3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΓΗ_Β_ΒΙΟ_0_14306 Β6 (ΚΕΦ. 2, 3) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΙΙ. Στο φυτικό κύτταρο συνυπάρχουν δύο οργανίδια τα οποία διαθέτουν γενετικό υλικό και τα οποία σχετίζονται λειτουργικά, στο πλαίσιο δύο βασικών μεταβολικών διεργασιών.

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ

ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ ΤΟ ΥΔΡΟΓΟΝΟ ΩΣ ΠΟΛΥΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΜΕΤΑΦΟΡΕΑΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Η ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΚΥΨΕΛΩΝ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ ΣΤΗ ΣΧΟΛΙΚΗ ΤΑΞΗ Κ.Π. Χατζηαντωνίου-Μαρούλη, Ι. Μπρίζας Εργ. Οργανικής Χημείας και ΔιΧηΝΕΤ, Τμήμα Χημείας, Σχολή Θετικών

Διαβάστε περισσότερα

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία

Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ. Βιολογία Σάββατο, 25 Μαΐου 2002 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΙ ΕΙΑ Βιολογία ΘΕΜΑ 1 Στις ερωτήσεις 1 5, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου

Πράσινα Δώματα. Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος. Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Πράσινα Δώματα Δήμος Ρόδου Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Πρασίνου Τμήμα Περιβάλλοντος Παρουσίαση στο 2 ο Πρότυπο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Ρόδου Ποθητός Σταματιάδης, Πολιτικός Μηχανικός, Μηχανικός Περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας

Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας Πρόγραμμα Eνημέρωσης κι Ευαισθητοποίησης μαθητών, γονέωνκαι εκπαιδευτικών για τα Απόβλητα Συσκευασίας στο Δήμο μας ΕλληνικήΕταιρείαΑξιοποίησης Ανακύκλωσης Α.Ε. Τα σκουπίδια μας... Αυξάνονται χρόνομετοχρόνο!

Διαβάστε περισσότερα

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός H Χημεία του άνθρακα: 2. Πετρέλαιο Φυσικό Αέριο - Πετροχημικά Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να γνωρίζουμε τα κυριότερα συστατικά του πετρελαίου Να περιγράφουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ. Κυτταρική αναπνοή 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 8 Η ΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Κυτταρική αναπνοή 1 8.1 ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ 2 Οι οργανισµοί για να επιβιώσουν χρειάζονται ενέργεια. Η κυτταρική αναπνοή είναι η διαδικασία µέσα από την οποία οι οργανισµοί

Διαβάστε περισσότερα

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ

Αποσάθρωση. Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Κεφάλαιο 2 ο. ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ ΕΔΑΦΩΝ Αποσάθρωση Ονομάζουμε τις μεταβολές στο μέγεθος, σχήμα και την εσωτερική δομή και χημική σύσταση τις οποίες δέχεται η στερεά φάση του εδάφους με την επίδραση των παραγόντων

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν

Τ Α ΣΤ Σ Ι Τ Κ Ι Ο Π ΕΡ Ε Ι Ρ Β Ι ΑΛΛ Λ Ο Λ Ν ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ Ο χώρος µπορεί να διακριθεί σε 2 κατηγορίες το δοµηµένοαστικόχώρο και το µη αστικό, µη δοµηµένο ύπαιθρο αγροτικό ή δασικό χώρο. Αστικός χώρος = ήλιος, αέρας, το νερό, η πανίδα, η χλωρίδα,

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education

Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education Εκπαιδευτικό υλικό στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Chain Reaction: Α sustainable approach to inquiry based Science Education «Πράσινη» Θέρμανση Μετάφραση-επιμέλεια: Κάλλια Κατσαμποξάκη-Hodgetts

Διαβάστε περισσότερα

Οι Ο κ ι ο κ λ ο ο λ γ ο ι γ κ ι ό κ ό Βαρόμ ό ετρ τ ο ο 2 0 2 0 0 9 0 (Νο3) Μάρτιος 2009

Οι Ο κ ι ο κ λ ο ο λ γ ο ι γ κ ι ό κ ό Βαρόμ ό ετρ τ ο ο 2 0 2 0 0 9 0 (Νο3) Μάρτιος 2009 Οικολογικό Βαρόμετρο 09 (Νο3) Μάρτιος 09 Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ: ΤΥΠΟΣ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ: ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ: ΠΕΡΙΟΧΗ: ΔΕΙΓΜΑ: ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ: ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: ΤΥΠΙΚΟ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΟ ΣΦΑΛΜΑ: ΕΛΑΧΙΣΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΥΣΑΕΡΙΑ ΚΑΤΑΛΥΤΕΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ Ενεργειακό πρόβληµα Τεράστιες απαιτήσεις σε ενέργεια µε αµφίβολη µακροπρόθεσµη επάρκεια ενεργειακών πόρων Μικρή απόδοση των σηµερινών µέσων αξιοποίησης της ενέργειας (π.χ.

Διαβάστε περισσότερα

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου

Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου Ενέργεια από Μονάδα Βιοαερίου... Επενδυτικές Ευκαιρίες σε Μονάδες Βιοαερίου. - Βασικά στοιχεία για το Βιοαέριο - Οι Βασικές Πρώτες Ύλες για την λειτουργία μονάδας και εργοστασίου παραγωγής - Παραδείγματα

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ

ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΞΥΛΟΥ ΘΕΡΜΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΞΥΛΟΥ ρ. Γεώργιος Μαντάνης Εργαστήριο Επιστήµης Ξύλου Τµήµα Σχεδιασµού & Τεχνολογίας Ξύλου - Επίπλου ΙΑΣΤΟΛΗ - ΣΥΣΤΟΛΗ Όταν θερµαίνεται το ξύλο αυξάνονται

Διαβάστε περισσότερα

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1-

Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2012 -1- ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ Σύντομο Ενημερωτικό Υλικό Μικρών Εμπορικών Επιχειρήσεων για το Ανθρακικό Αποτύπωμα Πως οι μικρές εμπορικές επιχειρήσεις επηρεάζουν το περιβάλλον και πως μπορούν

Διαβάστε περισσότερα