Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΕΠΙΣΤΗΜΗ TOY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» της Β τάξης Ενιαίου Λυκείου

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα «ΕΠΙΣΤΗΜΗ TOY ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» της Β τάξης Ενιαίου Λυκείου"

Transcript

1 1 Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ 1. Ι. Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΓΗ Η δημιουργία του πλανήτη μας. Η θέση της Γης στο πλανητικό μας σύστημα. Υποθέσεις για τη σύσταση της αρχέγονης ατμόσφαιρας της Γης. - αντιληφθούν τις σύγχρονες θεωρίες της δημιουργίας του πλανήτη μας. - καθορίζουν τη θέση της Γης στο πλανητικό μας σύστημα και να κατανοούν τη σημασία της θέσης αυτής. - εκφέρουν απόψεις για τη σύσταση της ατμόσφαιρας της Γης, αφού έχουν κατανοήσει την κατάσταση που επικρατούσε στα πρώτα στάδια του σχηματισμού της Γης. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος ή μοντέλου του πλανητικού μας συστήματος. - Προβολή video για τη δημιουργία της Γης και της εμφάνισης της ζωής, από τη σειρά Life on Earth (Μέρος Ι) Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Υποθέσεις για την προέλευση της ζωής στη Γη. Δημιουργία των πρώτων πολύπλοκων οργανικών ενώσεων (πείραμα Miller). O πρώτος μεταβολισμός και οι πρόδρομοι των πρώτων οργανισμών. Οι πρώτοι προκαρυωτικοί οργανισμοί. Πληροφορίες για τη ζωή στή γη από τα απολιθώματα - κατανοήσουν τις σύγχρονες θεωρίες για τη προέλευση της ζωής και να οδηγηθούν στο συμπέρασμα ότι τα φαινόμενα της ζωής μπορούν να εκδηλωθούν μόνο κάτω από ορισμένες συνθήκες του περιβάλλοντος. - κατανοήσουν τις αντιλήψεις γύρω από τη σταδιακή πορεία της δημιουργίας των πρώτων «κυττάρων» και στη συνέχεια της πρώτης οργάνωσης σε κύτταρα. - αντιληφθούν ποια μέρη των οργανισμών απολιθώνονται και επίσης τη σημασία των απολιθωμάτων στη μελέτη των οργανισμών. - Πείραμα Redi ή πείραμα Spallanzani ή πείραμα Pasteur. - Μικροσκοπικές παρατηρήσεις μόνιμων παρασκευασμάτων προκαρυωτικών οργανισμών. - Παρατήρηση διάφορων απολιθωμάτων στο εργαστήριο. - Υπαίθρια μελέτη σε χώρο με απολιθώματα. 5

2 1. 3. ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΟΝΟΚΥΤΤΑΡΟΥΣ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥΣ ΣΤΟΥΣ ΠΟΛΥΚΥΤΤΑΡΟΥΣ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ Η εμφάνιση του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα. Η δημιουργία των πρώτων ευκαρυωτικών οργανισμών Οι πρώτοι πολυκύτταροι οργανισμοί. Η αμφιγονία ως τρόπος αναπαραγωγής Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΚΑΙ Η ΕΞΑΠΛΩΣΗ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ Από τα απλά πολυκύτταρα πρώτιστα στις σύγχρονες μορφές ζωής. Η εμφάνιση και εξάπλωση των φυτών (αναφορά στις κύριες ομάδες μόνο). Η εμφάνιση των πρώτων ζώων. Η εξέλιξη και η εξάπλωση των χερσαίων ζώων. Τα πρώτα Ερπετά.Τα Κροκοδείλια, οι Δεινόσαυροι και τα Πτηνά. Τα πρώτα Θηλαστικά. Η εξέλιξη που οδήγησε στον άνθρωπο.οι Αυστραλοπίθηκοι. Η εμφάνιση του Homo. Η εξάπλωση του Homo sapiens. - εκτιμούν τη σημασία της παρουσίας του οξυγόνου στην ατμόσφαιρα της Γης για την περαιτέρω εξέλιξη της ζωής. - κατανοήσουν μελετώντας την ανελικτική πορεία της ζωής, ότι οι ζωντανοί οργανισμοί εξελίσσονται από κατώτερους σε ανώτερους. - αναγνωρίζουν τη συμβολή της αμφιγονικής αναπαραγωγής στην ποκιλότητα των οργανισμών. - ονομάζουν μέσα από απλά σχεδιαγράμματα (χάρτες) της εξελικτικής πορείας, τις κύριες ομάδες των φυτών και των ζώων. - αντιληφθούν ότι οι ζωντανοί οργανισμοί δε ζούν μόνο στην επιφάνεια της Γης, αλλά και σε βάθος και σε ύψος, προσαρμοσμένοι στις συνθήκες περιβάλλοντος. - εξηγούν την εξελικτική πορεία του ανθρώπου μελετώντας τις προγονικές μορφές του. - Κατασκευή ειδικών σχεδίων, με τα οποία να μπορεί να γίνει σύγκριση προκαρυωτικού και ευκαρυωτικού κυττάρου. - Χρήση χαρτών για υπενθύμιση της αμφιγονίας στα φυτά και στα ζώα. - Κατασκευή απλών χαρτών των κύριων ομάδων των φυτών και των ζώων με βάση την εξέλιξή τους. - Να δοθεί φυλλάδιο με αδρομερή ταξινόμηση των φυτών και των ζώων. - Κατασκευή πίνακα με τους κύριους αντιπροσώπους της εξέλιξης του ανθρώπου. 2 12

3 1. 5. ΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΜΑΣ Η γήινη σφαίρα Οι λιθοσφαιρικές πλάκες και οι μετακινήσεις τους. Ο σχηματισμός των ηπείρων. Η δημιουργία της Κύπρου. Παγετώδεις Μεσοπαγετώδεις περίοδοι. Μαζικές εξαφανίσεις ζωντανών οργανισμών. - διακρίνουν τη θέση, κατάσταση και το είδος των διάφορων μερών του εσωτερικού της Γης. - εκφέρουν γνώμη για τις συνέπειες των μετακινήσεων των διάφορων τεκτονικών πλακών. - εξηγούν με απλά λόγια την πορεία σχηματισμού των ηπείρων. - ερμηνεύουν τη δημιουργία της Κύπρου με βάση τα γνωστά στοιχεία από τη γεωλογία της. - επισημαίνουν περιβαλλοντικούς λόγους για μαζικές εξαφανίσεις οργανισμών. - Κατασκευή μοντέλου με πολυστερίνη της τομής της Γης ή κατασκευή σχεδιαγράμματος με τα βασικά μέρη του εσωτερικού της Γης. - Κατασκευή χάρτη της Κύπρου με τα κύρια πετρώματα που την αποτελούν. - Υπαίθρια παρατήρηση διάφορων τύπων πετρωμάτων σε περιοχές που προσφέρονται. - Αναφορά στους σεισμούς που γίνονται στην Κύπρο και στα μέτρα προστασίας. - Επίσκεψη στο Σεισμολογικό σταθμό Η ΒΙΟΣΦΑΙΡΑ Τα στοιχεία της βιόσφαιρας. Τα όρια της βιόσφαιρας και της παραβιόσφαιρας. - καθορίζουν την έννοια και τα όρια της βιόσφαιρας. - αντιληφθούν την έννοια της βιόσφαιρας ως του χώρου στον οποίο εκδηλώνονται τα φαινόμενα της ζωής. - Με τη βοήθεια της εικόνας της σελίδας 62 να γίνει ολιγοσέλιδη έκθεση για τα κύρια γνωρίσματα των διάφορων ζωνών της βιόσφαιρας. 2

4 2 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΓΗΣ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ Ο ΠΛΑΝΗΤΗΣ ΜΑΣ Η εξάρτηση της ζωής από τον ήλιο. Η κατανομή της ηλιακής ενέργειας στη Γη ΘΕΡΜΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ Κατανομή της θερμότητας που φτάνει στη Γη. Οι κλιματολογικές συνθήκες - αναγνωρίζουν ότι κινητήρια δύναμη και μοναδική πηγή ενέργειας για όλες τις μορφές ζωής είναι ο ήλιος. - δικαιολογούν την κατανομή της ηλιακής ενέργειας στη Γη, να ερμηνεύουν τη διαμόρφωση των βασικών κλιματικών ζωνών με βάση την κατανομή της ηλιακής ενέργειας και να συσχετίζουν την αφθονία μορφών ζωής σε ορισμένες περιοχές της Γης (π.χ. Τροπικές περιοχές) ως επακόλουθο της πρόσπτωσης μεγαλυτέρων ποσοτήτων ηλιακής ενέργειας. - Με βάση τα σχήματα 2.1. σελίδα 67, και 2.3. σελίδα 68, να γίνει μια μικρή έκθεση για την ηλιακή ενέργεια που φτάνει στη Γη και για τις κλιματικές ζώνες ανάλογα με τα γεωγραφικά πλάτη ΖΩΝΕΣ ΒΛΑΣΤΗΣΗΣ Καθορισμός των ζωνών βλάστησης Χερσαίες ζώνες βλάστησης. Τούνδρα. Τάιγκα. Η ζώνη των κωνοφόρων. Δάση φυλλοβόλων της εύκρατης ζώνης. Λιβάδια της εύκρατης ζώνης. - καθορίζουν τις κλιματολογικές ζώνες και τις ζώνες βλάστησης ως αποτέλεσμα των ποσοτήτων ενέργειας που φτάνουν στη Γη και να ερμηνεύουν την καθ ύψος και γεωγραφικό πλάτος ανάπτυξη των ζωνών βλάστησης. - επεξηγούν τη ροή ενέργειας στην ξηρά, έτσι που να μπορούν να αναπτυχθούν οι διάφορες χερσαίες ζώνες βλάστησης. - Προβολή κατάλληλων ντοκιμαντέρ (video) από αντίστοιχες σειρές που αφορούν τις κύριες ζώνες βλάστησης. 6

5 Μεσογειακή βλάστηση (τσιαπαράλ). Ψυχρές έρημοι. Θερμές έρημοι. Τροπική σαββάνα. Τροπικά δάση. (περιληπτική αναφορά, αλλά να δοθεί έμφαση στην κατανόηση της προσαρμογής των οργανισμών στις κλιματολογικές συνθήκες των διάφορων ζωνών). Υδρόβιες ζώνες. - Υδρόβιες ζώνες του γλυκού νερού. - Θαλλάσιες ζώνες. - αντιληφθούν τα βασικά χαρακτηριστικά των διάφορων χερσαίων και υδρόβιων ζωνών βλάστησης δίνοντας έμφαση στην κατανόηση της προσαρμογής των οργανισμών στις κλιματολογικές συνθήκες των διάφορων ζωνών. - Μικρές εργασίες (projects) για τις χερσαίες ζώνες ή τις υδρόβιες ζώνες γενικά ή με αναφορά στα δεδομένα της Κύπρου ΥΔΡΟΛΟΓΙ ΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Μέτρηση καθαρότητας (διαφάνειας) του νερού. Μέτρηση θερμοκρασίας του νερού. Μέτρηση αλατότητας του νερού. Μέτρηση ηλεκρικής αγωγιμότητας του νερού. Μέτρηση αλάτων (νιτρικών) στο νερό. Αντίσταση του νερού στην οξύτητα - χειρίζονται με δεξιότητα τα όργανα που αφορούν τις εργαστηριακές ασκήσεις που αναφέρονται στη διδακτέα ύλη και να ευαισθητοποιηθούν γύρω από τη σημασία για τους ζωντανούς οργανισμούς της ορθής μέτρησης των διάφορων παραμέτρων που αφορούν το νερό. - κρίνουν την ορθότητα των μετρήσεών τους και να κάνουν συγκρίσεις με τα αποδεκτά όρια τιμών. - Να γνωρίσουν τα διάφορα όργανα για τις εργαστηριακές ασκήσεις και να εξοικειωθούν με τη χρήση και λειτουργία τους. - Να εκτελούν ορθά τις ασκήσεις στο εργαστήριο ή στην ύπαιθρο (όταν οι καιρικές συνθήκες το επιτρέπουν) και να παίρνουν αξιόπιστες μετρήσεις. 8

6 Προσδιορισμός του διαλυμένου οξυγόνου στο νερό για καθορισμό των βιολογικών αναγκών σε οξυγόνο (BOD). - Να καταρτίζουν πίνακες στους οποίους να αναγράφονται οι μετρήσεις ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΚΡΙΣΗ Η ανάπτυξη των πηγών ενέργειας. Πηγές ενέργειας: Προβλήματα και προοπτικές. - Τεχνητή αξιοποίηση των φυσικών πηγών ενέργειας από τον άνθρωπο ως υπαλλακτικών μορφών ενέργειας. - Ορυκτά καύσιμα. - Πυρηνική ενέργεια. Κίνδυνοι από τη ραδιενέργεια. Τα ραδιενεργά απόβλητα. - Ηλιακή ενέργεια. - Αιολική ενέργεια. - Υδροηλεκτρική ενέργεια. - Γεωθερμική ενέργεια. - Βιοκαύσιμα. - εξηγούν γιατί η ηλιακή ενέργεια είναι η κύρια φυσική πηγή ενέργειας. - προτεινουν άλλες πηγές ενέργειας που μπορεί να χρησιμοποιεί ο άνθρωπος, χωρίς προβλήματα και υποβάθμιση του περιβάλλοντος. - αναφέρουν τα κυριότερα καύσιμα ορυκτά και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον που προκαλεί η αλόγιστη χρήση τους. - εντοπίζουν τους κινδύνους για τους ζωντανούς οργανισμούς που προκαλεί η έκλυση ραδιενέργειας από τη χρήση της πυρηνικής ενέργειας ή τα ραδιενεργά κατάλοιπα. - αποκτήσουν θετική στάση γύρω από το ραδιενεργό πρόβλημα του πλανήτη και να εκφέρουν απόψεις για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. - αντιληφθούν την αναγκαιότητα αξιοποίησης της ηλιακής ενέργειας και των εκδηλώσεων της ως υπαλλακτικών μορφών ενέργειας και να επεξηγούν τα σχετικά πλεονεκτήματα. - Μικρές μελέτες για θέματα ενέργειας ή πηγών ενέργειας με προτίμηση αυτές που χρησιμοποιούμε στην Κύπρο. Να γίνει αναφορά και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις τους, αν υπάρχουν. - Κατασκευή ενός μοντέλου θερμοσίφωνα. - Φωτοβολταϊκές συσκευές Δυνατότητες και προοπτικές στο μεσογειακό χώρο. - Η αιολική ενέργεια και η χρήση της στην Κύπρο πρίν και τώρα. 7

7 3 Ο ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ ΔΙΑΤΉΡΗΣΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ Η διατήρηση της ζωής. Πηγή ενέργειας για τους ζωντανούς οργανισμούς. Ηλιακή ενέργεια Χρωστικές Οι φωτοσυνθετικές χρωστικές Οι χλωροπλάστες - αναγνωρίζουν ότι η διατήρηση της ζωής συνεπάγεται κατανάλωση ενέργειας και ότι η κύρια οδός δέσμευσης ενέργειας από τους οργανισμούς είναι η φωτοσυνθετική διαδικασία που ακολουθούν οι αυτότροφοι οργανισμοί. - επεξηγούν τις διαδικασίες δέσμευσης της ηλιακής ενέργειας από τους αυτότροφους οργανισμούς και τα απαραίτητα υλικά και οργανίδια που διαθέτουν για να πετύχουν τη δέσμευση. - δικαιολογούν το ρόλο της χλωροφύλλης στη διαδικασία της φωτοσύνθεσης. - μικροσκοπικές παρατηρήσεις τομής φύλλου. - μικροσκοπικές παρατηρήσεις χλωροπλαστών (προτείνεται το υδρόβιο φυτό Elodea) H ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ Ορισμός της φωτοσύνθεσης. Πειραματική μελέτη της φωτοσύνθεσης. Οι φάσεις της φωτοσύνθεσης και ο σχηματισμός της γλυκόζης. Παράγοντες που επηρεάζουν τη φωτοσύνθεση. Χημειοσύνθεση. - ορίζουν τη διαδικασία της Φωτοσύνθεσης και να συνειδητοποιούν το βασικό ρόλο στη δέσμευση της ηλιακής ενέργειας και της μετατροπής της σε χημική στα μόρια των οργανικών ουσιών. Επίσης να αναγνωρίζουν τη σημασία της για όλους τους ζωντανούς οργανισμούς. - μελετούν πειραματικά τη διαδικασία της φωτοσύνθεσηςκαι των παραγόντων που επηρεάζουν τον ρυθμό της. πειραματική προσέγγιση: - Αποχρωματισμός φύλλου - Η σημασία της έντασης του φωτός στη φωτοσύνθεση - Η σημασία του CO2 - H σημασία της ποσότητας της χλωροφύλλης - Η σημασία του νερού. 6

8 Χημικοί ρύποι και άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα ως παράγοντες που επηρεάζουν δυσμενώς τη φωτοσύνθεση. - εξηγούν τις φάσεις της φωτοσύνθεσης που συμβαίνουν στο χλωροπλάστη και τη σταδιακή παραγωγή της γλυκόζης ως του πρώτου οργανικού υλικού που παράγεται. - ερμηνεύουν γιατί η γλυκόζη αποτελεί ενεργειακό μόριο για τις ανάγκες των οργανισμών. - καταλάβουν ότι η ΑΤΡ είναι το ενεργειακό νόμισμα του οργανισμού. Σχήμα ΑΤΡ, ADP και ΑΜΡ (σελ. 123 του βιβλίου). - εξηγούν περιπτώσεις χημειοσύνθεσης οργανικών ουσιών. - κατανοήσουν τη δυσμενή επίδραση των χημικών και άλλων ρύπων της δραστηριότητας του ανθρώπου στη λειτουργία της φωτοσύνθεσης. - Σχηματισμός και ανίχνευση οξυγόνου κατά τη φωτοσύνθεση. - Τα φυτά δε φωτοσυνθέτουν στην πράσινη ακτινοβολία ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγή - ορίζουν έννοιες σχετικές με το αντικείμενο της Οι σχέσεις μεταξύ των οργανισμών. Οικολογίας και να αντιληφθούν το ρόλο του κλάδου αυτού της Βιολογίας στην αντιμετώπιση σύγχρονων Σχέσεις των οργανισμών του ιδίου είδους. - περιβαλλοντικών προβλημάτων. ορίζουν τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών του ίδιου - Ανταγωνισμός είδους και διαφορετικών ειδών, καθώς επίσης να - Συνεργασία ερμηνεύουν διάφορους οικογεωγραφικούς κανόνες που - Κοινωνικοποίση σχετίζονται με την προσαρμοστικότητα των - Επικοινωνία οργανισμών στο περιβάλλον τους. Σχέσεις οργανισμών - ερμηνεύουν προσαρμοστικούς μηχανισμούς σε φυτά διαφορετικών ειδών. και σε ζώα σε συνάρτηση με τις συνθήκεςπαραμέτρους του περιβάλλοντος. Οι προσαρμογές των οργανισμών στο περιβάλλον. (Κανόνας Bergmann, Κανόνας Allen). - Χρήση κατάλληλων εικόνων και σχεδιαγραμμάτων που να δείχνουν τις σχέσεις των οργανισμών. - Προβολές κατάλληλου video που αφορά τη ζωή διάφορων οργανισμών στο φυσικό τους περιβάλλον. 9

9 Αλυσίδες και πλέγματα τροφής - Ο ρόλος των αποικοδομητών Η ροή της ενέργειας δια μέσου των οικοσυστημάτων (περιληπτικά). Η έννοια της οικολογικής ισορροπίας. Τα κύρια παγκόσμια οικοσυστήματα (Τροπικά, ερημικά, παραμεσογειακά, πολικά κτλ.). - Οι προσαρμογές των οργανισμών στα αντίστοιχα οικοσυστήματα. Οικολογικές πυραμίδες. Οι πυραμίδες της βιομάζας. Οι πυραμίδες της ενέργειας.οι πυραμίδες των αριθμών. Η βιολογική συγκέντρωση ρύπων κατά μήκος των τροφικών αλυσίδων. - κατανοήσουν τις τροφικές σχέσεις των οργανισμών και το έργο των αποικοδομητών ως μέσου ανακύκλησης και επιστροφής των στοιχείων στον ανόργανο κόσμο. - αντιληφθούν πώς γίνεται η ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα, μελετώντας τα τροφικά επίπεδα. - συνειδητοποιήσουν τη διαχρονική σταθερότητα των οικοσυστημάτων τόσο στη δομή, όσο και στη λειτουργία τους και ότι σε περίπτωση ζημιών το οικοσύστημα σταδιακά τις αποκαθιστά για να διατηρείται γύρω από κάποιο βαθμό ισορροπίας. - κατανοήσουν μέσα από παραδείγματα τη δυναμική ισορροπία των οικοσυστημάτων και να οδηγηθούν στην έννοια της οικολογικής ισορροπίας. - μελετήσουν τα κύρια παγκόσμια οικοσυστήματα, με βασικό στόχο την κατανόηση της συμπληρωματικότητας δομής και λειτουργίας. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από τη δραστηριότητα του ανθρώπου, που μπορεί να αλλάξει τη ροή των υλικών και της ενέργειας στα οικοσυστήματα, έτσι που να περιορίζεται η γονιμότητα της γης. - επεξηγούν την παραγωγή βιομάζας ως επακόλουθο της φωτοσύνθεσης των παραγωγών και να αιτιολογούν την πορεία της στα υπόλοιπα τροφικά επίπεδα. - αντιληφθούν ότι τα υλικά που αφήνει η δραστηριότητα του ανθρώπου στο περιβάλλον και δε μεταβολίζονται μετακινούνται σε μικρότερη βιομάζα στις πυραμίδες με βλαπτικές συνέπειες. - Κατασκευή σχεδιαγραμμάτων με παραδείγματα χερσαίων ή υδάτινων τροφικών αλυσίδων ή και οικολογικών πυραμίδων χαρακτηριστικών της Κύπρου ή Μεσογείου. - Εκδρομή στον Ακάμα. Μελέτη της ενδημικής χωρίδας και πανίδας. (Συστήνεται η εκδρομή να γίνει γύρω στο Μάρτιο Απρίλιο και να επισκεφθούν οι μαθητές τα: Λουτρά Αφροδίτης Φαράγγι του Άβακα Λάρα Ενυδρείο Πάφου. - Εκδρομή μονοήμερη ή και τριήμερη στο Περιβαλλοντικό Κέντρο Λεμίθου, κατόπιν συνεννοήσεως με το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, το οποίο λειτουργεί το Κέντρο. - Επίσκεψη στό Μουσείο Θαλάσσιας Ιστορίας (Ζωής) στην Αγία Νάπα.

10 4 ΟΙ ΒΙΟΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ ΤΗΣ ΒΙΟΣΦΑΙΡΑΣ ΓΕΝΙΚΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Η σημασία του άνθρακα στους ζωντανούς οργανισμούς (αναφορά στο ρόλο του άνθρακα ως συστατικού της ζώσας ύλης). Είσοδος του άνθρακα στους ζωντανούς οργανισμούς (δέσμευση μέσω της φωτοσύνθεσης). Η ανακύκληση του άνθρακα. Ο άνθρακας ως πηγή ενέργειας- Ορυκτά καύσιμα (οι γαιάνθρακες. Το πετρέλαιο. Τα φυσικά αέρια) Το ξύλο Περιβαλλοντικά προβλήματα από τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. - Το φαινομενο του θερμοκηπίου. - Το διοξείδιο του άνθρακα ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή. - Το μονοξείδιο του άνθρακα και η αιθάλη. - Η όξινη βροχή. - κατανοήσουν την αναγκαιότητα της ορθής ανακύκλησης των υλικών στη φύση για να διατηρείται η περιβαλλοντική ισορροπία. - οδηγηθούν στη διαπίστωση ότι ο άνθρακας αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη ζωή με βάση τα όσα γνωρίζουν για τις πρώτες ύλες που απαιτούνται για τη φωτοσύνθεση. - κατανοήσουν τη δέσμευση του άνθρακα υπό μορφή CO2 και την αποθήκευσή του, μαζί με ενέργεια, σε οργανικές ενώσεις που παίρνουν οι οργανισμοί, καθώς και την απελευθέρωση της ενέργειας αυτής μέσω των καύσεων. - εξηγούν τον κύκλο του άνθρακα. - εξηγούν τον τρόπο σχηματισμού των ορυκτών ανθράκων, τη σημασία τους ως ενεργειακών υλικών, καθώς και να αναφέρουν τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσει η χρήση τους στο περιβάλλον. - εξηγούν το σχηματισμό της όξινης βροχής και του φαινομένου του θερμοκηπίου και να προτείνουν τρόπους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του άνθρακα (CO2). - Κατασκευή παγκόσμιου χάρτη κατανομής των γαιανθράκων και πετρελαίου. - Έρευνα για τους διάφορους τύπους γαιανθράκων και της ενεργειακής τους αξίας. - Μελέτη για το σχηματισμό του πετρελαίου. - Συνοπτική δομή και λειτουργία ενός διϋλιστηρίου πετρελαίου. - Επίσκεψη στο διϋλιστήριο της Λάρνακας. - Μελέτη για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και της όξινης βροχής. - Μέτρηση ph νερού της βροχής, πόσιμου νερού και νερού βροχής κοντά σε δρόμο με πυκνή κίνηση. 10

11 4. 3. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΖΩΤΟΥ Η σημασία του αζώτου στους ζωντανούς οργανισμούς (το άζωτο ως συστατικό της ζώσας ύλης. Αμινοξέα. Σύσταση πρωτεϊνών). Τρόποι δέσμευσης του ατμοσφαιρικού αζώτου. - Ατμοσφαιρική δέσμευση - Βιομηχανική δέσμευση - Βιολογική δέσμευση. Κύκλος του αζώτου. Η σημασία του αζώτου στην ανάπτυξη των φυτών. Ρύπανση από τη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων. - Ευτροφισμός - Ρύπανση του νερού και των λαχανικών. - Τα οξείδια του αζώτου ως ρύποι. - εκφέρουν τις απόψεις τους, μελετώντας τη σύσταση των πρωτεϊνών, για τη σημασία του αζώτου στη σύσταση της ζώσας ύλης. - αντιληφθούν ότι, παρά το γεγονός ότι υπάρχει τεράστια ποσότητα αζώτου στην ατμόσφαιρα, οι πλείστοι ζωντανοί οργανισμοί αδυνατούν να πάρουν το απαραίτητο για τη ζωή τους άζωτο από την ατμόσφαιρα. - περιγράφουν τον κύκλο του αζώτου στη φύση και να κατανοήσουν ότι τα φυτά διοχετεύουν το άζωτο σε όλους τους οργανισμούς παραλαμβάνοντας το υπό μορφή αζωτούχων ριζών από το έδαφος. - δικαιολογούν ότι η ανάπτυξη των φυτών έχει άμεση σχέση με την παρουσία στο έδαφος αζωτούχων λιπασμάτων. - κατανοήσουν τον τεράστιο ρόλο των αζωτούχων λιπασμάτων στην αντιμετώπιση του προβλήματος των τροφίμων, αλλά και να πληροφορηθούν για τις ολέθριες επιπτώσεις της κατάχρησης τους. - ερμηνεύουν το φαινόμενο του ευτροφισμού και να μελετούν τις οικολογικές επιπτώσεις από τον ευτροφισμό των υδάτινων μαζών. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του αζώτου. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος και μοντέλου ενός διπεπτιδίου. - Μελέτη γύρω από το θέμα του ευτροφισμού μιας λίμνης-αίτια και επιπτώσεις στους λιμναίους οργανισμούς. - Πειραματική μελέτη του ρόλου των αζωτούχων λιπασμάτων. - Παρατήρηση αζωτοβακτηρίων σε ρίζες ψυχανθών (κουκιάς). 4

12 4.4. Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΟΞΥΓΟΝΟΥ Το οξυγόνο στην ατμόσφαιρα. Η απελευθέρωση και η δέσμευση του οξυγόνου από την ατμόσφαιρα (κύκλος του οξυγόνου). Η σημασία του οξυγόνου για τους οργανισμούς. - Πνευμονική αναπνοή. - Κυτταρική αναπνοή. Τα μιτοχόνδρια και ο ρόλος τους. Απελευθέρωση της ενέργειας από τις οργανικές ενώσεις. Κυτταρική αναπνοή. - Γλυκόλυση - Αερόβια αναπνοή. (βιολογική οξείδωση) - Ζυμώσεις (αναερόβια). Αλκοολική ζύμωση. Γαλακτική ζύμωση. Οι ζυμώσεις στην υπηρεσία του ανθρώπου. - Πειράματ. (παρασκευή κρασιού, ψωμιού, γιαουρτιού). - εξηγούν ότι οι μόνοι προμηθευτές με οξυγόνο της ατμόσφαιρας είναι τα φυτά. - ερμηνεύουν τον κύκλο του οξυγόνου επισημαίνοντας ταυτόχρονα την τεράστια σημασία του για την αναπνοή των οργανισμών. - συγκρίνουν τον εισπνεόμενο και εκπνεόμενο αέρα. - περιγράφουν τη δομή και λειτουργία των οργανιδίων των κυττάρων που είναι υπεύθυνα για την κυτταρική αναπνοή. - κατανοήσουν τη σημασία της κυτταρικής αναπνοής, καθώς και τα διάφορα στάδια της και να εντοπίζουν το ρόλο του οξυγόνου ως του τελικού δέκτη ηλεκτρονίων και ιόντων υδρογόνου προς σχηματισμό νερού. - εξηγούν τις ζυμώσεις και τη σημασία τους στη ζωή του ανθρώπου πειραματιζόμενοι με τις συνθήκες ζύμωσης. - συγκρίνουν την κυτταρική αναπνοή και τη φωτοσύνθεση. - Κατασκευή σχεδιαγράμματος του κύκλου του οξυγόνου (σύνδεση με το CO2). - Σχεδιάγραμμα που να δείχνει τη σύνδεση της πνευμονικής και κυτταρικής αναπνοής στον άνθρωπο. - Πειραματική μελέτη του CO2 της εκπνοής. - Πειραματική μελέτη των ζυμώσεων. α) Αλκοολικής παραγωγή κρασιού παραγωγή ψωμιού β) Γαλακτικής παραγωγή γιαουρτιού. - Προβολή video με θέμα την παραγωγή του οξυγόνου κατά τη φωτοσύνθεση. - Ανίχνευση του οξυγόνου της φωτοσύνθεσης πειραματικά. 9

13 Περιβαλλοντικά προβλήματα που σχετίζονται με το όζον (πολύ περιληπτικά). - Το όζον ως ρύπος. - Το όζον ως προστατευτικό από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες. - Η καταστροφή της οζονόσφαιρας. - Η τρύπα του όζοντος. Οξυγόνο και αποσύνθεση. Οι συνέπειες της έλλειψης οξυγόνου σε ένα υδάτινο οικοσύστημα. - κατανοήσουν το σχηματισμό του όζοντος, τη σημασία του για τον πλανήτη, τους τρόπους καταστροφής του και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. - αντιληφθούν ότι το οξυγόνο είναι απαραίτητο για τη δράση των αποικοδομητών. - Μελέτη για το όζον (σημασία και επιπτώσεις από την καταστροφή του) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ Η ρύπανση της ατμόσφαιρας - Αέριοι ρύποι Ρύπανση από βαρέα μέταλλα και άλλα επικίνδυνα υλικά (μόλυβδος, υδράργυρος, κάδμιο, αρσενικό κτλ.). - κατανοήσουν την έννοια της ρύπανσης σε αντιδιαστολή προς την έννοια της μόλυνσης. - μελετήσουν, πειραματικά και θεωρητικά, την ατμοσφαιρική ρύπανση. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το θέμα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και να συμβάλουν στον περιορισμό της. - μελετήσουν, πειραματικά και θεωρητικά, περιπτώσεις ρύπανσης από βαρέα μέταλλα και άλλα επικίνδυνα υλικά και να εισηγούνται μεθόδους περιορισμού της. - Να εξετάσουν, από πλευράς περιεχομένου/σύστασης, τα σκουπίδια μιας πόλης και να εισηγηθούν συγκεκριμένους τρόπους αντιμετώπισης των προβλημάτων που δημιουργούν. 2

14 Τα απορρίματα και τα απόβλητα. - Η αναγκαιότητα για ανακύκληση. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το πρόβλημα των απορριμάτων και να συμβάλλουν στον περιορισμό του. - κατανοήσουν την αναγκαιότητα για αξιοποίηση τους και για ανακύκληση. - Με τη βοήθεια στατιστικών δεδομένων να κατανοήσουν το μέγεθος του προβλήματος της απόρριψης αστικών αποβλήτων (σκουπιδιών) (πληροφορίες από υπεύθυνους του προγράμματος Life - Παιδαγωγικό Ινστιτούτο ή Τμήμα Περιβάλλοντος, Υπουργείο Γεωργίας). - Projects για ανακύκληση του Γυαλιού, Χαρτιού, Αλουμινίου και Πλαστικών ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ- ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΠΡΟΣΈΓΓΙΣΗ Μέτρηση θερμοκρασίας. Χρήση θερμομέτρων αέρος εδάφους. Κατασκευή και χρήση βροχομέτρου. Μέτρηση υγρασίας αέρος. Μέτρηση ατμοσφαιρικής πίεσης. - χρησιμοποιούν διάφορα όργανα για εργαστηριακές μετρήσεις και να αποκτήσουν δεξιότητες στο χειρισμό τους. - αντιληφθούν τη σημασία της γνώσης των διάφορων ατμοσφαιρικών συνθηκών στην ομαλή διαβίωση των οργανισμών στο περιβάλλον. - Με τα κατάλληλα όργανα, αφού εξοικειωθούν με τη χρήση και λειτουργία τους, να εκτελούν τις μετρήσεις που αναφέρονται στη διδακτέα ύλη. 4

15 4. 7. ΤΟ ΝΕΡΟ Το νερό ως απαραίτητη προϋπόθεση για την εκδήλωση των λειτουργιών της ζωής. - Μεταβολικός ρόλος του νερού. - Διαλυτικός ρόλος. - Στηρικτικός ρόλος. - Το νερό ως μεταφορικό μέσο. Ιδιότητες του νερού. Διάχυση Ώσμωση - Πειράματα Η πρόσληψη του νερού από τα φυτά. Η μεταφορά του νερού στα φύλλα. Η διαπνοή. - Πειράματα - εκτιμούν την ορθότητα και εγκυρότητα των μετρήσεων τους. - εκτιμούν ότι το νερό μαζί με την ηλιακή ενέργεια και το CO2 είναι απαραίτητα στοιχεία για τη φωτοσύνθεση και κατ επέκταση απαραίτητη προϋπόθεση για τη ζωή. - εξηγούν και να απαριθμούν τις βιοχημικές λειτουργίες του νερού, μέσα από τις ιδιότητές του. - μελετούν πειραματικά φαινόμενα διάχυσης και ώσμωσης και να εξηγούν το μηχανισμό των φαινομένων. - μελετούν πειραματικά τη λειτουργία της διαπνοής. - Μέτρηση θερμοκρασίας με θερμόμετρο ελαχίστου-μεγίστου. - Καταρτισμός ειδικών πινάκων καταγραφής των μετρήσεων. - Χρήση άλλων συγκριτικών πινάκων για τα αποδεκτά όρια τιμών. - Πειραματική μελέτη της μεταφοράς του νερού στα φυτά. - Πειραματική μελέτη της διάχυσης. - Πειραματική μελέτη των ωσμωτικών φαινομένων σε φυτικά κύτταρα (σπαργή-πλασμόλυση) και σε ζωικά κύτταρα (ρήξη- συρρίκνωση). - Πειραματική μελέτη της διαπνοής. 11

16 Προσαρμογές των οργανισμών σε συνθήκες έλλειψης νερού. - Οι προσαρμογές των φυτών. - Η αξιοποίηση του μεταβολικού νερού από τα ζώα. Ο κύκλος του νερού. Ο σχηματισμός της βροχής. - Βροχόπτωση - Περιληπτική αναφορά στούς κύριους τύπους βροχόπτωσης. - Η βροχόπτωση στην Κύπρο Ρύπανση των υδάτινων πόρων (περιληπτικά). Η επεξεργασία των λυμάτων (περιληπτικά) Η αφαλάτωση του νερού (περιληπτικά). - μελετούν περιπτώσεις προσαρμογής των ζωικών και φυτικών οργανισμών σε συνθήκες έλλειψης νερού (καμήλα ερήμου κ.ά.). - εξηγούν τον κύκλο του νερού και να ερμηνεύουν το σχηματισμό της βροχής και τους τύπους της βροχόπτωσης. - ευαισθητοποιηθούν γύρω από το υδατικό πρόβλημα στην Κύπρο και να αναφέρουν τρόπους αντιμετώπισής τους. - κατανοήσουν το πρόβλημα που δημιουργείται από τη ρύπανση των υδάτινων μαζών και τις επιπτώσεις του στη ζωή γενικά. - Σχεδιάγραμμα του κύκλου του νερού. - Μέτρηση βροχόπτωσης με τη χρήση βροχόμετρου. Να κατανοήσουν γιατί η βροχόπτωση εκφράζεται σε mm ή cm. - Περιληπτικό σχεδιάγραμμα εργοστασίου επεξεργασίας λυμάτων - Επίσκεψη σε μονάδα αφαλάτωσης. - Έρευνα για τον τρόπο λειτουργίας μονάδας αφαλάτωσης και επιπτώσεις από τη λειτουργία της.

17 ΣΚΕΠΤΙΚΟ Το αναλυτικό Πρόγραμμα για το μάθημα της Επιστήμης του Περιβάλλοντος της Β Λυκείου προορίζεται να εξυπηρετήσει τους μαθητές της Β Λυκείου οι οποίοι επιλέγουν το μάθημα αυτό, αλλά και για να προετοιμάσει για την επιλογή του μαθήματος της Βιολογίας της Γ Λυκείου. ΣΚΟΠΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Οι μαθητές: 1. Να κατανοήσουν το φυσικό κόσμο και τους μηχανισμούς που διέπουν τη λειτουργία του και τη διατήρηση της ζωής πάνω στη γη. 2. Να κατανοήσουν τη δομή και την λειτουργία της βιόσφαιρας και των μηχανισμών που διέπουν τους κύκλους της ύλης και τη ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα. 3. Να ενημερωθούν για τα σύγχρονα περιβαλλοντικά προβλήματα και να ευαισθητοποιηθούν γύρω από θέματα φύσης και περιβάλλοντος, όπως οικονομική ανάπτυξη, η αειφόρος ανάπτυξη και η εξασφάλιση της ποιότητας ζωής πάνω στον πλανήτη μας. 4. Να κατανοήσουν τη θέση του ανθρώπου ως αναπόσπαστου μέλους του παγκόσμιου οικοσυστήματος. 5. Να αναπτύξουν θετικές στάσεις σε θέματα υγιεινής διαβίωσης. ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ Οι μαθητές: 1. Να μελετήσουν τις σχέσεις των οργανισμών προς το περιβάλλον τους και να κατανοήσουν το μηχανισμό εξέλιξης των ειδών. 2. Να κατανοήσουν ότι η ζωή εκδηλώνεται μόνο όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος είναι κατάλληλες. 3. Να μελετήσουν βασικές λειτουργίες της ζωής (φωτοσύνθεση, αναπνοή) και να κατανοήσουν τη σημασία της ηλιακής ενέργειας στην κατανομή των ζωνών βλάστησης. 4. Να μελετήσουν τις ενεργειακές ανάγκες των οργανισμών και τη ροή της ενέργειας στα οικοσυστήματα. 5. Να ευαισθητοποιηθούν σε θέματα εξοικονόμησης ενέργειας και αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. 6. Να μελετήσουν τους μηχανισμούς με τους οποίους οι ζωντανοί οργανισμοί αξιοποιούν ανόργανες πρώτες ύλες, απαραίτητες για την επιβίωση τους, και τους τρόπους ανακύκλησης-επαναχρησιμοποίησής τους. 7. Να μελετήσουν θέματα παραγωγής τροφίμων και να ευαισθητοποιηθούν για την αναγκαιότητα υγιεινής διατροφής και ορθής επιλογής τροφίμων. 8. Να μελετήσουν, να συνειδητοποιήσουν και να ευαισθητοποιηθούν για τα προβλήματα και τους κινδύνους που απειλούν το τοπικό αλλά και παγκόσμιο περιβάλλον. 9. Να αποκτήσουν δεξιότητες με την πειραματική εργασία. 10. Να γνωρίσουν αρκετά στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος της Κύπρου.

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ ΡΥΠΑΝΣΗ Ρύπανση : η επιβάρυνση του περιβάλλοντος με κάθε παράγοντα ( ρύπο ) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς ΡΥΠΟΙ χημικές ουσίες μορφές ενέργειας ακτινοβολίες ήχοι θερμότητα ΕΠΙΚΥΝΔΥΝΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr OΙΚΟΛΟΓΙΑ 1. Όσο το ποσό της ενέργειας: α) μειώνεται προς τα ανώτερα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΑ: 10:45 π.μ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2.

ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ. ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΑ: 10:45 π.μ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2. ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΤΑΞΗ: Β ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΑ: 10:45 π.μ. ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 2.30 ώρες Ονοματεπώνυμο μαθητή/μαθήτριας: Τμήμα: Αριθμός: Όνομα Καθηγητή/τριας:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως:

ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ. Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως: ΚΥΚΛΟΙ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Η ύλη που υπάρχει διαθέσιμη στη βιόσφαιρα είναι περιορισμένη. Ενώσεις και στοιχεία όπως: Το νερό (Η 2 Ο) Το οξυγόνο (Ο 2 ) Ο άνθρακας (C) Το άζωτο (N 2 ) Το θείο (S) Οφώσφορος(P) κυκλοφορούν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014

ΘΕΜΑ 1 Ο ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 12/01/2014 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Διαπνοή είναι η: Α.

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον

Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Βιολογία Γενικής Παιδείας Κεφάλαιο 2 ο : Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών, και φυσικά του ανθρώπου, με τους βιοτικούς (ζωντανούς οργανισμούς του ίδιου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ

Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος Δ Ι Δ Α Σ Κ Ο Υ Σ Α Κ Ρ Ε Σ Τ Ο Υ Α Θ Η Ν Α Δ Ρ. Χ Η Μ Ι Κ Ο Σ Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ο Σ Εισαγωγή στην Επιστήμη του Μηχανικού Περιβάλλοντος 1 ΜΑΘΗΜΑ 2 Ο & 3 O

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά

ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά ΛΥΚΕΙΟ ΣΟΛΕΑΣ Σχολική χρονιά 2008-2009 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2009 Μάθημα: Επιστήμη Περιβάλλοντος Τάξη : Β Ημερομηνία: Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2009 Ώρα: 07:45 10:15 ΒΑΘΜΟΣ Αριθμητικώς:... Ολογράφως:...

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ Βιογεωχημικός κύκλος ενός στοιχείου είναι, η επαναλαμβανόμενη κυκλική πορεία του στοιχείου στο οικοσύστημα. Οι βιογεωχημικοί κύκλοι, πραγματοποιούνται με την βοήθεια, βιολογικών, γεωλογικών

Διαβάστε περισσότερα

ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ. Αυτότροφοι και ετερότροφοι οργανισμοί. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ. Αυτότροφοι και ετερότροφοι οργανισμοί. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ Αυτότροφοι και ετερότροφοι οργανισμοί Η ζωή στον πλανήτη μας στηρίζεται στην ενέργεια του ήλιου. Η ενέργεια αυτή εκπέμπεται με τη μορφή ακτινοβολίας. Ένα πολύ μικρό μέρος αυτής της ακτινοβολίας

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα τσακάλι που ζουν σε ένα οικοσύστημα ανήκουν: Α. Στον ίδιο πληθυσμό Β. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές Αρχές Οικολογίας

Γενικές Αρχές Οικολογίας Γενικές Αρχές Οικολογίας Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Τροφική αλυσίδα Τροφικό πλέγμα Τροφικό επίπεδο Πυραμίδα

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας. Κεφάλαιο 2.2

Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας. Κεφάλαιο 2.2 Οργάνωση και λειτουργίες του οικοσυστήματος Ο ρόλος της ενέργειας Κεφάλαιο 2.2 Ο ρόλος της ενέργειας ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2.2 Τροφικές σχέσεις και ροή ενέργειας Τροφικές Σχέσεις και Ροή Ενέργειας Κάθε οργανωμένο σύστημα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ 2013-14 ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ Μπορεί να λειτουργήσει ένα οικοσύστημα α) με παραγωγούς και καταναλωτές; β) με παραγωγούς και αποικοδομητές; γ)με καταναλωτές και αποικοδομητές; Η διατήρηση των οικοσυστημάτων προϋποθέτει

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 8: Οικοσυστήματα (II) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 05/02/1017 ΘΕΜΑ 1 ο Επιλέξτε τη σωστή απάντηση: 1. Σε ένα οικοσύστημα θα τοποθετήσουμε τις ύαινες και τα λιοντάρια στο ίδιο τροφικό επίπεδο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ (2 Ο κεφάλαιο) ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα

ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΜΑΘΗΜΑ: Περιβαλλοντικά Συστήματα ΔΙΔΑΣΚΩΝ: Καθ. Γεώργιος Χαραλαμπίδης ΤΜΗΜΑ: Μηχανικών Περιβάλλοντος & Μηχανικών Αντιρρύπανσης 1 Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης Creative

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210.

ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0. Σόλωνος 108,Τηλ Φαξ 210. ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ (SYLLABUS) ΣΕΚ περιβαλλοντική διαχείριση και προστασία των φυσικών πόρων ΕΚΔΟΣΗ 1.0 ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ Το πρόγραμμα αυτό απευθύνεται στους

Διαβάστε περισσότερα

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία

Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος. ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία Ανοικτά Ακαδημαϊκά Μαθήματα στο ΤΕΙ Ιονίων Νήσων Τμήμα Τεχνολόγων Περιβάλλοντος Κατεύθυνση Τεχνολογιών Φυσικού Περιβάλλοντος ΜΑΘΗΜΑ: Γενική Οικολογία 3 η Ενότητα Βιογεωχημικοί κύκλοι άνθρακα και αζώτου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ ΦΥΣΙΚΟΙ ΠΟΡΟΙ Η ΣΧΕΣΗ ΜΑΣ ΜΕ ΤΗ ΓΗ Δ. ΑΡΖΟΥΜΑΝΙΔΟΥ είναι οι παραγωγικές δυνάμεις ή το αποτέλεσμα των παραγωγικών δυνάμεων που υπάρχουν και δρουν στο φυσικό περιβάλλον και που για τον σημερινό άνθρωπο μπορούν,

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική μηχανική

Περιβαλλοντική μηχανική Περιβαλλοντική μηχανική 2 Εισαγωγή στην Περιβαλλοντική μηχανική Enve-Lab Enve-Lab, 2015 1 Environmental Μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά προβλήματα Παγκόσμια κλιματική αλλαγή Όξινη βροχή Μείωση στρατοσφαιρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση

ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ και ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Ενότητα 4: Ερευνώντας τη Φωτοσύνθεση Ομάδα Αναλυτικών Προγραμμάτων Βιολογίας Σχολική Χρονιά: 2014-2015 ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΤΟΧΟΙ A. Οι μαθητές να κατανοήσουν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 40 λεπτά ΣΧΟΛΕΙΟ: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ/ΤΡΙΑ:. ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΤΜΗΜΑ:... ΑΡ.:... ΜΕΡΟΣ Α: Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Δημήτρης Η. Β 1 25.3.14 3 Ο Κεφάλαιο 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια έχει κεντρική σημασία για έναν οργανισμό, γιατί ό,τι και να κάνουμε χρειαζόμαστε ενέργεια. Ο κλάδος της βιολογίας που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ. 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟ 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ «ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ» Α. ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ 1. Να ορίσετε την έννοια της Βιοενεργητικής. 2. Πώς οι αυτότροφοι οργανισμοί εξασφαλίζουν την τροφή

Διαβάστε περισσότερα

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος

Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας. Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Κλιματικές αλλαγές σε σχέση με την οικονομία και την εναλλακτική μορφή ενέργειας Μπασδαγιάννης Σωτήριος - Πετροκόκκινος Αλέξανδρος Ιούνιος 2014 Αρχή της οικολογίας ως σκέψη Πρώτος οικολόγος Αριστοτέλης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ - B ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΡΙΝΑ ΣΕΙΡΑ: ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 20/01/13 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε τη φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Μία αλεπού και ένα

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I)

Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Περιβαλλοντικά Συστήματα Ενότητα 7: Οικοσυστήματα (I) Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται σε άδειες χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις:

ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 17/01/2016 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ ΧΑΛΙΚΙΑ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/01/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/01/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΕΚΠ. ΕΤΟΥΣ 2016-2017 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ (ΘΕΡΙΝΑ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 22/01/2017 ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΝΟΤΑ ΛΑΖΑΡΑΚΗ ΘΕΜΑ Α Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3

Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 Περίληψη Βιολογίας Κεφάλαιο 3 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Η σημασία της ενέργειας στους οργανισμούς. Η ενέργεια είναι ένας παράγοντας σημαντικός για τους οργανισμούς γιατί όλες οι λειτουργίες τους απαιτούν

Διαβάστε περισσότερα

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2

6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12 O 6 + 6 O2 78 ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΦΥΤΙΚΟΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (μακροφύκη φυτοπλαγκτόν) ΠΡΩΤΟΓΕΝΕΙΣ ΠAΡΑΓΩΓΟΙ ( μετατρέπουν ανόργανα συστατικά σε οργανικές ενώσεις ) φωτοσύνθεση 6 CO 2 + 6H 2 O C 6 Η 12

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1 Α 2 Β 3 Α 4 Α 5 Β 6 Β 7 Α

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ Β Β1. Στήλη Ι Στήλη ΙΙ 1 Α 2 Β 3 Α 4 Α 5 Β 6 Β 7 Α 1 ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΪΟΥ 2016 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ (ΠΑΛΑΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ) ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ (συμβάλλουν

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΓΡΑΦΕΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΩΝ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ 2007-2008 ΜΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΗ ΒΔΟΜΑΔΑ ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΣΤΟΧΟΙ

Διαβάστε περισσότερα

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας

Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας ΘΕΜΑ 1 ο Η έννοια του οικοσυστήματος Ροή ενέργειας Α. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής Στις παρακάτω ερωτήσεις, να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου:

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου: ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Κυριακή 23 Μαρτίου 2014 Ονοματεπώνυμο εξεταζόμενου: Θέμα 1 ο Να απαντηθούν οι παρακάτω ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. 1. Το νερό της ατμόσφαιρας εισέρχεται

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012

ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΜΑΘΗΜΑ / ΤΑΞΗ : ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ / Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΕΙΡΑ: ΘΕΡΙΝΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 08/01/2012 ΘΕΜΑ 1 Ο Να επιλέξετε την φράση που συμπληρώνει ορθά κάθε μία από τις ακόλουθες προτάσεις: Στα τροφικά επίπεδα

Διαβάστε περισσότερα

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης.

Ατμόσφαιρα. Αυτό τo αεριώδες περίβλημα, αποτέλεσε την πρώτη ατμόσφαιρα της γης. Ατμόσφαιρα Η γη, όπως και ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα, αναπτύχθηκε μέσα από ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και αερίων, πριν από 4,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Τότε η γη, περικλειόταν από ένα αεριώδες περίβλημα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 2012-2013 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ 0-03. ΕΝΟΤΗΤΑ : Χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισμών (απλή αναφορά). ΕΝΟΤΗΤΑ : Η Χημεία της ζωής. ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ, 5 9 (απλή αναφορά). ΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ Η ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα

Μάθημα 16. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος. Η ρύπανση του αέρα Μάθημα 16 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ \ ΜΕ ΤΟΝ ΑΕΡΑ Η ατμοσφαιρική ρύπανση, το φαινόμενο του θερμοκηπίου, και η τρύπα του όζοντος Στο μάθημα αυτό θα αναφερθούμε στην ατμοσφαιρική ρύπανση και στις συνέπειές της. Επιπλέον,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 23 / 05 /2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας

Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας Οργάνωση της Ζώσας Συνιστώσας Αναγωγική Ατμόσφαιρα H 2 S NH 3 CO 2 CH 4 N 2 H 2 0 Διάταξη των Urey και Miller Εκατοστιαία σύσταση οργανικών ενώσεων που προέκυψαν από τα πειράματα με τη διάταξη των Urey

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10.

ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ΘΕΜΑΤΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; 1. αλεπού 2. βάτραχος 3. βελανιδιά 4. ψύλλος. 2. Ποιος από τους παρακάτω παράγοντες χαρακτηρίζεται ως αβιοτικός; 1.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ. Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΙΣ ΑΠΕ Βισκαδούρος Γ. Ι. Φραγκιαδάκης Φ. Μαυροματάκης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο όρος βιομάζα μπορεί να δηλώσει : α) Τα υλικά ή τα υποπροϊόντα και κατάλοιπα της φυσικής, ζωικής δασικής και αλιευτικής παραγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ

ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΥΔΑΤΙΝΗ ΡΥΠΑΝΣΗ-ΟΡΙΣΜΟΣ Τι είναι ρύπανση: Ρύπανση μπορεί να θεωρηθεί η δυσμενής μεταβολή των φυσικοχημικών ή βιολογικών συνθηκών ενός συγκεκριμένου περιβάλλοντος ή/και η βραχυπρόθεσμη ή μακροπρόθεσμη βλάβη στην ευζωία, την ποιότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης

ΡΥΠΑΝΣΗ. Ρύποι. Αντίδραση βιολογικών συστημάτων σε παράγοντες αύξησης ΡΥΠΑΝΣΗ 91 είναι η άμεση ή έμμεση διοχέτευση από τον άνθρωπο στο υδάτινο περιβάλλον ύλης ή ενέργειας με επιβλαβή αποτελέσματα για τους οργανισμούς ( ο ορισμός της ρύπανσης από τον ΟΗΕ ) Ρύποι Φυσικοί (εκρήξεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θερινό εξάμηνο ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Θερινό εξάμηνο ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ Θερινό εξάμηνο 2015 Αριστοτέλης Χ. Παπαγεωργίου Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον

KΕΦΑΛΑΙΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον KΕΦΑΛΑΟ 2: Άνθρωπος και Περιβάλλον Α. ΕΡΩΤΗΣΕΣ ΚΛΕΣΤΟΥ ΤΥΠΟΥ Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση: 1. Βιόσφαιρα είναι α. η επιφάνεια

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου Γυμνασίου

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου Γυμνασίου Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου Γυμνασίου Διδακτέα ύλη Διαχείριση Διδακτέας ύλης Με βάση το ισχύον Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών για τη Βιολογία της Α τάξης του Γυμνασίου, η οποία διδάσκεται δύο

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΑΛΑΙΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2016 ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. β Α4. γ Α5. γ ΘΕΜΑ Β Β1. 1 Α 2 Β 3 Α 4 Α 5 Β 6 Β 7 Α Β2. Ρύπανση είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος

Διαβάστε περισσότερα

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες

KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός. Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες KΕΦΑΛΑΙΟ 3ο Μεταβολισμός Ενότητα 3.1: Ενέργεια και Οργανισμοί Ενότητα 3.2: Ένζυμα - Βιολογικοί Καταλύτες Να συμπληρώσετε με τους κατάλληλους όρους τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1. Ο καταβολισμός περιλαμβάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας Ορισμός «Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι οι μη ορυκτές ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, δηλαδή η αιολική, η ηλιακή και η γεωθερμική ενέργεια, η ενέργεια κυμάτων, η παλιρροϊκή ενέργεια, η υδραυλική

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς.

είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος ρβ ς (αέρα, νερού, εδάφους) με κάθε παράγοντα (ρύπο) που έχει βλαπτικές επιδράσεις στους οργανισμούς. ΡΥΠΑΝΣΗ Κατηγορίες ρύπων: χημικές ουσίες μορφές ενέργειας

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

Eρωτήσεις Βιολογίας Γεν. Παιδ. για σελ Φυλλάδιο#1

Eρωτήσεις Βιολογίας Γεν. Παιδ. για σελ Φυλλάδιο#1 Ονομα. Τμήμα Eρωτήσεις Βιολογίας Γεν. Παιδ. για σελ. 69-73 + 75-77 Φυλλάδιο#1 1. Ποιος από τους παρακάτω οργανισμούς χαρακτηρίζεται ως αυτότροφος; α. αλεπού β. βάτραχος γ. βελανιδιά δ. ψύλλος. 2. Ποιος

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ. με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ. με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ ΒΙΟΓΕΩΧΗΜΙΚΟΙ ΚΥΚΛΟΙ με ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ, ΧΗΜΙΚΕΣ, ΓΕΩΛΟΓΙΚΕΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ Κύκλος του άνθρακα ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ ΔΥΟ ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΕΊΝΑΙ ΙΔΙΟΣ ΣΕ ΧΕΡΣΑΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ΡΟΗ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Η ροή του νερού μεταξύ των άλλων καθορίζει τη ζωή και τις λειτουργίες των έμβιων οργανισμών στο ποτάμι. Διαμορφώνει το σχήμα του σώματός τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μεταβολισμός του κυττάρου ΤΥΠΟΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Α. Εξώθερμη αντίδραση = απελευθέρωση ενέργειας Β. Ενδόθερμη αντίδραση = πρόσληψη ενέργειας 3ο λύκ. Ηλιούπολης επιμέλεια: Αργύρης Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών

Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών Ανακύκλωση & διατήρηση Θρεπτικών 30-12-2014 EVA PAPASTERGIADOU Ανακύκλωση των Θρεπτικών είναι η χρησιμοποίηση, ο μετασχηματισμός, η διακίνηση & η επαναχρησιμοποίηση των θρεπτικών στοιχείων στα οικοσυστήματα

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Τ. ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΜΗΜΑ Β3 ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Ο όρος ενέργεια σημαίνει δυνατότητα παραγωγής έργου.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn

ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ. Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn ΑΝΘΡΑΚΙΚΕΣ ΕΝΩΣΕΙΣ CO 2, CO, CH 4, NMHC Συνολική ποσότητα άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 700 x 10 9 tn Διοξείδιο του άνθρακα CO 2 : Άχρωμο και άοσμο αέριο Πηγές: Καύσεις Παραγωγή τσιμέντου Βιολογικές διαδικασίες

Διαβάστε περισσότερα

1ο ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

1ο ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1ο ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ 1. Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Η ΦΩΤΟΣΥΝΘΕΣΗ 2. Γνωστικό αντικείμενο: Βιολογία 3. Τάξη: Α 4. Μάθημα: Φωτοσύνθεση 5. Γενική ενότητα: ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΟΥΣΙΩΝ ΚΑΙ ΠΕΨΗ 6. Προβλεπόμενος χρόνος:

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ

I. ΘΕΩΡΗΤΙΚΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ - ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ Τοπικός Μαθητικός Διαγωνισμός ΕΚΦΕ Χαλανδρίου και ΕΚΦΕ Νέας Ιωνίας για την επιλογή ομάδων μαθητών που θα συμμετάσχουν στη 12 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2014 Μάθημα : Βιολογία ΣΧΟΛΕΙΟ: ΜΑΘΗΤΕΣ:

Διαβάστε περισσότερα

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας

ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας ΔΑΣΙΚΑ & ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 13/06/2013 Δήμος Βισαλτίας Τί είναι ένα Οικοσύστημα; Ένα οικοσύστημα είναι μια αυτο-συντηρούμενη και αυτορυθμιζόμενη κοινότητα ζώντων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Τάξη Β1 Δ. Λουκία Μεταβολισμός ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ενέργεια είναι κάτι απαραίτητο για όλες της διαδικασίες της ζωής, από την πιο απλή και ασήμαντη έως τη πιο πολύπλοκη και σημαντική. Έτσι σ ' αυτή την περίληψη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΓΕΩΧΗΜΕΙΑ Ενότητα 10: Αναλυτική Γεωχημεία και Οικολογία Χαραλαμπίδης Γεώργιος Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος και Μηχανικών Αντιρρύπανσης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Άνθρωπος και Περιβάλλον

Άνθρωπος και Περιβάλλον Άνθρωπος και Περιβάλλον Οικολογία είναι: η επιστήμη που μελετά τις σχέσεις των οργανισμών (και φυσικά του ανθρώπου) με: τους αβιοτικούς παράγοντες του περιβάλλοντός τους, δηλαδή το κλίμα (υγρασία, θερμοκρασία,

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ

Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ. Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εργασία στο μάθημα: ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥΣ Θέμα: ΕΥΤΡΟΦΙΣΜΟΣ 1 Ονομ/μο φοιτήτριας: Κουκουλιάντα Στυλιανή Αριθμός μητρώου: 7533 Υπεύθυνος καθηγητής:

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 3 9 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: Η έννοια του οικοσυστήματος 11 Κεφάλαιο Πρώτο: Το μοντέλο του οικοσυστήματος 1.1. Βασικές αρχές και ορισμοί της Οικολογίας των Οικοσυστημάτων 1.2. Η

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος

Ασκήσεις για το σπίτι και για σένα! 0.5 5. μελετούμε τους ζωντανούς οργανισμούς; Τρόποι μελέτης των ζωντανών οργανισμών Επιστημονική μέθοδος Προγραμματισμός Διδακτέας Ύλης Βιολογίας Α Γυμνασίου 2012-2013 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Ενότητα Δραστηριότητες Βασικές Έννοιες Δ/κές Π/δοι Γνωριμία Εισαγωγικές σελίδες Γνωριμία με το βιβλίο μου 1 1 Ενότητα 1: Η Βιολογία

Διαβάστε περισσότερα

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης

Σώστε τη γη. Κρεσφόντης Χρυσοσπάθης Επειδή ο πληθυσμός της γης και οι ανθρώπινες δραστηριότητες αυξάνοντας συνεχώς, χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο γλυκό νερό. Με τον τρόπο αυτό, όπως υποστηρίζουν οι επιστήμονες, το γλυκό νερό ρυπαίνεται

Διαβάστε περισσότερα

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14

Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Οδηγίες για τη διδασκαλία µαθηµάτων του Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2013-14 Μετά από σχετική εισήγηση του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (πράξεις 24/2013 και 32/2013 του.σ.) σας αποστέλλουµε

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους

μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΑΣ μελετά τις σχέσεις μεταξύ των οργανισμών και με το περιβάλλον τους Οι οργανισμοί αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους σε πολλά επίπεδα στα πλαίσια ενός οικοσυστήματος Οι φυσικές

Διαβάστε περισσότερα

Η ατμόσφαιρα και η δομή της

Η ατμόσφαιρα και η δομή της 1 Η ατμόσφαιρα και η δομή της Ατμόσφαιρα λέγεται το αεριώδες στρώμα που περιβάλλει τη γη και το οποίο την ακολουθεί στο σύνολο των κινήσεών της. 1.1 Έκταση της ατμόσφαιρας της γης Το ύψος στο οποίο φθάνει

Διαβάστε περισσότερα

2.4 Ρύπανση του νερού

2.4 Ρύπανση του νερού 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις 2.4 Ρύπανση του νερού 4-1. Ποια ονομάζονται λύματα; Έτσι ονομάζονται τα υγρά απόβλητα από τις κατοικίες, τις βιομηχανίες, τις βιοτεχνίες και τους αγρούς. 4-2. Ποιοι

Διαβάστε περισσότερα

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους

Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Έννοιες Βιολογίας και Οικολογίας και η Διδακτική τους Γιώργος Αμπατζίδης Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ακαδημαϊκό έτος 2016-17 Στο προηγούμενο μάθημα Αναπαραγωγικό σύστημα

Διαβάστε περισσότερα

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου)

1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 8 Η ΜΟΝΑΔΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ 1. Δομή του μορίου : (δεσμοί υδρογόνου) 2. Καταστάσεις του νερού : το νερό είναι η μοναδική ουσία στη γη που βρίσκεται στη φύση και με τις τρεις μορφές τις (υγρή στερεά

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ

ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 5 ΣΕΛΙΔΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΣΑΒΒΑΤΟ 10 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Θέμα Α Στις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15

Πρόλογος...11. 1. Οργανισμοί...15 Περιεχόμενα Πρόλογος...11 1. Οργανισμοί...15 1.1 Οργανισμοί και είδη...15 1.1.1 Ιδιότητες των οργανισμών...15 1.1.2 Φαινότυπος, γονότυπος, οικότυπος...17 1.1.3 Η έννοια του είδους και ο αριθμός των ειδών...19

Διαβάστε περισσότερα

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου

Β Ι Ο Λ Ο Γ Ι Α Βιολογία Α Τάξης Ημερησίου και Εσπερινού Γυμνασίου ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ----- ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ Π/ΘΜΙΑΣ ΚΑΙ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΣΠΟΥΔΩΝ, ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΤΜΗΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 Οργάνωση της ζωής βιολογικά συστήματα 1.1 Τα μόρια της ζωής Καινούριες γνώσεις Ποια μόρια συμμετέχουν στη δομή και στις λειτουργίες των οργανισμών. Ποια είναι η σημασία του νερού για τη ζωή

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 2

ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 2 1) Ως καταναλωτές πρώτης τάξεως χαρακτηρίζονται: α. τα σαρκοφάγα ζώα. β. τα βακτήρια και οι µύκητες. γ. τα φυτοφάγα ζώα. δ. οι αποικοδοµητές. 2) Το φυτοπλαγκτόν ανήκει στους: α. παραγωγούς. β. καταναλωτές.

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επιµέλεια: Οµάδα Βιολόγων της Ώθησης 1 Τετάρτη, 23 Μα ου 2012 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή

Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Η παγκόσμια έρευνα και τα αποτελέσματά της για την Κλιματική Αλλαγή Αλκιβιάδης Μπάης Καθηγητής Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας Τμήμα Φυσικής - Α.Π.Θ. Πρόσφατη εξέλιξη της παγκόσμιας μέσης θερμοκρασίας

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΚΤΚΛΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΣΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΩΝ ΤΓΥΡΟΝΟ. Γμδεικηικές Απαμηήζεις Γ Λσκείοσ Ιαμοσάριος Βιολογία ΘΓΜΑ Α ΘΓΜΑ Β

Γ ΚΤΚΛΟ ΠΡΟΟΜΟΙΩΣΙΚΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΜΑΣΩΝ ΤΓΥΡΟΝΟ. Γμδεικηικές Απαμηήζεις Γ Λσκείοσ Ιαμοσάριος Βιολογία ΘΓΜΑ Α ΘΓΜΑ Β Βιολογία γεμικής παιδείας 1. Δ 2. ΘΓΜΑ Α 3. Β 4. Β 5. Α Α2. 1, Β2.Γ, 3Α, 4. Δ ΘΓΜΑ Β Β1. «Τα οικοσυστήματα χαρακτηρίζονται από την τάση εξασφαλίζει τροφή από το οικοσύστημα» Β2. Ο μικροοργανισμός αυτός

Διαβάστε περισσότερα

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Πέµπτη, 22 Μαΐου 2008 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα