gαmeover ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ #9 ΑΠΡΙΛΗΣ ,5 ευρώ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "gαmeover ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ #9 ΑΠΡΙΛΗΣ 2013-1,5 ευρώ"

Transcript

1 gαmeover ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΜΟΝΟ #9 ΑΠΡΙΛΗΣ ,5 ευρώ περιεχόμενα_3:παρέμβαση στο πάντειο_4:καταλήψεις μέσα στις σχολές_5:τρία σημεία και μια απορία για το σχέδιο αθηνά_6-7:ψηφιακά φίλτρα και αναλογικές αναμνήσεις._8-9:digital violence versus a violent reality_10-12:θεαματικές αντιφάσεις σε τεταμένους εγκεφάλους._13:τριτοβάθμια εκπαίδευση και εργασία, προς το νέο παράδειγμα._14:επαναφορά_15:σημεία των καιρών

2 EDiTORiAL / ΑΛΜΠέΡ ΚΑΜύ, Η ΠΑΝΟύΚΛΑ *ευχαριστούμε πολύ το μανώλη για τις φωτογραφίες του εξωφύλλου και του editorial. Το περιοδικό game over εκδίδεται από την ομώνυμη συνέλευση κάθε δύο μήνες. Η συνέλευση game over συγκροτείται από φοιτητικά και εξωφοιτητικά στοιχεία. Έχει αντικείμενο την κρίση και την αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης συνολικά. Δεν έχουμε, ούτε θέλουμε να έχουμε σχέση με κόμματα, φοιτητικές παρατάξεις, μήντια, διανοούμενους, ερευνητικά προγράμματα, και οποιοδήποτε άλλο θεσμό. / Ηλεκτρονική αλληλογραφία: Ηλεκτρονική διεύθυνση: * Το game over στηρίζει τη λέσχη κατασκόπων 21ου αιώνα

3 ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ T O ΠΑΝΤΕΙΟ Την Τετάρτη το ΠΜΣ Εγκληματολογίας του παντείου σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής» και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών διοργάνωσαν ημερίδα στην Τεχνόπολη στο Γκάζι, με τον ευφάνταστο τίτλο: «Πόλη, εγκληματικότητα και ανασφάλεια στην εποχή της οικονομικής κρίσης». Ή αλλιώς τι θα κάνουμε εμείς οι «κοινωνικοί» «επιστήμονες» σε καιρούς κρίσης; Για το λόγο αυτό είχαν καλέσει για κράχτες τους super stars των ημερών μαριονέτες υπουργό Προ.Πο Ν. Δένδια και δήμαρχο αθηναίων Γ. Καμίνη. Από τους καθηγητές του εγκληματολογικού του Παντείου συμμετείχαν οι εξής φωστήρες: ο Ι. Φαρσεδάκης και η Χ. Ζαραφωνίτου. Κρατάει όμως χρόνια αυτή η κολόνια. Πέρα από τα προαναφερθέντα «τσακάλια», αρκετοί καθηγητές και σε αυτό το τμήμα (πχ Ε. Λαμπροπούλου, Σπ. Καλογερόπουλος κ.α.) και σε άλλα (πχ Χ. Παπασωτηρίου Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Β. Αρτινοπούλου Κοινωνιολογία κ.α.), έχουν συμμετάσχει σε «έρευνες», στα «Συμβούλια για την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας» του υπουργείου Προ.Πο και της ελ.ας, στη διοίκηση του think tank της αστυνομίας (ΚΕΜΕΑ), σα σύμβουλοι της ελ.ας, της Interpol και αλλού, πλάι σε καραβανάδες, ΕΥΠατζίδες και μπάτσους. Όσοι λοιπόν καμώνονται πως σκίζουν τα ρούχα τους για το «δημόσιο δωρεάν» χαρακτήρα του πανεπιστημίου, στην πραγματικότητα είναι εντελώς γυμνοί. Γιατί τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και κάποιοι καθηγητές τους τα τσεπώνουν εδώ και καιρό από δημόσιους και κρατικούς φορείς (εταιρίες, υπουργεία, think tanks). Ακόμα, όσοι σκίζονται για το άσυλο και δεν κάνουν λόγο για το πώς ένα κομμάτι των σχολών έχει οργανική σχέση με το στρατό και την αστυνομία (με έρευνες, αναθέσεις έργων κα) έχουν ένα πτώμα στο στόμα τους. Γιατί ξεχνούν επίσης κάτι πολύ βασικό. Η επιστήμη δεν ήταν ποτέ ουδέτερη και σε καιρούς κρίσης, όσο κι αν αυτή διατείνεται το αντίθετο, παράγει και αναπαράγει ιδεολογία γι αυτούς που τη χρηματοδοτούν. Και μεταφράζεται σε πράξεις: σε φράχτες και ναρκοπέδια στα σύνορα, σε «Ξένιο Δία», σε περιπολίες, σε ελέγχους, σε «μηδενική ανοχή», σε «αναπλάσεις», σε καταστροφή υφιστάμενων κοινωνικών σχέσεων και σε δημιουργία σχέσεων και δυνατοτήτων καπιταλιστικά αξιοποιήσιμων. Σε καιρούς σαν τους σημερινούς λοιπόν, που η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης θα λιγοστεύει όλο και περισσότερο, οι διάφορες κλίκες στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα λυσσάνε για το ποια δε θα βουλιάξει, ποια θα μείνει στην επιφάνεια για να συνεχίσει να τσεπώνει ό, τι διατίθεται. Κι αν το Πάντειο παράγει ιδεολογία και συναίνεση, άλλες σχολές παράγουν πιο πρακτικές εφαρμογές, πχ με μελέτες για τις αναπλάσεις, με έρευνες για τη ΝΑΣΑ, για φαρμακοβιομηχανίες ή για τη βιοτεχνολογία. Αν λοιπόν οι κοινωνικοί επιστήμονες δεν πιάνουν μια στην αγορά εργασίας και αν το μόνο που επιφυλάσσουν για την τάξη μας είναι η Ασφάλεια (είτε σα θύτες, είτε ακόμα περισσότερο σα θύματα), τότε για κάποιους καθηγητές μας η επιλογή είναι εύκολη. Και προσπαθούν να χτίσουν και να διατηρήσουν τις business τους. Και για εμάς το ίδιο όμως: καλύτερα άνεργος, παρά κοινωνικός επιστήμονας - μπάτσος. Η αφίσα συζητήθηκε, γράφτηκε, σχεδιάστηκε, πληρώθηκε και κολλήθηκε σε 500 αντίτυπα στις σχολές της Αθήνας, από φοιτητές, -ριες από το πάντειο. Επίσης έγιναν παρεμβάσεις σε μαθήματα και μοιράστηκαν εκατοντάδες κειμένων. Την Τετάρτη το ΠΜΣ Εγκληµατολογίας του παντείου σε συνεργασία µε το Ινστιτούτο ηµοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραµανλής» και το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών διοργάνωσαν ηµερίδα στην Τεχνόπολη στο Γκάζι, µε τον ευφάνταστο τίτλο: «Πόλη, εγκληµατικότητα και ανασφάλεια στην εποχή της οικονοµικής κρίσης». Ή αλλιώς τι θα κάνουµε εµείς οι «κοινωνικοί» «επιστήµονες» σε καιρούς κρίσης; Για το λόγο αυτό είχαν καλέσει για κράχτες τους super stars των ηµερών µαριονέτες υπουργό Προ.Πο Ν. ένδια και δήµαρχο αθηναίων Γ. Καµίνη. Από τους καθηγητές του εγκληµατολογικού του Παντείου συµµετείχαν οι εξής φωστήρες: ο Ι. Φαρσεδάκης και η Χ. Ζαραφωνίτου. Κρατάει όµως χρόνια αυτή η κολόνια. Πέρα από τα προαναφερθέντα «τσακάλια», αρκετοί καθηγητές και σε αυτό το τµήµα (πχ Ε. Λαµπροπούλου, Σπ. Καλογερόπουλος κ.α.) και σε άλλα (πχ Χ. Παπασωτηρίου ιεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, Β. Αρτινοπούλου Κοινωνιολογία κ.α.), έχουν συµµετάσχει σε «έρευνες», στα «Συµβούλια για την Αντιµετώπιση της Παραβατικότητας» του υπουργείου Προ.Πο και της ελ.ας, στη διοίκηση του think tank της αστυνοµίας (ΚΕΜΕΑ), σα σύµβουλοι της ελ.ας, της Interpol και αλλού, πλάι σε καραβανάδες, ΕΥΠατζίδες και µπάτσους. Όσοι λοιπόν καµώνονται πως σκίζουν τα ρούχα τους για το «δηµόσιο δωρεάν» χαρακτήρα του πανεπιστηµίου, στην πραγµατικότητα είναι εντελώς γυµνοί. Γιατί τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα και κάποιοι καθηγητές τους τα τσεπώνουν εδώ και καιρό από δηµόσιους και κρατικούς φορείς (εταιρίες, υπουργεία, think tanks). Ακόµα, όσοι σκίζονται για το άσυλο και δεν κάνουν λόγο για το πώς ένα κοµµάτι των σχολών έχει οργανική σχέση µε το στρατό και την αστυνο- µία (µε έρευνες, αναθέσεις έργων κα) έχουν ένα πτώµα στο στόµα τους. Γιατί ξεχνούν επίσης κάτι πολύ βασικό. Η επιστήµη δεν ήταν ποτέ ουδέτερη και σε καιρούς κρίσης, όσο κι αν αυτή διατείνεται το αντίθετο, παράγει και αναπαράγει ιδεολογία γι αυτούς που τη χρηµατοδοτούν. Και µεταφράζεται σε πράξεις: σε φράχτες και ναρκοπέδια στα σύνορα, σε «Ξένιο ία», σε περιπολίες, σε ελέγχους, σε «µηδενική ανοχή», σε «αναπλάσεις», σε καταστροφή υφιστάµενων κοινωνικών σχέσεων και σε δηµιουργία σχέσεων και δυνατοτήτων καπιταλιστικά αξιοποιήσιµων. Σε καιρούς σαν τους σηµερινούς λοιπόν, που η χρηµατοδότηση της εκπαίδευσης θα λιγοστεύει όλο και περισσότερο, οι διάφορες κλίκες στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύµατα λυσσάνε για το ποια δε θα βουλιάξει, ποια θα µείνει στην επιφάνεια για να συνεχίσει να τσεπώνει ό, τι διατίθεται. Κι αν το Πάντειο παράγει ιδεολογία και συναίνεση, άλλες σχολές παράγουν πιο πρακτικές εφαρµογές, πχ µε µελέτες για τις αναπλάσεις, µε έρευνες για τη ΝΑΣΑ, για φαρµακοβιοµηχανίες ή για τη βιοτεχνολογία. * Αν λοιπόν οι κοινωνικοί επιστήµονες δεν πιάνουν µια στην αγορά εργασίας και αν το µόνο που επιφυλάσσουν για την τάξη µας είναι η Ασφάλεια (είτε σα θύτες, είτε ακόµα περισσότερο σα θύµατα), τότε για κάποιους καθηγητές µας η επιλογή είναι εύκολη. Και προσπαθούν να χτίσουν και να διατηρήσουν τις business τους. Και για εµάς το ίδιο όµως: καλύτερα άνεργος, παρά κοινωνικός επιστήµονας - µπάτσος. * ΦΟΙΤΗΤΈΣ,-ΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΟΥ ΤΟ ΕΧΟΥΝ ΜΥΡΙΣΤΕΙ over 3

4 Αφίσες που κολλήθηκαν από τα Αυτοδιαχειριζόμενα Στέκια Αρχιτεκτονικής, Νομικής, Παιδαγωγικού- Νηπιαγωγών, Πολυτεχνείου, από τις ομάδες edu.overdose στην ΑΣΟΕΕ και Συμβούλια για την Από-ασυλοποίηση της Σκέψης στο Πάντειο και από συντρόφους και συντρόφισσες από τη Φιλοσοφική και το Φυσικο-Μαθηματικό, για την πολιτική υπεράσπιση των καταλήψεων μέσα στις σχολές. Τα πανεπιστήμια βρίσκονται αναμφίβολα σε τέλμα. Όχι μόνο γιατί το κράτος έχει από καιρό παραιτηθεί από τις οικονομικές του υποχρεώσεις απέναντι σε αυτά, αλλά και γιατί το ίδιο το εκπαιδευτικό σύστημα, δομημένο με βάση της ανάγκες μιας προηγούμενης φάσης του καπιταλισμού, πιάνεται διαρκώς ξεβράκωτο. Και μάλιστα πιάνεται ξεβράκωτο ακόμα και στις πιο βασικές του λειτουργίες, όπως η κυριαρχία του στην ανάπτυξη, τη διανομή και την αναπαραγωγή της γνώσης εκείνης που είναι απαραίτητη για τα αφεντικά και την καπιταλιστική αξιοποίηση. Και αυτή του η αναποτελεσματικότητα (όχι τυχαία) εντοπίζεται κυρίως σε τομείς που έχουν να κάνουν με νέες τεχνολογίες ή αλλιώς σε τομείς που σχετίζονται με το μέλλον της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Από την άλλη, η πλειοψηφία των φοιτητών και των φοιτητριών αντιλαμβάνονται αυτή την κατάσταση ως έκπτωση. Νιώθουν ότι έχουν πιαστεί κορόιδα, ότι η υπόσχεση που τους δόθηκε από την οικογένεια, το κράτος και ολόκληρη την κοινωνία για κοινωνική ανέλιξη και καριέρα αθετήθηκε. Και οι αριστερές παρατάξεις προσπαθούν να εξαργυρώσουν αυτή τη δυσαρέσκεια, με το να προβάλουν μια προηγούμενη φάση της εκπαίδευσης, που όχι απλά έχει κυριολεκτικά πεθάνει, αλλά και να μπορούσε να αναστηθεί δεν παύει να είναι φορέας όλων εκείνων των καπιταλιστικών λειτουργιών που τόσο έχουν αναδειχθεί και καταδικασθεί από τα κινήματα των προηγούμενων δεκαετιών. Μέσα σε αυτή την κατάσταση, που η μιζέρια και η παρακμή παραφυλάει σε κάθε γωνιά των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, οι καταλήψεις μέσα στις σχολές μπορούν να αποτελέσουν το πεδίο της δημιουργικής ανασυγκρότησης των φοιτητών και των φοιτητριών έξω από κομματικούς καιροσκοπισμούς και έξω από καθηγητικές κόντρες. Η κατάληψη ενός τόπου με προκαθορισμένες λειτουργίες (ή και καθόλου) και η εκτροπή της χρήσης του από την κανονικότητα, μπορεί να αποτελέσει (τουλάχιστον) το σωσίβιο που θα βοηθήσει όποιον το θέλει να επιπλεύσει στην γεμάτο κόντρες, ακραία ατομικιστική και μέχρι το λαιμό διεφθαρμένη καθημερινότητα των πανεπιστημίων. Φυσικά η κατάληψη, ειδικά όταν πρόκειται για σταθερή, δε παύει να αποτελεί απλά ένα μέσο για την επίτευξη αυτού του στόχου. Γιατί άμα δεν υπάρχουν με κάποιο (έστω ασαφή) τρόπο τα περιεχόμενα και οι βασικές αρχές λειτουργίας, μια κατάληψη μπορεί απλά να αποτελέσει άλλο ένα μέρος που ανακυκλώνεται η καθημερινή αθλιότητα. 4 game

5 3 σημεία και μια απορία για το σχέδιο Αθηνά Την πέμπτη 28/3, ψηφίστηκε στη βουλή η τροπολογία με την οποία «παρέχεται η δυνατότητα ίδρυσης, συγχώνευσης, κατάτμησης, μετονομασίας και κατάργησης Εισαγωγικών Κατευθύνσεων αλλά και Κατευθύνσεων προχωρημένου εξαμήνου σε Τμήματα Πανεπιστημίων και ΤΕΙ». Αυτή ήταν μια απαραίτητη προϋπόθεση για την προώθηση του σχεδίου «Αθηνά» με τα Προεδρικά Διατάγματα (ΠΔ) που οδεύουν προς έκδοση πλέον, με τα οποία προβλέπονται η ίδρυση, συγχώνευση, μετονομασία σχολών και τμημάτων Πανεπιστημίων. Λίγες μέρες πριν, το υπουργείο Παιδείας δημοσιοποίησε το νέο Ακαδημαϊκό Χάρτη της χώρας, μετά τις τροποποιήσεις που έγιναν στο σχέδιο «Αθηνά», όπου οριστικοποιούνται οι αλλαγές στα τμήματα των ΑΕΙ και ΤΕΙ τούτης της χώρας. Επειδή ακριβώς το σχέδιο Αθηνά υλοποιείται μέσω ΠΔ και όχι νομοσχεδίου, δε θα φτάσει δηλαδή να συζητηθεί στη βουλή, υπήρξαν έντονες πιέσεις για αλλαγές στο αρχικό σχέδιο. Εντέλει, ο νέος Ακαδημαϊκός Χάρτης διαμορφώνεται με την κατάργηση 5 Ιδρυμάτων και 129 Τμημάτων σε ολόκληρη τη χώρα, οπότε μένουν 258 Τμήματα στα Πανεπιστήμια από 289 και 147 στα ΤΕΙ από 245. Για να δείξει πόσο φιλεύσπλαχνο είναι και πόσο κοντά στο λαό, ακούγοντας αυτές τις αντιδράσεις, το υπουργείο τελικά δεν συγχώνευσε τα ξενόγλωσσα τμήματα του ΕΚΠΑ και του ΑΠΘ σε ένα, ανακήρυξε το Πρόγραμμα Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ αυτόνομο τμήμα, αντί να απορροφηθεί, δε συγχώνευσε το ΤΕΙ Προσχολικής Αγωγής με το ΑΣΠΑΙΤΕ και διατήρησε αυτόνομα τα τμήματα Εργοθεραπείας και Φυσικοθεραπείας του ΤΕΙ Αθήνας. Όσοι παρακολούθησαν, από κοντά ή όχι, την εξέλιξη αυτού του ζητήματος και των αντιδράσεων, κυρίως σε τοπικό επίπεδο, που προκάλεσε το σχέδιο Αθηνά, θα έχουν σχηματίσει μια εικόνα περί τίνος πρόκειται. Θα θέλαμε όμως να αναφερθούμε σε ορισμένα σημεία πιο ειδικά : 1. Η ανάπτυξη, εδώ και μια εικοσαετία πλέον, στην τιμημένη ελληνική επαρχία διαφόρων τμημάτων ΑΕΙ και κυρίως ΤΕΙ εξυπηρέτησε καίρια στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας διαφόρων επαρχιακών πόλεων. Αυτό έγινε μέσω της «υποδοχής» των φοιτητών και των οικογενειακών επιδομάτων τους ως καταναλωτές της τοπικής αγοράς, ακόμα και ως φθηνούς ευέλικτους εργάτες, κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, αλλά και ιδεολογικά, στην διαμόρφωση και διατήρηση του ονείρου κάθε ελληνικής (μικροαστικής) οικογένειας για την πολυπόθητη κοινωνική άνοδο μέσω της απόκτησης κάποιου πτυχίου του κάθε γόνου τους. Και αυτή η λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης είναι μακράν πιο σημαντική για τον ελληνικό καπιταλισμό από οποιαδήποτε άλλη, ούτως ή άλλως αμφισβητήσιμη, παραγωγή γνώσης και πτυχιούχων. 2. Έχοντας φτάσει εδώ και αρκετό καιρό στα όρια της από όλες τις απόψεις, η ελληνική εκδοχή της ανώτατης εκπαίδευσης θα μπορούσε να συνεχίσει μόνο αν πάγωνε ο χρόνος στο Αλλά από τότε συνέβησαν πολλά. Συνέβησαν πολλά σε σχέση με την οικονομική κατάσταση κάθε μέσου (μικροαστικού) νοικοκυριού και το αν θα μπορούσε να συντηρεί την κάνουλα προς τα σπουδάζοντα παιδιά του σε κάθε ανυπόληπτο ΤΕΙ στην επαρχία, τη στιγμή που πλέον τα ιδιωτικά χαρτιά και έγιναν φθηνότερα και απέκτησαν ορισμένα ακόμα δικαιώματα. Επίσης, τα δημόσια οικονομικά του ελληνικού κράτους βάζουν ένα αντικειμενικό όριο στην χρηματοδότηση των ιδρυμάτων καθαυτών και γενικότερα στην πρόσληψη πτυχιούχων κάθε είδους στο δημόσιο προς εξασφάλιση τους. Χωρίς να γίνουν αλλαγές στη δομή του πράγματος, παρά τις όποιες μεγαλεπήβολες διακηρύξεις του υπουργείου για εξορθολογισμό στη ποιότητα της παιδείας και τα οικονομικά της, αυτό που γίνεται είναι ορισμένες μεν (πολύ μικρές) πόλεις να βρεθούν εκτός της πίτας, άλλες δε να βρεθούν πολύ εντός και να βγουν ακόμη και πάρα πολύ ενισχυμένες 3. Η εξοικονόμηση χρημάτων για το ελληνικό κράτος είναι μια ιστορία που θα μπορούσε να γίνει αστυνομικό μυθιστόρημα. Φωνάζοντας ότι ο αριθμός των τμημάτων που καταργήθηκαν ή συγχωνεύτηκαν είναι 129, είναι εύλογο να φαντάζεται κάποιος ότι έτσι εξοικονομούνται κάποια πάγια κόστη, πχ από εγκαταστάσεις, κάποιους καθηγητές, βιβλία και άλλα. Αλλά το κυρίως κόστος που αφορά τους καθηγητές και τις δαπάνες ανά φοιτητή δε σώζεται, αν δεν πέσει δραστικά ο αριθμός των καθηγητών και των φοιτητών, πράγμα που προφανώς δε συμβαίνει, με βάση το νέο αριθμό των εισακτέων. Σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε τα κοινοπρακτικά σχήματα που είναι μέρος του σχεδίου Αθηνά, «για την σύνδεση του ενιαίου χώρου έρευνας και Ανωτάτης Εκπαίδευσης της χώρας με τις ανάγκες και δυνατότητες των το- πικών κοινωνιών», τα οποία στόχο θα έχουν να διεκδικούν από κοινού την απορρόφηση κονδυλίων από το νέο ΕΣΠΑ σε τοπικό περιφερειακό επίπεδο. Την αξιοποίηση, δηλαδή, των δομών των πανεπιστημίων - που έχουν πλέον νέα διοικητικά συμβούλια με τοπικούς επιχειρηματίες - για να τσεπώνουν διάφοροι στην επαρχία τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις από νέες διόδους. Έτσι, μένουν ευχαριστημένοι και οι καθηγητές, που έχουν έφεση στην νέα επιχειρηματικότητα μέσω των ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Οι αντιδράσεις στο σχέδιο Αθηνά προωθήθηκαν, όσο γινόταν, από τις τοπικές κοινωνίες σε κάθε θιγομένη μικρή πόλη της Ελλάδος. Έτσι, τον πρωταγωνιστικό ρόλο στην οργάνωση τους ανέλαβαν από δήμαρχοι μέχρι παπάδες, με τους αντιδρώντες φοιτητές να μην ενοχλούνται ιδιαίτερα. Ουρά, μάλλον, αυτών των επαρχιακών κινητοποιήσεων βρέθηκαν οι αριστερές παρατάξεις, χωρίς να διαφοροποιούνται στον λόγο, αλλά ούτε και στον τρόπο, από τον τόνο που έδινε η τοπική κοινωνία, με τους θεσμούς της στις επάλξεις του αγώνα. Επίσης, παρατηρώντας αυτές τις κινητοποιήσεις, οι φοιτητές που κατέβηκαν στον δρόμο δεν έδειξαν διάθεση να αμφισβητήσουν τις πολεμικές διακηρύξεις των τοπικών κοινωνιών, αν και, όντας προσωρινοί στις επαρχιακές πόλεις, θα είχαν ίσως τους λόγους να το κάνουν. Και για το τέλος, μας έμεινε μόνο μια απορία. Οι φοιτητές που σπουδάζουν στην Αθήνα ή στην Θεσσαλονίκη, αν και έχουν μια αντικειμενική απόσταση από τις πόλεις αυτές όπου καταργούνταν ή συγχωνεύονταν τμήματα, απ' τη στιγμή που θεώρησαν ότι έχουν λόγους να αντιδρούν στο σχέδιο Αθηνά, γιατί δεν κατάφεραν να συζητήσουν με άλλο τρόπο το σχέδιο του υπουργείου και προσπαθήσουν να αποκαλύψουν τις αιτίες και τα αποτελέσματα του; Γιατί βρέθηκαν είτε, ακόμα και κυνικά, να επενδύουν σε συναισθηματικές αντιδράσεις γύρω από γεγονότα που λάμβαναν χώρα στην επαρχία, είτε να σέρνονται πίσω από τις καταγγελίες των ελάχιστων αλλαγών που αφορούσαν τα πανεπιστήμια της Αθήνας ή της Θεσσαλονίκης, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό αναιρέθηκαν; Αλλά δυστυχώς, είναι δεδομένο, όταν έχεις μάθει στον αυτόματο και κάθε είδους πρωτοβουλία του αντιπάλου την αντιμετωπίζεις σαν σοβαρές αλλαγές ή αναδιάρθρωση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, δε δείχνεις τίποτε παραπάνω παρά μόνο την γύμνια σου και την γενικότερη ανικανότητα σου για την κατανόηση της στρατηγικής του, που πλέον σε έχει μάθει τόσο καλά over 5

6 Στο αναλογικό παράδειγμα οι φωτογραφίες αν υπάρχουν, υπάρχουν για να είναι τυπωμένες (κι έτσι είναι και με ένα τρόπο προσωπικές). Οι αναλογικές φωτογραφίες κρατούσαν στιγμές ανάμεσα σε γεγονότα που μπορεί να είχαν ζήσει κάποιοι. Και πήγαιναν μαζί με τις αναμνήσεις, τις σκέψεις και τα συναισθήματα που αυτοί είχαν βιώσει. Τις αναμνήσεις που είχε ο καθένας και η καθεμία στο κεφάλι, στο σώμα και στην καρδιά του. Αυτά ήταν τα βασικά (και τα σημαντικά). Οι φωτογραφίες ήταν απλά ένα κομμάτι, χωρίς το οποίο όμως κανείς δε σκεφτόταν ότι δεν είχε ζήσει τίποτα. ΨΗΦΙΑΚΑ ΦΙΛΤΡΑ Ποιά είναι η σχέση ανάμεσα στην ψηφιακή και την αναλογική φωτογραφία; Με μια πρώτη σκέψη θα έλεγε κανείς ότι αντί για τον παραδοσιακό κόκκο υπάρχουν πλέον τα pixel. Δεν είναι φυσικά (μόνο) τα pixel αλλά μια ολόκληρη συνθήκη που τις κάνει να είναι διαφορετικές. Και που έχει να κάνει με τις νέες τεχνολογίες που εφαρμόζονται στην ψηφιακή φωτογραφία αλλά και με τα διάφορα παρεπόμενα αναφορικά με το internet και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (μ.κ.δ.). Η ψηφιακή φωτογραφία είναι στην πραγματικότητα μια τελείως διαφορετική διαδικασία απο την αναλογική. Έχει άλλα χαρακτηριστικά, οδηγεί σε άλλα αποτελέσματα και προκύπτει από/αναφέρεται σε τελείως διαφορετικές κοινωνικές συνθήκες. Ένα βασικό χαρακτηριστικό της αναλογικής φωτογραφίας είναι η "στιγμή" της φωτογράφισης και πιο συγκεκριμένα εκείνο το κομμάτι χρόνου όπου το φιλμ γράφει πάνω του το φως. Αυτό που τραβούσες εκείνη τη στιγμή ήταν κι αυτό που είχες σαν αποτέλεσμα στο φιλμ και στο χαρτί (εκτός απροόπτου βέβαια). Προφανως αν τύπωνε κάποιος μόνος του στον θάλαμο είχε παραπάνω δυνατότητες στο πώς να εμφανίσει μια φωτογραφία, μπορούσε να την τυπώσει με σαράντα διαφορετικούς τρόπους, αλλά αυτό δεν ξέφευγε πολύ απο την μήτρα-φιλμ και επίσης, ήταν αρκετά πιο δύσκολο για να το κάνει ο καθένας. Ακόμα πιο δύσκολες ήταν επεξεργασίες τύπου μοντάζ ή επιχρωματισμός, όπου εκεί αυτός που έφτιαχνε τη φωτογραφία έπρεπε να λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό σαν ζωγράφος. Το βασικό λοιπόν στο αναλογικό παράδειγμα ήταν στιγμή της φωτογραφίας, η οποία έπρεπε να είναι ακριβής, εύστοχη και "χαρακτηριστική". Στην ψηφιακή φωτογραφία, η δυνατότητα της επεξεργασίας έχει αυξηθεί τόσο, λόγω της ευκολίας που προσφέρουν οι υπολογιστές, όπου ο καθένας μπορεί να «πειράξει» τις φωτογραφίες του, σε μεγάλο βαθμό, όπως θέλει. Αυτό που στο παρελθόν για να το κάνει κανείς μπορεί να χρειαζόταν χρόνια εμπειρίας και εκπαίδευσης τώρα μπορεί να μάθει να το κάνει εύκολα και μάλιστα έχοντας πολλές φορές καλύτερο αποτέλεσμα. Αυτό, σε μεγάλο βαθμό, έχει στην ουσία μεταθέσει το κέντρο βάρους της φωτογραφίας από τη στιγμή της λήψης της, στη μετά-επεξεργασία. Δηλαδή στο γνωστό «κάτσε να την τραβήξω μία στα γρήγορα και τη φτιάχνω μετά στο photoshop», γεγονός που έχει επηρεάσει ακόμα και τον τρόπο που γίνονται οι επαγγελματικές φωτογραφίσεις. Βέβαια, για να μιλήσουμε για την ψηφιακή φωτογραφία σήμερα, δεν μπορούμε να μη λάβουμε υπόψιν το internet και τα μ.κ.δ. στα οποία (και για τα οποία) οι ψηφιακές φωτογραφίες αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό, αλλά επίσης και τα κινητά τηλέφωνα με κάμερα, τα οποία αποτελούν σε μεγάλο βαθμό πλέον, το κύριο εργαλείο παραγωγής και διακίνησης της ψηφιακής φωτογραφίας. Με την εξάπλωση της ψηφιακής φωτογραφίας δεν ισχύει πλέον αυτό. Αυτή η σχέση, που περιγράφουμε πιο πάνω, η οποία υπήρχε μεταξύ φωτογραφίας και βιωμένης πραγματικότητας έχει παραλλαχθεί εντελώς. Δεν είναι μόνο, ότι τραβάς μια φωτογραφία χωρίς να έχεις σκοπό να την τυπώσεις. Δεν την τραβάς καν για να θυμάσαι ή για να αποτυπώσεις μια σημαντική στιγμή. Αλλά βγάζεις το κινητό και φωτογραφίζεις τα πάντα γιατί αν δεν έχεις φωτογραφίες, τις οποίες θα βάλεις μετά στο facebook ή στο instagram ή όπου αλλού, είναι σαν να μην έχεις ζήσει τίποτα από όλα όσα έκανες. Υπάρχει μια χαρακτηριστική έκφραση στ αγγλικά, το been there, done that που πολλοί αμερικανοί τουρίστες φοράνε σαν στάμπα στα μπλουζάκια τους, η οποία, αν και η ακριβής σημασία είναι διαφορετική, εντούτοις περιγράφει πολύ συνοπτικά και εύστοχα αυτή τη λογική της αποτύπωσης του οποιουδήποτε γεγονότος και στιγμής. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, οι φωτογραφίες καταλήγουν από τη μία να αποτελούν ένα είδος "αποδεικτικού στοιχείου" των εμπειριών που έχει ζήσει ο καθένας και ταυτόχρονα παύουν να είναι προσωπικές, αφού οι δυνατότητες αναπαραγωγής τους είναι τεράστιες. Θα μπορούσαμε να πούμε σχεδόν απεριόριστες, όπως άλλωστε συμβαίνει με ό,τι ανεβαίνει στο internet. Ακόμα και όταν δεν τις ανεβάζει κανείς στο internetκαι στα μ.κ.δ., τις κρατάει κατά εκατοντάδες στα αρχεία του υπολογιστή, ο οποίος στην εποχή της ψηφιοποίησης και της ψηφιοποιημένης μνήμης θυμάται για εμάς, χωρίς εμάς και άρα όποτε χρειάζεται να θυμηθούμε κάτι, μπορούμε απλά να ανατρέξουμε στα αρχεία του. (στο site του game over στις αφίσες, υπάρχει η «ανακοίνωση νο3» η οποία περιγράφει λίγο πιο αναλυτικά αυτό το «φαινόμενο». 6 game

7 Τα μ.κ.δ. βέβαια είναι μια λίγο πιο προχωρημένη εκδοχή του ότι ο υπολογιστής θυμάται για εμάς, όχι μόνο επειδή αδυνατεί κάποιος να θεωρήσει ότι έχει ζήσει κάτι αν δεν το έχει ανεβάσει στο facebook, στο instagram ή όπου αλλού. Αλλά κι επειδή ο κάθε χρήστης των μ.κ.δ. χρησιμοποιεί τα διάφορα φωτογραφικά φίλτρα για να πετύχει πιο vintage ή πιο κουλτουριάρικα ή πιο «ότι θέλει ο καθένας» αποτελέσματα, για να φτιάξει την εικόνα του. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της πρακτικής είναι οι φωτογραφίες που μοιάζουν παλιές ή που μπορεί να αντιγράφουν το στυλ μιας διαφημιστικής καμπάνιας προϊόντων ένδυσης. Υπάρχουν εφαρμογές που σου δίνουν ό,τι προφίλ θες, ό,τι ταυτότητα θέλεις να «ανεβάσεις». Κι έτσι, οι φωτογραφίες έχουν φτάσει να είναι το βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση του θεαματικού προφίλ και της ταυτότητας των χρηστών των μ.κ.δ. (1) Το να φωτογραφίζει κανείς με μια ψηφιακή μηχανή -πόσο μάλλον μ ένα κινητό- σημαίνει ότι δεν έχει να σκέφτεται διαφράγματα, ταχύτητες κι εστίαση και έχει απλά να βρεί τι θέλει να τραβήξει κοιτάζοντας την οθόνη που έχει μπροστά του. Είναι πολύ χαρακτηριστική η διαφήμιση για μια ψηφιακή μηχανή πριν λίγα χρόνια, που είχε σαν βασικό της μότο το don t_think_shoοt!, το οποίο μπορούμε να πούμε ότι Η ψηφιακή φωτογραφία, μπορούμε να πούμε οτι κατάφερε κάτι το οποίο με την αναλογική δεν ήταν δυνατό να γίνει. Κατέστησε δυνατό το να μπορεί ο καθένας να φωτογραφίζει οποτεδήποτε και οπουδήποτε, έχοντας πολλές δυνατότητες κι επιλογές, αλλά και να επεξεργάζεται τις φωτογραφίες του σε μεγάλο βαθμό από μόνος του μέσα από διάφορες εύχρηστες εφαρμογές. Κατάφερε να κάνει τη φωτογραφία να μην είναι μόνο για λίγους όπως ήταν παλιότερα, αλλά και να μην εξαρτάται από ένα μέσο, να μπορεί να προσαρμόζεται σε Η/Υ, κινητά, κάμερες και πολλές διαφορετικές φορητές και μη συσκευές. Την «άνοιξε» κοινωνικά ετσι ώστε ο καθένας να μπορεί πλέον να το κάνει χωρίς τους περιορισμούς της αναλογικής. Όλο αυτό όμως πήγε πακέτο αλλά και ενίσχυσε τη γενικότερη, κοινωνική σε μεγάλο βαθμό, συνθήκη που περιγράφουμε, η οποία κάνει την ψηφιακή φωτογραφία να είναι μια πολύ συγκεκριμένη διαδικασία, με ορατά αποτελέσματα στις κοινωνικές σχέσεις αλλά και στον τρόπο που αναπαράγουμε/αποτυπώνουμε/αντιλαμβανόμαστε τα προσωπικά και μη βιώματα. ΨΗΦΙΑΚΕΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ περιγράφει με ακρίβεια το πώς τραβάει κανείς σήμερα φωτογραφίες. Μπορεί βέβαια κάποιος να δουλεύει μια ψηφιακή μηχανή στο manual, όμως αυτό πιο πολύ μοιάζει με το να κάνει κανείς δοκιμές στο photoshop, παρά με το να χρησιμοποιεί μια αναλογική μηχανή, και σίγουρα δεν αποτελεί το χαρακτηριστικό τρόπο με τον οποίο τραβάει ο κόσμος φωτογραφίες σήμερα, στην εποχή του αυτοματισμού. Επιπλέον, το να τραβάει κανείς σήμερα φωτογραφίες δεν έχει κανένα κόστος. Κι όταν λέμε κόστος δεν εννοούμε μόνο το οικονομικό, το ότι δηλαδή είναι φτηνότερο απ ότι παλιότερα, αλλά μιλάμε για την ευκολία με την οποία γίνονται οι λήψεις, η οποία έχει περάσει τη φωτογραφία, σαν ολόκληρο τομέα, σ ένα άλλο επίπεδο. Σ ένα επίπεδο που αν το δούμε μαζί με τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά που έχουμε περιγράψει θυμίζει αρκετά αυτό της κατανάλωσης διαφημιστικών προιόντων ή προιόντων supermarket. (1). ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα είναι οι φωτογραφικές μηχανές Lomo, οι οποίες αν και χρησιμοποιούν την τεχνολογία του φιλμ, είναι αναλογικές δηλαδή, οι φωτογραφίες που τραβάνε οι χρήστες τους χρησιμοποιούνται κατά κόρον για να ανέβουν στα αντίστοιχα μ.κ.δ. Αρκετές από τις εφαρμογές που περιγράψαμε πιο πάνω έχουν φτιαχτεί για να μιμούνται το αποτέλεσμα των φωτογραφιών τέτοιου είδους μηχανών, οι οποίες λόγω της κατασκευής τους, των αντίστοιχων φιλμ, αλλά και του τρόπου με τον οποίο γίνονται οι λήψεις, έχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα όσον αφορά τα χρώματα και την ατμόσφαιρα των φωτογραφιών. Μάλιστα στην ίδια σειρά φωτογραφικών μηχανών, πωλείται πλέον το Lomography Smartphone Film Scanner, γιατί αν δεν σκανάρεις τις φωτογραφίες για να τις ανεβάσεις στο δίκτυο, γιατί τις έβγαλες, για να τις κοιτάς μόνος σου; over 7

8 Θα μας πείτε, τελικά, κύριοι βουλευτές, προκαλούν τη βία τα video games; Θα μας πείτε, τελικά, κύριοι γονείς, καταλήξατε αν τα video games είναι πιο επικίνδυνα από τους Judas Priest για τα επιμελώς προστατευμένα παιδιά σας; Θα μας πείτε, τελικά, κύριοι συντηρητικοί, τι άλλο ξεκάρφωτο πράγμα προκαλεί τη βία, αφού δεν παραδέχεστε την πραγματικότητα; digital violence versus a violent reality Μια απ' τις πιο πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της εσωτερικής πολιτικής των ηνωμένων πολιτειών είναι η δήλωση ομπάμα ότι επιθυμεί περισσότερες έρευνες για το ζήτημα των video games και τη σχέση τους με τη βία. Η εν λόγω απαίτηση του προέδρου προήλθε από την τελευταία σφαγή, από τις πολλές που έχουν συμβεί σε σχολεία των ηπα, σε ένα δημοτικό του connecticut, με θύματα 20 παιδιά, 6 δασκάλους και τον ίδιο το δράστη. Οι έρευνες για τα video games καλούνται να ενισχύσουν τις προσπάθειες του ομπάμα να περάσει νέες νομοθεσίες σχετικά με τον έλεγχο των όπλων, όσον αφορά την διάθεση, την αγορά και τη χρήση, τόσο για τους ενηλίκους, όσο για τους ανηλίκους πελάτες. Είναι γνωστό το ότι στις ηπα, μέχρι στιγμής, η διάθεση των όπλων είναι αρκετά ελεύθερη, με πολύ λίγους περιορισμούς, κατά κύριο λόγο στον τύπο του οπλισμού που μπορεί να αγοράσει κανένας. Οι έρευνες για τα video games έχουν κι αυτές με τη σειρά τους μακρά ιστορία, ήδη από τις δεκαετίες των 60s, ίσως και 50s, από τη στιγμή, δηλαδή, που τα games άρχισαν να αφορούν ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό από αυτό των επιστημόνων στα hi-tech πολεμικά ερευνητικά κέντρα, οι οποίοι πειραματίζονταν με τις δυνατότητες των νέων τεχνολογιών. Οι πρώτες επίσημες έρευνες εμφανίζονται, βέβαια, στα μέσα της δεκαετίας του 80, τη στιγμή που τα video games πλέον έχουν κατοχυρωθεί ως ένα ακόμη μαζικό μέσο διασκέδασης για τους νέους και όχι μόνο. Τα μοτίβα δεν έχουν αλλάξει από τότε. Οι πολιτικοί, οι γονείς και οι επιστήμονες, όπως είναι φυσικό, σε ένα βαθμό, προβληματίζονταν για τις επιπτώσεις που το νέο μέσο μπορεί να έχει στις τρυφερές αυτές ηλικίες. Ηλικίες, που έτσι κι αλλιώς βρίσκονταν μέσα στην ατζέντα προστασίας των συντηρητικών, που τότε ξαναεπικρατούν πολιτικά, από τις κακές επιρροές. Μαζί με τα video games, τότε βρίσκονται στο στόχαστρο η μουσική και το σινεμά, με το πρώτο να είναι πιο γνωστό ως προς και την επιμονή γονέων και διαφόρων χριστεπώνυμων κηδεμόνων, αλλά και την αστειότητα της. Η θεματολογία ίδια, βία, σεξ και ναρκωτικά και πώς αυτά τα μέσα κάνουν χειρότερα και σπρώχνουν προς την παρακμή τα παιδιά και την κοινωνία, κατά συνέπεια. Οι έρευνες για τα video games και τη βία, όπως και κάθε άλλη έρευνα για τέτοια αμφιλεγόμενα ζητήματα, όπως το παθητικό κάπνισμα και η εγκληματικότητα, έχουν αποφέρει, αν μη τί άλλο, αντίστοιχα αμφιλεγόμενα και αντιφατικά αποτελέσματα. Μέχρι το 2010, τα πορίσματα των ειδικών αποδείκνυαν σίγουρα στους χρηματοδότες και τους ενδιαφερόμενους ότι τα video games που εμπεριέχουν βία οδηγούν σε γενικότερα βίαιη συμπεριφορά. Τα πορίσματα αφορούσαν τις αντιδράσεις των συμμετεχόντων σε ζητήματα καθημερινής ζωής, πάνω στις οποίες έγιναν οι παρατηρήσεις, ή ταυτίζονταν με τις ενδείξεις που οι ψυχιατρικές θεωρίες συνδέουν με τη βία και την επιθετικότητα. Από το 2010 και μετά, τα πράγματα αλλάζουν κάπως. Οι πιο πρόσφατες έρευνες καταφέρνουν να θολώσουν ακόμη περισσότερο τα νερά γύρω απ' το ζήτημα, προσφέροντας, πλέον, επιχειρήματα και για τους ενάντιους του συσχετισμού των games με τη βία. Χρήσιμο είναι εδώ 8 game

9 να αναφερθεί ότι απ' το 2008, οι εταιρίες του κλάδου έχουν ρίξει εκατομμύρια στον αγώνα για την υπεράσπισή τους, πράγμα που αναπόφευκτα σημαίνει ότι κάποια από αυτά έχουν πάει και στα επιστημονικά think tanks. Να σημειωθεί ότι, από τα μέσα της δεκαετίας των '00s, η τεχνολογία γύρω από τα γραφικά και το σχεδιασμό έχει οδηγήσει σε όλο και περισσότερο ρεαλισμό στις απεικονίσεις του περιβάλλοντος του gaming. Είναι αναμενόμενο, επομένως, ότι τα πρόσφατα πορίσματα των ερευνών δείχνουν ακόμη και το ακριβώς αντίθετο με τις προηγούμενες, ότι, δηλαδή, δεν υπάρχει καμία απολύτως σύνδεση μεταξύ της βίας και των video games. Άλλες θέλουν να αποδείξουν ότι ο ανταγωνισμός στο περιβάλλον του παιχνιδιού προκαλεί τη βίαιη συμπεριφορά ή ότι τα video games είναι ένας ακόμη παράγοντας ανάμεσα στους πολλούς που μπορούν να επηρεάσουν έναν άνθρωπο, όπως το φύλο, η τάξη και η βία στο σπίτι. Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι αυτές οι πιο σύγχρονες έρευνες, σκόπιμα ή μη, θίγουν το ρεαλισμό του ζητήματος της βίας. Για διάφορους κύκλους πολιτικών τάσεων και απόψεων, είναι εύκολο να μοιράζονται αποκλειστικές ευθύνες σε σχέση με διάφορα ζητήματα και η βία είναι ένα απ' τα πιο σημαντικά σε παράγοντες, σχετικούς ή άσχετους, πάντα για κάποια πολιτική σκοπιμότητα. Είναι πολύ εύκολο, για παράδειγμα, να χρεωθεί στον κακό χαρακτήρα κάποιου μια παραβατική συμπεριφορά, που περιλαμβάνει βία. Είναι εξίσου εύκολο να φταίει για κάποιον ακαθόριστο, αλλά αυτονόητο λόγο κάποιο πολιτιστικό παρελθόν για μια βίαιη πράξη. Και είναι συνηθισμένο να φορτώνεται κάποιος άλλος ευθύνη για να μπορεί έτσι να κρυφτεί η πραγματικότητα γύρω από ένα ζήτημα. Η βία είναι εγγενές χαρακτηριστικό σχεδόν όλων των κοινωνιών και έχει, σχεδόν πάντα, να κάνει με τις σχέσεις εξουσίας και την ταξικότητα. Όπως επίσης, με το ίδιο πράγμα έχει να κάνει και το ποιός και ποιά ενέργεια αναγνωρίζεται ως βίαιη ή πώς δικαιολογείται. Είναι αναπόφευκτο, για χάρη του θέματος, αν μη τί άλλο, να μιλήσουμε για τις καπιταλιστικές κοινωνίες, γιατί το gaming αφορά, κατά κύριο λόγο, αυτές. Στους κόλπους τέτοιων κοινωνιών, και ειδικά στη σύγχρονη εκδοχή τους, μέσα στην κρίση, δηλαδή, η βία είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η βία που απευθύνεται από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα προς τα πιο ψηλά, ή και μέσα στα ίδια, αναγνωρίζεται, αφενός, ως τέτοια και στιγματίζεται με τον χειρότερο τρόπο, και, αφετέρου, δε δικαιολογείται ή εξηγείται με τρόπους που δείχνουν, είτε στο χαρακτήρα τον ατομικό, είτε στο πολιτισμικό υπόβαθρο, είτε με (ψευδο)επιστημονικές αναλύσεις για τους εγκληματίες και τη κληρονομικότητα. Σε καμία περίπτωση σχεδόν, όμως, δεν αναφέρεται αυτή η βία, όταν είναι τέτοια, ως παράγωγο της ταξικής θέσης και σχέσης, της κοινωνίας, των συνθηκών διαβίωσης ή της εκάστοτε συγκυρίας. Όταν ένας μετανάστης κλέβει για να ζήσει επειδή δεν έχει πολλές άλλες δυνατότητες, φταίει πάντα το γεγονός π.χ. ότι είναι μουσουλμάνος, αν και δεν έχει σχέση, ότι το πήρε απ' τον πατέρα του ή ότι είναι παλιοχαρακτήρας. Θα μπορούσε η αναφορά να θεωρηθεί κοινοτοπία, αξιόλογη εντούτοις, στο γεγονός ότι η βία που προέρχεται από τα πάνω προς τα κάτω μέσα στις κοινωνικές τάξεις είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη. Συμβαίνει και έχει προφανείς λόγους αυτό είτε να δικαιολογείται, είτε να κρύβεται με διάφορα τεχνάσματα. Ένα τέτοιο τέχνασμα είναι το να μπαίνουν στο στόχαστρο τα video games, αναγνωριζόμενα ως η κυρίαρχη αφορμή για τη βία που μπορεί να ασκήσουν νέοι που ασχολούνται με αυτά. Σε καμία σχεδόν περίπτωση, όμως, δεν εξετάζεται ούτε σαν ένας πιθανός παράγοντας το γεγονός ότι οι γονείς και το σχολείο καταπιέζουν τα παιδιά, τα οποία, με τη σειρά τους, επηρεασμένα από τη γενική βίαιη κοινωνική συνθήκη, οδηγούνται αντίστοιχα σε βίαιες πράξεις διαφόρων επιπέδων. Όσον αφορά στη βία των video games, η άποψη εξαρτάται απ' το πώς αντιλαμβάνεται κανείς αυτό το μέσο. Κατά μία εκδοχή, τα games έχουν κατοχυρώσει τον εαυτό τους στο πάνθεο των media και, κατά συνέπεια, δε θα έπρεπε να τυγχάνουν διαφορετικής αντιμετώπισης σε σχέση με την απεικόνιση της βίας απ' ότι τα υπόλοιπα mass media. Η τηλεόραση, αν μη τι άλλο, δεκαετίες τώρα, προσφέρει άπλετα εικόνες βίας σε όλα τα σπίτια, μέσω των δελτίων ειδήσεων, συνοδευόμενες από τρόμο και φόβο. Σε μια άλλη εκδοχή, τα video games γίνονται αντιληπτά ως έργα τέχνης της σύγχρονης εποχής και ότι η βία που μπορεί να εμπεριέχουν δε χρησιμοποιείται αποκλειστικά και μόνο για τη βία καθεαυτή, αλλά για να προκαλέσουν σοκ, συναισθήματα ή για να προωθήσουν την εκάστοτε πλοκή. Στη σύγκριση με τις περιγραφές των μαχών στον Όμηρο, ας πούμε, που είναι υποχρεωτικό ανάγνωσμα στα σχολεία, ή με το Σαλό του Παζολίνι μπορεί τα video games να βγαίνουν και λιγότερο βίαια. Συν τοις άλλοις, αν θεωρηθούν όντως έργα τέχνης, τότε η βία που απεικονίζουν είναι καθρέφτης της κοινωνίας της ίδιας, που, όπως ειπώθηκε και πιο πριν, προσφέρει άπλετη βία σε καθημερινή βάση. Κάνουμε αναφορά στη σύγχρονη εποχή, στον κόσμο των εικόνων και των ηλεκτρονίων. Έχουμε ξαναμιλήσει για τη δομή αυτού του κόσμου και τις αλλαγές τις οποίες έχει φέρει στην αντίληψη της πραγματικότητας και στη διαμόρφωση της ζωής των κοινωνιών. Είναι γεγονός ότι τα όρια του αληθινού και του φανταστικού, της φυσικής και της ψηφιακής ζωής θολώνουν όλο και περισσότερο. Και είναι, επομένως, αναπόφευκτο σχεδόν οι άνθρωποι που μεγαλώνουν από μικροί σε τέτοιο περιβάλλον να έχουν αφομοιώσει αυτή τη συνθήκη. Μέρος αυτού του κόσμου είναι και τα video games, ένα από τα πιο εξελισσόμενα τμήματά του. Διεκδικούν κι αυτά την όλο και μεγαλύτερη αληθοφάνεια στα ψηφιακά περιβάλλοντα, στον ψυχισμό των εικονικών χαρακτήρων και το ρεαλισμό για τις επιπτώσεις των επιλογών. Κατά συνέπεια, αυτός ο ρεαλισμός επεκτείνεται και στις απεικονίσεις βίαιων ενεργειών. Είτε πρόκειται για σκηνικά φαντασίας με ξωτικά ή εξωγήινους, είτε ακριβείς αναπαραστάσεις του σύγχρονου πολέμου, τα video games κατακτούν όλο και περισσότερο έδαφος προς την πραγματική εμπειρία του να σκοτώνεις κάποιον. Με την ασφάλεια, πάντα, του save and reload και κυρίως το ότι δεν αφορούν όντως πραγματικές ζωές. Και εδώ, όμως, θα πρέπει κανείς να αναρωτηθεί: μπορεί ένας χρήστης, επηρεασμένος από τη καθημερινότητα και τη βία που της αντιστοιχεί, να διακρίνει κάθε φορά τα όρια της εικόνας και της πραγματικότητας; Να καταλάβει τις διαφορές στις επιπτώσεις μιας βίαιης ενέργειας στον ψηφιακό και τον φυσικό κόσμο; Η οριστική απάντηση μένει ακόμα να βρεθεί, αν και η πραγματικότητα έχει ήδη παρουσιάσει δείγματα για το προς τα πού γέρνει η ζυγαριά, μόνο βλέποντας με πόση ευκολία κάνουν αντίστοιχες επιλογές οι χειριστές των μοντέρνων ψηφιακών οπλικών συστημάτων. Και για το τέλος, ας σκεφτεί κανείς το εξής. Τί, τελικά, επηρεάζει περισσότερο έναν δεκαεξάχρονο έφηβο. Η ψηφιακή αναπαράσταση της νεαρής Lara Croft στο Tomb Raider 2013, η οποία, με γραφικό ρεαλισμό, τόσο στην εικόνα, όσο και την ψυχοσύνθεση, σκληραγωγείται μέσω της εμπειρίας του φόνου και του θανάτου σε ένα ξεκομμένο απ τον πολιτισμό νησί; Ή οι ρεαλιστικές παραστάσεις βίας που μπορεί να έχει αυτός ο δεκαεξάχρονος στην καθημερινή του ζωή, οι πιέσεις που δέχεται από γονείς και δασκάλους για τις επιδόσεις του στο σχολείο, η προσπάθεια να είναι συμβατός με τα κοινωνικά πρότυπα για το τί σημαίνει να είσαι αγόρι ή κορίτσι και ταυτόχρονα η ανάγκη να είναι αποδεκτός από τις παρέες του; Και τελικά, τί μετράει περισσότερο; Οι περιπέτειες ενός ψηφιακού χαρακτήρα στην οθόνη ή ο μόνιμος ανταγωνισμός με την αποτυχία; over 9

10 Δείτε τί δήλωσε χολιγουντιανή σταρ για το αιματοκύλισμα της ελευθερίας του λόγου και το ξεπούλημα της τρομοκρατίας στους γερμανούς σεΐχηδες, μετά από έρευνα της αστυνομίας στη σκηνή του αποτρόπαιου εγκλήματος.(βιντεο) ΘΕΑΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΤΙΦΑΣΕΙΣ ΣΕ... ΤΕΤΑΜΕΝΟΥΣ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥΣ Στη συνέλευση του gameover έχουμε συζητήσει αρκετά για τους τρόπους με τους οποίους το θέαμα οργανώνει και μονοπωλεί το πεδίο της αντιληπτικής ικανότητας της ντόπιας (και όχι μόνο) κοινωνίας, όσον αφορά στα γεγονότα, τη μεσολάβηση και την πρόσληψή τους μέσω της "ενημέρωσης". Ειδικά τα χρόνια μετά το Δεκέμβρη του 2008, τα παραδείγματα που προσφέρονται για να παρατηρήσει κανείς αυτόν το μηχανισμό διαχείρισης από τη μεριά του κράτους και των μήντια, είναι άφθονα, με χαρακτηριστικότερο ίσως το θέμα των "παράνομων" μεταναστών. μυαλά και τις συνειδήσεις με μια παράλληλη αδιαφορία/αναισθησία απέναντι σε ένα άλλο πεδίο ζητημάτων (όπως ο πόλεμος-στους Άλλους- και η άγρια εργατική μας υποτίμηση), τα περισσότερα από τα οποία, αν και εξαιρετικής σημασίας, αντιμετωπίζονται συχνά με ακραία παράλογο κυνισμό. Αυτή η αντίφαση μπορεί να ξαφνιάζει αλλά αν την εξετάσει κανείς προσεκτικά, θα ανακαλύψει μέσα της μια μακρόχρονη και δουλεμένη διαχείριση των εικόνων, του θεάματος εν γένει, η οποία δε μας είναι καθόλου άγνωστη. Το μεταναστευτικό ζήτημα έχει γίνει αντικείμενο πολλαπλών πειραματισμών από τη δημόσια τάξη -υγειονομική βόμβα, στρατόπεδα συγκέντρωσης και ο πρόσφατος "Ξένιος Δίας"- οι οποίοι κινούνται πάντα στον άξονα υποτίμησης της εργασίας και της ίδιας τους της ζωής, ενώ παράλληλα στοχεύουν στη νομιμοποίηση αυτής της υποτίμησης στα μάτια των ντόπιων θεατών. Η ίδια διαδικασία ακολουθείται σχεδόν σε όλα τα παραδείγματα. Καφρίλα και νομιμοποίηση. Οι οροθετικές πόρνες που διαπομπεύτηκαν και προφυλακίστηκαν την Άνοιξη του 2012, οι καταλήψεις που εκκενώθηκαν θεαματικά στην αρχή της φετινής χρονιάς, με το πρόσχημα ότι είναι "κέντρα ανομίας", οι τακτικές συχνής δημοσιοποίησης στα μμε φωτογραφιών και στοιχείων συλληφθέντων, πριν γίνουν οι δίκες και οι πρόσφατες επιστρατεύσεις απεργών, φτιάχνουν ένα κατάλογο που συνεχώς μεγαλώνει. Έναν κατάλογο ενεργειών του κράτους που κινούνται στα όρια ακόμα και της δικής του έννοιας της νομιμότητας, κι όμως γίνονται εντελώς αποδεκτές από το μεγαλύτερο κομμάτι της κοινωνίας. Αν κανείς παρακολουθεί τις ειδήσεις σε εφημερίδες, τηλεόραση και ίντερνετ, όλον αυτόν τον καιρό, ενώ παράλληλα συζητάει ή κρυφακούει στο δρόμο, στη δουλειά, ακόμα και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντιλαμβάνεται γρήγορα μια έντονη αντίφαση η οποία φαίνεται να είναι γέννημα-θρέμμα του συνδυασμού "κοινωνία του ώριμου θεάματος / (σε)κρίση". Η άνοδος της ακροδεξιάς, και επίσημα από πέρυσι, φανερώνει ούτως ή άλλως μια συντηρητική κοινωνική αναδίπλωση, η οποία όπως πολλοί συμπεραίνουμε δεν ξεκίνησε τώρα, αλλά βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Αυτός λοιπόν ο νεο-συντηρητισμός, η ευθιξία/υπερευαισθησία απέναντι σε ένα πεδίο (όχι και τόσο νέων) θεμάτων (από την εθνική ενότητα μέχρι τις σχέσεις των δύο φύλων), φαίνεται πως συνυπάρχει στα Αυτοματισμός/αναισθητοποίηση Στο προηγούμενο Στο προηγούμενο τεύχος, στο κείμενο τεύχος, για στο την κείμενο εκκένωση για της Villa Αmalias, την εκκένωση εστιάσαμε της στη Villa διαδικασία Αmalias, εστιάσαμε αυτοματισμού στη που δημιουργείται διαδικασία από αυτοματισμού τη συνεχή εκπαίδευση που δημιουργείται στο παράδειγμα των από εικόνων, τη συνεχή μέσα εκπαίδευση από τα μμε. στο Αυτή παράδειγμα η διαδικασία των έχει δύο συνιστώσες. εικόνων, Η μέσα πρώτη από αφορά τα μμε. στη Αυτή σταδιακή η διαδικασία δημιουργία ενός περιβάλλοντος έχει δύο συνιστώσες. "πληροφοριοποίησης". Η πρώτη αφορά Της στη συνθήκης δηλαδή διακή κατά την δημιουργία οποία όλα ενός τα περιβάλλοντος γεγονότα ανάγονται "πληρο- σε στα- μία ενιαία μονάδα φοριοποίησης". μέτρησης-κωδικοποίησης, Της συνθήκης δηλαδή γίνονται κατά πληροφορίες. Οι οποία ακολουθίες όλα τα γεγονότα των διαφορετικών ανάγονται σε θεμάτων μία ενιαία στις την ειδήσεις, το μονάδα πού μπαίνουν μέτρησης-κωδικοποίησης, οι διαφημίσεις, τι είδους γίνονται είναι και πόσο διαρκούν, πληροφορίες. είναι ενδεικτικό Οι ακολουθίες του πώς επιτυγχάνεται των διαφορετικών θεμάτων βέβαια στις το ίντερνετ, ειδήσεις, οι το παραπάνω πού μπαίνουν τρόποι της τηλεόρασης διαφημίσεις, και των περιοδικών, τι είδους είναι μοιάζουν και πόσο σχεδόν διαρκούν, πρω- κάτι τέτοιο. Κοιτάζοντας τόγονοι. Κι αυτό είναι γιατί ενδεικτικό πλέον σε του μια πώς ιστοσελίδα επιτυγχάνεται μπορούν κάτι τέτοιο. Κοιτάζοντας δεκάδες βέβαια ειδήσεις, το ίντερνετ, σε παρόμοιο παρα- εύκολα να εμφανίζονται φορμά με τις πάνω διαφημίσεις, τρόποι ή και της το τηλεόρασης αντίστροφο. Οι και ειδήσεις των αυτές δεν υφίστανται περιοδικών, κατηγοριοποίηση μοιάζουν σχεδόν με βάση πρωτόγονοι. το κοινό πε- Κι αυτό γιατί πλέον σε μια ιστοσελίδα μπορούν εύκολα να εμφανίζονται δεκάδες ειδήσεις, σε παρόμοιο φορμά με τις διαφημίσεις, ή και το αντίστροφο. Οι ειδήσεις αυτές δεν υφίστανται κατηγοριοποίηση με βάση το κοινό περιεχό- 10 game

11 μενό τους, αλλά περισσότερο τοποθετούνται στο πεδίο του ματιού σαν ένα μωσαϊκό από διαφορετικές εικόνες, ένα κολλάζ με "λίγο απ' όλα", που έχει σαν στόχο να αιχμαλωτίσει το βλέμμα σε κάποιο σημείο του, προκαλώντας εντύπωση. Έτσι μπορεί να καταλήξεις να ανοίξεις 10 καρτέλες και να διαβάζεις ταυτόχρονα ή σε γρήγορη ακολουθία για τους εν ψυχρώ δολοφονημένους εργάτες στα ορυχεία της Ν. Αφρικής (βλέποντας και το αντίστοιχο βίντεο από τα κινητά των μπάτσων/εκτελεστών), ενώ από κάτω αναβοσβήνει μια είδηση για το ντεκολτέ μιας διάσημης ηθοποιού ή μιας κρέμας για τα σπυράκια, να ανοίγεις την επόμενη καρτέλα και να διαβάζεις μια επιστημονική ανακάλυψη για τον κόσμο των ζώων (και embedded βίντεο από πιθήκους μήπως κάνεις το συνειρμό με τους αφρικανούς στην προηγούμενη σελίδα) και μετά μια είδηση για το τάδε νέο εμβόλιο, που βαριέσαι να τη διαβάσεις με τόσους ιατρικούς όρους οπότε την περνάς στα γρήγορα λέγοντας από μέσα σου μπράβο στην επιστήμη. Πατάς refresh και συνεχίζεις. Ας φανταστούμε έναν υγιή άνθρωπο να προσπαθεί να συνειδητοποιήσει τα γεγονότα και τη σημασία τους ενόσω διαβάζει. Είναι αδύνατον. Δεν μπορείς να φρικάρεις, να απογοητεύεσαι, να προβληματίζεσαι, να καυλώνεις, να απορείς, να φοβάσαι, να γελάς και να απελπίζεσαι μέσα στα μάξιμουμ 5-10 λεπτά της περιήγησης ανάμεσα στις γενικές ειδήσεις μιας ιστοσελίδας, εκτός κι αν προσπαθείς να τρελαθείς εσκεμμένα. Σε κάποιους λασκάρουν όντως οι βίδες, αλλά στους περισσότερους συμβαίνει το αναμενόμενο: απλά μαθαίνουν να μη σκέφτονται, να μη νιώθουν τίποτα βαθύτερο. Και να μη θυμούνται τίποτα παραπάνω από αμυδρές εικόνες και τίτλους. Πληροφορίες. Η δεύτερη συνιστώσα του αυτοματισμού είναι η επανάληψη. Μέσα στο φαινομενικό χάος των ειδήσεων, η επανάληψη συμβαίνει και μάλιστα με καθόλου τυχαίο τρόπο. Ο μηχανισμός είναι κι εδώ εύκολο να φανεί. Οι ίδιες ή παρόμοιες ειδήσεις, συνοδευόμενες από κλασικούς τίτλους και πιασάρικες ατάκες, επαναλαμβάνονται σε ποσότητα και συχνότητα, αποκρύπτοντας μέσω της γρήγορης κατηγοριοποίησής, τις ουσιαστικές διαφορές στα περιεχόμενά τους. Φυσικά όπως σε κάθε κατηγοριοποίηση, πρέπει κατ' αρχάς να προηγηθεί μια απλοποίηση αυτών των περιεχομένων. Το έχουμε ξαναπεί: οι εικόνες είναι το κατεξοχήν εργαλείο που διευκολύνει τη νοηματική αφαίρεση αλλά και τη μετατροπή των γεγονότων/απόψεων σε κλισέ, τα οποία αργότερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν αυτόματα. Κι αυτό συμβαίνει ακριβώς επειδή από τη φύση τους δεν απαιτούν ιδιαίτερη σκέψη ή αιτιολόγηση. Αρκεί η θέασή τους. Στην περίπτωση των ειδήσεων στο ίντερνετ, το ίδιο συμβαίνει και με το κείμενο που τις συνοδεύει. Είναι τόσο σύντομο και σε τέτοιο βαθμό κωδικοποιημένο που το αντιμετωπίζουμε κι αυτό σαν αναπόσπαστο κομμάτι της εικόνας-είδησης. Το νόημα έρχεται να συνοδέψει την εικόνα και όχι αυτή να υποβοηθήσει στην κατανόηση του νοήματος, που θα ήταν το ζητούμενο για κάποιον που θέλει πραγματικά να ενημερωθεί. Με αυτόν τον τρόπο πολλές παρόμοιες, αλλά στην ουσία διαφορετικές, ειδήσεις μπορούν να δομούνται σαν εικόνες ενός κοινού επαναλαμβανόμενου νοήματος, και άρα υποσυνείδητα να αντιμετωπίζονται σαν ίδιες. Πώς λειτουργεί εν τέλει ο αυτοματισμός; Σε πρώτο στάδιο τα γεγονότα πληροφοριοποιούνται και έτσι χάνουν τη διαφορετικότητα ως προς το νόημα και τη σημασία τους. Πάνω σε αυτήν την ενιαία αντιμετώπιση των ειδήσεων ως πληροφορίες, πατάνε οι διαχειριστές των εικόνων για να φτιάξουν σε ένα δεύτερο στάδιο το νέο, δικό τους λεξιλόγιο. Αυτό επιτυγχάνεται κατ' αρχάς μέσα από την απλοποίηση του κειμένου, τη σύνδεσή του με την εικόνα ή καλύτερα, τη δόμηση ολόκληρης της είδησης σαν εικόνα, χωρίς πολύ συγκεκριμένο νόημα. Στη συνέχεια, επαναλαμβάνοντας αυτά τα παρόμοια σετ εικόνων-ειδήσεων, το μυαλό εκπαιδεύεται εν τέλει στις νέες γενικές σημασιοδοτήσεις τους, με έναν παβλωφικό τρόπο, κατά τον οποίο αρκεί η εικόνα ενός πράγματος/γεγονότος για να φέρει αυτόματα στο μυαλό το γενικό νόημα με το οποίο αυτή η εικόνα έχει συνδεθεί. Ένα νόημα όμως που μας έχει δοθεί έτοιμο, χωρίς να έχει οποιαδήποτε σχέση με πραγματικές μας εμπειρίες, που απευθύνεται κυρίως στο θυμικό μας και που πολύ συχνά έρχεται να αντικαταστήσει ακόμα και αυτά που χρόνια γνωρίζαμε για διάφορα πράγματα, με νέες ψεύτικές σημασίες. Δεν είναι να απορούμε λοιπόν που διάφορα σημαντικά γεγονότα είτε περνούν απαρατήρητα (γιατί δε δημοσιοποιούνται με τους παραπάνω τρόπους και την αντίστοιχη συχνότητα) είτε, το χειρότερο, γίνονται πανεύκολα αντικείμενο διαστρέβλωσης, επανανοηματοδοτούνται από τα πάνω και αντιμετωπίζονται από ένα σημείο και μετά σαν ταμπέλες, δηλαδή με εύκολα συμπεράσματα, αδιαφορία και κυνισμό. over 11

12 Τα σύγχρονα ταμπού, η άλλη όψη του κυνισμού. Σε εποχές όπως αυτή, που όλα καταρρέουν, σε κοινωνίες που έχουν εκπαιδευτεί στη μεταφυσική και στη λήθη, που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν τις αιτίες και τους συσχετισμούς ανάμεσα στα προβλήματά τους, επικρατεί, και το βλέπουμε ήδη, ένας διανοητικός, συναισθηματικός και υλικός πανικός. Και μέσα σε αυτόν τον πανικό, αυτόν το χείμαρρο δυσμενών εξελίξεων και ήττας, όλοι ψάχνουν αντανακλαστικά να πιαστούν από ένα σταθερό σημείο, από ό,τι φαίνεται πως είναι πιο δυνατό και πως μέσα στο χάος θα κρατήσει. Και τί είναι πιο ισχυρό μέσα στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας; Ποιό δέντρο είναι πιο βαθιά ριζωμένο από αυτό του μικροαστισμού, μαζί με ό,τι το θρέφει; Δηλαδή τη λατρεία της ιδιοκτησίας της εξουσίας και της πατρίδας, το εθνικό συμφέρον, την οικογένεια και τις έμφυλες σχέσεις που αναπαράγει, τη θρησκεία (είτε την παραδοσιακή είτε τη new age εκδοχή της). Οι αρνήσεις των 70', όσο κι αν φαίνονταν απελευθερωτικές όταν δημιουργούνταν, έγιναν τελικά το αντικείμενο μιας μακροχρόνιας επένδυσης από τη μεριά των αφεντικών. Με την εθελοντική συμμετοχή των υπηκόων, κατέληξαν να ξανασερβίρονται διαστρεβλωμένες στο σήμερα σαν ελευθερίες ελεγχόμενες αυστηρά από το εμπόρευμα και τις εξουσίες, συγκροτώντας ένα νέο σώμα από ταμπού, τα οποία έμοιαζαν ξεπερασμένα από καιρό. Το σώμα ενοχοποιείται, το φύλο ενοχοποιείται, η φυλή, το αίμα, η εργασιακή και οικονομική κατάσταση, η πολιτική ταυτότητα. Όλα ενοχοποιούνται εκ νέου. Δυσκολευόμαστε όλο και περισσότερο να κάνουμε ανοιχτά κριτική σε θέματα που μέχρι πρότινος νομίζαμε πως είχαν κατακτηθεί. Γιατί κριτική σημαίνει αποδόμηση και αμφισβήτηση πρώτα απ' όλα. Και όσο πιο σταθερά / παγιωμένα / αποφασισμένα εμφανίζονται ορισμένα ζητήματα, ενόσω γκρεμίζονται όλα τα υπόλοιπα, τόσο μετατρέπονται σε ισχυρά σύμβολα και λειτουργούν συνειδησιακά σαν τέτοια. Κι αυτό δεν είναι κάτι που συνέβη σε μια νύχτα. Χρειάστηκαν κάμποσες δεκαετίες κουκουλώματος για χάριν της ευημερίας και της σταθερότητας, δεκαετίες αποφυγής των ρήξεων και βολέματος, για να φτάσουμε σήμερα να ακούμε ξανά επίσημα και ανοιχτά βρισιές για "κομμούνια", απεργούς πουλημένους, γυναίκες στην κουζίνα τους, ανώμαλες αδερφές, σκουρόχρωμους υπανθρώπους, τιμές, αίματα και ιερές πατρίδες, σαν κάτι φυσιολογικό, σαν κάτι που μπορεί να λέει κανείς ανοιχτά και ανενόχλητα. Χρειάστηκαν κάμποσες δεκαετίες εκπαίδευσης στη σαπίλα της μικροαστικής κουλτούρας. Αρκεί να πάρει κανείς σαν παράδειγμα τις κατά καιρούς σειρές ανεκδότων για τους αλβανούς (που τώρα έγιναν πακιστανοί), για τους τσιγγάνους, τους πόντιους, τις ρωσίδες, τις ξανθιές, τους χριστιανούς, τους παντρεμένους. Με αυτά μεγαλώσαμε και καταλάβαμε πολύ καλά τον υπόκωφο πόλεμο από τον οποίο ξεπηδούσαν τέτοιες απόψεις, που νομιμοποιούνταν και αναπαράγονταν ανάμεσα στους έλληνες -μικροαστούς και όχι μόνο- (και) μέσω του γέλιου και της κοροϊδίας. Τώρα καταλαβαίνουμε επίσης, πως στη δύσκολη στιγμή, αυτή η κουλτούρα είναι που πετρώνει και δημιουργεί τείχη βεβαιοτήτων και πεδία επιβολής όσων τυχαίνει να βρίσκονται έστω και πρόσκαιρα σε πλεονεκτική θέση απέναντι σε κάποιους άλλους. Κάπως έτσι φτάνουμε να ζούμε μέσα στις δύο συνθήκες που περιγράψαμε. Από τη μία είμαστε εντελώς κυνικοί και αδιάφοροι απέναντι σε μια ευρεία γκάμα σημαντικών γεγονότων που μας αφορούν άμεσα ή έμμεσα, ενώ από την άλλη είμαστε εξαιρετικά εύθικτοι όταν πρόκειται με οποιονδήποτε τρόπο να αγγίξει κανείς τα κλαδιά και παρακλάδια της κουλτούρας του μικροαστικού εθνικού κορμού, που μέσα στην κρίση πολλοί εύχονται να είναι το σταθερό τους σημείο. Τα ξαναζεσταμένα και σύγχρονα ταμπού που όλο και κατακτούν τα πεδία του δημόσιου λόγου και η αναισθητοποίηση και ο κυνισμός, γίνονται οι ρίζες και τα κλαδιά του ίδιου δέντρου. Όσο μεγαλώνει το ένα, τόσο και το άλλο. Γιατί όσο πιο πολλά χαρίζει κανείς αδιαφορώντας στις εξουσίες και τον ολοκληρωτισμό, τόσο πιο λίγα και αρτηριοσκληρωτικά του μένουν να υπερασπιστεί. ΤΡΙΤΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΕΡΓΑΣΙΑ. Η μαζικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που ακολούθησε μετά την μεταπολίτευση, υπήρξε μια από τις σημαντικότερες αλλαγές που συνέβησαν στον τομέα της εργασιακής αποκατάστασης. Με το άνοιγμα των πυλών των ιδρυμάτων ο αριθμός των φοιτητών αυξήθηκε κατακόρυφα και η παραγωγή ειδικευμένων εργατών, όπως και η παραγωγή ονείρων για οικονομική και κοινωνική ανέλιξη πολλαπλασιάστηκαν σε σχέση με αυτό που αποτελούσε προηγούμενα τον κανόνα. Ο καθένας σαν επιχειρηματίας του εαυτού είχε πλέον την ευκαιρία -και έπρεπε- να επενδύσει στο ατομικό του κεφάλαιο ώστε να μπορέσει να αγγίξει την επιτυχία και την καταξίωση. Τα πτυχία λειτουργούσαν λοιπόν σαν τα διαβατήρια προς ΠΡΟΣ ΤΟ ΝΕΟ ΠΑΡΑ- ΔΕΙΓΜΑ 12 game

13 αυτήν την επιτυχία και έτσι η λαμπρή νέα γενιά έμοιαζε να έχει όλα τα φόντα ώστε να μπορεί να ατενίζει το μέλλον γεμάτη φιλοδοξίες, το ίδιο και το ελληνικό έθνος. Φυσικά οι ψευδαισθήσεις αυτές καταρρίφθηκαν αμέσως μόλις ήρθαν σε επαφή με την σκληρή πραγματικότητα, χωρίς αυτό να σημαίνει πως το ελληνικό όνειρο έπαψε να υπάρχει για χιλιάδες οικογένειες και νέους. Η ιδεολογία έτσι κι αλλιώς έχει τη δυνατότητα να υπερκαθορίζει αυτό που παρουσιάζεται ως πραγματικό εμφανίζοντάς το αντεστραμμένο. Η μικρoαστικοποίηση των ντόπιων προλετάριων τα προηγούμενα χρόνια είχε πετύχει σε σημείο όπου οι ελπίδες για κοινωνική ανέλιξη να μην πεθαίνουν ακόμη και όταν ο βασικός μισθός τείνει να εξαφανιστεί. Το έχουμε ξαναπεί πως η μεγαλύτερη συνεισφορά της μαζικοποιημένης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν στον τομέα της ιδεολογίας, παρα στην προετοιμασία του μελλοντικού εργατικού δυναμικού (ανάλογα με τις ανάγκες που υπάρχουν στην παραγωγή). Έχουμε επίσης υποστηρίξει πως η τριτοβάθμια εκπαίδευση βρίσκεται τελευταία σε κατάσταση παρακμής, λόγω της μη ικανοποιητικής εκπλήρωση των δομικών της ρόλων. Εδώ δεν προκύπτει κάποια αντίφαση. Απλά με την συνεχή άνοδο των νέων τεχνολογιών η τεχνική σύνθεση του καπιταλισμού μετασχηματίζεται δυναμικά. Απόρροια αυτού είναι και το γεγονός πως διάφορες λειτουργίες που παλιότερα γίνονταν από το πανεπιστήμιο, όπως η αναπαραγωγή ιδεολογημάτων σχετικά με το διαχωρισμό χειρωνακτικής και διανοητικής εργασίας, όπως οι ψευδαισθήσεις κοινωνικής ανέλιξης και όλα αυτά που λέμε συνήθως, τώρα πια γίνονται αποτελεσματικότερα -συν φτηνότερα- στους κόλπους αυτών των νέων τεχνολογιών. Μάλιστα μέσα σε συνθήκες κρίσης το πανεπιστήμιο φτάνει σε σημείο να μην δικαιολογεί πια τη χρηματοδότησή του από το κράτος προχωρώντας έτσι σταθερά προς την ιδιωτικοποίηση. Οι αλλαγές που συμβαίνουν όμως εξαιτίας της άνθησης των νέων τεχνολογιών έχουν αντίκτυπο και στην ίδια την οργάνωση της εργασίας. Από την μία είναι προφανές πως η τεχνική σύνθεση της εργασίας μεταβάλλεται και αυτή με την σειρά της σημαντικά, με ολοένα και μεγαλύτερη συμμετοχή των ηλεκτρονικών μηχανών στο κομμάτι της παραγωγής. Από την άλλη αλλάζει και η γκάμα αυτών που θεωρούνται προσόντα για μια σχετική ειδικότητα, καθώς και ο τρόπος απόκτησης τους, Ξεκινώντας τον σχολιασμό από το δεύτερο, παρατηρούμε πως στην αγορά εργασίας είναι αρκετές οι περιπτώσεις όπου προσόν θεωρείται η γνώση κάποιου εξειδικευμένου προγράμματος ή η εξοικείωση με τη μηχανή, πολύ περισσότερο από την κατοχή ενός πτυχίου. Γνώσεις οι οποίες συνήθως δεν αποκτούνται στα πλαίσια της κρατικής εκπαίδευσης αλλά μέσα από χίλιους δυό άλλους τρόπους. Μπορεί να προκύπτουν είτε από προσωπικό ψάξιμο, είτε ως εμπειρία από προηγούμενη εργασία, πάντως ελάχιστη σχέση έχουν με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Οι σημαντικότερες όμως αλλαγές παρουσιάζονται στην ίδια την οργάνωση της εργασίας. Σε επίπεδο εργασιακής καθημερινότητας δεν είναι ξεκάθαρο αν οι νέες μηχανές ευνοούν η δυσχεραίνουν την θέση των εργαζόμενων, μιας και βρισκόμαστε σε μεταβατικό στάδιο και αυτό εξαρτάται κατά πολύ από την εξοικείωση που έχει το ίδιο το αφεντικό με τις μηχανές αυτές. Έτσι λοιπόν, άλλοτε μπορεί να συμβάλουν στην λούφα δημιουργικά ή μη και άλλοτε να φροντίζουν για την αυστηρότερη επιτήρηση της εργασίας. Παρόλα αυτά υπάρχουν και κάποιες αλλαγές οι οποίες είναι ξεκάθαρα σε βάρος των εργαζομένων είτε τις αντιλαμβάνονται σαν τέτοιες, είτε όχι. Βασικό συστατικό λοιπόν αυτού του ηλεκτρονικού προλεταριάτου είναι η (όσο ποτέ ίσως) ευκαιριακότητά του. Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς, οι ίδιες γνώσεις που σε μια στιγμή μπορεί να κρίνονταν σαν εξειδικευμένο προσόν, μετά από μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να θεωρούνται ξεπερασμένες. Η πραγματικότητα αυτή ρίχνει ένα μεγάλο βάρος στις πλάτες των σύγχρονων εργατών καθώς τα αφεντικά φροντίζουν πάντα να τους υπενθυμίζουν πως είναι αναλώσιμοι. Πρέπει λοιπόν να βρίσκουν τρόπους να μένουν όσο γίνεται ενήμεροι σχετικά με το αντικείμενό τους, διαδικασία η οποία συντηρεί μεταξύ άλλων και το ο καθένας είναι επιχειρηματίας του εαυτού του και σαν τέτοιος λοιπόν πρέπει να φροντίσει για το γνωσιολογικό του κεφάλαιο. Συμβαίνει επίσης και το εξής. Από τη μια, εξαιτίας των παραπάνω, η εργασία των σύγχρονων προλετάριων υποτιμάται ακόμη πιο βίαια, αντιστοιχώντας σε εξευτελιστικούς μισθούς και ωράρια (ειδικά αν είσαι ανειδίκευτος) και από την άλλη, λόγω των αυτοματισμών που προσφέρουν τα νέα συστήματα το κέρδος των αφεντικών να αυξάνεται ακόμη περισσότερο. Συνοψίζοντας, αν η μαζικοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ήταν ένας σταθμός για την οργάνωση των εργασιακών σχέσεων, η απομαζικοποίηση που θα φέρει η ιδιωτικοποίησή της, μαζί με τους λόγους που οδηγούν σε αυτή, αντιστοιχεί στο τέλος μιας εποχής. Είναι καίριο λοιπόν να εξετάσουμε τι θα φέρει αυτή η νέα συνθήκη στον εργασιακό τομέα. Ποιές σχέσεις αλλάζουν, ποιές αντικαθιστώνται και ποιές παραμένουν ακλόνητες. Έτσι ώστε να μη βρεθούμε προ εκπλήξεων όπως συνήθως γίνεται. over 13

14 Μείνε λίγο ακόμα μαζί μου. Μην κοιμηθείς ακόμα. Κι εγώ θα σου δώσω δυο τζούρες απ το τσιγάρο μου. Ακόμα δεν έχει ξημερώσει. Και δε θέλω να κλείσω τα μάτια μου. Γιατί ποιος ξέρει πότε θα σε ξαναδώ. Και έχω να σου πω... Για το πως ήρθα μέχρι εδώ. Ήταν χειμώνας, από τους πιο βαρείς. Απ αυτούς που λες ότι δε θα τελειώσουν. Κρύο μέσα κι έξω. Τα πανωφόρια κρέμονταν στους μαζεμένους προς τα μέσα ώμους μου. Ανήμπορα και άχρηστα. Κάποιες φορές με βάραιναν αφόρητα. Άνοιγα απότομα τους ώμους και τα άφηνα να πέσουν στο πάτωμα. Και τότε οι ώμοι μαζεύονταν περισσότερο, αντανακλαστικά, για να αντέξουν το ψύχος. Μέσα κι έξω. Έχωνα το κεφάλι ανάμεσα στα γόνατα. Για να το προφυλάξω. Κάλυπτα τα αφτιά μου. Μα έτσι το μόνο που κατάφερνα να ακούσω ήταν οι κραυγές μου. Κραύγαζα για αλλαγή εποχής. επαναφορά 14 game Τα πανωφόρια μπήκαν στο πατάρι. Κι εγώ νιώθω τόσο ελαφριά. Επιτέλους γυμνή. Τα αφτιά μου ακάλυπτα. Τώρα σε ακούω. Σας ακούω. Ρουφάω λέξεις. Αρπάζω νοήματα και τα μετα σχηματίζω σε σχέσεις. Μαζί θα επιδιώξουμε τη γύμνια και την έκθεση. Για να τους δώσουμε άλλη μορφή. Δικιά μας. Σε τέτοιες εποχές πάντα σκέφτομαι τον άστεγο. Τη διπλή του υπόσταση. Η μία σχεδόν αξεπέραστη. Για την άλλη μπορώ να σου πω. Πως κάποια στιγμή τα δέντρα κουράζονται να μαζεύουν πάγο. Κουβαλάνε γονιμότητα. Κι αυτή θεριεύει μέρα τη μέρα. Ανυπομονεί να γίνει καρπός. Λένε πως οι ρίζες τους επικοινωνούν εκεί κάτω. Στέλνουν σήματα. Υπόγεια. Συνωστισμένα, οργισμένα σήματα. Αφηγούνται κοινά βιώματα. Μοιράζονται πόθους. Σχεδιάζουν τη βίαιη εκδίωξη του χειμώνα. Εξεγείρονται. Άνοιξη. Ξημέρωσε τελικά. Τα πατζούρια μάζεψαν νερό και στάζουν. Τα μάτια μου με το ζόρι κρατιούνται ανοιχτά. Κι εσύ δεν είπες λέξη. Μα με άκουσες. Εις το επανειδείν.

15 Harlem Shake: η δύναμη του θεάματος Λήψη πρώτη: μια καθημερινή σκηνή μέσα σε ένα γραφείο, ένα σιδηροδρομικό σταθμό, ένα στρατόπεδο, ένα παιδικό δωμάτιο, δεν έχει σημασία που. Όλα κυλάνε ρολόι, ο καθένας κάνει τη δουλειά του, εκτός από έναν καραγκιόζη που χορεύει στην μέση του πλάνου, ανάμεσα απ όλους και κανείς δεν του δίνει σημασία. Συνήθως φοράει κάτι ασυνήθιστο, μια μάσκα, μια περίεργη στολή, ένα χαρτόκουτο στο κεφάλι φήμες λένε ότι πρώτη φορά παίχτηκε απλά με ένα κράνος. Λήψη δεύτερη (απ την ίδια θέση): μόλις η εισαγωγή απ το ηλίθιο μπιτάκι που ακούγεται τελειώσει, όλοι όσοι βρίσκονται γύρω του (και ακόμη περισσότεροι) εμφανίζονται να χορεύουν όλοι μαζί, ντυμένοι εξίσου αλλοπρόσαλλα. Η ακρότητα μέσα σε μια στιγμή έχει κυριεύσει τους πάντες και έχει φυτέψει στη ρουτίνα την πιο μεγάλη φαντασίωση εφηβικού πάρτι. Αυτό πάνω κάτω περιγράφουν τα διάρκειας μισού λεπτού βιντεάκια Harlem Shake που έχουν κατακλύσει το τελευταίο διάστημα το internet και που πρόσφατα έφτασαν και στα μέρη μας. Κάπως έτσι στις 23 του Φλεβάρη με άνθρωποι (σύμφωνα με τους διοργανωτές) βρέθηκαν στο Θησείο για να συμμετάσχουν στα γυρίσματα του Harlem Shake Athens. Ντάξει τα νούμερα είναι μέρος του κόλπου, αλλά δεν παύει ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου να κατέβηκε μέχρι το Θησείο, να υπέμεινε τις προετοιμασίες του γυρίσματος, μόνο και μόνο για να αποκτήσει και η Αθήνα τα 34 δευτερόλεπτα που της αναλογούν από τον κόσμο του θεάματος. Αν κρίνουμε βέβαια και από τα σχόλια σε youtube, facebook κλπ πολλών παρευρισκόμενων, του τύπου «δεν είχε πλάκα», «είχε πολύ στριμωξίδι» κ.α. υπήρχαν και αυτοί που πιάστηκαν κορόιδο καθώς νόμιζαν ότι θα νοιώσουν λίγο από το hype που αναπαρίσταται. Το πραγματικό νόημα βέβαια δε βρίσκεται στη διασκέδαση καθ εαυτή, αλλά στην αναπαράστασή της. Στο να πας μετά στο σπίτι σου, να δεις το βιντεάκι που συμμετείχες και να αρχίσεις να μετράς like, να γράφεις comment «ήμουν κι εγώ εκεί», «ήταν τρομερά» μέχρι να το πιστέψεις κανονικά. Γιατί εκεί βρίσκεται η ουσία του θεάματος. Το γεγονός παύει να έχει υπόσταση σαν τέτοιο, αν δεν αναπνεύσει μέσα στον κόσμο των social media. Όλα τα υπόλοιπα είναι κατάλοιπα μιας σχεδόν ξεχασμένης εποχής. Κι ας επιμένουν κάποιοι να γκρινιάζουν ότι δεν πέρασαν καλά Δουλειές υπάρχουν (για το στρατό και τη πολεμική βιομηχανία) Ο λόγος για τη DARPA (Defense Advanced Research Project Agency) του αμερικάνικου υπουργείου αμύνης. Η υπηρεσία αυτή ιδρύθηκε το 1958 επί προεδρίας Αιζενχάουερ, στα πλαίσια του τεχνολογικού ανταγωνισμού με τη σοβιετική ένωση και υπό το βάρος της επιτυχημένης εκτόξευσης του σοβιετικού πυραύλου Sputnic στο διάστημα. Η DARPA από τότε έχει γράψει μεγάλη ιστορία στην τεχνολογία αιχμής όσον αφορά την πολεμική βιομηχανία και πολλοί θεωρούν ότι σε αυτήν οφείλεται η ανάπτυξη του internet, τα «αόρατα» μαχητικά Stealth, το σύστημα δορυφορικού εντοπισμού GPS και άλλα γνωστά επιτεύγματα. H DARPA έχει χρηματοδοτήσει ερευνητικά προγράμματα πανεπιστημίων από όλον τον κόσμο, αλλά και κάθε είδους ιδιωτικά ή δημόσια ερευνητικά κέντρα. Είναι αλήθεια βέβαια ότι τις τελευταίες δεκαετίες οι χρηματοδοτήσεις γέρνουν όλο και περισσότερο προς το «σύμπλεγμα της ασφάλειας», αλλά ειδικά τώρα, εν μέσω οικονομικής κρίσης, ο ρόλος του στρατού φαίνεται να γίνεται ακόμα πιο κεντρικός. Όπως περιγράφει η καθεστωτική καθημερινή, η DARPA λειτουργεί σαν ένα επενδυτικό fund μεγάλου ρίσκου. Δηλαδή είναι σε θέση να χρηματοδοτεί project αμφίβολης απόδοσης, που όμως αν πιάσουν θα επιφέρουν πολλαπλά έσοδα. Φυσικά τέτοιες ευκαιρίες σπανίζουν στις μέρες μας και απ ότι φαίνεται οι ερευνητές δεν πολυνοιάζονται να βουτήξουν τα χέρια τους στο αίμα, αρκεί να κάνουν το όνειρό τους (της δουλειάς) πραγματικότητα. Το τελευταίο μεγάλο βήμα της DARPA είναι η στροφή της προς το crowdsourcing. Με αυτό τον τρόπο, το υπουργείο αμύνης ξεπερνώντας κάθε ταμπού περί μυστικότητας (τουλάχιστον σε ένα κομμάτι των ερευνών του) ανοίγει τις πόρτες του στη φθηνή -πλην άφθονη- εργασία που του προσφέρεται, ανεξαρτήτως χώρας ή εθνικότητας. Η πρώτη απόπειρα υλοποίησης σχεδίου της DARPA μέσω crowdsourcing έγινε το 2011 όταν άτομα από 140 διαφορετικές ομάδες συμμετείχαν στο διαγωνισμό για την κατασκευή ενός μικρού, φορητού και οικονομικά προσιτού τηλεκατευθυνόμενου κατασκοπευτικού αεροπλάνου που θα μεταφέρεται και θα εξαπολύεται στον αέρα από μαχητικά αεροσκάφη. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου αυτής φαίνονται χαρακτηριστικά στην περίπτωση του θωρακισμένου οχήματος FANG, όπου ο σχεδιασμός σπάει προς τα κάτω στα διάφορα τμήματα του οχήματος, όπως το σύστημα μετάδοσης κίνησης, το ηλεκτρικό σύστημα, τα ηλεκτρονικά ή η θωράκιση και μπορεί να δουλευτεί ταυτόχρονα από σχεδόν άτομα! Η εργασία όλων αυτών των ανθρώπων συγκεντρώνεται, συνδυάζεται και επαληθεύεται σε εικονική προσομοίωση στον υπολογιστή. Το παράδειγμα της DARPA είναι χαρακτηριστικό, για το πώς όλο και μεγαλύτερα τμήματα της κοινωνίας εμπλέκονται και φανερά πλέον με την πολεμική βιομηχανία. Γιατί είναι ένα πράγμα να μην θεωρείται επικριτέα η υπαγωγή της έρευνας (ακόμα και δημόσιων πανεπιστημίων) στις ανάγκες του στρατού (ειδικά σε έναν στρατό που τα παραδείγματα της δουλειάς του περισσεύουν). Όμως είναι ακόμα χειρότερο να υπάρχει ένα τόσο μεγάλο κομμάτι των κοινωνιών που στηρίζει την ύπαρξή του ακριβώς σε τέτοιες μηχανές θανάτου. over 15

16

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ

Βιολογική εξήγηση των δυσκολιών στην ανθρώπινη επικοινωνία - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχολόγ Οι άνθρωποι κάνουμε πολύ συχνά ένα μεγάλο και βασικό λάθος, νομίζουμε ότι αυτό που λέμε σε κάποιον άλλον, αυτός το εκλαμβάνει όπως εμείς το εννοούσαμε. Νομίζουμε δηλαδή ότι ο «δέκτης» του μηνύματος το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις;

Πώς γράφεις αυτές τις φράσεις; Πρόλογος Όταν ήμουν μικρός, ούτε που γνώριζα πως ήμουν παιδί με ειδικές ανάγκες. Πώς το ανακάλυψα; Από τους άλλους ανθρώπους που μου έλεγαν ότι ήμουν διαφορετικός, και ότι αυτό ήταν πρόβλημα. Δεν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1

Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 1 1 a) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα

Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Διαφωτισμός και διαμόρφωση των πολιτικών ιδεολογιών στην Ελλάδα Ενότητα 10: Το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα Σπύρος Μαρκέτος Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ

ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ 2015 ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΥΕ258 ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΓΛΩΣΣΙΚΩΝ ΔΕΞΙΟΤΗΤΩΝ ΦΟΙΤΗΤΡΙΑ: ΠΑΤΣΑΤΖΑΚΗ ΕΛΕΝΗ, ΑΕΜ:3196 ΕΠΙΒΛΕΠΟΥΣΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ: ΓΡΙΒΑ ΕΛΕΝΗ 5/2/2015 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Αυτό το portfolio φτιάχτηκε

Διαβάστε περισσότερα

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία

Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία Ασκήσεις φυσικής και Δυσλεξία 1. Εισαγωγή 2. Τύποι 3. Ασκήσεις Γρηγοριάδης Ιωάννης Φυσική Η φυσική αποτελεί πεδίο στο οποίο μπορούν να διαπρέψουν οι μαθητές με δυσλεξία καθώς η ιδιαιτερότητα τους, τους

Διαβάστε περισσότερα

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία

4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία 1 4/6/2014 Α.μ.E.A και εργασία «Αν κρίνεις ένα ψάρι από την ικανότητά του να σκαρφαλώνει στα βουνά, θα περάσεις μια ζωή πιστεύοντας πως το ψάρι είναι ηλίθιο» έλεγε Αϊνστάιν και μ έκανε να σκεφτώ, πόσοι

Διαβάστε περισσότερα

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις

Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις 1 Παιδεία στα νέα μέσα: ευκαιρίες και προκλήσεις Βάια Δουδάκη Εχουν διατυπωθεί πολλοί ορισμοί οι οποίοι επιχειρούν να περιγράψουν ή να προσδιορίσουν τι συνιστά την παιδεία στα μέσα. Ενας γενικός ορισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος;

ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 1. Ποιο από τα παρακάτω αποτυπώνει τη διαμονή σας, αυτό το ακαδημαϊκό έτος; ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Το παρόν ερωτηματολόγιο αφορά έρευνα για τις συνήθειες των φοιτητών. Οι πληροφορίες που θα συγκεντρωθούν μένουν αυστηρά προσωπικές και χρησιμοποιούνται μόνο για στατιστικούς λόγους. Σας

Διαβάστε περισσότερα

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων.

LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. 9 LUDWIK FLECK (1896-1961) (Λούντβικ Φλεκ) Ο Ludwik Fleck και η κατασκευή των επιστημονικών γεγονότων. «Βλέπουμε με τα μάτια μας, αλλά κατανοούμε με τα μάτια της συλλογικότητας». 6 Ένα από τα κυριότερα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ»

«ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» «ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΜΑΣ» ΤΑΞΗ Γ1 2 ο Δ Σ ΓΕΡΑΚΑ ΔΑΣΚ:Αθ.Κέλλη ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ Κατά τη διάρκεια της περσινής σχολικής χρονιάς η τάξη μας ασχολήθηκε με την ανάγνωση και επεξεργασία λογοτεχνικών βιβλίων

Διαβάστε περισσότερα

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού

Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Μένης Θεοδωρίδης Γνωριμία με τη φωτογραφική έκφραση για παιδιά του Δημοτικού Η μικρή εισαγωγή στη φωτογραφική έκφραση για παιδιά 6-12 χρόνων που ακολουθεί, γράφτηκε με σκοπό να ενθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα ΕΝΤΟΛΕΣ χρησιμοποιηθούν παρακάτω στα παραδείγματα Βάζοντας την εντολή αυτή σε οποιοδήποτε αντικείμενο μπορούμε να αλλάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου

Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Το παιδί μου κι εγώ: Πώς να κερδίσω το «παιχνίδι» του σχολείου Προσαρμογή κειμένου ενημερωτικό φυλλάδιο των εκδόσεων «Ελληνικά Γράμματα»: Γιώργος Ραφαηλίδης υπεύθυνος στο ΓραΣΕΠ Αιγινίου 1 Σύγχρονη µορφή

Διαβάστε περισσότερα

II29 Θεωρία της Ιστορίας

II29 Θεωρία της Ιστορίας II29 Θεωρία της Ιστορίας Ενότητα 2: Αντώνης Λιάκος Φιλοσοφική Σχολή Τμήμα Ιστορίας - Αρχαιολογίας Ερωτήσεις Μαθήματος 1 Ιστορία μου, αμαρτία μου, λάθος μου μεγάλο Είσαι αρρώστια μου, στενοχώρια μου, και

Διαβάστε περισσότερα

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr»

«Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Επεξήγηση web site με λογικό διάγραμμα «Δουλεύω Ηλεκτρονικά, Δουλεύω Γρήγορα και με Ασφάλεια - by e-base.gr» Web : www.e-base.gr E-mail : support@e-base.gr Facebook : Like Twitter : @ebasegr Πολλοί άνθρωποι

Διαβάστε περισσότερα

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση Οι Νέοι/ες και η στάση τους απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση VPRC Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ 1/2 Ανάθεση: ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Σκοπός της έρευνας: Η διερεύνηση των απόψεων μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Co-funded by the European Union Quest

Co-funded by the European Union Quest 1 Καλωσορίσατε στο παιχνίδι "Δώσε το στον επόμενο". Co-funded by the European Union Ένα εργαλείο για να σας βοηθήσει να γνωρίσετε μια δικαιοσύνη φιλική προς το παιδί Παίκτες Ηλικία 14-18 4-6 Χρονών Βάλτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα

ΕΝΤΟΛΕΣ. 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα 7.1 Εισαγωγικό μέρος με επεξήγηση των Εντολών : Επεξήγηση των εντολών που θα ΕΝΤΟΛΕΣ χρησιμοποιηθούν παρακάτω στα παραδείγματα Βάζοντας την εντολή αυτή σε οποιοδήποτε χαρακτήρα μπορούμε να αλλάζουμε όψεις

Διαβάστε περισσότερα

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος

«Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος «Μίλα μη φοβάσαι» Ευγενία Νιάκα: Σχολική Σύμβουλος Τι είναι η βία; Γίνομαι βίαιος σημαίνει επιτίθεμαι στους άλλους. Σημαίνει προκαλώ πόνο με κινήσεις ή με λόγια. Όλοι γινόμαστε βίαιοι. Καμιά φορά ο θυμός

Διαβάστε περισσότερα

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα;

Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; Άλλο ένα κόμμα ή ένα άλλο κόμμα; του Χρήστου 'ChIossif' Ιωσηφίδη Ο Θανάσης και ο Χρήστος πίνουν χαλαρά τον απογευματινό τους καφέ και κουβεντιάζουν για άλλο ένα πολιτικό κόμμα που μπήκε πρόσφατα στην ζωή

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ ΘΕΜΑ: «Παρεμβάσεις στην ΣΤ τάξη» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΣΤΗΝ ΕΦΗΒΕΙΑ Το Κέντρο Πρόληψης του Δήμου Γλυφάδας σε συνεργασία με το διευθυντή του 1 ου δημοτικού κο Κασσέρη, υλοποίησε

Διαβάστε περισσότερα

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του!

Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Πώς να μάθετε το παιδί, να προστατεύει τον εαυτό του! Όλοι οι γονείς, αλλά ιδιαίτερα οι μονογονείς, έχουν ένα άγχος παραπάνω σε ό,τι αφορά την ασφάλεια του παιδιού τους. Μία φίλη διαζευγμένη με ένα κοριτσάκι

Διαβάστε περισσότερα

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES.

A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. A READER LIVES A THOUSAND LIVES BEFORE HE DIES. 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση

Μανώλης Ισχάκης - Πνευματικά δικαιώματα -www.manolisischakis.gr για περισσότερη εκπαίδευση 1 Τέταρτο Μάθημα Οδηγός Δραστηριότητας Επισκόπηση... 3 Περίληψη... 3-5 Ώρα για δράση... 6-14 Σημειώσεις... 15 2 Μάθημα Πέμπτο- Επισκόπηση Σε αυτό το μάθημα θα μάθεις πώς να διαχειριστείς την λεπτή γραμμή

Διαβάστε περισσότερα

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων

«4.1.1. Δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά των αποφοίτων Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΤΥΧΙΟΥΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΠΤΠΕ) ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ: Η φοιτήτρια Δάφνη Καλογεράκη εκπόνησε κατά το ακαδ. έτος 2010-2011 την πτυχιακή εργασία:

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΓΙΑΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ Σε όλο τον κόσμο υπάρχουν διάφορα και σημαντικά προβλήματα. Ένα από αυτά είναι ο πόλεμος που έχει ως αποτέλεσμα την έλλειψη νερού, φαγητού και ιατρικής περίθαλψης και το χειρότερο

Διαβάστε περισσότερα

"Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde

Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι. Oscar Wilde 1 Αγαπημένε μου φίλε/η, "Να είσαι ΕΣΥ! Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι πιασμένοι." Oscar Wilde Θα ήθελα να σε καλωσορίσω σε αυτό το σεμινάριο. Είναι πολύ σημαντικό για εμένα να ξέρεις πώς δεσμεύομαι με το πέρας

Διαβάστε περισσότερα

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο

Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο 4 Από όλα τα παραμύθια που μου έλεγε ο πατέρας μου τα βράδια πριν κοιμηθώ, ένα μου άρεσε πιο πολύ. Ο Σεβάχ ο θαλασσινός. Επτά ταξίδια είχε κάνει ο Σεβάχ. Για να δει τον κόσμο και να ζήσει περιπέτειες.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ

ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Π.Ο.Ε. Ο.Τ.Α. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ Π.Ο.Ε. Ο.Τ.Α. ΚΑΙ ΤΗΣ Π.Ο.Π. Ο.Τ.Α. ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 19 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2007 Π.Ο.Ε. Ο.Τ.Α. ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΟΙΝΗ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΥΠΟΥ Θ. ΜΠΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ Π.Ο.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Τι είναι ο εκφοβισμός; Μαργώση Μαρία ΠΕ02, Καψάλης Αλέξανδρος ΠΕ18 1ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ

Τι είναι ο εκφοβισμός; Μαργώση Μαρία ΠΕ02, Καψάλης Αλέξανδρος ΠΕ18 1ο ΕΠΑΛ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ Τι είναι ο εκφοβισμός; Ο εκφοβισμός δεν είναι μικρό ζήτημα. H χώρα μας βρίσκετε στην 4η θέση σε περιστατικά που αφορούν σχολικούς εκφοβισμούς με ποσοστό 31,98%. Πιο αναλυτικά, στην πρώτη θέση είναι η Λιθουανία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ

ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΕΚ 381 ΒΙΩΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ ΕΠΕΑΚ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ: ΤΟ επόμενο θέμα είναι πολύ σημαντικό. Μας απασχολεί πάρα πολύ, μόνο ως προφήτες όμως μπορούμε να λειτουργήσουμε. Έχει

Διαβάστε περισσότερα

Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016]

Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016] Αντί ανταπόκρισης από την διαδήλωση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού [12 Νοεμβρίου 2016] provo.gr/antirape_cult/ Athos Simonetis 15/11/2016 1/43 2/43 3/43 4/43 5/43 6/43 7/43 8/43 9/43 10/43 11/43 12/43

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΕΦΗΒΟΥΣ ΓΙΑ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η εφηβεία είναι μια περίοδος μεταξύ της παιδικής και της ενήλικης ζωής στην οποία γίνεται ο σχηματισμός της προσωπικής μας ταυτότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης

Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Ανάπτυξη Χωρικής Αντίληψης και Σκέψης Clements & Sarama, 2009; Sarama & Clements, 2009 Χωρική αντίληψη και σκέψη Προσανατολισμός στο χώρο Οπτικοποίηση (visualization) Νοερή εικονική αναπαράσταση Νοερή

Διαβάστε περισσότερα

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου]

Το κορίτσι με τα πορτοκάλια. Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας. [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας [Σεμίραμις Αμπατζόγλου] [Γ'1 Γυμνασίου] Εργασία Χριστουγέννων στο μάθημα της Λογοτεχνίας: Σεμίραμις Αμπατζόγλου Τάξη: Γ'1 Γυμνασίου

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία

Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Εντυπώσεις σεμιναρίου Σεξουαλικότητα & Εφηβεία Καλύτερη πληροφόρηση Ένιωσα σίγουρη για τον εαυτό μου Πολλές απορίες που δεν είχα φανταστεί με σιγούρεψαν Η σημερινή ενημέρωση ήταν από τις καλύτερες που

Διαβάστε περισσότερα

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015

Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Σχολή Ι.Μ.Παναγιωτόπουλου Το κορίτσι με τα πορτοκάλια Του Γιοστέιν Γκάαρντερ Λογοτεχνικό ανάγνωσμα Χριστουγέννων 2014-2015 Δημητριάννα Σκουρτσή Γ2 Σχολικό έτος 2014-15 Τάξη Γ Γυμνασίου Λογοτεχνικό Εξωσχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας

Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας 1 2 Η ιδέα διεξαγωγής έρευνας με χρήση ερωτηματολογίου δόθηκε από τη δημοσιογραφική ομάδα του Σχολείου μας, η οποία στα πλαίσια έκδοσης της Εφημερίδας μας, διεξήγαγε έρευνα ανάμεσα στους συμμαθητές μας.

Διαβάστε περισσότερα

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας.

20 Νοεμβρίου Κυρίες και κύριοι, Καλησπέρα σας. Ομιλία Αλεξάνδρας Πάλλη στην Ημερίδα της ΕΣΕΕ με θέμα: «Στηρίζουμε τη γυναικεία επιχειρηματικότητα, προωθούμε τη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων» 20 Νοεμβρίου 2013 Καλησπέρα σας. Θα ήθελα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού Σταύρος Κούλας Γραφίστας - Πώς ορίζεται το επάγγελμά σας, και ποιες είναι οι παραλλαγές του; H γραφιστική είναι ένα επάγγελμα που ορίζει τη σχέση του ανθρώπου

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η )

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ (ΦΑΣΗ 1 η ) 1 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ JACKSON POLLOCK ΣΤΟΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ WILLIAM WRIGHT ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ΤΟΥ 1950. Το καλοκαίρι του 1950 o δημοσιογράφος William Wright πήρε μια πολύ ενδιαφέρουσα ηχογραφημένη

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι.

Εισαγωγή. Ειρήνη Σταματούδη, LL.M., Ph.D. Διευθύντρια Ο.Π.Ι. Εισαγωγή Ο οδηγός που κρατάς στα χέρια σου είναι μέρος μιας σειράς ενημερωτικών οδηγών του Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Σκοπό έχει να δώσει απαντήσεις σε κάποια βασικά ερωτήματα που μπορεί να έχεις

Διαβάστε περισσότερα

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804)

ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ - ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΗΣ ΓΝΩΣΙΟΘΕΩΡΙΑΣ ΤΟΥ 1 ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΑΝΤ (1724-1804) (Η σύντομη περίληψη που ακολουθεί και η επιλογή των αποσπασμάτων από την πραγματεία του Καντ για την ανθρώπινη γνώση,

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα Εφαρμοσμένης. Ενότητα 15.3: Πρόσωπα και Θέματα. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ

Θέματα Εφαρμοσμένης. Ενότητα 15.3: Πρόσωπα και Θέματα. Θεόδωρος Χατζηπαντελής Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Θέματα Εφαρμοσμένης Πολιτικής Ανάλυσης Ενότητα 15.3: Πρόσωπα και Θέματα Θεόδωρος Χατζηπαντελής Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups

LET S DO IT BETTER improving quality of education for adults among various social groups INTERVIEWS REPORT February / March 2012 - Partner: Vardakeios School of Hermoupolis - Target group: Immigrants, women 1 η συνέντευξη Από την Αλβανία Το 2005 Η γλώσσα. Ήταν δύσκολο να επικοινωνήσω με τους

Διαβάστε περισσότερα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα

Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα Αντικείμενα, συμπεριφορές, γεγονότα O προγραμματισμός αποτελεί ένα τρόπο επίλυσης προβλημάτων κατά τον οποίο συνθέτουμε μια ακολουθία εντολών με σκοπό την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων. Ας ξεκινήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία

Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Προσόντα με υψηλή αξία για τους εργοδότες σε σχέση με την αναπηρία Απρίλιος 2013 Χαρακτηριστικά που ζητούν οι εργοδότες αναπηρία Πως θα όριζες τη λέξη προσόν ή τη λέξη δεξιότητα ; Και τι εννοούν οι εργοδότες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Αγαπητέ μαθητή/ αγαπητή μαθήτρια, Διεξάγουμε μια έρευνα και θα θέλαμε να μάθουμε την άποψή σου για τo περιβάλλον μάθησης που επικρατεί στην τάξη σου. Σε παρακαλούμε

Διαβάστε περισσότερα

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια

Μεταξία Κράλλη! Ένα όνομα που γνωρίζουν όλοι οι αναγνώστες της ελληνικής λογοτεχνίας, ωστόσο, κανείς δεν ξέρει ποια Δευτέρα, Ιουνίου 16, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΞΙΑΣ ΚΡΑΛΛΗ Η Μεταξία Κράλλη είναι ένα από τα δημοφιλέστερα πρόσωπα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Μετά την κυκλοφορία του πρώτου της βιβλίου, "Μια φορά

Διαβάστε περισσότερα

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε»

«Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» της Άννας Κουππάνου Στις σελίδες που ακολουθούν υπάρχουν δραστηριότητες σχετικά με το βιβλίο: «Η απίστευτη αποκάλυψη του Σεμπάστιαν Μοντεφιόρε» Οι δραστηριότητες

Διαβάστε περισσότερα

Maria Gravani Open University of Cyprus

Maria Gravani Open University of Cyprus Εστιάζει σε δυο σημεία του ρόλου του ΣΕΠ στο ΑΠΚΥ: 1) ως εκπαιδευτή ενηλίκων, δεδομένου ότι το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται αποτελείται κατά αποκλειστικότητα από ενήλικους εκπαιδευόμενους. 2) ως συνεργάτη

Διαβάστε περισσότερα

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ

Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ EURO RUN www.nea-trapezogrammatia-euro.eu Η ΆΝΝΑ ΚΑΙ Ο ΑΛΈΞΗΣ ΕΝΆΝΤΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΑΡΑΧΑΡΆΚΤΕΣ - 2 - Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48

Εισαγωγή 6. Δημιουργία λογαριασμού 13. Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28. Βασικές λειτουργίες 32. Επιλογές συνομιλίας 48 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή 6 Δημιουργία λογαριασμού 13 Εγκατάσταση και λειτουργία του Skype 28 Βασικές λειτουργίες 32 Επιλογές συνομιλίας 48 Γενικές ρυθμίσεις Skype 64 Το Skype σε φορητές συσκευές 78 Εγγραφή

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Αναπτύσσομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Αναπτύσσομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Γιατί είναι απαραίτητη η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες

Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης ενάντια στους παραχαράκτες Η Άννα και ο Αλέξης είναι συμμαθητές και πολύ καλοί φίλοι. Μπλέκουν πάντοτε σε φοβερές καταστάσεις και έχουν ζήσει συναρπαστικές περιπέτειες. Είναι αδύνατον

Διαβάστε περισσότερα

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ

Οι αριθμοί σελίδων με έντονη γραφή δείχνουν τα κύρια κεφάλαια που σχετίζονται με το θέμα. ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΜΑΘΗΜΑ Τί σε απασχολεί; Διάβασε τον κατάλογο που δίνουμε παρακάτω και, όταν συναντήσεις κάποιο θέμα που απασχολεί κι εσένα, πήγαινε στις σελίδες που αναφέρονται εκεί. Διάβασε τα κεφάλαια, που θα βρεις σ εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου

Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα Ρεπόρτερ και στην Άντρη Κούννου Ημερομηνία 28/3/2106 Μέσο Συντάκτης Link http://www.islandofman.me/ Άντρυ Κούννου http://www.islandofman.me/interviews/i-epitychia-kryvotan-sto-komodino-mou/ Συνέντευξη του Νικόλα Σμυρνάκη στην Εφημερίδα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ

ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ ΚΑΙ ΠΑΛΙΝΝΟΣΤΟΥΝΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ Τερψιχόρη Γκιόκα Μέλος ΠΟΔ Αττικής Η «Συμβουλευτική Ψυχολογία» είναι ο εφαρμοσμένος κλάδος της Ψυχολογίας, ο οποίος διευκολύνει την δια βίου προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5

Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας...5 Το κυνηγί της φώκιας νέο index Το κυνήγι της φώκιας...2 Λεξιλόγιο...2 Ερωτήσεις...4 Κείμενο...5 Το κυνήγι της φώκιας....5 Page 1Τ Το κυνήγι της φώκιας Λεξιλόγιο Καταλαβαίνεις τις λέξεις; 1. Ολοκληρώνομαι

Διαβάστε περισσότερα

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια»

«Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Το κορίτσι με τα πορτοκάλια» «Κάθεσαι καλά, Γκέοργκ; Καλύτερα να καθίσεις, γιατί σκοπεύω να σου διηγηθώ μια ιστορία για γερά νεύρα». Με αυτόν τον τρόπο ο συγγραφέας του βιβλίου αρχίζει να ξετυλίγει το

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία

Εισαγωγή. Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο. Πώς να ζήσετε 150 χρόνια µε Υγεία Εισαγωγή «Όποιος έχει υγεία, έχει ελπίδα. Και όποιος έχει ελπίδα, έχει τα πάντα.» Τόμας Κάρλαϊλ Γιατί είναι χρήσιμο το παρόν βιβλίο Ο πατέρας μου είναι γιατρός, ένας από τους καλύτερους παθολόγους που

Διαβάστε περισσότερα

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ

Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Η Δράση της Ψηφιακής Εμπιστοσύνης και το Σημερινό Σχολείο ΑΡ. ΒΑΓΓΕΛΑΤΟΣ ΙΤΥΕ Το περιβάλλον Διαδίκτυο Ψηφιακό οικοσύστημα Σχολείο Εκπαιδευτικοί Γονείς. Η ανάγκη Τα παιδιά χρειάζονται ποιοτικό ψηφιακό

Διαβάστε περισσότερα

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που''

''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Μιλω ντας επιγραμματικα για την ανα γκη δημιουργι ας του νε ου ανθρω που'' ''Ο άνθρωπος δεν αρκείται πια στις μέχρι τώρα θεωρήσεις φιλοσοφικές και μη και νιώθει την ανάγκη δημιουργίας μιας δικής του

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία

Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Η Έκπτωτη και η Άλλη Τόποι θηλυκότητας και σύγχρονη φωτογραφία Της Χρυσής Τσιώτα Θα ξεκινήσω κάνοντας μια προσπάθεια να απαντήσω σε μερικά από τα ερωτήματα που θέτει η Συραγώ Τσιάρα στο κείμενό - αφορμή

Διαβάστε περισσότερα

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα.

Τριγωνοψαρούλη, μην εμπιστεύεσαι ΠΟΤΕ... αχινό! Εκπαιδευτικός σχεδιασμός παιχνιδιού: Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βασιλική Νίκα. Ήρθε ένας νέος μαθητής στην τάξη. Όλοι τον αποκαλούν ο «καινούριος». Συμφωνείς; 1 Δεν είναι σωστό να μη φωνάζουμε κάποιον με το όνομά του. Είναι σαν να μην τον αναγνωρίζουμε. Σωστά. Έχει όνομα και με αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς

Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της. Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς Από τον ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. Ιωάννη Κουκιάδη, αντιπρόεδρο της Επιτροπής Νοµικών Θεµάτων και Εσωτερικής Αγοράς εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση µε αφορµή την τροπολογία που κατέθεσε ο ευρωβουλευτής της

Διαβάστε περισσότερα

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος

Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η προβληματική κατάσταση Χρήστος Πανούτσος Η Τζούλι και η μαμά της έχουν βγει για να αγοράσουν ένα τζιν για το σχολείο. Παρατηρούν έναν πάγκο με την εξής ταμπέλα πάνω: 40% έκπτωση των τιμών στις ετικέτες

Διαβάστε περισσότερα

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία;

Πότε πήρατε την απόφαση να γράψετε το πρώτο σας μυθιστόρημα; Ήταν εξαρχής στα σχέδιά σας να πορευθείτε από κοινού ή ήταν κάτι που προέκυψε τυχαία; Δευτέρα, Ιουνίου 23, 2014 ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΩΝ ΛΙΑ ΖΩΤΟΥ ΚΑΙ ΘΟΔΩΡΗ ΚΑΡΑΓΕΩΡΓΙΟΥ Η Λία Ζώτου και ο Θοδωρής Καραγεωργίου γεννήθηκαν σε δύο γειτονικά χωριά της Καβάλας. Η Λία σπούδασε στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής

Διαβάστε περισσότερα

8o Γενικό Λύκειο Πάτρας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α` ΛΥΚΕΙΟΥ Τα κοινωνικά δίκτυα στη καθημερινότητα των έφηβων

8o Γενικό Λύκειο Πάτρας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α` ΛΥΚΕΙΟΥ Τα κοινωνικά δίκτυα στη καθημερινότητα των έφηβων 8o Γενικό Λύκειο Πάτρας ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Α` ΛΥΚΕΙΟΥ Τα κοινωνικά δίκτυα στη καθημερινότητα των έφηβων Τάξη: Α Τμήμα: Α1 Ομάδα - Βασίλης Κατσιδήμας - Νίκος Βγενόπουλος - Σωκράτης Ηλιόπουλος - Διονύσης

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών

Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Σχέδιο Μαθήματος: Κοινωνικές και Επικοινωνιακές Δεξιότητες για Ανάπτυξη Αυτοπεποίθησης και Τεχνικών Επίλυσης Διαφορών Διάρκεια: Περιληπτική Περιγραφή: Δύο 45λεπτες διδακτικές περίοδοι Η πρώτη περίοδος

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ, ΒΑΣΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΠΕΛΑΓΙΤΙΚΟΥ ΧΩΡΟΥ Τίτλος Ειδικού Θεματικού Προγράμματος: «Διοίκηση, Οργάνωση και Πληροφορική για Μικρομεσαίες

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο

Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο Εισαγωγή στο Κουκλοθέατρο Ενότητα 4: Εφαρμογές στην Εκπαίδευση - Κουκλοθέατρο στην Εκπαίδευση Αντιγόνη Παρούση Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία KOYKΛΟΘΕΑΤΡΟ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Παρούση Αντιγόνη

Διαβάστε περισσότερα

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή.

Πατώντας την επιλογή αυτή, ανοίγει ένα παράθυρο που έχει την ίδια μορφή με αυτό που εμφανίζεται όταν δημιουργούμε μία μεταβλητή. Λίστες Τι είναι οι λίστες; Πολλές φορές στην καθημερινή μας ζωή, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, χρησιμοποιούμε λίστες. Τέτοια παραδείγματα είναι η λίστα του super market η οποία είναι ένας κατάλογος αντικειμένων

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Πρόληψη Ατυχημάτων για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Γυθείου 1 Α, 152 31 Χαλάνδρι Τηλ.: 210-6741 933, 210-6740 118, Fax: 210-6724 536 e-mail: info@pedtrauma.gr www.pedtrauma.gr Γιατί Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων;

Διαβάστε περισσότερα

Σημεία προσοχής στο νέο εξεταστικό σύστημα

Σημεία προσοχής στο νέο εξεταστικό σύστημα Σημεία προσοχής στο νέο εξεταστικό σύστημα του Στράτου Στρατηγάκη Το νέο εξεταστικό σύστημα, που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά στις προσεχείς εξετάσεις του Ιουνίου 2016, παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. ''

6. '' Καταλαβαίνεις οτι κάτι έχει αξία, όταν το έχεις στερηθεί και το αναζητάς. '' 1. '' Τίποτα δεν είναι δεδομένο. '' 2. '' Η μουσική είναι η τροφή της ψυχής. '' 3. '' Να κάνεις οτι έχει νόημα για σένα, χωρίς όμως να παραβιάζεις την ελευθερία του άλλου. '' 4. '' Την πραγματική μόρφωση

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου

Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Καταναλωτή Γιάννη Οικονόμου Ομιλία του Γενικού Γραμματεία Γιάννη Οικονόμου σε συνέδριο της ΕΕΤΤ για το ευρυζωνικό δίκτυο Κυρίες και Κύριοι, Αγαπητοί φίλοι Με μεγάλη χαρά αποδέχτηκα την πρόσκληση της ΕΕΤΤ, για να συμμετάσχω στο συνέδριο

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ

ΙΑ ΧΕΙΡΙΣΗ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ 1η Σελίδα Η Γιώτα θα πάει για πρώτη φορά κατασκήνωση. Φαντάζεται πως θα περάσει πολύ άσχημα μακριά από τους γονείς και τα παιχνίδια της για μια ολόκληρη εβδομάδα. Αγχώνεσαι ή νοιώθεις άβολα όταν είσαι

Διαβάστε περισσότερα

Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες

Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Α ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Ημερομηνία: Δευτέρα 10 Απριλίου 2017 Διάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες Μέρος της νεανικής ταυτότητας το ίντερνετ Έφηβοι και διαδίκτυο πάνε μαζί. Το διαδίκτυο

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων. Ανακοίνωση

Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων. Ανακοίνωση Πανελλαδική Ένωση Λιθογράφων Μισθωτών Γραφικών Τεχνών Τύπου-Χάρτου-Μ.Μ.Ε. & Συναφών Επαγγελμάτων Αριστοτέλους 11 15, 6ος ορ. Αθήνα, τηλ: 210 5223756, fax: 210 5223721 Ανακοίνωση Ήρθε η ώρα να μπει ένα

Διαβάστε περισσότερα

The Economist Events Hazlis & Rivas. 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση

The Economist Events Hazlis & Rivas. 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση The Economist Events Hazlis & Rivas 19 η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση Πάνος Ξενοκώστας Head of PE opportunity funds ONEX Technologies Group/ LKS Partners Π. ΞΕΝΟΚΩΣΤΑΣ: Καλησπέρα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΥΚΛΟΣ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Βασίλης Καραγιάννης Η παρέμβαση πραγματοποιήθηκε στα τμήματα Β2 και Γ2 του 41 ου Γυμνασίου Αθήνας και διήρκησε τρεις διδακτικές ώρες για κάθε τμήμα. Αρχικά οι μαθητές συνέλλεξαν

Διαβάστε περισσότερα

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004

Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2. Ιωάννινα 2004 Αθανάσιος E. Γκότοβος 1 Μαθητές και πολιτισµική ετερότητα: Εµπειρίες, αντιλήψεις και στάσεις των µαθητών απέναντι στο διαφορετικό 2 Ιωάννινα 2004 1 Για τις επιστηµονικές θέσεις και απόψεις που διατυπώνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ. Εργασία για το σπίτι. Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Εργασία για το σπίτι Απαντούν μαθητές του Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 1 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ Απαντά η Μαρίνα Βαμβακίδου Ερώτηση 1. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή μας χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» ΘΕΜΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΑΡΙΝΟ ΕΞΑΜΗΝΟ 2011-2012 ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Β06Σ03 «Στατιστική περιγραφική εφαρμοσμένη στην ψυχοπαιδαγωγική» Διδάσκων: Κ. Χρήστου

Διαβάστε περισσότερα

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών

Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Μοναδικά εκπαιδευτικά προγράμματα για τη συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών Γιατί ακόμα και όταν η αγάπη είναι δεδομένη, η επικοινωνία είναι κάτι που μαθαίνεται* *Προγράμματα βασισμένα στην «Επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής

Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Διαπολιτισμική εκπαίδευση - Διαφοροποιημένη παιδαγωγική Αλεξάνδρα Ανδρούσου - Βασίλης Τσάφος Τμήμα Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία (ΤΕΑΠΗ) Συνθήκη 1η Στην

Διαβάστε περισσότερα

Οικονομική Προσφορά Διαχείριση Social Media

Οικονομική Προσφορά Διαχείριση Social Media Οικονομική Προσφορά Διαχείριση Social Media 2015 Η εταιρία μας Η Moving up είναι μια εταιρία που δραστηριοποιείται στον τομέα των ολοκληρωμένων μορφών επικοινωνίας και διαφήμισης.όποιο και αν είναι το

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα»

Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» Ο συγγραφέας στο νέο του βιβλίο παρουσιάζει μια ορθολογική θέαση της κρίσης Γιώργος Πολίτης: «Τα καταφέραμε σε πιο δύσκολες εποχές, θα τα καταφέρουμε και τώρα» 23 Jan 201611.00 ΜΕΓΕΝΘΥΝΣΗ Συνέντευξη στη

Διαβάστε περισσότερα

Η φύση του σχολικού εκφοβισμού

Η φύση του σχολικού εκφοβισμού Η φύση του σχολικού εκφοβισμού Μια σειρά 10 Μαθημάτων Κοινωνικής και Συναισθηματικής Μάθησης που στοχεύουν στην πρόληψη του σχολικού εκφοβισμού μέσα από την ενδυνάμωση των κοινωνικών και συναισθηματικών

Διαβάστε περισσότερα

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012

«ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 «ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ;» Α1 Γυμνασίου Προσοτσάνης 2011-2012 1 ΠΩΣ ΦΑΝΤΑΖΟΜΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΜΟΥ ΧΩΡΙΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ; Γράφει ο Ηλίας Δερμετζής «Τη ζωή μου χωρίς αριθμούς δεν μπορώ να τη φανταστώ,

Διαβάστε περισσότερα