Πρόλογος. Πότε το παιδί μας χαρακτηρίζεται υπέρβαρο ή παχύσαρκο; Καλή Ανάγνωση!!!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Πρόλογος. Πότε το παιδί μας χαρακτηρίζεται υπέρβαρο ή παχύσαρκο; Καλή Ανάγνωση!!!"

Transcript

1

2 Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή αποτελεί προϋπόθεση για την υγεία, αλλά και για τη σωστή πνευματική και σωματική ανάπτυξη των παιδιών. Μετά το τέλος της νηπιακής ηλικίας και μέχρι την εφηβεία, η ανάπτυξη του παιδιού γίνεται με πιο αργό αλλά σταθερό ρυθμό. Το βάρος αυξάνεται κατά 1,8-2,7 Κg το χρόνο, ενώ το ύψος από την ηλικία 1-8 ετών αυξάνεται κατά περίπου 7,6cm το χρόνο, ενώ μετά κατά 5,1cm, μέχρι την περίοδο της αυξητικής αιχμής στην εφηβεία. Οι διατροφικές ανάγκες των παιδιών σχολικής ηλικίας εξαρτώνται από την ηλικία τους, τη σωματική τους διάπλαση και τη φυσική τους δραστηριότητα. Οι βασικές αρχές της σωστής διατροφής αφορούν σε όλα τα παιδιά. Η διατροφή τους θα πρέπει να καλύπτει ολόκληρες τις ενεργειακές, αλλά και τις θρεπτικές τους απαιτήσεις. Ωστόσο, τα παιδιά δε θα πρέπει να καταναλώνουν επιπλέον ενέργεια, γιατί η πρακτική αυτή σύντομα μπορεί να τα οδηγήσει σε υπέρβαρο ή σε Παχυσαρκία. Η Επιστημονική Ομάδα ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ευαισθητοποιείται για όλα τα ζητήματα που αφορούν σε θέματα σωστής και υγιεινής διατροφής, Πρόλογος πολύ περισσότερο μάλιστα όταν αφορούν σε παιδιά! Για το λόγο αυτό σας παρουσιάζουμε έναν ολοκληρωμένο οδηγό παιδικής διατροφής με την ελπίδα ότι θα αποτελέσει ένα σημαντικό βοήθημα στην προσπάθεια της διατροφικής ευαισθητοποίησης των παιδιών, που σήμερα περισσότερο από ποτέ την έχουν τόσο ανάγκη. Με δεδομένο τα διαρκώς αυξανόμενα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας στα ελληνόπουλα, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι είναι πολύ εύκολο να διαμορφώσουμε εξ αρχής μια σωστή διατροφική συμπεριφορά, παρά να προσπαθήσουμε αργότερα να διορθώσουμε μία λανθασμένη! Καλή Ανάγνωση!!! Πότε το παιδί μας χαρακτηρίζεται υπέρβαρο ή παχύσαρκο; Ορισμένοι θεωρούν ότι το παιδί είναι παχύσαρκο όταν το βάρος του σώματός του ξεπερνά το 20% από το μέσο βάρος των παιδιών αντίστοιχου ύψους, ή όταν η αναλογία του λίπους ξεπερνά το 25% στα αγόρια ή είναι περισσότερο από 32% στα κορίτσια. Ωστόσο, για την κατάταξη των παιδιών σε υπέρβαρα ή παχύσαρκα χρησιμοποιούνται δημοσιευμένες οδηγίες που βασίζονται σε ένα τροποποιημένο Δείκτη Μάζας Σώματος (ΒΜΙ) για την κάθε ηλικία (Cole 2000). Ο Δείκτης Σωματικής Μάζας (BMI) στα Παιδιά... Με δεδομένο ότι το σωματικό βάρος των παιδιών δεν μπορεί να αποτελεί πάντα αξιόπιστο δείκτη εκτίμησης της σωματικής κατάστασης, αφού πολύ σημαντικό ρόλο κατέχει η σχέση αυτού με το ύψος, κατέστη αναγκαία η εκπόνηση από την επιστημονική κοινότητα ενός πιο αξιόπιστου δείκτη. Αυτός δεν είναι άλλος από το Δείκτη Μάζας Σώματος ή Δείκτη Σωματικής Μάζας ή Body Mass Index (BMI). Πως υπολογίζεται: Ο Δείκτης Σωματικής Μάζας αποτελεί το πηλίκο της διαίρεσης του βάρους σε κιλά με το τετράγωνο του ύψους σε μέτρα. Για παράδειγμα ένα παιδί με βάρος 60 κιλά και ύψος 1,60m έχει Δείκτη Μάζας Σώματος: 60: (1,60) 2 = 60: 2,56 = 23,43 kg/m 2. υπέρβαρο ή παχυσαρκία, αυξάνεται ο κίνδυνος για χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα στην ενήλικη ζωή όπως είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου2. Τι εκφράζει: Ο Δείκτης Σωματικής Μάζας αποτελεί έναν δείκτη υγείας, ο οποίος παρουσιάζει σημαντικό χαρακτήρα αν δεχτούμε τη σύνδεση μεταξύ της παχυσαρκίας και παθολογικών προβλημάτων. Αν ο Δείκτης Σωματικής Μάζας του παιδιού σας είναι υψηλός: Κεντρικό στόχο θα πρέπει να αποτελεί η μείωση των προσλαμβανομένων θερμίδων και ταυτόχρονα η αύξηση της σωματικής δραστηριότητας του παιδιού. Αν ο Δείκτης Σωματικής Μάζας του παιδιού σας είναι χαμηλός: Στην περίπτωση αυτή εγκυμονούνται διάφοροι κίνδυνοι με πρώτο αυτό της ελλειπούς σωματικής ανάπτυξης. Αυτό μπορεί να σημαίνει αυξημένο κίνδυνο για θρεπτικές ανεπάρκειες, οστεοπόρωση, ακόμα και αιφνίδιο θάνατο. Στην περίπτωση αυτή, το παιδικό διατροφολόγιο θα πρέπει να παρέχει μετρίως αυξημένη ποσότητα θερμίδων ώστε να επιτευχθεί ομαλή αύξηση του βάρους. Ιδεώδη Επίπεδα: Τις «ακραίες» τιμές του Δείκτη Σωματικής Μάζας σε παιδιά μπορείτε να τις αναγνώσετε ακολούθως (πίνακες 1 και 2). Στην περίπτωση που ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του παρουσιάζει 3

3 Πίνακας 1: Επίπεδα χαρακτηρισμού «Υπέρβαρου» ή «Παχυσαρκίας» σε παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους, με βάση το Δείκτη Σωματικής Μάζας - BMI (Cole 2000) Πίνακας 2: Επίπεδα χαρακτηρισμού χαμηλού Σωματικού βάρους σε παιδιά ανάλογα με την ηλικία τους, με βάση το Δείκτη Σωματικής Μάζας - BMI (Cole et al 2007) Ηλικία ΒΜΙ Υπέρβαρο ΒΜΙ Παχυσαρκία Αγόρια Κορίτσια Αγόρια Κορίτσια Ηλικία ελλιποβαρή BMI -Αγόρια πολύ ελλιποβαρή ελλιποβαρή BMI - Κορίτσια πολύ ελλιποβαρή 2 2,5 3 3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 8,5 9 9, , , , , , , , , ,5 3 3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 8,5 9 9, , , , , , , , ,

4 6 Οι διαστάσεις του προβλήματος της παιδικής παχυσαρκίας Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί ένα αυξανόμενο πρόβλημα που απασχολεί όλες τις ανεπτυγμένες χώρες. Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ), τα τελευταία 15 χρόνια διπλασιάστηκε ο αριθμός των παιδιών που χαρακτηρίζονται παχύσαρκα. Στην Ευρώπη υπάρχουν 14 εκατομμύρια υπέρβαρα παιδιά, μεταξύ των οποίων τα 3 εκατομμύρια είναι παχύσαρκα. Δυστυχώς, στις χώρες με τα υψηλότερα ποσοστά εμφάνισης παιδικής παχυσαρκίας συγκαταλέγεται και η Ελλάδα. Σε έρευνα που πραγματοποίησε το 2009 η Επιστημονική Ομάδα ΑΠΙΣΧΝΑΝΣΙΣ ΛΟΓΩ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ σε 750 παιδιά που μετείχαν σε καλοκαιρινή κατασκήνωση του δήμου Γαλατσίου, διαπιστώθηκε ότι περίπου 1 στα 3 παιδιά (28,1%) ηλικίας 7-12 ετών ήταν υπέρβαρα και 1 στα 10 (10,3%) παχύσαρκα. Τα κορίτσια εμφάνιζαν τα υψηλότερα ποσοστά τόσο σε Υπέρβαρα όσο και σε Παχύσαρκα, 30,6% και 11,6% αντίστοιχα, ενώ τα υπέρβαρα αγόρια αντιπροσώπευαν ποσοστό 26,5% και τα Παχύσαρκα το 9,5% του δείγματος. Η παιδική παχυσαρκία δεν αποτελεί μόνο επιβαρυντικό παράγοντα για σοβαρά ψυχολογικά και κοινωνικά ζητήματα, αλλά επίσης δημιουργεί πολυάριθμα προβλήματα υγείας. Τα παχύσαρκα παιδιά είναι πολύ πιθανό να γίνουν και παχύσαρκοι ενήλικες με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Γιατί το παιδί μου έχει αυξημένο βάρος Διάφοροι παράγοντες καθορίζουν την τάση του παιδιού να εμφανίζει αυξημένο σωματικό βάρος: Γενετικοί παράγοντες: Η προδιάθεση της παχυσαρκίας κυριαρχεί σε αρκετές οικογένειες. Ένα παιδί παχύσαρκων γονέων είναι πολύ πιθανό να γίνει παχύσαρκο. Η γενετική προδιάθεση από μόνη όμως δεν οδηγεί σε παχυσαρκία, χωρίς την ταυτόχρονη αυξημένη πρόσληψη θερμίδων. Διατροφικές Συνήθειες: Τα παχύσαρκα παιδιά αποφεύγουν τις υγιεινές τροφές όπως φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα ολικής άλεσης, ενώ προτιμούν να καταναλώνουν έτοιμο πρόχειρο φαγητό τύπου «fast food» και σνακ πλούσια σε λιπαρά, ζάχαρη, θερμίδες και αλάτι όπως τσιπς, κρουασάν, γλυκά κτλ. Επίσης, παρουσιάζουν την ιδιαίτερα κακή συνήθεια να τρώνε ενώ βλέπουν τηλεόραση ή κάνουν κάποια άλλη εργασία. Κοινωνικο-οικονομικοί παράγοντες: Έχει βρεθεί ότι οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, με μη εργαζόμενους γονείς είναι πιθανόν να μεγαλώσουν παχύσαρκα παιδιά, λόγω μεγαλύτερης πρόσληψης θερμίδων και χαμηλής φυσικής δραστηριότητας. Φυσική δραστηριότητα: Πολλά παιδιά παρακολουθούν περισσότερες από 3 ώρες καθημερινά στην τηλεόραση, κάτι το οποίο περιορίζει τη φυσική τους δραστηριότητα. Έχει βρεθεί ότι λιγότερο από 50% τον γονέων στις ΗΠΑ παρακινούν τα παιδιά τους για φυσική δραστηριότατα, ενώ μόνο 1 στα 3 παιδιά έχουν καθημερινή άσκηση στο σχολείο. Τα εξαντλητικά ωράρια εργασίας των γονέων, αλλά και ο φόβος για την ασφάλεια των παιδιών αποτρέπουν πολλά από τα παιδιά να συμμετέχουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες. Προβλήματα υγείας: Σοβαρές παθολογικές καταστάσεις όπως ορμονικές ή άλλες διαταραχές και παθήσεις του μεταβολισμού μπορούν να οδηγήσουν σε παχυσαρκία. Πότε ζητάμε τη βοήθεια του ειδικού διατροφολόγου Αν το ίδιο το παιδί προβληματίζεται για το βάρος του. Αν το βάρος για την ηλικία του παιδιού διαπιστώνεται περισσότερο από το φυσιολογικό. Αν το παιδί εμφανίζει πρόβλημα συμμετοχής στα διάφορα αθλήματα και παιχνίδια των συνομήλικών του. Συμπληρωματικές μετρήσεις Οι καμπύλες ανάπτυξης σε γενικές γραμμές επισημαίνουν μια διάσταση του προβλήματος. Η μέτρηση της περιμέτρου μέσης στα παιδιά όπως και στους ενήλικες σχετίζεται στενά με την μελλοντική ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2, καθώς και μεταβολικού συνδρόμου (υπέρταση, χοληστερίνη και αυξημένα λιπίδια αίματος). Η μέτρηση πραγματοποιείται με μεζούρα στο ύψος του αφαλού και κάθε τιμή πάνω από 90η εκατοστιαία θέση για την ηλικία και το φύλο συνοδεύεται από αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας. ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί να διατηρήσει ένα υγιές βάρος. Οι γονείς φέρουν το κύριο φορτίο. Οι επιστήμονες υγείας μπορεί να συστήνουν τις αναγκαίες οδηγίες, αλλά οι γονείς είναι αυτοί που μπορούν ουσιαστικά να τροποποιήσουν τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους. Θα πρέπει να είναι υποστηρικτικοί προς τα παιδιά και ταυτόχρονα να δίνουν το καλό παράδειγμα. 7

5 8 Οδηγίες προς τους γονείς Κάντε κατανοητό στο παιδί ότι το αγαπάτε και το αποδέχεστε με οποιοδήποτε βάρος. Μην χρησιμοποιείτε το φαγητό ως μέσο επιβράβευσης ή τιμωρίας. Μην ετοιμάζετε ξεχωριστό φαγητό για το παιδί, ακόμη και αν δεν τρώει αυτό που έχετε μαγειρέψει. Αφήστε το παιδί να συμμετέχει στη διαδικασία προετοιμασίας του φαγητού. Τουλάχιστον 2-3 φορές την εβδομάδα είναι σημαντικό όλη η οικογένεια να τρώει μαζί. Ευαισθητοποιηθείτε σχετικά με τις απόψεις του παιδιού σας για τη σύνδεση της εμφάνισης με τις διάφορες κοινωνικές σχέσεις. Βελτιώστε τις δικές σας διατροφικές συνήθειες, μιας και οι γονείς αποτελούν πάντα πρότυπο για τα παιδιά. Βρείτε τρόπους να αυξήσετε τη φυσική δραστηριότητα των παιδιών σας. Το πιο απλό είναι να περιορίσετε το χρόνο που βλέπει το παιδί τηλεόραση, κάθεται στο κομπιούτερ ή παίζει video games. Η προτεινόμενη ημερήσια φυσική δραστηριότητα για τα παιδιά είναι 60 λεπτά την ημέρα τουλάχιστον. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να απολαμβάνουν τη σωματική άσκηση και παροτρύνετέ τα να συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες όπως τρέξιμο, κολύμβηση, ποδηλασία κλπ. Οι αποτελεσματικότερες ασκήσεις είναι αυτές που ανεβάζουν ήπια τον καρδιακό ρυθμό και προκαλούν εφίδρωση. Ταυτόχρονα όμως, το παιδί δεν πρέπει να υπερθερμαίνεται, να κόβεται η αναπνοή του και να κουράζεται εξαντλητικά. Οργανώστε οικογενειακές δραστηριότητες, ώστε το κάθε μέλος να ασκείται συστηματικά και να το απολαμβάνει. Εντάξτε στο εβδομαδιαίο οικογενειακό πρόγραμμα περπάτημα, χορό, ποδηλασία και άλλες εποικοδομητικές αθλητικές ενέργειες. Προσφέρετε στα παιδιά σας μία ποικιλία από τροφές συμπεριλαμβανομένων γλυκών και σνακ, αφού όλες οι τροφές έχουν θέση σε ένα υγιεινό διατροφολόγιο, ακόμα και αυτές με υψηλές θερμίδες και λίπος, όταν καταναλώνονται περιστασιακά και σε περιορισμένες ποσότητες. Εκπαιδεύστε τα παιδιά στην επιλογή υγιεινών τροφίμων, αλλά και στην αναγκαία ποσότητα γευμάτων που θα πρέπει να καταναλώνουν. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να τρώνε αργά. Αυτό τα βοηθάει στο να αναγνωρίζουν το αίσθημα πληρότητας και να σταματούν το φαγητό έγκαιρα, όταν δηλαδή πραγματικά χορτάσουν. TIPS Αποτελεσματικής Καταπολέμησης της Παιδικής Παχυσαρκίας Προτιμάτε τρόφιμα ολικής άλεσης (ψωμί, δημητριακά, ζυμαρικά, κράκερ). Καθημερινή κατανάλωση 5-7 μερίδων φρούτων και λαχανικών. Επιλέξτε γαλακτοκομικά προϊόντα χαμηλών λιπαρών. Προτιμήστε άπαχο κρέας, πουλερικά και ψάρι. Αποφύγετε τις τηγανισμένες τροφές. Μη τρώτε σε fast food περισσότερο από 1 φορά την εβδομάδα. Προσφέρετε στα παιδιά νερό, χυμούς, γάλα όταν διψάνε και όχι σακχαρούχα ροφήματα. Μην πιέζετε τα παιδιά να φάνε όταν δεν πεινάνε. Μην επιμένετε να τελειώνουν το φαγητό τους. Μην βιάζεστε την ώρα του φαγητού. Τα παιδιά τρώνε περισσότερο όταν τρώνε γρήγορα. 9

6 10 Χτίστε γερά θεμέλια! Η σημασία των θρεπτικών συστατικών και της περιεκτικής διατροφής για τα παιδιά... Η μεγαλύτερη προσοχή για τη σωστή διατροφή θα πρέπει να επικεντρώνεται στην παιδική ηλικία. Είναι η περίοδος που θα πρέπει να την προσέξουμε όπως της αρμόζει, με δεδομένο ότι οι διατροφικές επιλογές σε αυτή τη φάση έχουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην υγεία και στην ευεξία του παιδιού για όλη τη ζωή του. Χρόνια νοσήματα που συνήθως εκδηλώνονται στην ενήλικη ζωή, ξεκινούν από την παιδική ηλικία και συχνά θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί, εάν από νωρίς είχε εφαρμοσθεί μια ισορροπημένη διατροφή. Η εφαρμογή μιας υγιεινής διατροφής ξεκινά από τις πρώτες κιόλας ώρες της ζωής του παιδιού. Στην 1η βρεφική ηλικία (το πρώτο εξάμηνο) η διατροφή στηρίζεται στην αποκλειστική πρόσληψη γάλακτος. Ιδιαίτερα, στα βρέφη που θηλάζουν παρατηρείται μειωμένη συχνότητα πολλών διαταραχών όπως μολύνσεις των αυτιών, κολίτιδα και δυσλειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος. Μετά τον Θρεπτικά συστατικά Βιταμίνη Α Βιταμίνη C Βιταμίνη D Ασβέστιο Σίδηρο Μαγνήσιο Ψευδάργυρος 6ο μήνα περίπου έχει δημιουργηθεί το νευρικό και το πεπτικό σύστημα του παιδιού, με αποτέλεσμα να διαθέτει πλέον την ικανότητα να μασάει την τροφή. Το παιδί είναι έτοιμο να δεχτεί στερεές τροφές όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, κοτόπουλο, ψάρι και αυγό. Το δεύτερο χρόνο πραγματοποιείται πλήρης ένταξη των τροφίμων. Η προσχολική καθώς και η σχολική ηλικία των παιδιών, δηλαδή οι ηλικίες 4-12 ετών είναι πολύ σημαντικές για τη σωστή ανάπτυξη του οργανισμού. Σε αυτή την ηλικιακή περίοδο οι βασικές ανάγκες σε θρεπτικά συστατικά έχουν ως ακολούθως: Ημερήσιες ανάγκες μg 15-45mg 5μg mg 7-10mg mg 3-8mg Ο ρόλος του κάθε «δομικού» συστατικού: Βιταμίνη Α: Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην όραση και την ανάπτυξη των οστών. Βοηθά στην προστασία του οργανισμού από διάφορες λοιμώξεις, προάγει την υγεία και την ανάπτυξη των σωματικών ιστών, συμπεριλαμβανομένων των μαλλιών, των νυχιών και του δέρματος. Πηγές: σπανάκι, μαρούλι, καρότα, αυγά, συκώτι, γάλα, γιαούρτι, τυρί, βερίκοκα, μαλακή μαργαρίνη. Βιταμίνη C: Βοηθάει στο σχηματισμό και στην αναγέννηση του κολλαγόνου. Συμβάλει στη διατήρηση υγιών ούλων στο παιδί, ενδυναμώνει τα αιμοφόρα αγγεία, ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά τον οργανισμό να απορροφήσει το σίδηρο. Πηγές: φράουλες, ντομάτες, σπανάκι, εσπεριδοειδή, πιπεριές. Βιταμίνη D: Συμμετέχει στο μεταβολισμό ασβεστίου και φωσφόρου και με τον τρόπο αυτό στο σχηματισμό οστών και δοντιών. Επίσης, συμβάλει στην ισορροπία του ανοσοποιητικού συστήματος. Πηγές: λιπαρά ψάρια, συκώτι, αυγά, μαλακές μαργαρίνες, γάλα. Ασβέστιο: Συμβάλει στη δόμηση γερών οστών και δοντιών, προάγει την υγιή λειτουργία των νεύρων και των μυών, βοηθά στην πήξη του αίματος και στη διαδικασία μετατροπής της τροφής σε ενέργεια. Πηγές: γάλα, τυρί, γιαούρτι, μπρόκολο, σαρδέλες, σολομός, σουσάμι, ταχίνι, αποξηραμένα σύκα, καρύδια. Σίδηρος: Είναι σημαντικός για την παραγωγή της αιμοσφαιρίνης και της μυοσφαιρίνης. Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει αναιμία. Πηγές: μοσχάρι, κοτόπουλο, συκώτι, χοιρινό, εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού, όσπρια, σπανάκι, αποξηραμένα σύκα. Μαγνήσιο: Συμβάλει στη διατήρηση των οστών σε καλή κατάσταση, σταθεροποιεί τον καρδιακό ρυθμό, ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά στη λειτουργία των μυών και των νεύρων. Πηγές: Πράσινα φυλλώδη λαχανικά, κόκκινο κρέας, γάλα, γιαούρτι, κακάο, δημητριακά ολικής αλέσεως. Ψευδάργυρος: Είναι απαραίτητος για το σχηματισμό περισσότερων από 70 ενζύμων που συμμετέχουν στο μεταβολισμό. Κατέχει ουσιαστικό ρόλο στη διαδικασία της ανάπτυξης. Πηγές: οστρακοειδή, κόκκινο κρέας, σαρδέλες, συκώτι. Κάλιο: Σημαντικό στοιχείο για τη μεταφορά των ηλεκτρικών σημάτων στα νεύρα και στους μύες. Πηγές: φακές, μπανάνα, πατάτες, ντομάτες, πιπεριές, σπανάκι, σταφίδες, βερίκοκα, πορτοκάλι. Απαραίτητα λιπαρά οξέα (EFAs): Συμμετέχουν στη δόμηση του νευρικού συστήματος και ενισχύουν το καρδιαγγειακό σύστημα. Δημιουργούν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την υγιή λειτουργία του εγκεφάλου και της όρασης. Πηγές: πουλερικά, ξηροί καρποί, ψάρια. Γενικότερα οι μερίδες που πρέπει να καταναλώνονται ημερησίως για παιδιά είναι οι εξής: 8-10 μερίδες αμυλούχων. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε: 1 φέτα ψωμί = 2 φρυγανιές = 2 κράκερ = ½ κουλούρι Θεσ/κης = 1/3 φλ. Ρύζι ή μακαρόνια = 1 μπάρα δημητριακών = ½ φλ. Δημητριακά πρωινού = 1 μέτρια βραστή πατάτα = 2 μπισκότα = ½ φλ. αρακά 3-4 μερίδες λαχανικών. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε: 1 φλιτζάνι του τσαγιού ωμού λαχανικού ή μισό βραστού λαχανικού 3-4 μερίδες φρούτων. Μια μερίδα είναι 1 φλιτζάνι του τσαγιού από οποιοδήποτε φρούτο ή ½ ποτήρι χυμό 2-3 μερίδες γαλακτοκομικών. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε: 1 φλιτζάνι γάλα, 1 κεσεδάκι γιαούρτι ή 30 γρ. τυρί 2-3 μερίδες πρωτεϊνούχου τροφής. Μια μερίδα αντιστοιχεί σε: 30 γρ. κρέας, κοτόπουλο, ψάρι ή 1 αυγό 11

7 12 Ο δεκάλογος της παιδικής διατροφής... 1/ Δώστε αξία στο πρωινό των παιδιών σας! Η «καλή μέρα από το πρωί φαίνεται» και ακόμα καλύτερα από το πρωινό. Τα παιδιά που δεν τρώνε πρωινό εμφανίζουν ελλείψεις σε σημαντικά θρεπτικά συστατικά (σίδηρο, ασβέστιο, ψευδάργυρο, φυλλικό οξύ) και έχουν τάση αύξησης βάρους. Τα παιδιά είναι σημαντικό να τρώνε πρωινό, έτσι ώστε να: Έχουν καλύτερη απόδοση στο σχολείο. Αισθάνονται λιγότερη κούραση και υπνηλία στα πρωινά μαθήματα. Αθλούνται περισσότερο και καταναλώνουν μικρότερη ποσότητα γλυκών και λιπαρών τροφίμων κατά τη διάρκεια της μέρας. Ποιο είναι το ιδανικότερο πρωινό; Ένα καλό πρωινό θα πρέπει να παρέχει στο παιδί το 1/3 των ημερήσιων αναγκών του σε ενέργεια και θρεπτικά συστατικά. Συγκεκριμένα, ένα ισορροπημένο πρωινό θα πρέπει να παρέχει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και «καλά» λιπαρά. Μία πλήρης θρεπτική επιλογή πρωινού για τα παιδιά είναι τα δημητριακά ολικής αλέσεως που προέρχονται από ολόκληρους ανεπεξέργαστους σπόρους και έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε: Σύνθετους υδατάνθρακες, που είναι απαραίτητο «καύσιμο» του παιδικού μεταβολισμού. Φυτικές ίνες, που προκαλούν εύκολα κορεσμό, καθυστερούν το αίσθημα της πείνας και βοηθούν στην καλύτερη λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Βιταμίνες του συμπλέγματος Β οι οποίες είναι απαραίτητες για την πνευματική διαύγεια και μνήμη. Αντιοξειδωτικά (βιταμίνες C & Ε, σελήνιο, κλπ.) για την ενίσχυση της άμυνας του παιδικού οργανισμού. Μέταλλα (σίδηρο, ψευδάργυρο, μαγνήσιο, φώσφορο, ασβέστιο), που είναι απαραίτητα στοιχεία για την καλή ανάπτυξη των οστών, δοντιών και την ενίσχυση της φυσικής δραστηριότητας. Ένα μπολ ημίπαχο γάλα με δημητριακά ολικής αλέσεως είναι μία πρωινή επιλογή που δεν επιβαρύνει με περιττή ζάχαρη και λιπαρά, μιας και παρέχουν μόνο το 3% της ζάχαρης σε μια ισορροπημένη διατροφή, ποσοστό πολύ μικρότερο συγκριτικά με άλλα είδη πρωινού. Επιπλέον θρεπτικές προτάσεις για πρωινό γεύμα αποτελούν: 1 ποτήρι γάλα με δημητριακά ολικής αλέσεως με μέλι. 1 ποτήρι γάλα 1,5% σε λιπαρά & 1 φέτα ψωμί ή 2 φρυγανιές σικάλεως ή με μαλακή μαργαρίνη, μέλι, μαρμελάδα ή ταχίνι. 1 ποτήρι χυμό φρούτων με ψωμί σίκαλης και αυγό βραστό. 1 ποτήρι γάλα 1,5% σε λιπαρά & Τοστ με ψωμί σίκαλης γαλοπούλα και τυρί χαμηλών λιπαρών. 2/ Ώρα για διάλειμμα για γευστικό και υγιεινό σνακ. Το πρόγευμα (δεκατιανό) είναι απαραίτητο για το παιδί. Το ιδανικό κολατσιό είναι αυτό που ετοιμάζεται στο σπίτι, με ποιοτικά υλικά. Βέβαια, θα πρέπει να υπολογίζονται οι γευστικές προτιμήσεις του παιδιού, ώστε αυτό που θα επιλέξει να φάει όχι μόνο να είναι υγιεινό, αλλά και νόστιμο. Προτιμάμε ψωμί ολικής αλέσεως ή σίκαλης που τρώγεται εύκολα από τα παιδιά, και προσθέτουμε τυρί, ζαμπόν γαλοπούλας με ελαιόλαδο, ψιλοκομμένο κοτόπουλο. Για να το ενισχύσουμε με βιταμίνες και φυτικές ίνες, προσθέτουμε μερικά φύλλα μαρούλι ή ροδέλες ντομάτας. Φρούτα ή χυμό, τα οποία είναι πολύ πλούσια σε βιταμίνες, αντιοξειδωτικά και χαμηλά σε θερμίδες. Μια φέτα σπιτικό κέικ ή μπισκότα με πολυδημητριακά ή μπάρα δημητριακών θα καλύψουν τις ανάγκες για ένα ιδιαίτερα γευστικό σνακ. Τα μεγαλύτερα παιδιά συνήθως προτιμούν να αγοράζουν το κολατσιό τους από το κυλικείο του σχολείου. Το παραδοσιακό κουλούρι Θεσσαλονίκης με κίτρινο τυρί χαμηλών λιπαρών ή μπισκότα πτι μπερ ολικής άλεσης αποτελούν μια καλή πρόταση. Από τα είδη του εμπορίου, περισσότερο λάθος επιλογές αποτελούν οι ζαμπονοτυρόπιτες, τα κρουασάν, τα γαριδάκια κτλ. 13

8 14 3/ Προσοχή στα γλυκά: Κίνδυνος τερηδόνας και παχυσαρκίας! Τα γλυκά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και κορεσμένο (κακό) λίπος. Είναι σημαντικό να μάθει το παιδί σε νέες γλυκιές γεύσεις χωρίς πολλές θερμίδες και λιπαρά, αλλά ταυτόχρονα πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά. Αντικαταστήστε τα γλυκά που συνήθως επιλέγει με κάποια από τις ακόλουθες προτάσεις: Αντί για το κλασικό παγωτό προτιμήστε γρανίτα, παγωτό σορμπέ ή παγωτό γιαούρτι με ξηρούς καρπούς και φρούτα Μια δροσερή φρουτοσαλάτα με ποικιλία φρούτων, μέλι, κανέλα και ξηρούς καρπούς. Ζελέ με φρέσκα φρούτα. Γιαούρτι με φρούτα και μέλι ή μαρμελάδα ή ξηρούς καρπούς ή γλυκό κουταλιού. Δημητριακά ολικής αλέσεως με γάλα χαμηλό σε λιπαρά (1,5%). Μπάρα δημητριακών ολικής αλέσης με φρούτα ή με σοκολάτα. 1 κομμάτι σοκολάτα υγείας ή παστέλι. Αποξηραμένα φρούτα. Σοκολάτα ρόφημα αναμεμιγμένη με κρύο ή ζεστό γάλα 1,5%. 1 μπολ σπιτικό ρυζόγαλο. 1 κομμάτι σπιτικό κέικ με λίγη ζάχαρη, ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς και σταφίδες. Μιλκ σέικ από γάλα 1,5% αναμεμειγμένο με φρούτα, λίγο μέλι και κακάο. 3-4 μπισκότα τύπου πτι-μπερ ολικής αλέσης. 4/ Δώστε έμφαση στο μεσημεριανό φαγητό! Οι σωστές διατροφικές συνήθειες «χτίζονται» κυρίως στο σπίτι. Καλό είναι στο μεσημεριανό γεύμα να υπάρχει ποικιλία και πληρότητα, δηλαδή να περιλαμβάνονται όλες οι ομάδες τροφίμων (ρύζι, μακαρόνια, όσπρια, λαδερά, ψάρι, πουλερικά, κόκκινο κρέας, άπαχο τυρί, λαχανικά, φρούτα, ελιές και ελαιόλαδο). Η ποικιλία στα φαγητά εξασφαλίζει την πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών. Επίσης, ιδιαίτερα σημαντικό είναι το μεσημεριανό φαγητό να είναι σπιτικά μαγειρεμένο. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η κατανάλωση πρόχειρου φαγητού (τύπου fast food), το οποίο ευθύνεται σε σημαντικό βαθμό για την ανάπτυξη της παιδικής παχυσαρκίας. 5/ Αυξήστε τη Φυσική τους δραστηριότητα! Είναι σημαντικό τα παιδιά να ασκούνται καθημερινά (π.χ. ποδόσφαιρο, μπάσκετ, βόλεϊ, τένις, ποδηλασία, περπάτημα κλπ), καθώς αυτό βοηθά να διατηρήσουν ένα καλό επίπεδο υγείας, ευεξίας, ψυχολογικής ανανέωσης και ένα επιθυμητό σωματικό βάρος. Βοηθήστε τα παιδιά να παίζουν περισσότερο και περιορίστε τις ώρες που τους επιτρέπετε να βλέπουν τηλεόραση και που ασχολούνται με τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές. 6/ Τα πολύτιμα φρούτα... Ιδανικό απογευματινό κολατσιό για το παιδί, αποτελούν τα φρούτα και οι χυμοί, χάρη στις άφθονες βιταμίνες, στα ιχνοστοιχεία και στις φυτικές ίνες που περιέχουν. Όλα αυτά τα θαυμάσια διατροφικά συστατικά είναι απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού. Είναι πολύτιμα σε όλες τις φάσεις ανάπτυξης. Το παιδί θα πρέπει να μάθει να τρώει το φρούτα ή να πίνει το χυμό αμέσως μόλις του το προσφέρουμε, εφόσον η πολύωρη παραμονή τους στο πιάτο ή στο ποτήρι επιτρέπει την οξείδωση και καταστρέφει μέρος από τις πολύτιμες βιταμίνες τους. 7/ Προσοχή στα ακραία διατροφικά σχήματα! Τα παιδιά δεν πρέπει να ακολουθούν αυστηρά υποθερμιδικές δίαιτες, αφού η ανάπτυξή τους δεν έχει ολοκληρωθεί. Οι χαμηλοθερμιδικές δίαιτες στερούν από τον οργανισμό τους απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Επίσης, δεν πρέπει να απαγορεύουμε ποτέ στα παιδιά να επιλέγουν ορισμένα «παχυντικά» τρόφιμα, αλλά τα διδάσκουμε να τα καταναλώνουν με μέτρο. 8/ Κάντε ελκυστική τη διατροφή του παιδιού... Το πιάτο του παιδιού δεν πρέπει να περιέχει υπερβολική ποσότητα φαγητού - το παιδί δυσφορεί και μόνο στη θέα αυτού του πιάτου. Μπορείτε επίσης να επιλέγετε ένα σερβίτσιο με χαρούμενα χρώματα και να το εμπλουτίζετε με πολύχρωμα λαχανικά, προκειμένου να γίνει πιο ελκυστικό. 9/ Μην πιέζετε το παιδί να φάει... Το παιδί διαθέτει την ικανότητα να ακολουθεί πιστά το δικό του σύστημα ελέγχου πείνας και κορεσμού. Η επιμονή των γονέων να φάει το παιδί όλο το φαγητό το οδηγεί πολλές φορές στο να καταναλώνει αργότερα μεγάλες ποσότητες φαγητού, οι οποίες σταδιακά οδηγούν σε αύξηση σωματικού βάρους. 10/ Εμείς είμαστε το παράδειγμα! Οι διατροφικές συνήθειες των γονέων είναι αυτές που θα εμφυσήσουν στα παιδιά την έννοια της υγιεινής διατροφής. Αν εμείς τρώμε ακατάλληλες τροφές όπως πίτσες και σουβλάκια, ενώ ταυτόχρονα καταναλώνουμε ελάχιστες σαλάτες και φρούτα, δύσκολα θα τα πείσουμε να τρέφονται σωστά. Αντίθετα, εάν στο τραπέζι μας υπάρχει ποικιλία φαγητών και γεύσεων, θα είναι πιο «φυσικό» για τα παιδιά να δοκιμάσουν και να αγαπήσουν όλα τα φαγητά. 15

9 Γνωριμία με τα τρόφιμα & τη σημασία τους στην ανάπτυξη των παιδιών Ποια τρόφιμα δεν πρέπει να λείπουν από την παιδική διατροφή Η διατροφή των παιδιών όπως και όλων των ενηλίκων θα πρέπει να αποτελείται από τρόφιμα τα οποία κατατάσσονται σε πέντε κύριες ομάδες. Οι ομάδες αυτές είναι οι εξής: 1. Γάλακτος και γαλακτοκομικών 2. Φρούτων και λαχανικών 3. Δημητριακών 4. Κρέατος 5. Λίπους 1/ Ομάδα γαλακτοκομικών Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί, τα οποία συνεισφέρουν σημαντικά στην πρόσληψη της απαραίτητης ποσότητας ασβεστίου στα παιδιά. Είναι βασικό, από πολύ μικρό το παιδί να καταναλώνει τροφές πλούσιες σε ασβέστιο, ώστε να μπορέσει να εξασφαλίσει καλή υγεία και σωστή σκελετική ανάπτυξη. Επομένως, οι γονείς θα πρέπει να φροντίσουν ώστε τα γαλακτοκομικά να περιλαμβάνονται στο καθημερινό διαιτολόγιο του παιδιού. Ένα μικρό παιδί χρειάζεται καθημερινά περίπου 800 mg ασβεστίου. 16 Αυτά μπορούν να καλυφθούν από: - 4 ποτήρια γάλα (πλήρες ή αποβουτυρωμένο). Ή 2 ποτήρια γάλα και 100 γραμμάρια φέτα ή 80 γραμμάρια γραβιέρα (τα σκληρά τυριά είναι πιο πλούσια σε ασβέστιο). Ή 1 ποτήρι γάλα & 1 κεσεδάκι γιαούρτι & 30γρ τυρί. Οι πολύτιμες βιταμίνες των γαλακτοκομικών Οι βιταμίνες που περιέχονται στα γαλακτοκομικά (Βιταμίνη Α, σύμπλεγμα βιταμινών Β κλπ.) παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στη σωστή ανάπτυξη και στην υγεία των συστημάτων του παιδικού οργανισμού. Από την ομάδα βιταμινών του συμπλέγματος Β, ξεχωριστή θέση στα γαλακτοκομικά κατέχει η Βιταμίνη B2 ή Ριβοφλαβίνη. Βιταμίνη B2 (Ριβοφλαβίνη) Συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη των παιδιών, ενώ επίσης σπουδαίος είναι ο ρόλος της και στη μετατροπή των τροφών σε ενέργεια. Ταυτόχρονα, βοηθά τον παιδικό οργανισμό να αξιοποιήσει τα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως είναι οι πρωτεΐνες και οι υδατάνθρακες. 2/ Ομάδα φρούτων και λαχανικών Με δεδομένη την αυξημένη περιεκτικότητά τους σε θρεπτικά συστατικά, τα φρούτα και λαχανικά ενισχύουν τον παιδικό οργανισμό. Χάρη στο υψηλό περιεχόμενό τους σε νερό συμβάλλουν στην ενυδάτωση, που είναι ιδιαίτερα σημαντική στην παιδική ηλικία, λόγω της έντονης εφίδρωσης. Οι φυτικές ίνες που περιέχουν τα φρούτα και τα λαχανικά βοηθούν τη λειτουργία του εντέρου. Επίσης, μειώνουν την απορρόφηση λίπους από τον οργανισμό και ο κορεσμός που προκαλούν έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη πρόσληψη φαγητού ή ανθυγιεινών σνακ. Τα φρούτα και τα λαχανικά ενισχύουν το αμυντικό σύστημα των παιδιών, μιας και επιπλέον περιέχουν σημαντικές ποσότητες αντιοξειδωτικών ουσιών όπως, β-καροτένιο, βιταμίνη C, λυκοπένιο, λουτεΐνη, ζεαξανθίνη κλπ. Τα παιδιά είναι σημαντικό να καταναλώνουν καθημερινά 5-7 μερίδες φρούτων και λαχανικών. Μην ξεχνάτε: Να αυξάνετε την ποσότητα των φρούτων και των λαχανικών που καταναλώνουν τα παιδιά σε περιόδους που αντιμετωπίζουν ιώσεις ή κρυολογήματα. Να προτιμάτε εποχιακά φρούτα και λαχανικά. Μη βράζετε τα λαχανικά αρκετή ώρα διότι έτσι χάνουν πολύτιμα συστατικά, όπως τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες. Στην περίπτωση αυτή μπορείτε να εκμεταλλευτείτε το ζωμό λαχανικών ο οποίος αποτελεί μία πηγή θρεπτικών συστατικών, ειδικά όταν έχετε βράσει λαχανικά διαφόρων χρωμάτων. Προτιμήστε το μαγείρεμα στον ατμό κόβοντας τα λαχανικά σε μεγάλα κομμάτια. Να προσθέτετε λεμόνι ή ξύδι ώστε να μην χάνονται τα αντιοξειδωτικά που περιέχουν. Αν το παιδί σας δυσκολεύεται να φάει φρούτα μπορείτε να προτιμάτε αποξηραμένα και να φτιάχνετε ζελέ με φρέσκα φρούτα ή κομπόστα. 3/ Ομάδα δημητριακών Στην ομάδα των δημητριακών ανήκουν τα δημητριακά πρωινού, το ψωμί, τα ζυμαρικά, το ρύζι, η πατάτα και όλα τα αμυλώδη τρόφιμα. Είναι μια από τις σημαντικότερες ομάδες τροφίμων, η οποία θα πρέπει να καλύπτει καθημερινά περίπου το 50% των παιδικών ενεργειακών αναγκών. Τα παιδιά συστήνεται να καταναλώνουν 6-8 μερίδες δημητριακών ανάλογα με την ηλικία. Προτιμήστε τα προϊόντα ολικής αλέσεως, αφού περιέχουν περισσότερες βιταμίνες, ιχνοστοιχεία και φυτικές ίνες σε σχέση με τις κατεργασμένες τροφές. 17

10 18 4. Ομάδα κρέατος (μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά, ψάρι, θαλασσινά, αυγά) Η ομάδα του κρέατος είναι επίσης μια πολύ σημαντική ομάδα τροφίμων για τα παιδιά. Η ομάδα αυτή προσφέρει πρωτεΐνες υψηλότατης βιολογικής αξίας, οι οποίες αποτελούν δομικές μονάδες όλων των κυττάρων του σώματος. Η λέξη πρωτεΐνη προέρχεται από τις λέξεις «πρώτος» ή «πρωτεύω», που σημαίνει ότι αποτελούν ουσίες πρωταρχικής σημασίας. Είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη και την ανανέωση των ιστών και την παραγωγή ενζύμων, ορμονών και αντισωμάτων. Η ομάδα κρέατος συνεισφέρει σημαντικά στην κάλυψη των καθημερινών αναγκών σε σίδηρο, που είναι απαραίτητος για την πρόληψη της αναιμίας. Στην παιδική ηλικία ιδιαίτερα σημαντική είναι και η κατανάλωση ψαριών, λόγω της υψηλής τους περιεκτικότητας σε ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συμβάλουν στην καλή λειτουργία του εγκεφάλου. Επιπρόσθετα, βοηθούν στη σωστή ανάπτυξη των νευρώνων, ενώ η μειωμένη πρόσληψη ω-3 λιπαρών οξέων σε μικρές ηλικίες έχει σχετιστεί με την εμφάνιση μαθησιακών δυσκολιών. Παροτρύνετε το παιδί να καταναλώνει: 2-3 φορές την εβδομάδα ψάρι, κοτόπουλο 2 φορές την εβδομάδα κόκκινο κρέας (μοσχάρι, χοιρινό) 2-3 φορές την εβδομάδα αυγό Έξυπνα tips για να εμπλουτίσετε το διαιτολόγιο των παιδιών με τρόφιμα υψηλής θρεπτικής αξίας που συνήθως δε συμπαθούν Γάλα-Γαλακτοκομικά Αν δυσκολεύονται τα παιδιά σας να πιούν γάλα μπορείτε να το συνοδεύσετε με κάποιο φρούτο και να δημιουργήσετε ένα ρόφημα τύπου μιλκ σέικ. Μπορείτε, επίσης, να τους προσφέρετε υγιεινά σνακ όπως γιαούρτι με φρούτα, ξηρούς καρπούς, δημητριακά ολικής αλέσης και μέλι. Φρούτα-Λαχανικά Προσπαθήστε να προσθέτετε κάποιο φρούτο ή λαχανικό σε κάθε γεύμα του παιδιού. Παίξτε, παρακινώντας το παιδί σας να ζωγραφίσει ένα ουράνιο τόξο με τα χρώματα των φρούτων και των λαχανικών που κατανάλωσε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δημιουργείστε ένα νόστιμο χρωματιστό πουρέ λαχανικών, εάν το παιδί σας αρνείται να φάει λαχανικά. Σερβίρετε τα λαχανικά με συνοδεία κάποιου υγιεινού ντιπ όπως τζατζίκι, ή ντιπ τυριού και αφήστε το παιδί να φάει όσο θέλει. Στην περίπτωση που δεν τρώει τα φρούτα δημιουργείστε δυναμωτικούς φρουτοχυμούς με ποικιλία φρούτων. Ψάρι Τα παιδιά δύσκολα θα φάνε ψάρι. Αυτό που μπορείτε να κάνετε με το ψάρι είναι να το συνοδεύσετε με κάποιο άλλο τρόφιμο που μπορεί να αρέσει στο παιδί σας ή να φτιάξετε ψαροκροκέτες. Μη σταματάτε να δίνετε ερεθίσματα στο παιδί. Μπορεί «σήμερα» να μη θέλει να φάει ψάρι ή κάποιο άλλο τρόφιμο, όμως «αύριο» μπορεί να αλλάξει γνώμη. Μην τα πιέζετε, φροντίστε όμως να υπάρχουν τρόφιμα από όλες τις ομάδες στο τραπέζι και παρακινήστε το παιδί σας να δοκιμάσει χωρίς φωνές και απειλές. Όσο επιμένετε σε κάτι θα έχετε αντίθετα αποτελέσματα. 10 τρόποι για να μάθει το παιδί σας να τρώει όλα τα τρόφιμα: 1/ Να εφαρμόζει μικρά και συχνά γεύματα. 2/ Το πιάτο του να μην περιέχει μεγάλη ποσότητα φαγητού. 3/ Μην ετοιμάζετε για το παιδί ξεχωριστό φαγητό. 4/ Επιλέγετε ένα σερβίτσιο με χαρούμενα χρώματα και ελαφρύ, ώστε εύκολα να μπορεί να το χειριστεί με τα χέρια του και να «παίξει» με αυτό. 5/ Αποφύγετε τα διάφορα γλυκά ή αλμυρά σνακ μεταξύ των γευμάτων όπως σοκολάτες, πατατάκια, αναψυκτικά κλπ, τα οποία σίγουρα θα περιορίσουν ακόμα περισσότερο την όρεξή του για φαγητό. 6/ Μάθετε το παιδί να ασκεί συστηματική φυσική δραστηριότητα. Η καθιστική ζωή δημιουργεί παχύσαρκα παιδιά. 7/ Πηγαίνετε να ψωνίσετε στο σούπερ μάρκετ μαζί τους. Η αγορά ειδών διατροφής μπορεί να διδάξει το παιδί σας πολλά πράγματα σχετικά με το φαγητό και τη διατροφή. Συζητήστε από που προέρχονται τα φρούτα, τα λαχανικά, το γάλα και το κρέας. 8/ Αφήστε τα παιδιά σας να κάνουν μόνα τους υγιεινές επιλογές. 9/ Ακολουθήστε την ίδια διατροφή με το παιδί σας. 10/ Κατηγοριοποιείστε τα τρόφιμα σε «καλά» και «κακά». Ωστόσο, μην ξεχνάτε ότι κάθε τρόφιμο έχει τη δική του θέση στην ισορροπημένη διατροφή. 19

11 20 Αλήθειες & Μύθοι για την παιδική διατροφή 1/ Το γάλα θεωρείται το σημαντικότερο τρόφιμο για τα βρέφη. Αλήθεια: Το γάλα είναι το σημαντικότερο τρόφιμο που μπορείτε να δώσετε στο παιδί σας. Ωστόσο, ροφήματα τα οποία περιέχουν ζάχαρη όπως το γάλα με γεύση φράουλας - σοκολάτας - μπανάνας, φρουτοποτά, μπορεί να είναι βλαβερά για τα δόντια. Αν θέλετε μπορείτε να προσφέρετε στο παιδί σας χυμό χωρίς ζάχαρη. Για τα βρέφη συστήνεται να αραιώνεται ο χυμός: 1 χυμό προς 10 νερό και για τα παιδιά ενός έτους: 1 χυμό προς 5 νερό. 2/ Τα αναψυκτικά συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη παιδικής παχυσαρκίας. Μύθος: Η αλήθεια είναι ότι σύμφωνα με μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί, η κατανάλωση αναψυκτικών με ζάχαρη αυξάνει το σωματικό βάρος. Μάλιστα, έχει αναφερθεί αύξηση της πιθανότητας κατά 60% να γίνει ένα παιδί παχύσαρκο. Ωστόσο, περαιτέρω ανάλυση των στοιχείων έδειξε ότι μόνο το 5% αυτής της αύξησης μπορεί να αποδοθεί στα σακχαρούχα ροφήματα, και αυτό χωρίς να διαπιστώνεται σαφής σχέση αιτίας - αποτελέσματος. Οπότε ποια είναι η αλήθεια; Πιθανώς πίνοντας περισσότερα αναψυκτικά, μειώνεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών, ή επειδή τα παιδιά προσλαμβάνουν επιπλέον ενέργεια χωρίς να χορταίνουν, οπότε εξακολουθούν να τρώνε και τελικά παχαίνουν. Είναι αυτός ο λόγος που αυξάνονται στα παιδιά τα ποσοστά υπερβάλλοντος βάρους διεθνώς και στη χώρα μας, ή μήπως είναι η μείωση της σωματικής δραστηριότητας; Λεπτομερείς μελέτες των διατροφικών συνηθειών οδηγούν στο συμπέρασμα ότι για την παιδική παχυσαρκία ευθύνεται κυρίως η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας. Ταυτόχρονα, διάφορες έρευνες δείχνουν ότι τα αποτελεσματικότερα μέτρα κατά της παχυσαρκίας είναι η συμμετοχή σε φυσική δραστηριότητα και η μείωση των ωρών τηλεοπτικής παρακολούθησης. 3/ Τα παιδιά πρέπει να αποφεύγουν το μέλι. Μύθος: Βέβαια το μέλι δεν θα πρέπει να δίδεται σε βρέφη κάτω των 2 ετών, λόγω της «μη ωριμότητας» του γαστρεντερικού τους συστήματος. Ωστόσο, ορισμένες μητέρες φοβούνται ότι η χρήση του μελιού και στην παιδική ηλικία μπορεί να οδηγήσει σε αντιδράσεις αλλεργίας. Όμως, το μέλι σε φυσιολογική ποσότητα όχι μόνο δεν οδηγεί σε αλλεργικές εκδηλώσεις, αλλά αντίθετα βοηθά στην καταπολέμησή τους. Τα παιδιά μπορούν να χρησιμοποιούν το μέλι διαλυμένο. Τέλος, μία κάλη εναλλακτική για τα παιδιά είναι να εντάξουν στο πρωινό τους δημητριακά ολικής αλέσεως με μέλι. 4/ Τα παιδιά δεν πρέπει να τρώνε γλυκά. Μύθος: Επειδή στα παιδιά οι τροφές που απαγορεύονται γίνονται ακόμα πιο επιθυμητές και καθώς θα ήταν άδικο να στερήσουμε από ένα παιδί το γλυκό ή τη σοκολάτα, θα μπορούσαμε να του επιτρέπουμε να τα τρώει, αλλά όχι καθημερινά. Ένα παιδί που έχει παραπανίσια κιλά θα μπορούσε να καταναλώνει για παράδειγμα ένα γλυκό, παγωτό ή σοκολάτα 2 φορές την εβδομάδα, αντί για απογευματινό σνακ. 5/ Τα παιδιά δεν πρέπει να χάνουν βάρος. Μύθος: Ως πρώτο βήμα παρέμβασης για τη μείωση του σωματικού βάρους των παιδιών εφαρμόζεται η προσπάθεια αλλαγής των διατροφικών συνηθειών και η ενίσχυση της σωματικής δραστηριότητας. Πριν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε εάν το παιδί μας χρειάζεται να χάσει βάρος, πρέπει πρώτα να εκτιμηθεί αν είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο σε σχέση με τις καμπύλες ανάπτυξης (υπάρχουν στο βιβλιάριο υγείας του παιδιού). Αν το παιδί βρίσκεται μεταξύ της 85ης - 94ης εκατοστιαίας θέσης, είναι υπέρβαρο και όταν βρίσκεται από την 95η θέση και πάνω, θεωρείται παχύσαρκο. Μέχρι τα 2 χρόνια δεν αναγνωρίζεται η ανάγκη ενός παιδιού να χάσει βάρος. Η προσπάθεια για τη μείωση του σωματικού βάρους ξεκινάει μετά την ηλικία των 2 ετών. Από την ηλικία των 2-5 ετών, είτε το παιδί σας είναι υπέρβαρο είτε παχύσαρκο, συνιστάται να προσπαθήσει να διατηρήσει το βάρος του ή να μειώσει το ρυθμό αύξησής του. Από 6-11 ετών, όταν το παιδί είναι υπέρβαρο συστήνεται η διατήρηση του σωματικού βάρους. Όταν είναι παχύσαρκο, συστήνεται η απώλεια του σωματικού βάρους κατά περίπου μισό κιλό το μήνα, ενώ όταν είναι πολύ παχύσαρκο (και συχνά η παχυσαρκία συνοδεύεται από προβλήματα με αυξημένα λιπίδια στο αίμα κλπ.), τότε η σύσταση είναι η απώλεια να ανέρχεται στο μισό κιλό την εβδομάδα. Από ετών, όταν ένα παιδί είναι υπέρβαρο συστήνεται η απώλεια μισού κιλού το μήνα, ενώ όταν είναι παχύσαρκο θα πρέπει να χάνει περίπου 1 κιλό την εβδομάδα. 6/ Ορισμένα παιδιά πρέπει να παίρνουν συμπληρώματα διατροφής. Αλήθεια: Παιδιά τα οποία ενδεχομένως να χρειάζονται συμπληρώματα διατροφής είναι αυτά που παρουσιάζουν κάποιο πρόβλημα υγείας και εκείνα στα οποία δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί σωστά η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Επίσης, τα παιδιά που πάσχουν από κάποιο νόσημα που αυξάνει το βασικό μεταβολισμό, που υποφέρουν από τροφικές αλλεργίες, παιδιά τα οποία ασχολούνται με τον αθλητισμό, παιδιά και ιδιαίτερα έφηβοι που καταφεύγουν σε ανορθόδοξες δίαιτες και τέλος παιδιά που διατρέφονται κυρίως με κρέας και που δεν καταναλώνουν φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά. 21

12 22 7/ Τα παιδιά δεν πρέπει να τρώνε πολλά αυγά. Μύθος: Ο κρόκος του αυγού πρέπει να δίνεται μετά τους 8 μήνες, ενώ το ασπράδι μετά τον πρώτο χρόνο. Στην αρχή δίνουμε στο παιδί ελάχιστο κρόκο και αυξάνουμε σταδιακά την ποσότητα ώστε να αποφύγουμε τυχόν αλλεργικές αντιδράσεις. Το ίδιο πρέπει να γίνει αργότερα και με το ασπράδι. Οι συνήθεις συστάσεις αφορούν στην κατανάλωση 1 αυγού κάθε 2-3 ημέρες (δηλαδή 2-3 την εβδομάδα), σύμφωνα όμως με πρόσφατες έρευνες τα παιδιά μπορούν να καταναλώνουν ακόμα και 1 αυγό την ημέρα. 8/ Τα παιδιά δεν πρέπει να καταναλώνουν «άπαχα» γαλακτοκομικά. Μύθος: Τα γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών (ημιαποβουτυρωμένα) διατηρούν τα περισσότερα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά για το παιδί. Δεν υπολείπονται σε πρωτεΐνες και ασβέστιο. Αντίθετα στερούνται κάποια ποσά κορεσμένου λίπους, το οποίο είναι ιδιαίτερα βλαβερό. Η υπερκατανάλωση κορεσμένων λιπαρών συσχετίζεται με χρόνια εκφυλιστικά νοσήματα και συνεπώς, κάθε παρέμβαση με σκοπό τη μείωση της κατανάλωσης αυτής μόνο θετική μπορεί να είναι. 9/ Τα βρέφη καλό είναι να αποφεύγουν την κατανάλωση ψαριών για να μην εμφανίσουν αλλεργία. Μύθος: Αναφορικά με το ενδεχόμενο εμφάνισης κάποιας αλλεργικής αντίδρασης ή υπερευαισθησίας στην κατανάλωση ψαριών, δεν υπάρχουν στοιχεία που να το υποστηρίζουν. Αντίθετα, μελέτη που έγινε πρόσφατα στη Σουηδία και δημοσιεύθηκε στο Archives of Disease in Childhood (2009), έδειξε πως η κατανάλωση ψαριού από την ηλικία των 6 μηνών μειώνει αισθητά την εμφάνιση αλλεργικού εκζέματος στα βρέφη κατά το πρώτο έτος ζωής τους. Στην περίπτωση οικογενειακού ιστορικού σε αλλεργίες στα ψάρια, καλό θα είναι η ένταξή τους στη διατροφή του βρέφους να πραγματοποιηθεί μεμονωμένα και όχι παράλληλα με κάποια άλλη πιθανή αλλεργιογόνο τροφή. 10/ Η αντιοξειδωτική διατροφή που βασίζεται στις μονάδες ORAC αφορά πολύ περισσότερο στα παιδιά. Αλήθεια: Πολλαπλές επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι μια διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά αναβαθμίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (Fernandes 2008, Magrone et al 2008, Salman et al 2009) και προστατεύει σε υψηλό βαθμό τον παιδικό οργανισμό (Gerhauser 2008). Το παιδικό ανοσοποιητικό «χτίζεται» με βάση τα δομικά συστατικά που παραλαμβάνει ο οργανισμός μέσα από το περιβάλλον. Ο τρόπος «παραλαβής» δεν είναι άλλος από την τροφή. Ο δείκτης ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity Ικανότητα Απορρόφησης Ριζών Οξυγόνου) αποτελεί έναν πολύ ακριβή τρόπο προσδιορισμού της δύναμης που διαθέτει ένα τρόφιμο προκειμένου να εξουδετερώνει τις βλαβερές ελεύθερες ρίζες που αναπτύσσονται στον οργανισμό. Η επίδραση της Αντιοξειδωτικής Διατροφής ORAC στην περίπτωση των παιδιών είναι σημαντικήιδιαίτερα εν όψει των ιώσεων (Boulton 1985). Ας μην ξεχνάμε ότι οι τροφές που εμφανίζουν υψηλή αντιοξειδωτική ισχύ, αποτελούν ταυτόχρονα και σπουδαίες πηγές σημαντικών θρεπτικών συστατικών. Η Αντιοξειδωτική Διατροφή ORAC είναι κατεξοχήν περιεκτική και συμβάλει πολλαπλά στη δημιουργία ενός θωρακισμένου παιδικού ανοσοποιητικού συστήματος. Και αντίστροφα, ένα αποδοτικό παιδικό ανοσοποιητικό σύστημα εξαρτάται σε κάθε περίπτωση από τη διατροφική πρόσληψη αντιοξειδωτικών ουσιών (Γρηγοράκης 2010). Η διατροφή σε φυσιολογικές καταστάσεις, βάσει της σύστασης του Αμερικάνικου Οργανισμού Γεωργίας (U.S.D.A.), θα πρέπει να περιέχει καθημερινά μονάδες ORAC. 23

13

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 2 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Εκπαίδευση στην πυραμίδα της υγιεινής διατροφής ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤA ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών

1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών. Φρέσκα Φρούτα. Μπανάνα, νεκταρίνια κ.α. Παστέλι. Μπάρες Δημητριακών Menu 16-Ιουνίου έως 4-Ιουλίου 2014 1 ο Καλοκαιρινό CAMP Ποδοσφαίρου για παιδιά ηλικίας 6-14 ετών Συσκευασμένο κοκτέιλ Φρούτων σε χυμό. Ροδάκινο, Αχλάδι, Σταφύλι, Ανανάς,Κεράσι, Παπάγια σε χυμό φρούτων.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΕΙΑ ΕΦΗΒΕΙΑ- ΑΝΑΓΚΕΣ v Επιτάχυνση ρυθμού ανάπτυξης v Ωρίμανση και αύξηση ιστών v Αποκτά το 20% του ύψους και το 50% του βάρους του ενήλικα, ενώ οι μύες, ο όγκος του αίματος και γενικά

Διαβάστε περισσότερα

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας

Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Χάρις Μαραθεύτη Κλινική Διαιτολόγος Διατροφολόγος τηλ: 99-720235 email: harismaratheftis@hotmail.com Αντιοξειδωτικά στην διατροφή μας Τα τελευταία 50 χρόνια οι διατροφικές μας συνήθειες άλλαξαν δραστικά.

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια

Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια Πρόγευμα: Μια απαραίτητη και υγιεινή συνήθεια www.cydadiet.org www.iph.com.cy Προσφορά Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρου σε συνεργασία με την εταιρεία Iacovos Photiades Foodstuff Suppliers

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ.

Διατροφή & εγκυμοσύνη. Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Διατροφή & εγκυμοσύνη Νικ. Α. Βιτωράτος, MD Β Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών Δ/ντής: Καθηγητής Γ.Κ. Κρεατσάς Κύρια χαρακτηριστικά της διατροφής Η διατροφή στη διάρκεια της εγκυμοσύνης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΜΕΓΑΛΩΝΟΝΤΑΣ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΣΩΣΤΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ Η ΣΥΝΕΧΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΘΡΕΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Τα παιδιά ρυθμίζουν τη λήψη τροφής έτσι ώστε να ταιριάζει με τις σωματικές ανάγκες σύμφωνα

Διαβάστε περισσότερα

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό

Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Ιδέες για ένα σωστό πρωινό Υγιεινή Διατροφή Ισορροπία Ποικιλία Μέτρο Ομάδες τροφίμων Γάλα-γαλακτοκομικά προϊόντα (γιαούρτι) Φρούτα-απλοί υδατάνθρακες Λαχανικά (κυρίως πράσινα φυλλώδη) Ψωμί-αμυλώδη τρόφιμα

Διαβάστε περισσότερα

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή;

Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Μεσογειακή Διατροφή Τι γνωρίζουμε για αυτή; Στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ξεκίνησε μία μεγάλη έρευνα, γνωστή ως η μελέτη των 7 χωρών, όπου μελετήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες ανθρώπων από τις εξής

Διαβάστε περισσότερα

g w w n lf o o d p l a.h d a.g

g w w n lf o o d p l a.h d a.g g w. or w w coo n lf o o d p l a et. ww w.efa d.o.eufic.org w ww w ww.h d a.g r rg Θυμάσαι πώς ήταν όταν μάθαινες ποδήλατο; Το πιο σημαντικό ήταν να μάθεις να κρατάς ισορροπία. Όταν κρατούσες ισορροπία,

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Διατροφικές συστάσεις για νεαρούς αθλητές. Μέγιστη απόδοση στις διαδοχικές προπονήσεις. Άννα Ευλογημένου Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Πότε και τι να τρώμε πριν την προπόνηση 1. Ένα μεγάλο γεύμα

Διαβάστε περισσότερα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα

Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΤΕΦΑΑ, Τρίκαλα ΕΠΕΑΕΚ: ΑΝΑΜΟΡΦΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΟΥ ΤΕΦΑΑ ΠΘ ΑΥΤΕΠΙΣΤΑΣΙΑ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΑ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΗΣ ΜΚ 0501, Διάλεξη 13η Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΣΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ Φαμίσης Κωνσταντίνος Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά;

Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Καλοκαίρι και δίαιτα; Πώς θα τα καταφέρω χωρίς να πάρω κιλά; Κατερίνα Πέλκα BSc (Honrs) Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Τομεάρχης Διαιτητικής ΙΙΕΚ ΞΥΝΗ pelka@logodiatrofis.gr Οι διακοπές είναι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων»

Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Πρόγραμμα Αγωγής Υγείας «Η διατροφή των εφήβων» Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος, Πετράκης Αντώνης,

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Γράφει η Ράνια Σαμαρά, Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Σε προηγούμενα άρθρα μιλήσαμε για τη σχέση σωστής διατροφής και αθλητισμού, διακρίναμε τη σημαντικότητα του ρόλου που διαδραματίζει και επικεντρωθήκαμε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Παγκύπρια Μέρα Διατροφής 10-5-2009 Ποικιλία - Μέτρο Ισορροπία στην Διατροφή Η Παγκύπρια μέρα Διατροφής που γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 10/5 (από το 2008) φέτος είναι αφιερωμένη στις βασικές αρχές της διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά)

2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της ημέρας; 3 (2 μεγάλα και 1 μικρό) 4 (2 μεγάλα και 2 μικρά) 5 (3 μεγάλα και 2 μικρά) 1. Ποιον θεωρείτε καλύτερο τρόπο, ώστε ένας αθλητής μειώσει το βάρος του; Να κάνει πιο έντονη προπόνηση Να κάνει περισσότερα μικρά γεύματα 2. Ποιον θεωρείτε ιδανικότερο αριθμό γευμάτων στη διάρκεια της

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ

ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΝΟΣΟΣ ΧΡΗΣΤΟΥΔΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΗΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟΥ ΥΠΟΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ 30 ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΜΑΣ ΣΥΜΒΑΙΝΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΤΑ ΘΕΜΑΤΑ 1) ΤΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών;

Ποια η χρησιμότητα των πρωτεϊνών; ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ Τι είναι οι πρωτεϊνες; Η ονομασία πρωτεϊνες προέρχεται από το ρήμα πρωτεύω και σημαίνει την εξαιρετική σημασία που έχουν οι πρωτεϊνες για την υγεία του ανθρώπινου σώματος. Από την εποχή των Ολυμπιακών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ

ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΟΙ ΠΥΡΑΜΙΔΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Ο σύγχρονος ΟΔΗΓΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ συμπεριλαμβάνει τα ακόλουθα στοιχεία: Ψωμιά, Δημητριακά, Ρύζι και Μακαρόνια (6 με 11 μερίδες): Οι υδατάνθρακες παίζουν βασικό ρόλο σε όλα τα διαιτολόγια.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος

Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ. Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος. Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος Η ΔΙΑΤΟΦΗ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ Μαθητές: Τάτσιου Ελενη,ΖάχουΚατερίνα,Κοκκινίδου Αθανασία,Καρπόζηλος Κωνσταντίνος Καθηγητής: κ. Παπαμήτσος ΔΙΑΤΡΟΦH Η διατροφή στην ζωή του ανθρώπου παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο. Για

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ

Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Διεύθυνση: Email: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Γ. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΠΟΡ Α. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ονοματεπώνυμο: Ημερ/νια Γεννήσεως: Διεύθυνση: Τηλ. οικίας: Email: Οικογενειακή κατάσταση: Τ.Κ.: Κινητό: Β. ΣΩΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΛΟΓΙΕΣ: Βάρος: Ύψος: Περίμετρος καρπού: Περίμετρος μέσης: Περίμετρος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση

Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Διατροφή στην καλαθοσφαίριση Υγεία & βελτίωση της αθλητικής απόδοσης Α.Ο. ΠΡΩΤΕΑΣ Αγγελοπούλου Μαντώ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας & Διατροφής Διατροφή η σημαντικότερη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα.

Βασικές ενεργειακές απώλειες κατά την εφηβεία Ανάπτυξη Τυπικές ηµερήσιες δραστηριότητες Ιδιαίτερες δραστηριότητες για το συγκεκριµένο άθληµα. ιατροφή στην εφηβεία και άθληση-ενεργειακή ισορροπία και πρόσληψη Ηµεροµηνία δηµοσίευσης: 17 Φεβρουαρίου 2003 Τα διαιτολόγιο ενός νεαρού αθλητή θα πρέπει αρχικά να είναι επαρκές σε θερµίδες αλλά και σε

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Ανακοίνωση Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων Κύπρoυ για την Παγκόσμια Ημέρα Ρευματοπαθειών (12 Οκτωβρίου 2013) Θέμα: Υγιής Γήρανση, Σύνθημα: " Ζώντας Καλά, Μεγαλώνοντας Καλύτερα" Η Παγκόσμια Ημέρα

Διαβάστε περισσότερα

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού

Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή. της παρουσίασης. «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Υποστηρικτικό υλικό για τη διεξαγωγή της παρουσίασης «Μαθαίνω για τις ΟΜΑΔΕΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ» σε μαθητές Νηπιαγωγείου, Α και Β τάξεων Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εκπαιδεύσει τα παιδιά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΟΜΑΔΑ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ 4 ΕΙΔΙΚΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΑΘΗΜΑ 4 ο. Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ. Η σημασία των φρούτων και των λαχανικών ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Πρόγραμμα ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΣΕ ΕΥΠΑΘΕΙΣ ΟΜΑΔΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ ΚΑΤΆ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΖΩΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 4 ο Η σημασία των φρούτων

Διαβάστε περισσότερα

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας.

Λιποδιαλυτές: Βιταμίνη Α (ρετινόλη, καροτινοειδή) Επιδρά στην όραση & το δέρμα. Αποθηκεύεται στο συκώτι μας. Είναι οργανικές ενώσεις απαραίτητες για την λειτουργία του οργανισμού μας, που είτε δεν μπορεί να τις συνθέσει μόνος του, είτε τις συνθέτει αλλα σε μικρότερες από τις αναγκαίες ποσότητες. Ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού

Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition. Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Τόνια Μαχαίρα MSc Sports Nutrition Διαιτολόγος ΠΑΕ Παναθηναϊκού Διατροφή Γενετική Ύπνος Δεξιότητες Απόδοση Προπόνηση Εξαρτήματα Ψυχολογία Σωστή διατροφή Υγιή ανάπτυξη Διατήρηση ιδανικού σωματικού βάρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ Α.Τ.Ε.Ι: ΛΑΡΙΣΑ ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π ΔΙΔΑΣΚΩΝ:ΚΑ. ΣΠΟΥΔΑΣΤΡΙΕΣ: ΘΕΟΧΑΡΙΔΟΥ ΔΗΜΗΤΡΑ- ΧΑΤΖΗΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΣΟΦΙΑ-ΕΥΑ ΘΕΜΑ: ΕΝΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Διαβάστε περισσότερα

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε.

Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. Χαρούλα Π. Τελιοπούλου Διατροφολόγος- Διαιτολόγος Μέλος της Παγκόσμιας Ένωσης Διατροφολόγων & της Ε.Δ.Δ.Ε. θεματολογία Ορισμός της Σωστής Διατροφής Ενεργειακό ισοζύγιο Βασικός Μεταβολισμός Ανάλυση Σύστασης

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA

ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ - Vidaylin 50 + ΕΠΙΚΑΛΥΜΜΕΝΑ ΠΟΛΥΒΙΤΑΜΙΝΟΥΧΑ ΔΙΣΚΙΑ με GINSENG & GINGKO BILOBA Χωρίς Ζάχαρη, Γλουτένη, Λακτόζη. Απαλλαγμένο από Τεχνητές Γεύσεις κaι Συντηρητικά Σωματική & Πνευματική

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις

Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Η διατροφική πρόσληψη των παιδιών και εφήβων της Κύπρου ηλικίας 6-18 ετών καθώς και η συμμόρφωσή τους στις εκάστοτε διατροφικές συστάσεις Δρ Ελενα Φιλίππου, Δρ Μιχάλης Τορναρίτης, Δρ Χαράλαμπος Χατζηγεωργίου,

Διαβάστε περισσότερα

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων

Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Έρευνα σε δείγμα 215 οικογενειών για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας παιδιών & γονέων/κηδεμόνων Πωλ Φαρατζιάν, MSc Διαιτολόγος-διατροφολόγος Υπεύθυνος στατιστικής ανάλυσης & ερμηνείας

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής

Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής. Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Εισαγωγή στερεών τροφών- θηλασμός μετά τους 6 μήνες ζωής Ι.Σωματική ανάπτυξη του βρέφους κατά τον πρώτο χρόνο ζωής Το μοτίβο σωματικής ανάπτυξης στα βρέφη που θηλάζουν είναι αρκετά διαφορετικό από τα βρέφη

Διαβάστε περισσότερα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα

Υπολιπιδαιμική Δίαιτα Υπολιπιδαιμική Δίαιτα ΔΗΜΗΤΡΙΑΚΑ Ψωμί ολικής αλέσεως, ζυμαρικά, φρυγανιές, ρύζι Κρουασάν, τσουρέκι, ζαχαρωμένα δημητριακά ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ Αποβουτυρωμένο γάλα, άπαχα τυριά, άπαχο γιαούρτι, ασπράδια αυγού,

Διαβάστε περισσότερα

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας;

Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; > της Νεκταρίας Καρακώστα Θέλετε να «κόψετε» το κρέας; Για λόγους οικονομικούς, ηθικούς, θρησκευτικούς, λόγους υγείας και περιβαλλοντικούς, χιλιάδες καταναλωτές αναζητούν τρόπους και λύσεις σε μια προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο

Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο Μηδενική Δίαιτα: Η πιο αυστηρή Δεν γίνεται πρόσληψη ενέργειας Οργανισμός καταφεύγει σε αποθήκες του: Λίπος Πρωτεΐνες Γλυκογόνο 1 Γλυκογόνο: επαρκεί για μια ημέρα για ανάγκες εγκεφάλου -> Πρωτεΐνη: για

Διαβάστε περισσότερα

Φωτεινή Ραζάκου, MSc Τεχνολόγος Διατροφής, ΠΕ 1836

Φωτεινή Ραζάκου, MSc Τεχνολόγος Διατροφής, ΠΕ 1836 ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΩΝ ΣΥΝΗΘΕΙΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟΝ ΔΕΙΚΤΗ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ. Πρόταση για ορθές διατροφικές επιλογές με δημιουργία ολιγοθερμιδικών γευμάτων Τεχνολόγος

Διαβάστε περισσότερα

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;»

«τι συμβαίνει στην εφηβεία;» «τι συμβαίνει στην εφηβεία;» ΜΟΝΑΔΑ ΕΦΗΒΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ (Μ.Ε.Υ.) Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Διευθύντρια : Aν. Καθηγήτρια Μαρίζα Τσολιά Επιστημονική Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση

Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Αλέξανδρος Λαζαρίδης Καθηγητής Φυσικής Αγωγής MSc Διατροφή και Άσκηση Σημειώσεις για τη σχολή προπονητών-ριών Αθήνας Γ κατηγορίας Ενόργανης, Ρυθμικής Γυμναστικής & Τραμπολίνο (2014) O πρωταρχικός ρόλος

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και ηλικιωμένοι

Διατροφή και ηλικιωμένοι Διατροφή και ηλικιωμένοι Η διατροφή αποτελεί τη σημαντικότερη ανάγκη για τη διατήρηση της ανθρώπινη ζωής σε όλα τα στάδιά της. Το είδος και η ποσότητα της τροφής που χρειάζεται ο άνθρωπος εξαρτάται από

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ

ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΠΟΡΟΙ ωφέλιμοι για την ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ ΣΟΥΣΑΜΙ Το σουσάμι αποτελεί φυτικής προέλευσης τρόφιμο, που περιέχει υψηλής βιολογικής αξίας φυτικές πρωτεΐνες. Είναι πλούσιο σε αμινοξέα όπως η μεθειονίνη, η τρυπτοφάνη,

Διαβάστε περισσότερα

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ

TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ TAEKWONDO & ΔΙΑΤΡΟΦΗ Εργασία της Ειρήνης Καλλιντεράκη Μαθήτρια Τ.Α.Δ. - 2 ο Γυμνάσιο Αργυρούπολης Αθλήτρια Α.Σ. ΑΙΑΝΤΑ Αγ. Δημητρίου ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΟΙ ΙΔΙΑΙΤΕΡΕΣ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΘΛΗΜΑΤΟΣ Το Taekwondo είναι μία

Διαβάστε περισσότερα

«ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ 10-14 ΕΤΩΝ & Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΣ»

«ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ 10-14 ΕΤΩΝ & Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΣ» «ΟΙ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ 10-14 ΕΤΩΝ & Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΗ ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΣ» Αντώνιος Γρηγοριάδης Εργοφυσιολογία M.Sc & Αθλητική Διατροφή M.Sc Ludwig Maximilians

Διαβάστε περισσότερα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. ΔΙΑΤΡΟΦΗ Γ 2 ΤΙ ΕΙΝΑΙ OΜΩΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗ; Οι άνθρωποι όπως όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν ανάγκη από τροφή και νερό, για να μεγαλώσουν σωστά. λάδι Στη διατροφή εμπλέκονται οι γονείς, τα παιδιά, οι μάγειροι

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα.

«Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. «Σωστό» ή «Λάθος»; Όσο πιο πολλή ενέργεια (σε θερμίδες) παίρνουμε, τόσο καλύτερα. Απάντηση: Λάθος Mάθε κι αυτό: Πρέπει να παίρνουμε όση ενέργεια χρειάζεται ο οργανισμός μας, αν παίρνουμε περισσότερη από

Διαβάστε περισσότερα

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι:

Ένας από τους δομικούς λίθους της ποιοτικής προπόνησης είναι η καλή διατροφή. Κάθε κολυμβητής και κάθε γονέας κολυμβητή πρέπει να γνωρίζει ότι: ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ Στο τμήμα αυτό θα παρατεθεί σειρά άρθρων που αφορούν τη διατροφή των κολυμβητών. Τα άρθρα αυτά προέρχονται από έγκυρες πηγές, οι οποίες και αναφέρονται. ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΚΟΛΥΜΒΗΤΕΣ Από την

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας

Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας Διατροφή και άσκηση: τα προγράμματα και οι δράσεις των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Δράμας στο πλαίσιο της Αγωγής Υγείας ΤΣΑΚΙΡΙΔΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ Δ/ΝΣΗ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος

ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ. Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ Εμμ. Μ. Καραβιτάκης Παιδίατρος ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ οι χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό για την παραγωγή ενέργειας και τη διατήρηση της ζωής αναβολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: «Τρέφομαι ισορροπημένα, Κινούμαι τακτικά, Αναπτύσσομαι σωστά» για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου

ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: «Τρέφομαι ισορροπημένα, Κινούμαι τακτικά, Αναπτύσσομαι σωστά» για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: «Τρέφομαι ισορροπημένα, Κινούμαι τακτικά, Αναπτύσσομαι σωστά» για μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου Διαφάνεια 1 Διαβάζουμε στους μαθητές τον τίτλο της

Διαβάστε περισσότερα

Αποκλειστικός δωρητής: Andrea Bonetti

Αποκλειστικός δωρητής: Andrea Bonetti Αποκλειστικός δωρητής: Andrea Bonetti Αν όντως «είμαστε ό,τι τρώμε», τότε δεν είναι πολύ σημαντικό να ξέρουμε τι τρώμε, πώς το επιλέγουμε και σε τι ποσότητες πρέπει να το καταναλώνουμε εμείς και η οικογένειά

Διαβάστε περισσότερα

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής

Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής Βιταμίνες/ Συμπληρώματα Διατροφής e-catalogue 2012 Βιταμίνες Μέταλλα & Ιχνοστοιχεία Αμινοξέα & Πρωτεΐνες Απαραίτητα Λιπαρά Οξέα Πεπτικά/Προβιοτικά Βοηθήματα Βιταμίνες Οι βιταμίνες είναι απαραίτητες για

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο)

Θέμα. Οι διατροφικές συνήθειες των. μαθητών του Γυμνασίου. (ερωτηματολόγιο) Θέμα Οι διατροφικές συνήθειες των μαθητών του Γυμνασίου (ερωτηματολόγιο) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή: Διατροφική πυραμίδα (Λαμπρινουδάκη Μαρία, Βαλενστάιν Μαρία) 2. Κυρίως θέμα (ερωτηματολόγιο) (Μουτζούρη

Διαβάστε περισσότερα

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα.

Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Διατροφή στα ρευματικά νοσήματα. Γενικά: Τα ಸρεπτικά συστατικά που χρειάζονται για κάಸε ανಸρώπινο οργανισμό είναι περισσότερα από 50 διαφορετικά είδη. Κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες: α) Αυτά που δίνουν

Διαβάστε περισσότερα

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά

Είδη Γιαουρτιού. Ανάλογα με την παρασκευή του διακρίνεται σε: Κανονικό : Παράγεται με όλα του τα συστατικά ΓΕΝΙΚΑ Το γιαούρτι προέρχεται από το αγελαδινό, κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα, το οποίο βράζεται και αργότερα, όταν η θερμοκρασία του κατέβει στους 40 50 ο C προστίθεται η μαγιά και αφήνεται να πήξει. Αποτελεί

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ

ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ ΧΗΜΕΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Μαθητές: Σαγιόγλου Σάββας,Ορφανίδου Μαρία, Πλατής Βασίλης, Μπορμπόκη Αγγελική, Νουλίκα Μαρία, Τριανταφυλλίδης Ιωσήφ Επιβλέπουσα καθηγήτρια: Κ. Ελένη Κοκκίνου Σχολικό Έτος: 2012-2013

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ

ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ ΟΙ ΝΗΣΤΕΙΕΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΣΚΗΣΗ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΛΑΜΙΑΣ ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012 2013 ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΚΑΜΑΓΚΟΥΛΗΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ ΦΥΤΙΛΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος!

ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη!20.3.2013!!! Αναστασία!Δ.!Κόκκαλη! Κλινικός!Διαιτολόγος!!Διατροφολόγος! Φαρμακευτικός,Σύλλογος,Θεσσαλονίκης, ΔΙΑ,ΒΙΟΥ,ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΔΙΑΤΡΟΦΗ, ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ,ΣΤΗ,ΣΥΓΧΡΟΝΗ,ΔΙΑΤΡΟΦΗ,ΜΑΣ,, Θεσσαλονίκη20.3.2013 ΑναστασίαΔ.Κόκκαλη ΚλινικόςΔιαιτολόγος Διατροφολόγος ΥπεύθυνηΤομέαΔιαιτολογίαςΙΕΚΞΥΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές

Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές Πλήρης Οδηγός Ενηµέρωσης για µία σωστή ιατροφή µετά το Ενδογαστρικό µπαλόνι, για άµεση Aπώλεια Bάρους χωρίς επιπλοκές 1 µερίδα την εβδοµάδα! Γλυκά τσιπς/ µπισκότα Γάλα 2 µερίδες ηµερησίως Κρέας/Ψάρι 2

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Sport Nutrition by ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ Ενέργεια που καταναλώνουμε Βασικός μεταβολισμός: 1800 kcal + καθημερινή δραστηριότητα Μια ημέρα στο γραφείο: 150 με 200 kcal Μια ώρα αθλητικής δραστηριότητας: 500

Διαβάστε περισσότερα

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες

ΙΣΤΟΡΙΑ Η χοληστερίνη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε πέτρες της χολής το 1784.Η σχέση της με τα καρδιαγγειακά νοσήματα ανακαλύφθηκε στις τελευταίες ΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ Η χοληστερίνη ή η χοληστερόλη είναι κηρώδης στερόλης που βρίσκεται στη μεμβράνη των κυττάρων όλων των ιστών του σώματος, και στο πλάσμα του αίματος όλων των ζώων. Μικρότερες ποσότητες χοληστερίνης

Διαβάστε περισσότερα

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο

ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο ρ. Αλεξάνδρα Μαρία Μιχαηλίδου Επίκ. Καθηγήτρια Επιστήµης Τροφίµων & ιατροφής Τοµέας Επιστήµης και Τεχνολογίας Τροφίµων Γεωπονική Σχολή Αριστοτέλειο Πανεπιστήµιο Θεσσαλονίκης Συµβολή του γάλακτος και των

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη της εφηβικής παχυσαρκίας σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου

Πρόληψη της εφηβικής παχυσαρκίας σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου Πρόληψη της εφηβικής παχυσαρκίας σε μαθητές γυμνασίου και λυκείου σε απασχολεί η εμφάνισή σου; Στην εφηβεία, ο οργανισμός αναπτύσσεται με γρήγορο ρυθμό και οι ανάγκες για τροφή είναι αυξημένες. Γι αυτό

Διαβάστε περισσότερα

Επιμέλεια εντύπου: Αντωνία-Λήδα Ματάλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανθρωπολογίας της Διατροφής

Επιμέλεια εντύπου: Αντωνία-Λήδα Ματάλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανθρωπολογίας της Διατροφής Επιμέλεια εντύπου: Αντωνία-Λήδα Ματάλα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ανθρωπολογίας της Διατροφής Ειρήνη Μπαθρέλλου, PhD, Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας-Διατροφής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

1. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΡΕΥΝΑΣ ΤΙΤΛΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΚΟΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ Έρευνα σχετικά με τις θερμίδες και τα συντηρητικά τροφίμων ευρείας κατανάλωσης, την αναγραφή τους στις συσκευασίες καθώς και παρατηρήσεις και συμπεράσματα από την έρευνα. Αλεξάνδρα Κατωπόδη Θεοδώρα Μπούτση

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «ESCAPE: Μία εκπαιδευτική Αθλητική Πρόκληση για την ενίσχυση της αυτογνωσίας των μαθητών» ΔΙΑΤΡΟΦΗ & ΑΘΛΗΤΗΣ ΑΓΩΝΩΝ ΔΡΟΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

για μαθητές Δημοτικού

για μαθητές Δημοτικού ΥΠΟΣΤΗΡΙΚΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ: «Τα μυστικά της υγείας για μικρούς μαθητές» για μαθητές Δημοτικού Διαφάνεια 1: Η παρουσίαση έχει ως σκοπό να εξηγήσει στα παιδιά ποιες

Διαβάστε περισσότερα

Η παχυσαρκία ορίζεται ως η περίσσεια λιπώδους ιστού στον ανθρώπινο οργανισµό µε αποτέλεσµα τη συσσώρευση αυξηµένου λίπους κάτω από το δέρµα (υποδόριο) αλλά και σε διάφορα όργανα του σώµατος (σπλαχνικό)

Διαβάστε περισσότερα

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου!

Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! 3 ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΑΛΜΥΡΟΥ Στοματική Υγιεινή: Οι Πολύτιμοι Φίλοι, τα Δόντια μου! ΤΑΞΕΙΣ: Β1 Β2 Υπεύθυνες εκπαιδευτικοί: Καραβασίλη Ελένη, Σκλαβούνου Σοφία Σχολική χρονιά 2014 2015 1 1) Εισαγωγή Στα πλαίσια

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ. 1 http://el.wikipedia.org/ 2 http://www.wikipedia.gr/ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Η Μεσογειακή διατροφή παρουσιάζει ένα μοντέλο διατροφής στο οποίο διαφοροποιείται από χώρα σε χώρα της Μεσογείου.Άλλο στην Ισπανία, την Ιταλία,την Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία 1. Επίσης

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΔΙΑΒΗΤΗΣ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Στόχοι για την αντιμετώπιση του Γνώση Δεξιότητες Πηγές Υποστήριξη

Διαβάστε περισσότερα

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ

Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Στέργιος Ι. Τραπότσης Χειρουργός Ορθοπαιδικός Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ Διδάσκων ΤΕΦAΑ-ΠΘ Άσκηση, διατροφή & υγεία Μακροχρόνια επιστημονική έρευνα έχει αποδείξει ότι πολλά από

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ. Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr

ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ. Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr ΤΑ ΚΥΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ: ΑΝΑΛΥΣΗ Του Χ. Κακαρούγκα (Μα) TouristikiEkpaideysi.gr ΕΙΔΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΕΥΜΑΤΩΝ Υπάρχουν δυο είδη βασικών γευμάτων που σερβίρονται σε ένα εστιατόριο. Α) Τα κύρια γεύματα: Είναι τα υποχρεωτικά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΦΗΒΩΝ. Τρώω υγιεινά, παίζω και γυμνάζομαι. ΣΤΟΧΕΥΩ Ένα υγιές βάρος & ισορροπημένες συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας

ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΦΗΒΩΝ. Τρώω υγιεινά, παίζω και γυμνάζομαι. ΣΤΟΧΕΥΩ Ένα υγιές βάρος & ισορροπημένες συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΕΦΗΒΩΝ Τρώω υγιεινά, παίζω και γυμνάζομαι ΣΤΟΧΕΥΩ Ένα υγιές βάρος & ισορροπημένες συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας Η εφηβεία είναι η φάση της ζωής στην οποία οι περισσότεροι από

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου

Θέμα: ιαιτολόγιο Ενιαίου Ολοήμερου Σχολείου ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ Φακ.: 7.11.15.10/9 Τηλ.: 22809543 Φαξ: 22512783 e-mail: oloimero@schools.ac.cy ιευθυντές/ ιευθύντριες Ενιαίων

Διαβάστε περισσότερα

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ

8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 8 Ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ Δάσκαλος : Μιαρίτης Στυλιανός ΥΠΕΠΘ ΕΙΝ ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (ΠΡΑΞΗ 2.4.3.α) ΠΙΛΟΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΧΟΛΕΙΩΝ ΣΥΜΠΡΑΤΤΟΥΣΕΣ ΣΧΟΛΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ 3 Ο,7 Ο,8 Ο,12 Ο,15 Ο,16 Ο ΔΗΜ. ΣΧ. ΖΩΓΡΑΦΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΓΩΓΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΕΦΗΒΩΝ Υπεύθυνη καθηγήτρια: Παχιαδάκη Άννα Ομάδα μαθητών Β Τάξης Λυκείου: Αλεβυζάκη Ευανθία, Καλαγασίδη Βάλια, Καλοειδάς Αντώνης, Λεμονάκης Μάριος,

Διαβάστε περισσότερα

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή

Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών. Το ελαιόλαδο, υγρό χρυσάφι κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΓΡΗΓΟΡΑΚΗΣ, ΜSc Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος Ελαιόλαδο: Το πολύτιμο όπλο έναντι πολλών ασθενειών Το ελαιόλαδο, "υγρό χρυσάφι" κατά τον Όμηρο αποτελεί θαυματουργή πηγή θρεπτικών συστατικών

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Γράφει: Εύα Ζιώζιου, Διατροφολόγος - Διαιτολόγος - Επιστήμων Τροφίμων ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ ΑΥΓΟ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ Εδώ και χρόνια υπάρχει ένας βομβαρδισμός από πληροφορίες οτι το αυγό, που είναι πλούσιο σε χοληστερόλη, μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, τον κίνδυνο δημιουργίας αρτηριοσκλήρωσης

Διαβάστε περισσότερα

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων

Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Η διατροφική αξία των ψαριών και άλλων αλιευτικών προϊόντων Χριστίνα Οικονομίδου Πιερίδου Κλινικός Διαιτολόγος Διατροφολόγος M.Sc. Nutritional Medicine Μέλος του Συνδέσμου Διαιτολόγων Κύπρου ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ & ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ Page1 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ ΚΥΠΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΗΜΕΡΑ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ 10 η ΜΑΙΟΥ 2014 Θέμα: Τρώω σωστά και ισορροπημένα και το απολαμβάνω! «Μεσογειακή Διατροφή και η Αξία

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ ΙΑΤΡΟΦΗ ΚΑΙ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Kidney Health Australia σελίδα 1/5 Όταν έχετε χρόνια νεφροπάθεια, η διατροφή μπορεί να αποτελέσει πολύ σημαντικό μέρος της θεραπείας σας. Η συνιστώμενη διατροφή σας μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ»

ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ. Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΕΦΑΡΜΟΓΗ HACCP ΣΤΗΝ ΚΟΥΖΙΝΑ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΙΤΕΣ Ελπίδα Παπαδοπούλου Διαιτολόγος, Ε. Α. Ν. Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ» ΣΧΕΣΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑΣ Πρόληψη εμφάνισης νοσημάτων Θεραπεία ασθενών στο χώρο του νοσοκομείου

Διαβάστε περισσότερα

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER

B ΠΡΩΙΝΟ: 1η ΗΜΕΡΑ. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ: Ένα άπαχο γιαούρτι με γεύση φρούτων. ΓΕΥΜΑ ΚΑΙ ΒΡΑΔΙΝΟ: ΚΟΤΟΠΟΥΛΟ ΑΛΑ ΚΡΕΜ SLIMMER SLIMMER ΧΑΣΤΕ ΒΑΡΟΣ ΑΛΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 1η ΗΜΕΡΑ B ΠΡΩΙΝΟ: Καφές ή πράσινο τσάι ή ρόφημα από βότανα. Ένα πορτοκάλι ή δύο μέτρια ακτινίδια ή τρία ξερά δαμάσκηνα. Ένα φλιτζάνι άπαχο φρέσκο γάλα (1,5% λιπαρά) με

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη

Θέμα. Σωματική Υγιεινή και. Παιδική Ανάπτυξη Θέμα Σωματική Υγιεινή και Παιδική Ανάπτυξη Περιεχόμενα 1) Εισαγωγή 2) Εργασίες: Άθληση Ανθρώπων (Αναστάσιος Ανδρέου) Σωστή Διατροφή (Σωτήρης Δημακάκος Και Μανόλης Γιορταμάκης) Σχέση Σωματικής υγιεινής

Διαβάστε περισσότερα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα

επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι ροφήματα κεφίρ η καλή ζωή έχει ωραίες γεύσεις! Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα επιδόρπια γιαουρτιού & γιαούρτι Μπανάνα, Φοινίκι & Γαρίφαλο Μήλο, Σταφίδες & Κανέλα Στραγγιστό γιαούρτι functionalitie that naturallys ροφήματα κεφίρ Ανανάς, Παπάγια, & Μάνγκο Mπανάνα, Βανίλια & Μέλι N.Θ.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη

αθηρωμάτωση apo-b apoυπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία υπερχοληστερολαιμία τριγλυκερίδ βλάβη των αγγείων ΗDL - καλή χοληστερίνη LDL - κακή χοληστερίνη apo-al ά apo τριγλυκερίδια αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων LDL - κακή χοληστερίνη αθηρωμάτωση βλάβη των αγγείων ΙΑΤΡΕΙΟ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ Β ΠΑΙΔΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Διαδίκτυο ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική Α.Ε. 19,3 χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου 19002 Παιανία Αττική Τηλ.: 210 2898462 email: lava@lafarge.gr www.lava.

Διαδίκτυο ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική Α.Ε. 19,3 χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου 19002 Παιανία Αττική Τηλ.: 210 2898462 email: lava@lafarge.gr www.lava. 6 M τρώω υγιεινά νιώθω6 καλά! ^_^ M6 :) :) >_< F =(*_*)J τρώω υγιεινά, καλά! Ασφαλήςνιώθω Πλοήγηση στο Διαδίκτυο ΛΑΒΑ Μεταλλευτική & Λατομική Α.Ε. 19,3 χλμ. Λεωφ. Μαρκοπούλου 19002 Παιανία Αττική Τηλ.:

Διαβάστε περισσότερα

Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας!

Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας! Συγχαρητήρια για την εγκυμοσύνη σας! Με μεγάλη μας χαρά, ο γιατρός και το προσωπικό του Γυναικολογικού Κέντρου Femina, υποδεχόμαστε μία ακόμα μέλλουσα μητέρα. Το έντυπο που κρατάτε στα χέρια σας περιέχει

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ - ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ. Συμβουλές για ένα υγιές βάρος

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ - ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ. Συμβουλές για ένα υγιές βάρος ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΩΝ - ΔΙΑΤΡΟΦΟΛΟΓΩΝ Συμβουλές για ένα υγιές βάρος 0. Αξιολόγηση σωματικού βάρους 04. Αξιολόγηση ετοιμότητας για αλλαγή 05. Τι πρέπει να κάνω; 12. Τελικά τι θα βάλω στο πιάτο

Διαβάστε περισσότερα

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται;

Θα κάνω δίαιτα! Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; 6. Τι κάνει η Χριστίνα; Τι σκέφτεται; Θα κάνω δίαιτα! Χριστίνα: Μαμά, γιατί έπλυνες το παλιό τζιν; Μαμά: Δεν το έπλυνα, αγάπη μου. Είναι στην ντουλάπα σου εδώ κι ένα μήνα. Χριστίνα: Δεν είναι δυνατό! Ενάμισι

Διαβάστε περισσότερα

«Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Με την συμβολή της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης

«Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» Με την συμβολή της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης Τρώω υγιεινά, παίζω και γυµνάζοµαι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΠΑΙΔΩΝ ΑΘΗΝΩΝ «Π. & Α. ΚΥΡΙΑΚΟΥ» ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ Με την συμβολή της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης Εισαγωγή Στην παιδική και

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα