Η εμπειρία σας... εξελίσσεται!

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Η εμπειρία σας... εξελίσσεται!"

Transcript

1 Η εμπειρία σας... εξελίσσεται! ARI/49// δεκαετίες δίνει νόημα στη λέξη ορμονοθεραπεία! ΕΤΗ Page

2 Παράγοντες κινδύνου H ύπαρξη διηθημένων λεμφαδένων διπλασιάζει τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού ανάλογα με την ταξινόμηση βάσει των διηθημένων λεμφαδένων Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού με βάση τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων Σημαντικός προγνωστικός παράγοντας της πρώιμης υποτροπής: το μέγεθος του όγκου Ποσοστό κινδύνου υποτροπής Ποσοστό κινδύνου υποτροπής... cm.-cm >cm Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΕΤΗ Page

3 Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού με βάση τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων Παράγοντες κινδύνου H ύπαρξη διηθημένων λεμφαδένων διπλασιάζει τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής Ποσοστό κινδύνου υποτροπής.. Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού ανάλογα με την με ταξινόμηση την ταξινόμηση βάσει των βάσει διηθημένων των διηθημένων λεμφαδένων λεμφαδένων Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού με βάση τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων Ποσοστό κινδύνου Υποτροπής Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη Σημαντικός προγνωστικός παράγοντας της πρώιμης υποτροπής: το μέγεθος του όγκου Ποσοστό κινδύνου Υποτροπής.... cm.-cm >cm Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΕΤΗ Page

4 Σημαντικός προγνωστικός παράγοντας της πρώιμης υποτροπής: το μέγεθος του όγκου Παράγοντες κινδύνου H ύπαρξη διηθημένων λεμφαδένων διπλασιάζει τον κίνδυνο πρώιμης υποτροπής Ποσοστό κινδύνου υποτροπής.. Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού ανάλογα με την ταξινόμηση βάσει των διηθημένων λεμφαδένων. cm.-cm >cm Ετήσια υποτροπή του καρκίνου του μαστού με βάση τον αριθμό των διηθημένων λεμφαδένων Ποσοστό κινδύνου Υποτροπής Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη Σημαντικός προγνωστικός παράγοντας της πρώιμης υποτροπής: το μέγεθος του όγκου Ποσοστό κινδύνου Υποτροπής.... cm.-cm >cm Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη Saphner T et al. J Clin Oncol 996; 4: Έτη ΥΨΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΙΝΔ/ΟΥ ΕΤΗ Page 4

5 Κατευθυντήριες γραμμές St Gallen 9 NCCN ASCO ΕΤΗ Page 5

6 Ομάδες υψηλού κινδύνου Μετεμμηνοπαυσιακή ασθενής: ηλικίας 65 ετών, N, T (,cm), G, HR+, HER- Ποιά επικουρική ενδοκρινική θεραπεία θα προτιμήσετε γι' αυτή την ασθενή; Διαδοχική θεραπεία (- έτη θεραπείας με Tam και στη συνέχεια με αναστολείς αρωματάσης). Εξ' αρχής 5ετούς θεραπείας με αναστολείς αρωματάσης Upfront. ΕΤΗ Page 6

7 Ομάδες υψηλού κινδύνου Μετεμμηνοπαυσιακή ασθενής: ηλικίας 65 ετών, N, T (,cm), G, HR+, HER- Ποιά επικουρική ενδοκρινική θεραπεία θα προτιμήσετε γι' αυτή την ασθενή; Διαδοχική θεραπεία (- έτη θεραπείας με Tam και στη συνέχεια με αναστολείς αρωματάσης). Εξ' αρχής 5ετούς θεραπείας με αναστολείς αρωματάσης Upfront. ΕΤΗ Page 7

8 χρόνια όφελος Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην ορμονοθεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική μείωση κατά 5% του κινδύνου εμφάνισης απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά με την tamoxifen σε ασθενείς με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς. (HR=.85 (.7-.98), P=.) Στατιστικά σημαντικό carry over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen ήταν μετά τη λήξη της θεραπείας. Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % (HR=.79 [.7-.89] p<.) Η απόλυτη διαφορά διατηρείται και αυξάνεται διαχρονικά (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page 8

9 χρόνια χρόνια όφελος όφελος για τους HR+ ασθενείς Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην ορμονοθεραπεία Εëåýèåñç του νüóïõ πρώιμου εðéâßùóçκαρκίνου του μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας ñüíïò έως την υποτροπή Η anastrozole Ετερόπλευρος οδηγεί καρκίνος σε σημαντική του μαστού μείωση κατά 5% του κινδύνου εμφάνισης απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά με την tamoxifen Χρόνος σε ασθενείς ως την με απομακρυσμένη θετικούς ορμονικούς μετάσταση υποδοχείς. (HR=.85 (.7-.98), P=.) Θάνατος μετά από υποτροπή Στατιστικά σημαντικό carry-over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen Θάνατος ήταν μετά ανεξαρτήτως τη λήξη της αιτίας θεραπείας. Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % (HR=.79 [.7-.89] p<.) Η απόλυτη διαφορά διατηρείται και αυξάνεται διαχρονικά Hazard ratio (A / T) and 95% CI (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) Cuzick J et al, Lancet Oncology Υπέρ Αναστροζόλης Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Υπέρ Ταμοξιφαίνης HR Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς.86 P-value Περίληψη.79. των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση.9.5 Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page 9

10 Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) χρόνια όφελος Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην ορμονοθεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας Αποτελέσματα 5 Αποτελέσματα 8 Αποτελέσματα (Διάμεση παρακολούθηση: 68 μήνες) (Διάμεση παρακολούθηση: μήνες) 4 (Διάμεση παρακολούθηση: μήνες) 5 Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Καταληκτικό σημείο HARD RATIO (95% CI) P-VALUE HARD RATIO (95% CI) P-VALUE HARD RATIO (95% CI) P-VALUE Επιβίωση ελεύθερη νόσου.8 (.7-.94) ( ).7.86 ( ).7 Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική μείωση κατά 5% του κινδύνου Περίληψη των καταληκτικών σημείων εμφάνισης Διάστημα απομακρυσμένης μέχρι την υποτροπή υποτροπής συγκριτικά.74 ( ) με την tamoxifen..76 αποτελεσματικότητας ( ). (Α ν Τ).79 (HR+ve (.7-.89) ασθενείς). σε ασθενείς με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς. (HR=.85 (.7-.98), P=.) Συνολική επιβίωση.97 (.8-.4) (.86-.) (.84-.6).468 Το carry-over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen ήταν Ετερόπλευρος στατιστικά καρκίνος σημαντικό μαστού μετά τη λήξη της.47 θεραπείας. (.-.6)..6 (.4-.85) Στην ελεύθερη.4 νόσου επιβίωση.6 ( ).* Διάστημα Μειώση μέχρι του απομακρυσμένη κίνδυνου υποτροπής κατά %.84 (.7-.).6.84 (.7-.97)..85 (.7-.98).* (HR=.79 [.7-.89] p<.) Στη μείωση των υποτροπών Η απόλυτη Θάνατος διαφορά μετά από υποτροπή διατηρείται διαχρονικά.87 (.74-.5) (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:..9 (.75-.7)..87 (.74-.).9*. THE.7% LANCET στα Vol 559 έτη, June 4.%,. στα CANCER November έτη), / Volume 98 / Number 9: 8-8. Trialist s Group Lancet 5; 65: Lancet Στη Oncol μείωση 8; 9: 45 5 των 5. Cuzick απομακρυσμένων J et al, Lancet Oncology υποτροπών Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στο έτη. ΕΤΗ Page

11 Ελεύθερη νόσου επιβίωση χρόνια όφελος (DFS) HR+ ασθενείς Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα Anastrozole (A) 4 στην ορμονοθεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας Áóèåíåßò (%) 5 Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική μείωση κατά 5% του κινδύνου εμφάνισης απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά με την tamoxifen σε ασθενείς με θετικούς ορμονικούς.9% υποδοχείς. (HR=.85 (.7-.98), P=.) 6.5% Στατιστικά σημαντικό carry-over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen ήταν μετά τη Χρόνος λήξη της παρακολούθησης θεραπείας. (έτη) Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % Ασθενείς Á (HR=.79 [.7-.89] p<.) σå Η απόλυτη êßíäõíï: διαφορά Ô 598 διατηρείται και 4 αυξάνεται 95 διαχρονικά (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) J. Cuzick on behalf of /LATTE Trialists Group. Lancet Oncology.7%.% Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Áðüëõôç äéáöïñü.5% Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page

12 Διάστημα μέχρι την υποτροπή χρόνια όφελος της νόσου (TTR) σε HR+ ασθενείς 5 Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα Anastrozole (A) στην ορμονοθεραπεία του πρώιμου καρκίνου του μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας Áóèåíåßò (%) 5 Áðüëõôç Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική μείωση κατά 5% του κινδύνου äéáöïñü εμφάνισης απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά Áðüëõôç äéáöïñü με την tamoxifen 9.8% 4.% σε ασθενείς 5 με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς..7% (HR=.85 (.7-.98), P=.).5% Στατιστικά σημαντικό carry-over 4effect 5 για την 6 anastrozole 7 8 9έναντι της tamoxifen ήταν μετά τη Χρόνος λήξη παρακολούθησης της θεραπείας. (έτη) Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % Ασθενείς (HR=.79 [.7-.89] Á 68p<.) σå Η απόλυτη êßíäõíï: διαφορά διατηρείται και αυξάνεται διαχρονικά Ô (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) J. Cuzick on behalf of /LATTE Trialists Group. Lancet Oncology 4.% 9.7% Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Η υποτροπή της νόσου ορίστηκε ως η εμφάνιση τοπικο-περιοχικών ή απομακρυσμένων υποτροπών, θανάτου ή νέου πρωτοπαθούς (ετερόπλευρου) καρκίνου του μαστού (οποιοδήποτε Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) γεγονός εμφανιζόταν πρωιμότερα). Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page

13 Χρόνος ως την απομακρυσμένη υποτροπή (TTDR) σε HR+ασθενείς χρόνια όφελος Αποδεδειγμένη 5 αποτελεσματικότητα Anastrozole (A) στην ορμονοθεραπεία του πρώιμου καρκίνου 7.7% του μαστού σε βάθος χρόνου HR=.85 δεκαετίας Áóèåíåßò (%) 5 Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική 9.% μείωση κατά 5% του κινδύνου εμφάνισης 5.% απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά με την tamoxifen σε ασθενείς με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς. Áðüëõôç äéáöïñü 5 (HR=.85 (.7-.98), P=.) 7.9%.% Στατιστικά σημαντικό carry-over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen ήταν μετά τη λήξη της θεραπείας. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % Ασθενείς Á (HR=.79 [.7-.89] p<.) σå Η êßíäõíï: απόλυτη διαφορά Ô 598διατηρείται 5 44και 6 αυξάνεται 6 5 διαχρονικά (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) Cuzick J et al, Lancet Oncology 95% CI: (.7-.98), P=. Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Áðüëõôç äéáöïñü.6% Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page

14 Ετερόπλευρος καρκίνος χρόνια όφελος του μαστού σε HR+ ασθενείς Αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα στην 4 ορμονοθεραπεία HR=.6 του πρώιμου Áðüëõôç καρκίνου του 95% CI: ( ), äéáöïñü μαστού σε βάθος χρόνου δεκαετίας Áóèåíåßò (%) 5 Η anastrozole οδηγεί σε σημαντική.8% μείωση κατά 5% του κινδύνου εμφάνισης απομακρυσμένης υποτροπής συγκριτικά με την tamoxifen σε ασθενείς με θετικούς ορμονικούς υποδοχείς. (HR=.85 (.7-.98), P=.) Anastrozole (A) P=..%.8% 4.9%.% Στατιστικά σημαντικό carry-over effect για την anastrozole έναντι της tamoxifen ήταν μετά τη Χρόνος λήξη της παρακολούθησης θεραπείας. (έτη) Μειώση του κίνδυνου υποτροπής κατά % Ασθενείς Á (HR=.79 [.7-.89] p<.) σå Η απόλυτη êßíäõíï: διαφορά Ô 598 διατηρείται 56 4 και 6 αυξάνεται 96 διαχρονικά (απόλυτη διαφορά στο ποσοστό υποτροπών:.7% στα 5 έτη, 4.% στα έτη) Η απόλυτη διαφορά στο ποσοστό εμφάνισης ετερόπλευρου καρκίνου του μαστού αυξήθηκε από.8% στα 5 έτη στο.7% στα έτη. Áðüëõôç äéáöïñü.7% Καταληκτικά σημεία αποτελεσματικότητας για τους HR+ ασθενείς Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Στην ελεύθερη νόσου επιβίωση Στη μείωση των υποτροπών Στη μείωση των απομακρυσμένων υποτροπών Στον ετερόπλευρο καρκίνο του μαστού ΕΤΗ Page 4

15 Ασφάλεια χρόνια Η Anastrozole είναι γενικά καλά ανεκτή μακροπρόθεσμα: Κίνδυνος καταγμάτων Καμία αύξηση καταγμάτων δεν παρατηρήθηκε με την ολοκλήρωση της ενεργού θεραπείας. Ασφάλεια Δεν διαπιστώθηκαν νέα αίτια ανησυχίας για την ασφάλεια των ασθενών. Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Σοβαρές Α.Ε. ανάλογα με τη θεραπευτική ομάδα στον πληθυσμό ασφαλείας Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Anastrozole (A) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Μετά τη διακοπή της θεραπείας, τα ποσοστά καταγμάτων ήταν παρόμοια και για τις δύο ομάδες. Σε θεραπεία Εκτός θεραπείας Σ.Α.Ε A T OR (95% Cl) A T OR (95%Cl) Σχετιζόμενες με τη θεραπεία (.4-.6) (.6-.9) Καρκίνος του ενδομητρίου 4. (.8-.). (.8-.) Έμφραγμα του μυοκαρδίου 4 4. (.6-.66) 5. (.6-.65) Τα αποτελέσματα ασφάλειας ήταν σε συνοχή με τις προηγούμενες αναλύσεις. Σε κίνδυνο: Á Ô Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 5.6 (.-.).97 ( ) Επεισόδια καταγμάτων (.4-.) (.76-.7) Cuzick J et al. Lancet Oncology 66; : 5-4 Buzdar A. et al., poster 56, Ten Years Analysis of the Trial, ASCO ΕΤΗ Page 5

16 Σοβαρές Α.Ε. ανάλογα με τη θεραπευτική Ασφάλεια χρόνια ομάδα στον πληθυσμό ασφαλείας Σε θεραπεία Η Anastrozole είναι γενικά καλά ανεκτή μακροπρόθεσμα: Εκτός θεραπείας Σ.Α.Ε A T OR (95% Cl) A T OR (95%Cl) Κίνδυνος καταγμάτων Ασφάλεια Σχετιζόμενες με τη θεραπεία (.4-.6) (.6-.9) Καρκίνος Καμία αύξηση του ενδομητρίου καταγμάτων δεν 4. (.8-.) Δεν διαπιστώθηκαν νέα αίτια. ανησυχίας (.8-.) παρατηρήθηκε με την ολοκλήρωση για την ασφάλεια των ασθενών. της ενεργού θεραπείας. Έμφραγμα του μυοκαρδίου 4 4. (.6-.66) 5. (.6-.65) Τα αποτελέσματα ασφάλειας ήταν σε συνοχή με τις προηγούμενες αναλύσεις. Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας 5.6 (.-.).97 ( ) Σοβαρές Α.Ε. ανάλογα με τη θεραπευτική ομάδα στον πληθυσμό ασφαλείας.5 Επεισόδια Σε θεραπεία Εκτός θεραπείας καταγμάτων (.4-.) (.76-.7) Anastrozole (A).5 Σ.Α.Ε A T OR (95% Cl) A T OR (95%Cl).5 Σχετιζόμενες με τη θεραπεία (.4-.6) (.6-.9) Τα αποτελέσματα Μετά τη διακοπή.5 ασφάλειας ήταν της θεραπείας, τα σε συνοχή με τις ποσοστά καταγμάτων Καρκίνος του ενδομητρίου 4. (.8-.). (.8-.) προηγούμενες ήταν παρόμοια και αναλύσεις. Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) για τις δύο ομάδες. Έμφραγμα του μυοκαρδίου 4 4. (.6-.66) 5. (.6-.65) Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Buzdar A. et al., poster 56, Ten Years Analysis of the Trial, ASCO Σε κίνδυνο: Á Ô Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 5.6 (.-.).97 ( ) Επεισόδια καταγμάτων (.4-.) (.76-.7) Cuzick J et al. Lancet Oncology 66; : 5-4 Buzdar A. et al., poster 56, Ten Years Analysis of the Trial, ASCO ΕΤΗ Page 6

17 Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Ασφάλεια χρόνια Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%).5 Η Anastrozole είναι γενικά καλά ανεκτή μακροπρόθεσμα:.5 Κίνδυνος.5καταγμάτων Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Ασφάλεια Anastrozole (A) Καμία αύξηση καταγμάτων δεν Δεν διαπιστώθηκαν νέα αίτια Μετά ανησυχίας τη διακοπή.5 παρατηρήθηκε με την ολοκλήρωση για την ασφάλεια των ασθενών. της θεραπείας, τα της ενεργού θεραπείας. ποσοστά καταγμάτων ήταν παρόμοια και Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) για τις δύο ομάδες. Περίληψη των καταληκτικών σημείων αποτελεσματικότητας (Α ν Τ) (HR+ve ασθενείς) Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Σε κίνδυνο: Σε θεραπεία Εκτός θεραπείας Anastrozole (A) Á Σ.Α.Ε 7 5 A T 779 OR (95% Cl) A T OR (95%Cl) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (Έτη) Μετά τη διακοπή της θεραπείας, τα ποσοστά καταγμάτων ήταν παρόμοια και για τις δύο ομάδες. Σχετιζόμενες με τη θεραπεία (.4-.6) (.6-.9) Ô Καρκίνος του ενδομητρίου 4. (.8-.). (.8-.) Έμφραγμα του μυοκαρδίου 4 4. (.6-.66) 5. (.6-.65) Τα αποτελέσματα ασφάλειας ήταν σε συνοχή με τις προηγούμενες αναλύσεις. Σε κίνδυνο: Á Ô Cuzick J et al. Lancet Oncology 66; : 5-4 Buzdar A. et al., poςster 56, Ten Years Analysis of the Trial, ASCO Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια 5.6 (.-.).97 ( ) Επεισόδια καταγμάτων (.4-.) (.76-.7) Buzdar A. et al., poster 56, Ten Years Analysis of the Trial, ASCO ΕΤΗ Page 7

18 Aρθραλγίες Οι αρθραλγίες είναι παροδικές, ενώ ο κίνδυνος υποτροπής παραμένει Οι αρθραλγίες είναι μια πάθηση χαρακτηριστική της ηλικίας. 46% προϋπάρχουσες αρθραλγικές παθήσεις στην. Οι αρθραλγίες παρουσιάζονται κατά κύριο λόγο στην αρχή της αγωγής. Υποχώρηση των ενοχλήσεων κυρίως μετά από -6 μήνες. Χρόνος ως την εμφάνιση του ου συμβάματος συμπτωμάτων στις αρθρώσεις Ποσοστό εμφάνισης πρώτου περιστατικού ανά 6 μήνες (%) D/S (D=Μείωση στην εκτίμηση KM χωρίς συμβάν τους προηγούμενους 6 μήνες, S=ΚΜ εκτίμηση για τους 6 μήνες πριν τη χρονική στιγμή. A.U Buzdar: JCO 6, Sup. Abs.55 Arimidex 46% των ασθενών με συμπτώματα στις αρθρώσεις ανέφεραν το περιστατικό σαν επιδείνωση προ-υπάρχουσας κατάστασης. Καλός έλεγχος συμπτωμάτων με ήπια αναλγητικά. Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San Follow-up Σύσταση για μελετών φαρμακευτική υποστηρικτικής αγωγή, αρθραλγίες μελέτης λόγω αγωγής με αναστολείς με αναστολείς αρωματάσης αρωματάσης San Αριθμός επεισοδίων Arimidex Διαθέσιμες επιμέρους δόσεις, Συνολική ημερήσια δόση* Επιλογή παρασκευάσματος τυποποιημένη επιμέρους δόση (δόση έναρξης σε σχήμα σταδιακής μείωσης) Παρακεταμόλη 5mg, 5mg, 5mg,.mg 4.mg (8 x 5mg) Ibuprofen** mg, 4mg, 6mg, 8mg.6-.4mg (4x6mg) Diclofenac** 5mg, 5mg, 75mg, mg 5mg (x5mg) Naproxen** 5mg, 5mg, 75mg.mg (x5mg) Celecoxib mg, mg 4mg (xmg, ggf. xmg) % Χρόνος από την πρώτη εμφάνιση έως την ανάρρωση (μήνες) A.U Buzdar: JCO 6, Sup. Abs.55 Etoricoxib mg, 6mg, 9mg, mg 6mg, μόνιμη θεραπεία (x6mg) Καμία των αναφερόμενων ουσιών δεν έχει λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη θεραπεία αρθραλγιών που σχετίζονται με τους αναστολείς αρωματάσης. * Τα ΝSAR θα πρέπει να χορηγούνται σε όσο το δυνατό χαμηλότερη δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα. ** Οι ασθενείς με γαστρεντερικούς παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν επιπροσθέτως έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. ΕΤΗ Page 8

19 Χρόνος ως την εμφάνιση του ου συμβάματος συμπτωμάτων στις αρθρώσεις Aρθραλγίες Χρόνος ως την εμφάνιση του ου συμβάματος συμπτωμάτων στις αρθρώσεις Arimidex 8 Ποσοστό εμφάνισης πρώτου περιστατικού ανά 6 μήνες (%) Ποσοστό εμφάνισης πρώτου περιστατικού ανά 6 μήνες (%) Οι αρθραλγίες είναι παροδικές, ενώ ο κίνδυνος υποτροπής παραμένει Οι αρθραλγίες είναι μια πάθηση χαρακτηριστική της ηλικίας. 46% των ασθενών με συμπτώματα στις αρθρώσεις ανέφεραν το περιστατικό σαν επιδείνωση προ-υπάρχουσας κατάστασης. 6 46% προϋπάρχουσες αρθραλγικές παθήσεις στο. 4 Οι αρθραλγίες παρουσιάζονται κατά κύριο λόγο στην αρχή της αγωγής. Υποχώρηση των ενοχλήσεων κυρίως μετά από -6 μήνες Καλός έλεγχος συμπτωμάτων με ήπια αναλγητικά D/S (D=Μείωση στην εκτίμηση KM χωρίς συμβάν τους προηγούμενους 6 μήνες, S=ΚΜ εκτίμηση για τους 6 μήνες πριν τη χρονική στιγμή) Arimidex 8 46% των ασθενών με συμπτώματα στις αρθρώσεις ανέφεραν το περιστατικό σαν επιδείνωση προ-υπάρχουσας κατάστασης Arimidex Αριθμός επεισοδίων Χρόνος από την πρώτη εμφάνιση έως την ανάρρωση (μήνες) ΕΤΗ 66 λόγω αγωγής με αναστολείς αρωματάσης 4 6 Σύσταση για φαρμακευτική αγωγή, αρθραλγίες % 54 A.U Buzdar: JCO 6, Sup. Abs.55 Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San A.U Buzdar: JCO 6, Sup. Abs D/S (D=Μείωση στην εκτίμηση KM χωρίς συμβάν τους προηγούμενους 6 μήνες, S=ΚΜ εκτίμηση για τους 6 μήνες πριν τη χρονική στιγμή. Επιλογή παρασκευάσματος Διαθέσιμες επιμέρους δόσεις, τυποποιημένη επιμέρους δόση Συνολική ημερήσια δόση* (δόση έναρξης σε σχήμα σταδιακής μείωσης) Παρακεταμόλη 5mg, 5mg, 5mg,.mg 4.mg (8 x 5mg) Ibuprofen** mg, 4mg, 6mg, 8mg.6-.4mg (4x6mg) Diclofenac** 5mg, 5mg, 75mg, mg 5mg (x5mg) Naproxen** 5mg, 5mg, 75mg.mg (x5mg) Celecoxib mg, mg 4mg (xmg, ggf. xmg) Etoricoxib mg, 6mg, 9mg, mg 6mg, μόνιμη θεραπεία (x6mg) Καμία των αναφερόμενων ουσιών δεν έχει λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη θεραπεία αρθραλγιών που σχετίζονται με τους αναστολείς αρωματάσης. * Τα ΝSAR θα πρέπει να χορηγούνται σε όσο το δυνατό χαμηλότερη δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα. ** Οι ασθενείς με γαστρεντερικούς παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν επιπροσθέτως έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. Page 9

20 Aρθραλγίες Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San Antonio 8 Χρόνος ως την εμφάνιση του ου συμβάματος συμπτωμάτων στις Arimidex Ποσοστό εμφάνισης πρώτου περιστατικού ανά 6 μήνες (%) Αριθμός επεισοδίων Οι αρθραλγίες είναι παροδικές, 6 ενώ ο κίνδυνος υποτροπής παραμένει Οι αρθραλγίες είναι μια πάθηση χαρακτηριστική της ηλικίας. 46% προϋπάρχουσες αρθραλγικές παθήσεις στο. Arimidex 8 46% των ασθενών με συμπτώματα στις αρθρώσεις ανέφεραν το περιστατικό σαν επιδείνωση προ-υπάρχουσας κατάστασης. 6 4 Οι8αρθραλγίες παρουσιάζονται κατά κύριο λόγο στην αρχή της αγωγής D/S (D=Μείωση στην εκτίμηση KM χωρίς συμβάν τους προηγούμενους 6 μήνες, S=ΚΜ εκτίμηση για τους 6 μήνες πριν την χρονική στιγμή. Υποχώρηση των ενοχλήσεων κυρίως μετά από -6 μήνες. 4 Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Σύσταση για φαρμακευτική αγωγή, αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San λόγω αγωγής με αναστολείς αρωματάσης Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San Καλός έλεγχος συμπτωμάτων με ήπια αναλγητικά. % Αριθμός επεισοδίων -6 Επιλογή παρασκευάσματος Arimidex Χρόνος από την πρώτη εμφάνιση έως την ανάρρωση (μήνες) 4 A.U Buzdar: JCO 6, Sup. Abs.55 % Χρόνος από την πρώτη εμφάνιση έως την ανάρρωση (μήνες) ΕΤΗ 6-66 Παρακεταμόλη Ibuprofen** Διαθέσιμες επιμέρους δόσεις, τυποποιημένη επιμέρους δόση 66-7 Συνολική ημερήσια δόση* (δόση έναρξης σε σχήμα σταδιακής μείωσης) 5mg, 5mg, 5mg,.mg 4.mg (8 x 5mg) mg, 4mg, 6mg, 8mg.6-.4mg (4x6mg) Diclofenac** 5mg, 5mg, 75mg, mg 5mg (x5mg) Naproxen** 5mg, 5mg, 75mg.mg (x5mg) Celecoxib mg, mg 4mg (xmg, ggf. xmg) Etoricoxib mg, 6mg, 9mg, mg 6mg, μόνιμη θεραπεία (x6mg) Καμία των αναφερόμενων ουσιών δεν έχει λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη θεραπεία αρθραλγιών που σχετίζονται με τους αναστολείς αρωματάσης. * Τα ΝSAR θα πρέπει να χορηγούνται σε όσο το δυνατό χαμηλότερη δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα. ** Οι ασθενείς με γαστρεντερικούς παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν επιπροσθέτως έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. Page

21 Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Σύσταση για φαρμακευτική αγωγή, αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης Antonio 8 λόγω αγωγής με αναστολείςsan αρωματάσης Aρθραλγίες Επιλογή παρασκευάσματος αρθραλγίες είναι παροδικές, Διαθέσιμες επιμέρους δόσεις, τυποποιημένη επιμέρους δόση Συνολική ημερήσια δόση* (δόση έναρξης σε σχήμα σταδιακής μείωσης) Οι ενώ ο κίνδυνος υποτροπής παραμένει Οι αρθραλγίες είναι μια πάθηση χαρακτηριστική της ηλικίας. 5 mg, 5 mg, 5 mg,. mg Ποσοστό εμφάνισης πρώτου περιστατικού ανά 6 μήνες (%) Παρακεταμόλη Χρόνος ως την εμφάνιση του ου συμβάματος συμπτωμάτων στις Ibuprofen** mg, 4 mg, 6 mg, 8 mg 46% προϋπάρχουσες αρθραλγικές παθήσεις στο. 4. mg (8 x 5 mg) Arimidex 8 46% των ασθενών με συμπτώματα στις αρθρώσεις ανέφεραν το περιστατικό σαν επιδείνωση προ-υπάρχουσας κατάστασης mg (4 x 6 mg) 4 5 mg, 5 mg, 75 mg Οι αρθραλγίεςnaproxen** παρουσιάζονται κατά κύριο λόγο στην αρχή της αγωγής. Celecoxib mg, mg Υποχώρηση των ενοχλήσεων κυρίως μετά από -6 μήνες. Etoricoxib mg, 6 mg, 9 mg, mg Καλός έλεγχος συμπτωμάτων με ήπια αναλγητικά.. mg ( x 5 mg) D/S (D=Μείωση στην εκτίμηση KM χωρίς συμβάν τους προηγούμενους 6 μήνες, S=ΚΜ εκτίμηση για τους 6 μήνες πριν την χρονική στιγμή. 4 mg ( x mg, ggf. x mg) 6 mg, μόνιμη θεραπεία ( x 6 mg) Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Σύσταση για φαρμακευτική αγωγή, αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San λόγω αγωγής με αναστολείς αρωματάσης Follow-up μελετών υποστηρικτικής μελέτης Αρθραλγίες με αναστολείς αρωματάσης San Επιλογή παρασκευάσματος Διαθέσιμες επιμέρους δόσεις, τυποποιημένη επιμέρους δόση Παρακεταμόλη 5mg, 5mg, 5mg,.mg 4.mg (8 x 5mg) Ibuprofen** mg, 4mg, 6mg, 8mg.6-.4mg (4x6mg) Diclofenac** 5mg, 5mg, 75mg, mg 5mg (x5mg) Naproxen** 5mg, 5mg, 75mg.mg (x5mg) Καμία των αναφερόμενων ουσιών δεν έχει λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη θεραπεία αρθραλγιών που σχετίζονται με τους αναστολείς αρωματάσης. Arimidex Αριθμός επεισοδίων 6 * Τα ΝSAR θα πρέπει να χορηγούνται σε όσο το δυνατό χαμηλότερη δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα. ** Οι ασθενείς με γαστρεντερικούς παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν επιπροσθέτως έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. 8 4 % Χρόνος από την πρώτη εμφάνιση έως την ανάρρωση (μήνες) ΕΤΗ Συνολική ημερήσια δόση* (δόση έναρξης σε σχήμα σταδιακής μείωσης) Celecoxib mg, mg 4mg (xmg, ggf. xmg) Etoricoxib mg, 6mg, 9mg, mg 6mg, μόνιμη θεραπεία (x6mg) Καμία των αναφερόμενων ουσιών δεν έχει λάβει έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές για τη θεραπεία αρθραλγιών που σχετίζονται με τους αναστολείς αρωματάσης. * Τα ΝSAR θα πρέπει να χορηγούνται σε όσο το δυνατό χαμηλότερη δόση και για σύντομο χρονικό διάστημα. ** Οι ασθενείς με γαστρεντερικούς παράγοντες κινδύνου λαμβάνουν επιπροσθέτως έναν αναστολέα αντλίας πρωτονίων. Page

22 Οστά Χρονικά περιορισμένη επίδραση στα οστά : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%). Μετά τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων στο επίπεδο του Tamoxifen. Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Anastrozole (A) Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα δεν ανέπτυξε οστεοπόρωση υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη. Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΒΜD) μετά τη λήξη της θεραπείας στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). Follow-up Ποσοστό καταγμάτων μελετών υποστηρικτικής μελέτη μελέτης μετά με από αναστολείς 5ετή θεραπεία αρωματάσης San Antonio Αρχική τιμή Κανονικό Οστεοπενία Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Arimidex (n=57) Tamoxifen (n=5) Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) Οστεοπενία 4 (7%) (%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) Κανονικά οστά (%) 4 (5%) Οστεοπενία (6%) (4%) Οστεοπόρωση 4 (5%) (%) Καμία αναφορά (6%) (6%) Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια 7 χρόνια μετά την έναρξη μετά την έναρξη της μελέτης της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) 5 4 Arimidex Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex ΕΤΗ Page

23 : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Οστά : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης.5 Χρονικά περιορισμένη επίδραση στα οστά Anastrozole (A) Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%).5 : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος.5 (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%)..5 τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων Μετά στοεπίπεδο του Tamoxifen Anastrozole (A) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) δεν ανέπτυξε οστεοπόρωση υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη. Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία Αρχική τιμή Κανονικό Οστεοπενία Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Arimidex Tamoxifen Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) (n=57) (n=5) Οστεοπενία 4 (7%) (%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) Κανονικά οστά (%) 4 (5%) Οστεοπενία (6%) (4%) Οστεοπόρωση 4 (5%) (%) Καμία αναφορά (6%) (6%) Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Ποσοστό καταγμάτων Follow-up μελετών υποστηρικτικής στη μελέτη μελέτης μετά με από αναστολείς 5ετή θεραπεία αρωματάσης San Antonio 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΒΜD) μετά τη λήξη της θεραπείας στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). 5 Arimidex 4 Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex ΕΤΗ Page a

24 : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) Οστά : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης.5 Χρονικά περιορισμένη επίδραση στα οστά Anastrozole (A) Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%).5 : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος.5 (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%)..5 τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων Μετά στοεπίπεδο του Tamoxifen Anastrozole (A) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) δεν ανέπτυξε οστεοπόρωση υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη. Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία Αρχική τιμή Κανονικό Οστεοπενία Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Arimidex Tamoxifen Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) (n=57) (n=5) Οστεοπενία 4 (7%) (%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) Κανονικά οστά (%) 4 (5%) Οστεοπενία (6%) (4%) Οστεοπόρωση 4 (5%) (%) Καμία αναφορά (6%) (6%) Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Ποσοστό καταγμάτων Follow-up μελετών υποστηρικτικής στη μελέτη μελέτης μετά με από αναστολείς 5ετή θεραπεία αρωματάσης San Antonio 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΒΜD) μετά τη λήξη της θεραπείας στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). 5 Arimidex 4 Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex ΕΤΗ Page b

25 Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά την 5ετή θεραπεία Χρονικά περιορισμένη επίδραση στα οστά : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτηςarimidex 4 Μετά τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων στο επίπεδο του Tamoxifen. Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα δεν ανέπτυξε οστεοπόρωση υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη. p<. Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΒΜD) μετά τη λήξη της θεραπείας στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης.5 Anastrozole (A) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Αρχική τιμή Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Arimidex Tamoxifen Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) (%) 4 (5%) (6%) (4%) (n=57) (n=5) 4 (7%) (έτη) (%) ΧρόνοςΟστεοπενία παρακολούθησης Κανονικό 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Κανονικά οστά Οστεοπενία Οστεοπενία Οστεοπόρωση Καμία αναφορά 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 4 (5%) (%) (6%) (6%) Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. 9 Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία Ποσοστό καταγμάτων Follow-up μελετών υποστηρικτικής στη μελέτη μελέτης μετά με από αναστολείς 5ετή θεραπεία αρωματάσης San Antonio 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%). 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) 4 5 Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) 5 Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Οστά 5 Arimidex 4 Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex ΕΤΗ Page 4

26 Follow-up μελετών υποστηρικτικής Ποσοστό καταγμάτων στη μελέτη μελέτης με αναστολείς San Antonio 8 μετά απόαρωματάσης 5ετή θεραπεία Οστά Tamoxifen Arimidex (n=57) (n=5) Μετά τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων Κανονικό στο επίπεδο του Tamoxifen. Οστεοπόρωση 4 (7%) Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα Καμία αναφορά δεν ανέπτυξε οστεοπόρωση υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη. Οστεοπενία Οστεοπενία (%) Anastrozole (A).5 (%) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) 4 (5%) Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία Ποσοστό καταγμάτων Follow-up μελετών υποστηρικτικής στη μελέτη μελέτης μετά με από αναστολείς 5ετή θεραπεία αρωματάσης San Antonio Αρχική τιμή 4 (5%) Καμία αναφορά (5%) (6%) Οστεοπόρωση.5 (7%) οστάμετά τη λήξη της Σημαντική αύξηση της οστικής Κανονικά πυκνότητας (ΒΜD) θεραπείας στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). 6 (9%) Κανονικό (6%) Οστεοπενία (4%) Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Arimidex Tamoxifen Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) Οστεοπενία 4 (7%) (%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) Κανονικά οστά (%) 4 (5%) (6%) (4%) Οστεοπενία Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (n=57) (n=5) (%) (6%) 4 (5%) (%) (6%) (6%) 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Οστεοπενία Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) Κανονικά οστά (5%) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%). Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Κατάσταση μετά Αρχικήπεριορισμένη τιμή Χρονικά επίδραση στα οστά από 5 χρόνια : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης 5 Arimidex 4 Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex. ΕΤΗ Page 5

27 Οστά Χρονικά περιορισμένη επίδραση στα οστά : ετήσιο ποσοστό καταγμάτων υπό αγωγή με Arimidex (A) έναντι με απόλυτη αύξηση μόνο κατά,7% ανά έτος (συνολικά κατάγματα A % έναντι T 8%). Μετά τη λήξη της θεραπείας μείωση του ποσοστού καταγμάτων στο επίπεδο του Tamoxifen. Trialists Group, Lancet Oncol. 8,9(): 45-5 Καμία ασθενής με κανονική αρχική οστική πυκνότητα. δεν ανέπτυξε Trialist' Group, οστεοπόρωση Lancet Oncol. 6,7(8): υπό θεραπεία με Arimidex επί 5 έτη (68 μήνες Follow-up) Σημαντική Trialist Group, αύξηση Lancet της Oncol οστικής : πυκνότητας (ΒΜD) μετά τη λήξη της ( θεραπείας μήνες Follow-up) στο σκέλος του Arimidex (ΟΜ/ΣΣ). ** Ορίζεται ως περίοδος κατάγματος ή πολλαπλών καταγμάτων που διαπιστώθηκαν την ίδια ημέρα. Είναι δυνατή η ύπαρξη πολυάριθμων περιόδων καταγμάτων ανά ασθενή.. Coleman RE et al., J Clin Oncol 8, 6, Abstr.587. Eastrell R et al., J Clin Oncol 8, 6: 5-58 Ποσοστό καταγμάτων στη μελέτη μετά από 5ετή θεραπεία Αρχική τιμή Κανονικό Οστεοπενία Κατάσταση μετά από 5 χρόνια Ετήσιο ποσοστό επεισοδίων καταγμάτων (%) : ποσοστά καταγμάτων* κατά την πορεία της μελέτης.5 Arimidex (n=57) Tamoxifen (n=5) Κανονικά οστά (5%) 6 (9%) Οστεοπενία 4 (7%) (%) Οστεοπόρωση Καμία αναφορά (7%) (5%) Κανονικά οστά (%) 4 (5%) Οστεοπενία (6%) (4%) Οστεοπόρωση 4 (5%) (%) Καμία αναφορά (6%) (6%) Χρόνος από την τυχαιοποίηση (έτη) Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) Anastrozole (A) Φάση μετά την αγωγή: % αλλαγής της μέσης οστ. πυκν. της ΟΜ/ΣΣ και της λεκάνης vs των αντίστοιχων στοιχείων μετά τη 5ετή θεραπεία 5 4 p<. Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 6 χρόνια 7 χρόνια μετά την έναρξη μετά την έναρξη της μελέτης της μελέτης Αλλαγή της μέσης οστικής πυκνότητας της ΟΜ/ΣΣ (%) χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Arimidex Χρόνος παρακολούθησης (έτη) 7 χρόνια μετά την έναρξη της μελέτης Σημαντική αύξηση της οστικής πυκνότητας (ΟΜ/ΣΣ) στο σκέλος του Arimidex μετά τη λήξη της θεραπείας. Καμία ασθενής με κανονική οστική πυκνότητα στην αρχή της θεραπείας δεν εμφάνισε οστεοπόρωση μετά από 5-ετή λήψη Arimidex ΕΤΗ Page 6

28 Οδηγίες σε περίπτωση απώλειας οστ. πυκν. λόγω ΑΑ Οστεοπόρωση Επαρκής λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D. Αξιολόγηση κινδύνων, ενδεχόμενη μέτρηση της οστικής πυκνότητας κατά την αρχή της θεραπείας. Σε T-Scores - και κανένας πρόσθετος κίνδυνος: μέτρηση οστικής πυκνότητας κάθε - χρόνια. Σε T-Score < -: θεραπεία με διφωσφονικά. Σε T-Scores - και πρόσθετοι κίνδυνοι: θεραπεία με διφωσφονικά. Χρήση διφωσφωνικών για θεραπεία - πρόληψη οστεοπόρωσης Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Τυποποιημένος συνδυασμός ουσιών Alendronat A. + Vit. D Etidonat Ibandronat Zoledronat Risedronat R+Ca/Vit.D Χορήγηση Λήψη Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκία x ημερησίως Επί 4 ημέρες κάθε μήνες* Δισκίο x μήνα* Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Ενδοφλεβίως κάθε -6 μήνες* Ενδοφλεβίως x ετησίως Δισκίο x ημερησίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: Ένδειξη Οστεοπόρωση Οστεοπόρωση Πρόληψη Σημαντικότερα δεδομένα μελέτης σε θερ. με αναστολείς αρωματάσης Γενόσημη/εμπορική ονομασία Generika 7 mg βασική ουσία Fosavance 7 mg Generika mg Bonviva 5 mg Bonviva mg Ζometa 4 mg Aclasta 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Clodronat Δισκίο x ημερησίως Generika 8 mg Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Συστάσεις τρόπου ζωής. Αποχή από το κάπνισμα. BMI > T-Score <,5 τυπική απόκλιση Hλικία > 65 ετών Xαμηλό (< kg/m ) Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Αμφισβητούμενα κατάγματα σε ηλικία > 5 ετών στο προσωπικό ιστορικό Από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > 6 μήνες Καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Χημειοθεραπεία Ακτινοθεραπεία Χαμηλό σωματικό βάρος T-Score -, Χωρίς πρόσθετους παράγοντες κινδύνου Ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος των παραγόντων κινδύνου και του BMD ανά - χρόνια Δύο πρόσθετοι κίνδυνοι οστεοπόρωσης T-Score <,5 SD ηλικία > 65 ετών χαμηλός BMI (> kg/m) κατάγματα λεκάνης σε ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > από 6 μήνες καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) T-Score < -, Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Ελάχιστη κατανάλωση καφεΐνης και οινοπνεύματος. Τακτική κίνηση στην ύπαιθρο. ΕΤΗ Page 7

29 Οδηγίες σε περίπτωση απώλειας Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας οστ. πυκν. λόγω ΑΑ Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Ένδειξη Τυποποιημένος ΟστεοπόρωσηΧορήγηση συνδυασμός Λήψη ουσιών Επαρκής λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D. Σημαντικότερα δεδομένα Γενόσημη/εμπορική μελέτης σε θερ. με Οστεοπόρωση ονομασία Οστεοπόρωση αναστολείς αρωματάσης Πρόληψη Alendronat Δισκίο xενδεχόμενη εβδομαδιαίως*μέτρηση Αξιολόγηση κινδύνων, A. + Vit.της D οστικής πυκνότητας Δισκίο xκατά εβδομαδιαίως* την αρχή της θεραπείας. Δισκίο x μήνα* Ibandronat Σε T-Scores - και κανένας πρόσθετος κίνδυνος: Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Τυποποιημένος συνδυασμός ουσιών Χορήγηση Λήψη Alendronat A. + Vit. D Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Etidonat Δισκία x ημερησίως Επί 4 ημέρες κάθε μήνες* Ibandronat Δισκίο x μήνα* Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Zoledronat Ενδοφλεβίως κάθε -6 μήνες* Ενδοφλεβίως x ετησίως Risedronat R+Ca/Vit.D Δισκίο x ημερησίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Clodronat Δισκίο x ημερησίως Ένδειξη Οστεοπόρωση Generika 7 mg βασική ουσία Fosavance 7 mg Generika mg Bonviva 5 mg Bonviva mg Ζometa 4 mg Aclasta 5 mg Bonviva 5 mg Bonviva mg Χρήση διφωσφωνικών για θεραπεία - πρόληψη οστεοπόρωσης Σε T-Scores - και πρόσθετοι κίνδυνοι: διφωσφονικά. Risedronat θεραπεία με Δισκίο x ημερησίως* R+Ca/Vit.D Σημαντικότερα δεδομένα Γενόσημη/εμπορική μελέτης σε θερ. με ονομασία αναστολείς αρωματάσης Generika 7 mg βασική ουσία Fosavance 7 mg μέτρηση οστικής πυκνότητας κάθε - χρόνια. Ενδοφλεβίως κάθε -6 μήνες* Zoledronat Σε T-Score < -: θεραπεία με διφωσφονικά. Ενδοφλεβίως x ετησίως Οστεοπόρωση Πρόληψη Actonel 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Generika 8 mg Ζometa 4 mg Aclasta 5 Επιλογές mg αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Actonel 5 mg Actonel 5 mg Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Δισκίο x εβδομαδιαίως* Συστάσεις τρόπου ζωής. Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: T-Score <,5 τυπική απόκλιση Χημειοθεραπεία Hλικία > 65 ετών Ακτινοθεραπεία Xαμηλό (< kg/m) Χαμηλό σωματικό βάρος T-Score -, Χωρίς πρόσθετους παράγοντες κινδύνου Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Αμφισβητούμενα κατάγματα σε ηλικία > 5 ετών στο προσωπικό ιστορικό Από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > 6 μήνες Αποχή από το κάπνισμα. Ασβέστιο και βιταμίνη D Καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) BMI > Έλεγχος των παραγόντων κινδύνου και του BMD ανά - χρόνια Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Δύο πρόσθετοι κίνδυνοι οστεοπόρωσης T-Score <,5 SD ηλικία > 65 ετών χαμηλός BMI (> kg/m) κατάγματα λεκάνης σε ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > από 6 μήνες καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) T-Score < -, Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Ελάχιστη κατανάλωση καφεΐνης και οινοπνεύματος. Τακτική κίνηση στην ύπαιθρο. ΕΤΗ Page 8

30 Οδηγίες σε περίπτωση Χρήση διφωσφωνικών για θεραπεία απώλειας - πρόληψη οστεοπόρωσης οστ. πυκν. λόγω ΑΑ Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: Οστεοπόρωση T-Score <,5 τυπική απόκλιση Χημειοθεραπεία Επαρκής Hλικία > 65λήψη ετών ασβεστίου και βιταμίνης D. Ακτινοθεραπεία Xαμηλό (< kg/m ) Αξιολόγηση κινδύνων, ενδεχόμενη μέτρηση Χαμηλό σωματικό βάρος της οστικής πυκνότητας κατά την αρχή της θεραπείας. Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Σε T-Scores κατάγματα - και κανένας πρόσθετος κίνδυνος: Αμφισβητούμενα σε ηλικία οστικής πυκνότητας > 5μέτρηση ετών στο προσωπικό ιστορικό κάθε - χρόνια. Από Σε στόματος λήψη κορτικοστεροειδών T-Score < -: θεραπεία με διφωσφονικά. > 6 μήνες Ένδειξη Χορήγηση Λήψη Alendronat A. + Vit. D Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Generika 7 mg βασική ουσία Fosavance 7 mg Etidonat Δισκία x ημερησίως Επί 4 ημέρες κάθε μήνες* Generika mg Ibandronat Δισκίο x μήνα* Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Bonviva 5 mg Bonviva mg Zoledronat Ενδοφλεβίως κάθε -6 μήνες* Ενδοφλεβίως x ετησίως Ζometa 4 mg Aclasta 5 mg Risedronat R+Ca/Vit.D Δισκίο x ημερησίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Actonel 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Clodronat Δισκίο x ημερησίως Generika 8 mg Οστεοπόρωση Οστεοπόρωση Πρόληψη Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης Σε T-Scores - και πρόσθετοι κίνδυνοι: Καπνίστρια (επί με τουδιφωσφονικά. παρόντος ή παλιότερα) θεραπεία Σημαντικότερα δεδομένα Γενόσημη/εμπορική μελέτης σε θερ. με ονομασία αναστολείς αρωματάσης Τυποποιημένος συνδυασμός ουσιών Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Συστάσεις τρόπου ζωής. Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: T-Score <,5 τυπική απόκλιση Χημειοθεραπεία Hλικία > 65 ετών Ακτινοθεραπεία Xαμηλό (< kg/m) Χαμηλό σωματικό βάρος T-Score -, Χωρίς πρόσθετους παράγοντες κινδύνου Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Αμφισβητούμενα κατάγματα σε ηλικία > 5 ετών στο προσωπικό ιστορικό Από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > 6 μήνες Αποχή από το κάπνισμα. Ασβέστιο και βιταμίνη D Καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) BMI > Έλεγχος των παραγόντων κινδύνου και του BMD ανά - χρόνια Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Δύο πρόσθετοι κίνδυνοι οστεοπόρωσης T-Score <,5 SD ηλικία > 65 ετών χαμηλός BMI (> kg/m) κατάγματα λεκάνης σε ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > από 6 μήνες καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) T-Score < -, Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Ελάχιστη κατανάλωση καφεΐνης και οινοπνεύματος. Τακτική κίνηση στην ύπαιθρο. ΕΤΗ Page 9

31 Οδηγίες σε για περίπτωση Επιλογές αγωγής την πρόληψη απώλειας της οστεοπόρωσης και θεραπεία οστ. πυκν. λόγω ΑΑ Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Οστεοπόρωση Επαρκής λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D. Alendronat A. + Vit. D Etidonat T-Score -, Αξιολόγηση κινδύνων, ενδεχόμενη μέτρησηδύο πρόσθετοι Χωρίς πρόσθετους κίνδυνοι της οστικής πυκνότητας κατά την αρχή της θεραπείας. παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης Ibandronat ΕΤΗ Δισκίο x εβδ.* Δισκίο x εβδ.* Δισκίο x ημερησίως Επί 4 ημέρες κάθε μήνες* Δισκίο x μην.* Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Ενδοφλεβίως κάθε -6 μην.* Ενδοφλεβίως x ετησίως Δισκίο x ημερ.* Δισκίο x εβδ.* Δισκίο x εβδ.* Δισκίο x ημερησίως Generika 7mg βασική ουσία Fosavance 7mg Generika mg Bonviva 5mg Bonviva mg Ζometa 4mg Aclasta 5mg Actonel 5mg Actonel 5mg Actonel 5mg Generika 8mg T-Score < -, Zoledronat Risedronat R+Ca/Vit.D Clodronat Σε T-Scores - και κανένας πρόσθετος κίνδυνος: T-Score <,5 SD μέτρηση οστικής πυκνότητας κάθε - χρόνια. ηλικία > 65 ετών Σε T-Score < -: θεραπεία με διφωσφονικά.χαμηλός BMI (> kg/m) Ασβέστιο και Σε T-Scores - και πρόσθετοι κίνδυνοι: κατάγματα λεκάνης σε βιταμίνημε D διφωσφονικά. θεραπεία ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό Συστάσεις τρόπου ζωής. από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > Αποχή από το κάπνισμα. από 6 μήνες Έλεγχος των παραγόντων καπνίστρια (επί του BMI > κινδύνου και του BMD παρόντος ή παλιότερα) Ελάχιστη κατανάλωση καφεΐνης και οινοπνεύματος. ανά - χρόνια Τακτική κίνηση στην ύπαιθρο. Σημαντικότερα δεδομένα μελέτης σε Γενόσημη/εμπορική Οστεοπόρωση θερ. με αναστολείς ονομασία Οστεοπόρωση Πρόληψη αρωματάσης Ένδειξη Τυποποιημένος Χορήγηση συνδυασμός Λήψη ουσιών Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: T-Score <,5 τυπική απόκλιση Χημειοθεραπεία Hλικία > 65 ετών Ακτινοθεραπεία Xαμηλό (< kg/m) Χαμηλό σωματικό βάρος T-Score -, Χωρίς πρόσθετους παράγοντες κινδύνου Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Αμφισβητούμενα κατάγματα σε ηλικία > 5 ετών στο προσωπικό ιστορικό Από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > 6 μήνες Ασβέστιο και βιταμίνη D Καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) Έλεγχος των παραγόντων κινδύνου και του BMD ανά - χρόνια Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Δύο πρόσθετοι κίνδυνοι οστεοπόρωσης T-Score <,5 SD ηλικία > 65 ετών χαμηλός BMI (> kg/m) κατάγματα λεκάνης σε ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > από 6 μήνες καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) T-Score < -, Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Page

32 Οδηγίες σε περίπτωση απώλειας οστ. πυκν. λόγω ΑΑ Οστεοπόρωση Επαρκής λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D. Αξιολόγηση κινδύνων, ενδεχόμενη μέτρηση της οστικής πυκνότητας κατά την αρχή της θεραπείας. Σε T-Scores - και κανένας πρόσθετος κίνδυνος: μέτρηση οστικής πυκνότητας κάθε - χρόνια. Σε T-Score < -: θεραπεία με διφωσφονικά. Σε T-Scores - και πρόσθετοι κίνδυνοι: θεραπεία με διφωσφονικά. Χρήση διφωσφωνικών για θεραπεία - πρόληψη οστεοπόρωσης Βαθμονομημένοι παράγοντες κινδύνου: Επεισόδια καταγμάτων κατά τη διάρκεια της μελέτης στον πληθυσμό ασφαλείας Τυποποιημένος συνδυασμός ουσιών Alendronat A. + Vit. D Etidonat Ibandronat Zoledronat Risedronat R+Ca/Vit.D Χορήγηση Λήψη Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκία x ημερησίως Επί 4 ημέρες κάθε μήνες* Δισκίο x μήνα* Ενδοφλεβίως κάθε μήνες* Ενδοφλεβίως κάθε -6 μήνες* Ενδοφλεβίως x ετησίως Δισκίο x ημερησίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Δισκίο x εβδομαδιαίως* Πιθανοί παράγοντες κινδύνου: Ένδειξη Οστεοπόρωση Οστεοπόρωση Πρόληψη Σημαντικότερα δεδομένα μελέτης σε θερ. με αναστολείς αρωματάσης Γενόσημη/εμπορική ονομασία Generika 7 mg βασική ουσία Fosavance 7 mg Generika mg Bonviva 5 mg Bonviva mg Ζometa 4 mg Aclasta 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Actonel 5 mg Clodronat Δισκίο x ημερησίως Generika 8 mg Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Επιλογές αγωγής για την πρόληψη της οστεοπόρωσης και θεραπεία Συστάσεις τρόπου ζωής. AA= αναστολέας αρωματάσης Αποχή από το κάπνισμα.. Hadji BMI P et > al., Ann Oncol 9: 47-46, 8 T-Score <,5 τυπική απόκλιση Hλικία > 65 ετών Xαμηλό (< kg/m ) Κατάγματα λεκάνης στο οικογενειακό ιστορικό Αμφισβητούμενα κατάγματα σε ηλικία > 5 ετών στο προσωπικό ιστορικό Από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > 6 μήνες Καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) Θεραπεία με αναστολείς αρωματάσης Χημειοθεραπεία Ακτινοθεραπεία Χαμηλό σωματικό βάρος T-Score -, Χωρίς πρόσθετους παράγοντες κινδύνου Ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος των παραγόντων κινδύνου και του BMD ανά - χρόνια Δύο πρόσθετοι κίνδυνοι οστεοπόρωσης T-Score <,5 SD ηλικία > 65 ετών χαμηλός BMI (> kg/m) κατάγματα λεκάνης σε ηλικία > 5 ετών στο οικογενειακό ιστορικό από στόματος λήψη κορτικοστεροειδών > από 6 μήνες καπνίστρια (επί του παρόντος ή παλιότερα) T-Score < -, Θεραπεία με διφωσφονικά συν ασβέστιο και βιταμίνη D Έλεγχος του ΒΜD κάθε χρόνια Ελάχιστη κατανάλωση καφεΐνης και οινοπνεύματος. Τακτική κίνηση στην ύπαιθρο. ΕΤΗ Page

Ασφάλεια ATAC 10 χρόνια

Ασφάλεια ATAC 10 χρόνια Ασφάλεια 1 χρόνια Η Anastrozole είναι γενικά καλά ανεκτή μακροπρόθεσμα: Κίνδυνος καταγμάτων Καμία αύξηση καταγμάτων δεν παρατηρήθηκε με την ολοκλήρωση της ενεργού θεραπείας. Ασφάλεια Δεν διαπιστώθηκαν

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗΣ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Α. ΠΟΤΕ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΟΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΣΕ ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΣΤΙΚΗΣ ΠΥΚΝΟΤΗΤΑΣ (ΑΝΔΡΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ): ΗΛΙΚΙΑ < 50 ΕΤΩΝ: Κατάγματα χαμηλής βίας

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD

Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD 256 βημα Kλινικησ Oγκολογιασ Τόμος 6, Τεύχος 4, Οκτώβριος - Δεκέμβριος 2007 ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΙ Υπεύθυνη στήλης: Έλενα Λινάρδου 1, MD, PhD Νέα μελών της ΕΟΠΕ ESMO Conference Lugano (ECLU) To καλοκαιρινό εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής

Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα. Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Χειρουργική αντιμετώπιση μη μικροκυτταρικού Ca πνεύμονα Μαδέσης Αθανάσιος Επιμελητής Α Καρδιοθωρακοχειρουργικής Κλινικής Γ.Ν.Ν.Γ.Παπανικολάου Καρκίνος Πνεύμονα Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο στις ΗΠΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ.

Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις. Παρουσίαση Περιστατικών. Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Η ανδρική οστεοπόρωση: διαγνωστικές και θεραπευτικές προκλήσεις Παρουσίαση Περιστατικών Μάκρας Πολυζώης Ενδοκρινολόγος 251 Γεν. Νοσοκ. Αεροπορίας Περιστατικό 1 Άρρεν ασθενής 41 ετών προσήλθε στο Ενδοκρινολογικό

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός

Οστεοπόρωση. Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία. Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Οστεοπόρωση Διάγνωση, πρόληψη και θεραπεία Δρ. Χρήστος Κ. Γιαννακόπουλος Ορθοπαιδικός Χειρουργός Η οστεοπόρωση είναι πιο συχνή από τις παθήσεις της καρδιάς και των πνευμόνων Οστεοπόρωση: Η σιωπηλή επιδημία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Πρωτοπαθή Μετεμμηνοπαυσιακή οστεοπόρωση Οστεοπόρωση των ηλικιωμένων ή γεροντική οστεοπόρωση Δευτεροπαθή ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται, πρώτον, από χαμηλή οστική μάζα ή, πιο απλά, από λιγότερη ποσότητα οστού και δεύτερον, από διαταραχή

Διαβάστε περισσότερα

6ο Συνέδριο Ε.Ε.Φα.Μ. 13-15/2/08 Αθήνα

6ο Συνέδριο Ε.Ε.Φα.Μ. 13-15/2/08 Αθήνα 6ο Συνέδριο Ε.Ε.Φα.Μ. 13-15/2/08 Αθήνα Αριστεία Φαρμακευτικού Marketing Συμμετοχή: GlaxoSmithKline / Roche Hellas Προϊόν: Bonviva Κατηγορία: Φαρμακευτικό προϊόν ευρείας συνταγογραφίας 1 Bonviva το προφίλ

Διαβάστε περισσότερα

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ

Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Α ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ & ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑΣ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» ΝΟΣΟΣ PAGET ΑΙΔΟΙΟΥ Κουτρούµπα Ι, Χαϊδόπουλος Δ, Θωµάκος Ν, Σωτηροπούλου Μ, Καθοπούλης Ν, Βλάχος

Διαβάστε περισσότερα

Επιστημονικά πορίσματα

Επιστημονικά πορίσματα Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση της περίληψης των χαρακτηριστικών του προϊόντος, της επισήμανσης και του φύλλου οδηγιών χρήσης που παρουσιάστηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ;

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν την οστεοπόρωση ; ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Ο σ τ ε ο π ό ρ ω σ η καλείται η ελάττωση της οστικής μάζας, χωρίς όμως να έχουμε διαταραχή της χημικής σύστασης του οστού. Η φυσιολογική αποδόμηση του οστού δεν ακολουθείται από αντίστοιχη

Διαβάστε περισσότερα

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος

Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Νικόλαος Μπουντουβής Ενδοκρινολόγος Εργαστήριο Έρευνας Παθήσεων Μυοσκελετικού Συστήματος Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα 2012 2013 Νοσοκομείο ΚΑΤ, 17 Ιανουαρίου 2013 Παραθυρεοειδείς αδένες 1880 Ο Σουηδός φοιτητής

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης

Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης 11 Παράρτημα III Περίληψη των Χαρακτηριστικών του Προϊόντος, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης Σημείωση: Η ΠΧΠ, επισήμανση και φύλλο οδηγιών χρήσης είναι η ισχύουσα έκδοση τη στιγμή της χορήγησης της

Διαβάστε περισσότερα

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία

Μέτρα σχέσης. Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Μέτρα σχέσης Ιωάννα Τζουλάκη Λέκτορας Επιδημιολογίας Υγιεινή και Επιδημιολογία Στο τέλος...(learning outcomes) Να γνωρίζετε τα κυριότερα μέτρα σχέσης που χρησιμοποιούνται για μετρήσουμε μια συσχέτηση μεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194

ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 Τ.Ε.Ι. ΛΑΡΙΣΑΣ ΣΧΟΛΗ: Σ.Ε.Υ.Π. ΤΜΗΜΑ: ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ-Ι ΡΥΜΑΤΑ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ : Κυπαρίση Γεωργία ΘΕΜΑ: ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τσολάκης Κωνσταντίνος Φοιτητής νοσηλευτικής ΑΜ. ΝΣ. 7194 ΛΑΡΙΣΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας

Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Παράρτημα I Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι για την τροποποίηση των όρων αδειών κυκλοφορίας Επιστημονικά πορίσματα Λαμβάνοντας υπόψη την έκθεση αξιολόγησης της PRAC σχετικά με την PSUR για το ζολεδρονικό

Διαβάστε περισσότερα

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής.

που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα υγειές σύστημα με ισχυρά οστά είναι απαραίτητο για την γενική υγεία και ποιότητα ζωής. ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΤΙΤΛΟΣ : ΟΙ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΟΣΤΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΠΟΥ ΤΙΣ ΠΡΟΚΑΛΟΥΝ! Εισαγωγή : Τα οστά είναι το σπίτι για να μείνουμε, είναι η στέγη που φιλοξενεί τα όργανα του ανθρώπινου οργανισμού. Ένα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΚΥΠΑΡΙΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ ΠΑΝΤΑΛΑΚΗ ΕΤΟΣ 2010 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Η οστεοπόρωση από την πλευρά της συμπτωματολογίας, είναι συνήθως, ένα σιωπηλό νόσημα, ιδίως στα αρχικά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Arimidex 1 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυμμένο με λεπτό υμένιο δισκίο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία

Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Σελίδα 1 από 5 Οστεοπόρωση: από τη διάγνωση στη θεραπεία Γερμανός Ιερονυμάκης 1, Γιώργος Μίλεσης MSc 2 1 Τεχνολόγος ακτινολόγος, 2 Κλινικός Διαιτολόγος, MSc Εφαρμοσμένης Κλινικής Διατροφής Ένα από τα προβλήματα

Διαβάστε περισσότερα

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη

Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη Αν. Καθηγήτρια Ε. Λαμπρινουδάκη upadate swfobject.embedswf('/plugins/content/avreloaded/mediaplayer.swf','avreloaded0','400',' 320','7.0.14','/plugins/content/avreloaded/expressinstall.swf', {file:'http://www.aretaieio-obgyn.com/images/stories/videos/emino.flv',width:'400',height:'

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD,

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΙΑΤΡΕΙΟ ΠΑΘΗΣΕΩΝ ΜΑΣΤΟΥ: ΟΙ 1000 ΠΡΩΤΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΚΟΥ Γ MD, ΚΑΠΙΡΗΣ Σ MD, ΚΟΛΟΒΕΛΩΝΗΣ Γ MD, ΜΑΛΛΙΔΗΣ Ε MD, Γ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΤΟΥ ΓΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ Εισαγωγή Ο καρκίνος του μαστού είναι ο συχνότερος καρκίνος των γυναικών στον Δυτικό κόσμο. Από την έναρξη λειτουργίας του Ιατρείου Παθήσεων Μαστού (του Γ Χειρουργικού

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τι είναι οστεοπόρωση; 11/6/2015. Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. Τι είναι οστεοπόρωση; 11/6/2015. Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Οι κυριότερες λειτουργίες των οστών Παροχή μηχανικής στήριξης Προστασία των ευαίσθητων ανατομικών δομών Μεταβολική αποθήκη για τα μεταλλικά άλατα Συμμετοχή στη ρύθμιση της ομοιόστασης Ca και

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΥΠΕΡΤΑΣΗ-ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει πως η μείωση της πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου

Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Προστάτεψε την καρδία σου Καρδιολογική Εταιρεία Κύπρου Καρδιοαγγειακές παθήσεις και γυναικείο φύλο Εισαγωγή Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο την κυριότερη αιτία θανάτου στο γυναικείο

Διαβάστε περισσότερα

Ref.: SmPc Zemaros. Ref.: Osteoporos Int 2008; 19: 399-428.

Ref.: SmPc Zemaros. Ref.: Osteoporos Int 2008; 19: 399-428. ΑΛΕΝΔΡΟΝΙΚΟ ΟΞΥ Το αλενδρονικό οξύ, η δραστική ουσία του Zemaros, είναι ένας διφωσφονίτης, ο οποίος εμποδίζει την οστική απορρόφηση στους οστεοκλάστες. Ref.: SmPc Zemaros ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων

Χρόνιες Ασθένειες. Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Το όρια κάλυψης για την θεραπεία χρόνιων παθήσεων Χρόνιες Ασθένειες Όπως συμβαίνει με κάθε ετησίως ανανεούμενο ασφαλιστήριο συμβόλαιο, έτσι και το ασφαλιστήριο υγείας είναι σχεδιασμένο

Διαβάστε περισσότερα

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες

Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Οστεοπενία και Οστεοπόρωση σε Αθλήτριες Η άσκηση βοηθά τον οργανισμό δρώντας σε πολλά συστήματα οργάνων του σώματος. Οι ευεργετικές επιδράσεις της άσκησης είναι άμεσα ορατές στο καρδιαγγειακό και στο μυοσκελετικό

Διαβάστε περισσότερα

Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα;

Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα; 48 SABCS 2010: Απαντήσεις σε μακροχρόνια ερωτήματα; Το μεγαλύτερο ετήσιο συνέδριο για τον καρκίνο του μαστού πραγματοποιήθηκε και φέτος στο Σαν Αντόνιο του Τέξας από τις 8 έως τις 12 Δεκεμβρίου, με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: ΔΥΣΠΛΑΣΙΕΣ ΣΤΟΜΑΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΓΝΑΘΟΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ...... Εισαγωγή. Μετωπορινογενείς δυσπλασίες (δυσπλασίες μέσης γραμμής)... Κρανιοσυνοστώσεις ή κρανιοσυνοστεώσεις.. Βραγχιακές

Διαβάστε περισσότερα

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς. Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Συζήτηση περίπτωσης ασθενούς Σ. Λιάτης Παθολόγος Επιμελητής Β ΕΣΥ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική & Διαβητολογικό Κέντρο ΓΝΑ «Λαϊκό» Κυρία Α.Ν, 74 ετών, νοικοκυρά Πολυουρία, πολυδιψία και απώλεια βάρους

Διαβάστε περισσότερα

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες

Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Θεραπευτικός αλγόριθμος για την αντιμετώπιση των δυσλιπιδαιμιών Ελληνικές οδηγίες Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Καρδιαγγειακά νοσήματα

Διαβάστε περισσότερα

8. ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ - ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

8. ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ - ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 8. ΕΜΜΗΝΟΠΑΥΣΗ - ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ ΟΡΙΣΜΟΣ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Εμμηνόπαυση εξ ορισμού, είναι η τελευταία έμμηνος ρύση. Αποτελεί καθολικό και μη αναστρέψιμο μέρος της συνολικής διαδικασίας γήρανσης, και αφορά το

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος

Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες. Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Πρώιµη έναρξη βιολογικής θεραπείας στις σπονδυλαρθρίτιδες Γιάννης Ελ. Πάκας Ρευµατολόγος Σπονδυλαρθρίτιδες(ΣπΑ) Κύριες εκδηλώσεις 1. Aξονική προσβολή/φλεγµονή ΣΣ 2. Περιφερική αρθρίτιδα 3. Περιφερική ενθεσίτιδα

Διαβάστε περισσότερα

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική.

Γονίδια. τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική Από. Παρενέργειες. Φαρμακο γονιδιωματική / γενετική. Από τη Φαρμακολογία και τη Γονιδιωματική στη Φαρμακογονιδιωματική" Φυσιολογικά Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Ανταπόκριση στο Περιβάλλον Δέσποινα Σανούδου,, PhD FACMG Επίκουρη Καθηγήτρια Molecular Biology Biomedical

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙII ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ, ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ ΚΑΙ ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΧΡΗΣHΣ Σηµείωση: Το SPC, η επισήµανση και το φύλλο οδηγιών για το χρήστη είναι η ισχύουσα µετάφραση κατά τη χρονική

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Επιβλέπουσα Α.ΤΕΙ.Θ Ε. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ Μέλη Επιτροπής Λαβδανίτη Μαρία Μινασίδου Ευγενία Αλεξιάδη Αθηνά Γεωργάκη Ελένη Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ACTONEL OAW/«μία φορά την εβδομάδα» 35 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυμμένο

Διαβάστε περισσότερα

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρηστή. Arimidex 1 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία. αναστροζόλη

Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρηστή. Arimidex 1 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία. αναστροζόλη Φύλλο οδηγιών χρήσης: Πληροφορίες για τον χρηστή Arimidex 1 mg επικαλυμμένα με λεπτό υμένιο δισκία αναστροζόλη Διαβάστε προσεκτικά ολόκληρο το φύλλο οδηγιών χρήσης προτού αρχίσετε να παίρνετε αυτό το φάρμακο,

Διαβάστε περισσότερα

Τα νέα από τις κλινικές μελέτες στον mcrpc

Τα νέα από τις κλινικές μελέτες στον mcrpc Τα νέα από τις κλινικές μελέτες στον mcrpc Κων/νος Χατζημουρατίδης Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Δήλωση Συμφερόντων Ερευνητικά πρωτόκολλα: Amgen, Astellas, Ferring, Jannsen Cilag,

Διαβάστε περισσότερα

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ

21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ 21. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΜΑΣΤΟΥ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Ο καρκίνος του μαστού είναι ο πιο συχνός καρκίνος της γυναίκας. Η επίπτωση παγκόσμια είναι περίπου 89 περιστατικά/100.000 γυναίκες ενώ αναφέρονται 800.000 νέα περιστατικά

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes

Interactions between diet-derived phytoestrogens and bone-related genes Αλληλεπιδράσεις φυτο-οιστρογόνων της διατροφής με γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των οστών Ρωξάνη Τέντα Roxane Tenta Assistant Prof. in Human Physiology Interactions between diet-derived phytoestrogens

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις

Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση Άσκηση, υγεία και χρόνιες παθήσεις Συγγραφική ομάδα: Δίπλα Κωνσταντίνα, Ph.D., Λέκτορας, ΤΕΦΑΑ Σερρών ΑΠΘ Καρατράντου Κωνσταντίνα, MSc, Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ - ΠΘ Ιπποκράτης

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

ιάγνωση και Θεραπεία Άρης Πολύζος Παθολόγος Ογκολόγος Καθηγητής Πανεπιστηµίου Αθηνών Λαϊκό Νοσοκοµείο Αθήνα Επιδηµιολογία -Αιτιοπαθογένεια Α) Κάπνισµα:Ένοχο για το 85-90% των καρκίνων πνεύµονος x 30vs

Διαβάστε περισσότερα

«Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση»

«Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση» «Denosumab: Η νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση» Δήµος K.Πατρίκος Ρευµατολόγος 401 ΓΣΝΑ Costa Navarino 2011 «Γιατί είναι αναγκαία µια νέα θεραπευτική πρόταση στην οστεοπόρωση?» Η µέχρι σήµερα θεραπευτική

Διαβάστε περισσότερα

Νόσημα: Οστεοπόρωση. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ

Νόσημα: Οστεοπόρωση. Επιστημονικός Υπεύθυνος: Καθηγητής Χρήστος Λιονής UNIVERSITY OF CRETE FACULTY OF MEDICINE ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας», Κωδικός MIS: 464637 Νόσημα: Οστεοπόρωση Ομάδα εργασίας:

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ

ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΔΩΔΕΚΑ ΜΥΘΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΔΡ ΓΕΩΡΓΙΟΣ Ι. ΚΟΥΡΤΟΓΛΟΥ ΠΑΘΟΛΟΓΟΣ-ΔΙΑΒΗΤΟΛΟΓΟΣ ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΑΠΘ ΙΑΤΡΕΙΟ: ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ 46 ΚΛΙΝΙΚΗ ΑΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ ΘΕΣ/ΝΙΚΗ 2310254030 ΠΑΝΟΡΑΜΑ 2310380000 Aρτηριακή

Διαβάστε περισσότερα

1.2 Σύνθεση : Δραστική ουσία : Alendronate sodium : Microcrystalline cellulose, Lactose anhydrous, Croscarmellose sodium type I, Magnesium stearate

1.2 Σύνθεση : Δραστική ουσία : Alendronate sodium : Microcrystalline cellulose, Lactose anhydrous, Croscarmellose sodium type I, Magnesium stearate ΦΥΛΛΟ ΟΔΗΓΙΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΧΡΗΣΤΗ 1.1 DARGOL Mίία φορά την εβδομάδα δισκίία 70 mg Alendronate sodium 1.2 Σύνθεση : Δραστική ουσία : Alendronate sodium Έκδοχα : Microcrystalline cellulose, Lactose anhydrous,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΩΙΜΗ ΕΚΒΑΣΗ ΥΠΕΡΤΑΣΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΟΞΥ ΕΜΦΡΑΓΜΑ ΜΥΟΚΑΡΔΙΟΥ. ΚΑΤΑΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΟΕΜ ΣΤΟ Ν. ΡΟΔΟΠΗΣ Α. Γκότσης, Ι. Κερασίδου, Α. Γκαγκάλης, Α. Ρησγγίτς, Α. Κουτσογιάννη, Λ.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ

ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του σκελετού, η οποία χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική μάζα και καταστροφή της μικρό- αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της

Διαβάστε περισσότερα

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος

There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος There are no translations available. Πέτρος Χ. Κατσαβοχρήστος Παθολόγος Η οστεοπόρωση αποτελεί κλινική συνδρομή και χαρακτηρίζεται από μείωση της οστικής πυκνότητας των οστών και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής

Διαβάστε περισσότερα

συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ

συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ συµπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝ ΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ 282015 ΜΑΡΤΙΟΥ Ι ΡΥΜΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ & ΜΟΥΣΙΚΗΣ Β & Μ ΘΕΟΧΑΡΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΣΑΠΚΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΟΡΘΟΠΑΙ ΙΚΗΣ συμπόσιο γυναίκα ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ & ΣΤΗΛΗ 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2015

Διαβάστε περισσότερα

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης.

Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Εικόνες ζωής. Στάση πρόληψης. Αν είστε 55-70 ετών ελάτε και εσείς για ΔΩΡΕΑΝ προληπτικές εξετάσεις για τον καρκίνο παχέος εντέρου, από 1-31 Μαρτίου σε Αθήνα-Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα και Ηράκλειο. Πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος

Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Οικογενής καρκίνος του μαστού σε Κύπριες ασθενείς Μοντέλο προοπτικού μαζικού ελέγχου για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες Βασίλειος Τάνος M.D Γυναικολόγος Ογκολόγος Συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΑΝΔΡΙΚΗΣ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗΣ Χ.ΖΗΔΡΟΥ, Α.ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ Β ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ, Γ.Ν.ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η ανδρική οστεοπόρωση είναι μια πάθηση υποδιαγνωσμένη και υποθεραπευόμενη.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ

οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Το αυξημένο σωματικό βάρος και η οστεοαρθρίτιδα δεν προστατεύουν από την οστεοπόρωση Ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα Γ. Π. Λυρίτης Ομότιμος Καθηγητής ΕΚΠΑ γ Πρόεδρος ΕΛΙΟΣ Οι ποιο συχνές παθήσεις του

Διαβάστε περισσότερα

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης

Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης. Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης Ακτινολογική Διάγνωση της Οστεοπόρωσης Κωνσταντίνος Γ. Χλαπουτάκης Ιατρός - Ακτινοδιαγνώστης 90% Μέγιστη οστική μάζα 0.5 1 % 1 2 % Τύποι Οστού Φλοιϊκό οστό συνιστά το 80% του σκελετού, αλλά μόνον το 20%

Διαβάστε περισσότερα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα

Ώριμη Ηλικία. Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Ώριμη Ηλικία Ενημέρωση και Πρόληψη για τα συχνότερα νοσήματα Οστεοπόρωση Τι είναι η οστεοπόρωση; Η οστεοπόρωση είναι η συχνότερη πάθηση των οστών. Τα κύρια χαρακτηριστικά της είναι η προοδευτική απώλεια

Διαβάστε περισσότερα

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης

Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ψαλλίδας Ιωάννης, Μαγκούτα Σοφία, Παππάς Απόστολος, Μόσχος Χαράλαµπος, Βαζακίδου Μαρία Ελένη, Χαράλαµπος Ρούσσος, Σταθόπουλος Γέωργιος, Καλοµενίδης Ιωάννης µορφή κακοήθειας που αναπτύσεται από

Διαβάστε περισσότερα

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης

Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις και επιδημιολογία της οστεοπόρωσης Μύρων Μαυρικάκης Αναπλ. Καθηγητής Θεραπευτικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Παθολόγος - Ρευματολόγος ριν αρχίσω την ομιλία μου θα

Διαβάστε περισσότερα

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης

Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης Ευτέρπη Κ. ΔΕΜΙΡΗ Αναπλ. Καθηγήτρια Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Κλινική Πλαστικής Χειρουργικής Α.Π.Θ. Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης !!!! Ποιές μέθοδοι χρησιμοποιούνται? Ποιά μέθοδος θεωρείται

Διαβάστε περισσότερα

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ.

HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων. Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. HPV εµβολιασµός εναντίον κονδυλωµάτων Α.ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Αναπληρωτής Καθηγητής Μαιευτικής & Γυναικολογίας Α Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική Α.Π.Θ. Η σηµασία των κονδυλωµάτων ως πρόβληµα υγείας Επίπτωση:

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικό σύνδρομο μετά χημειοθεραπεία

Μεταβολικό σύνδρομο μετά χημειοθεραπεία Μεταβολικό σύνδρομο μετά χημειοθεραπεία Αναστάσιος Μόρτογλου, Ενδοκρινολόγος Διευθυντής τομέα Ενδοκρινολογίας, Διαβήτη και Μεταβολισμού Ιατρικού Αθηνών 41ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού

Διαβάστε περισσότερα

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας.

όταν οι απλές ακτινογραφίες βάζουν την υπόνοια οστεοπόρωσης, τότε το άτοµο έχει χάσει το 30 % της οστικής του µάζας. 1 ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ για την ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Εισαγωγή Η οστεοπόρωση είναι απ ότι δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία όλων των χωρών µια ΑΡΚΕΤΑ ΣΥΧΝΗ κατάσταση. Μία στις δύο γυναίκες 65 χρόνων έχει υποστεί τουλάχιστον ένα

Διαβάστε περισσότερα

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η. Αγαπητοί Συνάδελφοι, Π Ρ Ο Σ Κ Λ Η Σ Η Αγαπητοί Συνάδελφοι, Συνεχίζοντας τη δραστηριότητά μας στο τομέα της συνεχιζόμενης εκπαίδευσης των ιατρών που άρχισε το 1997, διοργανώνουμε στις 17 & 18 Οκτωβρίου 2015, τη 18η Ετήσια

Διαβάστε περισσότερα

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ

Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ SGOT 60 IU/l, SGPT 72 IU/l, γgt 92 IU/l, ALP κ.φ., CPK κ.φ., θυρεοειδική λειτουργία κ.φ. Παρουσίαση περιστατικού Άνδρας

Διαβάστε περισσότερα

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2

Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Οι διατροφικές συνήθειες υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων με Σ τύπου 2 Ελένη Αθανασιάδου, Κωνσταντίνος Παλέτας, Μαρία Σαρηγιάννη, Πασχάλης Πάσχος, Ελένη Μπεκιάρη, Απόστολος Τσάπας Β Παθολογική Κλινική,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΒΑΣΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥΣ Θεραπευτικοί Στόχοι στο Μυοσκελετικό Σύστημα 4-5 Απριλίου Royal Olympic Hotel Αθήνα 2015 Επιστημονικό Πρόγραμμα Πρόσκληση Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ &ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ ΙΩΑΝΝΙΝΑ 2015 ΕΜΦΥΤΕΥΣΗ ΑΠΙΝΙΔΩΤΗ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΥΝΔΡΟΜΟ BRUGADA ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΟΥΛΟΣ, MD EΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Α ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ & ΒΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗΣ,ΩΚΚ

Διαβάστε περισσότερα

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014

Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 Greek Leadership Diabetes Forum 11-April 2014 MΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΕΩΣ Σ.Ι.Παππάς «Το Ελληνικό Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση του ΣΔτ2. Ο Διαβήτης ως πρότυπο χρόνιων νόσων» ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΒΙΩΣIΜΟΤΗΤΑΣ Ελλάδα:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2,

ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. 2,Β.Αναστασάκος2, ΕΝΔΟΒΡΟΓΧΙΚΗ ΒΡΑΧΥΘΕΡΑΠΕΙΑ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΠΝΕΥΜΟΝΟΣ. Κ. Παπαλλά 1, Δ. Μπισιρτζόγλου2, Αθ. Ζέτος 2,Β.Αναστασάκος2, 2Γ. Ιωαννίδου 1, 2Δ. Ξεσφύγγη 1, Μ.Πλόχωρου1,Μ.Καραβαλλάκης 1 Ι.Τσαλαφουτας 1 Γ. Πολίτης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΚΛΙΝΙΚΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΗΣ ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ 2014-15 Αίθουσα Μικροσκοπίων Ά ορόφου (Νέο Κτήριο) ΟΔΟΝΤΙΑΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΟΣΤΙΚΗΣ ΝΕΦΡΙΚΗΣ ΝΟΣΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη

Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Σοβαρό άσθμα-λύσεις για το παρόν Μη φαρμακευτική προσέγγιση- Επεμβατικές θεραπείες Πασχάλης Στειρόπουλος MD, PhD, FCCP ΓΝΘ Γ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ Θεσσαλονίκη Δομή Σοβαρό άσθμα: ορισμός, προβληματισμοί Ρόλος των

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩN ΤΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ 1. ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Bondapen «µια φορά την εβδοµάδα» 35mg επικαλυµµένα µε λεπτό υµένιο δισκία. 2. ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΣΟΤΙΚΗ ΣΥΝΘΕΣΗ Κάθε επικαλυµµένο

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ

ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΗ ΘΗΛΑΣΜΟ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΤ. ΕΠΙΜΕΛΗΤΡΙΑ Α Π/Δ ΓΝΞΑΝΘΗΣ ΑΜΕΣΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΕΠΙΛΟΧΕΙΑ ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΕΠΑΝΑΦΟ- ΡΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΑΣ ΜΗ ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΠΩΛΕΙΑ ΒΑΡΟΥΣ ΤΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης

ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ Τι είναι Οστεοπόρωση Μέγεθος Οστεοπόρωσης ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ 1) Τι είναι Οστεοπόρωση α) Ορισµός - Η Οστεοπόρωση είναι η πιο συχνή πάθηση των οστών και χαρακτηρίζεται από µείωση της οστικής µάζας και διαταραχή της µικροαρχιτεκτονικής του οστίτου ιστού

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας. Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ

Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας. Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ Η θέση της χημειοθεραπείας σε ασθενείς τρίτης ηλικίας Άγγελος Κ.Κούτρας Παθολόγος-Ογκολόγος Ογκολογικό Τμήμα ΠΓΝΠ Καρκίνος στην τρίτη ηλικία Η επίπτωση του καρκίνου στους ηλικιωμένους αυξάνει, σαν αποτέλεσμα

Διαβάστε περισσότερα

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών.

Στην περισσότερο επιτυχημένη αντιμετώπιση του καρκίνου έχει συμβάλλει σημαντικά η ανακά-λυψη και εφαρμογή των καρκινι-κών δεικτών. Όλες μαζί οι μορφές καρκίνου αποτελούν, παγκοσμίως τη δεύτερη αιτία θανάτου μετά από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Τα κρούσματα συνεχώς αυξάνονται και σε πολλές αναπτυγμένες χώρες αποτελεί την πρώτη αιτία

Διαβάστε περισσότερα

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία»

«Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» «Μεσογειακή δίαιτα και υγεία» Μερόπη Κοντογιάννη Επίκουρη Καθηγήτρια Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήμα Επιστήμης Διαιτολογίας Διατροφής ρ ήμ Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο Μεσογειακή δίαιτα

Διαβάστε περισσότερα

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης

Παράρτημα ΙΙ. Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης Παράρτημα ΙΙ Επιστημονικά πορίσματα και λόγοι απόρριψης 4 Επιστημονικά πορίσματα Γενική περίληψη της επιστημονικής αξιολόγησης του Levothyroxine Alapis και των λοιπών εμπορικών ονομασιών του (βλ. Παράρτημα

Διαβάστε περισσότερα

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού

Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού Προχωρημένος Καρκίνος του Μαστού 2 Εισαγωγή Περιεχόμενα 3 Εισαγωγή Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν διατεθεί σημαντικοί πόροι για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία συγκεκριμένων τύπων καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών)

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΜΙΑΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ (δηλ. ισχυρή απόδειξη υποστηρίζει την αποτελεσματικότητα στην ακόλουθη λίστα θεραπειών) ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΤΟΥ MASCC/ISOO ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΒΑΣΙΖΟΜΕΝΕΣ ΣΕ ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΙΤΙΔΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΓΕΝΩΣ ΚΑΤΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΕΓΓΡΑΦΟΥ: 7 Νοεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία

Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Χρόνια νοσήματα του ήπατος και υπολιπιδαιμική θεραπεία Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Χρόνια νοσήματα του ήπατος Το 15% του

Διαβάστε περισσότερα

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1

Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 Αιμιλίζα Στεφανίδου 1, Δημοσθένης Μπούρος 2, Μιλτιάδης Λειβαδίτης 2, Αθανασία Πατάκα 1, Παρασκευή Αργυροπούλου 1 1 Μονάδα Αναπνευστικής Ανεπάρκειας, Α.Π.Θ., Γ.Π.Ν. «Γ.Παπανικολάου» 2 Τμήμα Ιατρικής, Δημοκρίτειο

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά

Καρδιακή Ανεπάρκεια. Πώς δουλεύει φυσιολογικά η καρδιά Καρδιακή Ανεπάρκεια Απόστολος Καραβίδας Πρόεδρος Ομάδας Εργασίας Καρδιακής Ανεπάρκειας Διευθυντής Καρδιολογικού Τμήματος, Γενικό Κρατικό Νοσοκομείο Αθήνας Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι μια σοβαρή καρδιολογική

Διαβάστε περισσότερα