ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΟΗΘΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΟΗΘΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ"

Transcript

1 ΓΕΝΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΒΟΗΘΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ Ζωγοπούλου Μαρία φαρμακοποιός Phd Φαρμακευτικής Τεχνολογίας Τοντικίδου Βικτωρία φαρμακοποιός,βιολόγος Msc Βιοτεχνολογίας

2 ΑΣΚΗΣΗ 1: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΟΡΓΑΝΑ Αναγνώριση από τους μαθητές των οργάνων του εργαστηρίου και των σημειώσεων.

3 Εικόνα 1:Τρόπος διπλώσεως διηθητικού χαρτιού και τοποθέτηση αυτού στο χωνί διηθήσεως

4 ΑΣΚΗΣΗ 2: ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΟΗΘΩΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΟΥ Η καλή εκτέλεση των εργαστηριακών ασκήσεων και η εξοικείωση των μαθητών με το εργ/ριο βοηθούν στην αποφυγή ατυχήματος. Η καθαριότητα επίσης είναι απαραίτητη και στο χώρο του εργ/ριου. Σημειώνουμε επίσης ότι τα υλικά του εργ/ριου Φ.τεχνολογίας δεν αποχύνονται στο νιπτήρα γιατί πολλά από αυτά έχουν μεγάλο ιξώδες σε θερμοκρασία δωματίου ή είναι κεριά. Εικόνα 2 :Μεταφορά μικρής ποσότητας στερεής ουσίς από τη φιάλη σε δοκιμαστικό σωλήνα με τη βοήθεια τεμαχίου χαρτιού Προσοχή στα τοξικά υγρά Η μεταφορά ή η λήψη στερεών και υγρών φαίνεται στις εικόνες 2 και 3.(από «Γενικές εργαστ, ασκήσεις ανόργανης χημείας Γ.Ε, Μανουσάκη θες/νικη 1983) Εικόνα 3 Μεταφορά μικρής ποσότητα στερεής ουσίας από τη φιάλη στην ύαλο ωρολογίου με τη βοήθεια σπάτουλας

5 Κίνδυνοι :Εύφλεκτα υλικά,τοξικά, Διαβρωτικά 1)Σε γυμνή φλόγα δε θερμαίνουμε αναφλέξιμα υλικά πχ αλκοόλη, μόνο σε υδατόλουτρο. 2)Πειράματα με καυστικά υγρά πχ υδροχλωρικό εκτελούνται σε απαγωγούς 3)Δεν θερμαίνουμε πωματισμένα δοχεία 4)Η μεταφορά καυστικών υγρών να γίνεται πάντα με σιφώνιο πάντα με φούσκα. 5)Κατά την αραίωση οξέων πάντα το οξύ σε νερό! (εικόνες 4,5 από.(από «Γενικές εργαστ, ασκήσεις ανόργανης χημείας Γ.Ε, Μανουσάκη θες/νικη 1983) Εικόνα 4 :Μεταφορά στερεής ουσίας από τη φιάλη σε ποτήρι ζέσεως (α)ή σε άλλη ευρύλαιμο φιάλη (β) με τη βοήθεια χωνιού χάρτινου Εικόνα 5 Χειρισμός φιάλης αντιδραστηρίου κατά την απόχυση υγρού οι (α)και (β) είναι ορθές ενέργειες ενώ η (γ) λανθασμένη

6 ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ 1)Διαβρωτικά υλικά σε επαφή με το δέρμα ξεπλένονται με άφθονο νερό στη συνέχεια α) αν το υλικό ήταν οξύ τότε πλένουμε με διάλυμα όξινου ανθρακικού νατρίου 5% β) αν ήταν βάση με διάλυμα βορικού οξέος 5% 2)Η εισπνοή δηλητηριωδών ατμών αντιμετωπίζεται με μεταφορά του ατόμου σε ανοιχτό χώρο, αν οι ατμοί είναι όξινοι τότε συνιστάται εισπνοή αμμωνίας 3)Σε έγκαυμα εφαρμόζεται ειδικό σκεύασμα 4)Σε τραύμα από σπασμένα γυαλιά πλύση με οξυζενέ και φαρμακευτική περιποίηση 5)Επαφή υλικών επικίνδυνων με τα μάτια πλύση με άφθονο νερό. Πειράματα 1)Μεταφέρετε 5g στερεής ουσίας (πχ σόδα) από τη φιάλη φύλαξης σε ποτήρι ζέσεως, σε ογκομετρικό σωλήνα,σε δοκιμαστικό σωλήνα. 2)Μεταφέρετε 2ml απόλυτης αλκοόλης από τη φιάλη φύλαξης 2,5 λίτρων σε ογκομετρική φιάλη 100ml και αραιώστε με νερό μέχρι τη χαραγή. 3)Αραιώστε 2ml HNO 3 (νιτρικού οξέος) με νερό σε ογκομετρική φιάλη 100ml. Εικόνα 6 Σωστή ενέργεια μυρίσματος αντιδραστηρίου

7 ΑΣΚΗΣΗ 3 ΜΕΤΡΗΣΗ ΟΓΚΟΥ ΥΓΡΩΝ Εικόνα 7 Προχοϊδες με τα στηρίγματά τους Εικόνα 8 Παρατήρηση του μηνίσκου υγρού σε προχοϊδα η μεσαία θέση είναι η ορθή θέση παρατήρησης

8 Ο όγκος υγρών μπορεί να μετρηθεί με συγκεκριμένα όργανα σε ορισμένη θερμοκρασία (20 ο C): Ιατρικά σταγονόμετρα Ογκομετρικοί κύλινδροι Ογκομετρικές φιάλες Προχοϊδες Πιπέττες (σιφώνια) Εικόνα 9 :Σιφώνια πλήρωσης και μέτρησης Αυτόματες πιπέττες Η αναγραφή των παραπάνω οργάνων ακολουθεί τη σειρά της μεγαλύτερης ακρίβειας παραπάνω. Γενικότερα για μετρήσεις της τάξης του 1,5ml και κάτω συνιστάται η χρήση των αυτ. πιπεττών. Τρόπος χρήσης των ογκομετρικών κυλίνδρων και φιαλών: 1. επιλέγουμε το μέγεθος του οργάνου που είναι πιο κοντά στον όγκο που πρέπει να μετρηθεί. 2. το υγρό προστίθεται μέχρι να φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο που σημειώνεται από τον κατώτερο μηνίσκο όπως φαίνεται στην εικόνα. 3. τα ιξώδη υγρά π.χ. γλυκερίνη ή σιρόπια ογκομετρούνται πάντα με κυλίνδρους και ξεπλένονται για πλήρη παραλαβή τους με το κατάλληλο έκδοχο. Τρόπος χρήσης των πιπεττών: Εικόνα 10 Συγκράτηση και μεταφορά υγρού με σιφώνιο πληρώσεως 1. Το προς μέτρηση υγρό εισέρχεται στην πιπέττα με αναρρόφηση με την βοήθεια αναρροφητικής φούσκας (πουάρ poire).(εικόνα 11) 2. Για να κρατηθεί το υγρό μέσα στην πιπέττα τοποθετείται ο δείκτης του χεριού πάνω στο άνοιγμά της και το υγρό αναρροφάται μέχρι και λίγο πάνω από το επιθυμητό σημείο. 3. Η περίσσεια αποχύνεται ξανά με προσοχή στο δοχείο λήψης. 4. Ο όγκος και ο ρυθμός ροής του υγρού κανονίζεται από την πίεση που εξασκεί ο δείκτης του χεριού.

9 5. Μετά την χρήση καθαρίζουμε με κατάλληλο διαλύτη. Εικόνα 11 Αναρρόφηση διαβρωτικού ή δηλητηριώδους υγρού με σιφώνιο πλήρωσης με τη βοήθεια ειδικής λαστιχένιας φούσκας Τρόπος χρήσης των σταγονόμετρων: Αυτά χρησιμοποιούνται σε μερικές φαρμακοτεχνικές μορφές (φ/μ) π.χ. κολλύρια, ρινικά σκευάσματα κ.λ.π. Η σταγόνα μπορεί να θεωρηθεί μονάδα μέτρησης όγκου για τα υδατικά διαλύματα και υπολογίστηκε ότι έχει όγκο 0,05ml με την προϋπόθεση ότι η σταγονομέτρηση έγινε στην κατακόρυφη θέση με κανονικό σταγονόμετρο (εικόνα 12 «Μαθήματα Φαρμακευτικής Φυσικής και Φαρμακοτεχνίας Παπαϊωάννου. Σελ 21». Εικόνα 12Κανονικό Σταγονόμετρο Οι διαστάσεις του είναι διεθνώς καθορισμένες, καταλήγει σε ρύγχος με εσωτερική διάμετρο 1mm και εξωτερική 3-3,05mm. Μονάδες μετρήσεων όγκου (εικόνα «Μαθήματα Φαρμακευτικής Φυσικής και Φαρμακοτεχνίας Παπαϊωάννου. Σελ 18».

10 Πολλαπλάσια και υποπολλαπλάσια του λίτρου (Παπαιωάννου σελ. 19) Ισοδυναμίες αριθμών σταγόνων με γραμμάρια (εικόνα 13 απο «Επί του Εργαστηρίου Τ. Κανακάρης.σελ30)

11 Εικόνα 13 Ισοδυναμίες αριθμών σταγόνων με γραμμάρια

12 Πείραμα 3.1 Να εξεταστούν οι αριθμημένοι περιέκτες που βρίσκονται στο εργαστήριο και να αναγραφούν οι ενδείξεις του μέγιστου που μπορεί να περιέχουν. Πείραμα 3.2 Να ογκομετρηθούν 100ml νερού με: α) ογκομετρικό κύλινδρο β) ογκομετρική φιάλη Να ογκομετρηθεί 1ml νερού με: α) σιφώνιο β) αυτόματη πιπέττα Πείραμα 3.3 Μετρήστε τον αριθμό των σταγόνων 2ml νερού όταν το σταγονόμετρο: α) κρατιέται κάθετα β) κρατιέται σε γωνία 45 ο Πείραμα 3.4 Να υπολογιστεί ο αριθμός των σταγόνων που χρειάζεται για να πληρωθεί 1ml από τα παρακάτω υγρά: Απεσταγμένο νερό Αιθυλική αλκοόλη Γλυκερίνη Προπυλενογλυκόλη Πείραμα 3.5 Να προσδιορίσετε τον όγκο μίας κουταλιάς του γλυκού και του φαγητού νερού χρησιμοποιώντας σιφώνιο. ΑΣΚΗΣΗ 4 ΖΥΓΙΣΗ ΟΥΣΙΩΝ Εικόνα 14Κοινός ημιαυτόματος ζυγός Εικόνα 15 Ημιαυτόματος ζυγός ενός δίσκου μεγάλης ακριβείας

13 Η ζύγιση στα εργαστήρια γίνεται με ορισμένους τύπου ζυγών εικόνες 14,15,16 (Γ.ΕΜανουσακη Γενικές εργαστηριακες ασκήσειςανόργανης Χημείας σελ. 23, 24). Χαρακτηριστικό κάθε ζυγού είναι η ευαισθησία και η ακρίβειά του. Σαν ευαισθησία ζυγού ορίζεται η ικανότητα του ζυγού να αποκλίνει από την θέση ισορροπίας του, όταν προστίθεται σε αυτόν ελάχιστο βάρος. Σαν ακρίβεια ζυγού ορίζεται το μικρότερο κλάσμα του γραμμαρίου, την αριθμητική τιμή του οποίου δίνει ο ζυγός. Εικόνα 16Αναλυτικός ζυγός δύο δίσκων Κανονικά στο εργαστήριο πρέπει να υπάρχουν 3 ζυγοί: α) ένας ζυγός πολύ ευαίσθητος, για την ζύγιση ποσοτήτων από 1mg έως 100g, ο οποίος επιτρέπει ζυγίσεις με σχετική ακρίβεια ενός χιλιοστού του γραμμαρίου (±0,001g/100g) β) ένας λιγότερο ευαίσθητος ζυγός, για την ζύγιση μεγαλύτερων ποσοτήτων, συνήθως από 500mg έως 100g, ο οποίος επιτρέπει την ζύγιση του βάρους 100g με σχετική ακρίβεια ενός εκατοστού του γραμμαρίου (±0,01g/100g) γ) ένας ζυγός για την ζύγιση μεγαλύτερων ποσοτήτων (100g έως 1kg) Κατά την ζύγιση πρέπει απαραιτήτως να τηρούνται οι εξής κανόνες: 1. Ο ζυγός μηδενίζεται πριν και μετά από κάθε ζύγιση. 2. Ο ζυγός πρέπει να καθαρίζεται πριν και μετά από κάθε ζύγιση. 3. Για την τοποθέτηση ή την αφαίρεση των ουσιών χρησιμοποιείται ειδική λαβίδα. 4. Ποτέ δεν προστίθενται ή αφαιρούνται ουσίες όταν ο ζυγός βρίσκεται «εν αιωρήσει». 5. Η προς ζύγιση ουσία δεν τίθεται ποτέ απευθείας στον δίσκο του ζυγού, αλλά τοποθετείται πάντα σε ύαλο ωρολογίου, χωνευτήρι, χαρτί ζύγισης ή κάψα. 6. Ποτέ δεν ζυγίζονται ζεστές ουσίες, πάντα προηγείται ψύξη αυτών σε ξηραντήρα. ΠΕΙΡΑΜΑ 4.1 Προσδιορίστε την ακρίβεια και την ευαισθησία των ζυγών του εργαστηρίου. Ζυγίστε 5mg, 50mg, 500mg, 1g, 5g, 50g, 500g μιας στερεάς ουσίας. Πείραμα 4.2 Να βρεθεί πόσο ζυγίζουν 20 σταγόνες νερού, 75 σταγόνες ακετόνης, 60 σταγόνες βάμματος βενζόης.

14 Πείραμα 4.3 Να γίνει ο προσδιορισμός του βάρους 20ml νερού που μετρούνται σε ογκομετρικό κύλινδρο και σιφώνιο (1ml νερού ζυγίζει 1g) Ερωτήσεις : 1)Τι είναι ευαισθησία και τι ακρίβεια ενός ζυγού; 2)Πόσα είδη ζυγών πρέπει να διαθέτει ένα εργαστήριο; 3)Ένας ζυγός ζυγίζει από 1mg εως 100gr και ένας άλλος ζυγίζει από 500 mg εως 100gr ποιος είναι περισσότερος ευαίσθητος; 4)Ζυγίζουμε 0,5γρ ζάχαρη, 500mg ζάχαρη ποια ποσότητα είναι μεγαλύτερη; 5)τα 5mg είναι :α) 0,05 γρ β)0,5γρ γ)0,005γρ; ΑΣΚΗΣΗ 5: ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΑΠΟΧΥΣΗ ΚΑΙ ΔΙΗΘΗΣΗ Πολλές φαρμακοτεχνικές εργασίες απαιτούν θέρμανση. Τα συνηθέστερα θερμαντικά μέσα είναι ο λύχνος Bunsen,η ηλεκτρική εστία,ο ηλεκτρικός μανδύας, και διάφοροι τύποι λουτρών. Ε ι κόνα 17 Λύχνος Bunsen 1) Λύχνος Bunsen :αποτελεί τον πιο συνηθισμένο τρόπο θέρμανσης με γυμνή φλόγα. Δε χρησιμοποιείται σε θέρμανση εύφλεκτων υλών. Τα είδη από πορσελάνη και οι δοκιμαστικές σωλήνες θερμαίνονται απ ευθείας στη φλόγα ενώ τα ποτήρια ζέσεως και τα λοιπά σκεύη με παρεμβολή πλέγματος αμιάντου. 2)Η ηλεκτρική εστία και ο ηλεκτρικός μανδύας χρησιμοποιούνται για τη θέρμανση φιαλών με επίπεδο και σφαιρικό πυθμένα αντίστοιχα. Για ήπιο βρασμό στη φιάλη της αντίδρασης τοποθετούνται «πέτρες βρασμού» μικρά τεμάχια πορσελάνης. 3)Τα λουτρά χρησιμοποιούνται σε περίπτωση που θέλουμε να ελέγξουμε τη θερμοκρασία.τα ατμόλουτρα χρησιμοποιούνται για θερμοκρασίες μέχρι 80 ο C,τα ελαιόλουτρα από ο C και τα μεταλλικά λουτρά από ο C και τα αμμόλουτρα από ο C.(εικόνα από πάτρα 96-98).

15 Απόχυση Ο αποχωρισμός μιας στερεής φάσης από υγρή : αφήνουμε το σύστημα στερεού υγρού να ηρεμήσει ώστε το στερεό λόγω βαρύτητας να κατακαθίσει και να γίνει ο διαχωρισμός και το υπερκείμενο υγρό το αποχύνουμε Εικόνα 18 Απόχυση (α) αιώρημα (β)διαχωρισμός φάσεων με τη βαρύτητα(γ)κυρίως απόχυση(δ)ίζημα που έχει διαχωριστεί με την απόχυση Εικόνα 189 Διήθηση σε κενό

16 Διήθηση (κοινώς φιλτράρισμα) Χρησιμοποιείται κυρίως για το διαχωρισμό υγρού από το στερεό με τη βοήθεια διηθητικού μέσου (ηθμού), συνήθως διηθητικού χαρτιού. Για τη συνηθισμένη διήθηση χρησιμοποιείται κωνικός ηθμός που γίνεται από κυκλικό τεμάχιο διηθητικού χαρτιού αφού διπλωθεί δύο φορές σε ορθή γωνία.ο ηθμός αυτός εφαρμόζει στο γυάλινο χωνί διήθησης και τα άκρα του πρέπει να απέχουν περίπου 1εκατοστό από τα άκρα του χωνιού (εικόνα 19 σελ 17 Γ.Ε Μανουσάκη Γενικές εργαστηριακες ασκήσεις Ανόργανης Χημείας ). Ο ηθμός υγραίνεται με σταγόνες διαλύτη από το προς διήθηση μίγμα και το μίγμα διηθείται αφού ρίξουμε στο χωνί πρώτα το υπερκείμενο υγρό και τελικά το ίζημα για να αποφευχθεί η έμφραξη των πόρων του ηθμού από την αρχή Στο εργαστήριο συναντάμε και συσκευή διήθησης με κενό με τη βοήθεια υδραεραντλίας.(εικόνα 20) Εικόνα1 9 Πλήρης διάταξη διηθήσεως Εκχύλιση Χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να διαχωρίσουμε στα συστατικά τους μίγματα υγρού-υγρού ή και υγρού στερεού.για την εκχύλιση χρησιμοποιούμε υγρό διαλύτη που έχει τη δυνατότητα να διαλύει ένα μόνο συστατικό του μίγματος και επομένως να το διαχωρίζει από τα υπόλοιπα συστατικά. Το υγρό που προκύπτει λέγεται εκχύλισμα. Εικόνα20 Συσκευή εκχύλισης

17 Κλασματική απόσταξη Χρησιμοποιείται για το διαχωρισμό υγρών ομογενών μιγμάτων των οποίων τα Παράδειγμα :Μίγμα νερού οινοπνεύματος.το μίγμα βράζει σε συσκευή απόσταξης και το οινόπνευμα που έχει χαμηλότερο σημείο ζέσης αποστάζει πρώτο. Εικόνα21 Συσκευή απόσταξης Πήξη: Είναι η μετατροπή υγρού σε στερεό, με ψύξη του υγρού. Η θερμοκρασία στην οποία ένα καθαρό σώμα (χωρίς προσμίξεις) πήζει,είναι σταθερή και χαρακτηριστική για το σώμα αυτό και λέγεται σημείο πήξης του σώματος (σ.π) σημείο πήξης καθαρού νερού (απεσταγμένου) είναι 0 0 C. Τήξη : Είναι η αντίθετη διαδικασία της πήξης δηλ. η μετατροπή ενός στερεού σώματος σε υγρό,με θέρμανση του στερεού.η θερμοκρασία στην οποία ένα καθαρό σώμα (χωρίς προσμίξεις) τήκεται,είναι σταθερή και χαρακτηριστική για το σώμα αυτό και λέγεται σημείο τήξης (σ.τ.) του σώματος.το σ.τ. του πάγου είναι 0 0 C. Εικόνα22 Σημείο ζέσεως -τήξεως

18 Εξάτμιση :Είναι η μετατροπή ενός υγρού σε αέριο,όταν γίνεται μόνο από την ελεύθερη επιφάνεια του υγρού. Αν το υγρό εξατμίζεται γρήγορα τότε χαρακτηρίζεται σαν πτητικό (π.χ. ακετόνη ) ενώ αν το υγρό εξατμίζεται αργά σα μη πτητικό(π.χ. νερό) Βρασμός: Είναι η μετατροπή ενός υγρού σε αέριο,όταν γίνεται από όλη τη μάζα του υγρού. Η θερμοκρασία που βράζει έναη υγρό είναι χαρακτηριστική για το υγρό και ονομάζεται σημείο ζέσης (σ.ζ.) του υγρού.π.χ. το σ.ζ. του καθαρού νερού (απεσταγμένου) είναι C. Εικόνα23 Οι μεταβολές των φυσικών καταστάσεων των υλικών Εξαέρωση :Είναι η μετατροπή ενός υγρού σε αέριο με εξάτμιση ή βρασμό Υγροποίηση (Συμπύκνωση): Είναι η αντίθετη διαδικασία της εξαέρωσης δηλαδή η μετατροπή ενός αερίου σε υγρό. Εξάχνωση :Είναι η μετατροπή ενός στερεού σε αέριο,χωρίς αυτό να περάσει από την υγρή κατάσταση. Το αντίθετο ονομάζεται απόθεση. Λυοφιλοποίηση Τεχνική ξήρανσης: α)ταχεία κατάψυξη του υδατικού διαλύματος Στο στάδιο αυτό το νερό μεταβαίνει από την υγρή στη στερεή φάση του λεπτοκρυσταλλικού πάγου. β)απομάκρυνση του πάγου με εξάχνωση με τη βοήθεια υψηλού κενού.στο στάδιο αυτό ο πάγος μεταβαίνει από τη στερεά μορφή στην αέρια χωρίς να μεσολαβήσει η υγρή φάση γ)αποκατάσταση της κανονικής πίεσης στο ξηρό πλέον προϊόν. Πείραμα 5.1Εξάτμιση διαλύματος Σε ποτήρι ζέσεως βάζουμε λίγο αλατόνερο.θερμαίνουμε μέχρι βρασμού και σε λίγο το νερό εξατμίζεται ενώ στον πυθμένα του ποτηριού σχηματίζεται το αλάτι Πείραμα 5.2 Εκχύλιση- απόχυση Διήθηση

19 Σε ένα ποτήρι ζέσεως βάζουμε νερό και θερμαίνουμε μέχρι βρασμού Προσθέτουμε φύλλα τσαγιού και διακόπτουμε τη θέρμανση.παρατηρούμε ότι το χρώμα του νερού έγινε καστανό (εκχύλισηουσίες μεταφέρθηκαν από τα φύλλα στο νερό). Με προσοχή γέρνουμε το ποτήρι ζέσεως και αδειάζουμε μέρος του καστανού υγρού σε άλλο ποτήρι (Απόχυση) Σε ένα τρίτο ποτήρι τοποθετούμε χωνί διηθήσεως και χάρτινο ηθμό και διηθούμε(διήθηση). Πείραμα 5.3 Απόσταξη αλατόνερου Στη φιάλη της συσκευής απόσταξης βάζουμε αλατόνερο και προσθέτουμε μικρή ποσότητα χρωστική Θερμαίνουμε τη φιάλη με λύχνο Συλλέγουμε το καθαρό νερό που στάζει από τον ψυκτήρα στο ποτήρι ζέσεως Όταν ολοκληρωθεί ο βρασμός παρατηρούμε ότι στη φιάλη παραμένει στερεό υπόλειμμα (απόσταξη τασυστατικά βράζουν σε διαφορετικές θερμοκρασίες και αποστάζουν σε διαφορετικό χρόνο) (Χημεία Β Γυμνασίου ) Εικόνα 24:Εκχ θλιση Απόχυση -Διήθηση Εικόνα 25: Εξάτμιση

20 Εικόνα 26 :Απόσταξη Εικόνα 27 Αποστακτική συσκευή του Μεσαίωνα Υδωρ(Νερό) Το ύδωρ απαντάται στη φαρμακευτική συχνότατα ως διαλύτης σε πολλών τύπων διαλύματα αλλά και σα φορέας σε φαρμακευτικά εναιωρήματα και γαλακτώματα,. Το νερό που χρησιμοποιούμε πρέπει να είναι το κατάλληλο φαρμακευτικά για τη συγκεκριμένη περίπτωση 1.Υδωρ πόσιμο : κοινό, πόσιμο ύδωρ για τρις ανάγκες των κατοίκων,πρέπει να πληρει τις αξιώσεις της υγειονομικής υπηρεσίας. περιέχει πολλά διαλυμένα πολλά ανόργανα άλατα νατρίου,καλίου, ασβεστίου κ.λ. π. Δεν χρησιμοποιείται σε Φ/Μ Μόνο σε πλύση και εκχύλιση μη κατεργασμένων δρογών και πλύση οργάνων και σκευών αφού ακολουθήσει έκπλυση με απιονισμένο 2.Υδωρ απιονισμένο:

21 Παρασκευάζεται από το πόσιμο με τη βοήθεια κατάλληλων ιονεναλλακτών. Η ιονεναλλαγή συμβαίνει κατά τη διέλευση του πόσιμου ύδατος μέσω στήλης ών που περιέχουν κατιονικούς και ανιονικούς ιονεναλλάκτες οι οποίοι είναι μη υδατοδιαλυτοί συνθετικές πολυμερισμένες φαινολικές,καρβοξυλικές,αμινικές ή σουλφονικέςε ρητίνες υψηλού μοριακού βάρους. α)κατιονικοί όξινοι ιονεναλλάκτες που αλλάσσουν κατιόντα με ιόντα υδρογόνου από τη ρητίνη β)ιονικοί αλκαλικοί ιονεναλλάκτες που δεσμεύουν ανιόντα διαλύματος αλλάζοντας ανιόντα με υδροξυλιόντα. Χρησιμοποιείται σε όλες p.os Φ/Μ,για εξωτερική χρήση,αντιδραστήρια,πλύση φυσίγγων για ενέσιμα, 3.Υδωρ απεσταγμένο Με απόσταξη του πόσιμου ύδατος Για όλες τις μορφές p.os Φ/Μ και για παραπάνω επεξεργασία για τα ενέσιμα και οφθαλμικά. 4. Υδωρ Ενέσιμο: Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της φαρμακοποιίας κατόπιν αποστείρωσης τουαπεσταγμένου ύδατος 5. Υδωρ δια ορούς όμοια αποστειρωμένο αλλά απουσία πυρετογόνων. 6. Υδωρ ενέσιμο βακτηριοστατικό Στείρο ενέσιμο περιέχον 1 εως περισσότερες αντιμικροβιακές ουσίες Βιβλιογραφία 1. Γ.Ε Μανουσάκη Γενικές εργαστηριακές ασκήσεις Ανόργανης Χημείας 1983 Θεσσαλονίκη 2.Χημεία Β Γυμνασίου 3.Σημειώσεις Φαρμακευτικής Τεχνολογίας Δρ Ο.Α. Μπελτέ. 4.Μαθήματα Φαρμακευτικής Φυσικής και Φαρμακοτεχνίας Γ.Θ. Παπαϊωάννου Γ έκδοση Αθήνα Τεχνολογία Υλικών Αισθητικής Κομμωτικής Καούρης Σπύρος Χημικός Εκδ.Σταμούλης 6. Μαθήματα Συνταγοτεχνίας Πέτροβιτς Θεσσαλονίκη

22

Σύντομη περιγραφή του πειράματος

Σύντομη περιγραφή του πειράματος Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή διαλυμάτων ορισμένης περιεκτικότητας και συγκέντρωσης, καθώς επίσης και παρασκευή διαλυμάτων συγκεκριμένης συγκέντρωσης από διαλύματα μεγαλύτερης συγκέντρωσης

Διαβάστε περισσότερα

1. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ ΥΓΡΩΝ

1. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ ΥΓΡΩΝ 1. ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΟΥ ΟΓΚΟΥ ΥΓΡΩΝ Τα όργανα που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη μέτρηση του όγκου των υγρών είναι: 1) το σιφώνιο 2) η προχοΐδα 3) η ογκομετρική φιάλη 4) ο ογκομετρικός κύλινδρος 5) η κωνική φιάλη

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στο Εργαστήριο

Εισαγωγή στο Εργαστήριο Εισαγωγή στο Εργαστήριο ΒΑΣΙΚΟΙ ΚΑΝΟΝΕΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ Οι κανόνες εργαστηριακής άσκησης αποβλέπουν στη σωστή λειτουργία του εργαστηρίου και κυρίως εξασφαλίζουν την ασφάλεια των εργαζομένων σε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

Ράβδοι αναδεύσεως. Είναι από γυαλί και χρησιμοποιούνται για την ανάδευση και τη μεταφορά διαλυμάτων, καθώς και για τη μεταφορά και έκπλυση ιζημάτων.

Ράβδοι αναδεύσεως. Είναι από γυαλί και χρησιμοποιούνται για την ανάδευση και τη μεταφορά διαλυμάτων, καθώς και για τη μεταφορά και έκπλυση ιζημάτων. Ράβδοι αναδεύσεως Είναι από γυαλί και χρησιμοποιούνται για την ανάδευση και τη μεταφορά διαλυμάτων, καθώς και για τη μεταφορά και έκπλυση ιζημάτων. Για τη μεταφορά ιζημάτων, η ράβδοςέχειστοένατηςάκρο πτερύγιο

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ !Unexpected End of Formula l ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΦΥΛΛΟΥ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΑΜΥΛΟ ΠΑΤΑΤΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Βαλαχής Ανδρέας Μπεζεργιαννίδου Αικατερίνη 2. ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 1 2.1. Πείραµα επιδείξεως Πλαστικό από

Διαβάστε περισσότερα

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας,

Στην συγκεκριμένη εργαστηριακή δραστηριότητα θα μετρήσουμε 4 παραμέτρους για την ποιότητα του νερού που προέρχεται από το δίκτυο του σχολείου μας, Σχολείο: Ημερομηνία Δειγματοληψίας.. Φύλλο Εργασίας Έλεγχος της Ποιότητας του Πόσιμου Νερού του Σχολείου μας Γενικές πληροφορίες Τα φυσικά νερά περιέχουν διάφορες ουσίες οι οποίες είναι διαλυμένες και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ

ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΣΤΕΡΕΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Σε αυτή την εργαστηριακή άσκηση θα ορίσουμε την ταχύτητα διάλυσης μιας στερεής ουσίας στο νερό και θα

Διαβάστε περισσότερα

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους.

Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Ομογενή μίγματα χημικών ουσιών τα οποία έχουν την ίδια χημική σύσταση και τις ίδιες ιδιότητες (χημικές και φυσικές) σε οποιοδήποτε σημείο τους. Διαλύτης: η ουσία που βρίσκεται σε μεγαλύτερη αναλογία

Διαβάστε περισσότερα

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:...

ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΑΓΙΑΣ ΦΥΛΑΞΕΩΣ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΙΟΥΝΙΟΥ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ :Β ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ : 07/06/13 ΒΑΘΜΟΣ:... ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ :...ΤΜΗΜΑ :...Αρ:... Βαθμολογία εξεταστικού δοκιμίου

Διαβάστε περισσότερα

ο C για χωνευτήρια πορσελάνης και 1000-1100 ο C για χωνευτήρια λευκόχρυσου.

ο C για χωνευτήρια πορσελάνης και 1000-1100 ο C για χωνευτήρια λευκόχρυσου. 4. ΘΕΡΜΑΝΣΗ ΞΗΡΑΝΣΗ - ΠΥΡΩΣΗ Όταν η αύξηση της θερμοκρασίας ενός σώματος φθάσει τους 400 έως 500 ο C, τότε μιλάμε για θέρμανση αυτού. Σε υψηλότερες των 500 ο C θερμοκρασίες έχουμε πύρωση. Στα χημικά εργαστήρια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Ι T.E.T.Y. 124 Υπεύθυνη Σημειώσεων: Μαρία Βαμβακάκη Ηράκλειο Φεβρουάριος 2003 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Σελίδα

Διαβάστε περισσότερα

Επαναληπτικές Ασκήσεις

Επαναληπτικές Ασκήσεις Επαναληπτικές Ασκήσεις Ενότητα 1: Εισαγωγή στη Χημεία 1.1 Στον επόμενο πίνακα δίνονται τα σημεία τήξης και τα σημεία ζέσης διαφόρων υλικών. Υλικό Σημείο Tήξης ( ο C) Σημείο Zέσης ( ο C) Α 0 100 Β 62 760

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό

Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 2: Το αλμυρό νερό Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού στον πλανήτη, για την ακρίβεια το 95% είναι αλμυρό νερό, δηλ. περιέχει άλατα. Σε αυτή τη δραστηριότητα

Διαβάστε περισσότερα

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013

Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο. Εξοπλισμός. Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 Τ.Ε.Ι. Ηπείρου Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας Τμήμα Φυτικής Παραγωγής ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ IN VITRO ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 Ο Εξοπλισμός Δούμα Δήμητρα Άρτα, 2013 ΧΩΡΟΙ ΤΟΥ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ Κάθε εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει χώρους

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ!

ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ! ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΟΛΑ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ! 1 Καλό το Εργαστήριο και πολύτιμο, αλλά πολυτιμότερη η υγεία και η ασφάλεια των μαθητών και η δική μας. Για να πάνε λοιπόν όλα καλά, ας έχουμε υπόψη μας τα εξής:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ - 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 6 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 16 Μαΐου 2010 Ώρα : 10:00-12:30 Προτεινόμενες λύσεις ΘΕΜΑ 1 0 (12 μονάδες) Για τη μέτρηση της πυκνότητας ομοιογενούς πέτρας (στερεού

Διαβάστε περισσότερα

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ

6.2. ΤΗΞΗ ΚΑΙ ΠΗΞΗ, ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΘΕΡΜΟΤΗΤΕΣ 45 6.1. ΓΕΝΙΚΑ ΠΕΡΙ ΦΑΣΕΩΝ ΜΕΤΑΤΡΟΠΕΣ ΦΑΣΕΩΝ Όλα τα σώµατα,στερεά -ά-αέρια, που υπάρχουν στη φύση βρίσκονται σε µια από τις τρεις φάσεις ή σε δύο ή και τις τρεις. Όλα τα σώµατα µπορεί να αλλάξουν φάση

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Εργαστηριακό Κέντρο Φυσικών Επιστηµών Aγίων Αναργύρων Υπεύθυνος Εργαστ. Κέντρου : Χαρακόπουλος Καλλίνικος Επιµέλεια Παρουσίαση : Καραγιάννης Πέτρος ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΧΗΜΕΙΑΣ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 1. ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια:

Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ. Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ. Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΜΑΘΗΤΗ Ον/νυμο: Τμήμα: Ημ/νια: ΤΑΞΗ B' ΛΥΚΕΙΟΥ Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακή άσκηση: Ο Ξ Ε Ι Δ Ω Σ Η Α Ι Θ Α Ν Ο Λ Η Σ Θωμάς Kρεμιώτης 1 από 6 ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΧΗΜΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ α/α ΟΡΓΑΝΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ

ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΚΦΕ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΩΝ ΟΜΟΝΟΙΑΣ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2014 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα διαγωνιζομένων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ (Ε.Κ.Φ.Ε.) ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΧΗΜΕΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΗΝ ΤΑΧΥΤΗΤΑ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: ΕΠΙΛΟΓΗ - ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Ελένη Γ. Παλούμπα,

Διαβάστε περισσότερα

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο

4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο 4009 Σύνθεση του αδιπικού οξέος από κυκλοεξένιο C 6 H 10 (82.2) + 4 H H 2 2 H + 4 H 2 (34.0) + sodium tungstate dihydrate + Aliquat 336. Na 2 W 4 2 H 2 (329.9) C 6 H 10 4 C 25 H 54 ClN (404.2) (146.1)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012.

ΧΗΜΕΙΑ. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012. Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για την επιλογή στην 10 η Ευρωπαϊκή Ολυμπιάδα Επιστημών - EUSO 2012 Σάββατο 21 Ιανουαρίου 2012 ΧΗΜΕΙΑ Σχολείο: 1) Ονομ/επώνυμα μαθητών: 2)... 3) Το Παγκόσµιο Πείραµα για

Διαβάστε περισσότερα

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει)

Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού χάρτου, πεχαμέτρου και αισθητήρα ph Multilog, (όπου υπάρχει) 1 Εργαστηριακή Διδασκαλία των Φυσικών εργασιών στα Γενικά Λύκεια Περίοδος 2006 2007 Χημεία Α Λυκείου Ενδεικτική προσέγγιση της εργαστηριακή δραστηριότητας : Εύρεση ph διαλυμάτων με χρήση δεικτών, πεχαμετρικού

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας

2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας 1 Η θεωρία του μαθήματος με ερωτήσεις. 2.3 Περιεκτικότητα διαλύματος Εκφράσεις περιεκτικότητας Ερωτήσεις θεωρίας με απάντηση 3-1. Τι ονομάζεται περιεκτικότητα ενός διαλύματος; Είναι μία έκφραση που δείχνει

Διαβάστε περισσότερα

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι;

4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; 4. Πόσο οξικό οξύ περιέχει το ξίδι; Σκοπός Σκοπός αυτού του πειράματος είναι να προσδιορίσετε την ποσότητα (γραμμομοριακή συγκέντρωση) του οξικού οξέος που υπάρχει σε ένα λευκό ξίδι μέσω ογκομέτρησης με

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ

ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ !Unexpected End of Formula l ΥΔΡΟΛΥΣΗ ΑΜΥΛΟΥ ΑΠΟ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΗ ΑΜΥΛΑΣΗ ΚΑΙ ΥΓΡΟ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Γκέκας Γιώργος Δημητριάδου Άννα Τζελέπη Λαμπρινή ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ Πειράµατα Επιδείξεως Πείραμα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ

ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ ΑΡΧΗ LE CHATELIER - ΔΙΑΛΥΤΟΤΗΤΑ Σκοπός Εργαστηριακής Άσκησης Η παρατήρηση και η κατανόηση της Αρχής Le Chatelier και η μελέτη της διαλυτότητας των ιοντικών ενώσεων Θεωρητικό Μέρος Αρχή Le Chatelier Οι

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman.

Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Ηλεκτρόλυση νερού ή ηλεκτρόλυση αραιού διαλύματος θειικού οξέος με ηλεκτρόδια λευκοχρύσου και με χρήση της συσκευής Hoffman. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ. Στοιχεία Διαγωνιζόμενων ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ 2013 ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ Αριθμός ομάδας: Ονόματα Διαγωνιζόμενων: Στοιχεία Διαγωνιζόμενων 1) 2) 3) Σχολείο: Όνομα Υπεύθυνου Καθηγητή: ΤΙΤΛΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ:

Διαβάστε περισσότερα

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο

2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο 2003 Καταλυόµενη από οξέα ακεταλοποίηση της 3- νιτροβενζαλδεϋδης µε αιθανοδιόλη προς το αντίστοιχο 1,3- διοξολάνιο H O NO 2 HO HO 4-τολουολοσουλφονικό οξύ O O + + κυκλοεξάνιο NO 2 H 2 O C 7 H 5 NO 3 C

Διαβάστε περισσότερα

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων

2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων 2.8 ιαλύματα Τύποι διαλυμάτων Γιατί παρασκευάζουμε διαλύματα; Τι ονομάζουμε διαλυμένη ουσία και τι διαλύτη (ή διαλυτικό μέσο); Παραδείγματα διαλυμάτων ιάλυμα Περιγραφή Αέρας (αέριο) Ομογενές μίγμα αερίων

Διαβάστε περισσότερα

Χειρισμός Χημικών Ουσιών

Χειρισμός Χημικών Ουσιών Χειρισμός Χημικών Ουσιών Τι πρέπει να προσέχω όταν χειρίζομαι χημικές ουσίες; Βασικοί κανόνες για το χειρισμό χημικών ουσιών Αν μια ουσία δεν γνωρίζεις αν είναι επικίνδυνη, θεώρησέ την ότι ΕΙΝΑΙ, μέχρι

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ

Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΜΕΤΑΛΛΕΙΩΝ - ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΩΝ ΤΟΜΕΑΣ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΜΕΤΑΛΛΟΥΡΓΙΑΣ Ε Ρ Γ Α Σ Τ Η Ρ Ι Α Κ Ε Σ Α Σ Κ Η Σ Ε Ι Σ Χ Η Μ Ε Ι Α Σ Πάνιας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 3. Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ.

ΑΣΚΗΣΗ 3. Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ. 27 ΑΣΚΗΣΗ 3 Εκχύλιση. Απομόνωση καφεΐνης από το τσάϊ. Η εκχύλιση είναι μια από τις παλαιότερες "χημικές" δραστηριότητες του ανθρώπου. Η παρασκευή ενός αφεψήματος (καφέ, τσάι, κλπ), αλλά και άλλες αναλόγες

Διαβάστε περισσότερα

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών

2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών 1 2.6.2 Φυσικές σταθερές των χημικών ουσιών Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 6-2-1. Ποιες χημικές ουσίες λέγονται καθαρές ή καθορισμένες; Τα χημικά στοιχεία και οι χημικές ενώσεις. 6-2-2. Ποια είναι τα

Διαβάστε περισσότερα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα

1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα 1.4 Καταστάσεις της ύλης - Ιδιότητες της ύλης -Φυσικά και Χημικά φαινόμενα Μάθημα 4 Θεωρία Καταστάσεις της ύλης 4.1. Πόσες και ποιες είναι οι φυσικές καταστάσεις που μπορεί να έχει ένα υλικό σώμα; Τέσσερις.

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ

ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Ακαδημαϊκό έτος 2011-12 ΦΑΚΕΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΕΣ Μ. Σταθερόπουλος, Καθηγητής, Σ. Λιοδάκης, Καθηγητής Μάρτιος 2012 1 Γενικές πληροφορίες για το μάθημα της Αναλυτικής Χημείας Το μάθημα

Διαβάστε περισσότερα

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη

1024 Απόσπαση νερού από την 4-υδροξυ-4-µεθυλο-2-πεντανόνη NP 0 Απόσπαση νερού από την -υδροξυ--µεθυλο--πεντανόνη C H I CH CH H C CH - H H + H C CH H C CH C H I C H 0 (.) (.8) (98.) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών Απόσπαση Αλκοόλη, αλκένιο, κετόνη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ

ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΑΣΚΗΣΗ 6: ΟΓΚΟΜΈΤΡΗΣΗ ΟΞΕΟΣ - ΒΑΣΕΩΣ ΘΕΩΡΙΑ Οξέα, βάσεις, άλατα και εξουδετέρωση Γνωρίζουμε ότι ενώσεις οι οποίες διαλυόμενες στο νερό δίνουν κατιόντα υδρογόνου (πρωτόνια) είναι οξέα: ΗΑ Η + + Α Ενώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια

Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Ον/νυμο Τμήμα: Ημ/νια 5ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΖΩΓΡΑΦΟΥ 2 ο Σχολικό Εργα στήριο Φυσικών Επιστημών Υπεύθυνος. καθηγητής: Κρεμιώτης Θωμάς, Φυσικός ΤΑΞΗ Γ' ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Ον/νυμο Τμήμα:

Διαβάστε περισσότερα

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C.

Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. 4.1 Βασικές έννοιες Ατομική μονάδα μάζας (amu) ορίζεται ως το 1/12 της μάζας του ατόμου του άνθρακα 12 6 C. Σχετική ατομική μάζα ή ατομικό βάρος λέγεται ο αριθμός που δείχνει πόσες φορές είναι μεγαλύτερη

Διαβάστε περισσότερα

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff

2006 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-10 προς µια βάση Schiff 26 Αντίδραση της (R)-(-)καρβόνης µε βενζυλαµίνη παρουσία µοντµοριλλονίτη Κ-1 προς µια βάση Schiff CH 3 O + CH 2 NH 2 Montmorillonit K-1 cyclohexane CH 3 NCH 2 Ph + H 2 O H 3 C CH 2 C 1 H 14 O (15.2) C

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΘΜΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΛΚΟΥ

ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΘΜΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΛΚΟΥ ΗΛΕΚΤΡΟΣΤΑΘΜΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΧΑΛΚΟΥ Τι θα μάθουμε στην άσκηση αυτή Στην άσκηση αυτή θα πραγματοποιήσουμε μια τυπική ηλεκτροσταθμική ανάλυση. Θα προσδιορίσουμε χαλκό σε δείγματα οξειδίου του. Ο προσδιορισμός

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Ταξινόμηση της ύλης

1.5 Ταξινόμηση της ύλης 1.5 Ταξινόμηση της ύλης Θεωρία 5.1. Πως ταξινομείται η ύλη; Η ύλη ταξινομείται σε καθαρές ή καθορισμένες ουσίες και μίγματα. Τα μίγματα ταξινομούνται σε ομογενή και ετερογενή. Οι καθορισμένες ουσίες ταξινομούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ - ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ - ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑΣ - ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Ο ΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Εργαστηριακός Οδηγός Εργαστηριακές Τεχνικές Εργαστηριακές Ασκήσεις Δημήτρης Κομιώτης Καθηγητής Οργανικής Χημείας Σεπτέμβριος 2014

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΛΙΠΩΝ, ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ, ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΚΑΙ ΑΜΥΛΟΥ ΣΕ ΤΡΟΦΙΜΑ (άσκηση 10 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος:

Διαβάστε περισσότερα

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης

Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης Άσκηση 8 Προσδιορισμός της πυκνότητας με τη μέθοδο της άνωσης 1.Σκοπός Σκοπός της άσκησης είναι ο πειραματικός προσδιορισμός της πυκνότητας στερεών και υγρών με τη μέθοδο της άνωσης. Βασικές Θεωρητικές

Διαβάστε περισσότερα

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη

4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη 4002 Σύνθεση του βενζιλίου από βενζοϊνη H VCl 3 + 1 / 2 2 + 1 / 2 H 2 C 14 H 12 2 C 14 H 10 2 (212.3) 173.3 (210.2) Ταξινόµηση Τύποι αντιδράσεων και τάξεις ουσιών οξείδωση αλκοόλη, κετόνη, καταλύτης µεταβατικού

Διαβάστε περισσότερα

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2

Μg + 2 HCL MgCl 2 +H 2 Εργαστηριακή άσκηση 3: Επεξήγηση πειραμάτων: αντίδραση/παρατήρηση: Μέταλλο + νερό Υδροξείδιο του μετάλλου + υδρογόνο Νa + H 2 0 NaOH + ½ H 2 To Na (Νάτριο) είναι αργυρόχρωμο μέταλλο, μαλακό, κόβεται με

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστήριο μελέτης του ph, ηλεκτρολυτικών δεικτών και εξουδετέρωσης.

Εργαστήριο μελέτης του ph, ηλεκτρολυτικών δεικτών και εξουδετέρωσης. Εργαστήριο μελέτης του ph, ηλεκτρολυτικών δεικτών και εξουδετέρωσης. Ονοματεπώνυμο:.............................................. Ερωτήματα πριν την εκτέλεση των πειραμάτων: 1. Ποιο είναι το εύρος της

Διαβάστε περισσότερα

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές

Εργαλεία & Υλικά Διαλύματα Χρωστικές Ενότητα Ροή γενετικής πληροφορίας Φύλλο εργασίας 2 Απομόνωση νουκλεϊκών οξέων από φυτικά κύτταρα Βιολογία Γ Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο Τμήμα Ημερομηνία. Τα νουκλεϊκά οξέα, όπως και οι πρωτεΐνες, είναι μακρομοριακές

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε.

Οι βάσεις 65. Εκπαιδευτικός Οργανισμός δ. τσιάρας & σια ε.ε. Οι βάσεις 65 1. Στον παρακάτω πίνακα δίνονται διάφορα διαλύματα ή γαλακτώματα και οι αντίστοιχες τιμές ph. Να τα διατάξετε από το περισσότερο όξινο προς το πλέον βασικό. Διάλυμα / γαλάκτωμα ph 1. διάλυμα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ

ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Γ Δ - 26 - ΕΝΟΤΗΤΑ Γ ΣΤΕΡΟΕΙΔΗ Τα στεροειδή είναι μια σημαντική κατηγορία φυσικών προϊόντων των οποίων οι δομές έχουν ως βάση το σκελετό του υδρογονωμένου τετρακυκλικού περυδροκυκλοπεντανοφαινανθρενίου. 2

Διαβάστε περισσότερα

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2.2 ΑΛΚΑΛΙΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να εντοπίζουμε τη θέση των αλκαλίων στον περιοδικό πίνακα Να αναφέρουμε ορισμένες κοινές ιδιότητες των αλκαλίων

Διαβάστε περισσότερα

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

3.2 Οξυγόνο. 2-3. Ποιες είναι οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου. Οι φυσικές ιδιότητες του οξυγόνου εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα. 93 Ερωτήσεις θεωρίας με απαντήσεις 3.2 Οξυγόνο 2-1. Ποιο είναι το οξυγόνο και πόσο διαδεδομένο είναι στη φύση. Το οξυγόνο είναι αέριο στοιχείο με μοριακό τύπο Ο 2. Είναι το πλέον διαδεδομένο στοιχείο στη

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ

ΓΕΝΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ ΔΡΑΣΗΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ ΣΕ ΑΤΥΧΗΜΑ ΣΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΓΕΝΙΚΑ 3. Ταπώστε τις εισόδους του κεντρικού εξαερισμού, για να μη διαδοθεί η ουσία αν είναι πτητική και ενημερώστε για τη 4. Διώξτε τους εργαζόμενους έξω από

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα

ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ. Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ. Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κ.α τρόφιμα ΕΚΦΕ ΗΛΙΟΥΠΟΛΗΣ Για τη Β ΛΥΚΕΙΟΥ Περιεχόμενα ασκήσεων ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ στο συκώτι, στο γάλα κα τρόφιμα ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ της ΩΑΛΒΟΥΜΙΝΗΣ (πρωτεΐνης στο ασπράδι του αυγού) και της ΚΑΖΕΪΝΗΣ (πρωτεΐνης του γάλακτος)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 1 ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑΣ (ΗΧ1) Τίτλος Πειράματος: ΑΓΩΓΙΜΟΤΗΤΑ

Διαβάστε περισσότερα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα

Σκληρότητα νερού. Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Σκληρότητα νερού Μόνιμη και παροδική σκληρότητα Τι περιέχει το νερό της βροχής; Ποιο είναι συνήθως το ph του βρόχινου νερού; Γιατί; Τι περιέχει το νερό του εδάφους; Na +, K +, Ca 2+, Mg 2+, Cl, SO 4 2,

Διαβάστε περισσότερα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα

7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ. 1. Α/Α Μετατροπή. 2. Οι μαθητές θα πρέπει να μετρήσουν τη μάζα ΕΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ 7 Η ΠΑΓΚΥΠΡΙΑ ΟΛΥΜΠΙΑΔΑ ΦΥΣΙΚΗΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Κυριακή, 15 Μαΐου, 2011 Ώρα: 11:00-13:30 ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 1. Α/Α Μετατροπή 1 2h= 2.60= 120 min Χρόνος 2 4500m= 4,5 km Μήκος 3 2m 3

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

ΜΕΡΟΣ Α : Ερωτήσεις 1-6 Να απαντήσετε σε όλες τις ερωτήσεις 1-6. Κάθε ορθή απάντηση βαθμολογείται με 5 μονάδες. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2010 Ημερομηνία εξέτασης: Παρασκευή 28 Μαΐου 2010 Ώρα εξέτασης: 07:30

Διαβάστε περισσότερα

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας

Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Παγκόσμιο πείραμα για το Διεθνές Έτος Χημείας Δραστηριότητα 4: Ο ηλιακός αποστακτήρας Σε αυτή τη δραστηριότητα οι μαθητές φτιάχνουν έναν «ηλιακό αποστακτήρα» και πειραματίζονται με την αποτελεσματικότητα

Διαβάστε περισσότερα

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης.

Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης. Σημειώσεις για την εργαστηριακή άσκηση ΑΝΑΛΥΣΗ ΓΑΛΑΚΤΟΣ του Εργαστηρίου Ανάλυσης και Τεχνολογίας Τροφίμων Καθηγητής Ιωάννης Ρούσσης Προσδιορισμοί Ειδικό βάρος Οξύτητα Στερεό υπόλειμμα Λακτόζη Έλεγχος παστερίωσης

Διαβάστε περισσότερα

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία

Άσκηση 4 η : Χρωματογραφία Άσκηση 4 η : ΑΣΚΗΣΕΙΣ 1. Εκχύλιση - Διήθηση Διαχωρισμός-Απομόνωση 2. Φασματοφωτομετρία Ποσοτικός Προσδιορισμός 3. Ποτενσιομετρία Ηλεκτροχημεία 4. Διαχωρισμός-Απομόνωση 5. Ταυτοποίηση Σακχάρων Χαρακτηριστικές

Διαβάστε περισσότερα

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 2. ΟΙ ΒΑΣΕΙΣ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε το βασικό χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τις βάσεις κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα

Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Όγδοη Διάλεξη Οξέα - Βάσεις - Άλατα Οξέα Είναι οι χημικές ενώσεις οι οποίες όταν διαλυθούν στο νερό, ελευθερώνουν κατιόντα υδρογόνου (Η + ) Ιδιότητες Οξέων 1. Έχουν όξινη γεύση. 2. Επιδρούν με τον ίδιο

Διαβάστε περισσότερα

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ

7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ 7ο Μάθημα Η ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΕΝΟΣ ΥΛΙΚΟΥ Συμβαίνει κι αυτό: ο όγκος ενός σώματος να 'ναι μεγάλος, αλλά η μάζα του να 'ναι μικρή Από την καθημερινή μας ζωή, ξέρουμε τι σημαίνει πυκνό και αραιό: πυκνό δάσος, αραιά

Διαβάστε περισσότερα

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης

8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης 8. Θερμοκρασία και θερμότητα - Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Φύλλο Εργασίας Τίτλος: Μεταβολές καταστάσεων της ύλης Γνωστικό Αντικείμενο: Μελέτη Περιβάλλοντος Διδακτική Ενότητα: Μεταβολές καταστάσεων της

Διαβάστε περισσότερα

[prnrnpiikoi ηηιοι. Wo. Hs S. SOe. C O O O i -Hs Ή3Ρ. (S-Hs. C0H12 Ο ό Λ ( 9 3. C-f-/

[prnrnpiikoi ηηιοι. Wo. Hs S. SOe. C O O O i -Hs Ή3Ρ. (S-Hs. C0H12 Ο ό Λ ( 9 3. C-f-/ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ H s S O 4 I V Hs S [prnrnpiikoi ηηιοι 0 f Wo. C0H12 Ο ό Ή3Ρ λ SOe Λ ( 9 3 - H a C = ^ - H z C-f-/ (S-Hs C O O O i -Hs ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ

ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ ΚΠΕ ΠΕΡΤΟΥΛΙΟΥ-ΤΡΙΚΚΑΙΩΝ Σαπούνι Θεωρητικό μέρος Το σαπούνι είναι ένα ουδέτερο μίγμα (άλας) λιπαρών οξέων, κυρίως του παλμιτικού, του στεατικού και του ελαϊκού με νάτριο ή κάλιο (βάσεις). Το άλας αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ- ΓΕΩΧΗΜΕΙΑΣ Υπεύθυνη Μαθήματος - Εργαστηρίου Παπαδάκη Μαρία

Διαβάστε περισσότερα

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου

Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Χημεία Γ Γυμνασίου: Απαντήσεις των ασκήσεων και ερωτήσεων του σχολικού βιβλίου Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος: «Σπουδές στην εκπαίδευση» ΜEd ΕΝΟΤΗΤΑ 1 Οξέα - Βάσεις Άλατα Σελίδα 15 1. Τι ονομάζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΣΧΟΛΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ: 2012-2013 ΓΡΑΠΤΕΣ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΜΑΙΟΥ-ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 06/06/2013 ΤΑΞΗ: B ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΞΕΤΑΣΗΣ : 2.30 ώρες ΩΡΑ: 7:45 10:15 ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ:

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΥΣΗ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Οι ασκήσεις διαλυμάτων που αφορούν τις περιεκτικότητες % w/w, % w/v και % v/v χωρίζονται σε 3 κατηγορίες: α) Ασκήσεις όπου πρέπει να βρούμε ή

Διαβάστε περισσότερα

Κανονισμός 1272/2008 - CLP.

Κανονισμός 1272/2008 - CLP. Κανονισμός 1272/2008 - CLP. Κριτήρια ταξινόμησης - Κίνδυνοι από φυσικούς παράγοντες. Ελένη Φούφα Δ/νση Περιβάλλοντος ΓΕΝΙΚΟ ΧΗΜΕΙΟ ΚΡΑΤΟΥΣ Εκπαίδευση νέων χημικών REACH-CLP, Αθήνα 14,15,16/10/2013, ΓΧΚ

Διαβάστε περισσότερα

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ).

( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ. 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). Χηµεία Α Λυκείου Φωτεινή Ζαχαριάδου 1 από 12 ( α πό τράπεζα θεµάτων) ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 : ΒΑΣΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ 1. Να χαρακτηρίσετε τις επόµενες προτάσεις ως σωστές (Σ) ή λανθασµένες (Λ). α) Ένα µείγµα είναι πάντοτε

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ

ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ Ο «ΚΥΚΛΟΣ» ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 6 Τι πρέπει να γνωρίζεις Θεωρία 6.1 Να αναφέρεις τις τρεις φυσικές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να βρεθεί ένα υλικό σώμα. Όπως και

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαντήσεις των ασκήσεων

ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαντήσεις των ασκήσεων Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος ΜEd: «Σπουδές στην εκπαίδευση» Email : stvrentzou@gmail.com www.ma8eno.gr 1 ΧΗΜΕΙΑ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Απαντήσεις των ασκήσεων Βρέντζου Τίνα Φυσικός Μεταπτυχιακός τίτλος

Διαβάστε περισσότερα

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH

Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Α. ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ PH Γενικά: Το παρακάτω σχέδιο μαθήματος προσεγγίζει την έννοια του ρη, τη σημασία που αυτό έχει για την καθημερινή μας ζωή, ενώ επίσης γίνεται και παρουσίαση μιας εργαστηριακής άσκησης

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ - ΟΔΗΓΙΕΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ Χημεία Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α, Β ΤΑΞΕΙΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ Α ΤΑΞΗ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ και Α ΤΑΞΗ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΠΑΛ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΡΑΠΕΖΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ag + (aq) /Ag (s). H ημιαντίδραση αναγωγής και η. Ag (s)

Ag + (aq) /Ag (s). H ημιαντίδραση αναγωγής και η. Ag (s) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΤΜΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤOΜΕΑΣ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΠΕΙΡΑΜΑ 4 ΗΛΕΚΤΡΟΧΗΜΕΙΑΣ (HX4) ΜΑΘΗΜΑ: ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΦΥΣΙΚΟΧΗΜΕΙΑΣ ΙΙ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΣ: 2013-14 ΤΜΗΜAΤΑ TΡΙΤΗΣ ΚΑΙ ΤΕΤΑΡΤΗΣ Τίτλος Πειράματος: ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου

Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων Πετρελαίου ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ Σχολή Χημικών Μηχανικών Τομέας Σύνθεση & Ανάπτυξης Βιομηχανικών Διεργασιών & Συστημάτων Εργαστήριο Καυσίμων & Λιπαντικών Εργαστηριακή Άσκηση Ιδιότητες Ψυχρής Ροής Προϊόντων

Διαβάστε περισσότερα

Τα µείγµατα και τα διαλύµατα

Τα µείγµατα και τα διαλύµατα Τα µείγµατα και τα διαλύµατα Οι καθρέφτες και οι φακοί 175 Επιστηµονικό µέρος Μείγµα ονοµάζεται το σώµα που αποτελείται από δύο ή περισσότερες χηµικές ουσίες, οι οποίες συνυπάρχουν χωρίς να αντιδρούν µεταξύ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΑΡΓΥΡΟΥ ΑΠΟ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΜ

ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΑΡΓΥΡΟΥ ΑΠΟ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΜ ΑΝΑΚΤΗΣΗ ΑΡΓΥΡΟΥ ΑΠΟ ΑΚΤΙΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΦΙΛΜ Α.Ι. Μαρούλης, Κ.Π. Χατζηαντωνίου, Θ.Δ. Σφέτσας, Δ.Τσόνης Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας, Θεσσαλονίκη 54124 apm@chem.auth.gr, conm@chem.auth.gr,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS

ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS ΧΗΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ CHEMICAL ANALYSIS C.S.I. BRUSSELS SUPERVISORS: LUC LEYNS ROBERT FINSY MARIJKE HENDRICKX C.S.I. BRUSSELS SPECIAL ASSISTANTS: TIM SIERENS ANJA VAN GEERT AMAIA MARCILLA DIANE SORGELOOS Αποστολή

Διαβάστε περισσότερα

Κανόνας νούμερο 1. γάντια

Κανόνας νούμερο 1. γάντια Γενικοί Κανόνες 1 Κανόνας νούμερο 1 Να φοράς εργαστηριακή μπλούζα και προστατευτικά γυαλιά σε όλη τη διάρκεια της παρουσίας σου στο εργαστήριο και σε κάθε άλλο χώρο, όπου φυλάσσονται ή χρησιμοποιούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ

ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ ΙΑΜΟΡΙΑΚΕΣ ΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ ΠΡΟΣΘΕΤΙΚΕΣ Ι ΙΟΤΗΤΕΣ εσµός Υδρογόνου 1) Τι ονοµάζεται δεσµός υδρογόνου; εσµός ή γέφυρα υδρογόνου : είναι µια ειδική περίπτωση διαµοριακού δεσµού διπόλου-διπόλου,

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ J ο ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ϊ ΙΖ& Μ iillsllis I 1 C - f y ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΔΙΔΑΚΤΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΑΘΗΝΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΟΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:...

Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:... Ε Όνομα και Επώνυμο:.. Όνομα Πατέρα: Όνομα Μητέρας:.. Δημοτικό Σχολείο:.. Τάξη/Τμήμα:.. Εξεταστικό Κέντρο:.... Παρατήρησε τα διάφορα φαινόμενα αλλαγής της φυσικής κατάστασης του νερού που σημειώνονται

Διαβάστε περισσότερα

Τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές ασφαλείας στα εργαστηριακά μαθήματα χημείας Εισαγωγή

Τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές ασφαλείας στα εργαστηριακά μαθήματα χημείας Εισαγωγή Τεχνικές κατευθυντήριες γραμμές ασφαλείας στα εργαστηριακά μαθήματα χημείας Εισαγωγή Ένας σημαντικός στόχος της χημικής εκπαίδευσης των φοιτητών των θετικών επιστημών είναι να διδαχθούν για τους ενδεχόμενους

Διαβάστε περισσότερα