Αριστοτέλης, Ηθικά Ευδήμεια, Γ τευχοσ 116

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Αριστοτέλης, Ηθικά Ευδήμεια, Γ.2.19-21. 038 τευχοσ 116"

Transcript

1 Οἰνοφλυγία γὰρ, καὶ γαστριμαργία, καὶ λαγνεία, καὶ ὀψοφαγία, καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα, περὶ τὰς εἰρημένας ἐστὶν αἰσθήσεις,εἰς ἅπερ μόρια ἡ ἀκολασία διαιρεῖται. Γιατί η φιλοποσία, η γαστριμαργία, η λαγνεία, η ψαροφαγία, και όλα τα παρόμοια, απευθύνονται στις αισθήσεις που αναφέραμε και είναι μέρη στα οποία διαιρείται η ακολασία. Αριστοτέλης, Ηθικά Ευδήμεια, Γ τευχοσ 116

2 ΓΕΥΣΗ Η θάλασσα στο πιάτο των αρχαίων Τα ιχθυοπινάκια της Συλλογής Florence Gottet Τα ιχθυοπινάκια ήταν δημοφιλές είδος ερυθρόμορφων αγγείων στην αρχαιότητα. Στην επιφάνειά τους συνωστίζονται μπριάνες και λέστιες, γαρίδες και χταπόδια, αλλά και ιππόκαμποι. Ο υπομονετικός παρατηρητής ανακαλύπτει διαρκώς νέες λεπτομέρειες που χαρίζουν σε καθένα από τα πιάτα αυτά, ακόμη και σε καθένα από τα εικονιζόμενα θαλάσσια όντα, έναν μοναδικό, ανεπανάληπτο χαρακτήρα. christian zindel Meeresleben und Jenseitsfahrt. Die Fischteller der Sammlung Florence Gottet, Akanthus, Ζυρίχη Σύνοψη κειμένων του καταλόγου και απόδοση από τα γερμανικά: Πελαγία Τσινάρη h παραγωγή τους ξεκίνησε σε αττικά εργαστήρια γύρω στα τέλη του 5ουαρχές του 4ου αι. π.χ. Γνώρισαν ωστόσο ευρύτατη διάδοση στα εργαστήρια των ελληνικών αποικιών της Σικελίας και της Κάτω Ιταλίας, ιδιαίτερα στο διάστημα π.χ. Σήμερα υπάρχουν παγκοσμίως γνωστά ιχθυοπινάκια. Παρά την εύλογη σύνδεσή τους με την κατανάλωση ψαριών, η χρήση τους δεν είναι βεβαιωμένη ούτε ξεκάθαρη. Φαίνεται ότι τα ιχθυοπινάκια δεν έβρισκαν θέση μόνο στο τραπέζι των αρχαίων αλλά κυρίως συνόδευαν τους νεκρούς στο ταξίδι τους στον Κάτω Κόσμο. Τα ιχθυοπινάκια της Συλλογής Florence Gottet, που παρουσιάζουμε εδώ, προέρχονται στο μεγαλύτερο μέρος τους από τις ελληνικές αποικίες στη δυτική Μεσόγειο (Σικελία και σημερινές περιοχές της Καμπανίας και της Απουλίας) και χρονολογούνται στο β μισό του 4ου αιώνα π.χ. Ονομασία, προέλευση Ως ιχθυοπινάκια χαρακτηρίζουμε καταρχάς ένα συγκεκριμένο σχήμα αγγείου, ανεξάρτητα από τη γραπτή του διακόσμηση. Τα αγγεία αυτά διακρίνονται για το χείλος με κάθετο περιχείλωμα και μία κεντρική κοίλανση, ενώ το πόδι ποικίλλει ανάλογα με το χώρο και το χρόνο κατασκευής τους. Η καθιέρωση της ονομασίας αυτής οφείλεται στην ερμηνεία της χρήσης των πινακίων, η οποία βασίστηκε στη διακόσμησή τους: θεωρείται πως τα ιχθυοπινάκια στην αρχαία Ελλάδα ήταν επιτραπέζια σκεύη για το σερβίρισμα του ψαριού και ότι η κεντρική κοίλανση χρησίμευε στη συγκέντρωση των υγρών του ψαριού, του γάρου. Αγγεία με τα τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά των ιχθυοπινακίων εμφανίζονται στην Αττική λίγο μετά το 400 π.χ. Τότε προέκυψε από μια μεγάλη ποικιλία πινακίων μια ομάδα αγγείων (περίπου τριάντα) με χαμηλό πόδι, κάθετο περιχείλωμα και μικρό κοίλο ομφαλό, τα οποία έφεραν όλα στην επιφάνειά τους παραστάσεις του μύθου της αρπαγής της Ευρώπης. Σε αυτά, για πρώτη φορά, εμφανίζονται ως τμήμα της γραπτής διακόσμησης ψάρια και άλλα θαλάσσια πλάσματα συμβολίζοντας τη θάλασσα την οποία διέσχισε ο ταύρος του μύθου της αρπαγής της Ευρώπης. Έτσι, η πρώτη παρουσία ψαριών σε ιχθυοπινάκια δεν συνδέεται με το διατροφικό είδος, αλλά με τη συμβολική απεικόνιση της θάλασσας. Ποια ήταν όμως η θέση του ψαριού στο τραπέζι του αρχαίου Έλληνα; Το ψάρι στη διατροφή των αρχαίων Η σχέση των αρχαίων Ελλήνων με τη θάλασσα και τα πλάσματα που την κατοικούσαν αποτελεί ένα μακρύ και όχι εύκολα κατανοητό κεφάλαιο πολιτισμικής ιστορίας. Για τους ομηρικούς ήρωες, το ψάρι έχει υποδεέστερη θέση ως διατροφικό είδος. Η καλλιεργημένη γη ήταν η μοναδική πηγή διατροφής και πλουτισμού, κι η θάλασσα ο αντίποδάς της: ένας χώρος γεμάτος κινδύνους, όπως φαίνεται και από τις παραστάσεις αγγείων της όψιμης τευχοσ

3 ιχθυοπινακια γεωμετρικής περιόδου με ναυαγούς που κατασπαράσσονται από ψάρια. Οι σύντροφοι του Οδυσσέα τρώνε ψάρια μονάχα όταν φτάσουν στο σημείο να κινδυνεύουν να πεθάνουν από ασιτία (δ , μ 329 κ.ε.). Αυτό συνδέεται και με το γεγονός ότι οι αρχαίοι γνώριζαν πως ορισμένα είδη ψαριών τρώνε ανθρώπινο κρέας. 1 Έτσι, ο Αχιλλέας θανατώνει το γιο του Πριάμου Λυκάονα (Φ 120 κ.ε.) και στη συνέχεια τον ρίχνει στον Σκάμανδρο ποταμό για να τον φάνε τα ψάρια, καταδικάζοντάς τον σε έναν επαίσχυντο θάνατο δίχως ταφή. Τέλος, ο Όμηρος παρομοιάζει τους νεκρούς μνηστήρες στο παλάτι του Οδυσσέα με ψάρια που σύρθηκαν έξω από τη θάλασσα μέσα στα δίχτυα, ξεχύθηκαν στην άμμο λαχταρώντας να βρεθούν στο νερό και ξεψύχησαν (χ ). Πρόκειται για μια εικόνα σαφώς αρνητική, όμως μαρτυρεί ότι από τα χρόνια του Ομήρου οι άνθρωποι ψάρευαν με δίχτυα. Στην ύστερη κλασική και την ελληνιστική περίοδο οι συνθήκες άλλαξαν άρδην. Η θάλασσα θεωρούνταν μεν το ίδιο απειλητική, ο άνθρωπος δεν είχε δαμάσει ακόμη τα στοιχεία της φύσης, αλλά τώρα είχε μάθει να αξιολογεί καλύτερα τον κίνδυνο. Τα ψάρια και τα θαλασσινά παίζουν πλέον πιο σημαντικό ρόλο στο τραπέζι των αρχαίων Ελλήνων. Το επάγγελμα του ψαρά είναι παρ όλα αυτά σχεδόν συνώνυμο της φτώχειας, το κέρδος του εξαρτάται από την τύχη, κι αυτό γιατί οι θεοί είναι εκείνοι που ευλογούν (ή όχι) τα δίχτυα του. Οι κάτοικοι της Κέρκυρας, για παράδειγμα, αφιέρωσαν στους Δελφούς έναν χάλκινο ταύρο χρησιμοποιώντας μέρος του κέρδους από μια καλή ψαριά θύννων, θέλοντας να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη τους στους θεούς (Παυσανίας, ). Τα δώρα της θάλασσας παρέμεναν λοιπόν απρόβλεπτα στη συνείδηση των ανθρώπων και οι προϋποθέσεις για μια καλή ή μια κακή ψαριά ασαφείς. Το ψάρι καταναλωνόταν είτε νωπό είτε παστό. Όσον αφορά την Αθήνα του 5ου και του 4ου αι. π.χ. οι γραπτές αναφορές είναι αρκετά εκτενείς. Για τη μεγάλη πλειονότητα των Αθηναίων, που δεν ανήκαν στην πλούσια άρχουσα τάξη, έφταναν κάθε μέρα στην πόλη γενναίες ποσότητες μικρών ψαριών, όπως σαρδέλες ή παπαλίνες. Αποτελούσαν βασικό διατροφικό είδος και εικάζεται ότι η τιμή τους κρατιόταν σε χαμηλά επίπεδα για πολιτικούς λόγους. Υπήρχε επίσης το ψάρι το διατηρημένο στο αλάτι, που χρησίμευε κυρίως για τη σίτιση των ναυτών. Από τους παραγωγούς παστών ψαριών αναπτύχθηκε στην ελληνιστική περίοδο και άκμασε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορική περίοδο μια κανονική «βιομηχανία ψαριών σε κονσέρβα», η επινόηση της οποίας αποδίδεται στους Καρχηδόνιους. Στο πλαίσιο αυτής της βιομηχανίας μπορεί να τοποθετηθεί και η παραγωγή σάλτσας ψαριού (garum) στην Πομπηία. Στο άλλο άκρο της κλίμακας τιμών βρίσκουμε τα εκλεκτά ψάρια, που δεν 01 άντεχε το βαλάντιο του μέσου Αθηναίου. Εξαιτίας της σπανιότητάς τους και της υψηλής τιμής τους απευθύνονταν στους εύπορους λάτρεις των ψαριών. Σχετικές αναφορές βρίσκουμε στις κωμωδίες του Αριστοφάνη και στους πλατωνικούς διαλόγους. Ωστόσο, οι άνθρωποι που μπορούν να αγοράσουν τόσο ακριβά ψάρια συχνά παρουσιάζονται ως αμφιβόλου ηθικής και παραδομένοι στην παρακμή, όπως παρατήρησε ο James Davidson αναφερόμενος στον όρο οψοφαγία. 2 Οι αρχαίοι Έλληνες διέκριναν τα εδέσματα σε σίτο και όψον, άρτο και προσφάι, το οποίο τρωγόταν πάνω σε ψωμί. Η σημασία του όψου περιορίστηκε στο πέρασμα του χρόνου στο «ψάρι». Οψοφάγος χαρακτηριζόταν «ο εσθίων εκείνος άνευ άρτου εδέσματα μετ άρτου εσθιόμενα, ο αγαπών εμμανώς τα καλά φαγητά και ιδιαίτερα τους ιχθύς, ο λαίμαργος, ο λιχούδης» 3, κάποιος που έτρωγε το ψάρι 040 τευχοσ 116

4 01 Ιχθυοπινάκιο από το εργαστήριο του Αστέα και του Πύθωνα στο Paestum (Ποσειδωνία). Τρίτο τέταρτο 4ου αι. π.χ. Αδημοσίευτο. Συλλογή Florence Gottet. 02 Ιχθυοπινάκιο από το Paestum (Ποσειδωνία), που αποδίδεται πιθανόν στον Αστέα π.χ. Συλλογή Florence Gottet. χωρίς ψωμί, που έκαιγε το στόμα του με το ψάρι που λαίμαργα κατάπινε, γιατί περιφρονούσε το ψωμί. Ο Davidson ισχυρίζεται ότι ο όρος χρησιμοποιούνταν με πολιτική συνδήλωση από τον 5ο αι. π.χ. και έπειτα, ιδιαίτερα από τον Αριστοφάνη και τον ρήτορα Αισχίνη: οι τρόποι του Κλέονα και του Τιμάρχου στο τραπέζι (η οψοφαγία τους με την κυριολεκτική και με τη μεταφορική της έννοια) ήταν το ίδιο αξιοκατάκριτοι με τις πολιτικές μεθόδους τους. Αν και η Μεσόγειος, σε σύγκριση με άλλες θάλασσες, είναι λιγότερο πλούσια σε ποικιλία και ποσότητα ψαριών, η Σικελία βρίσκεται σε αρκετά προνομιούχα θέση για την αλιεία, κι αυτός μπορεί να είναι ο λόγος που στην αρχαιότητα η κουζίνα που χρησιμοποιούσε το ψάρι προερχόταν από τη Σικελία και πόλεις της Κάτω Ιταλίας. Γνωστοί πέρα από τα όρια της Σικελίας φαίνεται πως ήταν οι 02 συγγραφείς Αρχέστρατος από τη Γέλα και Μίθαικος, που έγραψαν για την τέχνη της μαγειρικής και παρέδωσαν εκλεκτές συνταγές με ψάρια. Και εδώ, η υψηλή γαστριμαργική εκλέπτυνση φαίνεται πως συνοδεύεται από μια υπολανθάνουσα σύνδεση με την ηθική παρακμή. Για τους Έλληνες της μητροπολιτικής χώρας, οι Έλληνες των δυτικών αποικιών θεωρούνταν ούτως ή άλλως διεφθαρμένοι σε πολλούς τομείς, μεταξύ των οποίων στην πολυτέλεια, την επίδειξη του πλούτου, την κραιπάλη και την τρυφή, αλλά και ως προς τις πολιτικές τους πεποιθήσεις. Γι αυτό και η σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης ακριβών ψαριών και πολιτικής-ηθικής φαυλότητας δεν μοιάζει και τόσο απίθανη. Η τάση της γαστριμαργικής εκλέπτυνσης συνεχίστηκε στην επιτραπέζια πολυτέλεια της ρωμαϊκής αυτοκρατορικής περιόδου. Στο παράθεμα που ακολουθεί, ο Σενέκας διατυπώνει ένα σύμπτωμα της ηθικής παρακμής. Γύρω στο 62 μ.χ. γράφει: «Απορούσαμε για το πόσο απαιτητικοί ήσαν οι άνθρωποι: που δέχονταν να αγγίξουν ψάρι μοναχά εάν αυτό είχε αλιευθεί την ίδια μέρα, αν όπως έλεγαν μύριζε θάλασσα. Εξού και τα ψάρια μεταφέρονταν τροχάδην, εξού και ο κόσμος παραμέριζε για να περάσουν οι μεταφορείς που έτρεχαν ασθμαίνοντες και φωνασκούντες. Σε ποιο σημείο καλοφαγίας έχουμε φτάσει πλέον; Οι άνθρωποι αυτοί θεωρούν το ψάρι κιόλας άχρηστο, που λίγο πριν έχει ξεψυχήσει. Σήμερα το πιάσαμε. Αδύνατον να σ εμπιστευθώ σ ένα τόσο σημαντικό ζήτημα. Μόνο το ψάρι μπορώ να εμπιστευθώ. Φέρτε το εδώ. Θέλω να βρει το τέλος του μπροστά στα μάτια μου. Το στομάχι των καλοφαγάδων μας είναι τόσο καλομαθημένο, που μόνον τότε μπορούν να καταναλώσουν ένα ψάρι, εάν κατά τη διάρκεια του γεύματος το έχουν δει να κολυμπά και να σαλεύει». 4 Τα ψάρια, αντίθετα με πολλά άλλα ζώα, δεν χρησιμοποιούνταν κατά κανόνα από τους αρχαίους Έλληνες σε θυσίες. Ο λόγος γι αυτό μπορεί να ήταν ότι τα ψάρια δεν έδιναν τη δυνατότητα μιας «αιματηρής» θυσίας, και ο βωμός της εκάστοτε θεότητας έπρεπε να ραντιστεί με αίμα. Το τελετουργικό προέβλεπε πως το κρέας ενός θυσιασμένου οικόσιτου ζώου έπρεπε να διανεμηθεί σε θεούς και ανθρώπους σύμφωνα με προκαθορισμένο κώδικα. Το μερίδιο των θεών περιοριζόταν μεν σε εκείνα που ο άνθρωπος δεν έτρωγε, τα κόκαλα, το τρίχωμα και τα εντόσθια, αλλά το βρώσιμο κρέας μοιραζόταν δίκαια και σε ίσες μερίδες σύμφωνα με προσυμφωνημένη διαδικασία και χωρίς διακρίσεις ανάμεσα σε τρυφερά τευχοσ

5 ιχθυοπινακια κομμάτια φιλέτου και πιο σκληρά μυώδη μέρη. Ο Davidson κυρίως διαπίστωσε ότι σε αντίθεση προς αυτή τη «συλλογική» απόλαυση του κρέατος, το ψάρι, ως είδος πολυτελείας που δεν μοιραζόταν, μπορούσε να αποκτηθεί μόνο αντί σεβαστού χρηματικού ποσού και είχε το χαρακτήρα αγαθού πολυτελείας. 5 Από την άλλη μεριά, υπάρχουν μαρτυρίες για το ότι σε συγκεκριμένες κοινότητες η κατανάλωση ψαριών ή ενός είδους ψαριού απαγορευόταν. Η τρίγλη (μπαρμπούνι) αναφέρεται συχνά στην αρχαία ελληνική γραμματεία. Σύμφωνα με τον Αιλιανό, η κατανάλωση αυτού του ψαριού απαγορευόταν στα Ελευσίνια Μυστήρια και στο ιερό της Ήρας στο Άργος. Σύμφωνα με τον Αθήναιο, η τρίγλη συνδεόταν με την Εκάτη και την Άρτεμη. Φαίνεται όμως ότι και οι Πυθαγόρειοι απαγορευόταν να φάνε μπαρμπούνι και κάποια άλλα είδη ψαριών. Από όλες αυτές τις πληροφορίες συνάγεται ότι τον 4ο αιώνα π.χ., την περίοδο που εμφανίζονται τα γραπτά ιχθυοπινάκια, το ψάρι είχε σημαντική θέση στην οικονομία των Ελλήνων. Πολύ σημαντική είναι επίσης η κοινωνική αξία συγκεκριμένων σπάνιων ειδών ψαριού ως ειδών κατανάλωσης των πλουσίων κάτι αντίστοιχο ίσως με το χαβιάρι στον δικό μας πολιτισμό. Το ψάρι στα αττικά και τα απουλικά ιχθυοπινάκια Παρά τη θέση του ψαριού στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων, πριν από την εμφάνιση των ιχθυοπινακίων δεν απεικονίζεται συστηματικά σε κανένα άλλο είδος αγγείων. Αναζητώντας μία ερμηνεία χρήσης που να ισχύει για το σύνολο των ιχθυοπινακίων ανεξαρτήτως προέλευσης, οι ερευνητές προσέκρουσαν στις διαφορές μεταξύ των αττικών και των απουλικών ιχθυοπινακίων. Τα αττικά ιχθυοπινάκια στα οποία απεικονίζεται ο μύθος της αρπαγής της Ευρώπης είναι τα πρώτα που εμφανίζουν μεταξύ τους τεχνοτροπικές και διακοσμητικές ομοιότητες ώστε να μπορεί να αποδοθεί σε αυτά μία και μοναδική χρήση. Φέρουν παραστάσεις της απαγωγής της φοινικικής πριγκίπισσας Ευρώπης από τον ταύρο, σε έναν εικονιστικό τύπο που παρουσιάζει κοινά με τις παραστάσεις γάμων. Τα θαλάσσια πλάσματα χρησιμεύουν ώστε να προσδιορίσουν το χώρο: η Ευρώπη απάγεται από τον ταύρο και μεταφέρεται διά θαλάσσης στην Κρήτη, όπου ο θεϊκός γαμπρός αναμένει τη νύφη του (βλ. εικ. 4). Τα θαλάσσια ζώα εξυπηρετούν σε αυτή την ομάδα αγγείων και το «γέμισμα» των κενών της παράστασης. Η παραγωγή της μεγαλύτερης ομάδας των αττικών στερεότυπων ιχθυοπινακίων ξεκινά περίπου την ίδια περίοδο με τα πινάκια του μύθου της Ευρώπης. Η πανίδα των αττικών ιχθυοπινακίων, σύμφωνα με τους McPhee και Trendall παρουσιάζει μικρότερη ποικιλία απ ό,τι η αντίστοιχη των κατωιταλιώτικων, ενώ συχνά τα εικονιζόμενα ψάρια δεν μπορούν να ταυτιστούν με συγκεκριμένα είδη, καθώς 03 Ιχθυοπινάκιο από τον Τάραντα της Απουλίας. Αποδίδεται στον ζωγράφο του Bremgarten. Τρίτο τέταρτο του 4ου αι. π.χ. Αδημοσίευτο. Συλλογή Florence Gottet Πινάκιο της ομάδας του μύθου της Ευρώπης από το Κερτς της Ουκρανίας (ή το Κίεβο). I. McPhee / A.D. Trendall, «Greek red-figured fish-plates, Antike Kunst 14 (1987), σ Λεπτομέρεια από ιχθυοπινάκιο του ζωγράφου του Bloomington, από την Κανόσα της Απουλίας. Τελευταίο τέταρτο του 4ου αι. π.χ. Αδημοσίευτο. Συλλογή Florence Gottet. 042 τευχοσ 116

6 04 05 αποδίδονται εντελώς σχηματικά. 6 Έτσι, οι παραστάσεις αυτές αφήνουν μεγάλα περιθώρια διαφορετικών ερμηνειών της χρήσης των αγγείων και δεν επιτρέπουν μια ενιαία ερμηνεία που να αφορά το σύνολο των αττικών ιχθυοπινακίων. Ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να τονιστεί είναι ότι τα μεγάλα ψάρια στα αττικά στερεότυπα ιχθυοπινάκια απεικονίζονται συχνά με κυρτές ουρές. Μοιάζουν αφύσικα και άψυχα και όχι σαν να κολυμπούν στο νερό. Οι ζωγράφοι των αγγείων θα πρέπει να είχαν ως πρότυπα τα ψάρια που έβλεπαν στην αγορά, γιατί κατά κανόνα στα αττικά ιχθυοπινάκια εικονίζονται βρώσιμα ψάρια. Εντελώς διαφορετική εικόνα παρουσιάζουν τα απουλικά ιχθυοπινάκια. Εδώ τα ψάρια παριστάνονται γεμάτα ζωντάνια και χρώμα. Το δελφίνι μοιάζει να πηδά έξω από το νερό, τα πτερύγια και οι ουρές των ψαριών είναι ανασηκωμένα, ενώ η διάταξή τους με την κοιλιά προς το κέντρο των αγγείων (σε αντίθεση με τα αντίστοιχα αττικά, όπου τα ψάρια απεικονίζονται με την κοιλιά προς την περίμετρο του χείλους του αγγείου) δίνει μια πιο δυναμική εικόνα και επιτρέπει μεγαλύτερη ελευθερία στη σύνθεση. Είναι σαφές ότι οι ζωγράφοι επιδίωκαν μια όσο το δυνατόν πιο «ζωντανή» παράσταση. Απόδειξη για το γεγονός ότι στα απουλικά αγγεία απεικονίζονται ζωντανά ψάρια βρίσκουμε στο αγγείο της εικόνας 5, όπου παριστάνονται οι ψεκάδες νερού που βγαίνουν από το στόμα του δελφινιού. Ωστόσο, και χωρίς αυτή τη λεπτομέρεια, τα εικονιζόμενα δελφίνια που δεν συγκαταλέγονται στα βρώσιμα ψάρια οδηγούν στο συμπέρασμα ότι στα απουλικά ιχθυοπινάκια δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του εικονιζόμενου ψαριού και του ψαριού ως είδους διατροφής. Θεωρίες χρήσης και ταφικά ευρήματα Το ερώτημα της χρήσης των ιχθυοπινακίων λοιπόν παραμένει αναπάντητο. Έτρωγαν οι αρχαίοι Έλληνες το ψάρι τους σερβιρισμένο σε αυτά; Σύμφωνα με την παλαιότερη ερμηνεία, όπως αναφέραμε, το ιχθυοπινάκιο είναι ένα σκεύος προορισμένο για το σερβίρισμα βρώσιμων ψαριών. Δικαίως ωστόσο ο Norbert Kunisch παρατήρησε ότι χωρίς τη διακόσμησή τους με ψάρια, βάσει δηλαδή μόνο του σχήματος των αγγείων αυτών, δεν θα μας περνούσε ποτέ από το νου κάτι τέτοιο. 7 Επίσης τα ιχθυοπινάκια που έχουν βρεθεί δεν φέρουν ίχνη χρήσης. Παρ όλα αυτά, η ιδέα ότι κάτω από το σερβιρισμένο ψάρι, στην κεντρική κοίλανση υπήρχε μια πικάντικη σάλτσα ή συγκεντρωνόταν ο γάρος, τα υγρά του ψαριού, φαίνεται πως είναι αρκετά δελεαστική για να πάψει να επαναλαμβάνεται σε διάφορους καταλόγους παρουσίασης ιχθυοπινακίων. Οι πληροφορίες από τα αρχαιολογικά ευρήματα δεν είναι ούτε σαφείς ούτε μονοσήμαντες. Σύμφωνα με αυτές, στη μητροπολιτική Ελλάδα τα ιχθυοπινάκια είχαν οικιακή χρήση, ενώ αντίθετα στις αποικίες της Κάτω Ιταλίας συνόδευαν τους νεκρούς στην τελευταία τους κατοικία. Σε σύγκριση με τη μητροπολιτική Ελλάδα, τα πινάκια στην Ιταλία ήταν διαδεδομένα κτερίσματα. Για ποιο λόγο όμως επέλεγαν το συγκεκριμένο σχήμα αγγείων με τις παραστάσεις θαλάσσιων όντων για να συνοδεύσει το νεκρό στον Κάτω Κόσμο; Μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι τα ιχθυοπινάκια παρέπεμπαν στη μητροπολιτική Ελλάδα, την πατρίδα, και άρα συνδέονταν με τη μνήμη και την καταγωγή των Ελλήνων των αποικιών παρόλο που στις αποικίες το ιχθυοπινάκιο είχε χάσει την αρχική του χρήση ως επιτραπέζιου σκεύους. Έτσι, τα ιχθυοπινάκια ήταν στις αποικίες κατά κύριο λόγο συμβολικά αγγεία που συνέδεαν το νεκρό με τον τόπο καταγωγής του, αλλά και φορείς ενός παρήγορου μηνύματος, του μηνύματος μιας καινούργιας, μεταθανάτιας ζωής. Η θάλασσα ας μην ξεχνάμε ότι σύμφωνα με τις δοξασίες των αρχαίων η γη περιβάλλεται από τον ωκεανό είναι ο χώρος εκείνος, από τον οποίο εκπορεύεται κάθε μορφή ζωής, αλλά και ο χώρος που οι άνθρωποι διασχίζουν μετά το θάνατό τους για να φτάσουν σε έναν τόπο μακαριότητας. Τα θαλάσσια όντα που εικονίζονται στα ιχθυοπινάκια προσλαμβάνουν λοιπόν έναν συμβολικό χαρακτήρα. Τα ιχθυοπινάκια είναι φορείς εικόνων που εξαγγέλλουν τη νέα ζωή μετά θάνατον. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι εάν η ερμηνεία της ταφικής χρήσης ισχύει πράγματι οι αφηρημένες αυτές έννοιες αποδόθηκαν με εικόνες παρμένες αυτούσιες από τη τευχοσ

7 ιχθυοπινακια 06 Ιχθυοπινάκιο από την Κανόσα της Απουλίας. Αποδίδεται στον ζωγράφο των Φρυδιών. Τρίτο τέταρτο του 4ου αι. π.χ. Αδημοσίευτο. Συλλογή Florence Gottet Ιχθυοπινάκιο από την Κανόσα της Απουλίας. Αποδίδεται στον ζωγράφο των Ιππόκαμπων. Τρίτο τέταρτο του 4ου αι. π.χ. Συλλογή Florence Gottet. 044 τευχοσ 116

8 08 08 Ιχθυοπινάκιο από την Κανόσα της Απουλίας. Αποδίδεται στον ζωγράφο του Bloomington. Τρίτο τέταρτο του 4ου αι. π.χ. Αδημοσίευτο. Συλλογή Florence Gottet. φύση. Στα απουλικά ιχθυοπινάκια αναγνωρίζονται συγκεκριμένα είδη ψαριών. Με την αναγωγή τους στην αγγειογραφία, οι ζωγράφοι, που δούλευαν μόνο με μαύρο (φόντο), κόκκινο και λευκό χρώμα, πέτυχαν πιστές απεικονίσεις υψηλής αισθητικής. Υπάρχουν ωστόσο και άλλες θεωρίες για τη χρήση των ιχθυοπινακίων. Σύμφωνα με μία από αυτές τα ιχθυοπινάκια χρησίμευαν στο παιχνίδι του κότταβου, που οι αρχαίοι Έλληνες έπαιζαν κατά τη διάρκεια των συμποσίων. Σε μια παραλλαγή του κότταβου, το ιχθυοπινάκιο τοποθετούνταν σε μια λεκάνη με νερό, και οι συνδαιτημόνες προσπαθούσαν να ρίξουν την τελευταία γουλιά του κρασιού τους στο ιχθυοπινάκιο με σκοπό να το βυθίσουν. Οι περισσότεροι ερευνητές, όμως, απορρίπτουν την άποψη αυτή. Όποια ερμηνεία κι αν ισχύει, πάντως, βέβαιο είναι ότι οι δύο ομάδες, τα αττικά και τα απουλικά ιχθυοπινάκια, θα πρέπει να εξεταστούν ανεξάρτητα η μία από την άλλη. Τα απουλικά ιχθυοπινάκια ανήκουν χρονολογικά στο β' μισό του 4ου αι. π.χ., στην όψιμη δηλαδή απουλική κεραμική, που έδωσε μεγάλη ώθηση στην παραγωγή ταφικών αγγείων (ταφική τευχοσ

9 ιχθυοπινακια εικ. 01 εικ. 02 εικ. 03 εικ. 06 εικ. 07 εικ Τα προφίλ των ιχθυοπινακίων, σχεδιασμένα από την Adrienne Lezzi-Hafter. θεματολογία και παραστάσεις του Κάτω Κόσμου στη γραπτή διακόσμηση, θέματα ακατάλληλα για αγγεία καθημερινής χρήσης). Τα ιχθυοπινάκια προορίζονταν για τοπική χρήση. Η απουλική γραπτή κεραμική δεν εξαγόταν. Η παραγωγή των απουλικών ιχθυοπινακίων απευθυνόταν σε μια τοπική αγορά και στις ανάγκες της. Οι διακοσμητικές ζώνες με ιχθύς και οι θαλάσσιοι θίασοι με τις Νηρηίδες, που αντιστοιχούν τυπολογικά στη διακόσμηση των εν λόγω αγγείων, συχνά απαντούν σε όψιμα απουλικά ταφικά αγγεία. Επειδή ανήκουν στο ίδιο χρονολογικό πλαίσιο, μπορούμε να συμπεράνουμε πως είχαν και την ίδια, ταφική χρήση: οι εικονογραφικές παραστάσεις του θαλάσσιου κόσμου θα πρέπει να είχαν έναν ισχυρό συμβολισμό στην ταφική θεματολογία. Τα ψάρια και άλλα θαλάσσια όντα απεικονίζονται ζωντανά στα απουλικά αγγεία. Η χρήση του μοτίβου του ιχθύος στην αρχαιοελληνική τέχνη ξεκινά ως τοπογραφικός προσδιορισμός, καθώς τα ιχθυοπινάκια προέρχονται από ομάδα αγγείων της Αττικής που έφεραν την παράσταση της αρπαγής της Ευρώπης. Στα απουλικά ιχθυοπινάκια τα θαλάσσια όντα παραπέμπουν στον Ωκεανό. Ο Ωκεανός δεν λατρευόταν μόνο ως ο πατέρας και πρόγονος όλων των θεών και των ανθρώπων, αλλά ενσάρκωνε και τη γένεση τόσο της επίγειας όσο και της μεταθανάτιας ζωής. Ο Ωκεανός ως όριο ανάμεσα στους δύο κόσμους παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στο ταξίδι των ψυχών στον Άδη. Τα αττικά πινάκια με θέμα την αρπαγή της Ευρώπης, με τις Νηρηίδες και τα θαλάσσια όντα τους επιδέχονται και αυτά εσχατολογική ερμηνεία: οι Νηρηίδες είναι οι μεσάζουσες ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και εκείνον των νεκρών. Αυτός ο συμβολισμός του ταξιδιού υπάρχει στα απουλικά αγγεία. Μαζί με τις προσδοκίες μιας μετά θάνατον ζωής, όπως αυτές εκφράζονται για παράδειγμα στα βακχικά μυστήρια του 4ου αιώνα π.χ. μέσα από τα χρυσά ελάσματα που έφεραν χαραγμένα κείμενα, η εικονογραφία των απουλικών ιχθυοπινακίων αποτελεί ένα μήνυμα προς τον νεκρό που τον προετοιμάζει για μια καινούργια ζωή στον άλλο κόσμο. Σημειώσεις 1 Όπως γράφει, για παράδειγμα, ο Αιλιανός στο De natura animalium (2,41), για το φαγκρί. 2 Τζ. Ντέιβιντσον, Αρχαίοι Αθηναίοι. Ηδονές, καταχρήσεις και πάθη, Περίπλους, Αθήνα 1997, σ. 57 κ.εξ. και Δ. Δημητράκου, Μέγα Λεξικόν Ελληνικής Γλώσσας, λ. «οψοφάγος». 4 Naturales Quaestiones 3,18. 5 Ντέιβιντσον, ό.π., σ I. McPhee / A.D. Trendall, «Greek Red-figured Fish-plates», Antike Kunst 14 (1987), σ N. Kunisch, Griechische Fischteller. Natur und Bild, Βερολίνο 1989, σ. 49 κ.εξ., όπου συνδέει τα ιχθυοπινάκια με το οξύβαφον και το παιχνίδι του κότταβου. Έκθεση των ιχθυοπινακίων της Συλλογής Florence Gottet θα πραγματοποιηθεί από τις έως τις με τον τίτλο «Meeresleben und Jenseitsfahrt. Die Fischteller aus der Sammlung Florence Gottet», στο Μουσείο Winckelmann στο Stendal της Γερμανίας. Πληροφορίες Winckelmann-Gesellschaft mit Winckelmann-Museum Stendal Winckelmannstr , Stendal, Deutschland 046 τευχοσ 116

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ

1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ 1 ΕΠΑ.Λ. ΣΙΒΙΤΑΝΙΔΕΙΟΥ ΣΧΟΛΗΣ ο ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ 2011 Α ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΘΗΝΑ ΤΩΝ ΚΛΑΣΙΚΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΚΟΥΦΑΛΙΩΤΗΣ ΗΛΙΑΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑ ΚΑΡΥΑΤΙΔΕΣ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ.

ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! Η Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ Μ.Σ.Θ. ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΠΑΕΙ ΜΟΥΣΕΙΟ! ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗ ΑΓΩΓΗ, 2012-2013 ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ: Α. ΑΡΖΟΓΛΟΥ & Ε. ΤΖΗΜΟΥΛΗ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ-ΣΥΝΟΔΟΙ: Τ. ΚΥΡΙΑΖΙΚΙΔΟΥ & Δ. ΤΖΟΒΑΝΑΚΗΣ Παρασκευή,

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2011 ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ (ΙΙ) ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΣΧΟΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΜΑΓΕΙΡΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα

Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Θέμα της διδακτικής πρότασης Η κεραμική τέχνη στην αρχαία Ελλάδα Τάξη: Α Γυμνασίου Στοχοθεσία Επιδιώκεται οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με τους τύπους, τα ονόματα και τις χρήσεις των αγγείων της αρχαιότητας.

Διαβάστε περισσότερα

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό!

Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Η ζωή χωρίς ηλεκτρικό! Στα αρχαία χρόνια δεν υπήρχε ηλεκτρισμός, όπως σήμερα. Όμως οι άνθρωποι της εποχής ήθελαν να φωτίσουν τα σπίτια τους και τους ναούς τους! Χρησιμοποιούσαν, λοιπόν, τα., μικρά πήλινα,

Διαβάστε περισσότερα

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ Θέμα: ΟΡΓΑΝΩΣΗ & ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΓΡΑΜΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ & ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΗΣ Σύνταξη κειμένου: Μαρία Ν. Δανιήλ, Αρχιτέκτων

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Για τη σχολική χρονιά 2015-2016 (διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου) θα πραγματοποιούνται δωρεάν για μαθητές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού

Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Δημήτρης Δαμάσκος Δημήτρης Πλάντζος Πανεπιστημιακή Ανασκαφή Άργους Ορεστικού Η ανασκαφή τού 2012 είχε ως στόχους: την περαιτέρω διερεύνηση της στοάς του μεγάλου ρωμαϊκού κτιρίου με τη στοά περιμετρικά

Διαβάστε περισσότερα

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που

διάστημα κατασκευής αυτών των αγγείων περιορίζεται σε δύο έως τρεις γενιές. Ως προς τη χρονολόγησή της βασιζόμαστε στα κεραμικά συνευρήματα που ΠΕΡΙΛΗΨΗ H διδακτορική διατριβή με θέμα: «Σύγκλιση Απόκλιση. Έρευνα & Συνεισφορά στην τοπική κεραμική της Περιφέρειας Αρμένων-Ρεθύμνου και στην Κεραμική Παραγωγή της Κρήτης κατά τον 14 ο και 13 ο π. Χ.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ

ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΣΕΝΑΡΙΟ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΓΝΩΣΤΙΚΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΑΞΗ: Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ, Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Μυκηναϊκός Πολιτισμός ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ: ΚΑΛΛΙΑΔΟΥ ΜΑΡΙΑ ΘΕΜΑ: «Η καθημερινή ζωή στον Μυκηναϊκό Κόσμο» Οι μαθητές

Διαβάστε περισσότερα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα

Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα Κ. Σ. Δ. Μ. Ο. Μ. Οι Πυθαγόρειοι φιλόσοφοι είναι μια φιλοσοφική, θρησκευτική και πολιτική σχολή που ιδρύθηκε τον 6ο αιώνα π.χ από τον Πυθαγόρα τον Σάμιο στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας. Η κοινότητα στεγαζόταν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού

ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ. Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού ΠΕΡΙΑΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ Πολιτιστικό πρόγραμμα με βάση την Ιστορία της Ε Δημοτικού Υπεύθυνη Εκπαιδευτικός: Χρύσα Κουράκη, Δασκάλα, Δρ. Παιδικής Λογοτεχνίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής»

Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της. Γεωμετρικής Εποχής» Διδακτική πρόταση 1: 1 Πώς οργανώνονταν οι άνθρωποι της Γεωμετρική ς Εποχής; Ερωτήματα - κλειδιά: 2 Πόσο μεγάλες ήταν οι ομάδες των ανθρώπων της Γεωμετρικής Εποχής; Υπήρχαν αρχηγοί στις ομάδες των ανθρώπων

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Γ Ρ Α Π Τ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ»

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Περιληπτική Απόδοση Κειμένων ΑΣΚΗΣΗ: Να αποδώσετε περιληπτικά το περιεχόμενο του κειμένου που ακολουθεί σε μία παράγραφο 100 έως 120 λέξεων. (Πανελλαδικές Εξετάσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ

ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΤΑΞΗ: Α3 ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2012-2013 ΘΕΜΑ: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΣΚΑΣ ΟΝΟΜ/ΜΟ : ΠΕΠΠΑΣ ΦΟΙΒΟΣ ΜΑΘΗΜΑ : ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΑ 1 Περιεχόμενα Εισαγωγή... σελ. 3 Νεκρικές Μάσκες... σελ. 4 Θεατρικές Μάσκες... σελ. 4 Εορταστικές

Διαβάστε περισσότερα

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ»

«H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» «H ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΕΩΣ ΣΗΜΕΡΑ» Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ Οι χρησιμότητες της θάλασσας είναι πολλές όπως πολλές είναι κι οι ωφέλειες που η θάλασσα παρέχει στον άνθρωπο. Ο ι

Διαβάστε περισσότερα

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς

WWW.KINDYKIDS.GR. Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς WWW.KINDYKIDS.GR Όταν η ζωή στο νηπιαγωγείο γίνεται παιχνίδι! Το Site για γονείς και νηπιαγωγούς Το υλικό αυτό αποτελεί πνευματική ιδιοκτησία του KindyKids.gr και διανέμεται δωρεάν. ΖΩΑ ΠΟΥ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Κ Α Τ Α Ν Ο Η Σ Η Π Ρ Ο Φ Ο Ρ Ι Κ Ο Υ Λ Ο Γ Ο Υ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 5 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α

Διαβάστε περισσότερα

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο

Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο Αρχαία Ελληνική Γλώσσα Α Γυμνασίου Ενότητα 1 : Το ταξίδι των λέξεων στον χρόνο 1 1 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Διαφάνειες Οι Έλληνες και η ελληνική γλώσσα 3-4 Η καταγωγή του ελληνικού αλφαβήτου 5-7 Οι διάλεκτοι της Αρχαίας

Διαβάστε περισσότερα

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος

Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος [IA11] ΚΛΑΣΙΚΗ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑ Α Αρχαιολογία των γεωμετρικών και αρχαϊκών χρόνων (1100-480 π.χ.). Δημήτρης Πλάντζος Πρώιμοι και Γεωμετρικοί χρόνοι (1100-700 π.χ.) Οι περίοδοι της αρχαίας ελληνικής τέχνης:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ «ΑΓ. ΣΟΦΙΑ» Η ΝΕΚΡΟΠΟΛΗ Η σημερινή βασιλική «Αγ. Σοφία» βρίσκεται στο κέντρο της κύριας νεκρόπολης της αρχαίας πόλης Σέρντικα. Σ αυτή την περιοχή έχουν ανακαλυφθεί

Διαβάστε περισσότερα

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι.

Τα κύρια συστατικά του ψωμιού είναι : αλεύρι, νερό, αλάτι, μαγιά ή προζύμι. Το ψωμί (άρτος) είναι βασικό είδος τροφίμου με ιδιαίτερη θρεπτική αξία. Ανήκει στην παραδοσιακή διατροφή, ιδιαίτερα αυτής των φτωχών. Το ψωμί είναι η βασική τροφή στην Ευρώπη, αλλά και στους πολιτισμούς

Διαβάστε περισσότερα

sympo ssio 30.01.-17.02 7 ευρωπαϊκές χώρες 15 πόλεις 600 τουριστικοί πράκτορες 3rd Greek GOURMET TOURING

sympo ssio 30.01.-17.02 7 ευρωπαϊκές χώρες 15 πόλεις 600 τουριστικοί πράκτορες 3rd Greek GOURMET TOURING sympo ssio 3rd Greek GOURMET TOURING 30.01.-17.02 2012 7 ευρωπαϊκές χώρες 15 πόλεις 600 τουριστικοί πράκτορες Γαστρονομία & Τουρισμός Γαστρονομία & Τουρισμός Η ελληνική γαστρονοµία περιέχει πλούτο διατροφικών,

Διαβάστε περισσότερα

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση

Χρήση. Αποκρυπτογράφηση Εύρεση Ανακαλύφθηκε στις αρχές του εικοστού αιώνα στην Κνωσό από τον Άρθουρ Έβανς, που την ονόμασε έτσι επειδή χρησιμοποιούσε γραμμικούς χαρακτήρες (και όχι εικονιστικούς, όπως η μινωική ιερογλυφική γραφή)

Διαβάστε περισσότερα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα

8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα 8 ο ΛΥΚΕΙΟΠΑΤΡΩΝ Όνοµαοµάδας : AVEC Ονόµαταµελών : ΑνδρικοπούλουΚωνσταντίνα, ΑβραµοπούλουΝικολέτα, ΜίντζαΕρµιόνη, Παπακωστοπούλου Βασιλική Όνοµα υπεύθυνου τµήµατος : Γλαρού Άννα ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟ ΣΤΗΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014

ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΙΔΙΩΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ «ΡΟΔΙΩΝ ΠΑΙΔΕΙΑ» ΓΡΑΠΤΟΙ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΥΠΟΤΡΟΦΙΩΝ ΣΧΟΛΙΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΒΑΘΜΙΔΑ: ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΞΗ: ΣΤ ΡΟΔΟΣ, 22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 Διάβασε προσεκτικά τις ερωτήσεις και προσπάθησε

Διαβάστε περισσότερα

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια.

Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες ή Καστέλλια. ΑΡΧΑΙΑ ΚΑΛΙΝΔΟΙΑ ΣΥΝΟΨΗ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΕΥΡΗΜΑΤΩΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΡΧΑΙΑΣ ΠΟΛΗΣ: Ο αρχαιολογικός χώρος του Καλαμωτού βρίσκεται 2 χλμ. νότια του χωριού και είναι γνωστός στους κατοίκους του με την ονομασία Τούμπες

Διαβάστε περισσότερα

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης

Αϊνστάιν. Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ. Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης ΜΕΓΑΛΟΙ ΕΦΕΥΡΕΤΕΣ - ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΦΙΛΟΜΗΛΑ ΒΑΚΑΛΗ-ΣΥΡΟΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ Αϊνστάιν Η ζωή και το έργο του από τη γέννησή του έως το τέλος της ζωής του Εικόνες: Νίκος Μαρουλάκης Περιεχόµενα Κεφάλαιο 1:...3 Κεφάλαιο

Διαβάστε περισσότερα

Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη. Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά!

Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη. Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά! ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ THALASSA ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Στην Άγια Νάπα τη θαλασσοφίλητη Καράβι της Κερύνειας, άνοιξε πανιά! Αγαπητοί συνάδελφοι, Η συμμετοχή των μαθητών μας στο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Τα Εκπαιδευτικά Προγράμματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που πλαισιώνουν τις Μόνιμες Συλλογές του, για τη σχολική χρονιά 2014-2015 (διάστημα

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΙΝΗ ΔΙΑΘΗΚΗ Ο όρος διαθήκη Οι Εβδομήντα μεταφράζουν την εβραϊκή λέξη berith στα ελληνικά διαθήκη Απαντάται στις εκφράσεις παλαιά διαθήκη και καινή διαθήκη. Σημαίνει συμφωνία (γάμου), που συντελέσθηκε ανάμεσα στο Θεό

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο

Λίγα Λόγια Για Την Αγιογράφο Αγιογράφος Ραλλού Λιόλιου Κούση Βυζαντινές Εικόνες Οι βυζαντινές εικόνες είναι ιεροί πνευματικοί θησαυροί του Ανατολικού Ορθόδοξου Χριστιανισμού. Η βυζαντινή ζωγραφική είναι ένα από τα πιο σημαντικά επιτεύγματα

Διαβάστε περισσότερα

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε

Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε Ελισσαιος καβαζη Ο Μιχάλης Κάσιαλος γεννήθηκε στην Άσσια. Ήταν γεωργός, αργότερα όμως έμαθε και την τέχνη του τσαγκάρη. Μερικά αρχαία Ελληνικά νομίσματα, που βρήκε μια μέρα στο χωράφι του, έδωσαν στην

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ

Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ Ο ΘΕΟΣ ΗΛΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΑΖΤΕΚΟΙ ΙΝΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΑΡΜΑΚΟΛΑΣ ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 14/3/2014 1 Ο ΗΛΙΟΣ ΜΑΣ Ο Ήλιος είναι ένα άστρο, όμοιο με τα υπόλοιπα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ

ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΠΟΛΗΣ Σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα σημεία της Πανεπιστημιόπολης, στο τέρμα Ιλισίων, βρίσκεται το Αρχαιολογικό Πάρκο. Εδώ έχουν μεταφερθεί από το 2004

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Cyprus Breakfast Pilot Action Program

Cyprus Breakfast Pilot Action Program Cyprus Breakfast Pilot Action Program Τρώγοντας με τα μάτια Τρόποι παρουσίασης του Κυπριακού Προγεύματος Φλωρεντία Κυθραιώτου Σύμβουλος Γαστρονομίας Κυπριακού Προγεύματος 2 ΤΡΩΓΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΑ ΜΑΤΙΑ Τρόποι

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:...

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ. Τάξη Α Γυμνασίου. Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Τάξη Α Γυμνασίου Ονοματεπώνυμο:... Τμήμα:... Ημερομηνία:... Βαθμός:... Επιμέλεια: Σοφία Τουμασή Μέρος Α : Να απαντήσεις υποχρεωτικά και στις τρεις (3) ερωτήσεις. 1.α) Να γράψεις

Διαβάστε περισσότερα

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ»

6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ 2013-2014. Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη. Ευέλικτη ζώνη. «χώμα. και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» 6 ο ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Ευέλικτη ζώνη 2013-2014 2014 Νηπιαγωγοί Σοφία Καπετανάκη Μαρία Κουτεντάκη «χώμα και νερό ταξίδι στην ΚΝΩΣΣΟ» ΞΕΡΟΥΜΕ ΟΤΙ: ζούσε ο Μίνωας,ο Δαίδαλος έφτιαξε το παλάτι, μαζί με

Διαβάστε περισσότερα

Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas

Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas Αξιοποίηση των τοπικών πόρων στη δημιουργία νέων προϊόντων και υπηρεσιών: Η εμπειρία των επιχειρήσεων ACORDO - Corfu Specialty Foods και Ambelonas Corfu ACORDO - Corfu Specialty Foods Artisan + natural

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική

Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ι ΑΚΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ: Τρόφιμα και μαγειρική Ενότητα: ιατροφή (2 φύλλα εργασίας) Επίπεδο: Β1, Β2 Κοινό: αλλόγλωσσοι ενήλικες ιάρκεια: 4 ώρες (2 δίωρα) Υλικοτεχνική υποδομή: Για τον διδάσκοντα: 1 υπολογιστής

Διαβάστε περισσότερα

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου

Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αισθητική φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου Αικατερίνη Καλέρη, Αν. Καθηγήτρια το μάθημα Αισθητική διδάσκεται στο 4ο έτος, Ζ εξάμηνο εισάγει στις κλασσικές έννοιες και θεωρίες της φιλοσοφίας της τέχνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΑΝΟΨΕΙΣ - 119 - ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ - 119 - ΑΝΟΨΕΙΣ ΟΡΟΦΟΓΡΑΦΙΕΣ ΣΑΛΟΝΙ Στον χώρο του σαλονιού αλλά και της τραπεζαρίας επιθυμία του ιδιοκτήτη της κατοικίας ηταν η πρόβλεψη διακόσμησης των οροφών αυτών κυρίως των χώρων με ζωγραφική. Στην

Διαβάστε περισσότερα

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΙΚΕΛΩΝ ΜΑΓΕΙΡΩΝ ΣΤΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ

Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΙΚΕΛΩΝ ΜΑΓΕΙΡΩΝ ΣΤΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΣΙΚΕΛΩΝ ΜΑΓΕΙΡΩΝ ΣΤΗ ΓΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ Σοφία Π. Χριστοπούλου, MSc στις Επιστήμες της Αγωγής Προϊσταμένη Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δ/θμιας Εκπ/σης Περιφέρειας Δυτ. Ελλάδας

Διαβάστε περισσότερα

Δημιουργίες...με θέμα το 2015

Δημιουργίες...με θέμα το 2015 Φτερό παγωνιού: σύμβολο της αθανασίας και της ανανέωσης... σύμβολο της ανάστασης. Δημιουργίες Σχεδιασμός: 1 105 105M 111K 111M 112 112Θ 119K 119P 103 103P Μενταγιόν Τα κοσμήματα διατίθενται σε ασήμι 925

Διαβάστε περισσότερα

Η τέχνη της μαγειρικής, απαθανατίζοντας τη γαστρονομική παράδοση της Κύπρου

Η τέχνη της μαγειρικής, απαθανατίζοντας τη γαστρονομική παράδοση της Κύπρου Το Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής στα πλαίσια του έργου του για την καταγραφή, διαφύλαξη και προώθηση του γαστρονομικού πολιτισμού της Κύπρου και με την ευκαιρία της εγγραφής της Μεσογειακής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ

ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ «ΣΗΜΑΤΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ» ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΓΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα

Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Η χρήση της ελιάς στο Αιγαίο κατά την αρχαιότητα Μ. Ρούμπου 1, Β. Κυλίκογλου 2, N. Müeller 2 & Ν. Καλογερόπουλος 1 1 Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Τμήμα Επιστήμης Διατολογίας-Διατροφής, Αθήνα 2 Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος,Τομέας

Διαβάστε περισσότερα

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech

RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RE-ACTIVE YOUTH I Against Online Hate Speech RECOGNISING Issues and Opportunities in Combating Online Hate Speech Αναθεώρηση της εθνικής Ελληνικής Στρατηγικής για την Στρατηγική Διακυβέρνησης του Διαδικτύου

Διαβάστε περισσότερα

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial)

A. Morales Ortiz- C. Martínez Campillo, Καλώς ορίσατε στην Ελλάδα. Materiales para la enseñanza del Griego Moderno (Nivel inicial) 1. Συμπληρώστε με τη σωστή αντωνυμία 1....αρέσουν πολύ τα γλυκά (η μητέρα μου) 2. Δεν... αρέσει το ποδόσφαιρο (τα παιδιά) 3....αρέσει να ταξιδεύω (εγώ) 4.... αρέσει το διάβασμα (ο Κώστας) 5. Τι...αρέσει

Διαβάστε περισσότερα

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ

98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ 98 Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΚΠΕ ΑΡΓΥΡΟΥΠΟΛΗΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΕΙΦΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΘΕΩΡΙΑ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ» ΤΟ ΝΕΡΟ - Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος

Ορτυγία. Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Ορτυγία Κάντε κλικ για να επεξεργαστείτε τον υπότιτλο του υποδείγματος Τοποθεσία Πού βρίσκεται; Το νησί της Ορτυγίας βρίσκεται στην κάτω Ιταλία στις Συρακούσες. Τα αξιοθέατα: Ο ναός του Απόλλωνα üη πλατεία

Διαβάστε περισσότερα

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου)

(Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Εν αρχή ην ο Λόγος. (Εξήγηση του τίτλου και της εικόνας που επέλεξα για το ιστολόγιό μου) Στις νωπογραφίες της οροφής της Καπέλα Σιξτίνα φαίνεται να απεικονίζονται μέρη του ανθρώπινου σώματος, όπως ο εγκέφαλος,

Διαβάστε περισσότερα

Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση

Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση Ανάπτυξη και επίδειξη ενός εργαλείου για την υποστήριξη της πρόληψης αποβλήτων για την Τοπική Αυτοδιοίκηση - LIFE10ENV/GR/622 Πρόληψη Αποβλήτων Τροφίμων Ορθή κατ οίκον διαχείριση ΟΛΓΑ ΧΡΗΣΤΟΥ Δρ. Χημικός

Διαβάστε περισσότερα

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά.

Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ Τίτλος διδακτικού σεναρίου: Ας ταξιδέψουμε στο βουνό των 12 θεών του Ολύμπου κι ας τους γνωρίσουμε από κοντά. Τάξη/εις στις οποίες απευθύνεται: Το

Διαβάστε περισσότερα

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας!

2. Όταν πίνουμε όλοι μαζί λέμε... Καλή όρεξη! τον λογαριασμό, παρακαλώ! στην υγεία μας! 1. Βρέστε την άσχετη λέξη 2. Μήλο/ κιμά/ αχλάδι/ σταφύλι/ καρπούζι 3. Μουσακάς/ γεμιστά/ τζατζίκι/ γάλα/ φασολάδα 4. Μοσχάρι/ χοιρινό/ ψάρι/ κοτόπουλο/ μπριζόλα 5. Αλάτι/ λάχανο/ μαρούλι/ κρεμμύδι/ σκόρδο

Διαβάστε περισσότερα

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1

41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 41o Γυμνάσιο Αθήνας Σχ. Έτος 2013-2014 Τμήμα Β1 Φώκια Μονάχους- Μονάχους Η μεσογειακή φώκια Monachus monachus πήρε το όνομά της είτε εξαιτίας του σχήματος του πάνω μέρους του κεφαλιού της που μοιάζει σαν

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΔΕΤΕΡΗ ΜΑΣΚΑ ΣΤΗΝ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΥΛΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ με τον ΚΩΣΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΓΛΟΥ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ ΜΑΡΤΙΟΣ 2002 Κατέγραψε η Ελένη Σαματά 3 Από την Ουδέτερη Μάσκα στη Θεατρική Δημιουργία Υλικό Σεμιναρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΠΡΟΣΟΜΟΙΩΣΗΣ ΜΑΘΗΜΑ: ΈΚΦΡΑΣΗ ΈΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΑΞΗ: Α ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΙΝΗΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ Η ΕΞΑΡΤΗΣΗ Η εποχή µας µπορεί να χαρακτηριστεί ως εποχή της επικοινωνίας. Η τεχνολογική ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαιδευτικά Προγράμματα του Ελληνικού Παιδικού Μουσείου για σχολικές ομάδες 2014-2015

Eκπαιδευτικά Προγράμματα του Ελληνικού Παιδικού Μουσείου για σχολικές ομάδες 2014-2015 Eκπαιδευτικά Προγράμματα του Ελληνικού Παιδικού Μουσείου για σχολικές ομάδες 2014-2015 Τι είναι το Ελληνικό Παιδικό Μουσείο; Είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο κοινωφελούς χαρακτήρα με εκπαιδευτικό και

Διαβάστε περισσότερα

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής

Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα της Υγιεινής Διατροφής Η Πυραμίδα Υγιεινής Διατροφής είναι ένας απλός, εικονικός τρόπος για να κατανοήσει κανείς πώς να τρέφεται σωστά σε καθημερινή βάση. Η εικονική αναπαράσταση βοηθά στο να

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella)

Σχέδιο εργασίας της ΣΤ τάξης 2012-2013. Η Ταραντέλα (Tarantella) Τσούμας Θανάσης Εκπαιδευτικός Φυσικής Αγωγής Η Ταραντέλα (Tarantella) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η συγκεκριμένη πρόταση υλοποίησης σχεδίου εργασίας στο πλαίσιο του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής στην ΣΤ τάξη δεν έγινε τυχαία,

Διαβάστε περισσότερα

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ

Π Ι Σ Τ Ο Π Ο Ι Η Σ Η Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ Ε Π Α Ρ Κ Ε Ι Α Σ Τ Η Σ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ Χ Ρ Η Σ Η Γ Λ Ω Σ Σ Α Σ Π Ρ Ω Τ Η Σ Ε Ι Ρ Α Δ Ε Ι Γ Μ Α Τ Ω Ν 2 0 Μ 0 Ν Α Δ Ε Σ 1 Y Π Ο Υ Ρ Γ Ε Ι Ο Π Α Ι Δ Ε Ι Α Σ Κ Α Ι Θ Ρ Η Σ Κ Ε Υ Μ Α Τ Ω Ν Κ Ε Ν Τ Ρ Ο Ε Λ Λ

Διαβάστε περισσότερα

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια

Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια Οι αρχαίοι πύργοι της Σερίφου Οι αρχαίοι πύργοι, αυτόνομες οχυρές κατασκευές αποτελούν ιδιαίτερο τύπο κτιρίου με κυκλική, τετράγωνη ή ορθογώνια κάτοψη, περισσότερους από έναν ορόφους και στιβαρή κατασκευή.

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Γαλακτοκομικά Προϊόντα

ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Γαλακτοκομικά Προϊόντα ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ Γαλακτοκομικά Προϊόντα Από 100% Ελληνικό αιγοπρόβειο, ξεχωρίζει για τη πλούσια γεύση της, το καθαρό λευκό της χρώμα και τα θρεπτικά συστατικά της. Χρησιμοποιείται ευρέως στην Ελληνική

Διαβάστε περισσότερα

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com

Μιχάλης Μακρή EFIAP. www.michalismakri.com Μιχάλης Μακρή EFIAP www.michalismakri.com Γιατί κάποιες φωτογραφίες είναι πιο ελκυστικές από τις άλλες; Γιατί κάποιες φωτογραφίες παραμένουν κρεμασμένες σε γκαλερί για μήνες ή και για χρόνια για να τις

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ. Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΕΚΔΟΣΗ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ Συντροφιά με την Κιθάρα ΑΘΗΝΑ 2011 Έκδοση: c Πνευματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page 3 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΛΥΠΟΥΡΛΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΜΗΡΟ ΣΤΟΝ ΙΠΠΟΚΡΑΤΗ ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΕΙΚΟΝΕΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2008 LypCh1:Layout 1 copy 11/13/08 8:53 PM Page

Διαβάστε περισσότερα

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη).

μεσογειακή διατροφή και τα πλεονεκτήματα που αυτή έχει έναντι διατροφής άλλων λαών (π.χ. διατροφή άλλων λαών πλούσια σε λίπη). ΑΣΚΗΣΗ 1 Στην άσκηση αυτή ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάνει μια εισαγωγή στα παιδιά σχετικά με το πόσο απαραίτητη είναι η ισορροπημένη διατροφή στον οργανισμό μας. Προτείνεται να υπάρξει μια σύντομη αναφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 09:00-12:00 Μεσαία ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΑΡΙΝΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ 2014 2015 ΔΕΥΤΕΡΑ, 08-06-2015 ΤΡΙΤΗ, 09-06-2015 ΤΕΤΑΡΤΗ, 10-06-2015

Διαβάστε περισσότερα

Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων.

Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων. Καφές - Ένας ολόκληρος κόσμος απολαύσεων. Ο καφές πρέπει να είναι τόσο ζεστός, όσο τα φιλιά μιας κοπέλας την πρώτη μέρα, τόσο γλυκός, όσο οι νύχτες στην αγκαλιά της και τόσο μαύρος, όσο η γνώμη της μητέρας

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης

ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO. Αγγελόπουλος Βασίλης ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΣΤΟ GRAFFITI ΚΑΙ ΣΤΟ TATTOO Αγγελόπουλος Βασίλης Το γκράφιτι βρίσκεται πολλά χρόνια στην ζωή μας. Είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι οι τοίχοι γύρω μας είναι γεμάτοι από αυτά δίνοντας χρώμα και ζωντάνια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ I ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ, ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΪΜΑΡΑ, ΑΣΗΜΙΝΑ ΛΕΟΝΤΗ Η σχολική χρονιά 2009-2010 ξεκίνησε για τον Τομέα Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου

Περπατώντας τις εποχές του Βυζαντίου Στην Αγορά των αρχαίων Αθηναίων (με τον Κ. Βέτση), Γνώση, Αθήνα 19893, Καλειδοσκόπιο, Αθήνα 20064 (έκδοση αναθεωρημένη και εμπλουτισμένη) Αρχαιολογία Ένα ταξίδι στο παρελθόν, οδηγός για παιδιά, Κέδρος,

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης

Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ. Ο Συλλέκτης 3 ï Ä É Á Ã Ù Í É Ó Ì Á Ο ΕΛΕΓΚΤΗΣ Ένας μπαξές γεμάτος αίμα είν ο ουρανός και λίγο χιόνι έσφιξα τα σχοινιά μου πρέπει και πάλι να ελέγξω τ αστέρια εγώ κληρονόμος πουλιών πρέπει έστω και με σπασμένα φτερά

Διαβάστε περισσότερα

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση...

Γιώργης Παυλόπουλος. Τι είναι ποίηση... Γιώργης Παυλόπουλος Τι είναι ποίηση... "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Κυρίες και Κύριοι Φίλες

Διαβάστε περισσότερα

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS.

Η εταιρία εφαρμόζει σύστημα διαχείρισης ασφάλειας των τροφίμων ISO 22.000:2005 πιστοποιημένο από την TÜV HELLAS. από το 1966 Το Χθες Το πρώτο τυροκομείο της οικογένειας ιδρύθηκε το 1966, από τον παππού της οικογένειας Γρηγόρη στο χωριό Χύδηρα της Λέσβου. Το χωριό Χύδηρα είναι ένα μικρό σχετικά χωριό δυτικά του νησιού,

Διαβάστε περισσότερα

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ.

Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Άννα Κατερίνα Μαρία Μ. Η Ιαπωνία είναι µια από τις ισχυρότερες βιοµηχανικές χώρες και µαζί µε άλλες αποτελούν σήµερα µια ισχυρή βιοµηχανική και εµπορική ζώνη που ανταγωνίζονται τις Η.Π.Α και την Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής

Η Εικόνα της Μητέρας μεταξύ παράδοσης και σύγχρονης εποχής Πρόγραμμα Κοινοτικής Πρωτοβουλίας INTERREG IIIA ΕΛΛΑΔΑ-ΙΤΑΛΙΑ 2000-2006 Πρόγραμμα Παρέμβασης 11 Άξονας Προτεραιότητας 003: Περιβάλλον & Πολιτιστική Κληρονομιά Μέτρο 002: Προώθηση, Αναπαλαίωση και Αξιοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα

Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα Πήλινα αγγεία το πιο συχνό εύρηµα Στα περισσότερα Μουσεία της Ελλάδας τα πήλινα αγγεία αποτελούν τα πιο συνηθισµένα εκθέµατα. Αγγεία εξάλλου είναι τα αντικείµενα που έρχονται στο φως µε τη µεγαλύτερη συχνότητα

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη

«ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη «ΑΙΧΜΑΛΩΤΑ ΑΓΡΙΑ ΖΩΑ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ» Άνθρωποι και Ζώα: Συγκάτοικοι στην ίδια πόλη ΚΠΕ Κορδελιού Θεσσαλονίκη, 22-23 Νοεμβρίου 2013 Ο άνθρωπος αιχμαλωτίζει άγρια ζώα εδώ και χιλιάδες χρόνια

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές

oι Aγαπηµένες µου Συνταγές oι Aγαπηµένες µου Συνταγές περιεχόµενα Εισαγωγή Βασικά υλικά Σούπες & σάλτσες Λαχανικά & σαλάτες Ζυμαρικά & ρύζι Κρέας & ψάρι Αυγά & τυριά Γλυκά Ιδέες για πάρτι Κομπόστες & τρόφιμα σε άλμη Πηγές Ευχαριστίες

Διαβάστε περισσότερα

4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!»

4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!» 4o Γυμνάσιο Πύργου Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα 2014-201 «Mας βγήκε το λάδι!» Το πρόγραμμά μας είναι ενταγμένο στο Εθνικό Θεματικό Δίκτυο «Τα τοπικά προϊόντα σε μια κοινωνία αειφορίας», που συντονίζει το Κ.Π.Ε.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ

ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ A : ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ KATA ΘΕΜΑ ΘΕΟΙ - ΛΑΤΡΕΙΑ: Αφροδίτη: Πεζογραφία, Β3, σ. 100. Πεζογραφία, Β16, σ. 116. Λατρεία Αφροδίτη : Κύπρια έπη, σ. 37. Κινύρα, Α12, σ. 42. ΔΙΑΤΡΟΦΗ: Αλάτι: Διατροφή

Διαβάστε περισσότερα

Η φροντίδα της γάτας σας

Η φροντίδα της γάτας σας Η φροντίδα της γάτας σας Παρόλο που οι γάτες εξημερώθηκαν από τον άνθρωπο περίπου 6.000 χρόνια μετά από το σκύλο, σήμερα υπάρχουν παγκοσμίως σχεδόν τόσες κατοικίδιες γάτες όσο και σκύλοι. Σε πολλές χώρες

Διαβάστε περισσότερα

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας)

Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) Λογισµικό: Εικαστικά Α - Στ Δηµοτικού (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Ελλάδας) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ Εικόνα 1 Πατώντας Έναρξη βρισκόµαστε στο κεντρικό µενού του λογισµικού (εικ. 2) Εικόνα 2 1 1. Χώροι 1.1. Παίκτης

Διαβάστε περισσότερα

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild"

Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: Winterbild Η νέα ενότητα χρωμάτων για το μάθημα των καλλιτεχνικών: "Winterbild" Καλλιτεχνική ζωγραφική με τις νερομπογιές Κ12 Με την Pelikan η ζωγραφική γίνεται μια μοναδική εμπειρία: Αυτός είναι και ο λόγος για

Διαβάστε περισσότερα

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ

Νεοελληνική Γλώσσα Β Λυκείου ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΩΔΙΚΟΣ ΘΕΜΑΤΟΣ: 18673 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 16/12/2014 ΟΙ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: ΚΑΛΥΒΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΙΩΑΝΝΑ ΚΕΙΜΕΝΟ Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ Α. Ο συγγραφέας του παρόντος κειμένου παρουσιάζει τον προβληματισμό του αναφορικά με

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ

ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.2 ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΤΩΝ ΑΡΝΗΤΙΚΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΑΚΕΡΑΙΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ- ΠΡΑΞΕΙΣ ΑΥΤΩΝ 1.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ασχολήθηκα 30 χρόνια με τη διδασκαλία των Μαθηματικών του Γυμνασίου, τόσο στην Μέση Εκπαίδευση όσο και σε Φροντιστήρια. Η μέθοδος που χρησιμοποιούσα για τη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη

ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη ΤΑ ΔΥΟ ΦΥΛΑ... Η άποψη της Εκκλησίας Η κοινωνική, ιατρική άποψη 1 ΤΑ ΦΥΛΑ ΠΡΟ ΤΗΣ ΠΤΩΣΗΣ Η συγκλίνουσα άποψη των ερμηνευτών πατέρων της εκκλησίας μας είναι ότι κατά το σχέδιο του Θεού, αν δεν συνέβαινε

Διαβάστε περισσότερα

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002

37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 37 ο ΕΝΙΑΙΟ ΛΥΚΕΙΟ ΑΘΗΝΑΣ 18 Απριλίου 2002 ΜΑΘΗΜΑ: ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ, «ΠΛΑΤΩΝΑ ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ» ΤΑΞΗ: Γ, ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ: Αρετή Πότσιου, ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΗΣ: Νίκος Κοκκινάκης

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Συνεργάζομαι 1 Προσωπική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Προσωπική Βελτίωση Συνεργάζομαι 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Τι είναι Συνεργασία 2. Γιατί χρειάζεται

Διαβάστε περισσότερα

«Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός

«Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός Δελτίο Τύπου Περιοδική Έκθεση στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο «Το Ναυάγιο των Αντικυθήρων» Το Πλοίο, οι Θησαυροί, ο Μηχανισμός 6 Απριλίου 2012 28 Απριλίου 2013 Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, συνεχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη

Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη Λιμνών Αποξηράνσεις - έρευνα με την Ελένη Κοβάνη (παρουσίαση του βιβλίου) από την Καλλισθένη Αβδελίδη 1 Για το βιβλίο Λιμνών Αποξηράνσεις Το βιβλίο βασίστηκε στα αποτελέσματα του ερευνητικού έργου «Αποξηράνσεις

Διαβάστε περισσότερα

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής

Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής Ερμηνευτική της Νεολιθικής Ειδωλοπλαστικής ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η ΠΡΩΙΜΗ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΣΚΕΨΗ Οι τεράστια ανθρώπινη ικανότητα για μάθηση διακρίνει τον άνθρωπο από όλα τα άλλα γένη. Στην απώτερη Προϊστορία, η εξέλιξη της

Διαβάστε περισσότερα