ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ"

Transcript

1 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΟΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΤΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Ευμορφίλη Καμαρινοπούλου, Aρχιτέκτων Μηχανικός Περίληψη Μετά τη δημοσίευση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2005/36/EC για τις επαγγελματικές δεξιότητες του αρχιτέκτονα, προκύπτει η ανάγκη εξακρίβωσης εαν οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες μπορούν να συμβάλουν στην εμπέδωση αυτών των δεξιοτήτων, αν ήδη το κάνουν, με ποιούς τρόπους, πόσο επιτυχώς. Αρχικά διατυπώνεται ο ορισμός τους και η ταξινόμησή τους (όπως ανθρωπομετρία, εργονομία, περιβαλλοντική ψυχολογία, σημειολογία, δημογραφία), μνημονεύονται ελληνικά εγχειρήματα και συγκρίνονται με ξένα πρότυπα. Έπειτα αναλύονται ελληνικά προγράμματα προπτυχιακών και μεταπτυχιακών αρχιτεκτονικών σπουδών, εντοπίζονται ελλείψεις στην ενσωμάτωση ανθρωπογνωστικών μαθημάτων και δυνατότητες εμπλουτισμού τους. Στη συνέχεια αναλύεται και αξιολογείται ένα αντιπροσωπευτικό παράδειγμα μεταπτυχιακού αρχιτεκτονικού προγράμματος (Αρχιτεκτονική Τοπίου, ΑΠΘ). Τα κυριότερα σημεία, στα οποία πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή, είναι ο τρόπος καταχώρησης των ανθρωπογνωστικών μαθημάτων στους οδηγούς σπουδών, η εργαστηριακή ενίσχυσή τους και η κατάρτιση των καθηγητών που τα διδάσκουν.

2 22 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Ποιές είναι οι δεξιότητες που πρέπει να έχει ο αρχιτέκτων; Σε ποιές επιστήμες, τέχνες και τεχνικές πρέπει να εκπαιδευτεί στο πανεπιστήμιο για να αποκτήσει αυτές τις δεξιότητες; Σε αυτές περιλαμβάνονται οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες; Κάποιες από αυτές διδάσκονται ήδη σε μεταπτυχιακό ή/ και σε προπτυχιακό επίπεδο; Εάν ναι, σε επαρκή ποσότητα και με αποτελεσματική διδακτική μέθοδο; Οι απαντήσεις στα ερωτήματα αυτά γίνονται πιο επίκαιρες και επιτακτικές μετά τη δημοσίευση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2005/36/EC, η οποία αφορά στις επαγγελματικές δεξιότητες του αρχιτέκτονα και συνιστά πλέον καταστατική συνθήκη που ουσιαστικά υποδεικνύει το περιεχόμενο του προγράμματος σπουδών των ευρωπαϊκών αρχιτεκτονικών σχολών. Απευθύνεται κυρίως στις προπτυχιακές σπουδές αλλά κατ επέκταση αφορά και στις μεταπτυχιακές. Ορίζεται σαφώς ότι ο αρχιτέκτονας πρέπει να: 1 έχει την ικανότητα να δημιουργεί αρχιτεκτονικά σχέδια, τα οποία ικανοποιούν εξίσου αισθητικές και τεχνικές απαιτήσεις, 2 έχει επαρκή γνώση της ιστορίας και των θεωριών της αρχιτεκτονικής και των συγγενών τεχνών, τεχνολογιών και ανθρωπογνωστικών σπουδών, 3 έχει γνώση των καλών τεχνών που επηρεάζουν την ποιότητα του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, 4 έχει επαρκή γνώση του αστικού σχεδιασμού, του πολεοδομικού προγραμματισμού και σχεδιασμού και όλων των δεξιοτήτων που περιλαμβάνονται στη σχεδιαστική διαδικασία, 5 κατανοεί τη σχέση ανθρώπου-κτιρίου και κτιρίου-περιβάλλοντος χώρου καθώς και την ανάγκη συσχέτισης των κτιρίων και του χώρου ανάμεσά τους με τις ανθρώπινες ανάγκες και την ανθρώπινη κλίμακα, 6 κατανοεί τις υποχρεώσεις του επαγγέλματός του και του ρόλου του στην κοινωνία, ιδιαιτέρως στην κατάρτιση κτιριολογικών προγραμμάτων που παίρνουν υπόψιν τους ψυχοκοινωνιολογικές παραμέτρους, 7 κατανοεί τις μεθόδους έρευνας και κατάρτισης του κτιριολογικού προγράμματος, 8 κατανοεί τον κτιριοδομικό σχεδιασμό, τα οικοδομικά και τα μηχανολογικά προβλήματα που σχετίζονται με τον κτιριολογικό σχεδιασμό,

3 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος έχει επαρκή γνώση των υλικών προβλημάτων και τεχνολογιών και της λειτουργίας των κτιρίων, ώστε να εξασφαλίζουν συνθήκες εσωτερικής άνεσης για τους χρήστες και προστασίας από το κλίμα, 10 έχει τις απαραίτητες σχεδιαστικές δεξιότητες να ικανοποιεί τις απαιτήσεις των χρηστών μέσα στους περιορισμούς που θέτουν το κόστος και οι κτιριολογικοί κανονισμοί, 11 έχει επαρκείς γνώσεις για τις εταιρείες προμήθειας οικοδομικών υλικών, τους οργανισμούς, τους κανονισμούς και τις διαδικασίες που εμπλέκονται στη μετουσίωση των σχεδιαστικών ιδεών σε κτίρια και την εναρμόνιση των σχεδίων με τον προγραμματισμό και συνολικό σχεδιασμό. Στον παραπάνω κατάλογο με ισχυρά στοιχεία αναγράφονται τα θέματα για τον χειρισμό των οποίων είναι απαραίτητες οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες, θέματα πολυάριθμα και καίρια. Προκύπτει, λοιπόν, ότι τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα πρέπει να καταλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος του προγράμματος σπουδών. Οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες (που είναι επίσης γνωστές ως επιστήμες του ανθρώπου ή ανθρωπιστικές ή ουμανιστικές ή της συμπεριφοράς) είναι μια πολυπληθής ομάδα επιστημών που ως κοινή αναφορά έχουν τον άνθρωπο σε όλες τις ψυχοσωματικές, κοινωνικοπολιτικές και πολιτισμικές του εκφάνσεις. Τέτοιες είναι η ανθρωπομετρία, η εργονομία, η ψυχολογία και η κοινωνική ψυχολογία εν γένει (αλλά ιδιαιτέρως η περιβαλλοντική ψυχολογία), η σημειολογία, η δημογραφία, η ανθρωπογεωγραφία, η οικονομολογία, η ιστορία, η οικολογία. Επίσης και η φιλοσοφία, μολονότι δεν είναι επιστήμη με τη συμβατική έννοια του όρου, διότι αποτελεί διαφορετικό τμήμα του επιστητού. Διακρίνονται όμως από τις ανθρωπιστικές σπουδές και δράσεις (humanities), πεδίο του επιστητού στο οποίο ανήκει ο σχεδιασμός σε όλες του τις κλίμακες (αρχιτεκτονικός, πολεοδομικός κ.α.) 1, όπως επίσης η εκπαίδευση, η δημοσιογραφία, ο σωφρονισμός, ο κοινωνιοπολιτικός ακτιβισμός κ.ά. Φυσικά, οι επιστήμες αυτές, όποιες και όσο διδάσκονται, πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα της αρχιτεκτονικής. Σκοπός τους δεν είναι ο αρχιτέκτονας να γίνει και ψυχο- 1 βλέπε Αριστείδης Μάζης, Το επιστητό, διδακτικό εγχειρίδιο του μαθήματος «Εισαγωγή στις ανθρωπογνωστικές επιστήμες», ΑΠΘ, 2009.

4 24 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ λόγος ή κοινωνιολόγος, αλλά να είναι εξοικειωμένος με τις έννοιες, τις μεθόδους και τα πορίσματά τους, ώστε να συνδιαλέγεται επιτυχώς με τους επιστήμονές τους, για να ασκεί αρτιότερα το δικό του επάγγελμα. Αυτό συμβαδίζει και με ένα γενικότερο αίτημα του κόσμου που θέλει η αρχιτεκτονική να έχει τον χαρακτήρα ανθρωπιστικής παιδείας και όχι στεγνής επαγγελματικής κατάρτισης. Στις δυτικοευρωπαϊκές χώρες αυτή η τάση για ουμανιστική προσέγγιση της αρχιτεκτονικής έχει παράδοση χρόνων. Βέβαια, από χώρα σε χώρα διαπιστώνεται διαφοροποίηση της έμφασης: άλλες επικεντρώνονται στην ανθρωπιστική και πολιτιστική διάσταση, άλλες στην πολιτική, στην κοινωνιολογική κ.ο.κ. (ενώ άλλες, ιδιαιτέρως στις χώρες της Ανατολικής και Βαλκανικής Ευρώπης παραμένουν ακόμη προσκολλημένες στην τεχνολογική διάσταση) αλλά πάντα υπό το πρίσμα των ανθρωπογνωστικών επιστημών. Ιδιαιτέρως εμφανής είναι στα μεταπτυχιακά προγράμματα και τις διδακτορικές διατριβές που επιχειρούν να αξιοποιήσουν την περιβαλλοντική ψυχολογία. Αυτή η τάση έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στα ελληνικά τμήματα αρχιτεκτόνων. Ανάλογες τάσεις για εμπλουτισμό του προγράμματος σπουδών με ανθρωπογνωστικά μαθήματα εμφανίζονται και σε άλλα τμήματα πολυτεχνικών σχολών ως αντίσταση στην υπερεξειδίκευση και τεχνοκρατία. Ενδεικτική είναι η προσπάθεια του ομότιμου καθηγητή Παρασκευόπουλου (Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ), ο οποίος με ειδικά βιβλία του ανθρωπιστικής φιλοσοφίας και με πιεστικά υπομνήματα προς το Υπουργείο Παιδείας ζητά την καθιέρωση και ενίσχυση των ανθρωπογνωστικών μαθημάτων στα πολυτεχνεία αλλά και τα λοιπά ανώτατα ιδρύματα. Επανερχόμενοι, λοιπόν, στα αρχικά ερωτήματα, ποιά είναι η αναγκαιότητα, η ποσότητα και η ποιότητα της διδασκαλίας των ανθρωπογνωστικών επιστημών στα ελληνικά τμήματα αρχιτεκτόνων; Για να απαντήσω στο ερώτημα αυτό κατέγραψα τα μεταπτυχιακά προγράμματα αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος στα δημόσια ΑΕΙ της Ελλάδας 2. Τα προγράμματα που εντοπίστηκαν είναι διατμηματικά (δηλαδή που τα οργανώνουν δύο ή περισσότερα τμήματα μιας σχολής) και διασχολικά (δηλαδή που τα οργανώνουν 2 Τα προπτυχιακά προγράμματα θα παρουσιαστούν σε επόμενη δημοσίευση, όπως και οι διδακτορικές διατριβές των οποίων η εκπόνηση παρουσιάζει ουσιώδεις ιδιομορφίες. Ομοίως όσα ανάλογα μεταπτυχιακά λειτουργούν σε ΤΕΙ αλλά και στα -λεγόμενα- ιδιωτικά κολλέγια.

5 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος δύο ή περισσότερες σχολές) ενώ τμηματικά (δηλαδή που τα οργανώνει αποκλειστικά ένα τμήμα) και διαπανεπιστημιακά (δηλαδή που τα οργανώνουν δύο ή περισσότερα πανεπιστήμια) προγράμματα δεν εντοπίστηκαν. Τα αρχιτεκτονικά τμήματα που λειτουργούσαν το έτος 2008 στην Ελλάδα είναι έξι: η Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου 3, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου της Πάτρας, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου της Θράκης, το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου της Θεσσαλίας και το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πολυτεχνείου της Κρήτης. Από αυτά το 2008 μόνο η Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ και το Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ προσέφεραν μεταπτυχιακά προγράμματα. Παλαιότερα λειτουργούσαν κάποια και σε άλλα πανεπιστήμια, τα οποία όμως διακόπηκαν. Για το έτος 2009 δεν έχει ανακοινωθεί μέχρι στιγμής κάποιος εμπλουτισμός ή διακοπή αυτών των προγραμμάτων. Έχει εξαγγελθεί, όμως, η δημιουργία νέων τμημάτων αρχιτεκτόνων στο πανεπιστήμιο της Δυτικής Μακεδονίας (με έδρα την Καστοριά) και στο πανεπιστήμιο των Ιωαννίνων (με έδρα τα Ιωάννινα), στα οποία όμως τα προσεχή χρόνια, τουλάχιστον μέχρι την αποφοίτηση των πρώτων φοιτητών τους, είναι απίθανο να λειτουργήσουν μεταπτυχιακά προγράμματα. Από τους οδηγούς σπουδών των μεταπτυχιακών προγράμματων συγκέντρωσα τα μαθήματα, το περιεχόμενό τους, τις διδακτικές μονάδες και τις ώρες διδασκαλίας. Επεχείρησα να εντοπίσω τα ανθρωπογνωστικά θέματα που τυχόν περιέχει κάθε μάθημα. Αυτό προέκυψε εύκολο σε όσα στον τίτλο τους είναι αυτοτελώς ανθρωπογνωστικά (π.χ. περιβαλλοντική ψυχολογία ), δυσχερές όμως σε όσα περιορίζονται σε κάποιες μόνο έννοιες, παραδείγματα, κεφάλαια ή ερευνητικές μεθόδους δανεισμένα από τις ανθρωπογνωστικές επιστήμες (π.χ. Μεθοδολογίες αναπτυξιακών σχεδιασμών και περιβάλλον ). Ως παράδειγμα εκτίθενται τα μεταπτυχιακά προγράμματα του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ. Με πλάγια στοιχεία σημειώνονται οι τίτλοι που εκτενώς και εμφατικώς 3 Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο χρησιμοποιεί παρατύπως τον όρο σχολή αρχιτεκτόνων σε αντίθεση με τα υπόλοιπα πανεπιστήμια ( τμήμα αρχιτεκτόνων).

6 26 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ συνιστούν την ανθρωπογνωστική επιστήμη και με απλά αυτοί που τα περιεχόμενα του οδηγού σπουδών την υπαινίσσονται. Οι υπόλοιποι παραλείπονται. 1. Μουσειολογία i. Ζητήματα πολιτισμού. ii. Ζητήματα οργάνωσης-διοίκησης. 2. Προστασία, συντήρηση και αποκατάσταση μνημείων πολιτισμού Κατεύθυνση Α: i. Θεωρία και ιστορία της προστασίας, συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων και έργων τέχνης. ii. Ιστορία και φιλοσοφία της τέχνης. iii. Δίκαιο, νομοθεσία και θεσμικά προβλήματα προστασίας μνημείων και έργων τέχνης. iv. Ιστορία της αρχιτεκτονικής και της εξέλιξης οικισμών και πόλεων. Κατεύθυνση Β: i. Θεωρία και ιστορία της προστασίας, συντήρησης και αποκατάστασης μνημείων και έργων τέχνης. ii. Ιστορία και φιλοσοφία της τέχνης. iii. Δίκαιο, νομοθεσία και θεσμικά προβλήματα προστασίας μνημείων και έργων τέχνης. iv. Ιστορία της βυζαντινής τέχνης: θεματολογία και ερμηνεία. v. Ρύπανση και πολιτιστική κληρονομιά. 3. Αρχιτεκτονική τοπίου i. Οικολογία και φυσικοί πόροι. ii. Κοινωνιολογία, οικονομία, στατιστική στη διαχείριση του τοπίου. iii. Περιβαλλοντική ψυχολογία [2 εξάμηνα]. iv. Τοπίο, δίκαιο και νομοθεσία. v. Κοινωνιολογία, οικονομία, στατιστική στη διαχείριση του τοπίου. Αντιστοίχως στο ΕΜΠ τα μεταπτυχιακά προγράμματα και τα μαθήματα στα οποία αμέσως ή εμμέσως περιλαμβάνονται ανθρωπογνωστικές επιστήμες είναι τα ακόλουθα:

7 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος Περιβάλλον και ανάπτυξη i. Χωρικές, οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της ανάπτυξης και του σχεδιασμού. ii. Οικονομική του περιβάλλοντος. iii. Εισαγωγή στις επιστήμες της ανάπτυξης και του περιβάλλοντος. iv. Ρύπανση περιβάλλοντος. v. Υδατικό περιβάλλον και ανάπτυξη. vi. Μεθοδολογίες αναπτυξιακών σχεδιασμών και περιβάλλον. vii. Σύγχρονοι τόποι διαχείρισης και προστασίας του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος. 2. Επιστήμη και τεχνολογία υλικών i. Οικονομική υλικών και εφοδιαστική. 3. Προστασία μνημείων i. Θεωρία και ιστορία των αποκαταστάσεων. ii. Νομοθεσία, διοίκηση και προγραμματισμός. 4. Αρχιτεκτονική-Σχεδιασμός του χώρου Κατεύθυνση Α i. Αρχιτεκτονική και ψυχανάλυση. ii. Επιστήμες και φιλοσοφία στον 20 ο αιώνα. iii. Η πόλη ως κοινωνικό έργο, αντικείμενο και πεδίο πολιτικής: αστικά και κοινωνικά κινήματα. iv. Πόλη και μνήμη. v. Ιστορία και θεωρία του τόπου: η σχηματοποίηση κατά την τοπιακή ερμηνεία. Κατεύθυνση Β i. Περιβαλλοντικές συνιστώσες του σχεδιασμού και της οικιστικής ανάπτυξης. ii. Ανθρωπολογικές προσεγγίσεις της πόλης. iii. Σύγχρονη οικονομική θεωρία και ανάπτυξη. iv. Χωρικές, οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της ανάπτυξης και του σχεδιασμού.

8 28 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ v. Η συμβολή της ανθρωπολογίας του χώρου στην πολεοδομική σύνθεση. Επειδή από την απλή παράθεση των τίτλων των μαθημάτων συχνά δεν προκύπτει με σαφήνεια ποιά περιέχουν ανθρωπογνωστικές επιστήμες και επομένως να απαντηθούν τα ερωτήματα της εισαγωγικής παραγράφου, είναι χρήσιμο να εκθέσω αναλυτικότερα ένα από τα παραπάνω μεταπτυχιακά προγράμματα, ώστε να γίνει κατανοητός ο χαρακτήρας των αρχιτεκτονικών σπουδών και ο ρόλος των ανθρωπογνωστικών μαθημάτων σε αυτές. Το μεταπτυχιακό πρόγραμμα της Αρχιτεκτονικής Τοπίου του ΑΠΘ είναι ένα διασχολικό πρόγραμμα που οργανώνεται από το Τμήμα Αρχιτεκτόνων και τη Γεωπονική Σχολή. Οι εισακτέοι του είναι πτυχιούχοι αποκλειστικά από αρχιτεκτονικές, γεωπονικές και δασολογικές σχολές. Το πρόγραμμα σπουδών καλύπτει 4 εξάμηνα, προσφέρει 24 μαθήματα (7 υποχρεωτικά, 17 επιλογής) από τα οποία 5 είναι εμφανώς ανθρωπογνωστικά. 1 ο εξάμηνο Υποχρεωτικά Αρχιτεκτονική τοπίου. Θεωρία-κριτική. Αρχιτεκτονική τοπίου. Θεωρία-ιστορία. Αρχιτεκτονική σχεδιασμός και τοπίο. Κηποτεχνία-παρκοτεχνία. Επιλογής Οικολογία και φυσικοί πόροι 4 (4 διδακτικές μονάδες / 2 ώρες εβδομαδιαίως). Καλλωπιστικά φυτά. Βιολογία και καλλιέργεια. Κατανομή και χαρακτηριστικά. Κατασκευαστικές τεχνικές διαμόρφωσης τοπίου, Τεχνικές σχεδίασης τοπίου. 2 ο εξάμηνο Υποχρεωτικά Σχεδιασμός τοπίου, αστικών υπαίθριων χώρων. Χρήση φυτών στην αρχιτεκτονική τοπίου. 4 Με έντονα στοιχεία οι τίτλοι που αναφέρουν ή υπαινίσσονται τη διδασκαλία ανθρωπογνωστικών επιστημών.

9 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος Επιλογής Αστικός, πολεοδομικός, χωροταξικός σχεδιασμός και τοπίο α. Αστικός σχεδιασμός β. Πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός. Γεωμορφολογία, εδαφολογία, βιοκλιματολογία. Δασοκομία, υδρολογία, διαχείριση φυσικού περιβάλλοντος, αρχές και εφαρμογές στον σχεδιασμό τοπίου. Χαρτογράφηση με φωτοερμηνεία και γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών. Κοινωνιολογία, οικονομία, στατιστική στη διαχείριση του τοπίου (6 διδακτικές μονάδες / 2 ώρες εβδομαδιαίως). Αντίληψη τοπίου, υπαίθριος χώρος και συμπεριφορά (3 διδακτικές μονάδες / 1,5 ώρες εβδομαδιαίως). 3 ο εξάμηνο Υποχρεωτικά Σχεδιασμός περιαστικού, αγροτικού και φυσικού τοπίου. Επιλογής Οικολογικός σχεδιασμός και αειφορική ανάπτυξη. Ειδικές εγκαταστάσεις και διαμόρφωση τοπίου. Τουριστικές, ανάψυχής, βιομηχανικές, σχολικές, αθλητικές. Τεχνικά έργα και διαμόρφωση τοπίου. Οδικά, συγκοινωνιακά, ενεργειακά, υδραυλικά, εκμετάλλευσης φυσικού πλούτου. Συντήρηση, αποκατάσταση, εξυγίανση τοπίου. Περιβαλλοντική ψυχολογία (3 διδακτικές μονάδες / 1,5 ώρες εβδομαδιαίως). Τοπίο, δίκαιο και νομοθεσία (6 διδακτικές μονάδες / 2 ώρες εβδομαδιαίως). 4 ο εξάμηνο Ολοκλήρωση μεταπτυχιακής διατριβής. Από την παράθεση των μαθημάτων του μεταπτυχιακού προγράμματος αλλά και των διδακτικών μονάδων και ωρών διδασκαλίας διαπιστώνονται τα εξής: I. Τα μαθήματα ανθρωπογνωστικών επιστήμων διαβαθμίζονται σε κατηγορίες με 3 ή 4 ή 6 διδακτικές μονάδες και σε 1,5-2 ώρες διδασκαλίας εβδομαδιαίως, δηλαδή έχουν διαφο-

10 30 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ ρετικές διδακτικές μονάδες και ώρες διδασκαλίας. Το γεγονός αυτό δημιουργεί αυτόματα ένα κριτήριο επιλογής ανεξάρτητο από το περιεχόμενο του μαθήματος, διότι ένας φοιτητής μπορεί να επιλέξει ένα ανθρωπογνωστικό μάθημα με 6 διδακτικές μονάδες για τις ίδιες ώρες διδασκαλίας αντί για ένα άλλο που προσφέρει μόνο 3 διδακτικές μονάδες. II. Αυτή η διαφοροποίηση ισχύει και ανάμεσα στα μαθήματα ανθρωπογνωστικών επιστημών και τα άλλα μαθήματα. Τα ανθρωπογνωστικά ταξινομούνται μαζί με άλλα μαθήματα επιλογής διαφορετικού περιεχομένου, διδακτικών μονάδων και ωρών διδασκαλίας, οπότε η επιλογή γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη. III. Επίσης όλα τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα καταχωρούνται ως επιλογής. Το γεγονός αυτό τα υποβαθμίζει αυτομάτως σε μαθήματα δευτερεούσας ή μειωμένης σημασίας, αφού τα υποχρεωτικά εκλαμβάνονται από τους φοιτητές σαν μαθήματα κύριας σημασίας. Τα μαθήματα αυτά προορίζονται κυρίως για τους φοιτητές των γεωπονικών και δασολογικών σχολών. Η διάκριση αυτή συμβαίνει γιατί οι αρχιτέκτονες όφειλαν να έχουν ήδη παρακολουθήσει ανθρωπογνωστικές επιστήμες στις υποχρεωτικές ενότητες μαθημάτων στο προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ. Βέβαια, όλοι οι αρχιτέκτονες δεν προέρχονται από αυτό. Επί πλέον αυτού, τα μαθήματα ανθρωπογνωστικών επιστημών πραγματεύονται κυρίως τοπιοτεχνικά και κηποτεχνικά θέματα υπό το πρίσμα των ανθρωπογνωστικών επιστημών, σε αντίθεση με αυτά του προπτυχιακού προγράμματος που περιλαμβάνουν κυρίως αρχιτεκτονικά και κτιριολογικά θέματα. Θα έπρεπε, λοιπόν, να τα παρακολουθούν και οι αρχιτέκτονες. IV. Ένα ακόμη σημαντικό θέμα είναι η διδακτική μέθοδος. Κάποιοι καθηγητές χρησιμοποιούν τη μέθοδο της συμβατικής παράθεσης των εννοιών και μεθόδων των ανθρωπογνωστικών επιστημών (μέθοδος κατά όρους ή έννοιες) περίπου εγκυκλοπαιδικά. Στην περίπτωση αυτή βασιζόμενοι σε ένα διδακτικό εγχειρίδιο διδάσκουν τις επιστήμες ακολουθώντας έναν εννοιολογικό άξονα (π.χ. χρονική σειρά, επιστημολογικές σχολές κλπ). Κάποιοι άλλοι οργανώνουν τις διδακτικές τους ενόνητες με γνώμονα επίκαιρα περιβαλλοντικά προβλήματα, όπως η περιβαλλοντική μόλυνση (μέθοδος κατά περιβαλλοντικά προβλήματα).

11 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος Άλλοι χρησιμοποιούν έναν συνδυασμό θεωρητικού υποβάθρου και σύντομων ασκήσεων, δηλαδή μπλεγμένα σε σχεδιαστικά θέματα. Αυτή η διαφοροποίηση αποπροσανατολίζει τον φοιτητή, ο οποίος επιλέγοντας ένα ανθρωπογνωστικό μάθημα συνηθίζει σε έναν τρόπο σκέψης και στη συνέχεια επιλέγοντας ένα άλλο αντιμετωπίζει μια διαφορετική παιδαγωγική προσέγγιση. Εκτός από αυτές τις διδακτικές μεθόδους υπάρχουν και άλλες οι οποίες είναι κατάλληλες για τη διδασκαλία των ανθρωπογνωστικών επιστημών. Τέτοιες είναι η διδασκαλία 5 : Κατά μεμονωμένες περιπτώσεις (case studies): κατάλληλη για τον τρόπο σκέψης και εργασίας των σχεδιαστών, η ιδιαιτερότητα όμως κάθε περίπτωσης δυσκολεύει τη διαμόρφωση γενικών παραδοχών. Η δημιουργία ενός θεωρητικού υποβάθρου προκύπτει από την πείρα ενώ προϋποθέτει συγκεκριμένες δεξιότητες όσον αφορά στον διδάσκοντα. Κατά περιβαλλοντική κλίμακα: διδακτική μέθοδος με βάση την οποία ο φοιτητής έρχεται σε επαφή με θέματα σταδιακά αυξανόμενης συνθετότητας. Κατά διαδικασία λύσης του αρχιτεκτονικού προβλήματος: μέθοδος κατά την οποία τα δεδομένα θεωρίας και σχεδιασμού δίνονται βήμα-βήμα. Προορίζεται κυρίως για έμπειρους σχεδιαστές και όχι για αρχάριους, οι οποίοι πιθανότατα θα εγκλωβιστούν σε λανθασμένες επιλογές. Κατά αξιωματικές παραδοχές: διδασκαλία που βασίζεται στις αρχιτεκτονικές παραδοχές όσον αφορά στον τρόπο σχετισμού και συνέργειας των περιβαλλοντικών και κοινωνικών μεταβλητών. Κατά χωροκοινωνικές μονάδες: διδασκαλία που συνδυάζει τις χωρικές και κοινωνικές μονάδες στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό. Ιδιαίτερα επίπονη μέθοδος για φοιτητές και διδάσκοντες. Σε έρευνα που πραγματοποίησα σε μικρό δείγμα γεωπόνων και δασολόγων του μεταπτυχιακού προγράμματος με σκοπό την αξιολόγηση των ανθρωπογνωστικών μαθημάτων στο πρόγραμμα προέκυψε ότι: 5 βλέπε Η διδασκαλία του μαθήματος 2Θ7 05=Εισαγωγή στις Ανθρωπογνωστικές Επιστήμες στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ, δρ. Αριστείδης Μάζης, αρχιτέκτων, M.Sc.in Environmental Psychology, επίκουρος καθηγητής ΑΠΘ.

12 32 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ οι περισσότεροι φοιτητές έχουν αυξημένο ενδιαφέρον για τις επιστήμες αυτές, μια μεγάλη μερίδα θα επιθυμούσε τα μαθήματα αυτά να χαρακτηρίζονται ως υποχρεωτικά, πολλοί επισημαίνουν τη διαφορά διδακτικής μεθόδου ανάμεσα σε δύο συγγενή μαθήματα, εκ των οποίων το ένα εφαρμόζει τη διδακτική εννοιών, ενώ το άλλο συνδυάζει σύντομες σχεδιαστικές ασκήσεις, υπαινισσόμενοι πως προτιμούν τη δεύτερη. Μάλιστα, το ότι στο δεύτερο υπήρξε η δυνατότητα συζήτησης και αντιπαράθεσης απόψεων τονίστηκε με ιδιαίτερο ενθουσιασμό από τους περισσότερους. αρκετοί αναφέρουν ότι η γνώση των βασικών εννοιών των ανθρωπογνωστικών επιστημών τους βοήθησε και στην ολοκλήρωση των σχεδιαστικών τους ασκήσεων σε άλλα μαθήματα, αφού τις προσέγγισαν με διαφορετικό σκεπτικό. Παρότι, λοιπόν, ζούμε σε μια εποχή και χώρα όπου επικρατεί κατήφεια για λόγους όπως η υψηλή επαγγελματική ανεργία και η εξαθλίωση των πανεπιστημίων και πολλοί φοιτητές ενδίδουν στον πειρασμό της απόκτησης του πτυχίου με όσο γίνεται πιο γρήγορο και άκοπο τρόπο, εντούτοις οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες τυγχάνουν καλής αποδοχής. Επομένως το κύριο ερώτημα δεν είναι αν αλλά πώς να διδάσκονται πιο αποτελεσματικά. A. Προτεραιότητα είναι να αλλάξει ο τρόπος που τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα καταχωρούνται στον οδηγό σπουδών. Εύλογο θα ήταν τα μαθήματα αυτά να έχουν ίδιες διδακτικές μονάδες και ώρες διδασκαλίας, έτσι ώστε να μην θεωρείται το ένα μεγαλύτερης σημασίας από το άλλο. Πρέπει να αλλάξουν χαρακτήρα και από επιλογής ή σεμιναριακά να γίνουν υποχρεωτικά. Για να μπορεί να υπάρχει η δυνατότητα επιλογής καλό θα ήταν να δημιουργηθεί μια ομάδα με ανθρωπογνωστικά μαθήματα από τα οποία ο φοιτητής να πρέπει υποχρεωτικά να επιλέξει τουλάχιστον ένα. Μια τέτοια διάκριση δεν υφίσταται και η σημερινή διαφοροποίησή τους δημιουργεί προβληματισμό στους φοιτητές.

13 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ Μάιος- Ιούνιος B. Πρέπει να σημειώσω ότι οι ανθρωπογνωστικές επιστήμες είναι ένα από τα λίγα θεωρητικά μαθήματα -αν όχι το μόνο- που δεν διαθέτει αντίστοιχο εργαστήριο. Το γεγονός αυτό πλήττει το κύρος του μαθήματος διότι εκλαμβάνεται από τους φοιτητές σαν αποθησαύριση εγκυκλοπαιδικών γνώσεων μόνο και όχι σχεδιαστικών και τεχνικών λύσεων. Λαμβάνοντας υπόψιν ότι κάποιοι φοιτητές ήδη χρησιμοποιούν ανεπίσημα τις γνώσεις από το μάθημα σε σχεδιαστικά θέματα, όπως οι ίδιοι παραδέχονται, τότε θεωρώ πως η εργαστηριακή ενίσχυση του μαθήματος είναι απαραίτητη. Με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία, μάλιστα, πρέπει να διατηρείται ισορροπία ανάμεσα στις θεωρητικές και πρακτικές πτυχές της αρχιτεκτονικής εκπαίδευσης. Βέβαια, η συνεργασία της θεωρίας με ένα εκτεταμένο εργαστηριακό μάθημα που ήδη λειτουργεί δεν θα απέδιδε, διότι ο χαρακτήρας των ανθρωπογνωστικών επιστημών προϋποθέτει την ενασχόληση με όλα τα στάδια και τις ομάδες σχεδιασμού. Γι αυτό αποδοτικότερο θα ήταν να διπλασιαστούν οι ώρες του μαθήματος, το οποίο θα μετατραπεί σε έναν συνδυασμό θεωρίας και πρακτικών εφαρμογών. Το μάθημα θα έχει τρία σκέλη: α. τη διδασκαλία του θεωρητικού υποβάθρου, β. τη σχεδιαστική εξάσκηση με τη μορφή σύντομων σχεδιαστικών ασκήσεων, γ. ανάλυση επιτυχημένων και μη παραδειγμάτων στο αμφιθέατρο και σε επί τόπου επισκέψεις. Γ. Η προσθήκη στο μάθημα τις διδασκαλίας των τεχνικών του σχεδιασμού και της υλοποίησης του θεωρητικού υποβάθρου προϋποθέτει και ανάλογες γνώσεις από τους διδάσκοντες. Έτσι, για παράδειγμα, τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα στα τμήματα αρχιτεκτόνων δεν πρέπει να διδάσκονται από ψυχολόγους και κοινωνιολόγους αλλά από αρχιτέκτονες οι οποίοι θα έχουν μια επιπλέον ειδίκευση στις επιστήμες αυτές, θα προσεγγίζουν τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα υπό το πρίσμα της αρχιτεκτονικής και θα διαθέτουν την απαιτούμενη εμπειρία και γνώση των πρακτικών εφαρμογών της θεωρίας. Μάλιστα, η γνώση των τεχνικών εφαρμογών πρέπει να είναι επικαιροποιημένη, έτσι ώστε ο διδάσκων να έχει τη δυνατότητα να ιεραρχεί την προσφερόμενη γνώση, να παρουσιάζει επιγραμματικά τις βασικές αρχές και έπειτα να δίνει έμφαση σε ό,τι αφορά στην ελληνική πραγματικότητα. Αναμφισβήτητα, η οργάνωση του προγράμματος σπουδών ενός τμήματος αποτελεί μια

14 34 Μάιος- Ιούνιος 2010 ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ επίπονη και κρίσιμη διαδικασία. Ο συνολικός αριθμός των μαθημάτων, η μορφή τους, η αναλογία μεταξύ τους, οι διδασκοντας και η διδακτική τους μέθοδος παίζουν πολύ βασικό ρόλο. Γι αυτό, λοιπόν, αναλύεται εκτενώς ο τρόπος που συμμετέχουν τα ανθρωπογνωστικά μαθήματα στα μεταπτυχιακά προγράμματα αρχιτεκτονικών σπουδών. Η σημερινή τους ανεπάρκεια ή συχνά και απουσία εμμέσως έχει αντίκτυπο σε ολόκληρο το πρόγραμμα σπουδών κάθε τμήματος. Οι αλλαγές που πρέπει να συντελεστούν δεν είναι πολλές σε αριθμό αλλά στοχεύουν σε νευραλγικά σημεία της σύνθεσης του μαθήματος και καταχώρησής του στους οδηγούς σπουδών. Πρέπει να αλλάξει ο τρόπος προσέγγισης και αντιμετώπισης των ανθρωπογνωστικών μαθημάτων τόσο από τα άτομα που έρχονται σε επαφή με αυτές, όσο και από τα άτομα που ασκούν αυτές τις επιστήμες. Αν συντελεστούν αυτές οι αλλαγές δεν θα γίνουν πιο αποδοτικά μόνο τα μαθήματα των ανθρωπογνωστικών επιστημών, αλλά και τα μεταπτυχιακά προγράμματα που τα περιέχουν στο σύνολό τους.

Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον

Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης (Μ.Δ.Ε.) με τίτλο «Χώρος, Σχεδιασμός και Δομημένο Περιβάλλον Αντικείμενο σκοπός Στόχοι του Π.Μ.Σ. είναι η εκπαίδευση για την απόκτηση του επιστημονικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΧΩΡΟΤΑΞΙΑΣ, ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑΣ & ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ

5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ 3ο Επιστημονικό Πεδίο 3 5ο Επιστημονικό Πεδίο ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ Οι πτυχιούχοι της Σχολής: Στατιστικής του Πειραιά εγγράφονται στο Οικονομικό Επιμελητήριο, ενώ του Αιγαίου (2ο Πεδίο) δεν

Διαβάστε περισσότερα

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο)

698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) 698 Οικολογίας και Περιβάλλοντος ΤΕΙ Ιονίων Νήσων (Ζάκυνθο) Το γνωστικό αντικείμενο του Τμήματος Το περιεχόμενο σπουδών του τμήματος «Οικολογίας & Περιβάλλοντος» με έδρα τη Ζάκυνθο καλύπτει το γνωστικό

Διαβάστε περισσότερα

Ο Γεωπόνος. Πληροφορίες: Αθηνά Παυλάτου-Βε Αναπλ. Καθηγήτρια ΑΠΘ E-mail: ave@agro.auth.gr

Ο Γεωπόνος. Πληροφορίες: Αθηνά Παυλάτου-Βε Αναπλ. Καθηγήτρια ΑΠΘ E-mail: ave@agro.auth.gr Ο Γεωπόνος Πληροφορίες: Αθηνά Παυλάτου-Βε Αναπλ. Καθηγήτρια ΑΠΘ E-mail: ave@agro.auth.gr Τι κάνει ο Γεωπόνος Ο Γεωπόνος: Αναλύει τα φαινόμενα της αναπαραγωγής και ανάπτυξης των παραγωγικών φυτών και ζώων

Διαβάστε περισσότερα

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης Μάιος 2010 Πίνακας Περιεχομένων Εισαγωγικά 4-5 Ξάνθη 6 Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών 7 Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών

Διαβάστε περισσότερα

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική»

«Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» ΓΡΑΦΕΙΟ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΑΙ ΣΤΑΔΙΟΔΡΟΜΙΑΣ «Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης» Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Αρχιτεκτόνων Καθηγητής Μιχαήλ Ε. Νομικός «Οι Σπουδές στην Αρχιτεκτονική» Δεκέμβριος

Διαβάστε περισσότερα

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΑΣΤΙΚΟΥ ΤΟΠΙΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ ΠΟΛΗ, ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο Τ Μ Η Μ Α Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ ΟΔΟΣ ΠΑΤΗΣΙΩΝ 42 ΤΚ: 106 82 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3

ΚΟΡΜΟΣ. 2. Στοιχεία Οπτικής - Θεωρία Χρώματος - Φωτομετρία (3) (3) 3. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 3 4. Αισθητική Ι 3 ΚΟΡΜΟΣ Α Εξάμηνο /Φροντιστήριο 1. Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Τέχνης Ι 2. Στοιχεία Οπτικής - Χρώματος - Φωτομετρία. Εισαγωγή στην Ανθρωπολογία της Τέχνης 4. Αισθητική Ι 5. Ζωγραφικής Ι 6. Γλυπτικής Ι

Διαβάστε περισσότερα

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης

Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου εξειδίκευσης Εκπονώ διπλωματική ερευνητική εργασία στην εξ αποστάσεως εκπαίδευση: αυτό είναι εκπαιδευτική έρευνα; κι αν ναι, τι έρευνα είναι; Αντώνης Λιοναράκης 7-8 Ιουνίου 2008 Τυπικές προϋποθέσεις απόκτησης μεταπτυχιακού

Διαβάστε περισσότερα

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Το Τμήμα Νομικής της Σχολής Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Οι Σπουδές στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Γραφείο Διασύνδεσης Σπουδών & Σταδιοδρομίας Α.Π.Θ. Θεσσαλονίκη,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. Μοντέλα εκπαίδευσης στην Ελλάδα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. Μοντέλα εκπαίδευσης στην Ελλάδα ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ Μοντέλα εκπαίδευσης στην Ελλάδα 11 Πέτρου Πατιά Γ1: Μοντέλα προπτυχιακών σπουδών των πολυτεχνικών σχολών της χώρας Πηγή: Ελληνικά Α.Ε.Ι. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση.

1. Εισαγωγή. 1. Θέματα εκπαίδευσης και αγωγής. 2. Θέματα μάθησης και διδασκαλίας. 3. Ειδική διδακτική και πρακτική άσκηση. ΔΙATMHMATΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ (ΠΠΔΕ) ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ (Απόσπασμα από τα Πρακτικά της 325 ης /08-05-2014 Τακτικής Συνεδρίασης της Συγκλήτου

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση

Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Μεταπτυχιακό στη Δημόσια Διοίκηση Εισαγωγικό Μήνυμα Καλωσορίσατε στο εξ αποστάσεως Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη Δημόσια Διοίκηση. Στόχος του προγράμματος αυτού είναι παρέχει υψηλού επιπέδου εκπαίδευση σε

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΔΙΑΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΔΙΑΤΜΗΜΑΤΙΚΟ ΠΜΣ «ΤΟΠΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΙΑΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΚΟΠΟΣ Το διδακτορικό πρόγραμμα στην Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση αποσκοπεί στην εμβάθυνση και κριτική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ

ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΣΥΝΑΦΕΙΣ ΕΙΔΙΚΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΤΜΗΜΑΤΑ ΤΕΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΤΟΜΕΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ 3330 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ Οι πτυχιούχοι του Τμήματος κατέχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις και δεξιότητες στην εφαρμογή μεθόδων που τους δίνουν τη

Διαβάστε περισσότερα

ΣΕΦΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΛΑΡΙΑ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ ΣΡΙΚΑΛΩΝ ΣΜΗΜΑ ΑΝΑΚΑΙΝΙΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΚΣΙΡΙΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΔΩΝ

ΣΕΦΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΛΑΡΙΑ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ ΣΡΙΚΑΛΩΝ ΣΜΗΜΑ ΑΝΑΚΑΙΝΙΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΚΣΙΡΙΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΔΩΝ ΣΕΦΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΤΣΙΚΟ ΙΔΡΤΜΑ ΛΑΡΙΑ ΠΑΡΑΡΣΗΜΑ ΣΡΙΚΑΛΩΝ ΣΜΗΜΑ ΑΝΑΚΑΙΝΙΗ ΚΑΙ ΑΠΟΚΑΣΑΣΑΗ ΚΣΙΡΙΩΝ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΟΤΔΩΝ ΥΕΒΡΟΤΑΡΙΟ 2010 ΓΝΩΣΙΚΟ ΑΝΣΙΚΕΙΜΕΝΟ 1. Γνωστικό Αντικείμενο του Σμήματος Η απόφαση του

Διαβάστε περισσότερα

Κοζάνη, Ιούνιος 2012 Παρουσίαση του επαγγέλματος του Μηχανολόγου Μηχανικού και του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΠΔΜ

Κοζάνη, Ιούνιος 2012 Παρουσίαση του επαγγέλματος του Μηχανολόγου Μηχανικού και του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΠΔΜ Κοζάνη, Ιούνιος 2012 Παρουσίαση του επαγγέλματος του Μηχανολόγου Μηχανικού και του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΠΔΜ Ανανίας Τομπουλίδης Καθηγητής Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών ΠΔΜ Υπεύθυνος Συντονιστής

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία

Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία Εισαγωγικό Μήνυμα Καλώς ήλθατε στο εξ αποστάσεως πρόγραμμα «Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Εργασία». Αποστολή του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών στη Κοινωνική Εργασία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος

ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ. Περιεχόμενο Τμήματος ΤΕΙ ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΑΡΓΟΣΤΟΛΙ ΚΕΦΑΛΟΝΙΑ Γνωστικό περιεχόμενο Περιεχόμενο Τμήματος Το Τμήμα Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας καταλαμβάνει σημαντική θέση στο χώρο των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΜΗΜΑ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΣΧΟΛΗ ΝΟΜΙΚΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Αντικείμενο του Τμήματος Το Τμήμα ασχολείται με την μελέτη των πολιτικών φαινομένων, των πολιτικών θεσμών, διαδικασιών και ανταγωνισμών.

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 8 ακαδημαϊκά εξάμηνα = 4 έτη Φιλοσοφία 12 μαθήματα από τους εξής κλάδους: Φιλοσοφία της Επιστήμης Πολιτική Φιλοσοφία Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία Νεότερη

Διαβάστε περισσότερα

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν

Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν 1 Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ι Κ Η Α Ν Α Λ Υ Σ Η Π Α Ρ Α Δ Ο Σ Ι Α Κ Ω Ν Κ Τ Ι Ρ Ι Ω Ν - Σ Υ Ν Ο Λ Ω Ν Έλενα Κωνσταντινίδου, Επ. Καθηγήτρια ΕΜΠ Σας καλοσωρίζουμε στο μάθημα της «Αρχιτεκτονικής ανάλυσης παραδοσιακού

Διαβάστε περισσότερα

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925

http://sep4u.gr Oι συνολικές θέσεις εισακτέων το 2009 στα Ελληνικά ΑΕΙ: 4370 και το 2014 3.925 1 ο Επιστημονικό Πεδίο Κοινά με άλλα Επιστημονικά Πεδία 1ο και 4ο - Διαχείρισης Πολιτισμικού Περιβάλλοντος και Νέων Τεχνολογιών (Αγρίνιο) -Πολιτισμικής Τεχ/γίας και Επικ/νίας (Μυτιλήνη) -Τεχνών Ήχου και

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια

Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια Παρουσίαση: Στέλλα Κωστοπούλου Επίκουρη Καθηγήτρια ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΜΗΜΑΤΟΣ Το Τμήμα Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών (Ο.Π.Ε.) ιδρύθηκε το 1927, ένα από τα 5 ιδρυτικά τμήματα του Α.Π.Θ. Το 1973 εξειδικεύτηκε

Διαβάστε περισσότερα

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη)

142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) 142 Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης Θράκης (Αλεξανδρούπολη) Σκοπός Τα Παιδαγωγικά Τμήματα Δημοτικής Εκπαίδευσης, σκοπό έχουν την ανάδειξη επιστημόνων που θα καλύψουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της Πρωτοβάθμιας

Διαβάστε περισσότερα

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος

Προς όλες και όλους τις/τους φοιτήτριες και φοιτητές του Τμήματος ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΜΗΜΑ ΙΤΑΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ Πρόεδρος: Φοίβος-Βασίλειος Γκικόπουλος Τηλ. 2310-997584 Εmail: ghico@itl.auth.gr ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ Πληροφορίες:

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.

Περιγραφή μαθήματος. Εαρινό εξάμηνο 2009-2010. Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail. Μάθημα: Διδακτική της Πληροφορικής I Εαρινό εξάμηνο 2009-2010 Διδάσκων: Παλαιγεωργίου Γ. Διαλέξεις: Δευτέρα 14:00-18:00 email: gpalegeo.teaching@gmail.com Περιγραφή μαθήματος Με τον όρο "Διδακτική της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ. Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών. Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών. οδηγός σπουδών ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ Τμήμα Μαθηματικών & Εφαρμοσμένων Μαθηματικών Σχολή Θετικών και Τεχνολογικών Επιστημών οδηγός σπουδών Ιστορικά Στοιχεία Ίδρυση του Τμήματος: Το Τμήμα δημιουργήθηκε τον Ιούνιο του 2013

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΕΙΔΙΚΕΥΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ Συντάκτες Παναγιώτης Αγγελίδης Επίκουρος Καθηγητής Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Δ.Π.Θ. Περικλής Λατινόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015 Α ΕΞΑΜΗΝΟ ΜΑΘΗΜΑ Κατηγορία ECTS Εισαγωγή στην Παιδαγωγική Επιστήμη Υποχρεωτικό 6 Ελληνική Γλώσσα Υποχρεωτικό 6 Η Ιστορία και η Διδακτικής της Υποχρεωτικό 6

Διαβάστε περισσότερα

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση

Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής. MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Πανεπιστήμιο Κύπρου Τμήμα Επιστημών της Αγωγής Φιλοσοφία του προγράμματος MA Ειδική και Ενιαία Εκπαίδευση Η Κυπριακή κοινωνία, πολυπολιτισμική εκ παραδόσεως και λόγω ιστορικών και γεωγραφικών συνθηκών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΑΚΕΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 4 ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΑΚΕΤΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ Τριανταφυλλιά Νικολάου, Πολυτεχνείο Κρήτης ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. Εισαγωγή... 2 2. Σύνταξη Ερωτηματολογίων...

Διαβάστε περισσότερα

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος

Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα. Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Η διδακτική αξιοποίηση της Ιστορίας των Μαθηματικών ως μεταπτυχιακό μάθημα Γιάννης Θωμαΐδης Δρ. Μαθηματικών Σχολικός Σύμβουλος Διαπανεπιστημιακό Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας

154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας 154 Εκπαίδευσης και Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία Αθήνας Σκοπός Σκοπός του Τμήματος είναι η παιδαγωγική κατάρτιση ατόμων, που θα ασχοληθούν με την εκπαίδευση και αγωγή παιδιών προσχολικής ηλικίας. Διάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες

Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Προσδοκώμενα αποτελέσματα: Στη διάρκεια του μαθήματος οι φοιτητές/τριες Μουσεία και Εκπαίδευση (υποχρεωτικό 3,4 εξ.) Περιγραφή του μαθήματος - στόχοι: Το μάθημα εξετάζει τις κοινωνικές, πολιτισμικές και ιστορικές διαστάσεις της ανάπτυξης του θεσμού του μουσείου και η ανάπτυξη

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα: ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ 1

ΤΕΙ ΣΕΡΡΩΝ Τμήμα: ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ & ΤΟΠΟΓΡΑΦΙΑΣ 1 1 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Το αντικείμενο σπουδών του Τμήματος Γεωπληροφορικής και Τοπογραφίας, καλύπτει τη γνωστική περιοχή της οργάνωσης και διαχείρισης 0του χώρου και συγκεκριμένα

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ Αποτελεί ένα από τα τέσσερα τμήματα της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών και Επιστημών της Αγωγής. Υπήρξε το πολυπληθέστερο σε φοιτητές τμήμα. Έχει παραδώσει στην κοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

Οι σπουδές Γεωπληροφορικής στο Πανεπιστήµιο Αιγαίου

Οι σπουδές Γεωπληροφορικής στο Πανεπιστήµιο Αιγαίου Οι σπουδές Γεωπληροφορικής στο Πανεπιστήµιο Αιγαίου Μιχάλης Βαΐτης Λέκτορας ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗ ΧΙΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΚΑΡΛΟΒΑΣΙ ΣΥΡΟΣ ΡΟ ΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Δομή Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών και Διδακτική Λειτουργία Τμήματος

Δομή Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών και Διδακτική Λειτουργία Τμήματος Δομή Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών και Διδακτική Λειτουργία Τμήματος Μαρία Μενδρινού Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών Πανεπιστήμιο Πειραιώς Γνωστικά Πεδία Θεματικές Ομάδες

Διαβάστε περισσότερα

Υποδοχή Πρωτοετών, 1 / 11 / 2013

Υποδοχή Πρωτοετών, 1 / 11 / 2013 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΥΛΙΚΩΝ (TETY) Υποδοχή Πρωτοετών, 1 / 11 / 2013 Παρουσίαση Τμήματος Παρουσίαση συμβουλευτικού κέντρου φοιτητών Παρουσίαση ΟΦΕΑΚ Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα (Γ.Κ) ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΥΛΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ

ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΙΟΝΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΣΧΟΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ-ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ Ακαδ. έτος 015-016 ΕΙΔΙΚΕΥΣΕΙΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΛΩΣΣΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ:

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας

Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Τμήμα Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας Γραφεία: Κτήριο Αποστολίδη, Καλλιπόλεως και Ερεσού 1 T.K. 20537, 1678 Λευκωσία, Τηλ.: + 357 22893850, Τηλομ.: + 357 22 894491 Παρουσίαση 26 Ιανουαρίου 2014 2. ΣΚΟΠΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή

Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος 1 Εισαγωγή Τα σχέδια μαθήματος αποτελούν ένα είδος προσωπικών σημειώσεων που κρατά ο εκπαιδευτικός προκειμένου να πραγματοποιήσει αποτελεσματικές διδασκαλίες. Περιέχουν πληροφορίες

Διαβάστε περισσότερα

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας

723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας 723 Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών ΤΕΙ Λάρισας Το Τμήμα Τεχνολογίας Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΤΕΙ Λάρισας ιδρύθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα 200/1999 (ΦΕΚ 179 06/09/99), με πρώτο

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 3 ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΟΥ ΔΕΛΤΙΟΥ ΕΞΑΜΗΝΙΑΙΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Συμπληρώνεται με ευθύνη του κάθε διδάσκοντος χωριστά για καθένα από τα εξαμηνιαία προ-ή και μετά-πτυχιακά μαθήματα Ι. ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος

Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο. Κατεύθυνση ΙΙ: Αστικός ιστός, καθημερινή ζωή, δημόσιος χώρος Ε Θ Ν Ι Κ Ο Μ Ε Τ Σ Ο Β Ι Ο Π Ο Λ Υ Τ Ε Χ Ν Ε Ι Ο ΣΧΟΛΗ Α Ρ Χ Ι Τ Ε Κ Τ Ο Ν Ω Ν Μ Η Χ Α Ν Ι Κ Ω Ν Τ Ο Μ Ε Α Σ Π Ο Λ Ε Ο Δ Ο Μ Ι Α Σ Κ Α Ι Χ Ω Ρ Ο Τ Α Ξ Ι Α Σ Πατησίων 42, 10682 Αθήνα τηλ. 30(1) 772 3818

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ. Παρουσίαση του Δικτύου. Καθηγητής Π. Λατινόπουλος. Πρόεδρος Δικτύου ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ

ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ. Παρουσίαση του Δικτύου. Καθηγητής Π. Λατινόπουλος. Πρόεδρος Δικτύου ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ Παρουσίαση του Δικτύου Καθηγητής Π. Λατινόπουλος Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Πρόεδρος Δικτύου ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ Τι είναι το Δίκτυο Το Δίκτυο ΥΔΡΟΜΕΔΩΝ είναι ένα μη

Διαβάστε περισσότερα

711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας

711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας 711 Πληροφορικής ΤΕΙ Αθήνας Το Τμήμα Πληροφορικής του ΤΕΙ Αθήνας ιδρύθηκε και δέχτηκε τους πρώτους του σπουδαστές τον Οκτώβριο του 1983, ταυτόχρονα δηλαδή με την έναρξη ισχύος του νόμου 1404/83 για τα

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα

Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα Μεταπτυχιακά στην Ελλάδα Μουντάκης Κώστας: Ομότιμος Καθηγητής Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Πρώην σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Dr. Αρβανίτη Νέλη: Σχολική Σύμβουλος Φυσικής Αγωγής 1 Δικαιολογητικά

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) Επιστήμη Υλικών για Προηγμένες Τεχνολογίες

Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) Επιστήμη Υλικών για Προηγμένες Τεχνολογίες Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης ΑΕΙ για την Επικαιροποίηση Γνώσεων Αποφοίτων ΑΕΙ (ΠΕΓΑ) Επιστήμη Υλικών για Προηγμένες Τεχνολογίες ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Το ΠΕΓΑ «Επιστήμη Υλικών για Προηγμένες

Διαβάστε περισσότερα

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς

Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς Μ α θ ή μ α τ α Ε π ι λ ο γ ή ς «Εφαρμογές Υπολογιστών» Β ή Γ Γενικού Λυκείου Λαμβάνοντας υπόψη το Πρόγραμμα Σπουδών (ΠΣ) του μαθήματος, το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Πληροφορικής του Γυμνασίου αλλά και

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/

Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών στην Πληροφορική (ΠΜΣ) Τμήμα Πληροφορικής ΑΠΘ http://mtpx.csd.auth.gr/ Γενικά Λειτουργεί αυτοδύναμα από το ακαδημαϊκό έτος 2003-4 Οδηγεί στην απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος

Διαβάστε περισσότερα

Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών

Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών ΧΑΡΟΚΟΠΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑΣ Νέο - Αναθεωρημένο Πρόγραμμα Προπτυχιακών Σπουδών Έναρξη: Ακαδ. Έτος 2009-10 Παρουσίαση: Τετάρτη 30 Μαρτίου 2011 Βασικά Στοιχεία Έναρξη εφαρμογής Ακαδ. Έτος 2009-10

Διαβάστε περισσότερα

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση

Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Πρόγραμμα Eξ Aποστάσεως Eκπαίδευσης (E learning) Eκπαίδευση Εκπαιδευτών Ενηλίκων & Δία Βίου Μάθηση Οδηγός Σπουδών Το πρόγραμμα εξ αποστάσεως εκπαίδευσης ( e-learning ) του Πανεπιστημίου Πειραιά του Τμήματος

Διαβάστε περισσότερα

Παρουσίαση Απαντήσεων

Παρουσίαση Απαντήσεων Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών ΕΜΠ Επιτροπή Προπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών Παρουσίαση Απαντήσεων Ερωτηματολογίου για το Πρόγραμμα Σπουδών και τους Τρόπους Μετάδοσης Γνώσης στη Σχολή Στην έρευνα που πραγματοποιήθηκε

Διαβάστε περισσότερα

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ O ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ O ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΣΧΕΔΙΟ ΥΠΟΥΡΓΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ O ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ Έχοντας υπόψη: 1. Τις διατάξεις του ν. 3685/2008 (ΦΕΚ 148/Α /6-7-2008) «Θεσμικό πλαίσιο για τις μεταπτυχιακές

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων

ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας Κοδριγκτώνος 33, 5ος όροφος ΤΚ 10434, Αθήνα http://www.epe.org.gr e-mail: info@epe.org.gr ΠΡΟΣ: Πολιτική ηγεσία Υπουργείου Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης & Θρησκευμάτων ΚΟΙΝ: Βουλευτές

Διαβάστε περισσότερα

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου

Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου Σύγκριση του ισχύοντος και του νέου ωρολογίου προγράμματος του Λυκείου ΙΣΧΥΟΝ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ ΩΡΕΣ ΝΕΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ 2011 1. Θρησκευτικά 2 Θρησκευτικά: 2 ώρες 2. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα & Γραμματεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΚΟΛΛΙΝΤΖΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Νάκου Αλεξάνδρα Εισαγωγή στις Επιστήμες της Αγωγής Ο όρος ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ δημιουργεί μία αίσθηση ασάφειας αφού επιδέχεται πολλές εξηγήσεις. Υπάρχει συνεχής διάλογος και προβληματισμός ακόμα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ

Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ Η ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΤΟΜΕΑ Α. Δαίκου 1, Δ. Πινότση 1 1. Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, Κέντρο Τεκμηρίωσης Πληροφόρησης, Αθήνα ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η εκπαίδευση

Διαβάστε περισσότερα

274 Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος)

274 Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος) 274 Γεωπονίας, Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος) Ίδρυση και Φυσιογνωμία του Τμήματος Το Τμήμα Γεωπονίας Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής ιδρύθηκε το 1984. Η εκπαιδευτική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου

Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου Ερευνητική Εργασία Β τετραμήνου ΘΕΜΑ: Τριτοβάθμια εκπαίδευση και Επαγγελματική αποκατάσταση Επιμέρους θέμα: Καλλιτεχνικές σπουδές στη ζωγραφική στο θέατρο στη μουσική και επαγγελματική αποκατάσταση ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

321 Οικονομικών Επιστημών Κρήτης (Ρέθυμνο)

321 Οικονομικών Επιστημών Κρήτης (Ρέθυμνο) 321 Οικονομικών Επιστημών Κρήτης (Ρέθυμνο) Το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών άρχισε να λειτουργεί το 1987. Με την εγκατάσταση του Πανεπιστημίου στη νέα Πανεπιστημιούπολη, το Τμήμα φιλοξενείται στο κτίριο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-2016

ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-2016 ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΤΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΙ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΕΞΑΜΗΝΟΥ 2015-2016 Οι μεταπτυχιακοί φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου (μάστερ και διδακτορικού επιπέδου) θα εγγραφούν ηλεκτρονικά στα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ.

ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ. ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Δ.Π.Θ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ-ΜΑΘΗΜΑΤΑ Η διάρκεια φοίτησης στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών είναι πέντε (5) έτη χωρισμένα σε δέκα εξάμηνα. Στα πρώτα 9 εξάμηνα οι φοιτητές του τμήματος καλούνται

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Ι 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ & ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGA310 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 3 ο ΤΙΤΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΕΤΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ 2014 2015 1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΕΤΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ 2014 2015 1. ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΟ ΠΜΣ «ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ» ΤΕΑΠΗ ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ INSTITUTE OF EDUCATION ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΟΝΔΙΝΟΥ ΟΔΗΓΟΣ ΣΠΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΩΤΟΕΤΕΙΣ ΦΟΙΤΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ 2014 2015

Διαβάστε περισσότερα

360 Γεωπονίας, Ζωικής Παραγωγής και Υδάτινου Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος)

360 Γεωπονίας, Ζωικής Παραγωγής και Υδάτινου Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος) 360 Γεωπονίας, Ζωικής Παραγωγής και Υδάτινου Περιβάλλοντος Θεσσαλίας (Βόλος) Ίδρυση και Φυσιογνωμία του Τμήματος Το Τμήμα Γεωπονίας Φυτικής και Ζωικής Παραγωγής ιδρύθηκε το 1984. Η εκπαιδευτική λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών

Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Φλώρινα, Ιούνιος 2012 Αποστολή και έργο του Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών Νίκος Ζάικος Eπίκουρος καθηγητής Τμήμα Βαλκανικών Σπουδών Υπεύθυνος Συντονιστής Τμήματος Βαλκανικών Σπουδών ΠΔΜ 1 Η παρούσα έκθεση

Διαβάστε περισσότερα

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274

Ιωάννινα: 18 Μαΐου 2015 Αριθμ. Πρωτ: 274 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ------ ΠΕΡ/KH Δ/ΝΣΗ Α/ΘΜΙΑΣ & Β/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟ ΣΧΟΛ.ΣΥΜΒΟΥΛΩΝ Δ/ΘΜΙΑΣ ΕΚΠ/ΣΗΣ ΝΟΜΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ----- Ταχ. Δ/νση: Λουκή

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads

Χάρτης Ιστοσελίδας. Υπηρεσίες Συνδέσεις Εγκύκλιοι Έντυπα Downloads Το Υπουργείο Το Eκπαιδευτικό Σύστημα Πρόσβαση στη Γνώση Θρησκεύματα Μηχανή Αvαζήτησης Επικοινωνία Συχνές Ερωτήσεις Χάρτης Ιστοσελίδας Προκηρύξεις/ Νέα Διαγωνισμοί Συνέδρια/ Ημερίδες Εποπτευόμενοι Φορείς

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία

Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Μεταπτυχιακό στην Εκπαιδευτική/Σχολική Ψυχολογία Στόχοι του Προγράμματος Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η ανάπτυξη επιστημονικής γνώσης στη θεωρία και στην εφαρμογή των ψυχολογικών και κοινωνικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΙΣΑΚΤΕΟΙ 2014. Εισακτέοι 2013 ΜΕΤΑΒΟΛΗ % Πανεπιστήμιο Τμήμα ΓΕΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ. Γενική Σειρά ΜΕΤΑΒΟΛΗ. http://sep4u.gr.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΕΙΣΑΚΤΕΟΙ 2014. Εισακτέοι 2013 ΜΕΤΑΒΟΛΗ % Πανεπιστήμιο Τμήμα ΓΕΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ. Γενική Σειρά ΜΕΤΑΒΟΛΗ. http://sep4u.gr. 384 ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΘΕΩΡΙΑΣ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ 75 90 1 15 20% ΑΝΩΤΑΤΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΕΙΚΑΣΤΙΚΩΝ ΤΕΧΝΩΝ 85 100 1 15 18% 129 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝ. ΘΕΣ/ΝΙΚΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

170 χρόνια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

170 χρόνια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου 170 χρόνια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Μ.Α.Μιμίκου, Καθηγήτρια ΕΜΠ Πρόεδρος Σχολής Πολιτικών Μηχανικών ΕΜΠ Σύντομη Ιστορική Διαδρομή Εισαγωγή Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο: το πιο φημισμένο εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1 ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 1. Εισαγωγή Το μάθημα εισάγει τους μαθητές και τις μαθήτριες στην σύγχρονη οικονομική επιστήμη, τόσο σε επίπεδο μικροοικονομίας αλλά και σε επίπεδο μακροοικονομίας. Ο προσανατολισμός

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ (Τ.Ε.Ι.) ΗΠΕΙΡΟΥ ΣΧΟΛΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΞΕΝΩΝ ΓΛΩΣΣΩΝ ΣΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ ΗΓΟΥΜΕΝΙΤΣΑ 2011 2 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Διαβάστε περισσότερα

Σας ενημερώνουμε ότι έχουν ανακοινωθεί οι ακόλουθες προκηρύξεις για την πλήρωση θέσεων Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) ως εξής:

Σας ενημερώνουμε ότι έχουν ανακοινωθεί οι ακόλουθες προκηρύξεις για την πλήρωση θέσεων Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ) ως εξής: EΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ Διεύθυνση : Εποπτείας Ερευνητικών Φορέων Τμήμα : Α Διοικητικής & Οικονομικής Εποπτείας

Διαβάστε περισσότερα

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως)

Master s Degree. www.unic.ac.cy. Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) Master s Degree www.unic.ac.cy Μεταπτυχιακό στις Επιστήμες Αγωγής (Εξ Αποστάσεως) «Σε αυτό το ταξίδι για την ανακάλυψη της γνώσης μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα η οργάνωση και το φιλικό κλίμα του Πανεπιστημίου.»

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κατερίνα Αλεξίου Μαρία Ν. Δανιήλ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Κατερίνα Αλεξίου Μαρία Ν. Δανιήλ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ Η Κατερίνα Αλεξίου είναι RCUK Academic Fellow στο Open University της Αγγλίας. Σπούδασε Αρχιτεκτονική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και είναι διδάκτορας της Bartlett School of Graduate

Διαβάστε περισσότερα

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ

ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ. Ελληνική ΟΧΙ ΛΑΧΑΝΟΚΟΜΙΑ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΩΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΓΕΩΠΟΝΩΝ ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ FGF450 ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 4 ο ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ. Public Relations Management ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ Public Relations Management Στόχος του Προγράμματος Το πρόγραμμα Διοίκηση Επικοινωνίας Δημοσίων Σχέσεων είναι ένα πλήρες και ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα με

Διαβάστε περισσότερα

Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού. Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ

Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού. Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ Oι Σπουδές και το Επάγγελμα του Αγρονόμου και Τοπογράφου Μηχανικού Πάρις Σαββαΐδης, καθηγητής ΑΠΘ Θεσσαλονίκη, 13 Μαρτίου 2014 Ο Αγρονόμος και Τοπογράφος Μηχανικός (ΑΤΜ) είναι ο μηχανικός που ασχολείται

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015*

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΟΥ ΕΤΟΥΣ 2014-2015* ΔΕΥΤΕΡΑ 19/1 ΤΡΙΤΗ 20/1 ΤΕΤΑΡΤΗ 21/1 ΠΕΜΠΤΗ 22/1 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 23/1 ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ ΕΥΓΕΝΙΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ ΚΑΙ ΟΡΟΛΟΓΙΑ Τσάνταλη Καλλιόπη, calliopetsantali@yahoo.gr Νικολιδάκης Συμεών, simosnikoli@yahoo.gr o oo Εισαγωγή Στην παρούσα εργασία επιχειρείται μια προσέγγιση της διδακτικής

Διαβάστε περισσότερα

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος

Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης. Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Για μια αειφόρο προσέγγιση της οικιστικής ανάπτυξης Θάνος Παγώνης, αρχιτέκτων - πολεοδόμος Διαπιστώσεις Ο μισός πληθυσμός της γης στεγάζεται ήδη σε πόλεις καταναλώνοντας περίπου τα ¾ των πόρων του πλανήτη

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΤΜΗΜΑ ΔΑΣΟΠΟΝΙΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΔΡΑΜΑΣ ΤΕΙ Α.Μ.Θ. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΣΤΙΚΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ MASTER S DEGREE IN PLANNING AND MANAGING URBAN GREENSPACES

Διαβάστε περισσότερα

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος

Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Σχόλια και υποδείξεις για το Σχέδιο Μαθήματος Ακολούθως αναπτύσσονται ορισμένα διευκρινιστικά σχόλια για το Σχέδιο Μαθήματος. Αφετηρία για τον ακόλουθο σχολιασμό υπήρξαν οι σχετικές υποδείξεις που μας

Διαβάστε περισσότερα

235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ

235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ 235 Χημικών Mηχανικών ΕΜΠ Επαγγελματικές Διέξοδοι Για την άσκηση του επαγγέλματος του Χημικού Μηχανικού είναι απαραίτητη άδεια που χορηγείται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας κατόπιν εξετάσεων. Οι πτυχιούχοι

Διαβάστε περισσότερα

Σπουδάζοντας Χημεία στο Α.Π.Θ. Ευαγγελία Α. Βαρέλλα

Σπουδάζοντας Χημεία στο Α.Π.Θ. Ευαγγελία Α. Βαρέλλα Σπουδάζοντας Χημεία στο Α.Π.Θ. Ευαγγελία Α. Βαρέλλα Το Τμήμα Χημείας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Α.Π.Θ. Τμήματα Χημείας διαθέτουν τα πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.), Πατρών, Ιωαννίνων και

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε.

Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Τα Μεταπτυχιακά Προγράμματα και τα Προγράμματα Κατάρτισης της Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Σπύρος Πανέτσος Επιστ. Υπευθ. Γραφείου Διασύνδεσης Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η Α.Σ.ΠΑΙ.Τ.Ε. Η Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής

Διαβάστε περισσότερα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα

Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο. Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Δίκτυα «Τομέων» και «Τόπων»: Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης για το Βόρειο Αιγαίο Ε. Παναγιωτάτου Ε. Κλαμπατσέα Η εισήγηση βασίζεται σε μακροχρόνια ερευνητική προσπάθεια καταρχήν με το πρόγραμμα «Ακρίτας»,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ 1. ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΗ ΣΧΟΛΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ ΤΜΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Τ.Ε. ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ Προπτυχιακό ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΕΞΑΜΗΝΟ ΣΠΟΥΔΩΝ 7 ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Κινητές Επικοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης

120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης 120 Φιλοσοφίας - Παιδαγωγικής Θεσσαλονίκης Σκοπός Σκοπός αυτού του Τμήματος είναι η ανάδειξη επιστημόνων ικανών να καλύπτουν τις ανάγκες της εκπαίδευσης σε προσωπικό για την διδασκαλία των μαθημάτων της

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση

Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πληροφοριακής παιδείας στην Ελλάδα: μια ερευνητική και θεωρητική προσέγγιση Στέλλα Κορομπίλη, Αναπλ. Καθηγήτρια, Τμήμα Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης, ΑΤΕΙΘ, Αφροδίτη

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟ - ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ Γ' Ενιαίου Λυκείου (Μάθημα : Κατεύθυνσης) ΓΕΝΙΚΟΙ ΣΚΟΠΟΙ ΚΑΙ ΣΤΟΧΟΙ Το μάθημα απευθύνεται σε μαθητές με ειδικό ενδιαφέρον για το ΕΛΕΥΘΕΡΟ-ΠΡΟΟΠΤΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ( Εικαστική και Αρχιτεκτονική

Διαβάστε περισσότερα