Κείμενο. Πολιτικής. No 17_Nοέμβριος 2013

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Κείμενο. Πολιτικής. No 17_Nοέμβριος 2013"

Transcript

1 Κείμενο No 17_Nοέμβριος 2013 Πολιτικής Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων & η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» των Παναγιώτη Σακελλαρόπουλου Καθηγητή Ψυχιατρικής-Παιδοψυχιατρικής Παναγιώτας Φίτσιου, Ψυχολόγου-Ψυχοθεραπεύτριας, MSc Κοινωνικής Ψυχιατρικής

2 Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, Αθήνα Τηλ.: Fax: ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ All Rights Reserved Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» των Παναγιώτη Σακελλαρόπουλου, Παναγιώτας Φίτσιου Ο Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών & μετεκπαιδεύτηκε στην Γαλλία από το 1954 έως το 1960 σε πανεπιστημιακά κέντρα νευρολογίας, ψυχιατρικής & παιδικής ψυχιατρικής. Είναι Ψυχίατρος, ψυχαναλυτής, μέλος της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ενώσεως. Επίσης, μέλος διαφόρων ελληνικών, γαλλικών & διεθνών εταιρειών ψυχιατρικής, παιδοψυχιατρικής & ψυχικής υγιεινής. Ασχολήθηκε με την οργάνωση ή διεύθυνση ψυχιατρικών ιδρυμάτων, καθώς & με την εκπαίδευση, πανεπιστημιακή & έξωπανεπιστημιακή, ψυχιάτρων, κοινωνικών λειτουργών, ψυχολόγων κλπ. Είναι ιδρυτικό μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας (1977), του Ινστιτούτου Κοινωνικής Ψυχιατρικής (1978), της Εταιρίας Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας (1981), της Ελληνικής Ψυχαναλυτικής Εταιρείας (1983). Από το 1984 έως σήμερα, συμμετείχε σε μια σειρά από Επιτροπές, ευρωπαϊκές & ελληνικές, για την μελέτη της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα & ειδικότερα στο ψυχιατρείο της Λέρου. Μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για την μελέτη της εγκατάστασης της ψυχικής υγείας & περίθαλψης στην Ελλάδα (1984). Γενικότερα είναι από τους πρωτεργάτες της Κοινωνικής Ψυχιατρικής & της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στην Ελλάδα & έχει διευθύνει πλήθος έξω-νοσοκομειακών δομών. Έχει δημοσιεύσει πλήθος μελετών, άρθρων, βιβλίων. Το 1984 εκλέγεται Καθηγητής Ψυχιατρικής & Παιδοψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου της Θράκης. Από το 1991, η Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας (υπό την επιστημονική διεύθυνση του Καθ. Σακελλαρόπουλου) ξεκίνησε Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών με θέμα "Κοινωνική Ψυχολογία & Ψυχιατρική παιδιών & ενηλίκων σε συνεργασία με το τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Από το 1994 η Ε.Κ.Ψ. & Ψ.Υ. συνεχίζει το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στην Κοινωνική Ψυχιατρική σε συνεργασία με το τμήμα Ιατρικής, Τομέας Κοινωνικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων. Μετά την ολοκλήρωση της συνεργασίας, το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στην «Κοινωνική Ψυχιατρική» συνεχίζεται από το Τμήμα Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (έναρξη εαρινό εξάμηνο 2009). Το 1995 ο Καθ. Σακελλαρόπουλος δημιούργησε το Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών & Ενηλίκων σε μια ευαίσθητη κοινωνικά & οικονομικά περιοχή (Καλλιθέα), με σκοπό την κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού της. Η Παναγιώτα Φίτσιου είναι Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια με Μεταπτυχιακό στην Κοινωνική Ψυχιατρική- Παιδοψυχιατρική από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει παρακολουθήσει μια μεγάλη σειρά σχετικών εκπαιδευτικών σεμιναρίων που αφορούν την ψυχανάλυση & την κοινοτική ψυχιατρική. Από το 2004 ως σήμερα είναι επίσης σε προσωπική ψυχανάλυση. Από το 1996 είναι συνεργάτης : 1) στην Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής & Ψυχικής Υγείας & 2) στο Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών & Ενηλίκων. Οι επαγγελματικές της δραστηριότητες & η εμπειρία της περιλαμβάνουν: την ψυχοθεραπεία ενηλίκων, την εκπαίδευση επαγγελματιών ψυχικής υγείας, τις υπηρεσίες ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, μελέτες, αρθρογραφία, υλοποίηση Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων & μεταφορά τεχνογνωσίας. Είναι Επιστημονική Επιμελήτρια του βιβλίου (και συγγραφέας ενός κεφαλαίου): Π. Σακελλαρόπουλος & συν. «Θεμέλιο της Ψυχιατρικής ο Συναισθηματικός Δεσμός Θεραπευτή-Θεραπευόμενου», εκδόσεις Παπαζήση, Αθήνα Τέλος έχει εκδώσει & την ποιητική συλλογή «Φλυαρίες για το Ανείπωτο», εκδόσεις Δωδώνη, Αθήνα Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν υιοθετεί ως ίδρυμα πολιτικές θέσεις. Καταβάλλει μάλιστα προσπάθεια να παρουσιάζονται στα πλαίσια των εκδηλώσεών του και στο μέτρο του δυνατού όλες οι υπάρχουσες απόψεις. Υπό το πρίσμα αυτό, οι αναλύσεις και οι γνώμες που δημοσιεύονται στις σειρές του θα πρέπει να αποδίδονται αποκλειστικά στους συγγραφείς και να μην θεωρείται ότι αντιπροσωπεύουν απαραίτητα τις απόψεις του Ιδρύματος.. 2

3 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Περιεχόμενα Περίληψη... 4 Λέξεις Κλειδιά:... 4 Η πραγματικότητα και η βασική μας υπόθεση... 5 Επεξήγηση κάποιων βασικών όρων: ενορμήσεις ζωής και θανάτου σε σχέση με τη σημερινή πραγματικότητα... 5 Ενορμήσεις ζωής... 5 Ενορμήσεις Θανάτου... 6 Διαπλοκή των ενορμήσεων... 6 Η ψυχική πραγματικότητα σήμερα: άγχος κατάρρευσης σε έναν κόσμο βίαιο και διωκτικό... 6 Η κοινωνική ομάδα και οι θεσμοί... 8 Η βία μέσα μας και έξω και πάλι πίσω σε μας... 8 Η ευθύνη του ψυχοθεραπευτή για «συνδέσεις»... 9 Ποια είναι η συμβολή και τα όρια της ψυχανάλυσης εν μέσω κρίσης; Βιβλιογραφία Το Παρατηρητήριο της Κρίσης

4 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Περίληψη Σε αυτό το άρθρο επιχειρούμε να προσεγγίσουμε τις επιπτώσεις της κρίσης (οικονομικής, αλλά πρωτίστως κοινωνικής, ανθρωπιστικής και θεσμικής) στο άτομο και στην κοινωνική ομάδα και να προτείνουμε πώς θα μπορούσε η κλινική (ψυχαναλυτική) σκέψη και νοηματοδότηση να ταχθεί στην υπηρεσία του ατόμου και του κοινωνικού συνόλου, ώστε να προσφέρει μια διέξοδο σε αυτό που βιώνεται ως απελπισία και αδιέξοδο. Η προσέγγισή μας γίνεται μέσα από το «Ψυχαναλυτικό Πρίσμα» και ξεκινάει από την υπόθεση ότι η «συνήχηση» της προσωπικής αδικίας και απελπισίας που βιώνει το άτομο με την εκτροπή των θεσμών σε μια «ψυχωτική» και «άνομη» ή «διαστροφική» λειτουργία δύναται να κινητοποιήσει την κυριαρχία της «βίας» και των ενστίκτων καταστροφής (Freud). Στα συμπεράσματα του άρθρου σχολιάζουμε την ευθύνη του ψυχοθεραπευτή να κινητοποιήσει το άτομο και (στο βαθμό που αναλογεί) και την κοινωνική ομάδα προς την δημιουργία ελπίδας, συλλογικότητας και ενοτήτων, δηλαδή σε λειτουργίες που αναφέρονται στην «ενόρμηση ζωής» (Freud). Λέξεις Κλειδιά: Ψυχική Υγεία, Επιπτώσεις της Κρίσης, Ψυχανάλυση και Κοινωνική Ψυχιατρική, Ψυχαναλυτικό Πρίσμα 4

5 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Η πραγματικότητα και η βασική μας υπόθεση Αυτή την περίοδο στη χώρα μας η οικονομική κρίση, η αποδιάρθρωση των εργασιακών σχέσεων και η αποσταθεροποίηση της λειτουργίας ενός (υποτυπώδους έστω) κοινωνικού κράτους πρόνοιας έχουν κορυφωθεί σε μια βαθύτατη κοινωνική κρίση, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε σε μια ουμανιστική κρίση. Αυτό που κάνει βαθύτερη την κρίση και πιο επικίνδυνα τα επακόλουθά της είναι ότι δεν πρόκειται μόνον για μια αποστέρηση των ανθρώπων από τα μέσα επιβίωσής τους. Αυτό που επικρατεί είναι η συνολικότερη κρίση αξιών, το συναίσθημα της αδικίας και ο εκφυλισμός των θεσμών ή η εκτροπή τους από την αρχική τους αποστολή, η οποία ήταν να προστατέψουν τα άτομα από την ακατέργαστη κυκλοφορία των ενστίκτων και να εξασφαλίσουν μια στοιχειώδη δικαιοσύνη. Σε αυτό το άρθρο θα επιχειρήσουμε να φωτίσουμε αυτήν την πλευρά της κρίσης που σχετίζεται με την διακίνηση της βίας στο άτομο (είτε προς τον άλλον είτε προς τον εαυτό) και στην κοινωνική ομάδα, ακριβώς εξαιτίας της παρακάτω «συνήχησης». Δηλαδή, εξαιτίας αφενός των προσωπικών συναισθημάτων αδικίας, κατάρρευσης της «βασικής εμπιστοσύνης» στον άλλον και στον κόσμο και κυριαρχίας της «ενόρμησης θανάτου» (S. Freud) και αφετέρου της αποτυχίας ή της εκτροπής της θεσμικής λειτουργίας από τον αρχικό της προορισμό. Και θα εξηγήσουμε αμέσως. Επεξήγηση κάποιων βασικών όρων: ενορμήσεις ζωής και θανάτου σε σχέση με τη σημερινή πραγματικότητα Ενορμήσεις ζωής "Μεγάλη κατηγορία ενορμήσεων, την οποία ο Freud αντιπαραθέτει, στην τελευταία θεωρία του, στις ενορμήσεις θανάτου. Οι ενορμήσεις ζωής προσπαθούν να συγκροτούν όλο και μεγαλύτερες ενότητες και να τις διατηρούν. Οι ενορμήσεις ζωής, που ορίζονται επίσης με τον όρο Έρως, καλύπτουν όχι μόνο τις λεγόμενες σεξουαλικές ενορμήσεις, αλλά και τις ενορμήσεις αυτοσυντηρήσεως". Πρόκειται -στην ευρεία έννοια- για τις εκδηλώσεις της libido. Μέσα σ αυτές περιλαμβάνονται οι ενορμήσεις που αφορούν την ανεύρεση χαράς, τρυφερότητας, επικοινωνίας ερωτικής ή άλλης με τους συντρόφους, τα αγαπημένα πρόσωπα, την εγκατάσταση και διατήρηση σχέσεων αγάπης μέσα στα πλαίσια του οικογενειακού αστερισμού. Σ' αυτήν περιλαμβάνεται επίσης και ο Έρωτας προς ένα ιδανικό, η λιβιδινική επένδυση μιας ιδεολογίας, ενός στόχου επιστημονικού, επαγγελματικού ή άλλου. 5

6 Όλες αυτές οι ανθρώπινες εκδηλώσεις, έχουν ένα ευρύ πεδίο, όπως άλλωστε αναφέρεται. Δεν αφορούν την σεξουαλική επιθυμία με τη στενή έννοια. Ενορμήσεις Θανάτου "Μέσα στο πλαίσιο της τελευταίας φροϋδικής θεωρίας των ενορμήσεων εμφανίζεται μια βασική κατηγορία ενορμήσεων, οι οποίες αντιτίθενται στις ενορμήσεις ζωής και τείνουν στην ολοκληρωτική μείωση των εντάσεων, δηλαδή στην επαναφορά του έμβιου όντος στην ανόργανη κατάσταση. Αν και οι ενορμήσεις θανάτου είναι αρχικά στραμμένες προς το εσωτερικό και τείνουν προς την αυτοκαταστροφή, δευτερογενώς κατευθύνονται προς το εξωτερικό, εμφανιζόμενες τότε με τη μορφή της επιθετικής ενόρμησης ή της ενόρμησης καταστροφής". Πολύ ενδιαφέρον σημείο στους προαναφερόμενους ορισμούς του "Λεξιλογίου της Ψυχανάλυσης", είναι αυτό που αφορά την ιδιότητα των ενορμήσεων ζωής: "...να συγκροτούν όλο και μεγαλύτερες ενότητες, και να τις διατηρούν...". Οι ενότητες αυτές αφορούν βέβαια τη σχέση του ατόμου με τον άλλο αλλά και με την κοινωνική ομάδα, καθώς και το ρόλο του και τις υποχρεώσεις του απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Αυτή τη διάσταση ας την κρατήσουμε στο μυαλό μας για την ανάλυση που ακολουθεί. Η συγκρότηση και λειτουργία αυτών των ενοτήτων, είναι αποτέλεσμα κάποιων ωριμοποιών διαδικασιών του ατόμου, που έχουν προηγηθεί στη σχέση με τον άλλο. Στις ενορμήσεις θανάτου αντίθετα, κυρίαρχο στοιχείο είναι, η αποδιοργάνωση, η διάλυση αυτών των ενοτήτων. Αυτό που ο S. Freud εξέφρασε ως τάση διάλυσης και επιστροφής στην ανόργανη ύλη. Διαπλοκή των ενορμήσεων Ίσως είναι το πιο ενδιαφέρον κομμάτι στη μελέτη των ενορμήσεων. Ποτέ οι ενορμήσεις της ζωής, ή οι επιθετικές-καταστροφικές ενορμήσεις δεν εκδηλώνονται ανεξάρτητα ή αυτόνομα, οι μεν από τις δε. Σε κάθε έκφραση της ανθρώπινης συμπεριφοράς υπάρχει πάντα ένα μείγμα και των δύο, άλλοτε σε άλλο επίπεδο διαπλοκής. Η ψυχική πραγματικότητα σήμερα: άγχος κατάρρευσης σε έναν κόσμο βίαιο και διωκτικό Γνωρίζουμε ότι μια συνεχής αποστέρηση, μια απειλή για κάτι που επέρχεται, μια συνεχής ανασφάλεια και μια στάση αναμονής όπου το άτομο δεν γνωρίζει τι το περιμένει έχει τραυματικό χαρακτήρα και οδηγεί συχνά τους ανθρώπους σε μια κατάσταση αβοήθητου και αδιεξόδου. 6

7 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Κάθε φορά που ο άνθρωπος θα αισθανθεί προσωπική και κοινωνική αδικία και πόνο από την απώλεια ορισμένων βασικών πραγμάτων, τότε αναζωπυρώνονται και αναδύονται στη συνείδησή του όλες οι προηγούμενες φορές που ένοιωσε αδικία και πόνο στη διάρκεια της ζωής του, με απαρχή και βασική αναφορά στις πρώτες τραυματικές αποτυχίες του πρώιμου περιβάλλοντός του να εμπεριέξουν την «βία» και την ένταση των ενστίκτων του και να ικανοποιήσουν την αδήριτη ανάγκη του. Μιλάμε κυρίως για ένστικτα της προοιδειποδειακής περιόδου, δηλαδή για ένστικτα βαθιάς ανάγκης (πείνα, δίψα) και βίαιες εκφορτίσεις της σωματικής έντασης (πόνος, φόβος), σε πολύ μικρή ηλικία, όπου το άτομο κατακλύζεται από αυτά και χρειάζεται την στοργή και το «κράτημα» του περιβάλλοντος για να αντέξει. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι αυτές οι αποτυχίες αφορούν τους πιο ευάλωτους ανθρώπους, όμως ως ένα βαθμό αφορούν όλους τους ανθρώπους. Απλοποιώντας την ψυχαναλυτική θεωρία, μπορούμε να πούμε ότι το κάθε άτομο στην αρχή της ζωής του κυριαρχείται από πρωτόγονα άγχη (εισβολή, καταστροφή, εκμηδένιση) και από φαντασιώσεις που συνδέονται με την επιθετικότητα και την ενόρμηση θανάτου σε μια κατάσταση πόλωσης και εν μέρει αποσύνδεσης με την ενόρμηση ζωής (βλέπε προηγούμενη ενότητα). Όταν η ένταση αυτών των πρωτόγονων αγχών είναι τέτοια ή/και το περιβάλλον του ατόμου αποτυγχάνει να τα εμπεριέξει, τότε το άτομο θα παραμείνει εγκλωβισμένο σε έναν κόσμο διωκτικό και βίαιο (η σχιζο-παρανοειδής θέση κατά M. Klein). Επεξηγώντας πολύ σύντομα, να πούμε ότι στους 3-4 πρώτους μήνες της ζωής το Εγώ του ατόμου δεν είναι τόσο ισχυρό ώστε να αντέξει την ένταση των ενστίκτων, την πίεση της ανάγκης (πείνα, δίψα) και τον πόνο, την οργή που έρχεται από την ματαίωση, την αποτυχία του περιβάλλοντος να ικανοποιήσει και να το προστατέψει. Έτσι «διχοτομεί» τον εσωτερικό και των εξωτερικό του κόσμο σε «καλό» και «κακό» (δηλαδή στερητικό και καταδιωκτικό). Μόνο που ακόμα και αν προβάλλει προς τα έξω το «κακό» αυτό απειλεί να το καταδιώξει και να το αφανίσει. Βέβαια, με τους σωστούς χειρισμούς του περιβάλλοντος και με την ενδυνάμωση του Εγώ, η «καλή» και προστατευτική πλευρά μέσα μας και έξω μας έρχονται να συνδεθούν, να εξισορροπήσουν το «κακό» κομμάτι και να ευοδώσουν μια καλύτερη σχέση με την πραγματικότητα και με τους άλλους. Η αλήθεια όμως είναι ότι ακόμα κι αν το άτομο καταφέρει να περάσει επιτυχώς σε μια εναρμόνιση των βίαιων ενστίκτων με την ενόρμηση της ζωής και σε μια σύνδεση του «καλού» και του «κακού» κομματιού, κάθε φορά που το άτομο βιώνει μια έντονη και βίαιη απειλή, αποστέρηση ή αδικία, ανάλογα με τον βαθμό ψυχικής του οργάνωσης και με τις «εφεδρείες» του, μπορεί να αναζωπυρωθεί τόσο η αίσθηση κατάρρευσης όσο και η «βία» και η επιθετικότητα, στραμμένη άλλοτε προς τον εαυτό (κατάθλιψη, αυτοκτονίες) είτε προς τον άλλον (συμπεριφορές βίας απέναντι στον άλλον που βιώνεται ως φταίχτης για τα δεινά του). 7

8 Η κοινωνική ομάδα και οι θεσμοί Πολλοί άνθρωποι απειλούνται με κατάρρευση (κατάρρευση της εσωτερικής δομής, της συνοχής του εαυτού, επίσης κατάρρευση της σύνδεσης με τον έξω κόσμο) και η βία δύναται να οδηγήσει στην διάσπαση-κατάρρευση της κοινωνικής ομάδας. (Για την έννοια του φόβου κατάρρευσης, βλ. D.W. Winnicott). Αυτή η αίσθηση ενισχύεται περισσότερο από την κατάρρευση των υποστηρικτικών κοινωνικών συστημάτων και των όποιων θεσμών ή αξιών θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημείο αναφοράς, δόμησης και στήριξης, ιδιαίτερα για τις ούτως ή άλλως πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, στις οποίες μπορούμε να προσφέρουμε υπηρεσίες. Μέσα σε τέτοιες συνθήκες ψυχικής βίας και συνεχούς απειλής αυτό που κάνει τα άτομα να νιώθουν περισσότερο ανήμπορα ή να βυθίζονται σε κατάθλιψη ή να καταφεύγουν στη βία είναι η κατάρρευση της άποψης που είχαν για τον κόσμο, τις σχέσεις τους με τους ανθρώπους, έναν κόσμο που εν πάση περιπτώσει δεν έμοιαζε τόσο απειλητικός και διωκτικός, αλλά έμοιαζε περισσότερο στέρεος και αρκετά δίκαιος. Αυτός ο κόσμος με τους κανόνες δικαιοσύνης, τους θεσμούς, ο πολιτισμός, όπως μας δίδαξε ο S. Freud, στηρίζεται στο οιδιπόδειο σύμπλεγμα, δηλαδή (απλοποιώντας και πάλι την θεωρία) στην παραδοχή ότι για να συνυπάρξουμε με τον άλλο στην κοινωνία χρειάζεται να αποδεχτούμε (και να αντέξουμε την δυσφορία που αυτό επιφέρει) ότι δεν μπορούμε να κάνουμε και να έχουμε ό,τι θέλουμε, αγνοώντας τη λειτουργία του άλλου, υπάρχουν κανόνες και περιορισμοί. Οι θεσμοί φτιάχτηκαν για να ρυθμίζουν ακριβώς αυτή την ακατέργαστη κυκλοφορία των «βίαιων» (με την έννοια της έντασης) ενστίκτων διαπλέκοντάς τα με την ενόρμηση της ζωής (βλέπε σχετικό υποκεφάλαιο παραπάνω). Η βία μέσα μας και έξω και πάλι πίσω σε μας Αυτό που κάνει τα πράγματα επικίνδυνα σήμερα είναι ότι οι θεσμοί έπαψαν από καιρό να ρυθμίζουν την «παντοδυναμία» των ανθρώπων ( δηλαδή, τα θέλω όλα και χωρίς κόστος), αντιθέτως εκτράπηκαν και οι ίδιοι σε έναν ρόλο είτε παντοδύναμο (δηλαδή, άρνηση των ορίων της πραγματικότητας και παντοδύναμος έλεγχος: όπως συμβαίνει στην ψύχωση) ή κατά μια άλλη άποψη διαστροφικό (απλοποιώντας πάλι την θεωρία: ένας διαστροφικός θα έλεγε: «το ξέρω ότι η πραγματικότητα έχει περιορισμούς, αλλά ταυτόχρονα κάνω πως δεν τους βλέπω και κάνω το δικό μου»). (Για αυτή την τελευταία άποψη του «μοντέλου της διαστροφής» βλέπε και Κ. Ζερβός) Αλλά ποιος τότε θα διαμεσολαβήσει αυτή την «βία», την αδικία, το αβοήθητο των ανθρώπων προτού καταρρεύσουν και οι ίδιοι και προτού διασπαστεί η κοινωνική ομάδα, αν δεν το κάνουν οι θεσμοί; 8

9 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Η ευθύνη του ψυχοθεραπευτή για «συνδέσεις» Στον περιορισμένο χώρο αυτού του άρθρου θα ασχοληθούμε λίγο με τις συλλογικές και πολιτικές προεκτάσεις αυτού του ερωτήματος. Θα αρκεστούμε κυρίως σε ένα σχόλιο για την εργασία του ψυχοθεραπευτή μαζί με τους ανθρώπους που φέρνουν (συχνά μέσα από επώδυνα συμπτώματα) θραύσματα αυτής της πραγματικότητας στις υπηρεσίες μας. Αυτό που συναντάμε στη δουλειά μας καθημερινά πια, είναι ένα απειλητικό βίωμα που μας φέρνουν οι ασθενείς μας, η «βία», η επιθετικότητα, η απειλή μιας κατάρρευσης (που το πιο συχνό έχει ήδη συμβεί). Το περίπλοκο πράγμα είναι ότι αυτό το βίωμα περισσότερο παρά ποτέ (τουλάχιστον από το δεύτερο μισό του προηγούμενου αιώνα, εξαιρώντας δηλαδή τον παραλογισμό και την αγριότητα των παγκοσμίων πολέμων) είναι μέρος και της δικής μας πραγματικότητας. Αυτή η πραγματικότητα μας φέρνει περισσότερο από κάθε άλλη εποχή στο όριο/μεταίχμιο ανάμεσα στο υποκειμενικό (προσωπική ιστορία του ατόμου) και στην εξωτερική πραγματικότητα. Οι ασθενείς μας μιλούν για αυτή την αγριότητα, την απειλή που βιώνουν με οικονομικούς, συνήθως, όρους. Εμείς στην κλινική πράξη προσπαθούμε να «μεταφράσουμε», να νοηματοδοτήσουμε και με αυτόν τον τρόπο να απαλύνουμε αυτό το βίωμα με ψυχικούς όρους, γνωρίζοντας, όμως, εκ των προτέρων ότι δεν μπορούμε να το ανάγουμε όλο στο υποκειμενικό. Ότι ενδεχομένως τα εργαλεία, οι θεωρίες μας δοκιμάζονται, δεν αρκούν, ενώ παράλληλα αυτά τα εργαλεία είναι το καλύτερο που έχουμε. Υπάρχει μια βαθιά πολιτική και ιδεολογική διάσταση, που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Υπάρχει επίσης μια συνθλιπτική πραγματικότητα που πάλι δεν μπορούμε να αγνοήσουμε. Ως κλινικοί πρέπει να συμπεριλάβουμε στη σκέψη μας όλα τα παραπάνω, δεν μπορούμε να τα αγνοήσουμε. Αλλά παράλληλα, δεν πρέπει και να υποκύψουμε σε αυτή την συνθλιπτική ή ψυχωτική ή διαστροφική πραγματικότητα. Πρέπει να συνεχίσουμε να σκεφτόμαστε και να απαντάμε κυρίως κλινικά, συμπεριλαμβάνοντας όμως και όλους αυτούς τους περιορισμούς (δηλαδή κυρίως ότι δεν μπορούμε να τα εξηγήσουμε και να τα εμπεριέξουμε όλα). Κυρίως πρέπει να θέσουμε αυτή την κλινική σκέψη στην υπηρεσία των θεσμών και της κοινωνίας. Η δική μας, λοιπόν, απάντηση και ως ψυχοθεραπευτών αλλά και ως πολιτικών και κοινωνικών υποκειμένων χρειάζεται να περάσει από την ευθύνη που νιώθουμε ότι έχουμε να επεξεργαστούμε μια διαφορετική απάντηση που να τοποθετείται στο σημείο ισορροπίας ανάμεσα στο εσωτερικό και στο πραγματικό. Πρέπει να επεξεργαστούμε τη δυνατότητά μας να μην υποκύψουμε σε αυτό το κλίμα πανικού, να μην μπούμε στις προβολές και προβλητικές ταυτίσεις (βλέπε την εξήγηση του όρου της σχιζο-παρανοειδούς θέσης παραπάνω), να μην μπούμε σε θέση ύφεσης στις αξίες μας. Σε ένα κλίμα που απειλεί την ακεραιότητα όλων μας, εμείς πρέπει να συνεχίσουμε να διαφυλάσσουμε τη νησίδα αυτού που προσφέρουμε στη δουλειά 9

10 μας, να επιστρέψουμε στα ουσιώδη (πχ ανθρώπινοι δεσμοί), να ενισχύσουμε τις προσωπικές μας εφεδρείες (και τη μεταξύ μας αλληλεγγύη) και τις εφεδρείες των ασθενών μας. Αλλά όχι μόνον. Ποια είναι η συμβολή και τα όρια της ψυχανάλυσης εν μέσω κρίσης; Κάτω από αυτό το πρίσμα που περιγράψαμε πιο πάνω, η εργασία του κλινικού στη σημερινή πραγματικότητα μπορεί να δώσει στο άτομο αλλά και στην κοινωνική ομάδα μια διέξοδο, μια προοπτική και μια ελπίδα ότι υπάρχουν και άλλες επιλογές αντί της καταστροφικότητας και των αδιεξόδων. Χρειάζεται ως κλινικοί να βρούμε τρόπο να περάσουμε αυτό το μήνυμα και τον τρόπο «σκέπτεσθαι» και δράσης στην κοινωνία και στους θεσμούς. Να καλλιεργήσουμε τη δυνατότητα να κρατιέται κάποια ελπίδα και να αναζητήσουμε τις συνδέσεις μας με το κοινωνικό, να αναζητήσουμε και ευρύτερες συμμαχίες, ώστε να διευρύνουμε το πόσο μπορούμε να προσφέρουμε στους πάσχοντες και στους ανθρώπους που έχουν περισσότερο σήμερα την ανάγκη μας, δηλαδή να θέσουμε την κλινική μας δυνατότητα στην υπηρεσία της κοινωνίας. Σε μια περίοδο που οι πολιτικές για την υγεία και η έλλειψη πολιτικής βούλησης και σταθερής χρηματοδότησης θέτουν σε κίνδυνο την ύπαρξη των υπηρεσιών μας, εμείς προσπαθούμε να βρούμε αυτές τις διεξόδους και να τις επικοινωνήσουμε με τους ανθρώπους, αλλά και να επηρεάσουμε όσο γίνεται τους θεσμούς και τις πολιτικές. Παραδείγματα των τρόπων που το προσπαθούμε βρίσκονται ήδη στις δραστηριότητές μας. Μέσα από δράσεις ευαισθητοποίησης της κοινότητας που προσφέρουν οι υπηρεσίες μας (πχ σχολές γονέων) προσπαθούμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να μάθουν, να προάγουν την ψυχική τους υγεία ή να απευθύνονται έγκαιρα στον ειδικό πριν το σύμπτωμα γίνει βαρύτερο. Έτσι με αυτόν τον τρόπο καλύπτουμε ένα κομμάτι της τεράστιας έλλειψης εκ μέρους της Πολιτείας σε υπηρεσίες πρωτοβάθμιας περίθαλψης και σε υπηρεσίες για παιδιά και εφήβους. Διευρύνουμε τις συνεργασίες μας και δημιουργούμε ευρύτερα δίκτυα με άλλες υπηρεσίες, ώστε να καλύπτουμε περισσότερους ανθρώπους πιο αποτελεσματικά (πχ συνεργασίες με την τοπική αυτοδιοίκηση, τις εθελοντικές οργανώσεις, βλέπε Δίκτυο Ακεσώ ). Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε μεγαλύτερες συμπράξεις (για παράδειγμα το Forum για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση που αποτελείται από επαγγελματίες ψυχικής υγείας, λήπτες των υπηρεσιών και τις οικογένειές τους, βλέπε ) και μέσα από αυτές προτείνουμε συγκεκριμένα πράγματα «από κάτω προς τα πάνω» προς την Πολιτεία, συμβάλλοντας ώστε να σεβαστεί τους θεσμούς και κυρίως το ανθρώπινο δικαίωμα των ατόμων στη ζωή και στην πρόσβαση σε αξιοπρεπείς υπηρεσίες ψυχικής υγείας. 10

11 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Θα αναρωτηθεί κάποιος τι σχέση έχει η ψυχανάλυση με αυτές τις δραστηριότητες; Παρότι οι δεσμοί της ψυχανάλυσης με το κοινωνικό υπάρχουν εξαρχής, χρειάζεται να παραμείνουμε προσεκτικοί όταν μιλάμε για την κοινωνία με όρους που αφορούν την ατομική ψυχολογία. Πιο εύκολα μέσα στις δικές μας δραστηριότητες μπορούμε να πούμε ότι η αξία της ψυχανάλυσης σήμερα είναι αφενός ότι προσφέρει έναν τρόπο να σκεφτόμαστε, να νοηματοδοτούμε και να μην υποκύπτουμε στην βία και στα αδιέξοδα και αφετέρου η δυνατότητα να διευρύνουμε την ψυχαναλυτική σκέψη σε μια συνάντηση με το κοινωνικό, όπως περιγράψαμε πιο πάνω. Δηλαδή να αξιοποιήσουμε αυτόν τον τρόπο σκέψης και δράσης που δημιουργεί και διατηρεί νόημα, ενότητες και συνύπαρξη (ενόρμηση ζωής). Εν κατακλείδι, προτείνουμε αυτό που κάνουμε και οι ίδιοι στις υπηρεσίες μας: να απαντήσουμε σε αυτή την κατάσταση στον περιορισμένο βαθμό που μας αναλογεί με ένα «Ψυχαναλυτικό Πρίσμα» (Π. Σακελλαρόπουλος): θέτοντας, δηλαδή την προνομιακή και βαθιά κατανόηση που προσφέρει η Ψυχανάλυση στην υπηρεσία αφενός της «μάχιμης» φροντίδας (Κοινωνική Ψυχιατρική) και νοηματοδότησης του βιώματος του ατόμου και αφετέρου στην αλληλεπίδραση με την κοινωνική ομάδα, βαθαίνοντας τις σχέσεις με την κοινωνία και τους θεσμούς. 11

12 Βιβλιογραφία Freud S. (1913), Totem and Taboo.SE 13, SE = The Standard Edition of the Complete Works of Sigmund Freud, 24 volumes, ed. by James Strachey et al. The Hogarth Press and the Institute of Psychoanalysis, London Freud S. (1930), Civilization and its Discontents. SE 21, Freud S. (1915) Instincts and their Vicissitudes. SE 14, Freud S. (1920) Beyond the Pleasure Principle. SE 18, Klein, M (1923). The development of a child., Int. J. Psychoanal., 4: Klein, M. (1932). The Psycho-Analysis of Children., London: Hogarth. Laplance, J.-B. Pontalis (1986), To λεξιλόγιο της Ψυχανάλυσης, Εκδ. Κέδρος Σακελλαρόπουλος Π. (1994), «Ψύχωση, Ψυχοθεραπευτικοί Χειρισμοί και Ψυχαναλυτικό Πρίσμα», Περ. Ψυχανάλυση και Ψυχοθεραπεία, 1, τ. 2, σελ Σακελλαρόπουλος Π. (1995), «Ψύχωση, Ψυχαναλυτικό Πρίσμα και Δημόσια Περίθαλψη», Περ. Ψυχανάλυση και Ψυχοθεραπεία, τ. 4, σελ Winnicott, D.W. (1974). Fear of breakdown, Int. Rev. Psychoanal., 1: Winnicott, D. (1960). The theory of the parent-child relationship, Int. J. Psychoanal., 41: Winnicott, D.W. (1962). The theory of the parent-infant relationship: further remarks, Int. J. Psychoanal., 43: Ζερβός Κ. (2011), «Μια ψυχαναλυτική ματιά στη σημερινή κρίση: το μοντέλο της διαστροφής», Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών, , Α-Β, 2011,

13 Η «βία» των ενστίκτων, το αβοήθητο των ανθρώπων και η στάση του ψυχοθεραπευτή απέναντι στην οδύνη της αποτυχίας των θεσμών στην Ελλάδα της «κρίσης» Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, Παναγιώτα Φίτσιου Το Παρατηρητήριο της Κρίσης Στο πλαίσιο της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα, της σημαντικότερης στην μεταπολεμική της ιστορία, αλλά και της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους, η ανάγκη δημιουργίας μιας πρωτοβουλίας για την σοβαρή και τεκμηριωμένη καταγραφή, μελέτη και ανάλυση τόσο της ελληνικής, όσο και της ευρύτερης ευρωπαϊκής κρίσης καθίσταται επιτακτική. Την ανάγκη αυτή φιλοδοξεί να ικανοποίησει το Παρατηρητήριο για την Κρίση. Το Παρατηρητήριο για την Κρίση είναι μια πρωτοβουλία του Ελληνικού Ιδρύματος για την Ευρωπαϊκή και Εξωτερική Πολιτική (ΕΛΙΑΜΕΠ) και λειτουργεί με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος. Βασικός στόχος του Παρατηρητηρίου είναι να καταστεί κεντρικός κόμβος ενημέρωσης, έρευνας και διαλόγου για την ελληνική και την ευρωπαϊκή κρίση. Γνώμονας του είναι η σοβαρή και νηφάλια παρουσίαση έρευνας, παρεμβάσεων και πληροφοριών στην βάση τεκμηριωμένων επιχειρημάτων και στοιχείων, φιλοδοξώντας να συμβάλλει στην σταδιακή αναβάθμιση του επιπέδου του δημόσιου διαλόγου γύρω από την κρίση. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, το Παρατηρητήριο για την Κρίση οργανώνει την δράση στην βάση τριών βασικών πυλώνων: o o o Την παροχή εκπαιδευτικού υλικού με στόχο την αναβάθμιση της ικανότητας του μέσου πολίτη, ο οποίος δεν διαθέτει ειδικές οικονομικές γνώσεις, να κατανοήσει βασικές πτυχές της κρίσης. Την παροχή σοβαρής, τεκμηριωμένης και κατά το δυνατό, ευρείας, όσον αφορά την θεματολογία αλλά και τις διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις, πληροφόρησης για την κρίση. Την παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο, τόσο μέσω της δημιουργίας ενός βήματος για την ελεύθερη διατύπωση διαφορετικών γνωμών και προτάσεων πολικής, όσο και με την παραγωγή και διάθεση στην δημόσια σφαίρα νέας, πρωτογενούς έρευνας γύρω από την κρίση. Η ομάδα του Παρατηρητηρίου για την Κρίση είναι η εξής: Υπεύθυνος του Παρατηρητηρίου - Δημήτρης Κατσίκας, Λέκτορας υ.δ., Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών [Διεθνής και Ευρωπαϊκή Πολιτική Οικονομία] Μεταδιδακτορικός Ερευνητής - Κυριάκος Φιλίνης, Διδάκτορας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών [Πολιτική Οικονομία] Βοηθός Ερευνητή - Βρεττός Κωνσταντίνος, Υπ. Διδάκτορας Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών [Οικονομικά] Επιστημονικοί Συνεργάτες - Μαριάνθη Αναστασάτου, Οικονομολόγος, Επιστημονική Συνεργάτιδα, Συμβούλιο Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων [Μακροοικονομικά, Οικονομική Μεγέθυνση, Ανταγωνισμός, Διεθνές Εμπόριο] - Νίκος Χρυσολωράς, Δημοσιογράφος, Ανταποκριτής στα Ευρωπαϊκά Όργανα, Βρυξέλλες Ειδικός Σύμβουλος - Νίκος Κουτσιαράς, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,[Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, Απασχόληση και Πολιτική αγοράς εργασίας, Κοινωνική Πολιτική, ΟΝΕ και Μακροοικονομική Πολιτική] 13

14 14

15 Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, Αθήνα Τηλ Fax

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης

Εισαγωγικά για τις ΑΞΕ - Τρόποι Διεθνοποίησης Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες προέλευσης 1 Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής

Επιδράσεις εκροών ΑΞΕ στις χώρες υποδοχής Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ΜΕΡΟΣ Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΤΤΑΡΙΔΗ Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιώς

Θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ΜΕΡΟΣ Α. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΤΤΑΡΙΔΗ Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ΜΕΡΟΣ Α ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΚΟΤΤΑΡΙΔΗ Επίκουρος Καθηγήτρια, Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης, Πανεπιστήμιο Πειραιώς Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)

Διαβάστε περισσότερα

Θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ΜΕΡΟΣ Β

Θεωρίες Άμεσων Ξένων Επενδύσεων ΜΕΡΟΣ Β Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν.

No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν. No 22_Φεβρουάριος 2014 Κείμενο Πολιτικής Εσωτερική Υποτίμηση: Προοπτικές, Περιορισμοί και Εναλλακτικές Επιλογές Γιώργος Αργείτης Αν. Καθηγητής, ΕΚΠΑ Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής

Διαβάστε περισσότερα

Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και Ελλάδα

Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και Ελλάδα Copyright 2014 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω

Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το παιδί μου έχει αυτισμό Τώρα τι κάνω Το όνειρο Ένα ζευγάρι περιμένει παιδί. Τότε αρχίζει να ονειρεύεται αυτό το παιδί. Κτίζει την εικόνα ενός παιδιού μέσα στο μυαλό του. Βάσει αυτής της εικόνας, κάνει

Διαβάστε περισσότερα

Ιστορική αναδρομή των ΑΞΕ

Ιστορική αναδρομή των ΑΞΕ Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ) Λεωφ. Βασιλ. Σοφίας 49, 106 76 Αθήνα Τηλ.: +30 210 7257 110 Fax: +30 210 7257 114 www.eliamep.gr eliamep@eliamep.gr ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες

Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Εισαγωγή στην Ψυχολογία με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1 α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. αν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση

Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Το Αρνητικό στην Ψυχανάλυση Εργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος «Εισαγωγική Εκπαίδευση στην Ψυχαναλυτική Πράξη» ΕΠΕΚΕΙΝΑ Επιμέλεια: Αφροδίτη Στυλιαρά ψυχολόγος - Αγγελική Καραγιάννη ψυχολόγος. Εποπτεία:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες. Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ με έμφαση στις γνωστικές λειτουργίες Θεματική Ενότητα 6: Σχολές σκέψης στην ψυχολογία: IV Θεματική Ενότητα 6 Στόχοι: Η εισαγωγή των φοιτητών στις κλινικές καταβολές της ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Συμπτώματα συνεξάρτησης

Συμπτώματα συνεξάρτησης Συμπτώματα συνεξάρτησης Οι συνεξαρτητικές συμπεριφορές είναι αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές. Το συνεξαρτητικό άτομο προσπαθεί να βοηθήσει τους άλλους καταστρέφοντας τον εαυτό του. Τέτοιου είδους συμπεριφορές

Διαβάστε περισσότερα

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας

ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας ΜΙΛΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας 29.05.2015 Ερωτήματα που μας απασχολούν Τι κάνουμε όταν αμφιβάλλουμε για το αν θα τα καταφέρουμε να κρατήσουμε

Διαβάστε περισσότερα

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες;

Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Γιατί οι νέοι καταφεύγουν σε πράξεις βίας, αναζήτηση ταυτότητας ή συναισθηματικές δυσκολίες; Δρ. Ευγενία Σουμάκη Παιδοψυχίατρος - Ψυχαναλύτρια Γρ. Ελληνικής Εταιρίας Ψυχαναλυτικής Ψυχοθεραπείας Μέλος Δ.Σ.

Διαβάστε περισσότερα

Κείμενο Πολιτικής. Απομόχλευση του τραπεζικού συστήματος και αγορά εργασίας

Κείμενο Πολιτικής. Απομόχλευση του τραπεζικού συστήματος και αγορά εργασίας No 5_Απρίλιος 2013 Κείμενο Πολιτικής Απομόχλευση του τραπεζικού συστήματος και αγορά εργασίας Κυριάκος Φιλίνης Μεταδιδακτορικός Ερευνητής στο Παρατηρητήριο για την Κρίση Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα

Διαβάστε περισσότερα

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας

Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Παιδεία Ομαδικο-Αναλυτικής Οικογενειακής Θεραπειας Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Η ομαδικο-αναλυτική

Διαβάστε περισσότερα

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.)

Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) Ψυχιατρική Περίθαλψη στο Σπίτι του Ασθενούς (Ψ.Π.Σ.Α.) Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Ενηλίκων (Ι.Ψ.Υ.Π.Ε.) ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟΣ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ: ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Π. ΥΠΕΥΘΥΝOI ΤΜΗΜΑΤΟΣ Ψ.Π.Σ.Α.: ΤΣΙΠΟΥΡΙΔΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ: ΨΥΧΙΑΤΡΟΣ ΖΕΙΚΟΥ ΕΒΕΛΙΝΑ: ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΥΤΡΙΑ Ψυχιατρική

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα : Ψ WORKS FOR YOU BASIC EDITION Έχετε ποτέ αναρωτηθεί Πως λειτουργεί ο εγκέφαλός σας και αν μπορείτε να αξιοποιήσετε περισσότερες δυνατότητές του; Γιατί ορισμένοι άνθρωποι «τα πάνε

Διαβάστε περισσότερα

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1

MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 MAΘΗΜΑ 4-ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 1 ΔΟΜΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Η ψυχοδυναμική προσέγγιση Η συμπεριφορική προσέγγιση P S Y 2 0 5 - M Α Θ Η Μ Α 4 Ο 2 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΡΕΥΜΑΤΑ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΧΘΗΚΑΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Γ: ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ-ΠΑΙΔΙΚΟΙ ΦΟΒΟΙ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ: ΕΓΓΕΝΗΣ Η ΕΠΙΚΤΗΤΗ; Η επιθετικότητα είναι η πιο κοινή συναισθηματική αντίδραση του νηπίου. Διαφορετικές απόψεις έχουν διατυπωθεί

Διαβάστε περισσότερα

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου!

Ο παιδικός σταθμός, είναι πράγματι ένας «σταθμός» στην πορεία ανάπτυξης και ζωής του ανθρώπου! Η μετάβαση στον παιδικό σταθμό---ψυχολογία αναπτυξιακού σταδίου στο νήπιο και οφέλη ένταξης Γράφει: Δανάη Χορομίδου, Ψυχολόγος, Απόφοιτος Παν/μίου Αθηνών, Ψυχοθεραπεύτρια-Ψυχοδραματιστής, Συνεργάτης του

Διαβάστε περισσότερα

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα.

Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών είναι από τα σημαντικότερα κοινωνικά προβλήματα. Το ΚΕΣΑΝ - Κέντρο Πρόληψη Ηρακλείου, σε συνεργασία με τον ΟΚΑΝΑ, λειτουργεί με σκοπό την πρόληψη της χρήσης ψυχοδραστικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ THEAM TRAINING HEALTHCARE MULTIDISCIPLINARY TEAMS ON CHILDREN S RIGHTS AND ON CHILD-FRIENDLY JUSTICE (THEAM) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΓΙΑ ΜΙΑ ΦΙΛΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο»

«Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» «Η Διατήρηση της Σεξουαλικότητας μετά τον Γυναικολογικό Καρκίνο» Βασιλική Κουμαντάκη Ψυχολόγος Εθελόντρια & Μέλος Εξελεγκτικής Επιτροπής Συλλόγου «Κ.Ε.Φ.Ι.» Αθηνών Επιστημονικός Συνεργάτης «ΚΕΝΤΡΟ ΜΑΣΤΟΥ»

Διαβάστε περισσότερα

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών

Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Δρ Γεώργιος Γιαννακόπουλος Ψυχίατρος παιδιών και εφήβων Η αποτελεσματική επικοινωνία γονέων-εκπαιδευτικών Εταιρεία Εκπαίδευσης και Ψυχοθεραπείας Αθήνα 2013 0 Copyright 2013 Γεώργιος Γιαννακόπουλος ISBN:

Διαβάστε περισσότερα

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ

Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Η ΑΣΚΗΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗΣ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ Σάββας Μπακιρτζόγλου, Ψυχολόγος ψυχαναλυτής Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας Περιφέρειας Αττικής Παράρτημα ΑΜΕΑ Ανατολικής Αθήνας (ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ

Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ. ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΌΤΗΤΑ Κελεπούρης Ζήσης Γενικός ιατρός Επιμελητής Β ΚΥΚ Ένα από τα δύσκολα καθήκοντα του γιατρού είναι και η αναγγελία δυσάρεστων ειδήσεων

Διαβάστε περισσότερα

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός;

β) Αν είχες τη δυνατότητα να «φτιάξεις» εσύ έναν ιδανικό κόσμο, πώς θα ήταν αυτός; 1α) H πραγματική ζωή κρύβει χαρά, αγάπη, στόχους, όνειρα, έρωτα, αλλά και πόνο, απογοήτευση, πίκρες, αγώνα. Aν λείπουν όλα αυτά τα συναισθήματα και οι ανατροπές, αν χαθεί η καρδιά και η ψυχή, η ελευθερία,

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29

Ψυχωτικές διαταραχές και θεραπευτική αντιμετώπιση - Ο Δρόμος για την Θεραπεία Σάββατο, 10 Ιούλιος :29 Γράφει: Νικόλαος Βακόνδιος, Ψυχολόγος Η λέξη «ψύχωση» είναι μία λέξη η οποία χρησιμοποιείται υπερβολικά συχνά από τον κόσμο με λάθος νόημα και περιεχόμενο. Στο κείμενο αυτό, γίνεται μία προσπάθεια να δοθεί

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπεία

Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Συμβουλευτική/Ψυχοθεραπεία Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 Εκπαίδευση στην Προσωποκεντρική & Focusing-Bιωματική Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Το

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ

ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟΥ Γ. ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ (Α & Β ΚΥΚΛΟΣ) Ημ/νίες Διεξαγωγής: 16-17/11, 30/11, 01/12, 07 08/12, 2013, 11-12/01, 25-26/01, 01-02/02, 15-16/02,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Ενισχύστε την Αυτοπεποίθηση των Παιδιών Βελτιώνοντας & Μαθαίνοντας τον Γονεϊκό Τύπο!!! ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΑΝΤΩΝΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, Μ.Α. ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ Κλεισθένους 12 (Στοά Κοββατζή) 1 ος όροφος Τηλ.: 2742029421 Κιν.: 6979985566

Διαβάστε περισσότερα

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις.

1 Άννα Ποταµιάνου: Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις. Μερικές πλευρές του ζητήµατος των οριακών οργανώσεων, µε αφορµή- αναφορά στο βιβλίο της Α. Ποταµιάνου «Ψυχική Οικονοµία και Δυναµική στις Οριακές Καταστάσεις» 1 από τον Β. Δηµόπουλο Η Άννα Ποταµιάνου,

Διαβάστε περισσότερα

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους.

Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί». Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους. Πολλοί άνθρωποι θεωρούν λανθασμένα ότι δεν είναι «ψυχικά δυνατοί» Άλλοι μπορεί να φοβούνται μήπως δεν «φανούν» ψυχικά δυνατοί στο περιβάλλον τους Η αυτοεικόνα μας «σχηματίζεται» ως ένα σχετικά σταθερό

Διαβάστε περισσότερα

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ

ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ COMENIUS REGIO 2013-15 ΓΕΦΥΡΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ Διευθυντής Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας Αθανάσιος Φαλούκας Συντονίστρια του Προγράμματος Comenius Regio Δ.Δ.Ε. Β Αθήνας

Διαβάστε περισσότερα

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων.

Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Σκέψη και ονειροπόληση της μητέρας Η δραστηριότητα της σκέψης ήταν στην προέλευσή της, διαδικασία εκτόνωσης της ψυχής, από υπερχείλισμα ερεθισμάτων. Ο Bion εμπνεόμενος από το άρθρο του Freud του 1911,

Διαβάστε περισσότερα

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail:

Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο Αθηνών ΤΕΑΠΗ e.mail: Το Αναλυτικό Πρόγραμμα ως εργαλείο αντιμετώπισης κοινωνικών καταστάσεων και επίτευξης οραμάτων της κοινωνίας Η περίπτωση του Αναλυτικού Προγράμματος του Ελληνικού Νηπιαγωγείου Κ. Χρυσαφίδης Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Οι γνώμες είναι πολλές

Οι γνώμες είναι πολλές Η Ψυχολογία στη Φυσική Αγωγή στο πλαίσιο του σχολικού περιβάλλοντος ΚασταμονίτηςΚωνσταντίνος Ψυχολόγος Οι γνώμες είναι πολλές Πολλές είναι οι γνώμες στο τι προσφέρει τελικά ο αθλητισμός στην παιδική ηλικία

Διαβάστε περισσότερα

Αναλυτικό Πρόγραμμα Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου με θέμα: «Κατανόηση και Αντιμετώπιση της Αυτοκαταστροφικής Συμπεριφοράς»

Αναλυτικό Πρόγραμμα Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου με θέμα: «Κατανόηση και Αντιμετώπιση της Αυτοκαταστροφικής Συμπεριφοράς» Αναλυτικό Πρόγραμμα Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου με θέμα: «Κατανόηση και Αντιμετώπιση της Αυτοκαταστροφικής Συμπεριφοράς» ΗΜΕΡΟ ΜΗΝΙΑ Πέμπτη 11/06/09 ΘΕΜΑ 1. Εισαγωγική Συνάντηση: o Η λειτουργία της Γραμμής

Διαβάστε περισσότερα

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους

Εφηβεία και Πρότυπα. 2)Τη στάση του απέναντι στους άλλους, ενήλικες και συνομηλίκους Εφηβεία και Πρότυπα Τι σημαίνει εφηβεία; Η εφηβεία είναι η περίοδος της ζωής του ανθρώπου που αρχίζει με το τέλος της παιδικής ηλικίας και οδηγεί στην ενηλικίωση. Είναι μια εξελικτική φάση που κατά τη

Διαβάστε περισσότερα

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ 9 ο ΓΕΛ Πατρών ΩΡΑ ΓΙΑ ΚΙΝΟΥΜΕΝΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΠΙΡΡΟΗ ΚΙΝΟΥΜΕΝΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΣΤΗ ΠΑΙΔΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΚΑΡΑΚΙΤΣΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΟΛΙΑΒΡΑ ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ ΦΩΤΕΙΝΗ ΣΥΛΑΙΔΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΟΜΑΔΑ: Tom&Jerry Υπεύθυνοι καθηγητές:

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ Φορέας Ανάπτυξης Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου ΒΙΩΜΑΤΙΚΟ- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΟΜΑΔΙΚΕΣ ΨΥΧΟΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΗΣ ΣΧΙΖΟΦΡΕΝΕΙΑΣ» ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡ/ΝΙΑ ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ

ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ ΣΥΝΘΕΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΔΙΑΓΝΩΣΗΣ Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D. Κλινική και σχολική ψυχολόγος Ψυχοθεραπεύτρια, ECP Εκ των Ένδον Χώρος Συμβουλευτικής & Ψυχοθεραπείας Εκπαιδεύτρια και επόπτρια, Λόγω

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία»

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών Ιατρική Σχολή Παιδοψυχιατρική Κλινική Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Από το 2009 η ελληνική κοινωνία σε κοινωνικόοικονομική και πολιτιστική κρίση Επίδραση

Διαβάστε περισσότερα

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο

Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία από ασθενείς με καρκίνο Χριστιάνα Μήτση Ψυχολόγος Μsc-Ψυχοθεραπεύτρια Πανελληνίου Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού «Άλμα Ζωής» ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΑ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ: Υπάρχουν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΓΑ-Κοινωνική Εργασία σε καταστάσεις κρίσης στην Πρωτοβάθμια Κοινωνική Πρόνοια» Eπικοινωνία: thkallin@gmail.com Προς (πίνακα αποδεκτών) ΚΟΜΟΤΗΝΗ, 20 Ιουλίου 2015 Με τo παρόν σημείωμα σας γνωστοποιούμε

Διαβάστε περισσότερα

Περιγραφή ατοµικής περίπτωσης µεσήλικης γυναίκας µε Aποφευκτική ιαταραχή Προσωπικότητας και Αγοραφοβία 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ψυχολογικής Έρευνας 14 17 Μαϊου 2009, Βόλος, Πανεπιστήµιο Θεσσαλίας Χ. Βαρβέρη-Γ.

Διαβάστε περισσότερα

Oπου υπάρχουν άνθρωποι

Oπου υπάρχουν άνθρωποι Oπου υπάρχουν άνθρωποι Η Ταυτότητα Η ACT4 PEOPLE αποτελεί μια νέα Ελληνική Μη Κυβερνητική οργάνωση που παρέχει ανθρωπιστική βοήθεια σε όλους εκείνους «που δεν έχουν δικαίωμα στη Ζωή» όποιοι και αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα.

Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Η Έκθεση του Π.Ο.Υ για την πρόληψη των αυτοκτονιών με στοιχεία και για την Ελλάδα. Στόχος του Σχεδίου Δράσης για την Ψυχική Υγεία 2013-2020 του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας(Π.Ο.Υ) ήταν η μείωση του ποσοστού

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.

Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές. Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo. Διαχείριση κρίσεων: Ψυχοκοινωνικές Γεωργία Κιζιρίδου, Εξελικτική Σχολική Ψυχολόγος, MSc, Εκπαιδεύτρια Ενηλίκων georgiakiz@yahoo.gr Διαχείριση κρίσεων: Ψυχο-κοινωνικές «Ακόμα και οι χώρες που είναι εξοπλισμένες

Διαβάστε περισσότερα

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης»

«Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» «Η απασχόληση Ψυχολόγων και Παιδαγωγών στις δράσεις της Ιατρικής Παρέμβασης» ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ Η Ιατρική Παρέμβαση (Medical Intervention -Med.In) είναι μια Ελληνική ιατρική οργάνωση αρωγής με δράσεις εντός

Διαβάστε περισσότερα

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας

Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Γράφει: Δανιηλίδου Νικολίνα, Ψυχολόγος, MSc στην Ψυχολογία της Υγείας Η ιατρική ορίζει ως χρόνια ασθένεια την ασθένεια που είναι μακρόχρονη ή με συχνά επεισόδια. Παλαιότερα, η διάγνωση μιας σημαντικής

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΦΥΛΛΑΔΙΟ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

Διαβάστε περισσότερα

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων

e-seminars Πουλάω 1 Επαγγελματική Βελτίωση Seminars & Consulting, Παναγιώτης Γ. Ρεγκούκος, Σύμβουλος Επιχειρήσεων Εισηγητής Ειδικών Σεμιναρίων e-seminars Πρωτοποριακή Συνεχής Επαγγελματική και Προσωπική Εκπαίδευση Επαγγελματική Βελτίωση Πουλάω 1 e Seminars Copyright Seminars & Consulting Page 1 Περιεχόμενα 1. Η καταναλωτική συμπεριφορά των πελατών

Διαβάστε περισσότερα

Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή

Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή Το πρόγραμμα πραγματοποιείται με δωρεά από το www.snf.org Προαγωγή ψυχικής υγείας παιδιών γονέων με ψυχική διαταραχή Διευθυντής - Επιστημονικός Υπεύθυνος Προγράμματος: Γ. Κολαΐτης Εκτελεστικός Υπεύθυνος

Διαβάστε περισσότερα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα

Είναι ιδιαίτερα σημαντική η συμβολή της Α. Ποταμιάνου στον σύγχρονο προβληματισμό που αφορά τις ψυχικές καθηλώσεις και τις σωματικές προσδέσεις μέσα ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ Η Α. Ποταμιάνου στο βιβλίο της «Το τραυματικό» πραγματεύεται ένα θέμα εξαιρετικά επίκαιρο. H προβληματική του τραυματικού είναι παρούσα στην καθημερινότητα του υποκειμένου, μέσα από επώδυνα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 2015-2016 Το πρόγραμμα απευθύνεται σε ειδικευόμενους παιδοψυχίατρους, σε επαγγελματίες, εργαζόμενους και μη, στην ψυχική υγεία (Ιατρούς, ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς,

Διαβάστε περισσότερα

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο

Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Πως ο Νους Χειρίζεται το Φόβο Σύμφωνα με δύο σχετικά πρόσφατες έρευνες, οι μνήμες φόβου και τρόμου διαφέρουν σημαντικά από τις συνηθισμένες μνήμες. Οι διαφορές αυτές δεν συνίστανται μόνο στις εμφανείς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΟΣΥΝΘΕΣΗΣ Oδηγός Σπουδών ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 2016-17 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ Επωνυμία και Βασική Περιγραφή Εκπαιδευτικού Προγράμματος Προϋπόθεση για την εγγραφή τους στο πρόγραμμα

Διαβάστε περισσότερα

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική)

Διάρκεια: 180 ώρες (40 ώρες θεωρία, 50 ώρες εποπτεία, 90 ώρες πρακτική) ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ ΕΝΗΛΙΚΩΝ, ΕΦΗΒΩΝ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙΩΝ: Rorschach, Thematic Apperception Test T.A.T., Children s Apperception Test C.A.T., Ιχνογράφημα, Μύθοι της Duss, Συμπλήρωση Προτάσεων.

Διαβάστε περισσότερα

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16

μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 περιεχόμενα μάθημα πρώτο: αστρολογία & σχέσεις 6 μαθημα δεύτερο: Βασικοί ορισμοί και κανόνεσ 9 MAΘΗΜΑ ΤΡΙΤΟ: Το συναισθηματικό μας υπόβαθρο 16 ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΤΑΡΤΟ: με ποιον τρόπο αγαπάμε 42 ΜΑΘΗΜΑ ΠΕΜΠΤΟ: με

Διαβάστε περισσότερα

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή.

Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή. Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα Επιστημονικών Σεμιναρίων με θέμα τη σχέση της ψυχολογίας, ψυχοπαθολογίας, συμβουλευτικής με τη διατροφή. Φεβρουάριος Ιούνιος 2016 Μύρινα Λήμνου Σκοπός του προγράμματος: Στόχος του

Διαβάστε περισσότερα

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων.

Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. 1. Μάθετε στο παιδί σας τον Κανόνα των Εσωρούχων. Υπολογίζεται ότι περίπου ένα στα πέντε παιδιά πέφτει θύμα σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής κακοποίησης. Μπορείτε να βοηθήσετε να μη

Διαβάστε περισσότερα

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου

Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Σχέδιο Δράσης Φτώχεια και Εργασία: Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση διερεύνησης και άμβλυνσης του φαινομένου Ένα πρόβλημα που μας αφορά όλους Το φαινόμενο της φτώχειας παραμένει κυρίαρχο στις σύγχρονες κοινωνίες

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014

Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Γεώργιος Ν.Λυράκος Μάθηµα Ψυχολογία της Υγείας Φυσικοθεραπεία ιάλεξη 8η 2014 Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες ένας αριθµός εναλλακτικών µοντέλων για τον πόνο πέραν του ιατρικού ενσωµατώνουν ψυχολογικούς(αντίληψη,

Διαβάστε περισσότερα

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση

Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα. Θεοφανώ Παπαζήση Βία κατά των γυναικών ένα αρχαίο ζήτηµα που ανθεί και στον 21 αιώνα Θεοφανώ Παπαζήση Αναπληρώτρια καθηγήτρια ΑΠΘ Από την απελευθέρωση των σεξουαλικών σχέσεων στα τέλη της δεκαετίας του 60 αρχές 70, µετά

Διαβάστε περισσότερα

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας»

«Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» «Το κοινωνικό στίγµα της ψυχικής ασθένειας» Mαρίνα Οικονόµου-Λαλιώτη Επικ. Καθηγήτρια Ψυχιατρικής Επιστηµονικά Υπεύθυνη του Προγράµµατος «αντι-στίγµα» ΕΠΙΨΥ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΗΝ ΠΟΛΛΑΠΛΗ ΣΚΛΗΡΥΝΣΗ Τρόποι θετικής προσαρμογής Ελένη Τσαχαγέα Κλινική Ψυχολόγος Επιστ. Συνεργάτης Νευρολογικό Τμήμα Γ.Ν.Α «Γιώργος Γεννηματάς» Σκοπός Ομιλίας Να παρουσιάσει το

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΙΔΗ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΩΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ- ΕΡΓΑΣΙΑ ΟΡΙΣΜΟΙ Επάγγελμα είναι η κύρια και μόνιμη εργασία που επιτελεί κάποιος και από την οποία εξασφαλίζει τα απαραίτητα για τη ζωή του αγαθά. Εργασία είναι η σκόπιμη και συνειδητή προσπάθεια

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ. Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη Απολογιστικά Στοιχεία: Ιούλιος Δεκέμβριος 2012 Πρόγραμμα «αντι-στίγμα» Τι είναι η Γραμμή Βοήθειας για την Κατάθλιψη

Διαβάστε περισσότερα

Σ Ε Μ Ι ΝΑ Ρ Ι Ο. Κατανοώντας τη βία και την επιθετικότητα στην κλινική πράξη

Σ Ε Μ Ι ΝΑ Ρ Ι Ο. Κατανοώντας τη βία και την επιθετικότητα στην κλινική πράξη Σ Ε Μ Ι ΝΑ Ρ Ι Ο To Γραφείο Εκπαίδευσης του Ελληνικού Κέντρου Ψυχικής Υγιεινής και Ερευνών σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, διοργανώνει Εκπαιδευτικό Σεμινάριο με θέμα: Κατανοώντας

Διαβάστε περισσότερα

Επιμορφωτική Συνάντηση Φιλολόγων που διδάσκουν στο Πρόγραμμα

Επιμορφωτική Συνάντηση Φιλολόγων που διδάσκουν στο Πρόγραμμα Υποστήριξη της ένταξης παιδιών με μεταναστευτική βιογραφία και Πρόγραμμα Εκμάθησης της Ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας Επιμορφωτική Συνάντηση Φιλολόγων που διδάσκουν στο Πρόγραμμα Παναγιώτης Πετρίδης, Φιλόλογος

Διαβάστε περισσότερα

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε.

Μάχη Νικολάρα: Δεν ακούγεται και πολύ δημιουργικό αυτό, έτσι όπως το περιγράφετε. Μάχη Νικολάρα: Θα μιλήσουμε για τον τομέα της εκπαίδευσης από μια άλλη σκοπιά. Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Παιδείας εχθές ανέτρεψαν κατά κάποιο τρόπο τον προγραμματισμό αυτής της εκπομπής, όμως όλα

Διαβάστε περισσότερα

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ

Νίκος Σιδέρης. Μιλώ για την κρίση με το παιδί. Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ ΑΝΤΙΤΥΠΑ ΠΡΩΤΗ ΕΚΔΟΣΗ 12.000 ΑΝΤΙΤΥΠΑ Νίκος Σιδέρης Μιλώ για την κρίση με το παιδί Εμπιστευτική επιστολή σε μεγάλους που σκέφτονται Από τον συγγραφέα του μπεστ σέλερ Τα παιδιά δεν θέλουν ψυχολόγο. Γονείς θέλουν!

Διαβάστε περισσότερα

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη

Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη Ελευθερία και Ευθύνη Ορισμοί Εννοιών Ελευθερία-Βία-Ολοκληρωτισμός Φαυλοκρατία Δημοκρατία-Ευθύνη 1η Ομάδα - Φιλόσοφοι Ελευθερία, ορισμός, μορφές Ελευθερία είναι το συναίσθημα που απορρέει από τον άνθρωπο,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ

ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΨΥΧΙΚΕΣ ΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΟΡΙΣΜΟΣ Η αυτοκτονική συµπεριφορά ορίζεται ως η συµπεριφορά, κατά την οποία το άτοµο θέλει να κάνει κακό στον εαυτό του µε σκοπό να δώσει ένα τέλος στη ζωή του. ιαχωρίζεται

Διαβάστε περισσότερα

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις

14 Δυσκολίες μάθησης για την ανάπτυξη των παιδιών, αλλά και της εκπαιδευτικής πραγματικότητας. Έχουν προταθεί διάφορες θεωρίες και αιτιολογίες για τις ΠΡΟΛΟΓΟΣ Οι δυσκολίες μάθησης των παιδιών συνεχίζουν να απασχολούν όλους όσοι ασχολούνται με την ανάπτυξη των παιδιών και με την εκπαίδευση. Τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι, μέσα στην τάξη τους, βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

Τ , , Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα

Τ , , Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα www.apotinarxi.gr Τ. 210 7211953, 6944841313, Νέος κύκλος Σεµιναρίου Εκπαίδευση Αποτελεσµατικού Γονέα Το σεµινάριο έχει βοηθήσει εκατοµµύρια γονείς να βελτιώσουν τη σχέση τους µε τα παιδιά τους. Το σεµινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.

Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία. Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια: Τσιρογιαννίδου Ευδοξία Επόπτης: Πλατσίδου Μ. Επίκουρη Καθηγήτρια Β Βαθμολογητής: Παπαβασιλείου-Αλεξίου Ι.- Λέκτορας Συναισθηματική Νοημοσύνη - Μια μορφή κοινωνικής νοημοσύνης, η

Διαβάστε περισσότερα

ÁÈÇÍÁ 2016 ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 Η Έγκαιρη Ανίχνευση και Αντιμετώπιση

ÁÈÇÍÁ 2016 ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 Η Έγκαιρη Ανίχνευση και Αντιμετώπιση 28:2 ΠροβλημάτΑ Ψυχικής Υγείας Εφήβων στην ΠΦΥ ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 EÐÉÌÅËÅÉÁ ÅÊÄÏÓÇÓ Δ.Κ. Αναγνωστόπουλος, Ε. Λαζαράτου, Γ. Γιαννακόπουλος ÔÏÌÏÓ 28 ÔÅÕ ÏÓ 2 ÐEPIEXOMENA Διοικητικο Συμβουλιο Πρόεδρος Γ. Κουρακλησ

Διαβάστε περισσότερα

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές.

Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Συνεργασία σχολείου με φορείς και οργανισμούς για την εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στην κοινότητα. Διαπιστώσεις και προοπτικές. Αναστασία Δημητρίου Αν. Καθηγήτρια Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ

Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Ομιλία Δημάρχου Αμαρουσίου Γιώργου Πατούλη Έναρξη λειτουργίας Γραφείου Ενημέρωσης ΑΜΕΑ Κυρίες και κύριοι Αγαπητοί εργαζόμενοι Φίλες και φίλοι Θέλω να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας σήμερα εδώ, στο

Διαβάστε περισσότερα

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά

Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Ευγενία Μαυρομάτη Παιδοψυχολόγος Δήμος Πειραιά Η Συναισθηματική Νοημοσύνη είναι η σύνθεση όλων εκείνων των παραγόντων που κάνουν έναν άνθρωπο να πετυχαίνει στη ζωή του Αυτοεπίγνωση (αναγνώριση των συναισθημάτων

Διαβάστε περισσότερα

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο

Ο καθημερινός άνθρωπος ως «ψυχολόγος» της προσωπικότητάς του - Νικόλαος Γ. Βακόνδιος - Ψυχο Έ να πολύ μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος, δυσθυμία, «κατάθλιψη» έχει την «τάση» να αποδίδει λανθασμένα τις ψυχικές αυτές καταστάσεις, σε έναν «προβληματικό εαυτό του», (μία δυστυχώς

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου

Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Η ανάπτυξη της κουλτούρας και του κλίματος του σχολείου Δρ Ανδρέας Κυθραιώτης Δρ Δημήτρης Δημητρίου Δρ Παναγιώτης Αντωνίου Πρόγραμμα Επιμόρφωσης Νεοπροαχθέντων. Διευθυντών Σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗ- ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ

ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΟΥΔΩΝ «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΔΕΞΙΟΤΗ- ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΕΙΔΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ» ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ 7-8 Μαΐου 2014, Πάτρα ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ Διοργάνωση: ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ ΚΑΙ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων

Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Πιστοποιημένες εξ αποστάσεως εκπαιδεύσεις από την Βρετανική Ένωση Ψυχολόγων Εισαγωγή στην Κλινική Νευροψυχολογία της Μείζωνος Κατάθλιψης & της Σχιζοφρένειας (ONLINE CLINICAL SEMINAR) Εισηγητής: Δρ. Αλεξάνδρα

Διαβάστε περισσότερα

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι!

Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Η συγγραφέας και ψυχολόγος Γιούλη Μιγγείρου στο agrinio-life Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι! Με ένα πραγματικά απλό και κατανοητό λόγο, η κυρία Μιγγείρου στο νέο της βιβλίο Μαμά, μπαμπά σας χρειάζομαι, που

Διαβάστε περισσότερα

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος

Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Η Ψυχική υγεία του παιδιού και ο ρόλος του ευρύτερου περιβάλλοντος Κάθε παιδί έχει το δικαίωμα να ζει και να μεγαλώνει σ ένα υγιές περιβάλλον, το οποίο θα διασφαλίζει και θα προάγει την σωματική και ψυχική

Διαβάστε περισσότερα

Πόλλυ Ιωσηφίδη Ιδρύτρια και Πρόεδρος ICPS

Πόλλυ Ιωσηφίδη Ιδρύτρια και Πρόεδρος ICPS Μήνυμα Προέδρου ICPS Είναι γεγονός ότι οι κοινωνικές και οικονομικές εξελίξεις έχουν επηρεάσει όλους μας και καθέναν ξεχωριστά. Πιθανόν οι επιπτώσεις να είναι διαφορετικές και η βαρύτητα να διαβαθμίζεται,

Διαβάστε περισσότερα

No 1_Μάρτιος 2013. Κείμενο Πολιτικής. Κρίση Χρέους, Λιτότητα και Οικονομική Κρίση: Υπάρχει Διέξοδος. Γιώργος Αργείτης Αν.

No 1_Μάρτιος 2013. Κείμενο Πολιτικής. Κρίση Χρέους, Λιτότητα και Οικονομική Κρίση: Υπάρχει Διέξοδος. Γιώργος Αργείτης Αν. No 1_Μάρτιος 2013 Κείμενο Πολιτικής Κρίση Χρέους, Λιτότητα και Οικονομική Κρίση: Υπάρχει Διέξοδος Γιώργος Αργείτης Αν. Καθηγητής, ΕΚΠΑ Copyright 2013 Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής & Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)

Διαβάστε περισσότερα

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το

Τα προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών ως προγράµ- σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ. µε φορέα υλοποίησης το Η δηµιουργία του παρόντος υλικού έγινε στο πλαίσιο της ενέργειας 2.4.3 κατηγορία πράξεων γ του ΕΠΕΑΕΚ 2 µε τίτλο: «Προγράµµατα Ενίσχυσης Πρωτοβουλιών σε θέµατα Αγωγής Υγείας» του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο

Θετική Ψυχολογία. Καρακασίδου Ειρήνη, MSc. Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Θετική Ψυχολογία Καρακασίδου Ειρήνη, MSc Ψυχολόγος-Αθλητική Ψυχολόγος Υποψήφια Διδάκτωρ Κλινικής και Συμβουλευτικής Ψυχολογίας, Πάντειο Παν/μιο Εισαγωγή Θετική-Αρνητική Ψυχολογία Στόχοι της Ψυχολογίας

Διαβάστε περισσότερα

«Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας»

«Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας» Ημερίδα Iatronet «Βήματα Ασθενών» «Η γραμμή υποστήριξης ατόμων με ρευματικά νοσήματα και η σημασία της επικοινωνίας» 210 8237302 Δάφνη Αρετάκη Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπεύτρια Ελληνική Εταιρεία Αντιρευματικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ. Ψυχολογία Κινήτρων ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΑΝΟΙΚΤΑ ΑΚΑΔΗΜΑΪΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ Ψυχολογία Κινήτρων Η ΨΥΧΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΤΡΩΝ Διδάσκουσα: Επίκ. Καθ. Γεωργία Α. Παπαντωνίου Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό υπόκειται

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP)

Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας. Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) Ψυχοθεραπεία και θέματα σεξουαλικής ταυτότητας Τσαμπίκα Μπαφίτη, M.Sc., Ph.D., Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Οι βασικές κατηγορίες θεωριών για την ομοφυλοφιλία Φυσιολογικές

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ. Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΕΕΤΤ Η Καινοτομία στο Ευρυζωνικό διαδίκτυο Ο ρόλος της Κοινωνίας των Πολιτών Bασικό συνθετικό στοιχείο και παράλληλα ζητούμενο για τη Δημοκρατία αποτελεί η εμπεδωμένη σχέση, η επικοινωνία και

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ. Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ Φιλία Ίσαρη Επίκουρη Καθηγήτρια Συμβουλευτικής Ψυχολογίας Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΣΥΝ-ΒΟΥΛΕΥΟΜΑΙ=συνεξετάζω με κάποιον το πρόβλημα του και

Διαβάστε περισσότερα