ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗ Κ. ΤΣΙΛΙΜΠΑΡΗ, MD, PhD ιευθύντρια Ινστ. Βιολογίας ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ BΙΟΧΗΜΕΙΑΣ / ΠΑΘΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟ ΟΧΕΩΝ ΤΟΥ Θερινό Σχολείο 2005 Πέµπτη,, 14 Ιουλίου 2005

2 TO ΚΥΤΤΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ: Ο ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙ ΙΑΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

3 ΚΥΡΙΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ: ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΟΓΛΥΚΑΝΕΣ/ ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ ΓΛΥΚΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ( ΕΛΑΣΤΙΝΗ, ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ, ΛΑΜΙΝΙΝΗ )

4 ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ: ΙΑΣΥΝ ΕΜΕΝΑ ΜΑΚΡΟΜΟΑΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ

5 ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΟΓΛΥΚΑΝΕΣ (GAGs) / ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ: ΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ GAGs: Πολυσακχαριδικές άλυσσοι από επαναλαµβανόµενους δισακχαρίτες Θειϊκή ερµατάνη Υαλουρονικό Οξύ

6 GAGs: ηµιουργούν πορώδη, ενυδατωµένα πηκτώµατα που στηρίζουν τα κύτταρα και επιτρέπουν την ταχεία διάχυση υδατοδιαλυτών ουσιών, καθώς και την κυτταρική µετανάστευση

7 ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ: ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΑ GAGs ΜΕ ΠΡΩΤΕΪΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΝΤΕΚΟΡΙΝΗ ΑΓΓΡΕΓΚΑΝΗ ΡΙΒΟΝΟΥΚΕΛΑΣΗ Ειδη Πρωτεογλυκανών Αγγρεγκάνη Βεταγλυκάνη Ντεκορίνη Περλεκάνη Σεργλυκίνη Συνδεκάνη

8 ΕΙ Η ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥΣ

9 ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ: ΤΡΕΙΣ α- ΑΛΥΣΣΟΙ, ΚΑΘΕ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ Gly-X-Y (X: προλίνη, Υ: υδροξυπρολίνη). >13 είδη κολλαγόνου

10 ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΣΗ ΚΟΛΛΑΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΚΥΤΤΑΡΑ

11 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΣΗ ΜΟΡΙΩΝ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ: Η ΟΜΗΤΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΠΡΟΣ Ι ΕΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΟ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟ ΙΣΤΟ

12 ΜΕΡΙΚΑ ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ, ΟΠΩΣ ΤΟ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ IV ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΕΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΙΝΕΣ ΑΛΛΑ ΣΕ ΠΛΕΓΜΑΤΑ

13 ΕΙ Η ΚΟΛΛΑΓΟΝΩΝ

14 ΟΜΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ

15 ΤΟ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ IV ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΕΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΙΝΕΣ ΑΛΛΑ ΣΕ ΠΛΕΓΜΑΤΑ

16 ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ: ΜΗ ΚΟΛΛΑΓΕΝΙΚΗ ΓΛΥΚΟΠΡΩΤΕΪΝΗ, ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΥΠΟΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ. ΕΙΝΑΙ ΙΜΕΡΕΣ ΥΟ ΠΟΛΥΠΕΠΤΙ ΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΙΣΟΥΛΦΙ ΙΚΟΥΣ ΕΣΜΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΒΟΞΥΤΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ Υποπεριοχή (domain) διασύνδεσης µε κολλαγόνα Υποπεριοχή διασύνδεσης µε ηπαρίνη(gag) Υποπεριοχή διασύνδεσης µε κύτταρα(rgd)-υπάρχουν και άλλες αλληλουχίες που εξυπηρετούν αυτή την λειτουργία

17 ΕΛΑΣΤΙΝΗ-ΕΛΑΣΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΕΛΑΣΤΙΝΗ: Υ ΡΟΦΟΒΗ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΙΤΗΤΑ ΣΕ ΓΛΥΚΙΝΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΙΝΗ, ΠΟΥ ΙΝΕΙ ΙΑΤΑΤΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟ ΙΣΤΟ-ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΕΤΑΙΣΕΙΝΙ ΙΑΚΑΙΙΝΕΣΠΟΥ ΙΑΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΣΤΑΥΡΟ ΕΣΜΟΥΣ (Crosslinks)

18 Η ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ, ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΝ ΟΚΥΤΤΑΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟ Ινονεκτίνη Ακτίνη Αποτέλεσµα τηςευθυγράµµισης στους ιστούς: σωστή διευθέτηση ινών και κυττάρων

19 ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΜΡΑΝΗ: ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Συστατικά Βασικών Μεµβρανών: Λαµινίνη, Περλεκάνη, Κολλαγόνο IV Λαµινίνη

20 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ / ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ

21 BAΣΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ Εξειδικευµένος τύπος εξωκυττάριας ουσίας Σηµασία βασικής µεµβράνης: Μηχανική υποστήριξη κυττάρων Φιλτράρισµα ουσιών Καθορισµός πολικότητας κυττάρων Κυτταρική διαφοροποίηση Κυτταρική µετανάστευση Μορφολογία κυττάρου Ρύθµιση γονιδιακής έκφρασης panos 2000

22 Βασική µεµβράνη και προσφυτικά (προσκολλητικά) µόρια

23 οµή Βασικής Μεµβράνης (ΒΜ) Σύσταση: Πολύπλοκο δίκτυο µακροµορίων το οποίο περιλαµβάνει: Κολλαγόνο τύπου IV, λαµινίνη, εντακτίνη, πρωτεογλυκάνες (θειική ηπαράνη: περλεκάνη) β 1 α 1 γ 1 7S Μονοµερές NC1 α1 α2 α1 γ α β Τετραµερές ιµερές 7S NC1 ΒΜ Εµφάνιση ΒΜ: σε σαρωτικό ΗΜ σε ΗΜ διέλευσης

24 ιασύνδεση µακροµορίων ΒΜ µε υποδοχείς κυτταρικής επιφάνειας: ιµερείς ιντεγκρινικοί υποδοχείς Σχηµατική αναπαράσταση ιντεγκρινών ιασύνδεση ιντεγκρινικών υποδοχέων: Ηδιασύνδεση ιντεγκρινών µε ΒΜ προκαλεί αναδιατάξεις του κυτταροσκελετού

25 Κυτταρική πρόσφυση στη ΒΜ διά µέσου ιντεγκρινών Ετεροδιµερή µε α και β υποµονάδες Τουλάχιστον 24 ετεροδιµερή Κάθε ιντεγκρίνη διαµεσολαβεί πολλαπλές αλληλεπιδράσεις κυττάρων µε το εξωκυττάριο στρώµα Υπάρχουν διαφορετικά ιντεγκρινικά διµερή

26 ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΕΣ ( INTEΓΚΡΙΝΙΚΟΙ ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ ) Ετεροδιµερείς υποδοχείς για αλληλεπιδράσεις: Kυττάρου-εξωκυττάριας ουσίας Κυττάρου-κυττάρου Αποτελούνται από δύο υποµονάδες, την α και την β που συνδέονται µη οµοιοπολικά Είναι γνωστές 17 α και8 β υποµονάδες Στοεξωκυτταρικότµήµα τηςαυποµονάδας εντοπίζονται περιοχές δέσµευσης δισθενών κατιόντων Τα κυτταροπλασµατικά τµήµατα αλληλεπιδρούν µε τον κυτταροσκελετό

27 Ένα διµερές µπορεί να αναγνωρίζει διαφορετικά µόρια της εξωκυττάριας ουσίας Ένα µόριο της εξωκυττάριας ουσίας µπορεί να αναγνωρίζεται από διαφορετικό διµερές Πρόσδεση ιντεγκρινών στην εξωκυττάρια ουσία Ενεργοποίηση Συνάθροιση Σχηµατισµός εστιακών επαφών (focal adhesions or focal contacts)

28 ΣΥΝ ΕΣΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ- ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ-ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ

29 Αµφίδροµη ιντεγκρινο-εξαρτώµενη εξαρτώµενη σηµατοδότηση (εξω-µέσα και µέσα-έξω έξω)

30 Συνδέτες Ιντεγκρινών

31 Η ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ, ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΝ ΟΚΥΤΤΑΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟ Ινονεκτίνη Ακτίνη Αποτέλεσµα της ευθυγράµµισης στους ιστούς: σωστή διευθέτηση ινών και κυττάρων

32 Απεικόνιση εστιακών επαφών µε ανοσοφθορισµό σε κύτταρα καλλιεργηµένα πάνω σε εξωκυττάριο υπόστρωµα

33 Συν-εντοπισµός ιντεγκρινών µε ινίδια κυτταροσκελετού στις εστιακές επαφές α1 ιντεγκρίνη βινκουλίνη

34 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α) FAK µονοπάτι β) Fyn/Shc µονοπάτι

35 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src p FAK MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγoνάσες

36 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ Μεταλλοπρωτεάσες (ΜΜΡs)-Ματριξίνες-Κολλαγονάσες ΜΜΡ-2 (Ζελατινάση Α): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, ινονεκτίνη, λαµινίνη, πρωτεογλυκάνες ΜΜΡ-9 (Ζελατινάση Β): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, πρωτεογλυκάνες Αναστολείς µεταλλοπρωτεασών (TIMPs) TIMP-1: Αναστολέας της MMP-9 TIMP-2: Αναστολέας της MMP-2

37 ΣΥΝ ΕΣΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ- ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ-ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ

38 Ιντεγκρινο-εξαρτώµενη εξαρτώµενη πλάτυνση κυττάρων σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV

39 Συνεργασία / επικοινωνία οδών σηµατοδότησης που εκκινούν από τους ιντεγκρινικούς υποδοχείς και τους υποδοχείς αυξητικών παραγόντων

40 Η κινάση των εστιακών επαφών FAK, φωσφορυλιώνεται όχι µόνον διά µέσου της πρόσδεσης ιντεγκρινών, αλλά και διά µέσου αυξητικών παραγόντων, π.χ. Ινσουλίνης, µετά από πρόσδεση στον υποδεοχέα ινσουλίνης Πρόσδεση υποδοχέα ινσουλίνης

41 Αύξηση της έκφρασης IRS-1 σε ινοβλάστες σε εναιώρηµα και υπόστρωµα ινονεκτίνης

42 Εκφραση IRS-1 σε υπόστρωµα ινονεκτίνης και βιτρονεκτίνης

43 H έκφραση ΙRS-1 συνοδεύεται από την έκφραση της κινάσης των εστιακών επαφών (FAK). Κύτταρα που δεν εκφράζουν FAK, δεν µπορούν να εκφράσουν ΙRS-1

44 Συνεργασία / επικοινωνία οδών σηµατοδότησης που εκκινούν από τους ιντεγκρινικούς υποδοχείς και τους υποδοχείς αυξητικών παραγόντων Yποδοχέας Ινσουλίνης IRS-1

45 Φυσιολογικές αλληλεπιδράσεις κυττάρων µε υποστρώµατα συνδετικού ιστού απαιτούν φυσιολογικά υποστρώµατα και φυσιολογική έκφραση / λειτουργία ιντεγκρινών. Σε περίπτωση που το υπόστρωµα δεν είναι φυσιολογικό, οι αλληλεπιδράσεις µε κύτταρα τροποποιούνται. Μιά τέτοια περίπτωση αποτελεί η νόσος του Σακχαρώδη διαβήτη

46 ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ Κύριο χαρακτηριστικό: Υψηλή συγκέντρωση γλυκόζης Σηµαντική επίδραση στη φυσιολογική λειτουργία του νεφρού: ιαβητική νεφροπάθεια Επιπτώσεις της υψηλής συγκέντρωσης γλυκόζης στη λειτουργία των κυττάρων: Τροποποίηση της µετάδοσης µηνύµατος στο εσωτερικό των κυττάρων Ενεργοποίηση µεταγραφικών παραγόντων Τροποποίηση της µεταγραφής Μη ενζυµατική γλυκοσυλίωση των µακροµορίων την βασικής µεµβράνης Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Απώλεια του φράγµατος εκλεκτικής διαπερατότητας

47 ΝΕΦΡΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΟΥ ΟΜΕΣ

48 Κάψα Bowman/Σπείραµα Σχηµατική αναπαράσταση νεφρώνα

49 Glomerular Cell types

50 ιαβητικές αλλοιώσεις νεφρικού σπειράµατος στο Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο ιέλευσης Φυσιολογικό σπείραµα ιαβητική Νεφροπάθεια

51 Ιn n vitro µελέτη διαβητικών συνθηκών (κυτταροκαλλιέργεια): Αύξηση της συγκέντρωσης γλυκόζης στο θρεπτικό υλικό (25-vs. 5- mm) Τροποποίηση του υποστρώµατος (κολλαγόνου IV) µε επώαση παρουσία γλυκόζης (µη ενζυµατική γλυκοζυλίωση)

52 ΚΥΤΤΑΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ Σπειραµατικά Επιθηλιακά Νεφρικά Κύτταρα (GEC) Επιθηλιακά Κύτταρα Εγγύς Εσπειραµένου Σωληναρίου(PTEC) In vitro σύστηµα µελέτης διαβήτη: κύτταρα καλλιεργηµένα σε αυξηµένες συγκεντρώσεις γλυκόζης (25 mm)

53 Σε διαβητικές συνθήκες επάγεται η έκφραση κολλαγόνου IV από νεφρικά κύτταρα

54 ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών του αγγειώδους σπειράµατος και του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Αυξηµένη εναπόθεση συστατικών εξωκυττάριας ουσίας Αυξηµένη σύνθεση και παραγωγή Μειωµένη αποικοδόµηση

55 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ Μεταλλοπρωτεάσες (ΜΜΡs)-Ματριξίνες ΜΜΡ-2 (Ζελατινάση Α): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, ινονεκτίνη, λαµινίνη, πρωτεογλυκάνες ΜΜΡ-9 (Ζελατινάση Β): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, πρωτεογλυκάνες Αναστολείς µεταλλοπρωτεασών (TIMPs) TIMP-1: Αναστολέας της MMP-9 TIMP-2: Αναστολέας της MMP-2

56 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src pfak MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγονάσες

57 Μειωµένη Φωσφορυλίωση FAK Νεφρικών Σπειραµατικών Επιθηλιακών (GEC) Κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες

58 Μειωµένη ενεργοποίηση ΜΑΡΚ GEC κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες

59 Μείωση της έκφρασης κολλαγονάσης (MMP-2) σε νεφρικά κύτταρα παρουσία 25 mm γλυκόζης (northern and western analysis) L H MMP-2 L H L H GAPDH 72 kda MMP-2 92 kda 88 kda % Relative mrna level MMP-2 5mM 25mM % Relative protein level mm 25mM 72 kda 68 kda 92 kda 88 kda

60 Αύξηση της έκφρασης αναστολέων κολλαγονασών (ΤΙΜΡ) σε νεφρικά κύτταρα παρουσία 25 mm γλυκόζης L H L H L H TIMP-1 TIMP-2 TIMP-1 GAPDH GAPDH TIMP-2 % Relative mrna level mm 25 mm % Relative protein level D mm 25 mm TIMP-1 TIMP-2 TIMP-1 TIMP-2

61 Τροποποίηση της έκφρασης των κύριων ιντεγκρινικών µονάδων νεφρικών κυττάρων παρουσία 25 mm γλυκόζης Α α3 L H α5 L H α2 αν β1 β3 Β 200 Relative protein level mM 25mM 0 α3 α2 β1 α5 αν β3

62 Kυτταρική προσκόλληση νεφρικών κυττάρων σε φυσιολογικές και διαβητικές συνθήκες: Σε διαβητικές συνθήκες η πρόσδεση των GEC σε κολλαγόνο ΙV είναι µειωµένη 40 % Cell adhesion low high Collagen IV concentration (µg/ml)

63 Κυτταρική πλάτυνση νεφρικών κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες Σπειραµατικά Επιθηλιακά Νεφρικά Κύτταρα Νεφρικά Μεσαγγειακά κύτταρα

64 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src pfak MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγενάσες

65 ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών του αγγειώδους σπειράµατος και του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Αυξηµένη εναπόθεση συστατικών εξωκυττάριας ουσίας Αυξηµένη σύνθεση και παραγωγή Μειωµένη αποικοδόµηση

66 Σε νεφρικό ιστό διαβητικών πειραµατόζωων επιβεβαιώθηκαν τα ευρήµατα που παρατηρήθηκαν σε κυτταροκαλλιέγειες νεφρικών κυττάρων

67 Σε νεφρικό ιστό διαβητικών ασθενών µε νεφροπάθεια επιβεβαιώθηκε τροποποίηση της έκφρασης ιντεγκρινών, όπως παρατηρήθηκε σε κυτταροκαλλιέγειες νεφρικών κυττάρων

68 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι αυξηµένες συγκεντρώσεις γλυκόζης/ διαβητικές συνθήκες προκαλούν in vitro και in vivo Aύξηση της έκφρασης κολλαγόνου IV Αλλαγές στην έκφραση και λειτουργία των ιντεγκρινών Μείωση στην έκφραση των µεταλλοπρωτεασών /κολλαγονασών / µατριξινών Αύξηση στην έκφραση των αναστολέων των µεταλλοπρωτεασών Αλλαγές στην αλληλεπίδραση των κυττάρων µε κολλαγόνο IV

69 Κάψα Bowman/Σπείραµα Σχηµατική αναπαράσταση νεφρώνα

70 Ποδοκαλυκίνη Ενδείξεις που επιβεβαιώνουν το µορφογενετικό ρόλο του γλυκοκάλυκα- ποδοκαλυκίνης: Εξουδετέρωση φορτίου υποστροφή ποδίσκων Aποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου της ποδοκαλυκίνης σε ποντικούς αδυναµία σχηµατισµού ποδίσκων Doyonnas et. al. 2001

71 Ποδοκαλυκίνη νεφρικών επιθηλιακών κυττάρων Χαρακτηριστικά πρωτεΐνης Πρωτεΐνικός πυρήνας ~50 kda (Συνολικό ΜΒ: ~ 140 kda) Fawcett et. al., Εξωκυτταρική περιοχή µε(1986) πολλαπλές επαναλήψεις προλίνης, σερίνης, θρεονίνης, ασπαραγίνης = θέσεις γλυκοζυλίωσης Κατάλοιπα σιαλικού οξέος έντονα αρνητικό φορτίο ΒΛΕΝΝΙΝΗ (ΣΙΑΛΟΠΡΩΤΕΪΝΗ) µόριο που συµµετέχει στην κυτταρική πρόσφυση

72 Αθανατοποιηµένα Σπειραµατικά Νεφρικά Επιθηλιακά Κύτταρα + αντί-pclp - αντί-pclp + αντί-pclp - πρώτο αντίσωµα Κλίµακα: 20 µm β-μερκαπταιθανόλη + - Τα κύτταρα εκφράζουν ποδοκαλυκίνη PCLP

73 Επίδραση της υψηλής συγκέντρωσης γλυκόζης στην έκφραση ποδοκαλυκίνης 5 mm 25 mm 5 mm 25 mm PCLP PCLP Τουµπουλίνη GAPDH Αυθαίρετες Μονάδες Πυκνοµέτρησης * 5 mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη (*) : p< 0,05 Κύτταρα καλλιεργηµένα: σε 5 mm ή σε 25 mm γλυκόζης - αντί-pclp + αντί-pclp + αντί-pclp Η υψηλή συγκέντρωση γλυκόζης, µειώνει τη γονιδιακή Eκφραση PCLP σε νεφρούς ποντικών έκφραση της PCLP in vitro και in vivo

74 Κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη Συγκέντρωση κολλαγόνου IV (µg/ml) Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη Συγκέντρωση λαµινίνης (µg/ml)

75 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ήλαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 5 mm γλυκόζη Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης (*) : p< 0,05 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp * * * Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Υπόστρωµα πρόσφυσης: Λαµινίνη Η ποδοκαλυκίνη έχει αντι-προσκολλητική δράση στην αλληλεπίδραση κυττάρων-υποστρώµατος ΒΜ 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp * * *

76 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 25 mm γλυκόζη (δεν εκφράζουν ποδοκαλυκίνη) 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης 150 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Col IV LM 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης αναιρεί την αντιπροσκολλητική δράση

77 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 25 mm γλυκόζη 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης 150 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Col IV LM 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης αναιρεί την αντιπροσκολλητική δράση

78 Συµπερασµατικά: Η ποδοκαλυκίνη αναστέλλει την διασύνδεση (προσκόλληση) των HGEC σε συστατικά της ΒΜ (κολλαγόνο IV, λαµινίνη). Η ποδοκαλυκίνη ανταγωνίζεται τις ιντεγκρίνες που περιέχουν τη β1 υποµονάδα στη διαδικασία της πρόσφυσης σε συστατικά ΒΜ. Συνεπώς: Στην διαφοροποίηση της βασικής / βασεοπλευρικής µορφολογίας των HGEC που προκαλείται από υποστρώµατα ΒΜ, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει η αυξηµένη έκφραση της αντιπροσφυτικής ποδοκαλυκίνης.

79 Σχηµατική αναπαράσταση του ρόλου της αντιπροσφυτικής σιαλοπρωτεϊνης ποδοκαλυκίνης στη διαµόρφωση υπεγέρσεων της βασικής επιφάνειας των ποδοκυττάρων

80 Συµπεράσµατα για τις αλληλεπιδράσεις σπειραµατικών επιθηλιακών κυττάρων µε το υπόστρωµα τους(gbm) 1. Τα κύτταρα προσκολλώνται στη βασική µεµβράνη κυρίως µε ιντεγκρινικούς υποδοχείς. Σε φυσιολογικές συνθήκες οι υποδοχείς αυτοί είναι κατά σειρά σηµαντικότητας: α3β1, α2β1, α5β1 2. Παρουσία αυξηµένων συγκεντρώσεων γλυκόζης (συνθήκες διαβήτη) ελαττώνεται το ποσοστό προσκόλλησης σε υποστρώµατα ΒΜ, ενώ οι ιντεγκρινικοί υποδοχείς προσκόλλησης είναι: αvβ3, α5β1 3. Οι ιντεγκρινικοί υποδοχείς ευθύνονται για την «αγκυροβόληση» της βασικής επιφάνειας των κυττάρων στη ΒΜ 4. Την προσκολλητική δράση των ιντεγκρινών ανταγωνίζεται η διαµεµβρανική σιαλοπρωτεϊνη ποδοκαλυκίνη, η οποία λόγω της αντιπροσκολλητικής της δράσης προκαλεί «άπωση» από το υπόστρωµα, σε θέσεις όπου εκφράζεται, σχηµατίζοντας έτσι κατά τόπους υπεγέρσεις και ποδίσκους 5. Η έκφραση της ποδοκαλυκίνης µειώνεται δραµατικά παρουσία αυξηµένης συγκέντρωσης γλυκόζης, γεγονός που συνοδεύεται από αύξηµένηπλάτυνσητωνκυττάρων 6. Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης συνοδεύεται από απαλειφή υπεγέρσεων in vitro και ποδίσκων in vivo

81 Νευρο-εκφυλιστική εκφυλιστική Νόσος Alzheimer

82 Τα κύρια µορφολoγικά χαρακτηριστικά της νόσου Α) Λέπτυνση του φλοιού Β) Μεγένθυση της παράπλευρης εγκεφαλικής κοιλίας Γ) Συρρίκνωση του ιππόκαµπου Οι αλλαγές αυτές οφείλονται στην µαζική απώλεια νευρώνων στον κροταφιαίο, βρεγµατικό και ενδοκοιλιακό φλοιό του εγκεφάλου

83 Ιστολογικώς διακρίνουµε ορισµένες κύριες ανωµαλίες που απαντούν στη νόσο Alzheimer Ύπαρξη αδιάλυτων σφαιροειδών σχηµατισµών στον εξωκυττάριο χώρο του εγκεφαλικού φλοιού. (Αµυλοϊδικές ή γερασµένες πλάκες). Υπαρξη αδιαλυτων σχηµατισµών που εκτείνονται στο εσωτερικό των νευρικών κυττάρων (neurofibril tangles) Αµυλοϊδική πλάκα Νευροινιδιακοί κόµποι

84 Αµυλοϊδογενής /Μη Αµυλοϊδογενής Μεταβολισµός της ΑΡΡ Αβ πεπτίδιο: αµινοξέα. Υψηλή συγκέντρωση Αβ Πολυµερισµό α secretase β secretase γ secretase Αµυλοϊδική πλάκα

85 Πρόδροµη Αµυλοϊδική Πρωτεϊνη (ΑPP) ΑPP: ιαµεµβρανική γλυκοπρωτεϊνη. Το γονίδιο του APP εντοπίζεται στο χρωµόσωµα 21. Εκφράζεται στον εγκέφαλο κυρίως σε 3 ισοµορφές: ΑPP695, APP751, APP770. ΑPPs Μεµβράνη H 2 N A β COOH Signal peptide Zing binding Collagen binding Aβ πεπτίδιο Αβ

86 Aβ πεπτίδιο Ηαµυλοϊδική πρόδροµη πρωτεϊνη(αρρ) αποικοδοµείται από οµάδες ενζύµων που καλούνται σεκρετάσες.(α,β,γ) Αβ πεπτίδιο: Προϊόν αποικοδόµησης του APP από σεκρετάσες β,γ. ΑPPs α-secretase Μεµβράνη H 2 N COOH β secretase γ secretase

87 Αµυλοϊδογενής /Μη Αµυλοϊδογενής Μεταβολισµός της ΑΡΡ Αβ πεπτίδιο: αµινοξέα. Υψηλή συγκέντρωση Αβ Πολυµερισµό α secretase β secretase γ secretase Αµυλοϊδική πλάκα

88 β-secretase BACE: ιαµεµβρανική πρωτεΐνη 70 kda. Yδρολύει τον πεπτιδικό δεσµό Met 595 -Asp 596 της ΑPP. Λειτουργεί ανταγωνιστικά µε τιςαsecretases για το υπόστρωµα ΑΡΡ γ-secretase. Ps1- Ps2 ιαµεµβρανικές πρωτεΐνες Val40-Ile4 Αβ 1-40 Ala42 -Thr43 Αβ 1-42 Μεταλλάξεις των Ps1 και Ps2 οδηγούν σε αυξηµένη παραγωγή του Αβ 1-42 α-secretase Η επίδρασή τους στην ΑΡΡ αυξάνει την έκκριση του sappa, µειώνοντας παραγωγή Αβ πεπτιδίου. την

89 Κολλαγονάσες και Αlzheimer Σε καταστάσεις Alzheimer αυξάνεται η έκφραση των κολλαγονασών (MMP-2, MMP-9) σε νευρογλοιακά κύτταρα (µακροφάγα του ΚΝΣ) ράση κολλαγονάσης (ΜΜΡ-2) Νευροπροστατευτική. Αποικοδόµηση Αβ πεπτιδίου, ράση α σεκρετάσης Νευροτοξική. ράση β σεκρετάσης

90 Νόσος Alzheimer In vitro σύστηµα µελέτης: Καλλιέργεια νευροβλαστικών κυττάρων παρουσία του αµυλοειδούς πεπτιδίου αβ

91 Επίδραση του πεπτιδίου Αβ(1-40) στην έκκριση τηςκολλαγονάσηςβ(μμp-9) Ε n z y m a t ic a c t iv it y o f M M P - 9 in a r b it r a r y d e n s t io m e t r ic u n it s Αβ 48 hrs control Αβ (1-40) 92 kda 82 kda MMP-9 92 kda 82 kda E xpression of MMP -9 in arbitrary denstiom etric units Αβ control Αβ (1-40) 48 hrs TIMP E x p r e s s i o n o f T I M P - 2 i n a r b i t r a r y d e n s t i o m e t r i c u n i t s 50 0 control control Aβ Αβ Aύξηση της έκφρασης της ΜΜΡ-9 σε νευροβλαστικά κύτταρα (SK-N-SH) SH) παρουσία του Aβ πεπτιδιου.

92 Στόχος εργασίας: Μελέτη πιθανής εµπλοκής της ΜΜP-9 στον µεταβολισµό της ΑΡΡ ως σεκρετάση

93 ιαµόλυνση ΗΕΚ/APP APP-695/751 κυττάρων µε pro MMP-9 92 kda MMP-9 Ανοσοαποτύπωση H 2 N sappa ~110kDa a secretase ΑPPs Αβ AB COOH transf. vector Control β secretase 6 Ε 10 Ζυµογραφία Ζελατίνης APP-751 APP-695 MMP-9 MMP-2 sappa MMP-9 92 kda 6E10 Pro MMP-9 vector Pro MMP-9 vector

94 1 2 sapp.a (6E10) ~110kDa Pro-MMP-9 (~92 kda) sapp.a (6E10) ~110kDa Active MMP-9 (83 kda) ctr µg/ml µg/ml µg/ml mg/ml ctr µg/ml µg/ml µg/ml µg/ml mg/ml Arbitrary Densitometric units Arbitrary Densitometric units Pro-MMP-9 (~92 kda) Active MMP-9 ctrl 50 ng/ml 100 ng/ml 500 ng/ml 1µg/ml ctrl 50 ng/ml 100 ng/ml 250 ng/ml 500 ng/ml 1µg/ml -

95 A Μελέτη της κατανοµής της ΑΡΡ και της ΜΜΡ-9 στην κυτταρική επιφάνεια B Merge Κορυφαία επιφάνεια APP MMP-9 Πλευρική επιφάνεια Γ Βασικη επιφάνεια

96 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Παρουσία ΜΜΡ-9 (κύτταρα συνεπιµολυσµένα µε ΑΡΡ-695/ΜΜΡ-9) και εξωγενούς ΜΜΡ-9 (αποµονωµένη / ενεργοποιηµένη ΜΜΡ-9), παρατηρείται στατιστικώς σηµαντική αύξηση του διαλυτού θραύσµατος sappa της πρόδροµης αµυλοϊδικής πρωτεϊνης. Η δράση της ΜΜΡ-9 ενισχύεται παρουσία PMA (ενεργοποιητής α σεκρετασών), ενώ αναστέλεται παρουσία ειδικών αναστολέων της (SB-3-CT, EDTA). Με χρήση αντι-μμρ-9 και αντι-αρρ αντισωµάτων οι δυο πρωτεϊνες (ΜΜΡ-9, ΑΡΡ) συν κατακρηµνίζονται και συνεντοπίζονται στην κυτταρική επιφάνεια. Συνεπώς: Η ΜΜΡ-9 εµπλέκεται στον µεταβολισµό της ΑΡΡ µε δράση α- σεκρετάσης (νευροπροστατευτική) πιθανόν εµποδίζοντας την εξωκυττάρια συνάθροιση αµυλοειδούς. Η ΜΜΡ-9 συνεντοπίζεται µε την ΑΡΡ στην κυτταρική επιφάνεια Η δράση της ΜΜΡ-9 ως α-σεκρετάση µπορεί να αποδειχθεί χρήσιµη για την παρεµπόδιση της συνάθροισης του αµυλοειδούς εξωκυττάρια, σε νευροεκφυλιστικές καταστάσεις τύπου Alzheimer.

97

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 25 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑΓΚΙΝΗ ΧΗΜΙΚΟΥ Μελέτη των ιστολογικών και βιοχημικών αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 ΘΕΜΑ 1 o Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α. Για τις ερωτήσεις 1 5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης Αποµόνωση του κυττάρου από το περιβάλλον 10.1-membrane_fluidity.mov Λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης 1. Ρυθµίζει τη διεύλευση ουσιών 2. Αναγνωρίζει χηµικά

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ο εγκέφαλος Ο εγκέφαλος µας επιτρέπει να αντιλαµβανόµαστε το περιβάλλον και τον εαυτό µας (Εικόνα 1). Είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Eυθυμιόπουλος Σπύρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών 32 Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΡΓΙΩΤΑ Λέκτορας Ενδοκρινολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι μικρο- και μάκρο- αγγειακές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη αποτελούν την κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Πυρίνας ανθρώπινου μεσοφασικού κυττάρου στον οποίο παρατηρούμε, με ανοσοφθορισμό, τη διάστικτη κατανομή της απακετυλάσης των

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 1 - ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ A. Το Περιβάλλον του

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer Περιγραφή της περίπτωσης (Ι) Γυναίκα 43 ετών διακομίσθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την οικογένειά της λόγω διαταραχών μνήμης. Η ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. 1. H β- θαλασσαιμία είναι

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Το γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 o ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Το DNA ενός ανθρώπινου κυττάρου αποτελείται από 6 10 9

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ. Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ. Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΧΗΜΙΚΩΝ ΕΓΚΑΥΜΑΤΩΝ ΚΕΡΑΤΟΕΙΔΟΥΣ/ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ ΕΠΙΠΕΦΥΚΟΤΑ Dr ΒΑΪΚΟΥΣΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Δ/ντής Οφθαλμολογικής Κλινικής Γ.Κ.Ν. Νίκαιας-Πειραιά «ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ» ΘΕΩΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΝΕΩΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ

Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ 26 Γενικές αρχές µεταβίβασης του ορµονικού σήµατος ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εργαστήριο Βιολογικής Χημείας Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Αθηνών ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η αλµατώδης ανάπτυξη στην διελεύκανση

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2008 ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ημερομηνία και Ώρα εξέτασης: Πέμπτη, 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2008 07:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna Μονάδες 5

Α2. Το αντικωδικόνιο είναι τριπλέτα νουκλεοτιδίων του α. mrna β. snrna γ. trna δ. rrna Μονάδες 5 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία συμπληρώνει

Διαβάστε περισσότερα

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN

Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΣΤΗ ΝΟΣΟ ΤΟΥ CROHN ΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ ΤΜΗΜΑ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ιατµηµατικό Μεταπτυχιακό Πρόγραµµα Σπουδών «Κλινική Φαρµακολογία και Θεραπευτική» Η ΕΠΙ ΡΑΣΗ ΙΝΩΤΙΚΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ ΣΤΟΝ ΕΝΤΕΡΙΚΟ ΒΛΕΝΝΟΓΟΝΟ ΩΣ ΣΤΟΧΟΣ ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ

ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΟΥ (YΠΟ ΕΚ ΟΣΗ): ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Β ΛΥΚΕΙΟΥ (Περιέχει 67 ερωτήσεις θεωρίας µε απαντήσεις, 116 ασκήσεις ανοικτού- κλειστού τύπου µε µ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό κάθε μίας από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Μοριακή Αναγνώριση. 5.1. Εισαγωγή. 5.2. Σταθερές σύνδεσης και αποχωρισµού. [A][B] k d = ----------- [AB] [ΑΒ] k i = ---------- [Α][Β] Κεφάλαιο

Μοριακή Αναγνώριση. 5.1. Εισαγωγή. 5.2. Σταθερές σύνδεσης και αποχωρισµού. [A][B] k d = ----------- [AB] [ΑΒ] k i = ---------- [Α][Β] Κεφάλαιο Κεφάλαιο 5-1 5 Μοριακή Αναγνώριση 5.1. Εισαγωγή Ένα από τα σηµαντικότερα χαρακτηριστικά των ζωντανών οργανισµών είναι ότι τα µακροµόρια που περιέχουν κάνουν πολύ εξειδικευµένες αλληλεπιδράσεις µε άλλα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΞΕΙ ΩΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΠΙΒΡΑ ΥΝΣΗ ΤΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΓΗΡΑΝΣΗΣ

ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΞΕΙ ΩΣΗΣ ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΠΙΒΡΑ ΥΝΣΗ ΤΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΓΗΡΑΝΣΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΗΡΑΝΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΣΗΣ ΤΗΣ ΟΞΕΙ ΩΣΗΣ + ΜΕ ΣΤΟΧΟ ΤΗΝ ΕΠΙΒΡΑ ΥΝΣΗ ΤΗΣ ΙΑ ΙΚΑΣΙΑΣ ΓΗΡΑΝΣΗΣ Γλυκοζυλίωση και δυο φυσιολογικά φαινόµενα που σχετίζονται µε 1 ΓΛΥΚΟΖΥΛΙΩΣΗ Η «ΚΑΡΑΜΕΛΟΠΟΙΗΣΗ»

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1]

Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1], Τρ. Διδάγγελος[1], Ι. Γιώβος[3], Δ. Καραμήτσος[1] Ολόγοςλεπτίνης/αδιπονεκτίνης ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας 10ετούς καρδιαγγειακού κινδύνου σε ινσουλινοθεραπευόμενους ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 Ν. Κατσίκη[1], Α. Γκοτζαμάνη-Ψαρράκου[2], Φ. Ηλιάδης[1],

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ

ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΣΤΟ 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ Το μόριο DNA μιας χρωματίδας μεταφασικού χωμοσώματος ενός φυσιολογικού ευκαρυωτικού κυττάρου περιέχει το 29% των νουκλεoτιδίων του με αζωτούχα βάση την T. a. Ποιο είναι

Διαβάστε περισσότερα

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας

Κυκλοφορικό Σύστηµα. Σοφία Χαβάκη. Λέκτορας Κυκλοφορικό Σύστηµα Σοφία Χαβάκη Λέκτορας Εργαστήριο Ιστολογίας Εβρυολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ Κυκλοφορικό Σύστηµα Αιµοφόροκυκλοφορικό σύστηµα Λεµφoφόροκυκλοφορικό σύστηµα Αιµοφόρο Κυκλοφορικό Σύστηµα

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΙΑΓΩΝΙΣΜΑ Θέµα 1 ο 1. Τα άτοµα που είναι ετερόζυγα για τη β-θαλασσαιµία: α. Εµφανίζουν ήπια αναιµία β. Έχουν ευαισθησία στην ελονοσία γ. Συνθέτουν µεγάλη ποσότητα HbF δ.

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 3: Μεμβράνες - Ηλεκτρικά δυναμικά, Νευρικό & μυϊκό σύστημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες

Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Αντιγόνα & Ανοσοσφαιρίνες Ανοσολογικά χαρακτηριστικά των αντιγόνων I Τα αντιγόνα είναι ουσίες ικανές να επάγουν ειδική ανοσιακή απάντηση (ανοσογόνα) Ανοσογονικότητα (immunogenicity) ικανότητα επαγωγής

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα, που αντιστοιχεί στη λέξη ή στη φράση, η οποία

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων

Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Αρχές Βιοτεχνολογίας Τροφίμων Ενότητα 3: Εφαρμογές Βιομηχανικής Βιοτεχνολογίας(1/3), 2ΔΩ Τμήμα: Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων Διδάσκων: Δρ. Σεραφείμ Παπανικολαου Μαθησιακοί Στόχοι Βιοτεχνολογικά Προϊόντα

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (Μονάδες 25)

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. (Μονάδες 25) ΤΣΙΜΙΣΚΗ &ΚΑΡΟΛΟΥ ΝΤΗΛ ΓΩΝΙΑ THΛ: 270727 222594 ΑΡΤΑΚΗΣ 12 - Κ. ΤΟΥΜΠΑ THΛ: 919113 949422 ΕΠΩΝΥΜΟ:... ΟΝΟΜΑ:... ΤΜΗΜΑ:... ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ:... ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 16-2-2014 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Να βάλετε σε

Διαβάστε περισσότερα

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ.

314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ. ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. 314 ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗ ΜΥΪΚΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΦΑΤΟΥΡΟΣ Γ. ΙΩΑΝΝΗΣ, Ph.D. Επίκουρος Καθηγητής Τ.Ε.Φ.Α.Α. Δ.Π.Θ. ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΜΥΪΚΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑΣ ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΧΡΟΝΙΑ Ή ΜΟΝΙΜΗ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΜΥΪΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ ΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚΑΔ. ΕΤΟΥΣ 2014 2015 ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΣΧΟΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Πτυχιούχων ΑΕΙ, ΤΕΙ ή ισοτίμων προς

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Αναστολή αντλίας πρωτονίων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Περιγραφή της περίπτωσης Άνδρας 43 ετών εισάγεται σε κλινική λόγω επιγαστραλγίας. Μετά από έλεγχο ετέθη η διάγνωση του πεπτικού

Διαβάστε περισσότερα

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014

Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 Πανελλαδικές εξετάσεις Γ Τάξης Ημερήσιου Γενικού Λυκείου Βιολογία Θετικής Κατεύθυνσης Τετάρτη 4 Ιουνίου 2014 ΘΕΜΑ Α Α1.δ Α2.γ Α3.β Α4.γ Α5.β ΘΕΜΑ Β Β1. 4,2,1,6,3,5 Β2. α. DNA πολυμεράση β. πριμόσωμα γ.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014

ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014 ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014 1. Κολλαγόνα και ελαστίνες 2. Γλυκοζαμινογλυκάνες και πρωτεογλυκάνες

Διαβάστε περισσότερα

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί

Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί 22 ο Συνέδριο ΔΕΚΕ, Θεσσαλονίκη, Νοέμβριος 2008 Αθηροθρόμβωση και σακχαρώδης διαβήτης. Παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί Γεώργιος Γιαννόγλου Καθηγητής Καρδιολογίας Ο σακχαρώδης διαβήτης θεωρείται από τους σημαντικότερους

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ

ΘΕΜΑ 1ο ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΤΑΞΗ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ 1ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Σ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2005 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) Να γράψετε στο τετράδιό σας

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2008 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία

Τελικό κείμενο της Μελέτης. Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τελικό κείμενο της Μελέτης Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών: Διατροφή και Υγεία Τα τελικά προϊόντα προχωρημένης γλυκοζυλίωσης (Advanced Glycation End products, ) είναι μόρια υψηλής δραστικότητας, τα οποία

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

1. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ βιομορίων

1. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ βιομορίων 1. Αλληλεπιδράσεις μεταξύ βιομορίων Το αντικείμενο των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των βιομορίων καλύπτει ένα τεράστιο σύνολο περιπτώσεων με αποτελέσματα από βιολογικές, βιοχημικές και βιοφυσικές μελέτες που

Διαβάστε περισσότερα

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Επαναληπτικά Θέµατα ΟΕΦΕ 2005 1 ε π α ν α λ η π τ ι κ ά θ έ µ α τ α 2 0 0 5 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1 Ο A: 1-Α, 2-, 3-Γ, 4-Β, 5-Β ΜΟΝΑ ΕΣ 15 (3Χ5) Β. 1. Σωστή, 2. Λανθασµένη,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη της χηµειοπροστατευτικής δράσης φαινολικών ουσιών σε in vitro κυτταρικά συστήµατα.

Μελέτη της χηµειοπροστατευτικής δράσης φαινολικών ουσιών σε in vitro κυτταρικά συστήµατα. Παρουσίαση για το πρόγραµµα ΠΕΝΕΔ: «Οίνος και υγεία». 4/7/03 Μελέτη της χηµειοπροστατευτικής δράσης φαινολικών ουσιών σε in vitro κυτταρικά συστήµατα. Ψαχούλια Φαίη Εργαστήριο Γονιδιακής Ρύθµισης Ινστιτούτο

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση.

Α3. Η εισαγωγή ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο-ξενιστή ονομάζεται α. μικροέγχυση β. μετασχηματισμός γ. εμβολιασμός δ. κλωνοποίηση. ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) TETAPTH 4 IOYNIOY 2014 - ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό

Διαβάστε περισσότερα

Λειτουργίες των µεµβρανών

Λειτουργίες των µεµβρανών Λειτουργίες των µεµβρανών Οιµεµβράνεςδεναπoτελoύvµόνοπαθητικάπεριβλήµατα, τα οποία οριοθετούν προστατεύουν και µονώνουν τα κύτταρα και τα οργανίδιά τους συµµετέχουν στη διατήρηση του σχήµατος και στις

Διαβάστε περισσότερα

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά

Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Ελεύθερες ρίζες και αντιοξειδωτικά Κατά τη διάρκεια των φυσιολογικών ανθρώπινων διεργασιών παραγωγή ενέργειας, αποτοξίνωση από τοξικές ουσίες και ανοσολογική απόκριση, παράγονται από τον οργανισµό ελεύθερες

Διαβάστε περισσότερα

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό

igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό igenetics ΜΑΘΗΜΑ 3 Το γενετικό υλικό ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΕΝΕΤΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ Στο DNA (RNA ιών) οι πληροφορίες για τα χαρακτηριστικά ενός οργανισμού (γονίδια) ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ Από κύτταρο σε κύτταρο και από

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 11 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 o 1 Β 2 3 Γ 4 5 Β. ΘΕΜΑ 2 o ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Α. Όπως στο σχολικό, σελίδα 20: «Κάθε φυσιολογικό µεταφασικό ως προς τη θέση του κεντροµεριδίου» και σελίδα «Κατά

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Ε Ν Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ

Διαβάστε περισσότερα

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών

Θρομβοφιλία. (παθολογική. αιμόσταση). Ο όρος θρομβοφιλία σχετίζεται με επαναλαμβανόμενα ή υποτροπιάζοντα επεισόδια θρομβώσεων (αρτηριακών «ΙΕΡΕΥΝΗΣΗ ΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΤΩΝ ΦΥΣΙΚΩΝ ΑΝΑΣΤΟΛΕΩΝ ΤΗΣ ΠΗΞΗΣ ΣΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩ Η ΙΑΒΗΤΗ ΤΥΠΟΥ ΙΙ» Π.Γ.Ν.Θ. ΑΧΕΠΑ Βιοχημικό Εργαστήριο, Αιματολογικό Τμήμα Μικροβιολογικού Εργαστηρίου Θυσιάδου Κ, Ραπτάκη

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό

Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης. Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Βιολογία Γ Γενικού Λυκείου Θετικής κατεύθυνσης Κεφάλαιο 1α Το Γενετικό Υλικό Το DNA είναι το γενετικό υλικό Αρχικά οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι οι πρωτεΐνες αποτελούσαν το γενετικό υλικό των οργανισμών.

Διαβάστε περισσότερα

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ

BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ BIOXHMEIA, TOMOΣ I ΠANEΠIΣTHMIAKEΣ EKΔOΣEIΣ KPHTHΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ ΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΜΟΡΙΑΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ 1: ΧΩΡΟΠΛΗΡΩΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ (SPACE-FILLING) 1: ΧΩΡΟΠΛΗΡΩΤΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ (SPACE-FILLING)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του.

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του. ΕΝΖΥΜΑ 1. (α) Να εξηγήσετε τι εννοούμε με τον όρο «εξειδίκευση των ενζύμων» καθώς και που οφείλεται αυτή. (β) Ποιες ουσίες μπορούν να επηρεάσουν τη δράση ενός ενζύμου και πώς; (γ) Πώς τα ένζυμα επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς προτάσεις 1 έως 5 και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1

ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER. της Σταυρούλας Β. Α1 ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER της Σταυρούλας Β. Α1 Σε αυτήν την εργασία θα μελετήσουμε τη νόσο του Alzheimer απαντώντας στα παρακάτω ερωτήματα: Τι είναι η νόσος του Alzheimer;...3 Ποια είναι τα αίτια εμφάνισής της;...6

Διαβάστε περισσότερα

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης.

Παραγωγή, απομόνωση και καθαρισμός της φαρμακευτικής πρωτεΐνης. ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 1 ΙΟΥΝΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1o 1. δ 2. β 3. β 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2o 1. Σχολικό βιβλίο, σελ.

Διαβάστε περισσότερα

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα.

2/4/2015. ικοτυλήδονα. Έµβρυο. επικοτύλιο. υποκοτύλιο. Μονοκοτυλήδονα. ενδοσπέρµιο. κοτυληδόνα. επικοτύλιο. ριζίδιο. Περίβληµα. Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Δοµή σπέρµατος ικοτυλήδονα περίβληµα ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Δοµή και βλάστηση των σπερµάτων» Διδάσκων: Χρήστος Χατζησαββίδης κοτυληδόνα επικοτύλιο υποκοτύλιο

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης.

ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ. ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΡΑΛΙΜΝΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ ΖΗΤΗΜΑ Α Το σχεδιάγραμμα δείχνει τμήμα κυτταρικής μεμβράνης. (α) Να ονομάσετε τα

Διαβάστε περισσότερα

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία

Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΙΔΡΥΜΑ ΙΑΤΡΟΒΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΕΡΕΥΝΩΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ (ΙΙΒΕΑΑ) Νόσος του Πάρκινσον: Νεότερες εξελίξεις στη διάγνωση και θεραπεία ΒΕΚΡΕΛΛΗΣ ΚΩΣΤΑΣ, PhD Κέντρο Νευροεπιστημών ΙΙΒΕΑΑ Centre for Experimental Medicine

Διαβάστε περισσότερα

Αλέξης Ν. Πολύδωρος Αναπλ. Καθηγητής Μοριακής Βελτίωσης Εργαστήριο Γενετικής και Βελτίωσης Φυτών ΑΠΘ email: palexios@agro.auth.gr

Αλέξης Ν. Πολύδωρος Αναπλ. Καθηγητής Μοριακής Βελτίωσης Εργαστήριο Γενετικής και Βελτίωσης Φυτών ΑΠΘ email: palexios@agro.auth.gr ΜΟΡΙΑΚΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗ Αλέξης Ν. Πολύδωρος Αναπλ. Καθηγητής Μοριακής Βελτίωσης Εργαστήριο Γενετικής και Βελτίωσης Φυτών ΑΠΘ email: palexios@agro.auth.gr Παρουσιάσεις μαθήματος http://users.auth.gr/~palexios/

Διαβάστε περισσότερα

ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ 1. Ο γενετικός κώδικας είναι ένας κώδικας αντιστοίχισης των κωδικονίων του mrna με αμινοξέα στην πολυπεπτιδική αλυσίδα. Σύμφωνα με αυτόν η 3 μετάφραση όλων των mrna αρχίζει

Διαβάστε περισσότερα

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο

Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας. ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Μαρία Τσοπανοµίχαλου PhD. Μοριακής Βιολογίας ΝΕΕΣ Κοργιαλένειο Μπενάκειο Καταφεύγουµε στις µοριακές τεχνικές Συλλέγουµε το δείγµα για µοριακές τεχνικές ιάσπαση ιστικών δοµών ιαχωρισµός των κυττάρων ιάσπαση

Διαβάστε περισσότερα

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9

Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii. Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης... 3. Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 Περιεχόμενα Πρόλογος Ομότ. Καθηγητού κου Μαραγκουδάκη...v Πρόλογος της συγγραφέως...vii Κεφάλαιο 1 2 3 4 Εισαγωγή 1 Καμπύλες δόσης - ανταπόκρισης.... 3 Μηχανισμοί δράσης των φαρμάκων 9 1 Δράση μέσω φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό καθεμιάς από τις παρακάτω ημιτελείς προτάσεις Α1 έως Α5 και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη λέξη

Διαβάστε περισσότερα

94 95 96 97 98 Ο ρόλος της αγγειογένεσης στη μετάσταση Η νεοαγγείωση αποτελεί ένα απαραίτητο τμήμα της ογκογόνου διεργασίας που διασφαλίζει τη γρηγορότερη και ανεμπόδιστη ανάπτυξη του όγκου. Η λειτουργική

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Από. Από. κατά την πορεία της μεταγραφής. την αποδοτικότητα της Μεταμεταγραφικής ωρίμανσης. Από

Από. Από. κατά την πορεία της μεταγραφής. την αποδοτικότητα της Μεταμεταγραφικής ωρίμανσης. Από Τα επίπεδα του mrna πού είναι διαθέσιμα για την μετάφραση προσδιορίζονται Από την ταχύτητα σύνθεσης του μηνύματος κατά την πορεία της μεταγραφής Από την αποδοτικότητα της Μεταμεταγραφικής ωρίμανσης Από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ. ΑΡΧΕΣ ΓΟΝΙ ΙΑΚΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΙΙ (ΜΑΘΗΜΑ 3ο)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ. ΑΡΧΕΣ ΓΟΝΙ ΙΑΚΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΙΙ (ΜΑΘΗΜΑ 3ο) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ ΑΡΧΕΣ ΓΟΝΙ ΙΑΚΟΥ ΧΕΙΡΙΣΜΟΥ ΙΙ (ΜΑΘΗΜΑ 3ο) 1 ΦΟΡΕΙΣ πλασµίδια βακτηρίων βακτηριοφάγοι ιοί συνδυασµός πλασµιδίου βακτηριοφάγου (κοσµίδια) 2 ΦΟΡΕΙΣ Βακτηριοφάγοι Χαρακτηριστικά

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ

ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΑΥΞΗΤΙΚΗ ΟΡΜΟΝΗ, ΙΝΣΟΥΛΙΝΟΜΙΜΗΤΙΚΟΣ ΑΥΞΗΤΙΚΟΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΑΣ-Ι ΚΑΙ ΑΣΚΗΣΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Λειτουργίες

Διαβάστε περισσότερα