ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ"

Transcript

1 ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΑΣΕΙΣ ΚΥΤΤΑΡΩΝ ΜΕ ΤΟ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΟ ΣΤΡΩΜΑ ΣΕ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΦΗ Κ. ΤΣΙΛΙΜΠΑΡΗ, MD, PhD ιευθύντρια Ινστ. Βιολογίας ΕΚΕΦΕ ΗΜΟΚΡΙΤΟΣ EΡΓΑΣΤΗΡΙΟ BΙΟΧΗΜΕΙΑΣ / ΠΑΘΟΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΟ ΟΧΕΩΝ ΤΟΥ Θερινό Σχολείο 2005 Πέµπτη,, 14 Ιουλίου 2005

2 TO ΚΥΤΤΑΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥ: Ο ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΓΟΝΙ ΙΑΚΗΣ ΕΚΦΡΑΣΗΣ ΚΑΙ ΑΤΗΝ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

3 ΚΥΡΙΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ: ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΟΓΛΥΚΑΝΕΣ/ ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ ΓΛΥΚΟΠΡΩΤΕΪΝΕΣ ( ΕΛΑΣΤΙΝΗ, ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ, ΛΑΜΙΝΙΝΗ )

4 ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΣ ΙΣΤΟΣ: ΙΑΣΥΝ ΕΜΕΝΑ ΜΑΚΡΟΜΟΑΡΙΑΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΑΛΛΗΛΕΠΙ ΡΟΥΝ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ

5 ΓΛΥΚΟΖΑΜΙΝΟΓΛΥΚΑΝΕΣ (GAGs) / ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ: ΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ GAGs: Πολυσακχαριδικές άλυσσοι από επαναλαµβανόµενους δισακχαρίτες Θειϊκή ερµατάνη Υαλουρονικό Οξύ

6 GAGs: ηµιουργούν πορώδη, ενυδατωµένα πηκτώµατα που στηρίζουν τα κύτταρα και επιτρέπουν την ταχεία διάχυση υδατοδιαλυτών ουσιών, καθώς και την κυτταρική µετανάστευση

7 ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΕΣ: ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΑ GAGs ΜΕ ΠΡΩΤΕΪΝΙΚΟ ΚΟΡΜΟ ΝΤΕΚΟΡΙΝΗ ΑΓΓΡΕΓΚΑΝΗ ΡΙΒΟΝΟΥΚΕΛΑΣΗ Ειδη Πρωτεογλυκανών Αγγρεγκάνη Βεταγλυκάνη Ντεκορίνη Περλεκάνη Σεργλυκίνη Συνδεκάνη

8 ΕΙ Η ΠΡΩΤΕΟΓΛΥΚΑΝΩΝ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥΣ

9 ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ: ΤΡΕΙΣ α- ΑΛΥΣΣΟΙ, ΚΑΘΕ ΜΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ Gly-X-Y (X: προλίνη, Υ: υδροξυπρολίνη). >13 είδη κολλαγόνου

10 ΣΥΝΘΕΣΗ ΚΑΙ ΕΚΚΡΙΣΗ ΚΟΛΛΑΓΟΝΩΝ ΑΠΟ ΚΥΤΤΑΡΑ

11 ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΣΗ ΜΟΡΙΩΝ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΣΜΟ ΤΟΥ: Η ΟΜΗΤΟΥ ΠΟΛΥΜΕΡΟΥΣ ΠΡΟΣ Ι ΕΙ ΣΤΗΡΙΞΗ ΣΤΟ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟ ΙΣΤΟ

12 ΜΕΡΙΚΑ ΚΟΛΛΑΓΟΝΑ, ΟΠΩΣ ΤΟ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ IV ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΕΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΙΝΕΣ ΑΛΛΑ ΣΕ ΠΛΕΓΜΑΤΑ

13 ΕΙ Η ΚΟΛΛΑΓΟΝΩΝ

14 ΟΜΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ/ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ

15 ΤΟ ΚΟΛΛΑΓΟΝΟ IV ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ ΕΝ ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΙΝΕΣ ΑΛΛΑ ΣΕ ΠΛΕΓΜΑΤΑ

16 ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ: ΜΗ ΚΟΛΛΑΓΕΝΙΚΗ ΓΛΥΚΟΠΡΩΤΕΪΝΗ, ΜΕ ΠΟΛΛΑΠΛΕΣ ΥΠΟΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ. ΕΙΝΑΙ ΙΜΕΡΕΣ ΥΟ ΠΟΛΥΠΕΠΤΙ ΙΩΝ ΠΟΥ ΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΙΣΟΥΛΦΙ ΙΚΟΥΣ ΕΣΜΟΥΣ ΣΤΗΝ ΚΑΡΒΟΞΥΤΕΛΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ Υποπεριοχή (domain) διασύνδεσης µε κολλαγόνα Υποπεριοχή διασύνδεσης µε ηπαρίνη(gag) Υποπεριοχή διασύνδεσης µε κύτταρα(rgd)-υπάρχουν και άλλες αλληλουχίες που εξυπηρετούν αυτή την λειτουργία

17 ΕΛΑΣΤΙΝΗ-ΕΛΑΣΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ ΕΛΑΣΤΙΝΗ: Υ ΡΟΦΟΒΗ ΠΡΩΤΕΪΝΗ ΜΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΙΤΗΤΑ ΣΕ ΓΛΥΚΙΝΗ ΚΑΙ ΠΡΟΛΙΝΗ, ΠΟΥ ΙΝΕΙ ΙΑΤΑΤΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟ ΙΣΤΟ-ΠΟΛΥΜΕΡΙΖΕΤΑΙΣΕΙΝΙ ΙΑΚΑΙΙΝΕΣΠΟΥ ΙΑΣΥΝ ΕΟΝΤΑΙ ΜΕ ΣΤΑΥΡΟ ΕΣΜΟΥΣ (Crosslinks)

18 Η ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ, ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΝ ΟΚΥΤΤΑΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟ Ινονεκτίνη Ακτίνη Αποτέλεσµα τηςευθυγράµµισης στους ιστούς: σωστή διευθέτηση ινών και κυττάρων

19 ΒΑΣΙΚΗ ΜΕΜΡΑΝΗ: ΕΞΕΙ ΙΚΕΥΣΗ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΒΑΣΙΚΗ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑ ΕΠΙΘΗΛΙΑΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΚΥΤΤΑΡΩΝ Συστατικά Βασικών Μεµβρανών: Λαµινίνη, Περλεκάνη, Κολλαγόνο IV Λαµινίνη

20 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΑ ΜΕΓΕΘΗ ΜΑΚΡΟΜΟΡΙΩΝ ΤΟΥ ΣΥΝ ΕΤΙΚΟΥ ΙΣΤΟΥ / ΒΑΣΙΚΩΝ ΜΕΜΒΡΑΝΩΝ

21 BAΣΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ Εξειδικευµένος τύπος εξωκυττάριας ουσίας Σηµασία βασικής µεµβράνης: Μηχανική υποστήριξη κυττάρων Φιλτράρισµα ουσιών Καθορισµός πολικότητας κυττάρων Κυτταρική διαφοροποίηση Κυτταρική µετανάστευση Μορφολογία κυττάρου Ρύθµιση γονιδιακής έκφρασης panos 2000

22 Βασική µεµβράνη και προσφυτικά (προσκολλητικά) µόρια

23 οµή Βασικής Μεµβράνης (ΒΜ) Σύσταση: Πολύπλοκο δίκτυο µακροµορίων το οποίο περιλαµβάνει: Κολλαγόνο τύπου IV, λαµινίνη, εντακτίνη, πρωτεογλυκάνες (θειική ηπαράνη: περλεκάνη) β 1 α 1 γ 1 7S Μονοµερές NC1 α1 α2 α1 γ α β Τετραµερές ιµερές 7S NC1 ΒΜ Εµφάνιση ΒΜ: σε σαρωτικό ΗΜ σε ΗΜ διέλευσης

24 ιασύνδεση µακροµορίων ΒΜ µε υποδοχείς κυτταρικής επιφάνειας: ιµερείς ιντεγκρινικοί υποδοχείς Σχηµατική αναπαράσταση ιντεγκρινών ιασύνδεση ιντεγκρινικών υποδοχέων: Ηδιασύνδεση ιντεγκρινών µε ΒΜ προκαλεί αναδιατάξεις του κυτταροσκελετού

25 Κυτταρική πρόσφυση στη ΒΜ διά µέσου ιντεγκρινών Ετεροδιµερή µε α και β υποµονάδες Τουλάχιστον 24 ετεροδιµερή Κάθε ιντεγκρίνη διαµεσολαβεί πολλαπλές αλληλεπιδράσεις κυττάρων µε το εξωκυττάριο στρώµα Υπάρχουν διαφορετικά ιντεγκρινικά διµερή

26 ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΕΣ ( INTEΓΚΡΙΝΙΚΟΙ ΥΠΟ ΟΧΕΙΣ ) Ετεροδιµερείς υποδοχείς για αλληλεπιδράσεις: Kυττάρου-εξωκυττάριας ουσίας Κυττάρου-κυττάρου Αποτελούνται από δύο υποµονάδες, την α και την β που συνδέονται µη οµοιοπολικά Είναι γνωστές 17 α και8 β υποµονάδες Στοεξωκυτταρικότµήµα τηςαυποµονάδας εντοπίζονται περιοχές δέσµευσης δισθενών κατιόντων Τα κυτταροπλασµατικά τµήµατα αλληλεπιδρούν µε τον κυτταροσκελετό

27 Ένα διµερές µπορεί να αναγνωρίζει διαφορετικά µόρια της εξωκυττάριας ουσίας Ένα µόριο της εξωκυττάριας ουσίας µπορεί να αναγνωρίζεται από διαφορετικό διµερές Πρόσδεση ιντεγκρινών στην εξωκυττάρια ουσία Ενεργοποίηση Συνάθροιση Σχηµατισµός εστιακών επαφών (focal adhesions or focal contacts)

28 ΣΥΝ ΕΣΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ- ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ-ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ

29 Αµφίδροµη ιντεγκρινο-εξαρτώµενη εξαρτώµενη σηµατοδότηση (εξω-µέσα και µέσα-έξω έξω)

30 Συνδέτες Ιντεγκρινών

31 Η ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑ ΙΝΟΝΕΚΤΙΝΗ ΜΕ ΤΗΝ ΙΑΣΥΝ ΕΣΗ ΜΕ ΚΥΤΤΑΡΑ, ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΙΖΕΤΑΙ ΜΕ ΤΟΝ ΕΝ ΟΚΥΤΤΑΡΙΟ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟ Ινονεκτίνη Ακτίνη Αποτέλεσµα της ευθυγράµµισης στους ιστούς: σωστή διευθέτηση ινών και κυττάρων

32 Απεικόνιση εστιακών επαφών µε ανοσοφθορισµό σε κύτταρα καλλιεργηµένα πάνω σε εξωκυττάριο υπόστρωµα

33 Συν-εντοπισµός ιντεγκρινών µε ινίδια κυτταροσκελετού στις εστιακές επαφές α1 ιντεγκρίνη βινκουλίνη

34 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α) FAK µονοπάτι β) Fyn/Shc µονοπάτι

35 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src p FAK MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγoνάσες

36 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ Μεταλλοπρωτεάσες (ΜΜΡs)-Ματριξίνες-Κολλαγονάσες ΜΜΡ-2 (Ζελατινάση Α): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, ινονεκτίνη, λαµινίνη, πρωτεογλυκάνες ΜΜΡ-9 (Ζελατινάση Β): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, πρωτεογλυκάνες Αναστολείς µεταλλοπρωτεασών (TIMPs) TIMP-1: Αναστολέας της MMP-9 TIMP-2: Αναστολέας της MMP-2

37 ΣΥΝ ΕΣΗ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ- ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ-ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΣΚΕΛΕΤΟΥ

38 Ιντεγκρινο-εξαρτώµενη εξαρτώµενη πλάτυνση κυττάρων σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV

39 Συνεργασία / επικοινωνία οδών σηµατοδότησης που εκκινούν από τους ιντεγκρινικούς υποδοχείς και τους υποδοχείς αυξητικών παραγόντων

40 Η κινάση των εστιακών επαφών FAK, φωσφορυλιώνεται όχι µόνον διά µέσου της πρόσδεσης ιντεγκρινών, αλλά και διά µέσου αυξητικών παραγόντων, π.χ. Ινσουλίνης, µετά από πρόσδεση στον υποδεοχέα ινσουλίνης Πρόσδεση υποδοχέα ινσουλίνης

41 Αύξηση της έκφρασης IRS-1 σε ινοβλάστες σε εναιώρηµα και υπόστρωµα ινονεκτίνης

42 Εκφραση IRS-1 σε υπόστρωµα ινονεκτίνης και βιτρονεκτίνης

43 H έκφραση ΙRS-1 συνοδεύεται από την έκφραση της κινάσης των εστιακών επαφών (FAK). Κύτταρα που δεν εκφράζουν FAK, δεν µπορούν να εκφράσουν ΙRS-1

44 Συνεργασία / επικοινωνία οδών σηµατοδότησης που εκκινούν από τους ιντεγκρινικούς υποδοχείς και τους υποδοχείς αυξητικών παραγόντων Yποδοχέας Ινσουλίνης IRS-1

45 Φυσιολογικές αλληλεπιδράσεις κυττάρων µε υποστρώµατα συνδετικού ιστού απαιτούν φυσιολογικά υποστρώµατα και φυσιολογική έκφραση / λειτουργία ιντεγκρινών. Σε περίπτωση που το υπόστρωµα δεν είναι φυσιολογικό, οι αλληλεπιδράσεις µε κύτταρα τροποποιούνται. Μιά τέτοια περίπτωση αποτελεί η νόσος του Σακχαρώδη διαβήτη

46 ΣΑΚΧΑΡΩ ΗΣ ΙΑΒΗΤΗΣ Κύριο χαρακτηριστικό: Υψηλή συγκέντρωση γλυκόζης Σηµαντική επίδραση στη φυσιολογική λειτουργία του νεφρού: ιαβητική νεφροπάθεια Επιπτώσεις της υψηλής συγκέντρωσης γλυκόζης στη λειτουργία των κυττάρων: Τροποποίηση της µετάδοσης µηνύµατος στο εσωτερικό των κυττάρων Ενεργοποίηση µεταγραφικών παραγόντων Τροποποίηση της µεταγραφής Μη ενζυµατική γλυκοσυλίωση των µακροµορίων την βασικής µεµβράνης Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Απώλεια του φράγµατος εκλεκτικής διαπερατότητας

47 ΝΕΦΡΟΣ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΤΟΥ ΟΜΕΣ

48 Κάψα Bowman/Σπείραµα Σχηµατική αναπαράσταση νεφρώνα

49 Glomerular Cell types

50 ιαβητικές αλλοιώσεις νεφρικού σπειράµατος στο Ηλεκτρονικό Μικροσκόπιο ιέλευσης Φυσιολογικό σπείραµα ιαβητική Νεφροπάθεια

51 Ιn n vitro µελέτη διαβητικών συνθηκών (κυτταροκαλλιέργεια): Αύξηση της συγκέντρωσης γλυκόζης στο θρεπτικό υλικό (25-vs. 5- mm) Τροποποίηση του υποστρώµατος (κολλαγόνου IV) µε επώαση παρουσία γλυκόζης (µη ενζυµατική γλυκοζυλίωση)

52 ΚΥΤΤΑΡΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΜΕΛΕΤΗΣ Σπειραµατικά Επιθηλιακά Νεφρικά Κύτταρα (GEC) Επιθηλιακά Κύτταρα Εγγύς Εσπειραµένου Σωληναρίου(PTEC) In vitro σύστηµα µελέτης διαβήτη: κύτταρα καλλιεργηµένα σε αυξηµένες συγκεντρώσεις γλυκόζης (25 mm)

53 Σε διαβητικές συνθήκες επάγεται η έκφραση κολλαγόνου IV από νεφρικά κύτταρα

54 ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών του αγγειώδους σπειράµατος και του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Αυξηµένη εναπόθεση συστατικών εξωκυττάριας ουσίας Αυξηµένη σύνθεση και παραγωγή Μειωµένη αποικοδόµηση

55 ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΙΚΟ ΟΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΑΣ ΟΥΣΙΑΣ Μεταλλοπρωτεάσες (ΜΜΡs)-Ματριξίνες ΜΜΡ-2 (Ζελατινάση Α): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, ινονεκτίνη, λαµινίνη, πρωτεογλυκάνες ΜΜΡ-9 (Ζελατινάση Β): Ζελατίνη, κολλαγόνο IV, πρωτεογλυκάνες Αναστολείς µεταλλοπρωτεασών (TIMPs) TIMP-1: Αναστολέας της MMP-9 TIMP-2: Αναστολέας της MMP-2

56 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src pfak MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγονάσες

57 Μειωµένη Φωσφορυλίωση FAK Νεφρικών Σπειραµατικών Επιθηλιακών (GEC) Κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες

58 Μειωµένη ενεργοποίηση ΜΑΡΚ GEC κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες

59 Μείωση της έκφρασης κολλαγονάσης (MMP-2) σε νεφρικά κύτταρα παρουσία 25 mm γλυκόζης (northern and western analysis) L H MMP-2 L H L H GAPDH 72 kda MMP-2 92 kda 88 kda % Relative mrna level MMP-2 5mM 25mM % Relative protein level mm 25mM 72 kda 68 kda 92 kda 88 kda

60 Αύξηση της έκφρασης αναστολέων κολλαγονασών (ΤΙΜΡ) σε νεφρικά κύτταρα παρουσία 25 mm γλυκόζης L H L H L H TIMP-1 TIMP-2 TIMP-1 GAPDH GAPDH TIMP-2 % Relative mrna level mm 25 mm % Relative protein level D mm 25 mm TIMP-1 TIMP-2 TIMP-1 TIMP-2

61 Τροποποίηση της έκφρασης των κύριων ιντεγκρινικών µονάδων νεφρικών κυττάρων παρουσία 25 mm γλυκόζης Α α3 L H α5 L H α2 αν β1 β3 Β 200 Relative protein level mM 25mM 0 α3 α2 β1 α5 αν β3

62 Kυτταρική προσκόλληση νεφρικών κυττάρων σε φυσιολογικές και διαβητικές συνθήκες: Σε διαβητικές συνθήκες η πρόσδεση των GEC σε κολλαγόνο ΙV είναι µειωµένη 40 % Cell adhesion low high Collagen IV concentration (µg/ml)

63 Κυτταρική πλάτυνση νεφρικών κυττάρων σε διαβητικές συνθήκες Σπειραµατικά Επιθηλιακά Νεφρικά Κύτταρα Νεφρικά Μεσαγγειακά κύτταρα

64 ΜΕΤΑ ΟΣΗ ΜΗΝΥΜΑΤΟΣ ΜΕΣΩ ΙΝΤΕΓΚΡΙΝΩΝ α β ΕCΜ p Src pfak MAPK DNA p jun fos AP-1 κολλαγενάσες

65 ΙΑΒΗΤΙΚΗ ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ Χαρακτηριστικές αλλαγές κατά τη διαβητική νεφροπάθεια: Πάχυνση βασικών µεµβρανών του αγγειώδους σπειράµατος και του εγγύς εσπειραµένου σωληναρίου (GBM, TBM) ιόγκωση εξωκυττάριας ουσίας µεσαγγειακών κυττάρων (MM) Αυξηµένη εναπόθεση συστατικών εξωκυττάριας ουσίας Αυξηµένη σύνθεση και παραγωγή Μειωµένη αποικοδόµηση

66 Σε νεφρικό ιστό διαβητικών πειραµατόζωων επιβεβαιώθηκαν τα ευρήµατα που παρατηρήθηκαν σε κυτταροκαλλιέγειες νεφρικών κυττάρων

67 Σε νεφρικό ιστό διαβητικών ασθενών µε νεφροπάθεια επιβεβαιώθηκε τροποποίηση της έκφρασης ιντεγκρινών, όπως παρατηρήθηκε σε κυτταροκαλλιέγειες νεφρικών κυττάρων

68 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Οι αυξηµένες συγκεντρώσεις γλυκόζης/ διαβητικές συνθήκες προκαλούν in vitro και in vivo Aύξηση της έκφρασης κολλαγόνου IV Αλλαγές στην έκφραση και λειτουργία των ιντεγκρινών Μείωση στην έκφραση των µεταλλοπρωτεασών /κολλαγονασών / µατριξινών Αύξηση στην έκφραση των αναστολέων των µεταλλοπρωτεασών Αλλαγές στην αλληλεπίδραση των κυττάρων µε κολλαγόνο IV

69 Κάψα Bowman/Σπείραµα Σχηµατική αναπαράσταση νεφρώνα

70 Ποδοκαλυκίνη Ενδείξεις που επιβεβαιώνουν το µορφογενετικό ρόλο του γλυκοκάλυκα- ποδοκαλυκίνης: Εξουδετέρωση φορτίου υποστροφή ποδίσκων Aποσιώπηση της έκφρασης του γονιδίου της ποδοκαλυκίνης σε ποντικούς αδυναµία σχηµατισµού ποδίσκων Doyonnas et. al. 2001

71 Ποδοκαλυκίνη νεφρικών επιθηλιακών κυττάρων Χαρακτηριστικά πρωτεΐνης Πρωτεΐνικός πυρήνας ~50 kda (Συνολικό ΜΒ: ~ 140 kda) Fawcett et. al., Εξωκυτταρική περιοχή µε(1986) πολλαπλές επαναλήψεις προλίνης, σερίνης, θρεονίνης, ασπαραγίνης = θέσεις γλυκοζυλίωσης Κατάλοιπα σιαλικού οξέος έντονα αρνητικό φορτίο ΒΛΕΝΝΙΝΗ (ΣΙΑΛΟΠΡΩΤΕΪΝΗ) µόριο που συµµετέχει στην κυτταρική πρόσφυση

72 Αθανατοποιηµένα Σπειραµατικά Νεφρικά Επιθηλιακά Κύτταρα + αντί-pclp - αντί-pclp + αντί-pclp - πρώτο αντίσωµα Κλίµακα: 20 µm β-μερκαπταιθανόλη + - Τα κύτταρα εκφράζουν ποδοκαλυκίνη PCLP

73 Επίδραση της υψηλής συγκέντρωσης γλυκόζης στην έκφραση ποδοκαλυκίνης 5 mm 25 mm 5 mm 25 mm PCLP PCLP Τουµπουλίνη GAPDH Αυθαίρετες Μονάδες Πυκνοµέτρησης * 5 mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη (*) : p< 0,05 Κύτταρα καλλιεργηµένα: σε 5 mm ή σε 25 mm γλυκόζης - αντί-pclp + αντί-pclp + αντί-pclp Η υψηλή συγκέντρωση γλυκόζης, µειώνει τη γονιδιακή Eκφραση PCLP σε νεφρούς ποντικών έκφραση της PCLP in vitro και in vivo

74 Κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη Συγκέντρωση κολλαγόνου IV (µg/ml) Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης mm γλυκόζη 25 mm γλυκόζη Συγκέντρωση λαµινίνης (µg/ml)

75 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ήλαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 5 mm γλυκόζη Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης (*) : p< 0,05 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp * * * Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Υπόστρωµα πρόσφυσης: Λαµινίνη Η ποδοκαλυκίνη έχει αντι-προσκολλητική δράση στην αλληλεπίδραση κυττάρων-υποστρώµατος ΒΜ 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp * * *

76 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 25 mm γλυκόζη (δεν εκφράζουν ποδοκαλυκίνη) 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης 150 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Col IV LM 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης αναιρεί την αντιπροσκολλητική δράση

77 Επίδραση του αντισώµατος αντί-pclp στην κυτταρική πρόσφυση σε υπόστρωµα κολλαγόνου IV ή λαµινίνης: HGEC καλλιεργηµένα σε 25 mm γλυκόζη 5 mm 25 mm Συγκ. Γλυκόζης 150 Υπόστρωµα πρόσφυσης: Κολλαγόνο IV PCLP Ποσοστό κυτταρικής πρόσφυσης Col IV LM 0 1:2500 1:1000 1:500 1:200 1:100 1:50 Αραίωση αντισώµατος αντί-pclp Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης αναιρεί την αντιπροσκολλητική δράση

78 Συµπερασµατικά: Η ποδοκαλυκίνη αναστέλλει την διασύνδεση (προσκόλληση) των HGEC σε συστατικά της ΒΜ (κολλαγόνο IV, λαµινίνη). Η ποδοκαλυκίνη ανταγωνίζεται τις ιντεγκρίνες που περιέχουν τη β1 υποµονάδα στη διαδικασία της πρόσφυσης σε συστατικά ΒΜ. Συνεπώς: Στην διαφοροποίηση της βασικής / βασεοπλευρικής µορφολογίας των HGEC που προκαλείται από υποστρώµατα ΒΜ, σηµαντικό ρόλο διαδραµατίζει η αυξηµένη έκφραση της αντιπροσφυτικής ποδοκαλυκίνης.

79 Σχηµατική αναπαράσταση του ρόλου της αντιπροσφυτικής σιαλοπρωτεϊνης ποδοκαλυκίνης στη διαµόρφωση υπεγέρσεων της βασικής επιφάνειας των ποδοκυττάρων

80 Συµπεράσµατα για τις αλληλεπιδράσεις σπειραµατικών επιθηλιακών κυττάρων µε το υπόστρωµα τους(gbm) 1. Τα κύτταρα προσκολλώνται στη βασική µεµβράνη κυρίως µε ιντεγκρινικούς υποδοχείς. Σε φυσιολογικές συνθήκες οι υποδοχείς αυτοί είναι κατά σειρά σηµαντικότητας: α3β1, α2β1, α5β1 2. Παρουσία αυξηµένων συγκεντρώσεων γλυκόζης (συνθήκες διαβήτη) ελαττώνεται το ποσοστό προσκόλλησης σε υποστρώµατα ΒΜ, ενώ οι ιντεγκρινικοί υποδοχείς προσκόλλησης είναι: αvβ3, α5β1 3. Οι ιντεγκρινικοί υποδοχείς ευθύνονται για την «αγκυροβόληση» της βασικής επιφάνειας των κυττάρων στη ΒΜ 4. Την προσκολλητική δράση των ιντεγκρινών ανταγωνίζεται η διαµεµβρανική σιαλοπρωτεϊνη ποδοκαλυκίνη, η οποία λόγω της αντιπροσκολλητικής της δράσης προκαλεί «άπωση» από το υπόστρωµα, σε θέσεις όπου εκφράζεται, σχηµατίζοντας έτσι κατά τόπους υπεγέρσεις και ποδίσκους 5. Η έκφραση της ποδοκαλυκίνης µειώνεται δραµατικά παρουσία αυξηµένης συγκέντρωσης γλυκόζης, γεγονός που συνοδεύεται από αύξηµένηπλάτυνσητωνκυττάρων 6. Η έλλειψη ποδοκαλυκίνης συνοδεύεται από απαλειφή υπεγέρσεων in vitro και ποδίσκων in vivo

81 Νευρο-εκφυλιστική εκφυλιστική Νόσος Alzheimer

82 Τα κύρια µορφολoγικά χαρακτηριστικά της νόσου Α) Λέπτυνση του φλοιού Β) Μεγένθυση της παράπλευρης εγκεφαλικής κοιλίας Γ) Συρρίκνωση του ιππόκαµπου Οι αλλαγές αυτές οφείλονται στην µαζική απώλεια νευρώνων στον κροταφιαίο, βρεγµατικό και ενδοκοιλιακό φλοιό του εγκεφάλου

83 Ιστολογικώς διακρίνουµε ορισµένες κύριες ανωµαλίες που απαντούν στη νόσο Alzheimer Ύπαρξη αδιάλυτων σφαιροειδών σχηµατισµών στον εξωκυττάριο χώρο του εγκεφαλικού φλοιού. (Αµυλοϊδικές ή γερασµένες πλάκες). Υπαρξη αδιαλυτων σχηµατισµών που εκτείνονται στο εσωτερικό των νευρικών κυττάρων (neurofibril tangles) Αµυλοϊδική πλάκα Νευροινιδιακοί κόµποι

84 Αµυλοϊδογενής /Μη Αµυλοϊδογενής Μεταβολισµός της ΑΡΡ Αβ πεπτίδιο: αµινοξέα. Υψηλή συγκέντρωση Αβ Πολυµερισµό α secretase β secretase γ secretase Αµυλοϊδική πλάκα

85 Πρόδροµη Αµυλοϊδική Πρωτεϊνη (ΑPP) ΑPP: ιαµεµβρανική γλυκοπρωτεϊνη. Το γονίδιο του APP εντοπίζεται στο χρωµόσωµα 21. Εκφράζεται στον εγκέφαλο κυρίως σε 3 ισοµορφές: ΑPP695, APP751, APP770. ΑPPs Μεµβράνη H 2 N A β COOH Signal peptide Zing binding Collagen binding Aβ πεπτίδιο Αβ

86 Aβ πεπτίδιο Ηαµυλοϊδική πρόδροµη πρωτεϊνη(αρρ) αποικοδοµείται από οµάδες ενζύµων που καλούνται σεκρετάσες.(α,β,γ) Αβ πεπτίδιο: Προϊόν αποικοδόµησης του APP από σεκρετάσες β,γ. ΑPPs α-secretase Μεµβράνη H 2 N COOH β secretase γ secretase

87 Αµυλοϊδογενής /Μη Αµυλοϊδογενής Μεταβολισµός της ΑΡΡ Αβ πεπτίδιο: αµινοξέα. Υψηλή συγκέντρωση Αβ Πολυµερισµό α secretase β secretase γ secretase Αµυλοϊδική πλάκα

88 β-secretase BACE: ιαµεµβρανική πρωτεΐνη 70 kda. Yδρολύει τον πεπτιδικό δεσµό Met 595 -Asp 596 της ΑPP. Λειτουργεί ανταγωνιστικά µε τιςαsecretases για το υπόστρωµα ΑΡΡ γ-secretase. Ps1- Ps2 ιαµεµβρανικές πρωτεΐνες Val40-Ile4 Αβ 1-40 Ala42 -Thr43 Αβ 1-42 Μεταλλάξεις των Ps1 και Ps2 οδηγούν σε αυξηµένη παραγωγή του Αβ 1-42 α-secretase Η επίδρασή τους στην ΑΡΡ αυξάνει την έκκριση του sappa, µειώνοντας παραγωγή Αβ πεπτιδίου. την

89 Κολλαγονάσες και Αlzheimer Σε καταστάσεις Alzheimer αυξάνεται η έκφραση των κολλαγονασών (MMP-2, MMP-9) σε νευρογλοιακά κύτταρα (µακροφάγα του ΚΝΣ) ράση κολλαγονάσης (ΜΜΡ-2) Νευροπροστατευτική. Αποικοδόµηση Αβ πεπτιδίου, ράση α σεκρετάσης Νευροτοξική. ράση β σεκρετάσης

90 Νόσος Alzheimer In vitro σύστηµα µελέτης: Καλλιέργεια νευροβλαστικών κυττάρων παρουσία του αµυλοειδούς πεπτιδίου αβ

91 Επίδραση του πεπτιδίου Αβ(1-40) στην έκκριση τηςκολλαγονάσηςβ(μμp-9) Ε n z y m a t ic a c t iv it y o f M M P - 9 in a r b it r a r y d e n s t io m e t r ic u n it s Αβ 48 hrs control Αβ (1-40) 92 kda 82 kda MMP-9 92 kda 82 kda E xpression of MMP -9 in arbitrary denstiom etric units Αβ control Αβ (1-40) 48 hrs TIMP E x p r e s s i o n o f T I M P - 2 i n a r b i t r a r y d e n s t i o m e t r i c u n i t s 50 0 control control Aβ Αβ Aύξηση της έκφρασης της ΜΜΡ-9 σε νευροβλαστικά κύτταρα (SK-N-SH) SH) παρουσία του Aβ πεπτιδιου.

92 Στόχος εργασίας: Μελέτη πιθανής εµπλοκής της ΜΜP-9 στον µεταβολισµό της ΑΡΡ ως σεκρετάση

93 ιαµόλυνση ΗΕΚ/APP APP-695/751 κυττάρων µε pro MMP-9 92 kda MMP-9 Ανοσοαποτύπωση H 2 N sappa ~110kDa a secretase ΑPPs Αβ AB COOH transf. vector Control β secretase 6 Ε 10 Ζυµογραφία Ζελατίνης APP-751 APP-695 MMP-9 MMP-2 sappa MMP-9 92 kda 6E10 Pro MMP-9 vector Pro MMP-9 vector

94 1 2 sapp.a (6E10) ~110kDa Pro-MMP-9 (~92 kda) sapp.a (6E10) ~110kDa Active MMP-9 (83 kda) ctr µg/ml µg/ml µg/ml mg/ml ctr µg/ml µg/ml µg/ml µg/ml mg/ml Arbitrary Densitometric units Arbitrary Densitometric units Pro-MMP-9 (~92 kda) Active MMP-9 ctrl 50 ng/ml 100 ng/ml 500 ng/ml 1µg/ml ctrl 50 ng/ml 100 ng/ml 250 ng/ml 500 ng/ml 1µg/ml -

95 A Μελέτη της κατανοµής της ΑΡΡ και της ΜΜΡ-9 στην κυτταρική επιφάνεια B Merge Κορυφαία επιφάνεια APP MMP-9 Πλευρική επιφάνεια Γ Βασικη επιφάνεια

96 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Παρουσία ΜΜΡ-9 (κύτταρα συνεπιµολυσµένα µε ΑΡΡ-695/ΜΜΡ-9) και εξωγενούς ΜΜΡ-9 (αποµονωµένη / ενεργοποιηµένη ΜΜΡ-9), παρατηρείται στατιστικώς σηµαντική αύξηση του διαλυτού θραύσµατος sappa της πρόδροµης αµυλοϊδικής πρωτεϊνης. Η δράση της ΜΜΡ-9 ενισχύεται παρουσία PMA (ενεργοποιητής α σεκρετασών), ενώ αναστέλεται παρουσία ειδικών αναστολέων της (SB-3-CT, EDTA). Με χρήση αντι-μμρ-9 και αντι-αρρ αντισωµάτων οι δυο πρωτεϊνες (ΜΜΡ-9, ΑΡΡ) συν κατακρηµνίζονται και συνεντοπίζονται στην κυτταρική επιφάνεια. Συνεπώς: Η ΜΜΡ-9 εµπλέκεται στον µεταβολισµό της ΑΡΡ µε δράση α- σεκρετάσης (νευροπροστατευτική) πιθανόν εµποδίζοντας την εξωκυττάρια συνάθροιση αµυλοειδούς. Η ΜΜΡ-9 συνεντοπίζεται µε την ΑΡΡ στην κυτταρική επιφάνεια Η δράση της ΜΜΡ-9 ως α-σεκρετάση µπορεί να αποδειχθεί χρήσιµη για την παρεµπόδιση της συνάθροισης του αµυλοειδούς εξωκυττάρια, σε νευροεκφυλιστικές καταστάσεις τύπου Alzheimer.

97

Kυτταρική$Bιολογία$ Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ ΔIAΛEΞΕΙΣ*19*&*20! (21!&!28/5/2014)! Δρ.$Xρήστος$Παναγιωτίδης,$Τμήμα$Φαρμακευτικής$Α.Π.Θ.

Kυτταρική$Bιολογία$ Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ ΔIAΛEΞΕΙΣ*19*&*20! (21!&!28/5/2014)! Δρ.$Xρήστος$Παναγιωτίδης,$Τμήμα$Φαρμακευτικής$Α.Π.Θ. Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΕΙΣ*19*&*20! (21!&!28/5/2014)! Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ Ας+ξαναθυμηθούμε+για+λίγο+ τη+κυτταρική+θεωρία+ Η*κυτταρική*θεωρία*! OΛOI!OI!ZΩNTANOI!OPΓANIΣMOI! AΠOTEΛOYNTAI!AΠO!KYTTAPA!H!AΠO!

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική$Bιολογία$ Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ ΔIAΛEΞΕΙΣ*15*&*16! (18!&!21/5/2012)! Δρ.$Xρήστος$Παναγιωτίδης,$Τμήμα$Φαρμακευτικής$Α.Π.Θ.

Kυτταρική$Bιολογία$ Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ ΔIAΛEΞΕΙΣ*15*&*16! (18!&!21/5/2012)! Δρ.$Xρήστος$Παναγιωτίδης,$Τμήμα$Φαρμακευτικής$Α.Π.Θ. Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΕΙΣ*15*&*16! (18!&!21/5/2012)! Πολυκυτταρική+οργάνωση+και+ καρκίνος+ Ας+ξαναθυμηθούμε+για+λίγο+ τη+κυτταρική+θεωρία+ Η*κυτταρική*θεωρία*! OΛOI!OI!ZΩNTANOI!OPΓANIΣMOI! AΠOTEΛOYNTAI!AΠO!KYTTAPA!H!AΠO!

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων

Θέµατα ιάλεξης ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ. ιαχωρισµός Αµινοξέων MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΠΡΩΤΕΪΝΕΣ - ΕΝΖΥΜΑ Θέµατα ιάλεξης οµή, αριθµός και διαχωρισµός των αµινοξέων Ένωση αµινοξέων µε τον πεπτιδικό δεσµό

Διαβάστε περισσότερα

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό

Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών μορίων Τα ορμονικά μόρια και η διαχείριση τους μέσα στο φυτό Φυσιολογία Φυτών 3 ου Εξαμήνου Δ. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Φυσιολογία Φυτών Διαχείριση ορμονικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΥΤΟΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΥΠΕΡΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΚΑΨΙΔΙΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΦΑΓΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΜΑΣΤΗΓΙΝΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ

ΑΥΤΟΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΥΠΕΡΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΚΑΨΙΔΙΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΦΑΓΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΜΑΣΤΗΓΙΝΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ ΑΥΤΟΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΥΠΕΡΜΟΡΙΑΚΩΝ ΔΟΜΩΝ ΚΑΨΙΔΙΑ ΙΩΝ ΚΑΙ ΦΑΓΩΝ ΒΑΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΜΑΣΤΗΓΙΝΕΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΜΗ-ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΣΣΩΜΑΤΩΣΗ Αυτοσυγκρότηση υπερμοριακων δομών Υπενθύμιση: κολλαγονο ΚΑΨΙΔΙΑ (ΚΕΛΥΦΗ) ΙΩΝ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013)

Kυτταρική Bιολογία ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) Kυτταρική Bιολογία ΔIAΛEΞΗ 4 (6/3/2013) ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΜΒΡΑΝΕΣ, ΜΕΜΒΡΑΝΙΚΑ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΑ & ΔΙΑΛΟΓΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ Οι λιπιδικές διπλοστιβάδες ως φραγμοί Νερό Υδρόφιλες φωσφολιπιδικές κεφαλές Φωσφολιπιδική μεμβράνη

Διαβάστε περισσότερα

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου

Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων. Χρυσούλα Νικολάου Εργαστηριακη διάγνωση Νευροεκφυλιστικων νοσημάτων Χρυσούλα Νικολάου Νευροεκφυλιστικά Νοσήματα Νοσολογικές οντότητες, συχνά κληρονομικής αρχής, με προσβολή συγκεκριμένων ανατομικών δομών του Ν.Σ, (επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα

Συστήματα επικοινωνίας Ανθρωπίνου σώματος. ενδοκρινολογικό νευρικό σύστημα Κύτταρο Το κύτταρο αποτελείται από μέρη τα οποία έχουν συγκεκριμένη δομή και επιτελούν μία συγκεκριμένη λειτουργία στην όλη οργάνωση του κυττάρου. Δομή κυτταροπλασματικής μεμβράνης Συστήματα επικοινωνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Ηµεροµηνία: Παρασκευή 25 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω

Διαβάστε περισσότερα

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή

Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis Imperfecta (Ατελής Οστεογένεση ) Ομάδα: Πατρασκάκη Μυρτώ Τσιτσικλή Μαγδαληνή Osteogenesis imperfecta Μενδελικό Νόσημα Συχνότητα στον πληθυσμό: 1:20.000 80-95% αυτοσωμικό επικρατές 10-15% αυτοσωμικό

Διαβάστε περισσότερα

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος

Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος MOPIAKH BIOΛOΓIA ΦAPMAKEYTIKHΣ ΔIAΛEΞΕΙΣ 10-12 Oδοί και μηχανισμοί ευκαρυωτικής μεταγωγής σήματος (Πως γίνονται αντιληπτά τα μηνύματα και πως δίδονται οι απαντήσεις) Δρ. Xρήστος Παναγιωτίδης, Tµήµα Φαρµακευτικής

Διαβάστε περισσότερα

Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία. Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ

Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία. Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ Στηρικτικά Κύτταρα και Εξωκυττάρια Ουσία Κοτσίνας Αθανάσιος Επικ. Καθηγητής Εργ. Ιστολογίας-Εμβρυολογίας Ιατρική Σχολή - ΕΚΠΑ Συνδετικός Ιστός - Ορισμός Παρέχει το: Υποστηρικτικό και Συνδετικό πλαίσιο

Διαβάστε περισσότερα

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση

Athens 2010 Μαρία Α. Καρδάση Athens 2010 Γλυκοζυλίωση Τα τελευταία χρόνια όληηπροσπάθειατης αισθητικής αποκατάστασης του γηρασμένου δέρματος αφορούσε κυρίως την αποκατάσταση της εξωγενούς γήρανσης φωτογήρανσης. Τι γίνεται όμως με

Διαβάστε περισσότερα

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗΣ ΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΙΒΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΓΙΑΓΚΙΝΗ ΧΗΜΙΚΟΥ Μελέτη των ιστολογικών και βιοχημικών αλλοιώσεων

Διαβάστε περισσότερα

ΣTHPIKTIKA KYTTAPA - EΞΩKYTTAPIA ΘEMEΛIA OYΣIA

ΣTHPIKTIKA KYTTAPA - EΞΩKYTTAPIA ΘEMEΛIA OYΣIA ΣTHPIKTIKA KYTTAPA - EΞΩKYTTAPIA ΘEMEΛIA OYΣIA µηχανική στήριξη Στηρικτικά κυτ. > παράγουν συστατικά εξωκυτ. θεµέλιας ουσίας για & οργάνωση τους χαρακτηριστικά τους > προέρχονται από το µεσέγχυµα παράγουν

Διαβάστε περισσότερα

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ

ÍÅÏ ÄÕÍÁÌÉÊÏ ÓÔÁÕÑÏÕÐÏËÇ 1 ΘΕΜΑ 1 o Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α. Για τις ερωτήσεις 1 5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα του το γράµµα, που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.

Διαβάστε περισσότερα

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας

Φυσιολογία-Ι. Ουροποιητικό σύστημα. Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων. Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Φυσιολογία-Ι Ουροποιητικό σύστημα Λειτουργία νεφρικών σωληναρίων Β. Στεργίου Μιχαηλίδου Επίκουρη Καθηγήτρια Εργ. Πειραματικής Φυσιολογίας Ισοζύγιο νερού Επηρεάζεται από την : Ισορροπία μεταξύ πρόσληψης

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΩΝ. Ι. ελλαδέτσιµα

ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΩΝ. Ι. ελλαδέτσιµα ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΚΑΚΟΗΘΩΝ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΩΝ Ι. ελλαδέτσιµα Χαρακτηριστικά φυσιολογικών ιστών Κυτταρική συνοχή και επικοινωνία µέσω µορίων προσκόλλησης (καντχερίνες, σελεκτίνες, ιντεγκρίνες) Εξ επαφής αναστολή κυτταρικής

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες;

ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Τι γνωρίζετε για τους υδατάνθρακες; 1 ΤΑ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Το κύτταρο αποτελείται από χηµικές ενώσεις, στις οποίες περιλαµβάνονται τα µικρά βιολογικά µόρια και τα βιολογικά µακροµόρια. Στα µικρά βιολογικά µόρια ανήκουν, τα ανόργανα στοιχεία

Διαβάστε περισσότερα

Ο ρόλος της ΕΘΟ. στην αναγέννηση. & την επανόρθωση

Ο ρόλος της ΕΘΟ. στην αναγέννηση. & την επανόρθωση Ο ρόλος της ΕΘΟ στην αναγέννηση & την επανόρθωση Νοvo E & Parola M. Fibrogenesis & Tissue Repair 2008, 1:5 Χρόνια παγκρεατίτιδα Ιστολογία παγκρεατικού καρκινώµατος Αδενοκαρκίνωµα εξ εκφορητικών

Διαβάστε περισσότερα

Η Εξωκυττάρια Μήτρα: Δομή & Λειτουργία

Η Εξωκυττάρια Μήτρα: Δομή & Λειτουργία Η Εξωκυττάρια Μήτρα: Δομή & Λειτουργία Δημήτριος Τζεράνης, Ph.D. Εμβιομηχανική και Βιοϊατρική Τεχνολογία Τμήμα Μηχανολόγων Μηχανικών Ε.Μ.Π. Χειμερινό Εξάμηνο 2015 Περιεχόμενα Σύσταση των Ιστών Κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια

EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA. Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια EΠIΘHΛIAKA KYTTAPA Tα επιθηλιακά κύτταρα > σχηµατίζουν στρώµατα κυττάρων που συνδέονται στενά µεταξύ τους > & ονοµάζονται επιθήλια λειτουργίες κάλυψη επένδυση > εσωτερικών εξωτερικών επιφανειών & αυλών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ

ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΣΩΛΗΝΑΡΙΩΝ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΗ ΓΛΥΚΟΖΟΥΡΙΑ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Γυναίκα 27 ετών, κατά την 26η εβδομάδα κύησης, επισκέπτεται τον γυναικολόγο της στα πλαίσια προγεννητικού ελέγχου. Έχει ελεύθερο

Διαβάστε περισσότερα

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης

οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης οµή και Λειτουργία της Κυτταρικής Μεµβράνης Αποµόνωση του κυττάρου από το περιβάλλον 10.1-membrane_fluidity.mov Λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης 1. Ρυθµίζει τη διεύλευση ουσιών 2. Αναγνωρίζει χηµικά

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Ο.Ε.Φ.Ε. 2004 ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να επιλέξετε την ορθή πρόταση: ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1. Το κωδικόνιο του mrna που κωδικοποιεί το αµινοξύ µεθειονίνη είναι α. 5 GUA

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΑ 1 ΚΑΙ 2 ΘΕΜΑ 1 ο Α. Στις ερωτήσεις 1-5 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1. Το

Διαβάστε περισσότερα

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση

Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μετα μετ βολική ενεργο ενεργο ο π ίηση Γονιμοποίηση αναγνώριση και συνένωση ωαρίου-σπερματοζωαρίου φραγμός στην πολυσπερμία μεταβολική ενεργοποίηση του αυγού ανακατατάξεις στα συστατικά του αυγού σχηματισμός του διπλοειδή πυρήνα του ζυγωτού

Διαβάστε περισσότερα

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια

Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια ΕΠΙΝΕΦΡΙΔΙΑ Φλοιοτρόπος ορμόνη ή Κορτικοτροπίνη (ACTH) και συγγενή πεπτίδια 39 αμινοξέα Μ.Β. 4500 προοπιομελανοκορτίνη(pomc) 1. κορτικοτροπίνη (ACTH), 2. β λιποτροφίνη (β LPH), 3. γ λιποτροφίνη (γ LPH),

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13

Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Τμήμα Βιολογίας Μάθημα: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΚΥΤΤΑΡΟΥ Γ εξάμηνο 2014-2015 Διαλέξεις κάθε Τρίτη 13-15 μ.μ. και Παρασκευή 11-13 Ισιδώρα Παπασιδέρη, Καθηγήτρια...για περισσότερα... http://kyttariki.biol.uoa.gr, ttp://multimedia.biol.uoa.gr

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϋλικά. Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών

Βιοϋλικά. Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά. Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Βιοϋλικά Ενότητα 5: Πρωτεΐνες, Κύτταρα, Ιστοί Αλληλεπίδραση με Βιοϋλικά Ελευθέριος Αμανατίδης Πολυτεχνική Σχολή Τμήμα Χημικών Μηχανικών Περιεχόμενα ενότητας Πρωτεΐνες Δομή και είδη Λειτουργίες πρωτεϊνών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων

Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Μεταβολικές ανάγκες ανοσοκυττάρων Στέργιος Κατσιουγιάννης PhD Μεταδιδακτορικός συνεργάτης Χαροκόπειο Πανεπιστήµιο Τµήµα Επιστήµης ιαιτολογίας και ιατροφής Μεταβολισµός και Ανοσολογία Ιστορικά το καλύτερο

Διαβάστε περισσότερα

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών

Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Η ΝΟΣΟΣ ALZHEIMER Σπύρος Ευθυµιόπουλος Αναπληρωτής Καθηγητής Τµήµα Βιολογίας, Πανεπιστήµιο Αθηνών Ο εγκέφαλος Ο εγκέφαλος µας επιτρέπει να αντιλαµβανόµαστε το περιβάλλον και τον εαυτό µας (Εικόνα 1). Είναι

Διαβάστε περισσότερα

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ

Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph. Σπ. Μιχαήλ Ρύθμιση του ενδοκυττάριου ph Σπ. Μιχαήλ Επίδραση του ενδοκυττάριου ph στις κυτταρικές λειτουργίες Κυτταρικός μεταβολισμός Μυϊκή συστολή Κυτταροσκελετός Διακυτταρική σύνδεση Διαμεμβρανική αγωγιμότητα Ενδοκυττάρια

Διαβάστε περισσότερα

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας

Ηεξέλιξη της πολυκυτταρικότητας ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ Τα κύτταρα επικοινωνούν µεταξύ τους και µε το περιβάλλον προκειµένου να συντονίζουν τις λειτουργίες που απαιτούνται για την αύξηση, ανάπτυξη και λειτουργία ενός οργανισµού Η επικοινωνία

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. Α1. Το συζυγές οξύ της ΝΗ 3 είναι: α. ΝΗ 2 - β.νa

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς

Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Κεφάλαιο 20 Η ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς Πυρίνας ανθρώπινου μεσοφασικού κυττάρου στον οποίο παρατηρούμε, με ανοσοφθορισμό, τη διάστικτη κατανομή της απακετυλάσης των

Διαβάστε περισσότερα

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες

IΣTOΛOΓIA. Tα δείγµατα του βιολογικού υλικού λαµβάνονται µε > βελόνες ενδοσκοπικούς σωλήνες εύκαµπτους καθετήρες IΣTOΛOΓIA H ιστολογία κλάδος της ιατρικής που µελετά > υφή βιολογικού υλικού και τους τρόπους που τα επιµέρους συστατικά στοιχεία σχετίζονται µεταξύ τους δοµικά & λειτουργικά Tα δείγµατα του βιολογικού

Διαβάστε περισσότερα

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 7 Κυτταρικη Ρυθµιση

BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 7 Κυτταρικη Ρυθµιση BIO111 Μικροβιολογια ιαλεξη 7 Κυτταρικη Ρυθµιση Περιεχοµενα 1. Τι σηµαινει ρυθµιζω για την κυτταρικη µηχανη? 1. Η κυτταρικη ρυθµιση ειναι πολυεπιπεδη 2. Επιπεδο Μεταγραφης-Pύθµιση έκφρασης γονιδίων-tο

Διαβάστε περισσότερα

οµή και Αναδίπλωση πρωτεϊνών

οµή και Αναδίπλωση πρωτεϊνών οµή και Αναδίπλωση πρωτεϊνών Νηφόρου Κατερίνα Μεταδιδακτορική Ερευνήτρια, Οµάδα Μοριακής Καρκινογένεσης, Εργ/ριο Ιστολογίας-Εµβρυολογίας, Ιατρική Σχολή Αθηνών Σηµασία των πρωτεϊνών Ενζυµική κατάλυση Μεταφορά

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΗ(6! (21!&!23/3/2012)! ΣΥΝΘΕΣΗ,(ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ,( ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ(&(ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ( ΤΩΝ(ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ(

Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΗ(6! (21!&!23/3/2012)! ΣΥΝΘΕΣΗ,(ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ,( ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ(&(ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ( ΤΩΝ(ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ( Kυτταρική$Bιολογία$ ΔIAΛEΞΗ(6! (21!&!23/3/2012)! ΣΥΝΘΕΣΗ,(ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ,( ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ(&(ΑΠΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ( ΤΩΝ(ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ( ( Τα(κύρια(σημεία(της(σημερινής( διάλεξης(είναι(τα(παρακάτω:( Aποκωδικοποίηση(του(mRNA,(γενετικός(κώδικας,((

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να βάλετε σε κύκλο το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση ή στη φράση που συμπληρώνει σωστά την πρόταση. 1. H β- θαλασσαιμία είναι

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑΤΑ 1.Πώς οι κινητικές παράμετροι Κ m και K cat χρησιμεύουν για να συγκριθεί η ανακύκλωση διαφορετικών

Διαβάστε περισσότερα

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012

Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Η νόσος ALZHEIMER: Συμπώματα, κληρονομικότητα, επιβαρυντικοί και προστατευτικοί παράγοντες και μελλοντικές θεραπείες-οκτ 2012 Eυθυμιόπουλος Σπύρος, Αναπληρωτής Καθηγητής Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας

Διαβάστε περισσότερα

ΦυσιολογίαΝευρικούΣυστήµατος 1 0 Μάθηµα Στοιχεία Ανατοµίας Λειτουργίας του ΝΣ Τεχνικές Λειτουργικής Απεικόνισης Λειτουργία της Γλώσσας ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΝΕΥΡΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Το ΝΣ συντονίζει τη λειτουργία

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών.

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο. 3. Το DNA των μιτοχονδρίων έχει μεγαλύτερο μήκος από αυτό των χλωροπλαστών. ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: ΤΜΗΜΑ: ΘΕΜΑ 1 Ο Α. Να γράψετε τον αριθμό της καθεμιάς από τις παρακάτω προτάσεις 1-5 και δίπλα του τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, ή Λάθος, αν η πρόταση

Διαβάστε περισσότερα

Ενδεικτικές απαντήσεις βιολογίας κατεύθυνσης 2014

Ενδεικτικές απαντήσεις βιολογίας κατεύθυνσης 2014 Θέμα Α Α1. δ Α2. γ Α3. β Α4. γ Α5. β Θέμα Β ΑΓ.ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ 11 -- ΠΕΙΡΑΙΑΣ -- 18532 -- ΤΗΛ. 210-4224752, 4223687 Ενδεικτικές απαντήσεις βιολογίας κατεύθυνσης 2014 Β1. 4 2 1 6 3 5 Β2. α. DNA πολυμεράση

Διαβάστε περισσότερα

regulatory mechanisms). stringency).

regulatory mechanisms). stringency). ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΡΥΘΜΙΣΗ Αποτελεί µια άλλη περίπτωση ρύθµισης των γονιδίωνκαιδιακρίνεται: 1) Στην αυτόνοµη καταστολή και 2) Στηναυτόνοµηεπαγωγή. ΑΥΤΟΝΟΜΗ ΡΥΘΜΙΣΗ 1) Αυτόνοµη καταστολή: Η µεταβολική πορεία καταλήγει

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. Β Α2. Γ Α3. Α Α4. Α5. Γ ΘΕΜΑ Β ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ B1. Α (Σωµατικά κύτταρα στην αρχή της µεσόφασης): 1, 4, 5, 6 Β (Γαµέτες): 2, 3, 7, 8 Β2. (Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 1 - ΓΡΗΓΟΡΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ ΒΑΣΙΚΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ A. Το Περιβάλλον του

Διαβάστε περισσότερα

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια

(αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά ποντίκια νεκρά ποντίκια Το DNA είναι το γενετικό υλικό 1. Πείραμα Griffith (1928) Βακτήριο πνευμονιόκοκκου (Diplococcus pneumoniae) Χωρίς κάλυμμα Με κάλυμμα (αδρές αποικίες) Θέρμανση (λείες αποικίες) ζωντανά ποντίκια ζωντανά

Διαβάστε περισσότερα

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ

ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ ΔΠΘ - Τμήμα Δασολογίας & Διαχείρισης Περιβάλλοντος & Φυσικών Πόρων ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΒΛΑΣΤΗΣΗ ΤΩΝ ΣΠΕΡΜΑΤΩΝ Θερινό εξάμηνο 2011 ΣΠΕΡΜΑΤΟΦΥΤΑ Τα πιο διαδεδομένα είδη της γήινης βλάστησης βάση διατροφής

Διαβάστε περισσότερα

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ

Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους. Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Oι νευροπαθολογικές αλλοιώσεις στις άνοιες και η εκτίµησή τους Γεώργιος Καρκαβέλας Καθηγητής Παθολογικής Ανατοµικής Ιατρική Σχολή ΑΠΘ Aνοια ακριβής συχνότητα επιπολασµός των διαφόρων τύπων άνοιας???? διάγνωση

Διαβάστε περισσότερα

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ (ΕΚΠΑ) ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΚ.ΕΤΟΥΣ 2014-2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ Θέματα 1. Ποια είναι η δομή και τα βασικά χαρακτηριστικά των λιπαρών οξέων 2. Πώς απομακρύνονται

Διαβάστε περισσότερα

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer

ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ Μνήμη και Μάθηση Νόσος του Alzheimer Περιγραφή της περίπτωσης (Ι) Γυναίκα 43 ετών διακομίσθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την οικογένειά της λόγω διαταραχών μνήμης. Η ασθενής

Διαβάστε περισσότερα

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία

Θέματα πριν τις εξετάσεις. Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία Θέματα πριν τις εξετάσεις Καλό διάβασμα Καλή επιτυχία 2013-2014 Θέματα πολλαπλής επιλογής Μετουσίωση είναι το φαινόμενο α. κατά το οποίο συνδέονται δύο αμινοξέα για τον σχηματισμό μιας πρωτεΐνης β. κατά

Διαβάστε περισσότερα

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων

Αύξηση & Ανάπτυξη. Υπερπλασία: αύξηση του αριθµού των κυττάρων & Υπερτροφία : αύξηση του µεγέθους των κυττάρων Αύξηση & Ανάπτυξη Αύξηση Κυτταρική διαίρεση και καθαρή πρωτεϊνική σύνθεση & Ανάπτυξη Αύξηση διαστάσεων (ανάστηµα) Αύξηση οστών (σπονδυλική στήλη και κάτω άκρα) Αύξηση σκελετικού µυ Αύξηση σπλάχνων Υπερπλασία:

Διαβάστε περισσότερα

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών

Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών 32 Παθογένεση των µικροαγγειακών επιπλοκών ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΑΡΓΙΩΤΑ Λέκτορας Ενδοκρινολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι μικρο- και μάκρο- αγγειακές επιπλοκές του σακχαρώδη διαβήτη αποτελούν την κύρια

Διαβάστε περισσότερα

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα.

Η ζητούμενη σειρά έχει ως εξής: αδενίνη < νουκλεοτίδιο < νουκλεόσωμα < γονίδιο < χρωματίδα < χρωμόσωμα < γονιδίωμα. ΚΕΦ. 1 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ 1. Να κατατάξετε σε σειρά αυξανόμενου μεγέθους τις παρακάτω έννοιες που σχετίζονται με το γενετικό υλικό των οργανισμών: νουκλεόσωμα, χρωμόσωμα, αδενίνη, νουκλεοτίδιο, γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΥΣΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ Ν. ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ ( Ε.Κ.Φ.Ε ) ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ Θέμα: ΜΕΤΟΥΣΙΩΣΗ ΠΡΩΤΕΪΝΩΝ (άσκηση 7 του εργαστηριακού οδηγού) Μέσος χρόνος πειράματος: 45 λεπτά Α. ΑΝΑΛΩΣΙΜΑ Εργαλεία

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ

ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΠΥΡΗΝΑ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ ΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ ΚΥΤΤΑΡΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΑ ΟΡΓΑΝΥΛΛΙΑ ΥΑΛΟΠΛΑΣΜΑ ΠΥΡΗΝΙΟ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΜΕΜΒΡΑΝΗ ΠΥΡΗΝΙΚΟΣ ΦΛΟΙΟΣ ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ και ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ενώσεις ΑΝΟΡΓΑΝΕΣ C, O, N, H, P, S, Cl,, J, Fe, Cu Άλατα των παραπάνω

Διαβάστε περισσότερα

ράσεις Οιστρογόνων στον Εγκέφαλο

ράσεις Οιστρογόνων στον Εγκέφαλο ράσεις Οιστρογόνων στον Εγκέφαλο S2 Γενικά για τα Οιστρογόνα ιαφυλικές διαφορές σε γνωστικές λειτουργίες Χωρικές και ποσοτικές δοκιµασίες Λεκτικές ικανότητες, ταχύτητα αντίληψης Μεταβολές ς γνωστικών λειτουργιών

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α. Α1 γ Α2 β Α3 α Α4 δ Α5 α ΘΕΜΑ Β. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ 2013 ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1. Σελ 123 σχολ. Βιβλίου: Από «Η γονιδιακή θεραπεία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το Σεπτέμβριο του 1990»

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ

ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΜΑΘΗΜΑ 8ο ΜΕΡΟΣ Α ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟ-ΕΓΚΕΦΑΛΙΚΟΣ ΦΡΑΓΜΟΣ ΚΑΙ ΦΡΑΓΜΟΣ ΑΙΜΑΤΟΣΕΓΚΕΦΑΛΟΝΩΤΙΑΙΟΥ ΥΓΡΟΥ Το ΚΝΣ για να λειτουργεί φυσιολογικά χρειάζεται πολύ σταθερό περιβάλλον Η σταθερότητα αυτή

Διαβάστε περισσότερα

Επιθήλιο. Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου, MD PhD Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Εργαστήριο Ιστολογίας Εμβρυολογίας

Επιθήλιο. Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου, MD PhD Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Εργαστήριο Ιστολογίας Εμβρυολογίας Επιθήλιο Υπατία Δούση-Αναγνωστοπούλου, MD PhD Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Εργαστήριο Ιστολογίας Εμβρυολογίας Επιθήλιο σύνολο στενά συνδεδεμένων επιθηλιακών κυττάρων, που καλύπτουν ή επενδύουν επιφάνειες του

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ÏÅÖÅ 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1 γ 2 δ 3 β 4 α 5 γ ΘΕΜΑ 2 ο ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Μονάδες 25 (5Χ5) Α. ιαγονιδιακά ζώα ονοµάζονται εκείνα στα οποία το γενετικό τους υλικό έχει τροποποιηθεί µε την

Διαβάστε περισσότερα

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ

ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΩΣΜΩΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΝΕΦΡΟΙ ΠΩΣ ΜΕΤΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΟΥΣΙΕΣ ΣΤΑ ΥΓΡΑ Μεταφορά τροφών και αποβολή μη χρήσιμων ουσιών: Διάχυση (π.χ. το CO 2 που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των κυττάρων, διαχέεται από τα κύτταρα

Διαβάστε περισσότερα

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ γ ρ α π τ ή ε ξ έ τ α σ η σ τ ο μ ά θ η μ α ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ' ΛΥΚΕΙΟΥ Τάξη: Γ Λυκείου Τμήμα: Βαθμός: Ονοματεπώνυμο: Καθηγητές: Θ Ε Μ Α A 1. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Α1. Το γονίδιο

Διαβάστε περισσότερα

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο

1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1. Εισαγωγή στο Κύτταρο 1.1. Ορισμός του κυττάρου. Το κύτταρο είναι η δομική και λειτουργική μονάδα της ζωής (σχήμα 1). Το κύτταρο αποτελεί τη βάση της δομικής και λειτουργικής οργάνωσης ενός οργανισμού.

Διαβάστε περισσότερα

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων

οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων οµή και λειτουργία των µεγάλων βιολογικών µορίων κατηγορίες υδατάνθρακες πρωτεΐνες νουκλεϊνικά οξέα λιπίδια Οι πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, νουκλεϊνικά οξέα

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ

ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΚΑΙ Η ΡΥΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΑΣΒΕΣΤΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗΣ Ε. ΚΟΥΤΣΟΝΙΚΟΛΑΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ(ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΩΝ) ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α.Π.Θ ΟΙ ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ ΑΝΑΤΟΜΙΚΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΛΟΓΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

Μάθηµα: Κίνηση πρωτεινών

Μάθηµα: Κίνηση πρωτεινών Μάθηµα: Κίνηση πρωτεινών ιάλεξη 1:Σύνθεση πρωτεινών- Ριβόσωµα Κώστας Τοκατλίδης Η σύνθεση πρωτεινών απαιτεί την µετάφραση αλληλουχίας νουκλεοτιδίων σε αλληλουχία αµινοξέων Οι συνθετάσες των αµινοακυλο-trna

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ

ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 19-01-2015 2 1. Κολλαγόνα και ελαστίνες

Διαβάστε περισσότερα

Γ1. Το γνώρισμα για το μέγεθος των φτερών ελέγχεται από αυτοσωμικό γονίδιο.

Γ1. Το γνώρισμα για το μέγεθος των φτερών ελέγχεται από αυτοσωμικό γονίδιο. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2013 AΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1.γ Α2.β Α3.α Α4.δ Α5.α ΘΕΜΑ Β Β1. Η γονιδιακή θεραπεία εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 1990 σε ένα κορίτσι που έπασχε από έλλειψη της απαμινάσης

Διαβάστε περισσότερα

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί

Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Καρδιαγγειακή νόσος και νόσος του Alzheimer: κοινοί µοριακοί µηχανισµοί Αγγελική Χρόνη Ερευνήτρια Β Ινστιτούτο Βιολογίας, ΕΚΕΦΕ «ηµόκριτος» Ηµερίδα «ΗΣυµβολή των Ερευνητικών Κέντρων στην Έρευνα, την Τεχνολογική

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία

Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Διαγώνισμα 2014-15 Ενδεικτικές απαντήσεις Κυριακή 15/02/2015 Ημερομηνία Βιολογία Κατεύθυνσης Εξεταζόμενο μάθημα Γ Λυκείου Τάξη Θέμα 1 ο : 1 α, 2 γ, 3 ε, 4 α, 5 ε Θέμα 2 ο : Α. Η απεικόνιση των μεταφασικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. α Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ B B1. B2.

ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. γ Α3. α Α4. β Α5. β ΘΕΜΑ B B1. B2. ΘΕΜΑ Α Α1. γ (το πριμόσωμα) Α2. γ (οι υποκινητές και οι μεταγραφικοί παράγοντες κάθε γονιδίου) Α3. α (μεταφέρει ένα συγκεκριμένο αμινοξύ στο ριβόσωμα) Α4. β (αποδιάταξη των δύο συμπληρωματικών αλυσίδων)

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 1 ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΕΜΠΤΗ 1 ΙΟΥΛΙΟΥ 2004 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο 1. β 2. γ 3. α 4. γ 5. δ ΘΕΜΑ 2ο 1. Σχολικό

Διαβάστε περισσότερα

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη

Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία. Κίττυ Παυλάκη Ατυπία Υπερπλασία- Δυσπλασία Κίττυ Παυλάκη Jeanne Calment Κάπνιζε µέχρι τα 117 Πέθανε στα 122 Η σωστή λειτουργία των οργανισµών απαιτεί τη δυνατότητα προσαρµογής των κυττάρων και κατά συνέπεια και των

Διαβάστε περισσότερα

Μελέτη του ρόλου ανοσο-τροποποιητικής δράσεως της p38 µιτογονο-ενεργοποιηµένης κινάσης ( p38 MAPK ) Μαυρόπουλος Αθανάσιος, PhD ΕΙΣΑΓΩΓΗ-Ι H p38 MAPK ενεργοποιείται από τις ιντερλευκίνες IL-12 και IL-18

Διαβάστε περισσότερα

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις:

Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Óõíåéñìüò ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ. Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑ 1 o ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να επιλέξετε τη φράση που συµπληρώνει ορθά κάθε µία από τις ακόλουθες προτάσεις: 1. Το DNA ενός ανθρώπινου κυττάρου αποτελείται από 6 10 9

Διαβάστε περισσότερα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα

Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα Κεντρικό νευρικό σύστημα. Το νευρικό σύστημα αποτελείται από ένα κεντρικό και ένα περιφερικό τμήμα. Το κεντρικό τμήμα του νευρικού συστήματος ονομάζεται κεντρικό νευρικό σύστημα (ΚΝΣ) και αποτελείται από

Διαβάστε περισσότερα

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της

Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της ΚΕΦ. 2 ο ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΡΙΣΕΩΣ Ποιες είναι οι ομοιότητες και οι διαφορές μεταξύ της αντιγραφής και της μεταγραφής; Διαφορές Αντιγραφή Μεταγραφή 1. Διατηρείται και μεταβιβάζεται η 1. Μεταβιβάζεται η γενετική

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ ΕΝΕΣΙΜΗ ΤΟΠΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Αυτό σημαίνει ότι χρησιμοποιούμε μόνο ενέσιμα φάρμακα και μόνο στο σημείο που πάσχει. ΜΕΣΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ξεκίνησε στη λογική του γιατί να μη χορηγήσω ένα αντιφλεγμονώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:Ν.ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ 2 Η ΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ 3 1. Ποια είναι τα επίπεδα οργάνωσης της ζωής και ποια τα χημικά χαρακτηριστικά της; Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΕΜΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΙΚΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΜΕΑΣ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΣΧΟΛΗ ΜΗΧΑΝΟΛΟΓΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς

Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς Ανωμαλίες σε πρωτεΐνες-υποδοχείς Αυτοσωματικό ημι-επικρατές (ετεροζυγώτες και ομοζυγώτες, γονιδιακή δόση) Συχνότητα 1:500 Οικογενής υπερχοληστερολαιμία Αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα (LDL) Πρώιμη αθηροσκληρωτική

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014

ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014 ΕΞΩΚΥΤΤΑΡΙΕΣ ΟΥΣΙΕΣ (extracellular matrix, ECM) Μαριάννα Χ. Αντωνέλου, Ph.D. Λέκτορας Τμήματος Βιολογίας, Πανεπιστημίου Αθηνών 2014 1. Κολλαγόνα και ελαστίνες 2. Γλυκοζαμινογλυκάνες και πρωτεογλυκάνες

Διαβάστε περισσότερα

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος

Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια. Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος Σακχαρώδης Διαβήτης και Ανοια Κωνσταντίνος Σ. Πετσάνης Νευρολόγος ΑΝΟΙΑ Η απώλεια, συνήθως προιούσα,των νοητικών λειτουργιών, χωρίςδιαταραχήτηςαντίληψηςκαι του επιπέδου συνείδησης ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΑΝΟΙΑΣ ΚΑΤA

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ

ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ 2. ΜΕΤΑΒΟΛΙΚΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ ΤΩΝ ΟΓΚΩΝ Οι όγκοι χαρακτηρίζονται από πολλαπλές αλλαγές του μεταβολισμού. Η χαρακτηριστική μεταβολική λειτουργία μπορεί να μετρηθεί in vivo με τη βοήθεια ενός ραδιοσημασμένου

Διαβάστε περισσότερα