Περιοδική ἔκδοση Ἱ. Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου. Ἔτος 7 ο (2014) Τεῦχος 19 ο. Πνευματική Διακονία. Δέν ξεχνῶ».

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Περιοδική ἔκδοση Ἱ. Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου. Ἔτος 7 ο (2014) Τεῦχος 19 ο. Πνευματική Διακονία. Δέν ξεχνῶ»."

Transcript

1 πδ Περιοδική ἔκδοση Ἱ. Μητροπόλεως Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου Ἔτος 7 ο (2014) Τεῦχος 19 ο Πνευματική Διακονία Ἀφιέρωμα: «40 χρόνια κατοχῆς. Δέν ξεχνῶ».

2 Π Ε Ρ Ι Ε Χ Ο Μ Ε Ν Α Ἀφιέρωμα: 40 Χρόνια Κατοχῆς. Δέν Ξεχνῶ. ΠΡΟΛΟΓΟΣ... 1 Α Μέρος Ἡ τουρκική εἰσβολή καί οἱ συνέπειές της 1. Τουρκική εἰσβολή καί Ἐκκλησία Κύπρου, Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου Β χρόνια Δέν ξεχνῶ. Συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς, Νίκου Χριστοδουλίδη, Κυβερνητικοῦ Ἐκπροσώπου Ξερριζωμός, ποίημα Κλαίρης Ἀγγελίδου Στά στέφανα τῆς κόρης του, ποίημα Κυριάκου Χαραλαμπίδη Παιδί μέ μιά φωτογραφία, ποίημα Κυριάκου Χαραλαμπίδη Γυρισμός ἀγνοούμενου, ποίημα Κλαίρης Ἀγγελίδου Β Μέρος Ἀμμόχωστος: Ἱστορία καί πολιτισμός 1. Ἀμμόχωστος: Παρόν καί μέλλον, Ἀλέξη Γαλανοῦ, Δημάρχου Ἀμμοχώστου Σαλαμίνα, ἕνας ἀβάστακτος καημός, Βάσου Καραγιώργη Ἡ Μεσαιωνική Ἀμμόχωστος: τό κλειδί καί ἡ καρδιά τῆς Κύπρου, Ἄννας Μαραγκοῦ Γ Μέρος Ἄλλα κατεχόμενα μνημεῖα καί ἐκκλησίες 1. Ἐκκλησιαστικά μνημεῖα στό κατεχόμενο τμῆμα τῆς Ἱερᾶς Μητρόπολης Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου, Ἄγγελου Σμάγα Τά ἐκκλησιαστικά μνημεῖα τῆς Μηλιᾶς Ἀμμοχώστου, Μυρέλλας Μηλιώτου Τό Πραστειό στά πρῶτα του χρόνια καί ἡ ἐκκλησία του, Ἄγγελου Σμάγα Τά βυζαντινά μνημεῖα στό κατεχόμενο τμῆμα τῆς Μητροπόλεως Κωνσταντίας καί Ἀμμοχώστου, Γιώργου Φιλοθέου Ἐκδότης: Πνευματική Διακονία Περιοδική Ἔκδοση τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κωνσταντίας - Ἀμμοχώστου Ἔτος 7 ο (2014), Τεῦχος 19 ο Γραφεῖο Πνευματικῆς Διακονίας Ἱερᾶς Μητροπόλεως Κωνσταντίας καὶ Ἀμμοχώστου. Συντακτική Ἐπιτροπή: Πανιερ. Μητροπολίτης Κωνσταντίας καὶ Ἀμμοχώστου κ. Βασίλειος, Καθ. Θεόδωρος Γιάγκου, Δρ Γεώργιος Κάκκουρας, Ἀρχιμ. Αὐγουστῖνος Κκαρᾶς, Πρωτ. Χριστόδουλος Χρ. Χριστοδούλου, κ. Ρένος Κωνσταντίνου, Ἠλιάνα Κάουρα, θεολόγοι καί Λαζάρω Παναγιώτου, φιλόλογος. Ἐξώφυλλο: Ὁ Χριστός ἀναστήνεται στήν Κύπρο, πίνακας ζωγραφικῆς τοῦ Γεώργιου Πολ. Γεωργίου, ἀπό τό βιβλίο Γεώργιος Πολ. Γεωργίου , ἐκδόσεις ἵδρυμα Ἀ. Γ. Λεβέντη, Λευκωσία 1999, σελ Ὀπισθόφυλλο: Ἐσωτερικό ἐκκλησίας Ἀποστόλου Βαρνάβα, πίνακας ζωγραφικῆς τοῦ Γεώργιου Πολ. Γεωργίου, ἀπό τό βιβλίο Γεώργιος Πολ. Γεωργίου , ἐκδόσεις ἵδρυμα Ἀ. Γ. Λεβέντη, Λευκωσία 1999, σελ. 89. Ἐκτύπωση: ISSN (print) πδ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΚΥΠΡΗΣ - Καραϊσκάκη 29, Νέα Χαλκηδόνα, Τηλ , ISSN (online)

3 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ἀφιέρωμα: «40 χρόνια κατοχῆς. Δέν ξεχνῶ». Τό παρόν τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ «Πνευματική Διακονία», ἔχει ὡς θέμα: «40 Χρόνια Κατοχῆς. Δέν Ξεχνῶ». Συμπληρώνονται φέτος 40 χρόνια ἀπό τήν ἀποφράδα ἐκείνη ἡμέρα τῆς καθόδου τοῦ Τούρκου εἰσβολέα στή μεγαλόνησό μας. Μέ μία εἰσβολή δύο φάσεων, τόν Ἰούλιο καί τόν Αὔγουστο, ἡ Τουρκία ἀνεπαίσχυντα ἀφαίρεσε ἀπό τούς Κυπρίους ὅ,τι δικαιωματικά εἶχαν κληρονομήσει ἀπό τούς προγόνους τους. Τό παρόν τεῦχος χωρίζεται σέ τρία μέρη. Τό πρῶτο μέρος ἀφορᾶ στό μεγάλο κεφάλαιο τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς καί τίς συνέπειές της καί ἀρχίζει μέ τό ἄρθρο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου Β, μέ τίτλο: «Τουρκική εἰσβολή καί Ἐκκλησία Κύπρου». Μέ τό ἐν λόγῳ ἄρθρο ὑπογραμμίζεται ἡ ἁρμονία τῶν σχέσεων τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς Πατρίδας. Ἡ Ἐκκλησία διά μέσου τῶν αἰώνων ὑπῆρξε γιά τόν κυπριακό λαό μία φιλόστοργος Μητέρα, πού καθοδήγησε καί ἀγκάλιασε τό ποίμνιό της σέ κάθε δύσκολη ἱστορική του καμπή, ἐντονότερα στήν περίοδο τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα τοῦ καί ἐντονότατα κατά τήν τουρκική εἰσβολή καί ἐντεῦθεν. Ἀκολουθεῖ τό κείμενο τοῦ Κυβερνητικοῦ Ἐκπροσώπου κ. Νίκου Χριστοδουλίδη, μέ τίτλο: «40 χρόνια Δέν Ξεχνῶ. Συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς». Μέ τό παρόν ἄρθρο τονίζεται ὅτι μόνο ὅταν Ἑλληνοκύπριοι καί Τουρκοκύπριοι συμπορευτοῦν γιά τό κοινό συμφέρον ἑνός λαοῦ καί μίας πατρίδας θά ξεθωριάσουν οἱ θλιβερές θύμησες καί τά κακά βιώματα, ἀπό τή διάπραξη τοῦ φρικτοῦ ἐκείνου ἐγκλήματος εἰς βάρος τῆς Κύπρου ἀπό τόν λυσσαλέο Ἀττίλα. Τό πρῶτο μέρος ὁλοκληρώνεται μέ τήν λυρική ἀποτύπωση τοῦ ξεριζωμοῦ, τοῦ κατατρεγμοῦ, τοῦ θανάτου, τήν ἀπώλεια περιουσιῶν καθώς καί τοῦ δράματος τῶν ἀγνοουμένων, μέσῳ τῶν ποιημάτων «Ξερριζωμός» καί «Γυρισμός ἀγνοούμενου» τῆς κ. Κλαίρης Ἀγγελίδου καθώς καί «Στά στέφανα τῆς κόρης του» καί τό «Παιδί μέ μιά φωτογραφία» τοῦ κ. Κυριάκου Χαραλαμπίδη. Τό δεύτερο μέρος περιλαμβάνει τήν ἱστορία καί τόν πολιτισμό τῆς Ἀμμοχώστου καί ἀρχίζει μέ τό ἄρθρο τοῦ Δημάρχου Ἀμμοχώστου κ. Ἀλέξη Γαλανοῦ, μέ τίτλο: «Ἀμμόχωστος: Παρόν καί μέλλον». Στό ἐν λόγῳ κείμενο ἐπισημαίνεται ὅτι ἡ πόλη-φάντασμα ἀποτελεῖ ἕνα δυνατό στρατηγικό χαρτί, τό ὁποῖο θά πρέπει νά χρησιμοποιήσουμε, ἀφοῦ ἀναδεικνύει σέ ὅλες τίς διαστάσεις τά στοιχεῖα τῆς εἰσβολῆς καί τῆς κατοχῆς καί θέτει τήν Τουρκία ἐνώπιον τῶν βαρύτατων εὐθυνῶν της, πού τυγχάνουν ἐπιβεβαίωσης καί ἀπό ἰσχυρά ψηφίσματα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας καθώς καί Ψηφισμάτων τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου. Στή συνέχεια παρατίθεται τό ἄρθρο τοῦ κ. Βάσου Καραγιώργη μέ τίτλο: «Σαλαμίνα, ἕνας ἀβάστακτος καημός», ὅπου ἐπαναφέρεται στή μνήμη μας ἡ ἀγαπημένη Σαλαμίνα μέσῳ τῶν μνημείων πού ἔφερε στό φῶς ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη ἀπό τό

4 Τελευταῖο κείμενο τοῦ δεύτερου μέρους εἶναι τῆς κ. Ἄννας Μαραγκοῦ μέ τίτλο: «Μεσαιωνική Ἀμμόχωστος, τό κλειδί καί ἡ καρδιά τῆς Κύπρου», ὅπου ἐπισημαίνεται ὅτι κατά τή διάρκεια τοῦ Μεσαίωνα ἡ πόλη τῆς Ἀμμοχώστου καθώς καί τό λιμάνι της συγκέντρωναν τό ἐμπορικό ἐνδιαφέρον τοῦ τότε κόσμου. Μάλιστα χάρη στό λιμάνι της ἔφτασε στό σημεῖο, νά κρατᾶ τά ἡνία τῆς οἰκονομίας τοῦ βασιλείου τῆς Κύπρου. Μέ τήν Ὀθωμανική, ὅμως, κατάκτηση τοῦ 1571 κανένας Χριστιανός δέν ἐπιτρεπόταν πλέον, νά ζήσει ἐντός τῶν τειχῶν καί κατέληξε τόν 17 ο αἰώνα νά ἀποτελεῖ μία ἔρημη πόλη, χωρίς νά θυμίζει κάτι ἀπό τό πρότερο μεγαλεῖο της. Τό παρόν τεῦχος ὁλοκληρώνεται μέ τό τρίτο μέρος στό ὁποῖο περιέχονται καί ἄλλα σημαντικά κατεχόμενα μνημεῖα καθώς καί ἐκκλησίες τῆς μητροπολιτικῆς μας περιφέρειας. Τό πρῶτο ἄρθρο εἶναι τοῦ κ. Ἄγγελου Σμάγα μέ τίτλο: «Ἐκκλησιαστικά μνημεῖα στό κατεχόμενο τμῆμα τῆς Ἱερᾶς Μητρόπολης Κωνσταντίας-Ἀμμοχώστου», στό ὁποῖο καταγράφονται οἱ ἐκκλησίες καί τά ἐξωκλήσια πού ἀποτελοῦν μέ τή σειρά τους τά ἁρμονικά μέλη ἑνός ἑνιαίου καθαγιασμένου σώματος τῆς μητροπολιτικῆς μας περιφέρειας. Ἀκολουθεῖ τό κείμενο τῆς κ. Μυρέλλας Γ. Μηλιώτου μέ τίτλο: «Τά ἐκκλησιαστικά μνημεῖα τῆς Μηλιᾶς Ἀμμοχώστου», στό ὁποῖο ἐπισημαίνονται τά κυριότερα μνημεῖα τοῦ ἐν λόγῳ χωριοῦ πού ἀνήκει στήν Ἀνατολική Μεσαορία καί ὅπου στό χῶρο του φιλοξένησε ἀσκητές καί Ἁγίους της Ἐκκλησίας μας. Στή συνέχεια μέσῳ τοῦ κειμένου τοῦ κ. Ἄγγελου Σμάγα μέ τίτλο: «Τό Πραστειό στά πρῶτα του χρόνια καί ἡ ἐκκλησία του», ἀναφέρεται ὅτι τό Πραστειό ἀποτελοῦσε μία ἀπό τίς πιό δυναμικές κοινότητες τῆς Μεσαορίας καί μάλιστα ἦταν ὁ χῶρος καταγωγῆς τοῦ ἀρχιεπισκόπου Κύριλλου Γ καί τοῦ βαθιά μορφωμένου ἀρχιμανδρίτη Ἰουβενάλιου Ἐλευθεριάδη. Τελευταῖο κείμενο τοῦ ἀφιερώματος εἶναι τό ἄρθρο τοῦ κ. Γιώργου Φιλοθέου μέ τίτλο: «Τά Βυζαντινά μνημεῖα στό κατεχόμενο τμῆμα τῆς Μητροπόλεως Κωνσταντίας καί Ἀμμοχώστου». Στό ἐν λόγῳ κείμενο τονίζεται ὅτι ἡ Μητρόπολή μας κατέχει τό προνόμιο νά ἔχει τήν ἕδρα της σέ μία ἀπό τίς πιό σημαντικές περιοχές τῆς Κύπρου, λόγῳ τῆς μεγάλης ἀρχαιολογικῆς καί ἱστορικῆς της σημασίας, γεγονός πού πιστοποιεῖται μέσῳ τῆς ἀσυνήθιστης πυκνότητας μνημείων στήν περιοχή μας. Ἄν καί μέ τήν τουρκική εἰσβολή τοῦ 1974 καί μέ τήν παράνομη κατοχή τοῦ βόρειου τμήματος, προκλήθηκαν ἀνυπολόγιστες καί ἀνεπανόρθωτες ζημιές σέ ὅ,τι πιστοποιοῦσε τό χριστιανικό καί ἑλληνικό στοιχεῖο. Ἡ καταστροφή τῶν μνημείων ἤ χειρότερα ὁ ἀφανισμός τους ἀποτελοῦν καίριο πλῆγμα στή μνήμη τοῦ Κυπριακοῦ λαοῦ καθώς καί ἀνεξίτηλη κηλίδα γιά τόν σύγχρονο Εὐρωπαϊκό Πολιτισμό, ἐφόσον κατακρεουργεῖται ἡ ὁρατή πλευρά τῆς ἱστορίας μας. Τά κείμενα τοῦ παρόντος τεύχους διανθίζονται μέ πλούσιο φωτογραφικό ὑλικό, πού καταδεικνύει τόν πολιτιστικό πλοῦτο τῶν μνημείων μας ἀλλά καί τό μέγεθος τῆς καταστροφῆς πού ἐπέφερε ἡ Τουρκική εἰσβολή καί κατοχή. 2

5 α μεροσ: Η Τουρκική εισβολή καί οι ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ Τουρκική εἰσβολή καί Ἐκκλησία Κύπρου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου Β Διπλή ὑπῆρξε ἀνέκαθεν ἡ ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου. Ἡ θρησκευτική καί ἡ ἐθνική. Ἡ μέν θρησκευτική ἀποσκοποῦσε στή σωτηρία τῶν ψυχῶν τοῦ ποιμνίου της, ἡ δέ ἐθνική στή σωτηρία τῆς πατρίδος ἀπό τούς «πολλούς ἀφέντες της». Μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου οἱ ἔννοιες τῆς θρησκείας καί τῆς πατρίδας συνυφάνθησαν τόσο ἁρμονικά πού ὁ ἐθνικός μας ἱστορικός Κωνσταντῖνος Παπαρρηγόπουλος ἀπεφάνθη ἐπιγραμματικά: «Ἄνευ τοῦ ἑλληνισμοῦ ὁ χριστιανισμός ἤθελε ἀσφυκτήσει ἐν τῇ πνιγηρᾷ τῆς Ἰουδαίας ἀτμοσφαίρᾳ ἄνευ τοῦ χριστιανισμοῦ τό ἑλληνικό ἔθνος δέν ἤθελε ἐπιπλεύσει ἐν τῷ κατακλυσμῷ ἐν ᾧ κατεποντώθη ἅπας ὁ λοιπός τῆς ἀρχαιότητος κόσμος...» (ἱστορία τοῦ ἐλληνικοῦ ἔθνους, πρόλογος β τόμου σελ. ιβ ). Αὐτή τήν ἁρμονία τῶν σχέσεων τῆς Θρησκείας καί τῆς Πατρίδας τήν ζήσαμε στήν Κύπρο σ ὅλη τή μακραίωνα διαδρομή μας. Τήν βιώσαμε ὅμως ἐντονότερα στήν περίοδο τοῦ ἔνδοξου ἀπελευθερωτικοῦ μας Ἀγώνα τοῦ καί ἐντονότατα κατά τήν τουρκική εἰσβολή καί ἐντεῦθεν. Ἡ 20 η Ἰουλίου 1974 ὑπῆρξε, ἀναμφίβολα, ἡ τραγικότερη ἡμέρα στήν πολυκύμαντη ἱστορική πορεία τῆς δύσμοιρης πατρίδας μας. Ἡ Τουρκία ἐκμεταλλευθεῖσα τά δικά μας πάθη καί τό ἐγκληματικό πραξικόπημα τῆς 15 ης Ἰουλίου εἰσέβαλε στήν Κύπρο καί κατέλαβε τό 38% τοῦ Κυπριακοῦ ἐδάφους, ἀφοῦ «πυρί καί μαχαίρᾳ, βίᾳ καί λόγχῃ, βιασμοῖς καί δολοφονίαις» ἐξεδίωξε τούς 180 καί πλέον χιλιάδες νόμιμους χριστιανούς κατοίκους τῆς Βόρειας Κύπρου καί τούς κατέστησε πρόσφυγες στήν ἴδια τους τήν πατρίδα. Ἡ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία διά μέσου τῶν αἰώνων ὑπῆρξε γιά τόν κυπριακό λαό μία φιλόστοργος Μητέρα πού καθοδήγησε καί παραμύθισε τό ποίμνιό της σέ κάθε δύσκολη ἱστορική του καμπή, ἄνοιξε καί πάλιν τά πέπλα καί τούς κρουνούς τῆς ἀγάπης της γιά νά ἁπαλύνει τόν πόνο καί νά προσφέρει ὅ,τι εἶχε καί δέν εἶχε γιά τούς ξεριζωμένους ἀδελφούς μας. Γνώμων τῶν πράξεών της ἡ σοφή συμβουλή τοῦ θείου Παύλου: «Ἡ φιλαδελφία μενέτω, τῆς φιλοξενίας μή ἐπιλανθάνεσθε... τῆς δέ εὐποιΐας καί κοινωνίας μή ἐπιλανθάνεσθε τοιαύταις γάρ θυσίαις εὐαρεστεῖται ὁ Θεός ( Ἑβρ. ΙΓ, 1-16). Ὅλοι οἱ βοηθητικοί χῶροι τῶν ἐκκλησιῶν μας καί ἰδιαίτερα τά μοναστηριακά καταλύματα μετεβλήθησαν σέ χώρους ἀδελφικῆς φιλοξενίας τῶν προσφύγων ἀδελφῶν μας. Τήν περίοδο ἐκείνη ἤμουν Ἡγούμενος στήν ἱερά Μονή τοῦ ἁγίου Νεοφύτου. Θυμᾶμαι, μέ ὀδύνη καί πόνο πολύ ὅτι ὅλοι οἱ μοναστηριακοί χῶροι γέμισαν μέ πρόσφυγες ἀδελφούς μας. Στά πρόσωπα ὅλων ἦταν ζωγραφισμένος ὁ φόβος ἀπό τίς ἀεροπορικές ἐπιδρομές καί τά ἐγκλήματα τῶν Τούρκων, ἡ ὀδύνη ἀπό τήν ἀπώλεια τῶν πατρογονικῶν τους ἑστιῶν, τῶν περιουσιῶν τους καί τῆς γενέθλιας γῆς τους. Οἱ κακουχίες καί ἡ πείνα ἔντονη. Τό ὅλο σκηνικό μοῦ θύμιζε τήν τραγική περιγραφή τοῦ Καποδίστρια πού εἶδε καί βίωσε ὅταν ἐπέστρεψε στήν Ἑλλάδα, γιά νά ἀναλάβει τά ἡνία τοῦ Ἑλληνισμοῦ: «εἶδα πολλά εἰς τήν ζωή μου. Ἀλλά σάν τό θέαμα, ὅταν ἔφτασα ἐδῶ στήν 3

6 Αἴγινα, δέν εἶδα παρόμοιο ποτέ μου. Καί εἴθε νά μήν τό ἰδεῖ ἄλλος Γυναῖκες ἀναμαλλιάρες, ἄνδρες μέ λαβωματιές πολέμου, ὀρφανά γδυτά, κατεβασμένα ἀπό τίς σπηλιές. Τό συναπάντημά μου δέν ἦταν φωνή χαρᾶς ἀλλά θρῆνος. Ἡ γῆ ἐβρέχετο ἀπό δάκρυα... ἐβρέχετο ἡ μυρτιά καί ἡ δάφνη τοῦ στολισμένου δρόμου ἀπό τόν γιαλό μέχρι τήν Ἐκκλησία. Ἀνατριχίαζα... μοῦ ἔτρεμαν τά γόνατα. Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΛΑΟΥ, ΜΟΥ ΕΣΧΙΖΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΜΟΥ. Μαυροφορεμένες Μάνες, Γέροντες μοῦ ζητοῦσαν νά ἀναστήσω τούς ἀποθαμένους τους. Μανάδες μοῦ ἔδειχναν εἰς τό βυζί τά παιδιά τους καί μοῦ ἔλεγαν νά τά ζήσω καί ὅτι δέν τούς ἀπέμειναν παρά ἐκεῖνα καί ἐγώ». Τό αἴσθημα τοῦ πόνου μᾶς ἔκανε νά τούς νοιώθαμε ὅλους ἀδελφούς μας. Γι αὐτό καί μοιραστήκαμε τόν ἐπιούσιο ἄρτο πού εἴχαμε. Τά τραπέζια γέμιζαν καί ἄδειαζαν διαδοχικά τρίς τῆς ἡμέρας γιά νά μή μείνει οὔτε ἕνας νηστικός. Ἴσως ποτέ ἄλλοτε δέν βιώναμε τόσο ἔντονα τή φράση «τόν ἄρτον ἡμῶν τόν ἐπιούσιον δός ἡμῖν σήμερον». Γιατί δέν ξέραμε, ἄν ὄντως κατά τήν αὐριανή ἡμέρα θά μπορούσαμε νά εἴχαμε τή δυνατότητα τῆς τροφοδοσίας σέ τόσο πολύ κόσμο, ἄν θά ἐρχόντουσαν καί ἄλλοι, ἄν ἡ προέλαση τῶν Τούρκων θά συνεχιζόταν, ἄν... ἄν... ἄν... Χίλια ἄν ταλάνιζαν πιεστικά τίς πονεμένες μας ψυχές καί μᾶς βύθιζαν σέ μία ἐθνική ἀγωνία γιά τή δύσμοιρη πατρίδα μας... σέ μία βαθύτατη φιλαδελφία γιά τούς πάσχοντες ἀδελφούς μας... σ ἕνα ὀδυνηρό πόνο γιά τούς νέους μας πού ἔπεσαν στά πεδία τῶν μαχῶν... γιά τούς ἀγνοουμένους μας... Στήν ἱερά Μονή τοῦ Κύκκου οἱ πρόσφυγες πού συνέρρεαν ἐκεῖ ἦταν πολλαπλάσιοι, ἀπ ὅτι κοντά μας, διότι γειτνίαζε πρός τά κατεχόμενα ἐδάφη μας καί ἰδιαίτερα πρός τήν κατακτηθεῖσα ἐπαρχία τῆς Μόρφου. Καί ἐκεῖ, ὅπως ἀκριβῶς καί σέ ὅλα τά Μοναστήρια τῆς ἐλεύθερης Κύπρου, τούς ἔδειξαν τήν ἴδια θερμή χριστιανική φιλοξενία καί ἀγάπη. Ἡ φιλοξενία ἀσφαλῶς δέν περιορίστηκε μόνο στήν ὑλική διατροφή. Στούς ναούς μας, πού γέμιζαν ἀσφυκτικά καθημερινά ἐκεῖνες τίς τραγικές ἡμέρες καί κάθε Κυριακή ἤ γιορτή στά μετ ἔπειτα χρόνια, προσφερόταν μία ἄλλη τροφή. Ἀσφαλῶς ὑπέρτερη. Ἦταν ἡ πνευματική καί ἡ χριστιανική. Προσπαθήσαμε νά ἁπαλύνουμε τόν πόνο τῶν προσφύγων μέσῳ τῶν οὐράνιων διδαγμάτων τοῦ Χριστοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπίσης καταδιώχτηκε καί προσφυγοποιήθηκε ἀπό βρεφικῆς ἡλικίας. Προσπαθήσαμε νά τούς διδάξουμε ὅτι οἱ Χριστιανοί διά μέσου τῶν αἰώνων πολλάκις καταδιώχτηκαν, «διῆλθον διά πυρός καί ὕδατος» ἀλλά στό τέλος ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ «ἐξήγαγε αὐτούς εἰς ἀναψυχήν», ὑπό τήν προϋπόθεση βεβαίως ὅτι ὁ πιστός Χριστιανός μένει πάντοτε ἑνωμένος μέ τόν Κύριο, ἐφαρμόζει τό θεῖο Του θέλημα, ἑξαιτεῖται τή Χάρη Του καί τήν προστασία Του. Θελήσαμε ἀκόμη νά μεταθέσουμε τίς σκέψεις τους ἀπό τή ματαιότητα τοῦ κόσμου τούτου καί ἀπό τά παθήματα τοῦ παρόντος καιροῦ πρός τά οὐράνια, φέροντας ὡς συγκινητικό παράδειγμα τόν Ἀπόστολο Παῦλο, ὁ ὁποῖος ὑπέστη τά πάνδεινα γιά τόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία. Καί ὅμως διακήρυττε μέ ἀπόλυτη αὐτοπεποίθηση. «Λογίζομαι γάρ ὅτι οὐκ ἄξια τά παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρός τήν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς» (Ρωμ. 8, 18). Πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου, στήν τραγική ἐκείνη περίοδο, πού ἀκολούθησε εὐθύς μετά τήν εἰσβολή, ἔδωσε τίς ἐξετάσεις της καί ἀναδείχτηκε ἀντάξια τῆς ὑψηλῆς της ἀποστολῆς, τῶν παραδόσεών της καί τῶν ἱστορικῶν της εὐθυνῶν. Στή συνείδηση τῶν προσφύγων ἀδελφῶν μας καί τοῦ κυπριακοῦ λαοῦ βαθμολογήθηκε μέ ΑΡΙΣΤΑ. Ἡ εὐθύνη τῆς Ἐκκλησίας βέβαια δέν ἔληξε μέ τήν πάροδο τοῦ χρόνου, 4

7 ὅταν ὁ λαός μας ἄρχισε νά ἀνακάμπτει οἰκονομικῶς καί δέν εἶχε ἀνάγκη διατροφῆς ἀπ αὐτήν. Ἐξακολουθοῦσε καί ἐξακολουθεῖ νά ποιμαίνει θεοφιλῶς τό ποίμνιό της καί νά καλλιεργεῖ στήν ψυχοσύνθεσή του τήν πίστη πρός τή θεία Δικαιοσύνη καί τή δίκαιη ἐπίλυση τοῦ ἐθνικοῦ μας θέματος. Γιά τόν λόγο αὐτό παρέμεινε καί παραμένει στίς ἀγωνιστικές ἐπάλξεις τοῦ χρέους καί ἀγωνίζεται νά βασιλεύσει ἡ Δικαιοσύνη καί ἡ Ἐλευθερία στό δύσμοιρο τοῦτο νησί. Συνεργάστηκε καί συνεργάζεται ἁρμονικά μέ τήν ἑκάστοτε ἐκλελεγμένη κυβέρνηση, προκειμένου νά κρατήσει τόν λαό ἑνωμένο γιά νά ἐπιτύχουμε τήν καλύτερη δυνατή λύση. Κατά τήν περίοδο τοῦ δημοψηφίσματος γιά τήν ἀποδοχή ἤ τήν ἀπόρριψη τοῦ σχεδίου Ἀνάν, ἡ Ἐκκλησία βρέθηκε καί πάλιν πρωτοπόρος στίς ἐπάλξεις γιά τήν ἐθνική καθοδήγηση τοῦ κυπριακοῦ λαοῦ. Λόγῳ τῆς ἀσθενείας τοῦ τότε Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου τοῦ Α, ἀνέλαβα τήν πρωτοβουλία καί συγκάλεσα τήν ἱερά Σύνοδο, γιά μελέτη τῆς κρίσιμης ἐθνικῆς κατάστασης καί λήψης τῆς σχετικῆς ἀπόφασης. Ἡ ἀπόφαση τότε τῆς Συνόδου ἦταν: οὔτε νά ἀποδεχθοῦμε οὔτε νά ἀπορρίψουμε τό σχέδιο Ἀνάν, ἀλλά ἐπειγόντως ἡ δική μας πλευρά νά ἑτοιμάσει τάχιστα ἕνα νέο σχέδιο τό ὁποῖο νά εἶναι δίκαιο καί νά καλύπτει πλήρως καί τίς ἀνησυχίες τῶν Τουρκοκυπρίων. Τήν ἀπόφασή μας αὐτή τήν θέσαμε ἐνώπιον τοῦ προέδρου τῆς Δημοκρατίας, τήν ὁποία βρῆκε μέν ὀρθή ἀλλά ἐκ τῶν πραγμάτων ἦταν ἀδύνατο νά τήν πραγματοποιήσει, μέσα στά ἀσφυκτικά ἐκεῖνα χρονικά πλαίσια. Ἔτσι ἦλθε ἡ πολύ κρίσιμη ὥρα τοῦ δημοψηφίσματος. Καί λέγομε πολύ κρίσιμη γιατί δέν εἶναι εὔκολο νά ἀπορρίψεις ἕνα σχέδιο, τό ὁποῖο ἐπίσημα προέρχεται ἀπό τά Ἡνωμένα Ἔθνη καί τό ὁποῖο οἱ ἰσχυροί τῆς Γῆς διατυμπάνιζαν ὅτι εἶναι δίκαιο καί ἰσορροπημένο. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως, ὡς ἡ ταμειοῦχος τῆς Ἀγάπης καί τῆς Δικαιοσύνης εὐθαρσῶς ὕψωσε τή φωνή της καί κάλεσε τόν λαό νά ψηφίσει ΟΧΙ. Καί τοῦτο γιατί τό σχέδιο Ἀνάν ἦταν τόσο ἑτεροβαρές καί περιεῖχε μέσα τέτοιες ἀνεπίτρεπτες πρόνοιες, ὄχι ἁπλῶς ὑπέρ τῶν Τουρκοκυπρίων ἀλλά καί τῆς Τουρκίας, εἰς βάρος τῶν Ἑλληνοκυπρίων, ὥστε αὐθόρμητα εἶπα: «Τό μόνο πού ἀπέμεινε νά μᾶς ζητήσει ὁ κύριος Ἀνάν καί οἱ Τοῦρκοι εἶναι νά καταβάλουμε καί τά ἔξοδα τῆς εἰσβολῆς τῆς Τουρκίας». Ἦταν μία αὐθόρμητη ἀντίδρασή μου πού τήν ἀσπάστηκε ἐπίσης αὐθόρμητα ὁ Κυπριακός λαός καί ἔγινε τό σύνθημα γιά τό ΟΧΙ τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Πιστεύω ἀκράδαντα ὅτι τό ΟΧΙ ἐκεῖνο ἦταν ἀπόλυτα ὀρθό, προκειμένου νά ἐξασφαλίσουμε τήν ἱστορική μας ἐπιβίωση στήν ἡρωοτόκο καί ἁγιοτόκο νῆσο μας καί ὅτι ἦταν σύμφωνο μέ τίς ἑλληνικές μας παραδόσεις καί τήν ἐθνική μας ἀξιοπρέπεια. Πέραν τούτων ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου ἀγωνίστηκε μέ σθένος καί στόν τομέα τῆς προστασίας τῆς πολιτιστικῆς μας κληρονομιᾶς. Ὑπενθυμίζω τούς μεγάλους καί μακροχρόνιους δικαστικούς μας ἀγῶνες στήν Ἰνδιανάπολη καί στό Σικάγο τῆς Ἀμερικῆς γιά ἐπιστροφή τῶν ψηφιδωτῶν τῆς Παναγίας τῆς Κανακαριᾶς, τῆς κατεχόμενης κοινότητας τῆς Λιθράγκωμης Καρπασίας. Δίκες τίς ὁποῖες καί κερδίσαμε. Ὑπενθυμίζω ἐπίσης τήν ἐπιτυχία μας νά φέρουμε πίσω τίς ἁγιογραφίες τοῦ Ἁγίου Εὐφημιανοῦ ἤ Θεμωνιανοῦ, τοῦ ἐξωκκλησίου τῆς Λύσης, τίς ὁποῖες εἶχε τό ἵδρυμα Μενίλλ στό Χιοῦστον τοῦ Τέξας. Ὅλοι αὐτοί οἱ πολυτιμότατοι θησαυροί πού μαρτυροῦν τήν ἑλληνικότητα, τή χριστιανικότητα καί τόν λαμπρό Βυζαντινό μας πολιτισμό πού ἀναπτύχθηκε στή 5

8 μεγαλόνησό μας, βρίσκονται καί πάλι στήν ἀγκαλιά μας χάρις στούς ἔντονους ἀγῶνες τῆς Ἐκκλησίας μας καί τούς ἐκθέτουμε μέ ὑπερηφάνεια στό Βυζαντινό μας Μουσεῖο, τό ὁποῖο στεγάζεται στό πολιτιστικό ἵδρυμα Ἀρχιεπισκόπου Μακαρίου του Γ. Καί οἱ ἀγῶνες συνεχίζονται. Κατά τήν περίοδο αὐτή, ἡ προσοχή μας ἑστιάζεται στήν ἀπόκτηση τῆς σχετικῆς ἄδειας γιά συντήρηση καί ἀναστήλωση τῶν 520 κατεχόμενων Ἐκκλησιῶν μας, τήν πρώτη θέση τῶν ὁποίων κατέχει ἡ ἱστορική Μονή τοῦ Ἀποστόλου Ἀνδρέα. Ἐλπίζουμε ὅτι μέ τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ θά ἐπιτύχουμε καί σ αὐτή μας τή στοχοθεσία. Ἑπομένως βλέπουμε καθαρά ὅτι ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου διαδραμάτισε καί διαδραματίζει ἕναν πρωταγωνιστικό καί σωστικό ρόλο στήν πορεία τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Βέβαια γιά τούς ἱστορικούς ἐρευνητές τοῦτο ἀποδεικνύεται ἰδιαίτερα ὅτι ἐπιτεύχθηκε καί κατά τίς περιόδους τῆς Φραγκοκρατίας καί τῆς Τουρκοκρατίας. Τό ἱστορικό τοῦτο ἐπίτευγμα ἐπεξηγεῖ ἄριστα ὁ βαθύς γνώστης τῆς ἱστορίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου ὁ ἐμβριθής ἱστορικός Ἰωάννης Χάκκετ, ὁ ὁποῖος ἐπιγραμματικά ἀποφάνθηκε: «Ἡ Κυπριακή Ἐκκλησία διατήρησε τή λυχνία τῆς Πατρίδας καί τῆς Ὀρθοδοξίας σταθερά ἄσβηστη καί εἰς χρόνους κατά τούς ὁποίους χωρίς τήν Ἐκκλησία ἡ λυχνία αὐτή θά εἶχε πρό πολλῶν αἰώνων σβηστεῖ...». Ἀπό τό 1974 διερχόμεθα ἕναν ἐθνικοθρησκευτικό γολγοθά. Καί στόν ὁρίζοντα τό ζωογόνο φῶς τῆς ἀναστάσεως φαίνεται ὅτι ἀργεῖ νά ἀνατείλει. Ἀλλά, ὡς Ἐκκλησία, δέν πτοούμεθα καί δέν λιποψυχοῦμε. Μέσα στήν κάμινο τῶν δοκιμασιῶν καταξιώνεται ἡ ἀρετή καί τό κάλλος τῆς ψυχῆς ἑνός λαοῦ. Καί ὁ κυπριακός λαός ἀπέδειξε διά μέσου τῆς τρισχιλιετοῦς ἱστορίας του ὅτι καί κάλλος ψυχῆς διαθέτει καί ἐθνικό φρόνημα εὔψυχο καί ἀκατάβλητο. Καί οὔτε οἱ αἰῶνες οὔτε οἱ πολλοί κατακτητές οὔτε ὁ πανδαμάτωρ χρόνος μπόρεσαν νά δαμάσουν τό ἀδούλωτο φρόνημα τοῦ ἑλληνισμοῦ τῆς μεγαλονήσου. Γι αὐτό καί θά συνεχίσουμε ἀπτόητοι τόν ἀγώνα μας μέχρις ὅτου ροδίσουν στούς γλαυκούς οὐρανούς τῆς πατρίδας μας ἡ Δικαιοσύνη καί ἡ Ἐλευθερία. Περαίνων θέλω νά ἐπαναλάβω μέ τήν ἴδια πίστη ἐκεῖνα πού διακήρυξα στόν ἐνθρονιστήριό μου λόγο. «Ἡ Ἐκκλησία, ὡς φορέας καί προασπιστής τῶν ἀξιῶν τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἐλευθερίας καί τῆς δημοκρατίας, δέν μπορεῖ νά συναινέσει μέ κανένα τρόπο, καί κάτω ἀπό ὁποιεσδήποτε συνθῆκες, στήν ἀποδοχή λύσης πού νά μήν προνοεῖ σεβασμό τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων καί τῶν βασικῶν ἐλευθεριῶν γιά ὅλους τούς νόμιμους κατοίκους τῆς Κύπρου... Θέλω νά διαβεβαιώσω τόν κυπριακό λαό ὅτι ἡ Ἐκκλησία θά παραμείνει στίς ἐπάλξεις τῶν ἐθνικῶν ἀγώνων μέχρι τήν ἀποχώρηση τῶν τουρκικῶν στρατευμάτων καί τῶν ἐποίκων, μέχρι τήν ἀπελευθέρωση τῆς Πατρίδας μας καί τήν ἐπικράτηση τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων γιά ὅλο τόν γηγενῆ πληθυσμό της». Εὐχαριστῶ τόν ἀδελφό Μητροπολίτη Κωνσταντίας κύριο Βασίλειο, ὁ ὁποῖος μοῦ πρότεινε νά γράψω αὐτό τό μικρό δοκίμιο γιά τόν ρόλο τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στό ποίμνιό μας. Ἐπιβάλλεται, ὄντως, ὁ λαός μας καί ἰδιαίτερα οἱ νέοι μας νά γνωρίζουν τήν προσφορά τῆς Ἐκκλησίας μας πρός τό ποίμνιό της. Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νά συγχαρῶ τούς ἰθύνοντες τοῦ περιοδικοῦ «ΠΝΕΥΜΑ- ΤΙΚΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ» γιά τήν πνευματική τροφοδοσία πού προσφέρουν πρός τούς κατοίκους τῆς μητροπολιτικῆς περιφέρειας Κωνσταντίας καί Ἀμμοχώστου καί νά εὐχηθῶ πάσα ἐπιτυχία στούς ὑψηλούς πνευματικούς τους στόχους, ἐπ ἀγαθῷ τῆς Ἐκκλησίας. 6

9 40 χρόνια «Δέν Ξεχνῶ» Συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς Νίκου Χριστοδουλίδη, Κυβερνητικοῦ Ἐκπροσώπου Σαράντα χρόνια ἔχουν περάσει ἀπό τότε πού ἡ Τουρκία, εἰσβάλλοντας στήν Κύπρο, τήν βύθισε στό πένθος ἀνοίγοντας πληγές πού παραμένουν ἀνοικτές καί ἀνεπούλωτες. Σαράντα χρόνια μετά, ἡ Κυπριακή Δημοκρατία ἄν καί λαβωμένη ἀκόμη, μέ τήν ἰδιότητα πλέον τοῦ κράτους μέλους τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης, συνεχίζει τήν πορεία της μέ κυρίαρχο πάντα στόχο τόν τερματισμό τῆς κατοχῆς καί τῶν παράνομων συνεπειῶν της, τήν ἀποκατάσταση τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων ὅλων τῶν Κυπρίων, τήν ἐπανένωση τῆς Κύπρου, τοῦ λαοῦ καί τῶν θεσμῶν της. Οἱ συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς δέν περιορίζονται, ὡστόσο, στίς ἐμφανεῖς πληγές πού ἀπό τό 1974 μέχρι σήμερα μετροῦμε στό σῶμα τῆς Κύπρου καί στίς ψυχές τῶν ἀνθρώπων της. Δέν περιορίζονται στίς χιλιάδες ζωές πού χάθηκαν, στίς χιλιάδες οἰκογένειες προσφύγων, στίς ἑκατοντάδες ἀνθρώπους μας τῶν ὁποίων ἡ τύχη ἀγνοεῖται ἀκόμα, στούς ἐγκλωβισμένους μας πού κάτω ἀπό ἀντίξοες συνθῆκες προασπίζονται τά δίκαια τοῦ λαοῦ μας, στίς ἀνυπολόγιστες ἀπώλειες πλούτου, περιουσιῶν καί πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς, στή βάναυση δημογραφική ἀλλοίωση ἀκόμη καί τήν ἀλλαγή τοπωνυμίων, στή στέρηση ἀπό τοῦτο τόν λαό τῶν ἴσων εὐκαιριῶν γιά εὐημερία καί ἀνάπτυξη. Στίς τραγικές συνέπειες τῆς εἰσβολῆς καί κατοχῆς θά πρέπει δυστυχῶς νά συνυπολογίσουμε τόν ἀδυσώπητο «χρόνο», τό πέρασμα δηλαδή τοῦ καιροῦ καί τῶν ἐποχῶν, πού δέν ἀναγνωρίζει συναισθήματα καί ἱστορικές ἀλήθειες. Στόν χρόνο, δυστυχῶς, συνίσταται μία ἀπό τίς χειρότερες συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς. Καί αὐτό ἐπιβεβαιώνεται μέ τήν καθημερινή ἐξέλιξη τῶν πραγμάτων ἐπί τοῦ ἐδάφους, μέ τό πέρασμα τῶν γενιῶν, μέ τό ξεθώριασμα τῶν θύμησων, μέ τό ἀνελέητο ξερίζωμα καί τήν καταστροφή τῆς πολύτιμης πολιτιστικῆς καί θρησκευτικῆς κληρονομιᾶς. Εἶναι μέ βαθιά, λοιπόν, θλίψη καί πόνο ψυχῆς, πού βρισκόμαστε σήμερα στή δυσάρεστη θέση νά μετροῦμε τίς συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς 40 ὁλόκληρα χρόνια ἀπό τήν ἀποφράδα ἐκείνη μέρα, ἀναλογιζόμενοι τά τόσα κακά ἀλλά καί τίς τόσες προσπάθειες πού δημιούργησαν προσδοκίες καί ὅμως δέν καρποφόρησαν. Μετά ἀπό τριάντα τρεῖς καί πλέον αἰῶνες ἀδιάλειπτης ἑλληνικῆς παρουσίας σέ ὅλη τήν ἐπικράτεια αὐτοῦ τοῦ νησιοῦ, παρά τίς συνεχεῖς καί μακρές κατακτήσεις δεκάδων ἐπιδρομέων, εἶναι ἡ πρώτη φορά πού ἡ Κύπρος κινδυνεύει ἀπό τήν ἐθνική κάθαρση πού ἐπέβαλε ὁ Ἀττίλας στό ἕνα τρίτο τοῦ ἐδάφους της καί παραμένει ὑπό κατοχή κατά αὐτόν τόν τρόπο τῆς διαίρεσης καί τοῦ ἐθνικοῦ ξεκαθαρίσματος. Ὀφείλουμε νά ἀνησυχοῦμε ἔντονα ἀπό αὐτό τό γεγονός τό ὁποῖο ἔχει λόγο καί αἰτία καί δέν εἶναι ἄλλη ἀπό τήν τουρκική ἀδιαλλαξία καί τό ὅτι ὁ κυπριακός λαός δέν ἀφέθηκε μόνος του νά ὁρίσει τή μοίρα του, τά κλειδιά τῆς λύσης δέν βρίσκονται στό ἔδαφός του. 7

10 Παρά τήν ὠμή καί σκληρή διαπίστωση, δέν ὑπάρχει ἄλλος δρόμος ἀπό τή συνέχιση τῶν προσπαθειῶν, καί τήν μετατροπή αὐτῆς τῆς ἀνησυχίας σέ κινητήρια δύναμη πού θά ἀναπτερώσει τό ἠθικό καί θά ὁδηγήσει σέ νέες συντονισμένες καί ἀποτελεσματικές ἐνέργειες, ἔτσι ὥστε νά ἐπιτευχθεῖ ἡ πολυπόθητη ἐπανένωση τῆς πατρίδας μας. Μέχρι τήν τελική δικαίωση, ἡ δική μας γενιά ἔχει τήν εὐθύνη νά μεταλαμπαδεύσει στήν ἑπόμενη γενιά τήν ἀγάπη γιά τήν πατρίδα, τήν γνώση γιά τούς κατεχόμενους τόπους μας, τήν ἔγνοια καί τό πάθος τῆς ἐπιστροφῆς νικώντας τόν «χρόνο» καί ξεπερνώντας τά ἐμπόδια τῆς μακροχρόνιας κατοχῆς. Μέσα σέ αὐτό τό πλαίσιο, θά πρέπει νά συνεχίσουμε μέ σοβαρότητα, μεθοδικότητα καί εὐσυνειδησία τίς προσπάθειες γιά συνολική λύση. Μία λύση πού θά σέβεται, θά διασφαλίζει καί θά ὑπηρετεῖ τά δικαιώματα ὅλων τῶν πολιτῶν. Μία λύση πού θά διασφαλίζει μία ἐπανενωμένη, σύγχρονη, εὐρωπαϊκή πατρίδα πού θά ἐπιτρέπει σέ ὅλους τούς νόμιμους κατοίκους της νά ἔχουν ἐλπίδα γιά πρόοδο, εὐημερία καί προοπτική σέ συνθῆκες ὁμαλότητας καί ἀσφάλειας. Δυναμική καί καθοριστική ὤθηση στίς προσπάθειές μας γιά λύση μπορεῖ, νά διαδραματίσει τό πακέτο «Μέτρων Οἰκοδόμησης Ἐμπιστοσύνης», πού ἡ πλευρά μας ἔχει ὑποβάλει καί τό ὁποῖο συμπεριλαμβάνει μεταξύ ἄλλων καί μέτρα γιά τήν ἐπιστροφή τῆς περίκλειστης περιοχῆς τῶν Βαρωσίων στούς νόμιμους κατοίκους της, ὅπως ἄλλωστε προβλέπουν τά σχετικά ψηφίσματα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἡ Τουρκία θά πρέπει, μέσα ἀπό τέτοιες συγκεκριμένες ἐνέργειες, νά κερδίσει τήν ἐμπιστοσύνη τῶν Ἑλληνοκυπρίων καί νά ἀποδείξει ἐμπράκτως, ὅτι ἐπιθυμεῖ λύση ἐπανένωσης τῆς Κύπρου. Τήν ἴδια στιγμή, ἐργαζόμαστε πρός τήν κατεύθυνση ἔτσι ὥστε ἡ Τουρκία νά νοιώσει, ὅτι ἔχει κόστος ἀπό τήν συνεχιζόμενη κατοχή καθώς ἐπίσης καί συγκριτικά μεγαλύτερο ὄφελος ἀπό μία ἐνδεχόμενη λύση. Μόνο μέσα ἀπό μία τέτοια στρατηγική ἡ Τουρκία θά ἀναγκαστεῖ νά ἐμπλακεῖ ἐνεργά στό κυπριακό, θά ἐγκαταλείψει τήν ἀδιάλλακτη καί ἀναχρονιστική στάση, καί θά συμβάλει καθοριστικά στήν ἐπίτευξη μίας βιώσιμης λύσης στό πρόβλημά μας. Ἀναλογιζόμενοι λοιπόν τίς συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς, 40 χρόνια ἀπό τή διάπραξη τοῦ φριχτοῦ ἐκείνου ἐγκλήματος εἰς βάρος τῆς Κύπρου, μετρώντας τόν πόνο καί τίς πληγές πού μᾶς προκάλεσε ὁ Ἀττίλας, ὀφείλουμε νά συνεχίσουμε συστρατευμένοι καί ἀποφασιστικοί στόν κοινό ἀγώνα γιά ἐπανένωση τῆς Κύπρου καί τοῦ λαοῦ της. Μετά ἀπό 40 χρόνια, τό καθῆκον μας εἶναι νά βεβαιωθοῦμε ὅτι ΔΕΝ ΞΕΧΑΣΕ ΚΑΝΕΙΣ καί ὅτι μαζί μέσῳ τῆς ἑνότητας καί τῆς συλλογικῆς δουλειᾶς γιά ἐπανένωση τοῦ τόπου θά συντρίψουμε τόν χρόνο καί τά τραγικά «τετελεσμένα» του. Ὅτι κάθε μέρα ἀντικρίζουμε τόν Πενταδάκτυλο καί θυμόμαστε ὅτι ἡ εἰσβολή ἔγινε, ἡ κατοχή ἐπακολούθησε καί συνεχίζεται. Εἴμαστε ἡ γενιά πού μεγάλωσε μέ τό Δέν Ξεχνῶ. Εἴμαστε ἡ γενιά τοῦ ΕΛΠΙΖΩ καί τοῦ ΚΑΡΤΕΡΩ. Μέσα σέ αὐτό τό πλαίσιο, θά ἐργαστοῦμε γιά νά ἀνατρέψουμε τά ἀρνητικά δεδομένα, νά πείσουμε ὅτι ἡ Κύπρος καί ὁ λαός της ἀξίζει μία εὐκαιρία στήν εἰρήνη, ἀπαλλαγμένη ἀπό στρατεύματα κατοχῆς καί συρματοπλέγματα. Οἱ θλιβερές θύμησες καί τά κακά βιώματα θά ξεθωριάσουν μόνο ὅταν σέ συνθῆκες ἐπανένωσης θά μπορεῖ ὁλόκληρος ὁ κυπριακός λαός, Ἑλληνοκύπριοι καί Τουρκοκύπριοι, νά συμπορευτοῦμε γιά τό κοινό συμφέρον ἑνός λαοῦ καί μίας πατρίδας. 8

11 Ξερριζωμός Ὅταν ξερριζωθεῖς ἀπό τό σπίτι σου μοιάζεις μέ μικρό πούπουλο πού οἱ ἄνεμοι τό γυροφέρνουν πέρα δῶθε χωρίς ἀνάπαψη, μοιάζεις μέ δέντρο χαραγμένο στόν κορμό ἀπό σκληρό τσεκούρι, μοιάζεις πουλί μέ τσακκισμένες τίς φτεροῦγες του, μοιάζεις μέ χέρσα γῆ, καί μέ καφτό οὐρανό, μοιάζεις μέ θάλασσα φουρτουνιασμένη. Ὅταν ξερριζωθεῖς ἀπό τό σπίτι σου τά σημάδια τῆς βίας γράφονται στήν καρδιά σου μέ πύρινα καρφιά. Οἱ μέρες σου περνοῦν μ ἀτέλειωτο καημό, κι οἱ νύχτες ἀπροσδιόριστα μεγάλες μέ τήν ἐλπίδα τῆς ἐπιστροφῆς. Ὅταν ξερριζωθεῖς ἀπό τό σπίτι σου δέν ἔχεις πέτρα ν ἀκουμπήσεις, δέν ἔχεις μιά γωνιά γιά νά φυτέψεις τό βασιλικό, δέν ἔχεις δέντρο νά κρεμμάσεις τά ὄνειρά σου, δέν ἔχεις σκαλοπάτι ν ἀνεβεῖς, δέν ἔχεις πυροστιά γιά παραμύθια καί τοῦ Ἀκρίτα τό τραγούδι. Ὅταν ξερριζωθεῖς ἀπό τό σπίτι σου ὅλα τά ἄλλα δέν ἔχουν καμμιά, ἀληθινά καμμιά ἀξία. Ἀφιέρωμα Κλαίρης Ἀγγελίδου,

12 Στά στέφανα τῆς κόρης του Κυριάκου Χαραλαμπίδη, 1983 ΕΙΧΕ ΤΡΙΑΚΟΣΙΑ στρέμματα γῆς ὑπό κατοχήν καί τόν πατέρα της στά βάθη τῆς Ἀνατολῆς. Θά παντρευόταν εὐτυχῶς ἕνα καλό παιδί. Κατά τήν τελετή τοῦ μυστηρίου δέν πρόσεξε κανένας τόν πατέρα της. Μπῆκε ἀπ τό νάρθηκα κρυφά καί στάθηκε πίσω ἀπό μιά κολόνα καί καμάρωνε. Ὕστερα σκούπισε μέ τό μανίκι του τό ξεσκισμένο καί φτωχό του δάκρυ. Τόν πήρανε γιά ἠλίθιο τοῦ χωριοῦ καί τόν ἀφήκανε στήν ἡσυχία του. Τελειώνει ὁ γάμος, καί νά χαίρεστε τά στέφανα. Παίρνουν κουφέτα καί λουκούμια, μπαίνουν καθένας στ αὐτοκίνητό του, χάνονται. Ὁ στοργικός πατέρας πάει κι αὐτός στήν Πράσινη Γραμμή, περνᾶ σκυφτός παίρνει ξανά τή θέση του στό χῶμα. 10

13 Παιδί μέ μιά φωτογραφία Κυριάκου Χαραλαμπίδη, 1979 ΠΑΙΔΙ μέ μιά φωτογραφία στό χέρι μέ μιά φωτογραφία στά μάτια του βαθιά καί κρατημένη ἀνάποδα μέ κοίταζε. Ὁ κόσμος γύρω του πολύς κι αὐτό εἶχε στά μάτια του μικρή φωτογραφία, στούς ὤμους του μεγάλη καί ἀντίστροφαστά μάτια του μεγάλη, στούς ὤμους πιό μικρή, στό χέρι του ἀκόμα πιό μικρή. Ἦταν ἀνάμεσα σέ κόσμο μέ συνθήματα καί τήν κρατοῦσε ἀνάποδα μοῦ κακοφάνη. Κοντά του πάω περνώντας πινακίδες ἀγαπημένων εἴτε ἁψίδες καί φωνές πού χαν παγώσει καί δέ σάλευε καμιά. Ἔμοιαζε τοῦ πατέρα του ἡ φωτογραφία. Τοῦ τηνε γύρισα ἴσια κι εἶδα πάλι τόν ἀγνοούμενο μέ τό κεφάλι κάτω. Ὅπως ὁ ρήγας, ὁ βαλές κι ἡ ντάμα ἀνάποδα ἰδωμένοι βρίσκονται ἴσια, ἔτσι κι αὐτός ὁ ἄντρας ἰδωμένος ἴσια γυρίζει ἀνάποδα καί σέ κοιτάζει. 11

14 Γυρισμός ἀγνοούμενου στίς μάνες τους Τά μάτια της στεγνά Ἔκλαιγε τριαντατρία χρόνια Γιά τόν ἀκριβογιό Κρατώντας μιά φωτογραφία. Τώρα Τῆς ἔφεραν ἕνα μικρό σεντούκι Μέ ὀστά «Ὁ γιός σου, Κυρά» τῆς εἶπαν. Ἐκείνη τόν περίμενε τριαντατρία χρόνια Νά ρθει γερός Μέ τό πλατύ χαμόγελο, Τά μαῦρα γελαστά του μάτια. Τά ξανθά μαλλιά Ἦταν παιδί Γεμάτο ὄνειρα καί ἐλπίδες. Καβαλοῦσε τό σύννεφο Κι ὀνειρευόταν. Ἦρθε ὅμως τό ἔρεβος. Τόν ἅρπαξαν ἀπό τά δυό της Χέρια Κι αὐτή περίμενε... Κλαίρης Ἀγγελίδου, 2007 Τώρα τῆς φέρνουν μόνο κόκκαλα Κάτασπρα σάν ἀσβέστης. Ποῦ νά ἀποθέσει τό φιλί; Πῶς νά τόν χαιρετήσει; Σέρνεται στό πλακόστρωτο Κι ὑψώνει θρῆνο, κοπετό Μία ἄλλη Ἑκάβη. Δέν ἔχει τίποτα πιά Νά προσμένει. Σκεπάζει μέ τό μαῦρο της Τσεμπέρι Τό γέρικό της πρόσωπο, Γύρισε ὁ γιός, ὁ ἀκριβογιός Σ ἕνα μικρό, Πικρό σεντούκι. Ἡ προσμονή τῆς τέλειωσε... Πάγωσε ἡ καρδιά της... Ὁ γιός της γύρισε νεκρός... 12

15 Β μεροσ: ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Ἀφιέρωμα Ἀμμόχωστος: Παρόν καί μέλλον Ἀλέξη Γαλανοῦ, Δημάρχου Ἀμμοχώστου Σαράντα χρόνια ἔχουν περάσει ἀπό τά τραγικά γεγονότα τοῦ 1974 καί τά τραύματα τῆς Κύπρου δέν ἔχουν ἀκόμη ἐπουλωθεῖ. Οἱ συνέπειες τῆς τουρκικῆς εἰσβολῆς καί κατοχῆς τοῦ 37% τῆς πατρίδας μας παραμένουν ἀνοικτές πληγές γιά τόν κυπριακό λαό στό σύνολό του. Οἱ πρόσφυγες συνεχίζουν νά βρίσκονται μακριά ἀπό τά σπίτια καί τίς περιουσίες τους, οἱ ἐγκλωβισμένοι ὑπομένουν ἡρωικά, ἐνῶ οἱ συγγενεῖς τῶν ἀγνοουμένων ζοῦν μέ τήν ἀγωνία τῆς διακρίβωσης τῆς τύχης τῶν ἀγαπημένων τους προσώπων. Οἱ μαῦρες ἐκεῖνες μέρες τοῦ 1974 ἔμειναν χαραγμένες στή μνήμη κάθε Κύπριου. Ἐκεῖνο τό καλοκαίρι, πού τρομοκρατημένοι, κυνηγημένοι ἀπό τά τουρκικά στρατεύματα καί συντετριμμένοι ἀπό τήν προδοσία πού προηγήθηκε, ἀφήναμε τήν ἀγαπημένη μας πόλη, τήν Ἀμμόχωστο, σημάδεψε τίς ζωές ὅλων μας. Φεύγαμε μέ τή σιγουριά ὅτι ἡ ἐπιστροφή θά ἦταν ζήτημα μερικῶν μόνον ἡμερῶν. Διαψευστήκαμε. Καί ἀπογοητευτήκαμε. Οἱ μέρες ἔγιναν μῆνες, οἱ μῆνες χρόνια, τά χρόνια δεκαετίες. Ἡ ἀγάπη γιά τήν πόλη μας καί ὁ πόθος μας γιά ἐπιστροφή δέν σβήνουν ποτέ, ὅσα χρόνια κί ἄν περάσουν. Τό μυαλό μας ταξιδεύει καθημερινά πίσω στόν χρόνο, στήν πόλη τῶν ὀνείρων μας. Τότε πού ἡ Ἀμμόχωστος ἦταν τό ἐμπορικό καί τουριστικό διαμάντι τῆς Κύπρου. Μία πόλη πού ἀνθοῦσε καί ἀναπτυσσόταν μέ ἐντυπωσιακούς ρυθμούς, πού ἀποτελοῦσε ὑπόδειγμα καί πρότυπο πνευματικῆς ἀναγέννησης καί ἱστορικῆς κληρονομιᾶς. Μία πόλη πού καταδικάστηκε σέ ἐρήμωση καί σήμερα ἐξευτελίζεται καί ἀργοπεθαίνει, ἔχοντας ἕνα μέρος της περίκλειστο, σφραγισμένο καί κατεστραμμένο. Πόλη-ὅραμα Δέν πιστεύουμε ὅτι ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος μένει ἀσυγκίνητος ὅταν ἀντικρίσει αὐτό πού προκάλεσε ἡ τουρκική ὁμηρία, τήν πόλη-φάντασμα, ὅπως τήν ἔχουν ἀποκαλέσει. Στήν πόλη- ὅραμα γιά ἐμᾶς. Ἡ βασιλεύουσα τῆς Κύπρου παραμένει αἰχμάλωτη, βουβή καί ἕρμαιο στή φθορά τοῦ χρόνου. Ζωντανή μαρτυρία τοῦ ἐγκλήματος τῆς κατοχῆς, τῆς τραγικότητας τῆς διαίρεσης τῆς Κύπρου καί πάνω ἀπ ὅλα τῆς ψυχρῆς ἀνοχῆς τῆς διεθνοῦς κοινότητας στό συνεχιζόμενο ἔγκλημα κατά τῆς Κύπρου καί τοῦ λαοῦ της. Τέσσερις δεκαετίες μετά τήν τουρκική εἰσβολή, ἡ Ἀμμόχωστος παραμένει σύμβολο τοῦ ἀγώνα γιά ἀπελευθέρωση καί ἐπανένωση τῆς Κύπρου. Σύμβολο 13

16 ἀποφασιστικότητας, ὄχι μόνο τῶν Ἀμμοχωστιανῶν, ὄχι μόνο τοῦ προσφυγικοῦ κόσμου, ἀλλά ὁλόκληρου τοῦ κυπριακοῦ λαοῦ. Ἰσχυρό στρατηγικό χαρτί Τό ζήτημα τῆς Ἀμμοχώστου ἔχει νά διαδραματίσει τόν δικό του πρωταγωνιστικό ρόλο. Ἡ Ἀμμόχωστος εἶναι ἕνα δυνατό στρατηγικό χαρτί πού θά πρέπει νά χρησιμοποιήσουμε ἀφοῦ ἀναδεικνύει τά στοιχεῖα τῆς εἰσβολῆς καί τῆς κατοχῆς, ἐπαναφέρει τό Κυπριακό στίς πραγματικές του διαστάσεις καί θέτει τήν κατοχική δύναμη ἐνώπιον τῶν βαρύτατων εὐθυνῶν της, πού πηγάζουν ἀπό ἰσχυρά ψηφίσματα τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, ὅπως τό 550 καί τό 789, ἀλλά καί πρόσφατων θετικῶν γιά τήν ὑπόθεση τῆς πόλης μας ψηφισμάτων τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου. Γι αὐτό πιστεύουμε καί ἐπιμένουμε ὅτι τό ζήτημα τῆς Ἀμμοχώστου πρέπει νά ἀποτελέσει στρατηγική προτεραιότητα τῶν προσπαθειῶν μας γιά ἐπίλυση τοῦ Κυπριακοῦ καί ὄχι ἁπλῶς μία πτυχή του δευτερευούσης σημασίας. Ἡ Ἀμμόχωστος θά μποροῦσε νά ἀποτελέσει ἕνα οὐσιαστικό μέτρο οἰκοδόμησης ἐμπιστοσύνης, μία μεγάλη εὐκαιρία καί πρόκληση δημιουργίας συνθηκῶν γιά μίαν ἐπανενωμένη Κύπρο. Ἡ ἐπιστροφή τῆς κλειστῆς πόλης τῆς Ἀμμοχώστου θά ἔδινε νέα δυναμική στή διαδικασία συνολικῆς λύσης τοῦ Κυπριακοῦ, θά ἀποκαθιστοῦσε τήν ἐμπιστοσύνη τῶν Κυπρίων, ἀποδεικνύοντας ὅτι ὄντως μπορεῖ νά ὑπάρξει λύση ἐπανένωσης καί θ ἄνοιγε νέους ὁρίζοντες, ἀναπτυξιακούς καί ἄλλους γιά Ἑλληνοκύπριους καί Τουρκοκύπριους. Μέ τό λιμάνι, τίς ἀναπτυξιακές προοπτικές καί τίς τεράστιες δυνατότητές της ὡς τουριστικός προορισμός, θά μποροῦσε νά φέρει μαζί Ἑλληνοκύπριους καί Τουρκοκύπριους, σέ ἕναν πρότυπο ἑνιαῖο οἰκονομικό χῶρο. Θά μποροῦσε νά λειτουργήσει ὡς ἕνα πεδίο πού θά ἀντέστρεφε τό ἀρνητικό κλίμα, φέρνοντας μαζί ἀνθρώπους ἀπό τίς δύο κοινότητες. Νά συνεργαστοῦν, νά ἐπενδύσουν, νά οἰκοδομήσουν μαζί τό κοινό τους μέλλον. Νά πειστοῦν ὅτι ἡ ἐπανένωση μπορεῖ νά ἀποβεῖ πρός ὄφελος ὅλων. Διχοτομική ἀδιαλλαξία τῆς Ἄγκυρας Δυστυχῶς, ὅμως, παρά τίς προσπάθειες τῆς δικῆς μας πλευρᾶς καί τοῦ αὐξημένου ἐνδιαφέροντος πού ἐπιδεικνύει ὁ διεθνής παράγοντας, ἡ Τουρκία παραμένει σκληρή καί ἀδιάλλακτη. Τήν ἴδια ὥρα πού διεκδικεῖ μία θέση στόν εὐρωπαϊκό πολιτισμένο κόσμο, ἐπιμένει νά κρατᾶ τήν Ἀμμόχωστο ὅμηρο μέ τή δύναμη τῶν ὅπλων, ὡς λάφυρο πολέμου καί ὡς ἄσσο στό μανίκι της γιά τά ἐκβιαστικά παιχνίδια πού ἐπιχειρεῖ νά παίξει σέ βάρος τῆς Κύπρου καί τοῦ λαοῦ της. Ἡ Τουρκία καί ὁ κ. Ἔρογλου δέν ἐπιθυμοῦν λύση κι ἄς διατείνονται γιά τό ἀντίθετο. Ἡ διχοτομική ἀδιαλλαξία καί οἱ ἀπαιτήσεις τους δέν μᾶς ἐπιτρέπουν νά αἰσιοδοξοῦμε. Καί ἡ καλή θέληση τῆς ἑλληνοκυπριακῆς πλευρᾶς δέν εἶναι ἀρκετή γιά νά φτάσουμε σέ λύση. Ἡ Τουρκία χρησιμοποιεῖ κι αὐτή τήν προσπάθεια γιά ἐξεύρεση λύσης, γιά ροκάνισμα τοῦ χρόνου, παγίωση τῶν τετελεσμένων καί ἀπαλλαγῆ της ἀπό τήν ὅποια εὐθύνη. 14

17 Εἶναι καθῆκον μας νά καταστήσουμε τήν Τουρκία ὅμηρο τοῦ ἐγκλήματος πού διαπράττει σέ βάρος τῆς πόλης μας ἀναλαμβάνοντας μία σωστή ἐκστρατεία διεθνοποίησης καί ἐπανατοποθέτησης τοῦ Κυπριακοῦ στή σωστή ἀντικατοχική του βάση. Στούς Εὐρωπαίους ἑταίρους μας πρέπει ἐπιτέλους νά μιλήσουμε γιά τό ἔγκλημα πού διαπράττεται σέ βάρος τοῦ λαοῦ μας, γιά τήν παραβίαση τῶν ἀνθρωπίνων μας δικαιωμάτων καί γιά τήν καταστροφή τῆς πολιτιστικῆς μας κληρονομιᾶς πού εἶναι καί δική τους κληρονομιά. Νά τούς προκαλέσουμε νά μᾶς ποῦν ἄν θά ἀνέχονταν μία τέτοια ἀπάνθρωπη συμπεριφορά ἔναντι τῶν δικῶν τους πολιτῶν, ἔναντι μίας δικῆς τους πόλης. Ἑνότητα τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους Στήριγμα τοῦ ἀγώνα μας ὅλα αὐτά τά χρόνια ἦταν καί παραμένει ἡ Ἑλλάδα. Χρειαζόμαστε μίαν Ἑλλάδα πού νά μπορεῖ νά ὑπερασπιστεῖ κάθε ἐσχατιά τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅπως εἶναι τό νησί μας. Μίαν Ἑλλάδα πού πρῶτα καί πάνω ἀπ ὅλα θά εἶναι σέ θέση νά προστατεύσει τούς θεσμούς τῆς ἴδιας τῆς χώρας, τό δημοκρατικό της πολίτευμα καί τούς πολίτες της. Μία μάνα πού νά πονᾶ τήν κόρη. Ἡ Ἑλλάδα καί ἡ Κύπρος σήμερα, μπροστά σέ μία μεγάλη κρίση ἀρχῶν καί ἀξιῶν, μπροστά σέ μία ἀτμόσφαιρα ἀποπνικτικῆς διαφθορᾶς καί ἔλλειψης προοπτικῆς καί μπροστά σέ μία οἰκονομική κρίση πρωτοφανῶν διαστάσεων, χρειάζονται ἕνα νέο συλλογικό ὅραμα. Μακριά ἀπό παρορμήσεις καί συνθήματα. Χρειαζόμαστε ἑνότητα τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους καί χάραξη κοινῆς στρατηγικῆς. Χρειαζόμαστε πίστη σέ ἀρχές, διεκδικητικότητα, εὐελιξία, ρεαλισμό, ἀλλά καί ἕνα ταξίδι αὐτογνωσίας πίσω στίς ρίζες καί τίς καταβολές μας. Ὄχι ὁποιαδήποτε λύση Θέλουμε λύση τοῦ Κυπριακοῦ τό συντομότερο δυνατό. Ὅμως σέ καμία περίπτωση δέν μποροῦμε καί δέν πρόκειται νά ἀναγνωρίσουμε τά τετελεσμένα τῆς εἰσβολής, οὔτε νά ὑποκύψουμε στούς ὅρους τοῦ κατακτητῆ, θέτοντας σέ κίνδυνο τήν ἐπιβίωση τοῦ κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ στή γῆ τῶν πατέρων μας. Ἡ ἐπίτευξη μίας διευθέτησης ἐνδεχομένως νά ἦταν εὔκολη μέ συνεχεῖς ἀπό μέρους μας ὑποχωρήσεις καί ἐπικίνδυνους συμβιβασμούς. Κί αὐτό ὅμως τίθεται ἐν ἀμφιβόλῳ, ἀφοῦ ἡ Ἄγκυρα ὅσα περισσότερα παίρνει στό τραπέζι τοῦ διαλόγου, τόσο περισσότερο ἀποθρασύνεται. Στόχος μας δέν εἶναι μία ὁποιαδήποτε διευθέτηση. Δέν εἶναι ἕνα ὁποιοδήποτε κλείσιμο «γιά νά τελειώνουμε μέ τό Κυπριακό». Εἶναι μία δίκαιη λύση ἡ ὁποία νά δίνει προοπτική καί ἕνα εἰρηνικό μέλλον στόν τόπο καί τόν λαό μας. Μοχλός πίεσης τό φυσικό ἀέριο Ἡ ἱστορία τῆς Κύπρου καθορίστηκε καί καθορίζεται ἐν πολλοῖς ἀπό τή γεωγραφική της θέση. Ἡ γεωστρατηγική της σημασία ἀνέκαθεν ἦταν μεγάλη, ἐξοῦ καί πολλοί ἦταν οἱ κατακτητές πού πέρασαν ἀπό τό νησί μέσα ἀπό τούς αἰῶνες. Ὁ ἐντοπισμός ὑδρογονανθράκων στήν Ἀποκλειστική 15

18 Οἰκονομική Ζώνη τῆς Κύπρου καί οἱ προοπτικές πού δημιουργεῖ ἡ ἐξέλιξη αὐτή, ἀναβάθμισε περαιτέρω αὐτή τή σημασία. Ἀπόδειξη ἀποτελεῖ ἡ ἀναζωπύρωση τοῦ ἐνδιαφέροντος τοῦ Ἀμερικανικοῦ παράγοντα, ἡ ὁποία ἐκφράστηκε καί μέ τήν πρόσφατη ἐπίσκεψη τοῦ ἀντιπροέδρου τῶν Η.Π.Α. Τζό Μπάιντεν. Οἱ ὑδρογονάνθρακες μπορεῖ νά ἀποδειχτοῦν εὐλογία, ἄν τούς διαχειριστοῦμε σωστά. Μποροῦν νά ἐπιτευχθοῦν στρατηγικές συμμαχίες πού θά βοηθήσουν στό Κυπριακό, ὅπως ἡ πρόσφατη σύσφιγξη τῶν σχέσεών μας μέ τό Ἰσραήλ. Ἡ ἐκμετάλλευση καί ἡ ἀξιοποίηση τοῦ φυσικοῦ ἀερίου, μπορεῖ νά ἀποτελέσει μοχλό πίεσης γιά τήν ἐπίλυση τοῦ Κυπριακοῦ. Τούς τελευταίους μῆνες συντελοῦνται ραγδαῖες ἀλλαγές στήν περιοχή μας καί διαμορφώνεται ἕνα νέο στρατηγικοπολιτικό σκηνικό, μέσα στό ὁποῖο ἡ Κύπρος - ἄν πολιτευτεῖ μέ σοβαρότητα καί ὑπευθυνότητα - ἔχει νά διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Ἡ Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει ἐπιτέλους νά συνειδητοποιήσει ὅτι εὑρισκόμενη στό νοτιοανατολικότερο ἄκρο τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης καί διατηρώντας φιλικές σχέσεις μέ τίς γειτονικές της χῶρες, μπορεῖ νά συμβάλει στήν προώθηση τοῦ διαλόγου καί τῆς συνεργασίας μεταξύ Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης καί Μέσης Ἀνατολῆς. Μόνο ἑνωμένοι θά πετύχουμε Μᾶς ἔχουν μείνει πολύ λίγα δυνατά, στρατηγικά καί πολιτικά χαρτιά στήν προσπάθεια πού καταβάλλουμε γιά νά ἀποκαταστήσουμε τό δίκαιο στήν πατρίδα μας. Πρέπει νά διεκδικήσουμε τήν ἰσότιμη θέση μας στήν Εὐρωπαϊκή οἰκογένεια. Τή δικαιούμαστε. Πρέπει νά ἀπαιτήσουμε οἱ δικοί μας πολίτες νά ἀπολαμβάνουν τά ἴδια δικαιώματα πού ἀπολαμβάνει κάθε ἄλλος πολίτης τῆς Ἕνωσης. Οἱ ἡγέτες τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν δέν ἔχουν κανένα λόγο νά μή θέλουν στήν Κύπρο μία διευθέτηση δίκαιη, βιώσιμη καί πρωτίστως λειτουργική καί συμβατή μέ τίς εὐρωπαϊκές ἀρχές. Αὐτές τίς δύσκολες στιγμές, πού διερχόμαστε μία βαθιά οἰκονομική κρίση, δέν εἶναι ἡ ὥρα τοῦ ΕΓΩ, εἶναι ἡ ὥρα τοῦ ΕΜΕΙΣ. Ἡ ἀγάπη μας γιά τήν Ἀμμόχωστο, ἡ ἀγάπη μας γιά τήν Κύπρο εἶναι ἡ δύναμη πού πρέπει νά μᾶς ἑνώνει. Καί μόνο ἑνωμένοι θά πετύχουμε τόν στόχο τῆς ἀπελευθέρωσης καί τῆς ἐπιστροφῆς. 16

19 Σαλαμίνα, ἕνας ἀβάστακτος καημός Βάσου Καραγιώργη* Στή Σαλαμίνα δέν μπορεῖς ν ἀναφερθεῖς μόνο μέ τή γνώση, χωρίς τήν ψυχή καί τό συναίσθημα, γιατί δέν εἶναι ἁπλῶς ἕνας ἀρχαιολογικός χῶρος. Κρύβει μέσα του συμβολισμούς πού ἀγγίζουν τά βάθη τῆς Ἑλληνικῆς καί Χριστιανικῆς ψυχῆς κάθε Κυπρίου. Αὐτή εἶναι ἡ πόλη πού ὁ Ἕλληνας ρήτορας Ἰσοκράτης ἀποκάλεσε «Ἑλληνικοτάτην» καί ἀπό τή Σαλαμίνα ἄρχισαν νά κηρύσσουν τόν Χριστιανισμό οἱ Ἀπόστολοι Παῦλος καί Βαρνάβας. Γιά ὅσους εὐτύχησαν νά ζήσουν τά παιδικά τους χρόνια στήν Ἀμμόχωστο, τήν πόλη-διάδοχο, ἡ Σαλαμίνα θυμίζει τήν πρώτη ἄμεση ἐπαφή μέ τό ἱστορικό παρελθόν τοῦ τόπου μας, πού ἔφερε στό φῶς ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη, κυρίως ἀπό τό 1952 ὡς τό Ἡ Σαλαμίνα καί ἡ Ἀμμόχωστος, τόποι ἀγαπημένοι, πού περικλείουν μνῆμες ἀνεξίτηλες, γιά σαράντα τόσα χρόνια παραμένουν σκλαβωμένες, καί ἀποτελοῦν μέρος τῆς συναλλαγῆς πού ἐπιδιώκουμε μέ τόν εἰσβολέα, ὡς ἄν νά μήν ὑπάρχουν νόμιμοι ἰδιοκτῆτες, μέ κληρονομικά δικαιώματα χιλιετιῶν. Ὁ χῶρος τῆς ἀρχαίας Σαλαμίνας δέν λησμονήθηκε ποτέ! Ἀπό τόν 11 ο αἰ. π.χ., ὅταν μία παράλια πόλη ἱδρύθηκε σύμφωνα μέ τόν μύθο ἀπό τόν Τεῦκρο, τόν γυιό τοῦ Βασιλιᾶ τῆς νήσου Σαλαμίνας, μετά τόν Τρωϊκό πόλεμο, ὡς τίς μέρες μας, ὁ χῶρος εἶναι γνωστός ὡς ἀρχαία Σαλαμίνα. Γιά ἑπτά περίπου αἰῶνες ὑπῆρξε τό σπουδαιότερο βασίλειο τῆς Κύπρου, πρωτοπόρο στούς ἀγῶνες γιά τήν ἐλευθερία. Ὅταν ἑνωποιήθηκε τό νησί ἀπό τούς Πτολεμαίους καί τούς Ρωμαίους, ἀποτέλεσε τό σπουδαιότερο ἐμπορικό λιμάνι τῆς Κύπρου, μέ μία πλούσια ἐνδοχώρα. Τά μέσα τoῦ 4 ου αἰ. μ.χ. ὅπως καί ὅλες οἱ ἄλλες ἀρχαῖες πόλεις τῆς Κύπρου καταστράφηκε ἀπό σεισμούς, ἡ Σαλαμίνα ὅμως ἀνοικοδομήθηκε ὡς Χριστιανική πιά πόλη, μέ τό ὄνομα Κωνσταντία. Τόν 7 ο αἰ. μ.χ. οἱ Ἄραβες καταστρέφουν τήν πόλη πού ἐγκαταλείπεται, καί ἔτσι τερματίζεται μία ἔνδοξη πορεία πέραν τῶν 1500 χρόνων. Ἡ περιοχή γύρω ἀπό τόν Κόλπο τῆς Σαλαμίνας ἦταν προνομιοῦχα. Κατοικήθηκε ἤδη ἀπό τόν 17 ο αἰ. π.χ. Στήν Ἔγκωμη, δυτικά τοῦ χωριοῦ, ἱδρύθηκε σημαντικός οἰκισμός πού ἄκμασε ὡς τόν 11 ο αἰ. π.χ. Ἀπό τό λιμάνι της ἐξήγετο χαλκός ὑπό μορφή ταλάντων στήν Αἴγυπτο, στό Αἰγαῖο καί σ ἄλλα μέρη τῆς Μεσογείου. Ἡ ἀρχαιολογική σκαπάνη ἔφερε στό φῶς κυκλώπεια τείχη, περικαλλή δημόσια κτήρια καί ναούς, ἐργαστήρια κατεργασίας χαλκοῦ καί τάφους μέ * Ὁ κ. Βάσος Καραγιώργης διετέλεσε διευθυντής τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας καί Καθηγητής Ἀρχαιολογίας στό Πανεπιστήμιο Κύπρου. 17

20 πλούσια κτερίσματα πού μαρτυροῦν ὄχι μόνο τόν πλοῦτο τῆς πόλης ἀλλά καί τίς «διεθνεῖς» της σχέσεις μέ τούς μεγάλους πολιτισμούς τῆς Μεσογείου. Στήν Ἔγκωμη βρέθηκαν τά περισσότερα καί ἐκτενέστερα γραπτά κείμενα, ἐγχάρακτα σέ πινακίδες ἀπό πηλό, στήν γνωστή ὡς κύπρο-μινωϊκή γραφή, πού δέν ἔχει ὡς σήμερα ἀποκρυπτογραφηθεῖ. Αὐτή τήν πόλη διαδέχθηκε ἡ Σαλαμίνα τόν 11 ο αἰ. π.χ., καί τή Σαλαμίνα διαδέχθηκε ἡ Ἀμμόχωστος, πού εἶχε τό σημαντικότερο ἐμπορικό λιμάνι τῆς Κύπρου πρίν τό 1974 καί πρωτοποροῦσε σέ θέματα ἐμπορίου καί πολιτισμοῦ ἀνάμεσα σ ὅλες τίς ἄλλες πόλεις τοῦ νησιοῦ, ἀπό τόν Μεσαίωνα ὡς τά νεότερα χρόνια. Στήν ἴδια περιοχή βρίσκεται ἡ Μονή τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα, τοῦ ἱδρυτῆ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου, καθώς καί ὁ τάφος του. Μία βρετανική ἀρχαιολογική ἀποστολή ἀνέσκαψε σέ διάφορα σημεῖα τοῦ Μαρμάρινη κεφαλή Ἀφροδίτης ἤ Ὑγείας, ἀπό τό Γυμνάσιο τῆς Σαλαμίνας, ἀρχές 4 ου αἰ. π. Χ., Κυπριακό Μουσεῖο, Λευκωσίας. ἀρχαιολογικοῦ χώρου τῆς Σαλαμίνας τό Εἶναι τότε πού ἦλθαν στό φῶς οἱ μαρμάρινοι κίονες πού ταυτίστηκαν ἀργότερα μέ τήν Παλαίστρα τοῦ Γυμνασίου, καθώς καί διάφορα ἄλλα μνημεῖα πού εἶναι ἐλάχιστα γνωστά γιατί πολύ λίγα δημοσιεύθηκαν γιά τά ἀποτελέσματα αὐτῶν τῶν ἀνασκαφῶν. Ἕνα πράγμα εἶναι βέβαιο, ὅτι πλούτισαν τά βρετανικά μουσεῖα μέ ἀγάλματα καί ἄλλα ἀναθήματα. Αὐτή τή Σαλαμίνα γνώρισα, ὡς μαθητής, σέ μία ἐκπαιδευτική ἐκδρομή. Τύχη ἀγαθή εὐδόκισε νά ἐπιστρέψω στή Σαλαμίνα ὡς νεαρός ἀρχαιολόγος τό 1952 καί νά συνδέσω τό ὄνομά μου μέ τίς μεγάλες ἀνασκαφές τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων πού ἔφεραν στό φῶς τό Γυμνάσιο, τό Θέατρο, τό Ἀμφιθέατρο, ὅλα δημόσια κτήρια τῶν Ρωμαϊκῶν χρόνων, στό βορειότατο ἄκρο τῆς ἀρχαίας πόλης. Εἶναι δύσκολο νά περιγράψει κανείς τήν ἡδονή τῆς ἀνακάλυψης μαρμάρινων ἀγαλμάτων Ἑλληνικῶν θεῶν καί ἡρώων, τοῦ Ἀπόλλωνα, τοῦ Ἡρακλῆ, τῶν Μουσῶν καί ἐπιγραφές στήν Ἑλληνική γλώσσα, πού ἀναφέρονταν σέ ἄρχοντες πού εὐεργέτησαν τήν πόλη καί σέ διατελέσαντες γυμνασιάρχες, ὅπως ὁ Διαγόρας Τεύκρου, πού διετέλεσε «εἰς αἰώνα» (διά Βίου) «γυμνασίαρχος». Τό ὄνομά του εἶναι χαραγμένο πάνω σέ μαρμάρινο βωμό πού βρέθηκε στήν ἀνατολική στοά τῆς Παλαίστρας τοῦ Γυμνασίου. Μέ τήν ἀναστήλωση τῶν κιόνων τοῦ Γυμνασίου καί μέρους τῶν κερκίδων τοῦ κοίλου τοῦ Θεάτρου δημιουργήσαμε σημαντικά μνημεῖα γιά τήν ἀνάπτυξη τοῦ πολιτιστικοῦ τουρισμοῦ ἀλλά καί τήν πολιτιστική ἀνάπτυξη τῆς γειτονικῆς 18

21 Πανοραμική ὄψη τοῦ Γυμνασίου (ἀριστερά) καί τοῦ Θεάτρου τῆς Σαλαμίνας. Ἀνασκαφές Τμήματος Ἀρχαιοτήτων. πόλης τῆς Ἀμμοχώστου. Οἱ κάτοικοι τῶν Βαρωσίων καί τῶν γειτονικῶν χωριῶν ἀγκάλιασαν μέ ἐνθουσιασμό τό πρόγραμμα τῶν ἀνασκαφῶν καί τῶν ἀναστηλώσεων τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων στή Σαλαμίνα. Μέ τήν ἀναστήλωση μέρους τῶν κερκίδων τοῦ κοίλου τοῦ Θεάτρου, τήν ἀποκάλυψη τῆς ὀρχήστρας καί τῶν κτισμάτων τοῦ προσκηνίου δημιουργήθηκε ἰδεώδης χῶρος γιά παραστάσεις ἀρχαίου δράματος. Τό Ἐθνικό Θέατρο τῆς Ἑλλάδος ἀλλά καί ὁ Θεατρικός Ὅμιλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Γυμνασίου Ἀμμοχώστου, ὑπό τήν ἐμπνευσμένη καθοδήγηση τοῦ φίλου καί συγχωριανοῦ μου μ. Παναγιώτη Σέργη δίδαξαν ἀρχαῖες τραγωδίες στό Θέατρο στίς ἀρχές τῆς δεκαετίας τοῦ Ἦταν πράγματι συγκινητικό νά βλέπει κανείς τό ὑπερπλῆρες κοῖλο τοῦ ἀρχαίου Θεάτρου, μέ θεατές τόν τότε Πρόεδρο τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας Ἀρχιεπίσκοπο Μακάριο, τούς Ὑπουργούς καί ἄλλους πολιτειακούς ἄρχοντες ἀπό ὅλη τήν Κύπρο, νά ἀκούουν μέ κατάνυξη τούς ἀθάνατους στίχους τοῦ Σοφοκλῆ καί τοῦ Αἰσχύλου στό εἰδυλλιακό τοπίο τοῦ δάσους τῆς Σαλαμίνας. Ὁ κοινός πολίτης τῶν Βαρωσίων καί τῶν γειτονικῶν κοινοτήτων ταυτίστηκε μέ τή Σαλαμίνα πού ἔγινε σύμβολο ἐθνικῆς ὑπερηφάνειας γιά τή νεαρή τότε Κυπριακή Δημοκρατία. Μέ τόν ὑπάρχοντα τότε ἐνθουσιασμό καί τή πρακτική συμπαράσταση τῶν πολιτῶν καί τοῦ κράτους εἴχαμε ὅλες τίς ἀναγκαῖες προϋποθέσεις γιά τή συνέχιση τῶν ἀνασκαφῶν σέ εὐρεία κλίμακα, πού ὅπως ἔγραψε τότε ἕνας ξένος ἀρχαιολόγος ἦταν «οἱ σημαντικότερες τῆς Μεσογείου». Ἀπό τό 1952 ὡς τό 1974 εἴχαμε ἀγγίξει ἕνα μικρό μόνο μέρος τῆς Ρωμαϊκῆς πόλης. Φαντασθεῖτε ἄν εἴχαμε τόν χρόνο νά φθάσουμε στά πρό-ρωμαϊκά στρώματα καί νά φέρουμε στό φῶς τήν Ἑλληνιστική καί τήν Κλασική πόλη, τήν πόλη τοῦ Εὐαγόρα, πού ὅπως γνωρίζουμε ἀπό τόν Ἰσοκράτη ἐκοσμεῖτο μέ περίλαμπρα δημόσια κτήρια. Ὀνειρευόμασταν νά γνωρίσουμε τήν πόλη τῆς Ἀρχαϊκῆς καί Γεωμετρικῆς περιόδου, ὅταν ἡ Σαλαμίνα ἄκμαζε ὡς τό σημαντικότερο ἀπό ὅλα τά βασίλεια τῆς Κύπρου, ὅπως διαφαίνεται ἀπό τούς πλούσιους τάφους τῆς «βασιλικῆς» νεκρόπολης. Μέ τήν τουρκική εἰσβολή καί κατοχή μεγάλου μέρους τοῦ νησιοῦ μας, τό 1974, ἡ Σαλαμίνα, ἡ Ἔγκωμη, ἡ Μονή τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα, ἡ Ἀμμόχωστος, 19

22 Τά ἐρείπια τῆς Παλαιοχριστιανικῆς Βασιλικῆς γνωστῆς ὡς Βασιλική «τῆς Καμπανόπετρας». Ἀνασκαφές Γαλλικῆς Ἀποστολῆς Πανεπιστημίου τῆς Λυών. βρέθηκαν στήν κατεχόμενη περιοχή. «Σκιῶντο δέ πᾶσαι ἀγυῖαι», σκοτείνιασαν ὅλοι οἱ δρόμοι, ὅπως θά ἔλεγε ὁ Ὅμηρος. Παράλληλα μέ τίς ἀνασκαφές τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων στόν χῶρο τῆς ἀρχαίας πόλης, μία γαλλική ἀρχαιολογική ἀποστολή ἀπό τό Πανεπιστήμιο τῆς Λυών, ἄρχισε ἀνασκαφές τό 1965, ὕστερα ἀπό πρόσκληση τοῦ Τμήματος Ἀρχαιοτήτων. Διευθυντής τῆς ἀποστολῆς ἦταν ὁ καθηγητής Jean Pouilloux, ἔνθερμος φιλέλλην καί λαμπρός ἐπιστήμονας, πού φιλοδοξοῦσε νά καταστήσει τή Σαλαμίνα διεθνές κέντρο ἀρχαιολογικῆς ἔρευνας. Εἶδε καί αὐτός τά ὄνειρά του νά γκρεμίζονται τό καλοκαίρι τοῦ 1974, καί ὅταν τόν Ὀκτώβριο τοῦ ἴδιου χρόνου ζήτησε ἀπό τίς κατοχικές ἀρχές νά ἐπσκεφθεῖ τή γαλλική οἰκία τῶν ἀνασκαφῶν γιά νά παραλάβει τά ἡμερολόγια τῶν ἀνασκαφῶν, τοῦ ἐλέχθη ὅτι αὐτά ἦσαν λάφυρα πολέμου! Ἡ γαλλική ἀποστολή ἀνέσκαψε ἐκτεταμένα στή Σαλαμίνα. Ἔφερε στό φῶς ἀνάμεσα σ ἄλλα τή σημαντική παλαιοχριστιανική βασιλική γνωστή ὡς «Βασιλική τῆς Καμπανόπετρας», τόν ναό τοῦ Σαλαμινίου Διός, ἕνα ἱερό τῆς Γεωμετρικῆς Ἀρχαϊκῆς περιόδου, τό «ἐλαιοτριβεῖο», καθώς καί μέρος τῶν τειχῶν τῆς πόλης τοῦ 11 ου αἰ. π.χ. Στόν χῶρο τῆς Σαλαμίνας ὑπάρχουν καί ἄλλα χριστιανικά μνημεῖα, πού ἦλθαν στό φῶς ἀπό τίς ἀνασκαφές πρίν τό 1952, ὅπως γιά παράδειγμα τό «Ἁγίασμα τοῦ Νικοδήμου», μέ ἐπιγραφές καί τοιχογραφίες, ἡ βασιλική τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου πού κτίστηκε ἀπό τόν ἴδιο τόν Ἐπιφάνιο γύρω στό 400 μ.χ. καί δέν εἶχε συμπληρωθεῖ ὅταν ὁ ἴδιος πέθανε στό 403 μ.χ. 20

23 Λεπτομέρεια ψηφιδωτοῦ δαπέδου τοῦ κεντρικοῦ διαδρόμου τοῦ βαπτιστηρίου στήν παλαιοχριστιανική βασιλική τοῦ Ἁγίου Ἐπιφανίου. Τάφηκε ἐντός τῆς βασιλικῆς, στά δεξιά τοῦ ἱεροῦ βήματος, σέ κιβωτιόσχημο τάφο ἐπενδυμένο μέ μαρμάρινες πλάκες πού βρέθηκαν κατά τή διάρκεια τῶν ἀνασκαφῶν τῆς βασιλικῆς. Ὁ ἀρχαιολογικός χῶρος τῆς Σαλαμίνας καί ἡ σημαντική συμβολή του στή Μεσογειακή ἀρχαιολογία προκάλεσαν τό ἐνδιαφέρον τῆς διεθνοῦς ἐπιστημονικῆς κοινότητας, ὅταν ἄρχισαν οἱ ἀνασκαφές στή νεκρόπολη. Ὁ ἀρχαιότερος τάφος ἀνεσκάφη ἀπό τή γαλλική ἀποστολή ἐντός τοῦ χώρου τοῦ δάσους, προτοῦ ἡ πόλη ἐπεκταθεῖ πρός δυσμᾶς, καί χρονολογείται στόν 11 ο αἰ. π.χ. Ἡ σημασία του εἶναι μεγίστη, γιατί συνδέεται μέ τήν ἵδρυση τῆς πόλης, πού ὅπως ἀναφέραμε πιό πάνω, ἀποδίδεται στόν Τεῦκρο, ἥρωα τοῦ Τρωϊκοῦ πολέμου, σύμφωνα μέ τόν μύθο. Πίσω ὅμως ἀπό κάθε μύθο ὑπάρχει πάντα μία ἱστορική ἀλήθεια, σ αὐτή τήν περίπτωση ἡ ἐγκατάσταση στό νησί μεταναστῶν ἀπό τό Αἰγαῖο στίς ἀρχές τοῦ 12 ου αἰ. π.χ. Μέ τήν ἀνάπτυξη τῆς πόλης ἡ νεκρόπολη μετατέθηκε πρός τά δυτικά, μεταξύ τοῦ σημερινοῦ δάσους καί τῆς Μονῆς τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα. Μετά τήν τυχαία ἀνακάλυψη καί ἀνασκαφή τοῦ πρώτου κτιστοῦ τάφου τοῦ 8 ου αἰ. π.χ. μέ πλούσια κτερίσματα καί θυσίες ἀλόγων καί ἁρμάτων στόν δρόμο τοῦ τάφου, μπροστά στήν πρόσοψη, τό Τμῆμα Ἀρχαιοτήτων ἀνέλαβε τή συστηματική ἀνασκαφή τῆς «βασιλικῆς» νεκρόπολης. Οἱ θάλαμοι ὅλων σχεδόν τῶν τάφων εἶχαν συληθεῖ ἀπό παλιά, ὄχι ὅμως καί οἱ δρόμοι, ὅπου ἦλθαν στό φῶς πλούσια κτερίσματα. Γνωστότερος καί πιό σημαντικός ἀπό ὅλους τούς τάφους εἶναι ὁ Τάφος 79 μέ κτιστό θάλαμο καί μεγαλοπρεπῆ πρόσοψη. Στόν εὐρύχωρο «δρόμο» του ἀνακαλύφθησαν 21

24 Ὁ «δρόμος» τοῦ Τάφου 79 τῆς «Βασιλικῆς Νεκρόπολης» τῆς Σαλαμίνας, 8 ος αἰ. π.χ. Ἀνασκαφές Τμήματος Ἀρχαιοτήτων. ἅρματα μέ πλούσιο διάκοσμο ἀπό χαλκό καί ἄλογα μέ ἐντυπωσιακή ἱπποσκευή, ἀνάλογα διακοσμημένη. Στό δάπεδο τοῦ δρόμου βρέθηκαν τά θραύσματα θρόνων καλυμμένων μέ πλάκες ἐλεφαντοστοῦ καί φύλλα χρυσοῦ καί ἀργύρου. Τά ἔπιπλα τοῦ Τάφου 79 εἰσήχθησαν ἀπό τή Βόρεια Συρία καί ἀποτελοῦν δεῖγμα τῆς χλιδῆς πού συνόδευε τούς βασιλεῖς τῆς Σαλαμίνας ὡς τόν τάφο τους. Σημαντικό εὕρημα ἀπό τόν Τάφο 79 εἶναι ἕνας χάλκινος λέβητας, διακοσμημένος μέ προτομές γρυπῶν καί σειρῆνες. Στηρίζεται πάνω σέ σιδερένιο τρίποδα. Παρόμοιοι λέβητες εἶναι γνωστοί ἀπό τά ἀναθήματα στά μεγάλα ἑλληνικά ἱερά τῆς Ὀλυμπίας καί τῶν Δελφῶν. Τέλος ἀναφέρουμε τήν ἀνακάλυψη μιᾶς δέσμης δώδεκα ὀβελῶν καί ζεύγους κρατευτῶν, ἀπαραίτητων ἐργαλείων γιά τήν ἑτοιμασία τοῦ ὀπτοῦ κρέατους (τῆς σημερινῆς σούβλας), πού ἀποτελοῦσε κατά τόν Ὅμηρο προνόμιο τῆς ἄρχουσας τάξης, ἕνα ἔθιμο πού ἡ Κυπριακή κοινωνία διατήρησε μέ «φανατισμό» ὡς τίς μέρες μας. Ἕνα ἄλλο ὁρόσημο στήν πεδιάδα πού γειτνιάζει πρός τή Μονή τοῦ Ἀποστόλου Βαρνάβα εἶναι τό «βουνάριν», δηλαδή τύμβος χώματος πού κάλυπτε τόν κτιστό τάφο. Ἀνασκάφηκε τό 1890 ἀπό βρετανική ἀρχαιολογική ἀποστολή, βρέθηκε ὅμως συλημένος. Ἀνασκάψαμε μέ ἐπιτυχία τόν «δρόμο» τοῦ τάφου, ὅπου ἀνακαλύψαμε πάμπολλα πλούσια κτερίσματα, συμπεριλαμβανομένου πολεμικοῦ ἅρματος μέ σκελετούς ἀλόγων καί πλήρη «πολεμικήν» ἐξάρτηση: ἕνα σιδερένιο «ξίφος ἀργυροῆλον», ἕνα δόρυ, μία ἀσπίδα, μία φαρέτρα. Μέ συστηματική ἀνασκαφική μέθοδο διασώσαμε τόν σκελετό τῶν ἁρμάτων, γεμίζοντας μέ γύψο τά ἀποτυπώματα τοῦ ξύλου, καί ἔτσι ἀποκαταστήσαμε τό σχῆμα τους, ἕνα 22

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014

ΚΥΠΡΟΣ. ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ακόμα υπό κατοχή ακόμα διαιρεμένη 1974-2014 ΦΩΤΟ: Κάτια Χριστοδούλου 1974-2014 ΚΥΠΡΟΣ ΑΚΟΜΑ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ, ΑΚΟΜΑ ΔΙΑΙΡΕΜΕΝΗ Τα αποτελέσματα της στρατιωτικής εισβολής της Τουρκίας στην Κύπρο το 1974

Διαβάστε περισσότερα

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη

Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού. Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη Γυμνάσιο Αγ. Βαρβάρας Λεμεσού Σχολείο Ετος: 2013-2014 Τίτλος Εργασίας: Έμαθα από τον παππού και τη γιαγιά μου Όνομα Μαθήτριας: Νικολέττα Χρίστου Τάξη: Γ 4 Όνομα Καθηγήτριας: Σταυρούλας Ιωάννου Λεμεσός

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις.

ΕΡΓΑΣΙΕΣ. Α ομάδα. Αφού επιλέξεις τρία από τα παραπάνω αποσπάσματα που σε άγγιξαν περισσότερο, να καταγράψεις τις δικές σου σκέψεις. Α ομάδα ΕΡΓΑΣΙΕΣ 1. Η συγγραφέας του βιβλίου μοιράζεται μαζί μας πτυχές της ζωής κάποιων παιδιών, άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες. α) Ποια πιστεύεις ότι είναι τα μηνύματα που θέλει να περάσει μέσα

Διαβάστε περισσότερα

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ

OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ OMIΛΙΑ ΠΑΝΙΕΡΟΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΚΙΤΙΟΥ Κ.Κ.ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΣΤΟ Ρ.Ι.Κ Αγαπητοί μου Χριστιανοί, Σας ευχαριστώ που μου δίνεται σήμερα την ευκαιρία, να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις και το όραμά μου για την Εκκλησία

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ

ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ Ο ΟΜΙΛΟΣ ΜΝΗΜΗΣ ΚΑΤΕΧΟΜΕΝΩΝ, στις διάφορες δραστηριότητες που διοργανώνει κάθε χρόνο, προσπαθεί να αφυπνίσει τους μαθητές για το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος εξαιτίας της

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ

ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά B Δημοτικού (Μέρος Α ) Ομορφος κόσμος ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Β Δημοτικού Ομορφος κόσμος (Μέρος A ) Συγγραφική ομάδα:

Διαβάστε περισσότερα

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013.

Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013. Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α Διοργανωτές: «ΕΝΗΜΕΡΩΝΟΜΑΙ ΚΑΙ ΓΙΝΟΜΑΙ ΟΔΟΔΕΙΚΤΗΣ ΣΤΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΚΥΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ» Σάββατο, 13 Δεκ. 2013 ΣΑΣ ΚΑΛΩΣΟΡΙΖΟΥΜΕ ΣΤΙΣ ΑΥΛΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΧΑΙΡΟΜΑΣΤΕ ΠΟΥ ΕΙΜΑΣΤΕ

Διαβάστε περισσότερα

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ. - Γενική Εισαγωγή..2. - Iστορική αναδρομή...3-4. - Περιγραφή του χώρου...5-8. - Επίλογος...9. - Βιβλιογραφία 10 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ - Γενική Εισαγωγή..2 - Iστορική αναδρομή....3-4 - Περιγραφή του χώρου.....5-8 - Επίλογος...9 - Βιβλιογραφία 10 1 Γενική Εισαγωγή Επίσκεψη στο Επαρχιακό Μουσείο Πάφου Το Επαρχιακό Μουσείο της

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα--

ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007. http://www.ecclesia.gr/greeknews/default.asp. Ευχές στον Μακαριώτατο. Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων. ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Σελίδα 1 από 5 ΑΡΧΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ --Επιλέξτε Μήνα-- Αναζήτηση στο Αρχείο Ειδήσεων Αναζήτηση ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2007 Ευχές στον Μακαριώτατο Συνάντηση του Μακαριωτάτου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Πληροφοριακό

Διαβάστε περισσότερα

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ

Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ 2014-2015 Γνωρίζω Δεν ξεχνώ Διεκδικώ Η τουρκική εισβολή μέσα από φωτογραφίες Εργασίες από τα παιδιά του Γ 2 Το πρωί της 20 ης Ιουλίου 1974, οι Κύπριοι ξύπνησαν από τον ήχο των σειρήνων. Ο ουρανός ήταν

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας.

ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ. που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες μας. ΔΙΑΤΗΡΗΤΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ: ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ, ΟΡΑΜΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ Λεμεσός, πόλη μας αγαπημένη. Η πόλη που γεννηθήκαμε, η πόλη που μεγαλώνουμε. Πόλη που γέννησες και ανάθρεψες τους γονείς και τους παππούδες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΤΖΕΚΤ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΧΩΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΔΙΟΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Το Δίον ήταν μια αρχαιότατη πόλη στρατηγικής σημασίας και μια από τις πιο φημισμένες μακεδονικές πολιτείες. Η γεωγραφική θέση

Διαβάστε περισσότερα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ. Της Μαρίας Αποστόλα ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ Της Μαρίας Αποστόλα Η Ελλάδα υπήρξε από τους πρώτους δέκτες του Χριστιανισμού και τα μνημεία της ελληνικής ορθοδοξίας αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής κληρονομιάς, αποτελώντας

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ. «Η Νίκη της Δράμας» Δράμα 29-10-2013 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ «Η Νίκη της Δράμας» Πραγματοποιήθηκαν στις 28 Οκτώβρη 2013 τα αποκαλυπτήρια του μνημείου - σύμβολο για την επέτειο των 100 χρόνων από την απελευθέρωση του τόπου μας, που γιορτάζουμε

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE

Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στο LEGACY MAGAZINE 1) Κύριε Λυγερέ, παρά την δυσχερή οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται η Κύπρος, επικρατεί ακόμα μια νότα αισιοδοξίας λόγω των υδρογονανθράκων... Με

Διαβάστε περισσότερα

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας.

Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀναγνωσθήτω ἐπ Ἐκκλησία Παντί τῷ πληρώματι τῆς καθ ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀττικῆς καί Βοιωτίας. Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ Ἀδελφοί. «Ὁ Χριστός μεθ ἡμῶν καί οὐδείς καθ ἡμῶν» Μέ αἴσθημα εὐθύνης καί πικρίας ἀναλογιζόμενος

Διαβάστε περισσότερα

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού.

Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. Το Μεσαιωνικό Κάστρο Λεμεσού. 1 Περιεχόμενα: Εισαγωγή σελ.3 Ιστορική αναδρομή σελ.4 Περιγραφή του χώρου σελ.5-7 Βιβλιογραφία σελ.8 Παράρτημα σελ.9-10 2 Εισαγωγή. Στο κέντρο της Λεμεσού υπάρχει το Κάστρο

Διαβάστε περισσότερα

Ολοι είμαστε αδέλφια

Ολοι είμαστε αδέλφια ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού (Μέρος Α ) Ολοι είμαστε αδέλφια ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΩΝ Θρησκευτικά Γ Δημοτικού Ολοι είμαστε αδέλφια (Μέρος A )

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ. ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Γ ΕΝ ΕΙΚΤΙΚΕΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΩΘΗΣΗΣ ΤΟΥ 3 ου ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΥ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ 2014-2015 «ΙΑΧΡΟΝΙΚΑ Ι ΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» Οι αγώνες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου

ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ. Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ Μαρία Παντελή Γιώργος Βασιλείου ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Μ. Γκιόλιας, Ο Κοσμάς ο Αιτωλός και η εποχή του, Αθήνα 1972 Ιωάννης Μενούνος, Κοσμά Αιτωλού Διδαχές, Αθήνα 1979 Αρτ. Ξανθοπούλου-Κυριακού, Ο

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ Η πολυπόθητη μέρα για την εκδρομή μας στην Κωνσταντινούπολη είχε φτάσει! Βαλίτσες, φωτογραφικές μηχανές, τα λόγια που είχε να μάθει ο καθένας από όσους συμμετέχουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012 ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 1. Ἡ Καινή Διαθήκη, Θεσσαλονίκη 2010. 2. Ἱερός Ναός ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα), Κατάθεση μαρτυρία, Θεσσαλονίκη

Διαβάστε περισσότερα

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου.

Εμείς τα παιδιά θέλουμε να γνωρίζουμε την τέχνη και τον πολιτισμό του τόπου μας και όλου του κόσμου. Εισαγωγή Το Παγκύπριο Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων δημιουργήθηκε το 1960. Πρωταρχικός του στόχος είναι η προσφορά και η στήριξη του παιδιού στην Κυπριακή κοινωνία. Το Κίνημα ΕΔΟΝόπουλων, μέσα από τις εβδομαδιαίες

Διαβάστε περισσότερα

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική»

3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» 3 O ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ «Η συμβολή της Κύπρου στη νέα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Στρατηγική» ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ HILTON PARK 28 ΜΑΡΤΙΟΥ 2014 ΟΜΙΛΙΑ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΟΜΜΑΤΟΣ κ. ΔΗΜΗΤΡΗ ΣΥΛΛΟΥΡΗ 1 Αγαπητέ κύριε

Διαβάστε περισσότερα

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν.

Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις. Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Αποστόλη Λαμπρινή (brines39@ymail.com) ΔΥΝΑΜΗ ΨΥΧΗΣ Στην ζωή πρέπει να ξέρεις θα σε κάνουν να υποφέρεις Μην λυγίσεις να σταθείς ψηλά! Εκεί που δεν θα μπορούν να σε φτάσουν. Θα σε χτυπάνε, θα σε πονάνε,

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου

Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ομιλία στην Σχολική Εορτή των Τριών Ιεραρχών Γυμνάσιο Ξυλοφάγου Ήταν γύρω στον 11 ου αι. στα χρόνια του Αλέξιου Κομνηνού όταν στην Κωνσταντινούπολη ξέσπασε με νέα διαμάχη. Άνθρωποι των γραμμάτων και μη,

Διαβάστε περισσότερα

Δημοτική Στέγη Ενηλίκων Αθηένου Κλεάνθειος Κοινοτική Στέγη Ενηλίκων Πρόγραμμα Συμβουλίου Κοινοτικού Εθελοντισμού

Δημοτική Στέγη Ενηλίκων Αθηένου Κλεάνθειος Κοινοτική Στέγη Ενηλίκων Πρόγραμμα Συμβουλίου Κοινοτικού Εθελοντισμού Χαιρετίζοντας την ανοιξιάτικη έκδοση του Ημερολογίου μας, νοιώθουμε την ανάγκη να υπερευχαριστήσουμε τους εθελοντές μας, χωρίς την ενεργό στήριξη των οποίων η Στέγη μας δε θα μπορούσε να ανθίσει και να

Διαβάστε περισσότερα

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;»

Ταξίδι στις ρίζες «Άραγε τι μπορεί να κρύβεται εδώ;» Ταξίδι στις ρίζες Είχε φτάσει πια η μεγάλη ώρα για τα 6 αδέρφια Ήταν αποφασισμένα να δώσουν απάντηση στο ερώτημα που τόσα χρόνια τα βασάνιζε! Η επιθυμία τους ήταν να μάθουν την καταγωγή τους και να συλλέξουν

Διαβάστε περισσότερα

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ ΣΑΑΝΤΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ: «Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΑ ΡΟΔΑ» ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΤΟΥ ΑΔΑΜ Τα παιδιά του Αδάμ είναι τα άκρα ενός σώματος, Μοιράζονται όλα την ίδια ρίζα. Όταν ένα άκρο περνάει τις μέρες του

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82

ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 ΠΡΟΛΟΓΟΣ: 1 η σκηνή: στίχοι 1-82 1.Α. Ο ρόλος και η λειτουργία του Προλόγου ως δομικό στοιχείο της τραγωδίας: Ο πρόλογος μιας τραγωδίας αποτελεί τα πρώτο από τα απαγγελλόμενα μέρη και εκτελείται από τους

Διαβάστε περισσότερα

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της.

Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Η Βοιωτία θεωρείται από αρχαίους και συγχρόνους ιστορικούς καθώς και γεωγράφους, περιοχή ευνοημένη από τη φύση και τη γεωπολιτική θέση της. Βρίσκεται στο κέντρο σχεδόν της ελληνικής χερσονήσου, πάνω στο

Διαβάστε περισσότερα

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5

Το συγκλονιστικό άρθρο. του Γλέζου στη Welt. Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη γερμανική εφημερίδα Die Welt, στο οποίο εξηγεί στους Γερμανούς Το συγκλονιστικό άρθρο του Γλέζου στη Welt Διαβάστε το συγκλονιστικό άρθρο του Μανώλη Γλέζου στη 1 / 5 γερμανική

Διαβάστε περισσότερα

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α

Πέννυ Εμμανουήλ Κυβερνήτης Θ117Α Αθήνα 31-7-2012 Αρ. πρωτ. 12 Προς την Επιτροπή Ανταλλαγών Νέων Αγαπητέ Πρόεδρε Τάσο Γρηγορίου, Με την Παρούσα επιστολή θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την εγκάρδια φιλοξενία των 4 παιδιών του Θέματός μας

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ

ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΑΙΩΝΙΟ ΦΩΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΣ 2015 Οι μαθητές μας διαβάζουν τους αρχαίους τραγικούς μας και τον Αριστοφάνη. Ενώνουν μεταφρασμένους στίχους των έργων τους και... δημιουργούν! ΧΡΗΜΑ Καμιά

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ «Δεν γράφω για να είμαι αγαπητή» Βικτόρια Χίσλοπ: «Τον Ερντογάν τον φοβάμαι. Είναι δικτάτορας!» H Βικτόρια Χίσλοπ Η συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ, γνωστή για «Το Νησί» που μεταφέρθηκε με μεγάλη επιτυχία στην

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 16 IOYΛΙΟΥ ΣΤΑ ΠΕΡΙΠΤΕΡΑ Ο ΤΟΜΟΣ Α ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΜΑΡΤΥΡΕΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ Πραξικόπημα και Τουρκική Εισβολή Πεσόντες, Αγνοούμενοι και Θύματα Αιχμαλωσία

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που εργάζεται για όλους Ο Απόστολος Παύλος, ο διδάσκαλος Ο Σαούλ ήταν ένας πολύ μορφωμένος Ιουδαίος, που ζούσε στην Παλαιστίνη, μια χώρα πολύ κοντά στο νησί μας.

Διαβάστε περισσότερα

Από τα παιδιά της Β 2

Από τα παιδιά της Β 2 Από τα παιδιά της Β 2 Γιαλούσα Η Γιαλούσα βρίσκεται στην Καρπασία. Είναι κοντά στο Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Το χωριό οφείλει το όνομα του στη θέση του, που είναι δίπλα από τη θάλασσα. Οι κάτοικοι

Διαβάστε περισσότερα

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο

Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Επιστολή : Νεοελληνική Γλώσσα για το Γυμνάσιο Η επιστολή ή το γράμμα είναι ένα είδος επικοινωνιακού λόγου, πολύ χρήσιμο για την κοινωνική μας ζωή. Υπάρχουν διάφορα είδη επιστολών. Μια επιστολή μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12)

1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16) Βαθ. 1,0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12) ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΣΤΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΤΑΞΗ: Β ΤΕΤΡΑΜΗΝΟ Α ΟΜΑΔΑ: 1 1. Ποιος μαθητής πήγε στους Αρχιερείς; Τι του έδωσαν; (Μτ 26,14-16),0 2. Πόσες μέρες έμεινε στην έρημο; (Μκ 1,12),0 3. Ποιοι είναι οι μαθητές του

Διαβάστε περισσότερα

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι,

Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Κύριε Βουλευτή, Κύριε Περιφερειάρχα, Κύριε Δήμαρχε, Σεβαστοί Πατέρες, Κυρίες και Κύριοι, Όπως πολλοί Βρετανοί της γενιάς μου, μεγάλωσα σε μια οικογένεια και πήγα σε ένα σχολείο όπου η μνήμη και η απόδοση

Διαβάστε περισσότερα

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας

Όψεις Βυζαντίου... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας. Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας Εφορεία Αρχαιοτήτων Θεσπρωτίας... στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας Το φυλλάδιο αυτό είναι του/της... που επισκέφθηκε το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας στις... Το φυλλάδιο που κρατάς στα χέρια σου

Διαβάστε περισσότερα

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη

Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Το Τραγούδι της Γης του Στράτη Μυριβήλη Θεατρικές Παραστάσεις στα νησιά του Βορείου Αιγαίου Λήμνος, Λέσβος, Χίος Καλοκαίρι 2014 «Ένα τραγούδι γυρεύουμε. Το τραγούδι των τραγουδιών καρτερούμε. Το τραγούδι

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ 1ο ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΛΑΤΥΚΑΜΠΟΥ ΛΑΡΙΣΑΣ Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΛΕΑ, ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΩΝ ΜΥΡΜΙΔΟΝΩΝ σε βιβλίο με εικόνες. LET S SHARE OUR CULTURE (ΑΣ ΜΟΙΡΑΣΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΜΑΣ) Αυτό το πρόγραμμα πραγματοποιείται

Διαβάστε περισσότερα

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του,

Στη συνέχεια έκανε αναφορά στην επίσκεψη που είχε την προηγούμενη μέρα στο Κέντρο, όπου ο κ. Μαρτίνοβιτς εξήγησε στον ίδιο και στους συνεργάτες του, ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Την Παρασκευή, 20 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Θρησκευτικών Μελετών του Μίνσκ συνάντηση ανάμεσα στο Θεοφιλέστατο Επίσκοπο Καρπασίας κ. Χριστοφόρο και 10 εκπροσώπων Ορθοδόξων Κέντρων

Διαβάστε περισσότερα

Το παραμύθι της αγάπης

Το παραμύθι της αγάπης Το παραμύθι της αγάπης Μια φορά και ένα καιρό, μια βασίλισσα έφερε στον κόσμο ένα παιδί τόσο άσχημο που σχεδόν δεν έμοιαζε για άνθρωποs. Μια μάγισσα που βρέθηκε σιμά στη βασίλισσα την παρηγόρησε με τούτα

Διαβάστε περισσότερα

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων

1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1. το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 1 το αρχαιολογικό μουσείο ιωαννίνων 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 2 1:Layout 1 10/2/2009 11:00 μ Page 3 ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΠΥΡΡΟΣ αντίγραφο από πρωτότυπο του 3ου π.χ. αι. της

Διαβάστε περισσότερα

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΙΛΙΟΥ, ΑΧΑΡΝΩΝ ΚΑΙ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΕΩΣ Η αλήθεια για τους Μάρτυρες του Ιεχωβά Ιστορία της Εταιρείας Η οργάνωση των «Μαρτύρων του Ιεχωβά», των γνωστών χιλιαστών, είναι μια πολυεθνική εταιρεία.

Διαβάστε περισσότερα

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01

Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό. PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 Η θέση της γυναίκας στο ισλάμ και στο χριστιανισμό PROJECT 1 Υπεύθυνος καθηγητής Παπαγιάννης Γεώργιος ΠΕ01 ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΟΦΟΒΙΑ ΟΜΑΔΑ Α PROJECT 3 Οι Γυναίκες Στον Ισλάμ Και Στον Χριστιανισμό ΟΜΑΔΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ

Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Ένα ξεχασμένο θέατρο. (το Ρωμαϊκό Ωδείο) Έφη Νικολοπούλου, ΒΠΠΓ Στο ευρύτερο αρχαιολογικό χώρο της Γόρτυνας στη Κρήτη, έχουν εντοπιστεί από τους αρχαιολόγους τέσσερις θεατρικοί χώροι διαφορετικών εποχών.

Διαβάστε περισσότερα

Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας,

Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας, 1 Μακαριώτατε, Σεβασμιότατε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας κ. Γεώργιε, Σεβαστοί πατέρες Κύριοι βουλευτές Κύριοι εκπρόσωποι των ενόπλων δυνάμενων και των σωμάτων ασφαλείας, Κύριοι σύμβουλοι, αγαπητοί συνεργάτες,

Διαβάστε περισσότερα

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Dies Domini ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΔΕΛΤΙΟ της Ποιμαντικής Ενότητας της Καθολικής Μητροπόλεως Νάξου Αρ. 30 5-19 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2015 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΤΟ ΠΑΣΧΑΛΙΝΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΑΣ Προσφιλείς

Διαβάστε περισσότερα

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1

Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ. Γιώργος Ε 1 Ο ΔΗΜΟΣ ΜΑΣ Γιώργος Ε 1 ΣΩΤΗΡΑ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ Η Σωτήρα έχει Αγιολογική ονομασία: φέρει το όνομα του Σωτήρος Χριστού. Εξάλλου στις 6 Αυγούστου τελείται μεγάλο πανηγύρι κατά τη γιορτή της Μεταμορφώσεως

Διαβάστε περισσότερα

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο

Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Η Ελλάδα στα Βαλκάνια και στον κόσµο χθες, σήµερα και αύριο Χωρίς αµφιβολία οι αρχαίοι Έλληνες στοχαστές, ποιητές και φιλόσοφοι πρώτοι έχουν αναπτύξει τις αξίες πάνω στις οποίες θεµελιώνεται η Ευρωπαϊκή

Διαβάστε περισσότερα

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012 ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΤΟΥ ΜΑΚΑΡΙΟΤΑΤΟΥ MAR BECHARA BOUTROS RAI ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΣΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ ΤΩΝ ΜΑΡΩΝΙΤΩΝ 10-11-12-13 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2012 Καλωσόρισμα στην Αρχιεπισκοπή, Λευκωσία 10.02.2012

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ «ΑΞΙΖΕ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΝΑΝΤΗΘΟΥΜΕ» ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ ΣΕ ΔΡΑΣΗ» ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ /ΑΥΓΟΡΟΥ 1 Ο ΕΠΑ.Λ ΧΑΝΙΩΝ Ό,τι δεν συνέβη, είναι ό,τι δεν ποθήσαμε,

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ

ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ 2/Θ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΑΓΙΑΣΟΥ ΠΡΌΓΡΑΜΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ Σχολικό έτος 2004 2005 ΘΕΜΑ: ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣΟΥ ΥΠΕΥΘΥΝΕΣ ΝΗΠΙΑΓΩΓΟΙ: ΖΟΥΜΠΟΥΛΗ ΜΑΤΕΛΗ ΜΥΡΣΙΝΗ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΖΑΝΗ ΕΙΡΗΝΗ

Διαβάστε περισσότερα

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ

ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΚΑΙ ΧΕΡΡΟΝΗΣΟΥ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Αγαπητοί μου, Όλοι μας χαιρόμαστε απόψε ιδιαίτερα στα Θυρανοίξια του Ιερού αυτού Ναού. Βλέπουμε τον ιστορικό αυτό Ναό της Παναγίας

Διαβάστε περισσότερα

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ 1 Ος ΥΠΟ ΕΜΦΑΣΗ ΣΤΟΧΟΣ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΜΑΘΗΣΙΑΚΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ Τι εννοούμε με τον όρο «μαθησιακά αποτελέσματα»; ΓΝΩΣΕΙΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΣΤΑΣΕΙΣ Ποια είναι τα αναμενόμενα οφέλη από την

Διαβάστε περισσότερα

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους»

«Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» «Τα ιστορικά-πολιτιστικά χαρακτηριστικά του Λαυρείου και προτάσεις για την ανάδειξή τους» Γιώργος Ν. Δερμάτης, Δρ. Ιστορίας-Κώστας Γ. Μάνθος, MSc Αρχιτέκτων Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής Λαύρειο, 14 Δεκεμβρίου

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ Η ΙΕΡΑ ΣΥΝΟΔΟΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Δ/νσις : Ἰωάννου Γενναδίου 14 115 21, Ἀθῆναι Τηλ. 210-72.72.204, Fax 210-72.72.210, e-mail: contact@ecclesia.gr ΠΡΩΤ. 6002/2014 ΑΡΙΘΜ. ΑΘΗΝΗΣΙ

Διαβάστε περισσότερα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα

Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΠΑΤΡΩΝ Σχολικό έτος 2013-14 Καθορισμός ημερομηνίας εορτασμού του Πάσχα ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ ΜΑΡΙΟΣ-ΔΗΜΗΤΡΗΣ Τάξη : Α1 ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΑΣΧΑ: Η γιορτή και ο υπολογισμός της ημερομηνίας

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΛΕΞΗΣ ΓΑΛΑΝΟΣ. Δεν αντέχει η Κύπρος. άλλες καριέρες Να φιλτράρουμε το εθνικό

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΛΕΞΗΣ ΓΑΛΑΝΟΣ. Δεν αντέχει η Κύπρος. άλλες καριέρες Να φιλτράρουμε το εθνικό ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΛΕΞΗΣ ΓΑΛΑΝΟΣ Δεν αντέχει η Κύπρος άλλες καριέρες Να φιλτράρουμε το εθνικό μας συμφέρον μέσα από το πραγματικό συμφέρον της Κύπρου Πατρίδα μας είναι η Κύπρος και όχι το κόμμα ή η προσωπική

Διαβάστε περισσότερα

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222.

«Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. «Το Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε γραφή Braille από το Φάρο Τυφλών. Πληροφορίες στο τηλέφωνο: 210 94 15 222. Από το Σεπτέμβριο του 2008 «Tο Παραμύθι της Μουσικής» κυκλοφορεί και σε cd από τις

Διαβάστε περισσότερα

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό

Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Λίγα Λόγια για τον Μυκηναϊκό Πολιτισμό Με τον όρο Μυκηναϊκός Πολιτισμός χαρακτηρίζεται ο προϊστορικός πολιτισμός της Ύστερης Εποχής του Χαλκού, που αναπτύχθηκε την περίοδο 1600-1100 π. Χ., κυρίως στην

Διαβάστε περισσότερα

Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη

Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη Ομιλία Ευρωβουλευτή ΑΚΕΛ, Νεοκλή Συλικιώτη Αγαπητοί φίλοι, Είναι με μεγάλη τιμή και χαρά που συμμετέχω σήμερα στην απονομή του "Βραβείου του Ευρωπαίου Πολίτη" στους συμπατριώτες μας Sevgul Uludag και Μιχάλη

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΙΚΟ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΟ ΔΟΚΙΜΙΟ ΠΡΟΑΓΩΓΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ Μάθημα: Ιστορία Τάξη: Α Λυκείου Χρόνος εξέτασης: 2 ώρες και 30 λεπτά ΜΕΡΟΣ Α (20 μονάδες) Να απαντήσετε ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ και στις δύο (2) ερωτήσεις. 1. Κάθε

Διαβάστε περισσότερα

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος

Κοιμήσου Περσεφόνη στην αγκαλιά της γης στου κόσμου το μπαλκόνι ποτέ μην ξαναβγείς. Νίκος Γκάτσος ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ Ο ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΤΗΣ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗΣ Εκεί που φύτρωνε φλησκούνι και άγρια μέντα κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο. Εκεί

Διαβάστε περισσότερα

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ appleúè ÊÚÔ ÙË ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΜΟΥΣΕΙΑΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ- ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΜΕ ΤΗ ΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού

Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού Στις 17 Φεβρουαρίου 2014, οι τετάρτες τάξεις του Θ Δημοτικού Σχολείου Πάφου πήγαν εκδρομή στο Εθνικό δασικό πάρκο Πέτρας του Ρωμιού. Ο σκοπός τους ήταν να περπατήσουν

Διαβάστε περισσότερα

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη.

1. Γράφουμε το όνομα της Κύπρου και του Ηνωμένου Βασιλείου στη θέση τους στον χάρτη. Ο Αντρέας είναι δέκα χρόνων, κάτοικος Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο και προγραμματίζει να έρθει στην Κύπρο με τους γονείς του για να περάσει τις καλοκαιρινές του διακοπές. Μελετά διάφορες πληροφορίες για

Διαβάστε περισσότερα

Προσκυνηματική Εκδρομή

Προσκυνηματική Εκδρομή Προσκυνηματική Εκδρομή στους Αγίους Τόπους ραγματοποιήθηκε από τις 23 μέχρι και τις 27 Αυγούστου πενθήμερη προσκυνηματική εκδρομή στους Αγίους Τόπους των μελών και των φίλων των Χριστιανικών Συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ ΚΑΙ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Επικοινωνία ΣυνΚίνησις 2155304973, 6973933877 info@sinkinisis.com www.sinkinisis.com ΣΥΝ ΚΙΝΗΣΙΣ- ΒΙΩΜΑΤΙΚΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ, ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς

Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς Εντυπώσεις μαθητών σεμιναρίου Σώμα - Συναίσθημα - Νούς A...Τα αισθήματα και η ενεργεία που δημιουργήθηκαν μέσα μου ήταν μοναδικά. Μέσα στο γαλάζιο αυτό αυγό, ένιωσα άτρωτος, γεμάτος χαρά και αυτοπεποίθηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ Ν.ΣΕΡΡΩΝ. Ένα μοναδικό ταξίδι, οδοιπορικό στην ιστορία του πολιτισμού και της εκπαίδευσης των Ελλήνων, σχεδίασε

Διαβάστε περισσότερα

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη

Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Χάρτινη Αγκαλιά Συγγραφέας: Ιφιγένεια Μαστρογιάννη Επιμέλεια εργασίας: Παναγιώτης Γιαννόπουλος Περιεχόμενα Ερώτηση 1 η : σελ. 3-6 Ερώτηση 2 η : σελ. 7-9 Παναγιώτης Γιαννόπουλος Σελίδα 2 Ερώτηση 1 η Η συγγραφέας

Διαβάστε περισσότερα

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού

Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Ευλογημένο Καταφύγιο Άξιον Εστί Κατασκήνωση Αγοριών ημοτικού Μακρυνίτσα 2009 Ύμνος της ομάδας «Στη σκέπη της Παναγίας» Απ τα νησιά τα ιερά στην Πάτμο φτάνω ταπεινά απ τα νησιά όλης της γης ακτίνες ρίξε

Διαβάστε περισσότερα

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων

Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων 1 Ἰωάννης Ν. Λίλης Ἡ θεολογία τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων Ἀναμφισβήτητα τό πιό λαμπρό κομμάτι τῆς Ἐκκλησίας μᾶς εἶναι ὁ λειτουργικός της πλοῦτος. Κάθε μήνα, κάθε ἑβδομάδα, κάθε ἡμέρα ὁ λειτουργικός ἐκκλησιαστικός

Διαβάστε περισσότερα

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013

σόκ. Σιώπησε και έφυγε μετανιωμένος χωρίς να πει τίποτα, ούτε μια λέξη.» Σίμος Κάρμιος Λύκειο Λειβαδιών Σεπτέμβριος 2013 Εμπειρίες που αποκόμισα από το Διήμερο Σεμινάριο που αφορά στην ένταξη Παιδιών με Απώλεια Ακοής στη Μέση Γενική και Μέση Τεχνική και Επαγγελματική Εκπαίδευση Είχα την τύχη να συμμετάσχω στο διήμερο σεμινάριο

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ

Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε Ρ Γ Α Σ Ι Α Μ Α Θ Η Τ Ω Ν ΤΗΣ Ε ΚΑΙ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΗΡΙΩΝ «ΑΘΗΝΑ» ΘΕΜΑ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ Ε ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΤ ΗΜΟΤΙΚΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ ΕΛΕΝΗ ΓΕΡΕΝΤΕ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΤΡΑΚΑ ΗΜΗΤΡΑ

Διαβάστε περισσότερα

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

17. 12.2008-20. 03. 2009. «...ανέφερα εγγράφως...» Διάρκεια Έκθεσης: ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ «...ανέφερα εγγράφως...» ΘΗΣΑΥΡΟΙ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ Διάρκεια Έκθεσης: 17. 12.2008-20. 03. 2009 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΘΝΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ ΜΝΗΜΕΙΩΝ Το αρχειακό υλικό

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΥΜΟΥ ΕΥΤΥΧΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΙΔΙΚΕΚ-ΠΕΟ ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ.

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΥΜΟΥ ΕΥΤΥΧΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΙΔΙΚΕΚ-ΠΕΟ ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ. ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΟΜΙΛΙΑ ΣΥΜΟΥ ΕΥΤΥΧΙΟΥ ΟΡΓΑΝΩΤΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΙΔΙΚΕΚ-ΠΕΟ ΣΤΟ 38 ο ΤΑΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΡΙΤΗ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2009 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ

Διαβάστε περισσότερα

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση

Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης. Στάλες. Ποίηση Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Στάλες Ποίηση ΣΤΑΛΕΣ Χρήστος Ιωάννου Τσαρούχης Διορθώσεις: Χαρά Μακρίδη Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Ι. Κορίδης Σελιδοποίηση: Ζωή Ιωακειμίδου Σχέδιο βιβλίου: Λαμπρινή Βασιλείου-Γεώργα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΝΕΑ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΚΡΗΤΗ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΡΕΘΥΜΝΗΣ ΚΑΙ ΑΥΛΟΠΟΤΑΜΟΥ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Γ, ΤΕΥΧΟΣ 33 ΡΕΘΥΜΝΟ 2014 Ἱερά Μητρόπολις Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου Περιοδική ἔκδοση Νέα Χριστιανική

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ

ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΣΤΟ ΚΑΣΤΡO ΤΗΣ ΚΩ Το Κάστρο των Ιπποτών είναι ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Κω. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό και επιβλητικό είναι ένα από τα αξιοθέατα που κάθε επισκέπτης του νησιού πρέπει να

Διαβάστε περισσότερα

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι,

Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Εξοχότατε Κύριε Πρωθυπουργέ, Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμοι προσκεκλημένοι, Κυρίες και κύριοι, Σήμερα συμπλήρωνεται ένας χρόνος από την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος να προσφέρει

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ. Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α1. Η επίδραση του Ευρωπαϊκού Ρομαντισμού είναι πρόδηλη στο έργο του Σολωμού. Το μεταφυσικό στοιχείο εντοπίζεται λόγου χάρη στο στίχο 54 όπου ανιχνεύουμε

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΘΕΜΑΤΙΚΗ YΠΟ-ΕΝΟΤΗΤΑ V: ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΛΩΣ Η παρουσία σου σκηνοθετεί, η παρουσία σου σκηνογραφεί, η παρουσία σου διαδραματίζει, η παρουσία σου συγγράφει Κύπρο, συγγράφει Λευκωσία και Κερύνια

Διαβάστε περισσότερα

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ»

ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ,,^ -^,;-,..:..,, : χ λ κ«:! «e.«?s"'h. ΗΗΗΜΗΗΒ ΤΑ ΝΕΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ «ΠΑΜΕ ΣΤΗΝ ΑΚΡΟΠΟΛΗ» ΚΑΙ «ΠΑΜΕ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΙΠΑΤΟ ΤΗΣ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ» ΕΙΡΗΝΗ ΚΑΙΜΑΡΑ Τα καινούρια προγράμματα του Τμήματος Εκπαιδευτικών

Διαβάστε περισσότερα

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας»)

Β2. α) 1 ος τρόπος πειθούς: Επίκληση στη λογική Μέσο πειθούς: Επιχείρημα («Να γιατί η αρχαία τέχνη ελευθερίας») Α1. ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το κείμενο πραγματεύεται το διαχρονικό ρόλο και τη συμβολή της αρχαίας ελληνικής τέχνης σε παγκόσμια κλίμακα. Αρχικά, επισημαίνεται ότι ο καλλιτέχνης προσπαθεί μέσω της τέχνης να αποστασιοποιηθεί

Διαβάστε περισσότερα

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια

Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια Ηγούμενος Χρυσορρογατίσσης Διονύσιος Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΡΑΤΗΜΑΤΟΥ Διόρθωση ανακρίβειας που προήλθε από παρεξήγηση Αφορμή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου υπήρξε η ανακρίβεια που αναφέρεται στο βιβλίο της Μαρίνας

Διαβάστε περισσότερα

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2

Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Ο συγγραφέας Θάνος Κονδύλης και το «Έγκλημα στην αρχαία Αμφίπολη Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2015-10:2 Συνέντευξη στη Μαίρη Γκαζιάνη «Τελικά οι σύγχρονοι Έλληνες φέρουμε στο αίμα μας το dna των αρχαίων προγόνων

Διαβάστε περισσότερα

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη

Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Εισαγωγή στην Κλασική Αρχαιολογία ΙΙ (5ος - 4ος αι. π.χ.) Ιφιγένεια Λεβέντη Τμήμα: Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας 8. Πανελλήνια Ιερά. Δελφοί και Ολυμπία Τα Πανελλήνια

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης

ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ. Η χαρά της αγάπης ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η χαρά της αγάπης Καρδιά που νοιάζεται για όλους Ο Αγιος Ιωάννης ο Ελεήμων Ο Άγιος Ιωάννης γεννήθηκε στην πόλη της Άμαθούντας*. Οι γονείς του ήταν ευσεβείς χριστιανοί. Ο πατέρας του ήταν

Διαβάστε περισσότερα

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας

Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας Μικρό Νηστειοδρόμιο - Οι νηστείες της Εκκλησίας μας 1. Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή: Αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και τελειώνει την Κυριακή της Αναστάσεως. Είναι η πιο αυστηρή νηστεία όλου του χρόνου (λάδι καταλύουμε

Διαβάστε περισσότερα

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης;

Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Είναι αυτή η πρώτη πόλη της υτικής Ευρώπης; Μέρος της οχύρωσης Οι αρχαιολογικές ανασκαφές που διενεργούνται στην περιοχή της La Bastida (Totana, Murcia στην Ισπανία) έχουν αποκαλύψει ένα επιβλητικό οχυρωματικό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ!

ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ ΘΕΟΣ! (There is only one God) Πού μπορείς να πάς ώστε να απομακρυνθείς από το Θεό; Ο Θεός γεμίζει κάθετόπο και χρόνο. Δεν υπάρχει τόπος χωρίς να είναι εκεί ο Θεός. Ο Θεός μίλησε μέσα

Διαβάστε περισσότερα

Κατανόηση προφορικού λόγου

Κατανόηση προφορικού λόγου Κατανόηση προφορικού λόγου Επίπεδο Γ Δεύτερη διδακτική πρόταση Μυθολογία Ενδεικτική διάρκεια: Ομάδα-στόχος: Διδακτικός στόχος: Στρατηγικές: Υλικό: Ενσωμάτωση δραστηριοτήτων: 1 διδακτική ώρα έφηβοι και

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ.

ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171. Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. ΜΑΘΗΜΑTA ΓΙΑ ΜΕΡΟΣ Δ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ V ΜΑΘΗΜΑ 171 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο Αγάπη και εποµένως το ίδιο είµαι κι Εγώ. Ι. (151) Όλα τα πράγµατα είναι αντίλαλοι της Φωνής του Θεού. 2 Ο Θεός είναι µόνο και µόνο

Διαβάστε περισσότερα

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση

Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Αναδεικνύω τον τόπο μου μέσα από την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Σοφία Τσιροπούλου Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Έβρου softsi@sch.gr ΠΕΡΙΛΗΨΗ Στην παρούσα εργασία

Διαβάστε περισσότερα