Yπάρχουν στιγµές που οι άνθρωποι σε

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Yπάρχουν στιγµές που οι άνθρωποι σε"

Transcript

1

2 editorial //ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ #26 Yπάρχουν στιγµές που οι άνθρωποι σε εκπλήττουν. Άλλοτε θετικά κι άλλοτε αρνητικά. Μια τέτοια έκπληξη ένιωσα όταν ξεφύλλισα το περιοδικό Urology News, ένα παρόµοιο περιοδικό µε αυτό που κρατάτε στα χέρια σας. Κοιτούσα τη φωτογραφία ενός παλιού µου γνωστού από τα χρόνια µου στην Αγγλία, ενός από τους δασκάλους µου, /ντή της Ουρολογικής Κλινικής και Μεταµοσχεύσεων του Νοσοκοµείου Hammersmith and Royal Postgraduate Medical School, του Gordon Williams. Παλιότερα ο Gordon ερχόταν προσκεκλη- µένος αρκετά συχνά στην Ελλάδα για οµιλίες αλλά τα τελευταία χρόνια τον είχα χάσει. Κι αυτό γιατί µόλις πήρε τη σύνταξή του και έχοντας µαζέψει από δωρεές µετακόµισε στην Addis Abbaba στην Αιθιοπία και άρχισε να δουλεύει αφιλοκερδώς στο Fistula Hospital προσφέροντας τις υπηρεσίες του στις γυναίκες που λόγω παραµεληµένου τοκετού αναπτύσσουν συρίγγια µεταξύ κύστεως, ουρήθρας, κόλπου, ορθού και µε ότι άλλο βρίσκεται εκεί κοντά. Η πάθηση είναι στίγµα γι αυτές τις γυναίκες που εγκαταλείπουν ή εγκαταλείπονται από τις οικογένειές τους και ζουν χρόνια µε τα συρίγγιά τους στην αποµόνωση. Το Fistula Hospital, που ιδρύθηκε το 1971 από ένα ζευγάρι γυναικολόγων του Reg και Catherine Hamlin, τις περιθάλπει, τις χειρουργεί και όταν είναι καλά τους δίνει ένα νέο φόρεµα να πάνε σπίτι τους. Γιατί ήταν αυτό έκπληξη για µένα; Γιατί µέχρι τώρα ο Gordon ήταν ο αυστηρός δάσκαλος, ο ακαδηµαϊκός ουρολόγος, ο τυπικός Εγγλέζος που σε καµία περίπτωση δεν έµοιαζε µε αφιλοκερδή ιεραπόστολο που δηλώνει ευχαριστηµένος από τη νέα του ζωή στην Αιθιοπία και ήταν ευτυχής να ζήσει το υπόλοιπο της ζωής του εκεί. Του έγραψα και µου απάντησε. Αγαπά την Ελλάδα και τους Έλληνες, έχει αποκτήσει µια τεράστια εµπειρία σε ιδιαίτερα επιπλεγµένα περιστατικά συριγγίων και ελπίζω ότι σ ένα από τα επόµενα συνέδριά µας θα είναι παρών για να µας µιλήσει για την εµπειρία του και από τα δύσκολα χειρουργεία αλλά και από τη ζωή του στην Αιθιοπία. Αξίζει να τον δούµε και να τον ακούσουµε. Άλλωστε δεν υπάρχει άλλος Ουρολόγος στον οποίο να έχει απονεµηθεί το βραβείο Albert Switcher από την International Society of Urology. Χαίροµαι που τέτοιοι άνθρωποι ήταν δάσκαλοί µου και είναι φίλοι µου. Ελπίζω ότι κάτι έµεινε σ εµένα από τον χαρακτήρα τους. Και λυπάµαι που είµαι Έλληνας όταν βλέπω στα δελτία της τηλεόρασης ότι Έλληνες «κάρφωσαν» τους συγγενείς τους στην εφορία για φορολογικές παραβάσεις για να τους εκδικηθούν για τις διαφορές που είχαν µεταξύ τους. Ελπίζω ότι δεν θα φθάσουµε να υπάρχουν άνθρωποι που φοράνε µαύρες κουκούλες και δείχνουν µε το δάκτυλό τους στον αστυφύλακα το γείτονα ή συγγενή τους. Για τις ηµέρες που έρχονται, τις θερµοτερες ευχές µου για υγεία και προσωπική ευτυχία σε όλους σας. Φραγκίσκος Σοφράς Καθηγητής Ουρολογίας Πανεπιστηµίου Κρήτης Φιλικά Φραγκίσκος Σοφράς Secretary European Board of Urology Prof Gordon Williams MS, FRCS Trained at University College London and qualified in Before moving to Ethiopia he worked at the Hammersmith Hospital, London as a Consultant Urologist with a subspecialty interest in the surgery of renal failure. He was a member and chairman of SAC in Urology, an examiner for 12 years for the FRCS (Urol) and chairman of the JCHST for four years. He has a Honorary Fellowship from the Colleges of Surgeon of Glasgow ans Edinburgh who also awarded him a James the IV Professorship. He was the first recipient of the Albert Schweitzer award from the SIU and has been awarded the St Peter s Medal and Honorary Membership by BAUS. συνεργάτες Μ. Μελέκος Καθ. Ουρολογίας Πανεπιστηµίου Θεσσαλίας Α. Σκολαρίκος Επικ. Καθ. Ουρολογίας Πανεπιστηµίου Αθηνών Γ. ασκαλόπουλος Επιµελητής Α ΠΑΓΝΗ Γ. Μουτζούρης /ντής Ουρολογικής Κλινικής Γ. Ν. Άργους. Χατζηχρήστου Καθ. Ουρολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης Σ. Γιαννακόπουλος Επικ. Καθ. Ουρολογίας Πανεπιστηµίου Θράκης Κ. Χατζηµουρατίδης Επικ. Καθ. Ουρολογίας Αριστοτελείου Πανεπιστηµίου Θεσσαλονίκης Σ. Τζουλάκης Επιµελητής ΠΑΓΝΗ Ο. Βεργετάκη Ιατρός Ουρολογική Κλινική ΠΑΓΝΗ ταυτότητα Ιδιοκτησία Pavlopoulou Group Ι. Παυλοπούλου & ΣΙΑ ΟΕ Εκδότης ιευθυντής Ι. Παυλοπούλου Art Department Χρυσίνη Χατζηιωάννογλου Εκτύπωση Εκδόσεις Media Press Επικοινωνία Παναγιώτου 63, Παπάγου, Τηλ.: , Fax.: , 3

3 περιεχόµενα // ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ - ΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2010 ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ #26 EU 03 EDITORIAL ACME Φ. Σοφράς 06 BEST OF THE BEST Journal of Urology 06 BJU International 07 European Urology 08 Sexual Dysfunction ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ 20 ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΕΙΣ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Αµινογλυκοσίδες ιπλασιασµός EU ACME στην ουρολογία κατώτερου ουροποιητικού credit points in this issue 12 SHORT NEWS 1. Έχει διαφορά αποτελεσµατικότητας η διαδερµική σε σχέση µε την ανοικτή κρυοπηξία µικρών νεφρικών όγκων; Percutaneous vs surgical cryoablation of the small renal mass: is efficacy compromised? Η φωτοδυναµική κυστεοσκόπηση βελτιώνει την ανίχνευση µη διηθητικών όγκων της κύστης και ελαττώνει κατά 16% το ποσοστό υποτροπής της νόσου στους πρώτους 9 µήνες. Hexaminolevulinate guided fluorescence cystoscopy reduces recurrence in patients with nonmuscle invasive bladder cancer Η δόση των 100 U αλλαντικής ανατοξίνης (Botox) ίσως είναι η καταλληλότερη σε ασθενείς µε ανθεκτική ιδιοπαθή υπερλειτουργική κύστη. Efficacy and Safety of OnabotulinumtoxinA for Idiopathic Overactive Bladder: A Double-Blind, Placebo Controlled, Randomized, Dose Ranging Trial Η λήψη µη στεροειδών αντιφλεγµονωδών φαρµάκων, στατινών και θειαζιδικών διουρητικών ελαττώνει σηµαντικά τις τιµές του PSA. Impact of common medications on serum total prostate-specific antigen levels: analysis of the National Health and Nutrition Examination Survey Η ποιότητα του σπέρµατος δε µεταβάλλεται σηµαντικά στη χρόνια φάση των κακώσεων του νωτιαίου µυελού και δεν απαιτείται κρυοσυντήρηση σπέρµατος ως ρουτίνα. Semen quality remains stable during the chronic phase of spinal cord injury: a longitudinal study Η προεγχειρητική αντισηψία του δέρµατος µε χλωρεξιδίνη υπερτερεί της αντισηψίας µε ιωδιούχο ποβιδόνη. Chlorhexidine-Alcohol versus Povidone-Iodine for Surgical-Site Antisepsis BEST OF THE FEST 32 CREDIT POINTS Αποστείλετε το ερωτηµατολόγιο µε φαξ για να αποκτήσετε βαθµούς συνεχιζόµενης εκπαιδευσης 34 EBM GUIDELINES 36 INTERNET 38 ΒOOK REVIEW Χαρταετοί πάνω από την πόλη 5

4 best of the best // JOURNAL OF UROLOGY A. Σκολαρίκος The Learning Curve for Laparoscopic Radical Prostatectomy: An International Multicenter Study. Fernando P. Secin, et al. J Urology 184; , Η ριζική προστατεκτοµή αποτελεί κύρια θεραπεία του εντοπισµένου καρκίνου του προστάτη. Την τελευταία δεκαετία η µορφή προσπέλασης έχει ουσιαστικά αλλάξει από την ανοικτή υπερηβική τοµή στην αµιγή λαπαροσκοπική και τη ροµποτικά υποβοηθούµενη λαπαροσκοπική προσέγγιση του αδένα. Οποιαδήποτε οδός και µορφή προσπέλασης επιλεγεί ο τελικός στόχος της επέµβασης παραµένει η ολική και η ειδική για τον καρκίνο επιβίωση του ασθενούς. Η καµπύλη εκµάθησης των νέων τεχνικών δεν έχει καλά µελετηθεί έως τώρα. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να µετρηθεί η καµπύλη εκµάθησης του κάθε χειρουργού ξεχωριστά. Στις περισσότερες µελέτες η καµπύλη εκµάθησης µετριέται µε βάση τον αριθµό των χειρουργείων και ένα σχετικό µε τον καρκίνο τελικό αποτέλεσµα. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να οριστεί το τελικό µετρούµενο αποτέλεσµα της επέµβασης σε σχέση µε την καµπύλη εκµάθησης στον καρκίνο του προστάτη. Ιδανικά θα πρέπει να βρεθεί ο κατάλληλος αριθµός για να αυξηθεί η ολική και η ειδική για τον καρκίνο επιβίωση του ασθενούς καθώς και η ελεύθερη υποτροπής νόσου περίοδος. Οι τελικοί αυτοί στόχοι δυστυχώς ενέχουν ένα µεγάλο χρονικό διάστηµα παρακολούθησης του ασθενούς και καθιστούν δύσκολη τη ανάδειξη της καµπύλης εκµάθησης. Σε µια προηγούµενη δηµοσίευση από την ίδια οµάδα εργασίας µε αυτή της παρούσας µελέτης, βρέθηκε ότι η εκ- µάθηση της αµιγούς λαπαροσκοπικής προστατεκτοµής είναι αρκετά πιο δύσκολη από την εκµάθηση της ανοικτής ριζικής προστετεκτοµής. Όταν το µετρούµενο αποτέλεσµα είναι η βιοχηµική υποτροπή µετά την επέµβαση, η καµπύλη εκµάθησης σταθεροποιείται µετά από ανοικτές και 750 λαπαροσκοπικές επεµβάσεις. Στη παρούσα µελέτη οι συγγραφείς µελετούν τη καµπύλη εκµάθησης της αµιγούς λαπαροσκοπικής ριζικής προστατεκτοµής οριοθετώντας σαν τελικό αποτέλεσµα-στόχο τα θετικά εγχειρητικά όρια στο παθολογοανατοµικό παρασκεύασµα. Μελετήθηκαν οι ιατρικοί φάκελοι 8544 ασθενών µε κλινικά εντοπισµένο καρκίνο του προστάτη που υποβλήθηκαν σε λαπαροσκοπική προστατεκτοµή σε 14 κέντρα από 51 διαφορετικούς χειρουργούς. Η πιθανότητα ανεύρεσης χειρουργικών ορίων µετρήθηκε ως αποτέλεσµα της εµπειρίας του χειρουργού, αφού έγινε προσαρµογή για το παθολογοανατοµικό στάδιο, το βαθµό κακοήθειας, και τη τιµή του ειδικού προστατικού αντιγόνου. Σε ένα δεύτερο µοντέλο τα δεδοµένα εξετάστηκαν αφού έγινε προσαρµογή µε βάση την προηγούµενη εµπειρία των χειρουργών στην ανοικτή ριζική προστατεκτοµή και µε βάση τη γενιά των χειρουργών. Τριάντα ένας χειρουργοί είχαν προηγούµενη εµπειρία µε το ανοικτό χειρουργείο, ενώ 13 (25%) είχαν πραγµατοποιήσει πάνω από 100 οπισθοηβικές ριζικές προστατεκτοµές. Θετικά εγχειρητικά όρια εµφανίστηκαν σε 1862 ασθενείς (22%). Θετικά εγχειρητικά όρια υπήρξαν στο 12% των εντοπισµένων και στο 42% των µη εντοπισµένων όγκων. Υπήρξε σαφής βελτίωση στα ποσοστά των θετικών εγχειρητικών ορίων έως τις πρώτες 200 µε 250 επεµβάσεις. Πέραν του αριθµού αυτού των επεµβάσεων τα ποσοστά εµφάνισης θετικών εγχειρητικών ορίων δεν βελτιώθηκαν περεταίρω. Η διαφορά στον απόλυτο κίνδυνο µεταξύ 10 και 250 επεµβάσεων ήταν 4,8%, ενώ µεταξύ των 250 και 750 επεµβάσεων ήταν 0,9%. Η γενιά των χειρουργών και η προηγούµενη εµπειρία στην ανοικτή ριζική προστατεκτοµή δεν επηρέασαν τη συχνότητα εµφάνισης θετικών εγχειρητικών ορίων. Ο ρυθµός ελάττωσης της εµφάνισης των θετικών ορίων ήταν µεγαλύτερος στην ανοικτή ριζική προστατεκτοµή σε σύγκριση µε την αµιγή λαπαροσκοπική ριζική προστατεκτοµή. Τα αποτελέσµατα της παρούσας µελέτης σε συνδυασµό µε εκείνα προηγούµενης µελέτης από την ίδια οµάδα προκαλούν έντονο προβληµατισµό. Απαιτείται ένας συγκριτικά αρκετά µεγαλύτερος αριθµός λαπαροσκοπικών επεµβάσεων από ότι ανοικτών επεµβάσεων για να καλύψει κανείς την καµπύλη εκµάθησης της αντίστοιχης επέµβασης. Πρέπει να αναλογιστούµε το «κόστος» που καλούνται να «πληρώσουν» οι ασθενείς µας. Το κόστος αυτό γίνεται ακόµη µεγαλύτερο σε χώρες όπως η δική µας όπου ο αριθµός ανά τεχνική ανά χειρουργό µπορεί να µην φτάσει την απαιτούµενη καµπύλη εκµάθησης καθόλη τη καριέρα πολλών ουρολόγων. Προκύπτει άµεσα και επιτακτικά η ανάπτυξη εκπαιδευτικών κέντρων µε ικανό ετήσιο αριθµό ριζικών προστατεκτοµών ούτως ώστε να ξεπεραστεί το πρόβληµα της καµπύλης εκµάθησης προς όφελος των ασθενών. 6

5 best of the best // BJU INTERNATIONAL Γ. Μουτζούρης a-blockers to assist stone clearance after extracorporeal shock wave lithotripsy: a meta-analysis. Yefang Zhu, 1 Diederick Duijvesz, 2 Maroeska M.Rovers 2 and Tycho M. Lock 1. BJU International 2010;106, Study Type- Therapy (Meta-analysis) Level of evidence 1a Η µετα-ανάλυση που παρουσιάζεται στο BJU International του 3ου τριµήνου του 2010 αφορά στη χρησιµοποίηση των α- αδρενεργικών ανταγωνιστών στη διευκόλυνση της αποβολής των λιθιασικών συγκριµάτων µετά από εξωσωµατική λιθοθριψία (ESWL) για λίθους του νεφρού και ουρητήρα. Αν και η ένδειξη χρησιµοποίησης των α- bockers στην Ουρολογία είναι η αντιµετώπιση συµπτωµάτων του κατώτερου ουροποιητικού που οφείλονται σε καλοήθη υπερπλασία του προστάτη (LUTS/BPH), έχουν χρησιµοποιηθεί τα τελευταία χρόνια και για τη διευκόλυνση της αποβολής λιθιασικών συγκριµάτων µετά από ESWL. Τα αποτελέσµατα είναι αµφιλεγό- µενα µια και µερικές µελέτες έδειξαν θετική δράση ενώ άλλες δεν δείχνουν αποτελεσµατικότητα. Στη µετα-ανάλυση οι συγγραφείς χρησιµοποίησαν το MED- LINE Embase και Cochrane Library αναζητώντας όλες τις τυχαιοποιηµένες µελέτες χρησιµοποίησης των α-blockers µετά από εξωσωµατική λιθοθριψία. Από 29 µελέτες που αναφέρονταν σε αυτό το θέµα, µετά από συστηµατική αξιολόγηση από τους συγγραφείς, αναλύθηκαν 7 µελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια για τη µετα-ανάλυση. Και οι 7 µελέτες εκτιµούσαν την αποτελεσµατικότητα της ταµσουλοσίνης σε δόσεις 0,2 και 0,4 mg ηµερησίως και συµπεριελάµβαναν 484 ασθενείς. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι πρέπει να είµαστε αρκετά προσεκτικοί µε τα συµπεράσµατα επειδή υπάρχει σηµαντική ετερογένεια µεταξύ των κλινικών µελετών. Φαίνεται όµως ότι ταµσουλοσίνη είναι αποτελεσµατική µετά από ESWL, διευκολύνοντας την αποβολή των συγκριµάτων σε βραχύτερο χρονικό διάστηµα και µε λιγότερο µετεγχειρητικό πόνο. Είναι καλά ανεκτή από τους ασθενείς και οικονοµικά συµφέρουσα συγκρινόµενη µε το κόστος της ενδο-ουρολογικής αντιµετώπιση που µπορεί να χρειαστεί. 1. Department of Urology Julius Center for Health Sciences and Primary Care, University Medical Center Utrecht. 2. Department of Urology, Erasmus Medical Center, Rotterdam, The Netherlands. Η µετα-ανάλυση έδειξε ότι η χρησιµοποίηση της ταµσουλοσίνης διευκολύνει την αποβολή των λίθων µετά από ESWL. Η διαφορά µεταξύ της οµάδας ταµσουλοσίνης και οµάδας ελέγχου που πήρε µόνο παυσίπονα στην πλήρη αποβολή των λίθων ήταν 16%. ιαπιστώθηκε επίσης ότι πρέπει να αντιµετωπισθούν 6 ασθενείς µετά από ESWL µε ταµσουλοσίνη ώστε να επιτευχθεί πλήρης αποβολή των λίθων από 1 ασθενή. Η ανάλυση της υπο-οµάδας που έλαβε ταµσουλοσίνη σε δόση 0.4 mg ηµερησίως ( δόση που χρησιµοποιείται στην Ευρώπη και Αµερική) έδειξε ότι η απόλυτη διαφορά µεταξύ των οµάδων ανεβαίνει στο 19% ελαττώνοντας τον αριθµό των ασθενών που χρειάζονται να αντιµετωπισθούν για να επιτευχθεί πλήρης αποβολή των λίθων σε 1 ασθενή σε 5. Η µετα- ανάλυση επικεντρώθηκε επίσης και στον χρόνο που απαιτείται για την αποβολή των λιθιασικών συγκριµάτων όπως επίσης και στη ανάγκη χρησιµοποίησης αναλγητικών σκευασµάτων µετά από την ESWL. Από τρείς µελέτες που επικεντρώθηκαν στον χρόνο που απαιτείται για την πλήρη αποβολή των λιθιασικών συγκριµάτων διαπιστώθηκε ότι υπάρχει διαφορά 8 ηµερών υπέρ της οµάδας της ταµσουλοσίνης. Από 4 µελέτες που εξέτασαν τη χρήση των αναλγητικών διαπιστώθηκε ότι η οµάδα της ταµσουλοσίνης είχε µικρότερο µετεγχειρητικό πόνο όπως επίσης και µειωµένη χρήση αναλγητικών σκευασµάτων. 7

6 best of the best // EUROPEAN UROLOGY Σ. Γιαννακόπουλος Partial nephrectomy is associated with improved overall survival compared to radical nephrectomy in patients with unanticipated benign renal tumors. CJ. Weight, G. Lieser, BT. Larson, T. Gao, BR. Lane, SC. Campbell, IS. Gill, AC. Novick, AF. Fergany. European Urology 2010; 58: Στο παρελθόν έχουν δει το φως της δη- µοσιότητας µελέτες, οι οποίες κατέληγαν στο συµπέρασµα ότι η νεφρική ανεπάρκεια ή η επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας µετά από ριζική νεφρεκτοµή, φαίνεται να επηρεάζει τη συνολική επιβίωση των ασθενών [1]. Από την άποψη αυτή η µερική νεφρεκτοµή φαίνεται να προσφέρει υψηλότερα ποσοστά επιβίωσης από τη ριζική νεφρεκτοµή, εξαιτίας της καλύτερης διατήρησης της νεφρικής λειτουργίας. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις µελέτες αυτές δεν κατέληγαν σε ξεκάθαρα συµπεράσµατα, διότι τα µακροχρόνια δεδοµένα περί της επιβίωσης, αλλοιώνονταν σηµαντικά από τα ογκολογικά χαρακτηριστικά των όγκων και κυρίως από το γεγονός ότι πολλοί ασθενείς κατέληγαν τελικώς εξαιτίας του ογκολογικού τους προβλήµατος. Η µελέτη που επέλεξα για το τρίτο τρίµηνο του 2010 στο περιοδικό European Urology, σχεδιάστηκε ώστε να µελετηθεί µια οµάδα ασθενών µε όγκους κλινικού σταδίου Τ1, που στην τελική παθολογοανατοµική εξέταση αποδείχτηκαν καλοήθεις. Ο στόχος ήταν να αξιολογηθεί πιο ξεκάθαρα, η επίδραση που έχει η διατήρηση της νεφρικής λειτουργίας στη συνολική επιβίωση (overall survival, OS) και στην επιβίωση που σχετίζεται µε καρδιαγγειακές παθήσεις (cardiac-specific survival, CarSS). Η αναδροµική αυτή µελέτη προέρχεται από την ουρολογική κλινική του Cleveland Clinic Foundation, που έχει ίσως την κορυφαία εµπειρία στον κόσµο στην µερική νεφρεκτοµή. Μεταξύ 1999 και 2006, 2608 ασθενείς µε όγκους νεφρού κλινικού σταδίου ct1 υποβλήθηκαν σε χειρουργική επέµβαση. Από αυτούς 499 διαπιστώθηκε εκ των υστέρων (στην παθολογοανατοµική εξέταση) ότι είχαν καλοήθεις όγκους. Οι 499 αυτοί ασθενείς αποτέλεσαν το υλικό της παρούσας µελέτης. Από αυτούς οι 111 υποβλήθηκαν σε ριζική νεφρεκτοµή (ΡΝ) και οι 388 σε µερική νεφρεκτοµή (ΜΝ). Η επιλογή του είδους της επέµβασης έγινε από το χειρουργό και τον ασθενή, αφού ελήφθησαν υπόψη το µέγεθος του όγκου, η ακτινολογική εικόνα, η συνολική κατάσταση της υγείας του ασθενή, το προσδόκιµο επιβίωσης και η εµπειρία του χειρουργού. Τα περιεγχειρητικά και παθολογοανατοµικά στοιχεία που χρησιµοποιήθηκαν για την πολυπαραγοντική ανάλυση καταγράφηκαν από τους φακέλους των ασθενών. Ο ρυθµός σπειραµατικής διήθησης (egfr) υπολογίστηκε από τον τύπο: GFR σε ml/min ανά 1,73 m2 = 186 x κρεατινίνη ορού 1,154 x ηλικία 0,203 x (0.742 για γυναίκες) x (1,210 για µαύρους). Ως θάνατοι σχετιζό- µενοι µε καρδιαγγειακές παθήσεις, θεωρήθηκαν οι θάνατοι από ισχαιµική νόσο του µυοκαρδίου, συµφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, ισχαιµικά εγκεφαλικά επεισόδια και περιφερική αγγειακή νόσο. Η διάµεση τιµή για το χρόνο παρακολούθησης (follow-up) ήταν 50 µήνες. Η πενταετής συνολική επιβίωση (OS) υπολογίστηκε για την οµάδα της ΜΝ στο 95% έναντι 83% για την οµάδα της ΡΝ (p<0,0001). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση (µετά από διόρθωση για την ηλικία και τη συνυπάρχουσα νοσηρότητα) η ΡΝ συνδεόταν µε 2,5 φορές µεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου σε σχέση µε τη ΜΝ. Το µετεγχειρητικό egfr εµφανίστηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας της OS και φάνηκε σαφώς να συνδέεται µε το πλεονέκτηµα επιβίωσης στην οµάδα της ΜΝ. Τέλος, 16 ασθενείς πέθαναν από καρδιαγγειακή νόσο. Ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια γινόταν σηµαντικά υψηλότερος όσο µειωνόταν η τιµή του egfr. Το συµπέρασµα της µελέτης είναι, ότι η ΜΝ σχετίζεται µε καλύτερη OS και CarSS σε σχέση µε τη ΡΝ σε ασθενείς µε καλοήθεις νεφρικούς όγκους. Αυτό το πλεονέκτηµα φαίνεται πως κατά ένα µεγάλο µέρος οφείλεται στον καλύτερο ρυθµό σπειραµατικής διήθησης (egfr) που διατηρούν οι ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ΜΝ, αν και είναι πιθανόν να εµπλέκονται και άλλοι νεφρικοί ή εξωνεφρικοί παράγοντες. 8

7 EUROPEAN UROLOGY // best of the best Τα τελευταία χρόνια φαίνεται να υπάρχει µια σταθερή µείωση της συχνότητας εκτέλεσης µερικής νεφρεκτοµής σε σχέση µε το παρελθόν. Οι πιθανότεροι λόγοι για αυτό είναι: α) η ευρύτερη εφαρµογή της λαπαροσκοπικής ριζικής νεφρεκτοµής (στο «βωµό» της οποίας «θυσιάζονται» όγκοι που κανονικά θα ήταν υποψήφιοι για ογκεκτοµή), β) ο µεγάλος βαθµός τεχνικής δυσκολίας της λαπαροσκοπκής µερικής νεφρεκτοµής, η οποία θα µπορούσε να εξισορροπήσει το προηγούµενο και γ) το υψηλότερο ποσοστό επιπλοκών της µερικής νεφρεκτοµής σε σχέση µε τη ριζική νεφρεκτοµή. Ωστόσο δεν πρέπει να λησµονούµε, πώς τουλάχιστον για όγκους σταδίου Τ1, η µερική νεφρεκτοµή έχει ισοδύναµα ογκολογικά αποτελέσµατα µε τη ριζική νεφρεκτοµή και αυτό είναι πλέον σήµερα, σαφώς αποδεδειγµένο [2]. Το στοιχείο που η παρούσα µελέτη έρχεται να προσθέσει στην όλη αυτή συζήτηση είναι, ότι η µερική νεφρεκτοµή παρουσιάζει ένα γενικότερο πλεονέκτηµα επιβίωσης, που συνδέεται τουλάχιστον σε ένα βαθµό, µε τη διατήρηση καλύτερου ρυθµού σπειραµατικής διήθησης. Το πλεονέκτηµα αυτό αφορά τόσο τη συνολική επιβίωση, όσο και τη µείωση των θανάτων από καρδιαγγειακές νόσους. Είναι προφανές ότι η διαπίστωση αυτή είναι εξαιρετικά σηµαντική, αν σκεφτούµε ότι η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών µε όγκους σταδίου Τ1 (που είναι και οι συνήθεις υποψήφιοι για εκλεκτική µερική νεφρεκτοµή), συνήθως καταλήγουν από άλλες αιτίες θανάτου και όχι από την καρκινική νόσο. Στην περίπτωση µάλιστα των ασθενών που αποδεικνύεται εκ των υστέρων ότι έφεραν καλοήθεις όγκους, όλα τα προηγούµενα αποκτούν ακόµα µεγαλύτερη σηµασία. Το τελικό µήνυµα που προκύπτει συνολικά είναι, ότι ο ασθενής µε νεφρικό όγκο κλινικού σταδίου Τ1 φαίνεται να ωφελείται τα µέγιστα όταν υποβάλλεται σε µερική νεφρεκτοµή, εφόσον βέβαια αυτή είναι τεχνικά εφικτή. Βιβλιογραφία 1. Thompson et al. Radical nephrectomy for pt1a renal masses may be associated with decreased overall survival compared with partial nephrectomy. J Urol 2008; 179: Leibovich et al. Nephron sparing surgery for appropriately selected renal cell carcinoma between 4 and 7 cm results in outcome similar to radical nephrectomy. J Urol 2004; 171:

8 best of the best // SEXUAL DYSFUNCTION. Χατζηχρήστου & Κ. Χατζηµουρατίδης Can low-intensity extracorporeal shockwave therapy improve erectile function? A 6-month follow-up pilot study in patients with organic erectile dysfunction. Vardi Y, Appel B, Jacob G, Massarwi O, Gruenwald I. Eur Urol 2010, 58: Η αντιµετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας σήµερα βασίζεται στην εφαρ- µογή µιας πληθώρας θεραπευτικών µεθόδων, όπως είναι οι αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (PDE5i), οι ενδοσηραγγώδεις ενέσεις αγγειοδραστικών ουσιών και η τοποθέτηση πεϊκών προθέσεων. Παρά την αποτελεσµατικότητα και ασφάλεια των σύγχρονων θεραπευτικών µεθόδων, οι περισσότεροι ασθενείς µε στυτική δυσλειτουργία θα αντιµετωπιστούν µε την εφαρµογή µιας µη αιτιολογικής θεραπευτικής µεθόδου (ανεξάρτητης από το αίτιο της στυτικής δυσλειτουργίας). Η στυτική δυσλειτουργία είναι δυνητικά αναστρέψιµη ή ιάσιµη µόνο σ ένα µικρό ποσοστό προσεκτικά επιλεγµένων ασθενών [1]. Στην κατηγορία αυτή περιλαµβάνονται ενδοκρινοπάθειες (π.χ. υπογοναδισµός, υπερπρολακτιναιµία), τραυµατισµός των αιδοιικών ή σηραγγωδών αρτηριών αρτηριών που µπορεί να αντιµετωπιστεί µε επεµβάσεις επαναγγείωσης του πέους, λήψη φαρµάκων (π.χ. αντιυπερτασικά, αντιανδρογόνα), και ψυχοκοινωνικοί παράγοντες που µπορούν δυνητικά να τροποποιηθούν. Η γονιδιακή θεραπεία µπορεί να αποτελέσει µια µελλοντική θεραπευτική µέθοδο µε δυνατότητα ίασης της στυτικής δυσλειτουργίας αλλά τα δεδοµένα µέχρι ήµερα είναι εξαιρετικά περιορισµένα. Τέλος, η χρόνια ή καθηµερινή χρήση των PDE5i µπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της στυτικής δυσλειτουργίας µετά τη διακοπή της αγωγής αλλά τα δεδοµένα είναι επίσης πολύ περιορισµένα [2-4]. Η εξωσωµατική λιθοθρυψία (ESWL) είναι µια καθιερωµένη µέθοδος αντιµετώπισης της λιθίασης του ουροποιητικού συστήµατος µε κλινική εµπειρία για περισσότερα από 20 χρόνια. Έχει επίσης εφαρµοστεί για την αντιµετώπιση πολ- Ερωτηµατολόγιο Αρχική Βαθµολογία Μεταβολή p βαθµολογία ένα µήνα µετά (%) IIEF (πεδίο ΣΛ) 13,5 ± 4,1 20,9 ± 5,8 55 <0,001 IIEF (σύνολο) 39,3 ± 8,7 54,7 ± 11,7 39 <0,001 QEQ 32,9 ± 18,2 61,4 ± 25,8 83 <0,001 RS 1,45 ± 1 2,7 ± 1,1 86 <0,001 SEAR 36 ± 10,4 46,5 ± 11,3 32 <0,001 Πίνακας 1. Αποτελέσµατα των ερωτηµατολογίων στυτικής λειτουργίας πριν και 1 µήνα µετά την εφαρµογή της θεραπευτικής αγωγής µε κρουστικά κύµατα χαµηλής έντασης. Ερωτηµατολόγιο Αρχική Βαθµολογία βαθµολογία ένα µήνα µετά Συνολικός αριθµός στύσεων 3,9 ± 2,2 4,6 ± 2,3 Συνολικός χρόνος στύσης (ώρες) 1,3 ± 1,3 1,4 ± 0,9 Μέση σκληρότητα στην κορυφή του πέους 37,2 ± 18,9 42,1 ± 22,8 Μέση σκληρότητα στη βάση του πέους 47,5 ± 18,1 52,5 ± 22 Μέγιστη σκληρότητα στην κορυφή του πέους (καλύτερο επεισόδιο) 52,6 ± 20,7 61 ± 29,6 Μέγιστη σκληρότητα στη βάση του πέους (καλύτερο επεισόδιο) 66,9 ± 16,5 68,6 ± 26,6 Πίνακας 2. Μεταβολές στις παραµέτρους καταγραφής νυχτερινών στύσεων πριν και 1 µήνα µετά την εφαρµογή της θεραπευτικής αγωγής µε κρουστικά κύµατα χαµηλής έντασης. λών άλλων παθήσεων (π.χ. νόσος Peyronie, χρόνια διαβητικά έλκη) αλλά η αποτελεσµατικότητα της είναι αµφισβητήσιµη. Ερευνητικά δεδοµένα δείχνουν επίσης ότι η εφαρµογή της έχει θετικά αποτελέσµατα στον πολλαπλασιασµό και στη διαφοροποίηση των µυικών κυττάρων της καρδιάς και των αρχέγονων ενδοθηλιακών κυττάρων που µπορεί να είναι χρήσιµα στην αντιµετώπιση της ισχαιµικής καρδιοπάθειας και της καρδιακής ανεπάρκειας τουλάχιστον στα αρχικά στάδια [5,6]. Γνωρίζοντας ότι η στυτική δυσλειτουργία είναι ουσιαστικά µια πάθηση του ενδοθηλίου, θα ήταν λογικό να µελετηθεί η εφαρµογή της ESWLκαι για την πάθηση αυτή. Στην αρχή αυτή βασίστηκε η παρούσα µελέτη σε 20 άνδρες µε στυτική δυσλειτουργία αγγειογενούς αιτιολογίας. Χορηγήθηκαν ωστικά κύµατα χαµηλής έντασης σε 5 περιοχές του πέους συµπεριλαµβανοµένων και των σκελών των σηραγγωδών σωµάτων (2 συνεδρίες την εβδοµάδα για 3 εβδοµάδες που επαναλήφθηκαν µετά από ενδιάµεσο κενό άλλων 3 εβδοµάδων). Η στυτική λειτουργία εκτι- µήθηκε µε το ερωτηµατολόγιο IIEF (πεδίο στυτικής λειτουργίας). Η βελτίωση ήταν στατιστικά σηµαντική µετά από 1 µήνα και διατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της εξά- µηνης παρακολούθησης (πίνακας 1). Παρόµοια, η διάρκεια των στύσεων και η 10

9 SEXUAL DYSFUNCTION // best of the best σκληρότητα του πέους (εκτίµηση µε βάση τις καταγραφές του Rigiscan - Nocturnal Penile Tumescence and Rigidity recordings, NPTR, πίνακας 2) βελτιώθηκαν σηµαντικά όπως και οι βαθµολογίες πολλών άλλων ερωτηµατολογίων που χρησιµοποιήθηκαν (rigidity score RS, Quality of Erection Questionnaire QEQ, Self-Esteem and Relationship Questionnaire SEAR, πίνακας 1). Η ενδοθηλιακή λειτουργία εκτιµήθηκε µε τη διαστολή της βραχιονίου αρτηρίας που εξαρτάται από τη ροή του αίµατος (flow-mediated dilatation technique). Και αυτή βελτιώθηκε στατιστικά σηµαντικά. Επιπλέον, βρέθηκε µια ισχυρή συσχέτιση µεταξύ της βαθ- µολογίας του IIEF-ED και των µεταβολών των παραµέτρων της ενδοθηλιακής λειτουργίας (εικόνα 1). Ιδιαίτερα σηµαντικό είναι το γεγονός ότι το 50% των ασθενών είχαν αυτόµατες στύσεις ικανές για κολπική διείσδυση χωρίς τη χρήση PDE5i. Η ικανοποίηση των ασθενών από τη θεραπευτική αγωγή ήταν πολύ υψηλή (εκτίµηση µε το ερωτηµατολόγιο Erectile Dysfunction Inventory of Treatment Satisfaction, EDITS). Τέλος, η µέθοδος αυτή έγινε πολύ καλά ανεκτή από τους ασθενείς χωρίς αναφορές πόνου ή άλλων ανεπιθύµητων ενεργειών κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης. εν υπάρχει αµφιβολία ότι τα αποτελέσµατα αυτά είναι εντυπωσιακά και µπορούν να οδηγήσουν σε νέους θεραπευτικούς δρόµους που να αποσκοπούν στην ίαση ή στη βελτίωση της στυτικής λειτουργίας (π.χ. να ανταποκριθούν στους PDE5i ασθενείς χωρίς προηγούµενη ανταπόκριση). Βέβαια τα αποτελέσµατα αυτά αφορούν µια πιλοτική µελέτη χωρίς οµάδα ελέγχου µε placebo, το δείγµα είναι πολύ µικρό και η παρακολούθηση περιορισµένη. Επιπλέον το πρωτόκολλο εφαρµογής των ωστικών κυµάτων µπορεί να µην είναι το βέλτιστο. Πρόκειται όµως για µια πιλοτική µελέτη µε σκοπό την απόδειξη της ιδέας (proof of the concept). Στο προσεχές µέλλον αναµένονται τα αποτελέσµατα µιας µεγάλης πολυκεντρικής µελέτης που έχει ήδη ξεκινήσει για το σκοπό αυτό. Αν τα αποτελέσµατα αυτά επιβεβαιωθούν σίγουρα θα πρόκειται για µια νέα επανάσταση στην Ουρολογία. Βιβλιογραφία 1. Hatzimouratidis K, Hatzichristou DG. Looking to the future for erectile dysfunction therapies. Drugs 2008;68: Sommer F, Klotz T, Engelmann U. Improved spontaneous erectile function in men with mild-to-moderate arteriogenic erectile dysfunction treated with a nightly dose of sildenafil for one year: a randomized trial. Asian J Androl 2007;9: Padma-Nathan H, McCullough AR, Levine LA, Lipshultz LI, Siegel R, Montorsi F et al. Randomized, double-blind, placebo-controlled study of postoperative nightly sildenafil citrate for the prevention of erectile dysfunction after bilateral nerve-sparing radical prostatectomy. Int J Impot Res 2008;20: Montorsi F, Brock G, Lee J, Shapiro J, Van Poppel H, Graefen M et al. Effect of nightly versus on-demand vardenafil on recovery of erectile function in men following bilateral nerve-sparing radical prostatectomy. Eur Urol 2008;54: Nishida T, Shimokawa H, Oi K, Tatewaki H, Uwatoku T, Abe K et al. Extracorporeal cardiac shock wave therapy markedly ameliorates ischemia-induced myocardial dysfunction in pigs in vivo. Circulation 2004;110: Nurzynska D, Di Meglio F, Castaldo C, Arcucci A, Marlinghaus E, Russo S et al. Shock waves activate in vitro cultured progenitors and precursors 25 Baseline flow 25 Maximal flow of r= cardiac 0.60 cell lineages from the human r= heart. Ultrasound P= Med Biol 2008;34: P= IIEF ED score change penile/forearm Εικόνα 1. Συσχέτιση µεταξύ της βαθµολογίας του IIEF-ED και των µεταβολών των παραµέτρων της ενδοθηλιακής λειτουργίας. IIEF ED score change penile/forearm 11

10 short news Β. Παπαδηµητρίου Έχει διαφορά αποτελεσµατικότητας η διαδερµική σε σχέση µε την ανοικτή κρυοπηξία µικρών νεφρικών όγκων; Percutaneous vs surgical cryoablation of the small renal mass: is efficacy compromised? Long, C. J.et al. BJU International, Article first published online: 9 NOV Study Type Therapy (systematic review) Level of Evidence 1b Η αντιµετώπιση των µικρών νεφρικών όγκων µε κρυοθεραπεία έχει µελετηθεί αρκετά κυρίως όσον αφορά το κόστος, το χρόνο επέµβασης και τις επιπλοκές. Μέχρι σή- µερα όµως δεν υπάρχει καλοσχεδιασµένη, τυχαιοποιηµένη µελέτη που να αφορά το ογκολογικό αποτέλεσµα όταν η κρυοπηξία γίνεται µε χειρουργικό τρόπο (κυρίως λαπαροσκοπικά) ή µε διαδερµική (ακτινοσκοπική) τεχνική για µικρούς νεφρικούς όγκους.οι συγγραφείς αυτής της µελέτης που είναι µια µεταανάλυση 42 µελετών άλλων µε 1062 ασθενείς να έχουν υποστεί χειρουργική κρυοθεραπεία και 375 διαδερµική κρυοπηξία. εν υπήρξε στατιστική διαφορά µεταξύ των δύο τεχνικών όσον αφορά τα ποσοστα υπολειπόµενου όγκου (4.3% vs 5.3%; p=0.24) όπως δεν υπήρξε και διαφορά στην εµφάνιση υποτροπων /ανα ασθενή/ ανα έτος (1.4% vs 1.1%). Σε δύο ασθενείς της χειρουργικής οµάδας και σε ένα ασθενή της διαδερµικής εµφανίστηκαν µεταστάσεις. Συµπερασµατικά οι συγγραφείς τονίζουν ότι παρα τα µειονεκτήµατα της µελέτης φαίνεται ότι και οι δύο µέθοδοι είναι εφάµιλες όσον αφορά το ογκολογικό αποτέλεσµα. Το µειονέκτηµα είναι ότι οι µελέτες που εξετάστηκαν έχουν σχετικά µικρής διάρκειας follow up και εποµένως η κρυοπηξία θα πρέπει κατ αρχήν να αποδείξει την αξία της σε σχέση µε την ανοικτή (ή λαπαροσκοπική) µερική νεφρεκτοµή. Η φωτοδυναµική κυστεοσκόπηση βελτιώνει την ανίχνευση µη διηθητικών όγκων της κύστης και ελαττώνει κατά 16% το ποσοστό υποτροπής της νόσου στους πρώτους 9 µήνες. Hexaminolevulinate guided fluorescence cystoscopy reduces recurrence in patients with nonmuscle invasive bladder cancer. Stenzl A, et al. The Journal of Urology 2010; 184 : Η κυστεοσκόπηση µε λευκό φως, ακόµα και όταν εκτελειται από έµπειρους χειρουργούς, µπορεί να χάσει σηµαντικο ποσοστό επιφανειακών όγκων της κύστης και CIS. Σκοπός της µελέτης ήταν η εκτί- µηση του αποτελέσµατος της βελτιωµένης ανίχνευσης επιφανειακών όγκων της ουροδόχου κύστης µε φωτοδυναµική κυστεοσκόπηση στα ποσοστά πρώιµης υποτροπής της νόσου. Πρόκειται για προοπτική, τυχαιοποιηµένη µελέτη στην οποία συµµετείχαν 28 κέντρα (19 στις ΗΠΑ και στον Καναδά και 9 στην Ευρώπη). Συνολικά τυχαιοποιήθηκαν 814 ασθενείς µε επιφανειακούς όγκους και αυξηµένο κίνδυνο υποτροπής της νόσου.η τυχαιοποίηση γινόταν µε κεντρικό υπολογιστή και σε νοσοκοµεία χωρίς προηγούµενη εµπειρία στη φωτοδυναµική κυστεοσκόπηση τα πρώτα 5 περιστατικά θεωρήθηκαν εκπαιδευτικά, χωρίς να περιληφθούν στην ανάλυση. Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε κυστεοσκόπηση µε λευκό φωτισµό, χαρτογράφηση των αλλοιώσεων και διουρηθρική αφαίρεση, όπου ενδεικνυόταν. Οι ασθενείς της οµάδας της φωτοδυναµικής κυστεο - σκόπησης υποβλήθηκαν συµπληρωµατικά σε κυστεοσκόπηση µε µπλε φωτισµό πριν και µετά τη διουρηθρική εξαίρεση των όγκων. Η επιλογή της συµπληρωµατικής ενδοκυστικής θεραπείας στηρίχθηκε στον κίνδυνο υποτροπής και εξέλιξης της νόσου. Η αρχική παρακολούθηση περιλάµβανε κυστεοσκόπηση µε λευκό φως στους 3, 6 και 9 µήνες. Στην οµάδα της φωτοδυνα- µικής κυστεοσκόπησης, 286 ασθενείς είχαν τουλάχιστον έναν Τa ή Τ1 όγκο. Σε 47 ασθενείς (16%) τουλάχιστον ένας από τους όγκους ήταν 12 ορατός µόνο µε µπλε φως (p=0,001). Κατά την παρακολούθηση των πρώτων 9 µηνών, υποτροπίασαν 128 από τους 271 ασθενείς (47%) στην οµάδα της φωτοδυναµικής κυστεοσκόπησης και 157 στους 280 ασθενείς (56%) της οµάδας κυστεοσκόπησης µε λευκό φωτισµό (p=0,026). Η σχετική ελάττωση του ποσοστού υποτροπής ήταν 16%. Οι ανεπιθύµητες ενέργειες και στις δύο οµάδες ήταν παρόµοιες, κυρίως αιµατουρία και επίσχεση ούρων, χωρίς να αναφερθεί φωτοτοξικότητα. Οι συγγραφείς συµπεραίνουν ότι η φωτοδυναµική κυστεοσκόπηση είναι ασφαλής µε µικρή καµπύλη εκµάθησης, βελτιώνει σηµαντικά την ανίχνευση επιφανειακών όγκων και ελαττώνει το ποσοστό υποτροπής της νόσου στους πρώτους 9 µήνες.

11 short news Η δόση των 100 U αλλαντικής ανατοξίνης (Botox) ίσως είναι η καταλληλότερη σε ασθενείς µε ανθεκτική ιδιοπαθή υπερλειτουργική κύστη. Efficacy and Safety of OnabotulinumtoxinA for Idiopathic Overactive Bladder: A Double-Blind, Placebo Controlled, Randomized, Dose Ranging Trial. Dmochowski R, et al. The Journal of Urology 2010;184: Οι θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε ιδιοπαθή υπερλειτουργική κύστη ανθεκτική στην αντιχολινεργική αγωγή είναι περιορισµένες, ενώ η χρήση της αλλαντικής ανατοξίνης (Botox) έχει δοκιµαστεί µόνο σε µικρές σειρές ασθενών χωρίς καλό βαθµό ιατρικής τεκµηρίωσης. Σκοπός της εργασίας ήταν η εκτίµηση της ανταπόκρισης σε διαφορετικές δόσεις αλλαντικής ανατοξίνης σε ασθενείς µε ιδιοπαθή υπερλειτουργική κύστη και επιτακτική ακράτεια που δεν ανταποκρινόντουσαν στα αντιχολινεργικά. Πρόκειται για την πρώτη µεγάλη πολυκεντρική, τυχαιοποιηµένη, διπλή τυφλή µελέτη φάσης 2 που έλαβε χώρα σε 40 κέντρα 6 χωρών από τον Ιούλιο του 2005 έως τον Ιούνιο του ασθενείς (άνδρες και γυναίκες, ηλικίας από 18 έως 85 ετών) µε ιδιοπαθή ΟΑΒ µε τουλάχιστον 8 επεισόδια επιτακτικής ακράτειας την εβδοµάδα και τουλάχιστον 8 ουρήσεις κατά τη διάρκεια της ηµέρας έλαβαν 50, 100, 150, 200 ή 300 U Botox ή εικονικό φάρ- µακο. Τα συµπτώµατα εκτιµήθηκαν µε ηλεκτρονικό ηµερολόγιο ούρησης 7 ηµερών. 272 ασθενείς (86,9%) ολοκλήρωσαν τη µελέτη. Η κύρια παράµετρος αξιολόγησης ήταν τα εβδοµαδιαία επεισόδια επιτακτικής ακράτειας την 12η εβδοµάδα. Ικανοποιητική αποτελεσµατικότητα υπήρχε στις οµάδες των 100 και περισσοτέρων µονάδων Botox για όλες τις παραµέτρους, καθώς και για το ποσοστό ασθενών µε πλήρη εγκράτεια. Όταν αναλύθηκαν οι καµπύλες ανταπόκρισης στις διάφορες δοσολογίες, φάνηκε ότι δόσεις πάνω από 150 U έδιναν ελάχιστα καλύτερα αποτελέσµατα στα επεισόδια ακράτειας και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Παρατηρήθηκαν επίσης δοσοεξαρτώµενες µεταβολές του υπολείµµατος ούρων, καθώς και της ανάγκης έναρξης διαλειπόντων καθετηριασµών. Αξιοσηµείωτο ήταν το ποσοστό ανταπόκρισης στο εικονικό φάρµακο, κάτι που είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικό σε όλες της µελέτες που αφορούν την υπερλειτουργική κύστη. Οι µόνες ανεπιθύ- µητες ενέργειες που ήταν συχνότερες στην οµάδα του Botox σε σχέση µε το εικονικό φάρµακο ήταν οι ουρολοιµώξεις και οι επισχέσεις ούρων. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η δόση των 100 U ίσως είναι η καταλληλότερη σε ασθενείς µε ιδιοπαθή υπερλειτουργική κύστη, διότι συνδυάζει το καλό συµπτωµατικό αποτέλεσµα µε τις µικρότερες πιθανότητες επίσχεσης ούρων. Μελέτες φάσης 3 βρίσκονται αυτή τη στιγµή σε εξέλιξη. Η λήψη µη στεροειδών αντιφλεγµονωδών φαρµάκων, στατινών και θειαζιδικών διουρητικών ελαττώνει σηµαντικά τις τιµές του PSA. Impact of common medications on serum total prostate-specific antigen levels: analysis of the National Health and Nutrition Examination Survey. Chang SL, Harshman LC, Presti JC Jr. The Journal of Clinical Oncology 2010;28: Η λήψη από ασθενείς µη στεροειδών αντιφλεγµονωδών φαρµάκων (NSAIDs), στατινών ή θειαζιδικών διουρητικών µπορεί να ελαττώσει σηµαντικά τις τιµές του PSA, σύµφωνα µε αυτή τη δηµοσίευση στο Journal of Clinical Oncology. Ουσιαστικά οι ερευνητές µελέτησαν την επίδραση ευρέως χρησιµοποιούµενων φαρµάκων στα επίπεδα του PSA στα πλαίσια της µεγάλης επιδηµιολογικής µελέτης NHANES στον Αµερικάνικο πληθυσµό (National Health and Nutrition Examination Survey). Η µελέτη περιέλαβε άνδρες ηλικίας µεγαλύτερης των 40 ετών χωρίς προστατικό καρκίνο. Αποκλείσθηκαν άνδρες µε ιστορικό πρόσφατης προστατίτιδας και ορµονικής θεραπείας. Έγινε σταθµισµένη πολυπαραγοντική ανάλυση για να διευκρινιστεί η επίδραση των 10 ποιο συχνά συνταγογραφούµενων κατηγοριών φαρµάκων στην τιµή του PSA. Συνολικά άνδρες πληρούσαν τα κριτήρια εισόδου. Τα NSAIDs (p=0,03), τα θειαζιδικά διουρητικά (p=0,025) και οι στατίνες (p=0,01) σχετίστηκαν αντίστροφα µε τα επίπεδα PSA. Συγκεκριµένα φάνηκε ότι 5 χρόνια λήψης NSAID, στατίνης και θειαζίδης σχετίζεται µε ελαττωµένες τιµές PSA κατά 6%, 13% και 26% αντίστοιχα. Ο συνδυασµός στατίνης και θειαζιδικού διουρητικού οδηγεί στη µεγαλύτερη ελάττωση PSA (36% στα 5 χρόνια). Η ταυτόχρονη χορήγηση αναστολέα διαύλων ασβεστίου µε στατίνη ελαχιστοποιεί ή καταργεί την ελάττωση του PSA. Οι συγγραφείς σηµειώνουν ότι η επίδραση αυτών των ευρέως χρησιµοποιούµενων φαρµάκων στο screening του προστατικού καρκίνου είναι ουσιαστικά άγνωστη και ίσως θα πρέπει να προσδιοριστούν σταθµισµένες ως προς τα φάρµακα τιµές αναφοράς για το PSA. 13

12 short news Β. Παπαδηµητρίου Η ποιότητα του σπέρµατος δε µεταβάλλεται σηµαντικά στη χρόνια φάση των κακώσεων του νωτιαίου µυελού και δεν απαιτείται κρυοσυντήρηση σπέρµατος ως ρουτίνα. Semen quality remains stable during the chronic phase of spinal cord injury: a longitudinal study. Iremashvili V, et al. The Journal of Urology 2010; 184: Το 80% των καταγµατιών σπονδυλικής στήλης είναι άνδρες και η πλειοψηφία τους αντιµετωπίζει προβλήµατα στη λειτουργία της στύσης και της εκσπερµάτισης. Πρόκειται για µελέτη των αλλαγών της ποιότητας του σπέρµατος ασθενών στη χρόνια φάση µετά από κάκωση του νωτιαίου µυελού. Περιλήφθηκαν 87 καταγµατίες σπονδυλικής στήλης που είχαν υποβληθεί σε έλεγχο σπέρµατος δύο ή περισσότερες φορές µε ελάχιστο µεσοδιάστηµα 3 χρόνων. Οι ασθενείς αυτοί ανήκαν στους 500 εθελοντές µε κάκωση νωτιαίου µυελού που συµµετείχαν στο Male Fertility Research Program of the Miami Project to Cure Paralysis µεταξύ 1991 και Το σπέρµα συλλεγόταν µε αυνανισµό ή ηλεκτροδιέγερση και εξεταζόταν σύµφωνα µε τα κριτήρια της WHO. Αναλύθηκαν οι µεταβολές της συγκέντρωσης, ολικού αριθµού σπερµατοζωαρίων, ολικού αριθµού κινητών σπερµατοζωαρίων και της κινητικότητας των σπερµατοζωαρίων µε το χρόνο. Η µέση ηλικία ήταν 30,1 έτη (από 16 έως 48) και ο µέσος χρόνος από τον τραυ- µατισµό έως την αρχική εκτίµηση του σπέρµατος ήταν 7,1 έτη (από 1 έως 26). Η συγκέντρωση των σπερµατοζωαρίων ελαττώθηκε ελάχιστα µε το χρόνο,ενώ όλες οι άλλες παράµετροι παρέµειναν αµετάβλητες. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η ποιότητα του σπέρµατος δε µεταβάλλεται σηµαντικά στη χρόνια φάση ασθενών µε κακώσεις νωτιαίου µυελού και αυτό είναι µία σηµαντική γνώση για τους ουρολόγους που διαχειρίζονται τέτοια περιστατικά, οι οποίοι µπορούν να ενηµερώνουν τους ασθενείς ότι τα χρόνια που έχουν περάσει από την κάκωση δεν αποτελούν επιβαρυντικό παράγοντα στον οικογενειακό προγραµµατισµό. Επίσης η κρυοσυντήρηση σπέρµατος ως ρουτίνα δεν ενδείκνυται σε αυτούς τους ασθενείς. Η προεγχειρητική αντισηψία του δέρµατος µε χλωρεξιδίνη υπερτερεί της αντισηψίας µε ιωδιούχο ποβιδόνη. Chlorhexidine-Alcohol versus Povidone-Iodine for Surgical-Site Antisepsis. Darouiche RO, et al. The New England Journal of Medicine 2010;362: Το δέρµα του ασθενούς αποτελεί κύρια πηγή παθογόνων µικροοργανισµών που προκαλούν φλεγµονές των χειρουργικών τοµών και εκτιµάται ότι περίπου ασθενείς που χειρουργούνται κάθε χρόνο στις ΗΠΑ θα έχουν αυτή την επιπλοκή. Έτσι η βελτιστοποίηση της προεγχειρητικής αντισηψίας του δέρµατος µπορεί να ελαττώσει τις µετεγχειρητικές λοιµώξεις. Ενήλικοι ασθενείς σε 6 νοσοκοµεία τυχαιοποιήθηκαν µε ποσοστό 1:1 σε προεγχειρηρική αντισηψία δέρ- µατος είτε µε αλκοολούχο χλωρεξιδίνη (2% chlorhexidine gluconate και 70% isopropyl alcohol), είτε µε ιωδιούχο ποβιδόνη (10% povidone-iodine). Εκτιµήθηκε το ποσοστό λοιµώξεων των χειρουργικών τις πρώτες 30 µετεγχειρητικές ηµέρες. Τα χειρουργεία κατατάχθηκαν στα clean-contaminated και αφορούσαν κυρίως λεπτό και παχύ έντερο, γαστροοισοφαγικά, θωρακοχειρουργικά, ουρολογικά και γυναικολογικά. Η τυχαιοποίηση έγινε κεντρικά µε χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή και συνολικά 849 ασθενείς είχαν ολοκληρωµένη παρακολούθηση και ήταν κατάλληλοι για την ανάλυση. Το συνολικό ποσοστό λοίµωξης του χειρουργικού τραύµατος ήταν σηµαντικά χαµηλότερο για την οµάδα της χλωρεξιδίνης (9.5% vs. 16.1%; P=0.004; relative risk, 0.59; 95% confidence interval, 0.41 to 0.85). Η χλωρεξιδίνη ήταν πιο προστατευτική απέναντι τόσο στις επιφανειακές λοιµώξεις των τοµών (4.2% vs. 8.6%, P=0.008), όσο και στις εν τω βάθει λοιµώξεις (1% vs. 3%, P=0.05), όχι όµως και στις ενδοκοιλιακές λοιµώξεις (4.4% vs. 4.5%). Οι ανεπιθύ- µητες ενέργειες ήταν παρόµοιες και στις δύο οµάδες. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η προεγχειρητική αντισηψία του δέρµατος µε αλκοολούχο χλωρεξιδίνη υπερτερεί της αντισηψίας µε ιωδιούχο ποβιδόνη στην πρόληψη των λοιµώξεων των χειρουργικών τοµών και αυτό µπορεί να οδηγήσει σε σηµαντικό κλινικό όφελος. 14

13 παρουσίαση περιστατικού ιπλασιασµός κατώτερου ουροποιητικού Χ. Μαµουλάκης,. Γλαρίτης ΕΙΣΑΓΩΓΗ Ο διπλασιασµός του ουροποιο-γεννητικού συστήµατος αποτελεί σπάνια οµάδα συγγενών ανωµαλιών µε ευρεία ποικιλοµορφία ανατοµικών παραλλαγών και τρόπων εκδήλωσης. Η διάγνωση-διαχείριση αυτών των περιστατικών µπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολη στην κλινική πράξη. Ανασκοπώντας τη διεθνή βιβλιογραφία από το 1961, οπότε ο Abrahamson περίγραψε το διπλασιασµό της ουροδόχου κύστης για πρώτη φορά, 1 συναντάµε περιστατικά διπλασιασµού του κατώτερου ουροποιητικού που συνοδεύονται από ανωµαλίες του ανώτερου ουροποιητικού, του γεννητικού 2 ή του γαστρεντερικού σύστηµατος σε νεογέννητα ή κατά την ενδοµήτριο ζωή. 3 Ειδικότερα ο διπλασιασµός της ουροδόχου κύστης µε συνοδό διπλασιασµό ουρήθρας χωρίς συνοδές ανωµαλίες είναι εξαιρετικά σπάνιος. 4,5,6 Από όσο µπορούµε να γνωρίζουµε, το περιστατικό που παρουσιάζουµε είναι το τέταρτο που δηµοσιεύεται διεθνώς και το πρώτο που αναγνωρίζεται και περιγράφεται σε ενήλικα. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Άνδρας 52 ετών προσήλθε στην Ουρολογική Κλινική του Πανεπιστη- µιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ηρακλείου εξαιτίας αιφνίδιας πυώδους ουρηθρικής έκκρισης. Από 18- µήνου ανέφερε ανώδυνη, προοδευτικά διογκούµενη ψηλαφητή µάζας µπροστά από την ηβική σύµφυση που προοδευτικά υποχώρησε µε την εµφάνιση του πυώδους εκκρίµατος. Το ατοµικό αναµνηστικό ανέφερε σακχαρώδη διαβήτη, αρτηριακή υπέρταση, χρόνια αποφρακτική πνευµονοπάθεια και χειρουργηθείσα βουβωνοκήλη - οµφαλοκήλη προ 4-ετίας. Ο ασθενής ήταν απύρετος και αιµοδυναµικά σταθερός, µε φυσιολογικό εργαστηριακό έλεγχος και στείρα καλλιέργεια ούρων. Η κλινική εικόνα ήταν συµβατή µε αυτόµατη παροχέτευση αποστηµατικής συλλογής. Σε CT κοιλίας προ 3-µήνου είχε αναδειχθεί µόρφωµα χαµηλής πυκνότητας µήκους 7 cm, µπροστά από την ηβική σύµφυση, στην ανατοµική περιοχή του κρεµαστήρα συνδέσµου του πέους, σε άµεση επαφή µε την ουροδόχο κύστη (εικόνα 1), δίνοντας την εντύπωση συνοχής µε την προστατική-µεµβρανώδη ουρήθρα. Μια εβδοµάδα πριν, ο ασθενής είχε υποβληθεί σε MRI πυέλου που έδειξε δίχωρη χωροκατακτητική εξεργασία σε στεφανιαίο επίπεδο, ευµεγέθη µε σαφή λοβωτά όρια. Το περιφερικό τµήµα εντοπιζόταν στα µαλακά µόρια µπροστά από την ηβική σύµφυση, µε ουραία επέκταση, σε άµεση επαφή µε την ραχιαία επιφάνεια των σηραγγωδών σωµάτων του πέους και µήκος 86 mm. Το κεντρικό τµήµα εντοπιζόταν ενδοκοιλιακά, χαµηλοτερα και πρόσθια από το την κύστη, µπροστά από το έσω στοµίο της ουρήθρας µε επέκταση διαµέσου του ουρογεννητικού διαφράγµατος και κάτω από την ηβική σύµφυση όπου συνδεόταν µε το περιφερικό τµήµα µέσω στενού αυχένα (εικόνα 2). Το εγγύς τµήµα της µάζας καταλάµβανε τον ανατοµικό χώρο του µέσου προστατικού λοβού εκτοπίζοντας τον αδένα ραχιαία, ενώ περιφερικά του ουρογεννητικού διαφράγµατος ακολουθούσε την ανατοµική πορεία των σηραγγωδών σωµάτων µέχρι το ύψος της ρίζας του πέους χωρίς να σχετίζεται µε την ουρήθρα. Οι χαρακτήρες ήταν συµβατοί µε κυστική εξεργασία (απουσία σκιαγραφικής ενίσχυσης ή ευρηµάτων ενδεικτικών κακοήθους εξεργασίας). Ο ασθενής οδηγήθηκε στο χειρουργείο προς διερεύνηση του µορφώ- µατος µε µέση υπο-οµφάλιο τοµή υπό επισκληρίδιο αναισθησία. Μπροστά από την ουροδόχο κύστη, σε άµεση επαφή, βρέθηκε κυστικό µόρφωµα (εικόνα 3) που δεν είχε σχέση µε το ανώτερο ουροποιητικό, ενώ το πυώδες περιεχόµενό του εξερχόταν από επισπαδιακό ουρηθρικό στόµιο. Λήφθηκε ιστοτεµάχιο από το τοίχωµα, τοποθετήθηκε υπερηβικός καθετήρας, έγινε συρραφή του χειρουργικού τραύµατος κατά στρώµατα και τοποθετήθηκε καθετήρας κύστης Foley 16 F. Η ιστολογική εξέταση κατέδειξε την παρουσία µεταβατικού επιθηλίου, έντονη οξεία και χρόνια φλεγµονώδη διήθηση του στρώµατος, ινώδη συνδετικό και λιπώδη ιστό (εικόνα 5). Εστάλη καλλιέργεια από το πύον της κοιλότητας που βρέθηκε θετική σε τρία παθογόνα και χορηγήθηκε η απαραίτητη ενδοφλέβια αντιµικροβιακή αγωγή. ΣΥΖΗΤΗΣΗ Ο διπλασιασµός του κατώτερου ουροποιητικού αφορά στην ουροδόχο κύστη ή/και στην ουρήθρα και συνοδεύεται συνήθως από διπλασιασµό των έξω γεννητικών οργάνων (90%), του κατώτερου γαστρεντερικού σωλήνα (40 %), ενώ σπανιότερα παρατηρείται διπλασιασµός του νωτιαίου µυελού ή ύπαρξη συριγγίου µεταξύ ορθού, κόλπου και ουρήθρας. 7,8 Ειδικότερα ο διπλασιασµός της κύστης είναι εξαιρετικά σπά- 16

14 1 παρουσίαση περιστατικού 2 3 νιος. Η θεραπεία αποσκοπεί στην προφύλαξη της νεφρικής λειτουργίας, την αποφυγή ουρολοιµώξεων, τη διατήρηση της εγκράτειας και την ανακατασκευή των γεννητικών οργάνων εφόσον απαιτείται. Λόγω της σπανιότητας και της ποικιλίας των παραλλαγών η χειρουργική αντιµετώπιση εξατοµικεύεται. Η εµβρυολογική παθογένεια βασίζεται στην κατηγοριοποίηση του διπλασιασµού της κύστης κατά Abrahamson σε πλήρη και ατελή. 1,9,10 Ο πλήρης διπλασιασµός χαρακτηρίζεται από παρουσία δύο κύστεων που δέχονται ούρα από δύο ξεχωριστούς ουρητήρες και καταλήγουν σε δυο ξεχωριστές ουρήθρες. Πολλές φορές συνυπάρχει διπλασιασµός τελικού εντέρου. Οι περιπτώσεις πλήρους διπλασιασµού κατώτερου ουροποιητικού που έχουν περιγραφεί είναι ελάχιστες. 11 Στον ατελή διπλασιασµό οι δύο κυστικές κοιλότητες επικοινωνούν και καταλήγουν σε κοινή ουρήθρα. Η διαµερισµατοποίηση οφείλεται στην παρουσία διαφράγµατος που µπορεί να είναι τέλειο ή ατελές και αποτελείται από βλεννογόνο µε ή χωρίς µυϊκό ιστό. Το ατελές διάφραγµα επιτρέπει έξοδο ούρων από τα δια- µερίσµατα της κύστη και αποχέτευση µέσω µονήρους συνήθως ουρήθρας. Στην περίπτωση του τέλειου διαφράγµατος, η µία κοιλότητα είναι κλειστή µε αποτέλεσµα ετερόπλευρη ουρητηρο-υδρονέφρωση. Άλλη ανατοµική παραλλαγή είναι η πολύχωρη κύστη (περισσότερα διαφραγµάτα) µε µία ουρήθρα, οπότε µερικοί χώροι παραµένουν κλειστοί. Σε περίπτωση που ένας από τους ουρητήρες καταλήγει σε κλειστό χώρο παρατηρείται ουρητηρο-υδρονέφρωση µε δυσπλασία της νεφρικής µονάδας. Τέλος, στην κλεψυδροειδή ουροδόχο κύστη, οι ουρητήρες καταλήγουν συνήθως στο κάτω 17

15 παρουσίαση περιστατικού συνέχεια από τη σελίδα 17 ιπλασιασµός κατώτερου ουροποιητικού Χ. Μαµουλάκης,. Γλαρίτης 4 5 Βιβλιογραφία 1. Abrahamson J: Double bladder and related anomalies: Clinical and embryological aspects and a case report. Br J Urol 1961;33: Metzger R, Schuster T, Stehr M, et al: Incomplete duplication of the bladder. Eur J Pediatr Surg 14: , Evangelidis A, Murphy JP, and Gatti JM: Incomplete bladder duplication presenting antenatally. Urology 64: 589e3 589e5, Bae KS, Jeon SH, Lee SJ, et al: Complete duplication of bladder and urethra in coronal plane with no other anomalies: case report with review of the literature. Urology 65: 388.e12 388e13, Cheng EY, and Maizels M: Complete duplication of the bladder and urethra in the coronal plane: case report. J Urol 155: , Singh JP, Mehra S, and Nagabhushanam V: Complete duplication of bladder and urethra: a case report with review of the literature. J Urol 109: , τµήµα και δεν παρατηρείται λειτουργικό πρόβληµα. Υπάρχουν ωστόσο σοβαρές µορφές, στις οποίες το άνω τµήµα της κλεψύδρας λειτουργεί ως εκκόλπωµα και απαιτείται εξαίρεση. Η περίπτωσή µας είναι ιδιαίτερη αφού πρόκειται για την πρώτη αναφορά διεθνώς, πλήρους διπλασιασµού του κατώτερου ουροποιητικού (δύο κύστεις-δύο ουρήθρες), σε στεφανιαίο επίπεδο (η µία κύστη µπροστά από την άλλη) απουσία συνοδών ανωµαλιών από το ανώτερο ουροποιητικό ή άλλο σύστηµα και όψιµη διάγνωση (σε ενήλικα) λόγω απουσίας οποιασδήποτε συµπτωµατολογίας (τυχαίο εύρηµα-αυτόµατη παροχέτευση πυώδους εκκρίµατος) Ciftci AO, Senocak ME, Bu yu kpamukcu N, Hicsonmez A. Complete duplication of the bladder and urethra: a case report and review of the literature. J Pediatr Surg 1995; 30: Gastol P, Baka-Jakubiak M, Skobejko-Wlodarska L, Szymkiewicz C. Complete duplication of the bladder, urethra, vagina, and uterus in girls. Urology 2000; 55: Berrocal T, Lopez-Pereira P, Arjonilla A, et al: Anomalies of the distal ureter, bladder and urethra: embryologic, radiologic, and pathologic features. Radiographics 22: , Berrocal T, Novak S, Arjonilla A, et al: Complete duplication of bladder and urethra in the coronal plane in a girl: case report and review of the literature. Pediatr Radiol 29: , Esham W, Holt HA. Complete duplication of bladder and urethra: a case report. J Urol 1980; 123:

16 ανασκοπήσεις Αµινογλυκοσίδες στην ουρολογία Φ. Σοφράς, Κ. Σταµατίου ΓΕΝΙΚA ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚA Ο όρος αναφέρθηκε αρχικά σε οποιοδήποτε µέσο µε βιολογική δράση ενάντια στους µικροοργανισµούς εντούτοις σήµερα χρησιµοποιείται ειδικότερα για την περιγραφή ουσιών που εµποδίζουν ή καταργούν την αύξηση µικροοργανισµών όπως τα βακτήρια, οι µύκητες ή τα πρωτόζωα (αντιβακτηριακή, αντιµυκητική ή αντιπαρασιτική δράση). 1 Οι ουσίες αυτές παράγονται µε βιοσυνθετικές και ηµιβιοσυνθετικές µεθόδους. Λόγω της προόδου στην οργανική χηµεία σήµερα, περισσότερα αντιβιοτικά λαµβάνονται µε χηµική σύνθεση και πολύ λιγότερα µε καλλιέργειες µικροβίων. 2 Υπό αυτή την ιδιότητά τους τα φάρµακα που προκαλούν εκλεκτική καταστροφή των µικροοργανισµών, ή, των νεοπλασµατικών κυττάρων, χωρίς να είναι τοξικά για τον ξενιστή, ιστό ή οργανισµό ονοµάζονται χηµειοθεραπευτικά (Chemotherapeutic agents). ιακρίνονται σε αντιµικροβιακά, παρασιτοκτόνα και κυτταροστατικά. Τα αντιµικροβιακά µπορεί να είναι αντιβακτηριακά, αντιικά, ή µυκητοκτόνα. Τα περισσότερα αντιβακτηριακά δεν αναπτύσσουν καµία δραστηριότητα ενάντια στους ιούς, τους µύκητες, ή άλλα µικρόβια. Τα αντιβακτηριακά αντιβιοτικά µπορούν να ταξινοµηθούν µε βάση την εστίαση της δράσης τους σε: αντιβιοτικά στενού φάσµατος, εκτεταµένου φάσµατος και ευρέως φάσµατος. Πίνακας 1. Ταξινόµηση των Αντιµικροβιακών Φαρµάκων 3 Λακταµικά αντιβιοτικά: 1) Πενικιλλίνες, 2) Κεφαλοσπορίνες (α,β,γ γενιάς), 3) Κεφαµυκίνες, 4) Μονοβακτάµες, 5) Οξαλακτάµες ή Οξακεφέµες 6) Θειεναµυκίνες, Πενέµες, Καρβαπενέµες, 7) Νέα λακταµικά αντιβιοτικά, 8)Αναστολείς β-λακταµάσης Αµινογλυκοσίδες: 1) Παλαιές, 2) Νεώτερες Σουλφοναµίδες Κινολόνες (α,β,γ γενιάς) Τετρακυκλίνες Μακρολίδια: 1) Οµάδα Ερυθροµυκίνης, 2) Οµάδα Λινκοµυκίνης ιάφορα αντιµικροβιακά: 1)Πολυπεπτίδια, 2) Παράγωγα αµινοξέων, 3) Στεροειδή αντιβιοτικά Αντιφυµατικά φάρµακα Αντιλεπρικά φάρµακα: Πχ Dapsone Μυκητοκτόνα, ή Αντιµυκητιασικά φάρµακα Αντισηπτικά ουροφόρων οδών Iοστατικά, ή Αντιιϊκά φάρµακα: Τοπικά αντισηπτικά Με βάση τον τρόπο δράσης τους τα αντιβακτηριακά µπορούν να ταξινοµηθούν σε βακτηριοστατικά και σε βακτηριοκτόνα. Με βάση τον επιµέρους µηχανισµό δράσης τους διακρίνονται σε φάρµακα που αναστέλλουν την αντιγραφή του DNA, φάρµακα που αναστέλλουν τη µεταγραφή του γενετικού κώδικα από το DNA στο mrna, φάρµακα που εµποδίζουν την πρωτεϊνική σύνθεση, φάρµακα που αλλοιώνουν την ανάγνωση του γενετικού κώδικα, φάρµακα που επεµβαίνουν στη σύνθεση της πεπτιδογλυκάνης του κυτταρικού τοιχώµατος, φάρµακα που δρουν ως αντιµεταβολίτες ενώ υπάρχουν και φάρµακα των οποίων ο µηχανισµός δράσης δεν έχει ακόµα διευκρινισθεί πλήρως. 20

17 Πίνακας 2. Ταξινόµηση των αντιµικροβιακών φαρµάκων ανάλογα µε τον µηχανισµό δράσης τους Φάρµακα που αναστέλλουν την αντιγραφή του DNA Φάρµακα που αναστέλλουν τη µεταγραφή του γενετικού κώδικα από το DNA στο mrna Φάρµακα που εµποδίζουν την πρωτεϊνική σύνθεση Φάρµακα που αλλοιώνουν την ανάγνωση του γενετικού κώδικα Φάρµακα που επεµβαίνουν στη σύνθεση της πεπτιδογλυκάνης του κυτταρικού τοιχώµατος Φάρµακα που δρουν ως αντιµεταβολίτες Φάρµακα των οποίων ο µηχανισµός δράσης δεν έχει ακόµα διευκρινισθεί πλήρως Κινολόνες Ριφαµυκίνες Χλωραµφενικόλη Λινκοσαµίδες Μακρολίδες Τετρακυκλίνες Αµινογλυκοσίδες Κυκλοσερίνη (1ο στάδιο) Θειϊκοπλανίνη, Βανκοµυσίνη (2ο στάδιο) Β-λακτάµες (3ο στάδιο) Σουλφοναµίδια Τριµεθοπρίµη Βρωµιδοπρίµη Ισονιαζίδη Εθαµβουτόλη Η αποτελεσµατικότητα των µεµονωµένων αντιβιοτικών ποικίλλει ανάλογα µε τη θέση της µόλυνσης, τη δυνατότητα του αντιβιοτικού να φτάσει στην περιοχή της µόλυνσης, και τη δυνατότητα του µικροβίου να αδρανοποιηθεί ή να καταστραφεί από το φάρµακο. Ορθολογική χρήση αντιβιοτικών Η ορθολογική χρήση των αντιβιοτικών αποτελεί ένα πολύ σηµαντικό ζήτηµα ιδιαίτερα σήµερα που κάτω από συνθήκες υψηλής αντοχής- πρέπει να συνδυαστεί µε την ασφάλεια και την αποτελεσµατικότητα. Μεταξύ άλλων µέτρων οι προτεινόµενες στρατηγικές για τον περιορισµό της ανάπτυξης ανθεκτικών στελεχών είναι η αποφυγή χορήγησης αντιβιοτικών όπου αυτά δεν είναι απαραίτητα καθώς και σε λοιµώξεις που είναι πιθανόν να αυτοϊαθούν και η αποφυγή χορήγησης αντιβιοτικών από το τηλέφωνο στις περισσότερες των περιπτώσεων. Επιβάλλεται η ορθολογική χρήση τους σε κοινές λοιµώξεις, η προσπάθεια καλλιέργειας υλικών για ακριβή διάγνωση και η επανεκτίµηση της θεραπευτικής αγωγής βάσει των εργαστηρι ακών αποτελεσµάτων και της πορείας του ασθενή όταν έχει υπο βληθεί σε εµπειρική θεραπεία. 4 Επί γνωστού αιτίου, η χρήση αντιβιοτικών ευρέως φάσµατος (από τα διαθέσιµα προς χρήση βάσει αντιβιογράµµατος) δεν επιτρέπεται γιατί µπορεί να µεταβάλει τη σύσταση της φυσιολογικής βακτηριακής χλωρίδας και να προκαλέσει υπερλοίµωξη από ένα µικροοργανισµό, του οποίου η ανάπτυξη φυσιολογικά βρίσκεται υπό έλεγχο µε την παρουσία άλλων µικροοργανισµών. Τέλος πρέπει να θεωρείται δεδοµένη η γνώση των τοπικών δεδοµένων που συνδέονται µε την αντοχή των µικροβίων. 5 ΑΜΙΝΙΓΛΥΚΟΣΙ ΕΣ Οι αµινολυκοσίδες αποτελούν µία ευρύτατη οικογένεια αντιµικροβιακών φαρµάκων που παρά τη συστηµατική χρήση τους για παραπάνω από 50 χρόνια, εξακολουθούν να κατέχουν ιδιαίτερα σηµαντική θέση στις θεραπευτικές επιλογές για τις σοβαρές λοιµώξεις από αερόβιους gram (-) µικροοργανισµούς Gram (-) µικροοργανισµούς συµπεριλαµβανοµένων και των ουρολογικών. Σύνθεση και Τύποι Προέρχονται είτε από τον στρεπτοµύκητα (Streptomyces) (στρεπτοµυκίνη, νεοµυκίνη, καναµυκίνη και τοµπραµυκίνη), είτε από τη µικροµονοσπορά (Micromonospora) (γενταµικίνη, σισοµικίνη) είτε παράγονται µε ηµισυνθετικό τρόπο (αµινογλυκοσίδες 3ης γενεάς: αµικασίνη από την καναµυκίνη και νετιλµικίνη από την σισοµικίνη). Ο όρος αµινογλυκοσίδη έχει σχέση µε τη δοµή τους: δύο αµινοσάκχαρα συνδέονται µέσω γλυκοσιδικού δεσµού µε µία κεντρική εξόζη (αµινοκυκλιτόλη). Η κεντρική δοµή είναι είτε η στρεπταµίνη είτε η 2-δεοξυ-στρεπταµίνη. Μοναδική εξαίρεση η στρεπτο- µυκίνη που έχει ως κεντρική δοµή την στρεπτιδίνη. Πράγµατι, η πλειοψηφία των αµινογλυκοσιδών αποτελείται από ένα κεντρικό -συνήθως 2-δισοξυστρεπτα- µινικό (2-DOS)- δακτύλιο συνδεδεµένο µε 21

18 ανασκοπήσεις συνέχεια από τη σελίδα 21 Αµινογλυκοσίδες στην ουρολογία Φ. Σοφράς, Κ. Σταµατίου γλυκοσιδικούς δεσµούς µε ένα ή περισσότερα αµινογλυκίδια. Ανάλογα µε την στερεοτακτική δοµή του 2- DOS δακτυλίου οι αµινογλυκοσίδες διαιρούνται σε δύο οµάδες τις: 4,5-2-DOS και 4,6-2-DOS. Οι κυριότεροι εκπρόσωποι της πρώτης οµάδας είναι η νεοµυκίνη B και η παροµοµυκίνη. Η Νεοµυκίνη B, χρησιµοποιείται τοπικά σε µορφή κρέµας ή διαλύµατος για τη θεραπεία της δερµατίτιδας ή βακτηριακών λοιµώξεων σε έδαφος τραύµατος ή εγκαύµατος. 6 Η παροµοµυκίνη χρησιµοποιείται στη θεραπεία παρασιτώσεων του εντέρου, ορισµένων τροπικών νόσων -συµπεριλαµβανο- µένης της λεϊσµανίασης- αλλά και ορισµένων τύπων µυκητιασικών λοιµώξεων. 7 Οι κυριότεροι εκπρόσωποι της δεύτερης οµάδας είναι η νετιλµικίνη, η αµικασίνη, η τοµπραµυκίνη, η γενταµυκίνη και η στρεπτο- µυκίνη. Οι τέσσερις πρώτες είναι ιδιαίτερα χρήσιµες για την αντιµετώπιση λοιµώξεων οι οποίες οφείλονται σε Αερόβια, Gram-αρνητικά βακτηρίδια όπως η ψευδοµονάδα, το acinetobacter και το εντεροβακτηρίδιο. Επιπλέον έχουν σηµαντικό ρόλο στη θεραπεία των σοβαρών ευκαιριακών λοιµώξεων που συνοδεύουν την κυστική ίνωση, το AIDS και νεοπλασµατικά νοσή- µατα. Η στρεπτοµυκίνη έχει σηµαντικό ρόλο στην αντιµετώπιση ορισµένων µυκοβακτηριδίων συµπεριλαµβανοµένων και αυτών που προκαλούν φυ- µατίωση. Πάντως, η πιο συχνή χρήση των αµινογλυκοσιδών είναι στην εµπειρική θεραπεία για σοβαρές λοιµώξεις όπως η σηψαιµία, που εµφανίζεται ως επιπλοκή ενδοκοιλιακής λοίµωξης, λοίµωξης του ουροποιητικού ή αναπνευστικής νοσοκοµειακής λοίµωξης. διείσδυση τους στις βιολογικές µεµβράνες είναι φτωχή λόγω της δοµής τους και για αυτό το λόγο οι ενδοκυτταρικές συγκεντρώσεις είναι συνήθως χαµηλές, µε εξαίρεση τα κύτταρα των νεφρικών σωληναρίων. Επαρκείς συγκεντρώσεις ωστόσο επιτυγχάνονται στα οστά το αρθρικό και το περιτοναϊκό υγρό. Αντίθετα οι συγκεντρώσεις που επιτυγχάνουν στο υγρό του υαλοειδούς σώµατος και στον προστατικό ιστό είναι θεραπευτικά ανεπαρκείς. Ελάχιστη είναι και η δίοδος τους από τον αιµατεγκεφαλικό φραγµό για τον λόγο αυτό δεν έχουν ρόλο στις λοιµώξεις του ΚΝΣ. 9 Πίνακας 3. Συνήθεις χρήσεις των αµινογλυκοσιδών στην κλινική πράξη* Σοβαρές απειλητικές για τη ζωή λοιµώξεις από gram (-) µικροοργανισµούς Επιπλεγµένες λοιµώξεις οστών µαλακών µορίων, δέρµατος Επιπλεγµένες ουρολοιµώξεις Σηψαιµία Περιτονίτιδα και άλλες σοβαρές ενδοκοιλιακές λοιµώξεις Eνδοκαρδίτιδα Λοιµώξεις από Mycobacterium *Σε συνδυασµό µε άλλα αντιβιοτικά για κάλυψη ευρύτερου φάσµατος Ιδιότητες Είναι θετικά φορτισµένα (κατιόντα), εξαιρετικά διαλυτά στο νερό και έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν την αντι- µικροβιακή δράση τους σε αλκαλικό περιβάλλον σε σχέση µε το όξινο. Η απορρόφηση από το γαστρεντερικό σωλήνα είναι από µικρή έως ελάχιστη για αυτό τον λόγο χορηγούνται είτε ενδοφλεβίως είτε ενδοµυϊκά. 8 Μετά την χορήγησή τους οι αµινογλυκοσίδες κατανέ- µονται αρχικά στο εξωκυττάριο υγρό. Έτσι, η παρουσία συνοδών νοσηµάτων και ιατρογενών καταστάσεων που αλλάζουν την ισορροπία των υγρών του οργανισµού µπορεί να απαιτήσει τροποποιήσεις της δόσης. Η Οι αµινογλυκοσίδες παρουσιάζουν ένα αποτέλεσµα στο οποίο δεν υπάρχει ή υπάρχει πολύ λίγη ανίχνευση των επιπέδων του φαρµάκου στο αίµα. Επιπλέον, δεν µεταβολίζονται στον οργανισµό του ξενιστή αλλά αντίθετα, αποβάλλονται σχεδόν αναλλοίωτα από τα ούρα. Για το λόγο αυτό υψηλές συγκεντρώσεις αθροίζονται στη φλοιώδη µοίρα του νεφρού όπου ο χρόνος ηµίσειας ζωής υπολογίζεται περίπου σε 100 ώρες, γεγονός που ευθύνεται για τη νεφροτοξική τους δράση. Επιτυγχάνουν την µέγιστη συγκέντρωση στον ορό σύντοµα µετά την χορήγηση της µέγιστης δόσης. Ο χρόνος ηµίσειας ζωής τους κυµαίνεται µεταξύ δύο ωρών (σε ασθενείς 22

19 ανασκοπήσεις µε φυσιολογική νεφρική λειτουργία) έως ώρες σε ασθενείς µε βαριά νεφρική ανεπάρκεια. 10 Η δράση τους είναι δόσο-εξαρτώµενη (όσο αυξάνει η συγκέντρωση πάνω από την ΕΑΠ, τόσο αυξάνει η βακτηριοκτόνος δράση) ενώ δεν παίζει ρόλο ο χρόνος δράσης του αντιβιοτικού (µη χρόνο-εξαρτώµενη δράση). Εµφανίζουν το φαινόµενο της «επίδρασης µετά το αντιβιοτικό (post-antibiotic effect)». Η εµµένουσα καταστολή της βακτηριακής ανάπτυξης µετά την έκθεση στις αµινογλυκοσίδες και αφού αυτές έχουν αποµακρυνθεί από τον ορό εκδηλώνεται τόσο έναντι των Gram-αρνητικών (ιδιαίτερα) αλλά και έναντι των Gram-θετικών βακτηριδίων. Η διάρκεια του φαινοµένου ποικίλει απο 0,5 7,5 ώρες ανάλογα µε την αµινογλυκοσίδη. Ο συνδυασµός των δύο αυτών δεδοµένων (δοσο-εξαρτώµενη δράση και µετά-αντιβιοτικό φαινόµενο) πιθανώς εξηγεί γιατί η χορήγηση υψηλών δόσεων µια φορά ηµερησίως φαίνεται να έχει καλύτερα αποτελέσµατα από χαµηλότερες δόσεις δύο ή τρεις φορές ηµερησίως. 11 Οι αµινολυκοσίδες εµφανίζουν συνεργική δράση όταν χορηγούνται µαζί µε β-λακταµικά αντιβιοτικά ή ορισµένα γλυκοπεπτίδια (βανκοµυκίνη). Η επίδραση στο κυτταρικό τοίχωµα από το συνεργών αντιµικροβιακό προκαλεί αυξηµένη ενδοκυττάρια είσοδο της αµινογλυκοσίδης και έτσι αυξηµένη επίδραση στην πρωτεϊνοσύνθεση. Το φαινόµενο αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιµο στην θεραπεία λοιµώξεων από ανθεκτικά στελέχη σταφυλόκοκκου, στρεπτόκκοκου, εντεροβακτηριοειδών και ψευδοµονάδας όταν οι αµινιγλυκοσίδες χορηγούνται µαζί µε β-λακταµικά και στην θεραπεία λοιµώξεων από ανθεκτικά στελέχη εντερόκοκκου όταν οι αµινιγλυκοσίδες χορηγούνται µαζί µε βανκοµυκίνη. Γενικότερα, σε όλα τα βακτήρια που περιλαµβάνει το φάσµα των αµινιγλυκοσιδών, η είσοδος στο βακτήριο γίνεται µέσω µη ειδικής σύνδεσης µε την αρνητικά φορτισµένη εξωτερική στοιβάδα του βακτηριακού τοιχώµατος στην θέση µαγνησίου (Mg++). Ακολουθεί χαλάρωση των δεσµών και της συνοχής της εξωτερικής στοιβάδας και ενεργοεξαρτώµενη είσοδος στο βακτηριακό κύτταρο λόγω διαφοράς δυναµικού µεταξύ των δύο πλευρών της κυτταρικής µεµβράνης (οξυγόνο-εξαρτώµενος οξειδοαναγωγικός µηχανισµός). Τρόπος δράσης Η δράση των αµινογλυκοσιδών είναι ιδιαίτερα πολύπολοκη και φαίνεται πως σχετίζεται µε την παρεµπόδιση των διαδικασιών αποκωδικοποίησης και µετάφρασης µέρους του γεννητικού υλικού των βακτηριδίων. O ακριβής µηχανισµός δεν είναι πλήρως γνωστός ωστόσο η βακτηριοκτόνος δράση των αµινογλυκοσιδών οφείλεται στην σύνθεση λανθασµένων πρωτεϊνών οι οποίες είναι θανατηφόρες για το βακτηριακό κύτταρο. Νεότερες µελέτες προτείνει ότι ο παραπάνω µηχανισµός είναι πιο σύνθετος και εξαρτάται επιπλέον από θερµοδυναµικούς και κινητικούς παράγοντες. 12 Επιπροσθέτως, θεωρείται ότι µέσω της επέµβασης των αµινογλυκοσιδών γίνεται αναστολή της αύξησης των βακτηριδίων λόγω της διακοπής της µετάφρασης του mrna (βασικός µηχανισµός που είναι υπεύθυνος για την επιβίωση) γεγονός που καθιστά το βακτηρίδιο ανίκανο να συνθέσει πρωτεΐνες ζωτικές για την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασµό του. 13 Το αν οι αµινογλυκοσίδες θα δράσουν ως βακτηριοστατικά ή βακτηριοκτόνα αντιβιοτικά εξαρτάται από την συγκέντρωσή τους. Όσο αυξάνεται η συγκέντρωσή τους στον ιστό ανάλογα αυξάνεται η µικροβιοκτόνος δράση τους. Αντοχή Η ανθεκτικότητα µπορεί να δηµιουργηθεί µε τρεις κύριους µηχανισµούς: Μείωση της ενδοκυττάριας συγκέντρωσης του φαρ- µάκου είτε λόγω µειωµένης προσρόφησης είτε λόγω ελαττωµένης πρόσληψης όταν λείπει το οξυγόνο-εξαρτώµενο σύστηµα µεταφοράς για τις αµινογλυκοσίδες. 2. Τροποποίηση του rrna στόχου ή του ριβοσωµατικού υποδοχέα, οπότε η θέση σύνδεσης της 30S υποµονάδας του ριβοσώµατος έχει µικρότερη συγγένεια για τις αµινογλυκοσίδες. 3. Ενζυµατική τροποποίηση και αδρανοποίηση του φαρµάκου. Αποτελεί τον πλέον συχνό µηχανισµό ανθεκτικότητας σε αποµονωµένα στελέχη ανθεκτικών βακτηριδίων. Υπάρχουν τρεις διαπιστωµένες διαφορετικές κλάσεις ενζύµων πλασµιδιοεξαρτώµενης σύνθεσης (ακετυλτρανσφεράσες, νουκλεοτιδυλτρανσφε- ράσες και φωσφοτρανσφεράσες) Κάθε τύπος ενζύµου είναι ειδικός για το συγκεκριµένο αντιβιοτικό-υπόστρωµα. 23

20 ανασκοπήσεις συνέχεια από τη σελίδα 23 Αµινογλυκοσίδες στην ουρολογία Φ. Σοφράς, Κ. Σταµατίου Νεφροτοξικότητα Καθώς οι αµινογλυκοσίδες δεν µεταβολίζονται στον οργανισµό του ξενιστή, η δραστηριότητά τους παραµένει αµετάβλητη από την επαγωγή ή την παρεµπόδιση µεταβολικών ενζύµων, όπως εκείνων του κυτοχρώµατος P450 system. Ωστόσο ορισµένα φάρµακα µπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο της νεφροτοξικότητας. Πίνακας 4. Παράγοντες που συµβάλουν στη νεφροτοξικότητα των αµινογλυκοσιδών Μεταβλητοί παράγοντες ιουρητικά Σκιαστικά µέσα Μείωση κυκλοφορούντος όγκου αίµατος Mη στεροειδή αντιφλεγµονώδη Χρήση άλλων νεφροτοξικών φαρµάκων Αmphotericin Cisplatin Μη µεταβλητοί παράγοντες Ηλικία Προϋπάρχουσα νεφρική νόσος Ιδανική δοσολογία Είναι γνωστό ότι η αύξηση των συγκεντρώσεων τους µε τη χορήγηση υψηλότερων δόσεων αυξάνει και το ποσοστό και την έκταση του θανάτου των βακτηριακών κυττάρων. Επιπλέον, όσο υψηλότερη είναι η δόση τόσο µεγαλύτερη η επίδραση µετά το αντιβιοτικό και µάλιστα η επίδραση αυτή παρατείνεται από τη συνεργική επίδραση της δραστηριότητας των λευκοκυττάρων. 15 Παρά τις παραπάνω διαπιστώσεις δεν είναι απόλυτα αποσαφηνισµένη η ιδανική δοσολογία και ο χρόνος χορήγησης και παραµένει να αποδειχθεί η θεραπευτική υπεροχή της µίας ηµερήσιας δόσης. 16,17,18 Σε πειραµατικά ζωικά πρότυπα πάντως δεν βρέθηκε διαφορά στην αντιβακτηριακή αποτελεσµατικότητα µεταξύ της µίας ηµερήσιας και πολλαπλών ηµερήσιων δόσεων αντίθετα όµως επιβεβαιώθηκε η δυνατότητα για µειωµένη τοξικότητα. 23 Αυτό πιθανώς εξηγείται από το γεγονός ότι η σπειραµατική διήθηση διέπεται από κιρκάδιο ρυθµό λειτουργίας (είναι µειωµένη µετά τα µεσάνυκτα και έως τις πρώτες πρωινές ώρες) µε αποτέλεσµα η χορήγηση ή η παραµονή του φαρ- µάκου στους νεφρούς εκείνες τις ώρες εγκυµονεί µεγαλύτερο κίνδυνο εµφάνισης νεφροτοξικότητας. 19 Λοιµώξεις του ουροποιητικού συστήµατος Ως ουρολοίµωξη καθορίζεται η παρουσία βακτηρίων στα ούρα (βακτηριουρία) σε συνδυασµό µε την φλεγ- µονώδη αντίδραση του ξενιστή. Στη διάγνωση των ουρολοιµώξεων συµβάλλουν ο ποσοτικός προσδιορισµός του µικροβίου και η παρουσία ή απουσία πύου στα ούρα (πυουρία). Οι λοιµώξεις του ουροποιητικού συστήµατος απαντώνται ευρέως στην κοινότητα αλλά και σε κλειστές κοινωνίες όπως και στα νοσοκοµεία και στα ιδρύµατα. Συνολικά περισσότερο από 150 εκατοµµύρια άτοµα και των δυο φύλων προσβάλλονται από ουρολοίµωξη κάθε χρόνο. Μόνο στο σύστηµα πρωτοβάθµιας περίθαλψης των ΗΠΑ 8 εκατοµµύρια επισκέψεις ετησίως αφορούν σε ουρολοιµώξεις. Η επίπτωση των λοιµώξεων του ουροποιητικού εµφανίζει διαφορές που σχετίζονται µε το φύλο και την ηλικία. Τα ¾ των ουρολοιµώξεων αφορούν γυναίκες η πλειοψηφία των οποίων είναι µεταεµµηνοπαυσιακής ηλικίας. Οι ουρολοιµώξεις εί ναι πιο συχνές στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες δεδοµένου ότι η βραχεία ουρήθρα και η θέση της σε σχέση µε τον κόλπο και την περινεϊκή χώρα, που είναι αποικισµένες από βακτήρια, προδιαθέτει σε λοιµώξεις Υπολογίζεται µέχρι και το 50% των γυναικών εµφανίζουν έστω και ένα επεισόδιο ουρολοίµωξης κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Οι υπεύθυνοι µικροοργανισµοί είναι κυρίως τα Gram (-) βακτήρια, ενώ σπανιότερα αίτια είναι τα Gram (+), τα αναερόβια και άλλα άτυπα παθογόνα (χλαµύδια, ουρεόπλασµα, µυκόπλασµα). Η Escherichia Coli είναι ο υπεύθυνος µικροοργανισµός για το 85% των εξωνοσοκοµειακών και το 50% των ενδονοσοκοµειακών ουρολοιµώξεων. Γενικά, πάνω από 95% των ουρολοιµώξεων οφείλονται στα Escherichia Coli (κολοβακτηρίδιο), εντεροβακτηριοειδή, ψευδοµονάδα αεριογόνο, σαπροφυτικό σταφυλόκοκκο και εντερόκοκκο. Ανάλογα µε την χρονιότητά τους οι ουρολοιµώξεις διακρίνονται σε οξείες και χρόνιες, ενώ ανάλογα µε την παρουσία ή όχι νοσολογικού υπόβαθρου διακρίνονται σε επιπλεγµένες και µη επιπλεγµένες. Πιο συγκεκρι- µένα ο όρος επιπλεγµένη χρησιµοποιείται για να περι- 24

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή, για την παρακολούθηση του μαθήματος του καρκίνου του προστάτη. Καρκίνος του προστάτη Επιδημιολογία: Αποτελεί τον συχνότερα διαγνωσμένο καρκίνο στον άνδρα. 186.320

Διαβάστε περισσότερα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα

Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα Ροµποτική Ουρολογία στην Ελλάδα - παρεθλόν, παρόν και µέλλον - Βασίλης Πουλάκης MD, PhD, FEBU Aν. Kαθηγητής Iατρικής Σχολής Παν/µίου Φρανκφούρτης, Γερµανίας Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Metropolitan

Διαβάστε περισσότερα

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΗ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΣΤΗΝ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΡΗΓΑΣ MD, FEBU ΔΙΔΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΛΙΝΙΚΗΣ. ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΟΜΠΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Da Vinci εντυπωσιακή τεχνολογία που αυξάνει

Διαβάστε περισσότερα

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη

Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Μωυσίδης Κυριάκος Λέκτορας Ουρoλογίας Β ουρολογική κλινική του Α.Π.Θ. Διευθυντής Καθηγητής Ε. Ιωαννίδης Διαχείριση της βιοχημικής υποτροπής στον καρκίνο του προστάτη Καρκίνος του προστάτη Yπάρχει κάποια

Διαβάστε περισσότερα

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης

Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Υπολογιστές ογκολογικού κινδύνου: Καρκίνος Νεφρού - Ουροδόχου Κύστης Χαράλαμπος Κ. Μαμουλάκης Λέκτορας Ουρολογίας Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα

Διαβάστε περισσότερα

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ

Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες. Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Ψυχογενής στυτική δυσλειτουργία: μια γνωριμία με τις ψυχολογικές θεραπείες Β Ουρολογική Κλινική Α.Π.Θ Καλυβιανάκης Δημήτρης, Ουρολόγος Υπότροφος ΜΜΟΠ 27 30 Μαΐου 2010. Πορταριά Πήλιο Εισαγωγή (1) Λίγες

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία

ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Πως να προλάβετε τον ΔΙΑΓΝΩΣΗ Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ. Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία Η ΕΓΚΑΙΡΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΣΩΖΕΙ ΖΩΕΣ Πως να προλάβετε τον ΚΑΡΚΙΝΟ του ΠΡΟΣΤΑΤΗ με ΤΗΝ ΕΥΓΕΝΙΚΗ Χορηγία Επιστημονική Επιμέλεια Ελληνική Ουρολογική Εταιρία με ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ «Αυτές οι πληροφορίες προορίζονται για

Διαβάστε περισσότερα

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ

ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ ΛΙΘΙΑΣΗ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ - ΝΕΦΡΩΝ - ΟΥΡΗΤΗΡΑ - ΚΥΣΤΕΩΣ - ΟΥΡΗΘΡΑΣ Τι είναι η "λιθίαση του ουροποιητικού" Λιθίαση ουροποιητικού είναι η δημιουργία λίθου ή λίθων μέσα στην αποχετευτική μοίρα του

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΙΣ ΤΟΥ ΣΚΥΛΟΥ & ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ Λ.Β.Α. 1 ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ Συχνότητα: Σκύλος >> γάτα Συχνότητα: Θηλυκά >> αρσενικά Εντόπιση: ουροδόχος κύστη, ουρήθρα Αιτιολογία: βακτήρια>μυκοπλάσματα, χλαμύδιες,

Διαβάστε περισσότερα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα

Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Βραχυθεραπεία Προστάτη: Ουρολογικές ενδείξεις και αποτελέσματα Στέλιος Βούλγαρης Χειρουργός Ουρολόγος Υπεύθυνος Κέντρου Βραχυθεραπείας Προστάτη Euromedica Κυανούς Σταυρός Θεσσαλονίκη LDR Βραχυθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι:

Πως ένα νεφρό αποφράσσεται Συχνές αιτίες απόφραξης των νεφρών και των ουρητήρων είναι: ΟΥΡΗΤΗΡΙΚΑ STENTS ΕΙΣΑΓΩΓΗ Στους ασθενείς που έχουν ή πιθανόν να έχουν απόφραξη του νεφρού, τοποθετείται ένας εσωτερικός σωλήνας παροχέτευσης, ο οποίος ονομάζεται stent, στον ουρητήρα που είναι το σωληνάκι

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ;

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Ποιοί παράγοντες κινδύνου σχετίζονται με τον καρκίνο του προστάτη ; ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Είναι συχνός ο καρκίνος του προστάτη; Πρόκειται για το συχνότερο καρκίνο και τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στους άνδρες. Η συχνότητά του αυξάνει με την αύξηση της ηλικίας και το

Διαβάστε περισσότερα

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του.

Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. : Τι ονομάζουμε προστάτη και πoιός ο ρόλος του. Ο προστάτης είναι ένας μικρός αδένας των αρσενικών θηλαστικών, περιλαμβανομένων και των ανδρών, που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων.

15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. 15λεπτη Προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος νευροουρολογίας, γυναικολογικής ουρολογίας και ακράτειας ούρων. Η ουροδόχος κύστη δεν είναι απλά μία κοιλότητα η οποία γεμίζει απλά

Διαβάστε περισσότερα

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ.

Ca Προστάτη. Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Μοριακοί δείκτες και στρατηγική χειρισμού των ασθενών με νόσο χαμηλού κινδύνου ΣΤΑΥΡΟΣ ΣΠ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ ΛΕΚΤΟΡΑΣ ΟΥΡΟΛΟΓΙΑΣ Α.Π.Θ. Ca Προστάτη Ο δεύτερος σε συχνότητα καρκίνος στους άνδρες 1 στους

Διαβάστε περισσότερα

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΣ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον άνδρα Ηλικία > 65, αλλά εµφανίζεται και σε νεώτερους

Διαβάστε περισσότερα

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ETHΣΙΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ο Προστατικός αδένας είναι όργανο πο ευρίσκεται μόνο στον άνδρα και δεν υπάρχει κάτι ανάλογο στην γυναίκα. Έχει περίπου το μέγεθος ενός καρυδιού και ευρίσκεται ακριβώς κάτω

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΠΙΦΑΝΕΙΑΚΟ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ (Mερική ενημέρωση κειμένου Δεκέμβριος 2010) M.Babjuk, W. Oosterlinck, R. Sylvester, E. Kaasinen, A. Böhle, J. Palou, M. Rouprê Eur Urol

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού.

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα της λιθίασης του ουροποιητικού. Τι είναι η λιθίαση του ουροποιητικού ; Λιθίαση του ουροποιητικού Είναι η ύπαρξη των λίθων σε οποιοδήποτε σημείο του ουροποιητικού.

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ.

ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ. Η στυτική δυσλειτουργία είναι ένα από τα συχνότερα νοσήματα των ανδρών στην σημερινή εποχή.σε νεαρότερες ηλικίες το 30% οφείλεται σε οργανικές αιτίες και το 70 % σε ψυχολογικά αίτια

Διαβάστε περισσότερα

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ

5. ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ ΡΗΞΕΙΣ ΠΕΡΙΝΕΟΥ ΠΕΡΙΝΕΟΤΟΜΙΑ Η περινεοτομία είναι μια από τις πιο συνήθεις παρεμβάσεις στη μαιευτική. Ιστορικά ο σκοπός αυτής της διαδικασίας είναι η διευκόλυνση του 2ου σταδίου του τοκετού, με απώτερο στόχο τη βελτίωση

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα

Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Καρκίνος του Νεφρού Καρκίνος της νεφρικής πυέλου ή του ουρητήρα Λιθίαση ουροποιητικού συστήματος Στένωση Πυελοουρητηρικής Συμβολής Τα Επινεφρίδια Nεφρικές κύστες Καρκίνος του Νεφρού Το Νεφρικό Καρκίνωμα

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ. Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΠΡΟΣΤΑΤΗ Ιωάννης Βακαλόπουλος Χειρουργός Ουρολόγος Λέκτορας Αριστοτελείου Παν/µιου Θεσσαλονίκης Σύγκριση του καρκίνου του προστάτη µε άλλους καρκίνους Καρκίνος Προστάτη Ο συχνότερος καρκίνος στον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ;

ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΠΟΙΑ Η ΣΩΣΤΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΥΡΟΘΗΛΙΑΚΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΣΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟ; ΕΝ ΕΙΞΕΙΣ ΕΝ ΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ Θ. ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ Επικ. Καθηγητής Ουρολογίας ηµοκριτείου Πανεπιστηµίου Θράκης ΕΝ

Διαβάστε περισσότερα

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα:

15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: 15λεπτη προετοιμασία του φοιτητή για την παρακολούθηση του μαθήματος καρκίνος ουροδόχου κύστεως θηλώματα: Ο καρκίνος της κύστης αποτελεί τον δεύτερο συχνότερο ουρολογικό καρκίνο. ευθύνονται για το 3% των

Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ

ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΤΕΝΩΣΗ ΠΥΕΛΟΟΥΡΗΤΗΡΙΚΗΣ ΣΥΜΒΟΛΗΣ: από το Α ως το Ω 5 ο Διαδραστικό Σχολείο Ουρολογίας Πορταριά 2012 Στυλιανός Θ. Γιαννακόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Ουρολογίας Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Ποια τα

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο

ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης. Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ ΑΚΤΙΝΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Πίεση νωτιαίου µυελού Σύνδροµο άνω κοίλης Δέσποινα Μισαηλίδου Ακτινοθεραπεύτρια Ογκολόγος Ιατρικό Διαβαλκανικό Κέντρο ΠΙΕΣΗ ΝΩΤΙΑΙΟΥ ΜΥΕΛΟΥ 12700 ασθενείς/έτος ΗΠΑ 5-10% όλων των

Διαβάστε περισσότερα

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση.

Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. ΕΝΕΡΓΗ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ Ή ΑΜΕΣΗ ΘΕΡΑΠΕΊA; Η ανάλυση Oncotype DX για τον καρκίνο του προστάτη βοηθά εσάς και τον γιατρό σας να αποφασίσετε με αυτοπεποίθηση. Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το OncotypeDX.com.

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων.

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή για το μάθημα των ουρολοιμώξεων. Τι είναι ουρολοίμωξη; Σαν ουρολοίμωξη χαρακτηρίζουμε την βακτηριδιακή λοίμωξη κυρίως οποιοδήποτε σημείου του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΚΑΡΚΙΝΟ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΜΠΑΡΚΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΑΝ Α Π Λ Η Ρ Ω Τ Ρ Ι Α Π Ρ Ο Ϊ Σ ΤΑΜ Ε Ν Η ΟΥ Ρ ΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ- Ο Γ ΚΟΛΟ Γ Ι ΚΟΥ Τ Μ Η Μ ΑΤΟ Σ ΑΝ Θ «Θ Ε ΑΓ Ε Ν Ε Ι Ο» ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ Βασική

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ

ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΡΟΔΟΥ «ΑΝΔΡΕΑΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ» ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΥ ΚΥΣΤΗΣ ΟΥΡΟΔΟΧΟΣ ΚΥΣΤΗ Κοίλο μυώδες όργανο που υποδέχεται, αποθηκεύει και αποβάλλει τα ούρα Μέρη της κύστης Κορυφή Σώμα Πυθμένας Ανατομικά

Διαβάστε περισσότερα

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ

- ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ - ΚΑΘΕ ΓΥΝΑΙΚΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ - ΚΑΘΕ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ Τι είναι η ακράτεια ούρων; Η ακράτεια ούρων είναι ένας γενικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει καταστάσεις στις

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας

ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ. Λειτουργία των νεφρών. Συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΝΕΦΡΟΥ Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια είναι η προοδευτική, μη αναστρέψιμη μείωση της νεφρικής λειτουργίας, η οποία προκαλείται από βλάβη του νεφρού ποικίλης αιτιολογίας. Η χρόνια νεφρική ανεπάρκεια

Διαβάστε περισσότερα

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ.

Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Uroswords II Καρκίνος κύστης T1 High Grade: Η κυστεκτοµή είναι απαραίτητη; ιαιτητής:. Μητρόπουλος Οι µονοµάχοι: Β. Τζώρτζης Κ. Χατζηµουρατίδης Ερώτηση 1 Κυστεκτοµή ή συντηρητική αγωγή; Η νόσος αντιµετωπίζεται

Διαβάστε περισσότερα

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή. Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος

ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή. Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος ΕΙΚΟΝΙΚΟΣ ΑΣΘΕΝΗΣ Ι Αντιμέτωποι με τον υποτροπιάζοντα λιθιασικό ασθενή Σ. Γιαννακόπουλος Α. Σκολαρίκος ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΕΡΙΣΤΑΤΙΚΟΥ Ασθενής ηλικίας 15 ετών διαγιγνώσκεται το 2003 µε µονήρη λίθο αριστερής νεφρικής

Διαβάστε περισσότερα

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών

Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία. Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Καρκίνος ορθού Προεγχειρητική ακτινοθεραπεία Λουίζα Βίνη Ογκολόγος Ακτινοθεραπεύτρια Τμήμα Ακτινοθεραπείας Ιατρικό Αθηνών Prognostic groups in 1676 patients with T3 rectal cancer treated without preoperative

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3.

ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗ ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΕΩΝ. 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης. 2. Νοσήματα της ουρήθρας. 3. ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΣΚΗΣΗ Γυναίκα 42 ετών προσέρχεται στα εξωτερικά ιατρεία παραπονούμενη για δυσουρία ΣΥΝΗΘΗ ΑΙΤΙΑ ΔΥΣΟΥΡΙΑΣ 1. Νοσήματα της ουροδόχου κύστης 1.1. Κυστίτιδα 1.2. Σκλήρυνση του αυχένα της κύστης

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας

Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Αντιμουσκαρινικά και νευρογενής κύστη: Τι γνωρίζουμε και τι μας αγχώνει? Αθανάσιος Οικονόμου Ουρολογική Κλινική Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας Σύγκρουση συμφερόντων Astellas Pfizer GSK Amgen Eli-Lilly

Διαβάστε περισσότερα

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας»

«ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ. Υπέρ. Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» «ΑΝΟΙΚΤΗ» ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ Υπέρ Dr Βασίλης Αλιβιζάτος Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Χειρουργική Κλινική Γ. Ν. Πατρών «Ο Αγιος Ανδρέας» ΧΟΛΟΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗ (open / lap) Η συχνότερη χειρουργική επέμβαση. 20.000.000 ασθενείς με

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας»

Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Στασινοπούλου Μυρσίνη, Στεφανιώτη Ασπασία, Ανδριώτης Ευθύμιος, Δεληβελιώτης Κωνσταντίνος, Ταβερναράκη Αγγελική Τμήμα Αξονικού Τομογράφου, ΑΟΝΑ «Άγιος Σάββας» Σκοπός: Η εκτίμηση του πρωτοκόλλου της αξονικής

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ

ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΚΑΛΟΗΘΗΣ ΥΠΕΡΤΡΟΦΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΑΔΕΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ Ο προστάτης είναι ένα όργανο αποτελούμενο από αδένα που περιβάλλει την αρχική μοίρα της ουρήθρας. Βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη, πάνω στο πυελικό έδαφος,

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER ΣΕ ΑΣΘΕΝΗ ΜΕ ΣΑΚΧΑΡΩΔΗ ΔΙΑΒΗΤΗ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ FOURNIER Β ΚΛΙΝΙΚΗ, ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ «ΚΑΤ, 1 Η οξεία γαγγραινώδης φλεγμονή του οσχέου με επέκταση στο περίνεο (σύνδρομο FOURNIER) αποτελεί μια σπάνια νόσο που εμφανίζεται συχνότερα σε

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΟΗΘΗ ΥΠΕΡΠΛΑΣΙΑ ΠΡΟΣΤΑΤΗ (Ανανεωμένο κείμενο Μάρτιος 2005) M. Oelke (chairman), G. Alivizatos, M. Emberton, S. Gravas, S. Madersbacher, M. Michel, J. Nordling, C. Rioja

Διαβάστε περισσότερα

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες

Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Ουρολοιμώξεις στις γυναίκες Οι ουρολοιμώξεις είναι συχνότερες στις γυναίκες, καθώς η γυναικεία ουρήθρα είναι μικρή σε μήκος και ο κόλπος αποικίζεται από βακτήρια. Οι ουρολοιμώξεις στις γυναίκες εκτός από

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ

ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ 1 ΓΕΝΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΦΡΟΛΙΘΙΑΣΗ Κυριακή Σταματέλου Ειδικός Νεφρολόγος, MBA Τι είναι η νεφρολιθίαση; Η νεφρολιθίαση λέγεται κοινά «πέτρες στα νεφρά» και είναι γνωστή στην ανθρωπότητα από τα αρχαία χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ

Υπερηχοτομογραφικη. αρθρο ανασκοπησησ Ανδριανάκη Αικατερίνη Ιατρός Ακτινολόγος Ηράκλειο Κρήτης Υπερηχοτομογραφικη απεικονιση του πεουσ αρθρο ανασκοπησησ MEΡΟΣ Α ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η υπερηχοτομογραφία συμπεριλαμβανομένης και της χρήσης του έγχρωμου Doppler,

Διαβάστε περισσότερα

short news Γ. ασκαλόπουλος

short news Γ. ασκαλόπουλος 18-19 Γ. ασκαλόπουλος Η συµπληρωµατική ακτινοθεραπεία σε καρκίνο του προστάτη παθολογικού σταδίου Τ3Ν0Μ0 µειώνει σηµαντικά τον κίνδυνο µεταστάσεων και βελτιώνει την επιβίωση. Αποτελέσµατα της µακροχρόνιας

Διαβάστε περισσότερα

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση )

Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Οσφυαλγία-Ισχιαλγία ( Πόνος στη µέση ) Συντηρητική ή Χειρουργική Αντιµετώπιση Γ. Στράντζαλης Νευροχειρουργική Κλινική, Πανεπιστήµιο Αθηνών, Θεραπευτήριο Ευαγγελισµός ΓΕΝΙΚΑ Η οσφυo-ισχιαλγία ή ο «πόνος

Διαβάστε περισσότερα

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH

LUTS, BOO and BPH. LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH LUTS, BOO and BPH Φ. Σοφράς Συμπτώματα Κατώτερου Ουροποιητικού LowerUrinaryTractSymptoms Αποφρακτικά (κένωσης) Καθυστέρηση έναρξης Διακεκομμένη ούρηση Ατελής κένωση κύστεως Χαμηλή ροή

Διαβάστε περισσότερα

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας

ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ. Αίτια της ακράτειας ΑΚΡΑΤΕΙΑ ΟΥΡΩΝ Η ICS (International Continence Society) έχει ορίσει την ακράτεια των ούρων ως μια κατάσταση ακούσιας απώλειας των ούρων, η οποία αποτελεί κοινωνικό και υγιεινoμικό πρόβλημα που μπορεί να

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2010 2011

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ 2010 2011 ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ & ΚΟΙΝ. ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗ 6ης ΥΓ. ΠΕΡ. ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ, ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ, ΗΠΕΙΡΟΥ και ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ Γ.Ν. ΚΟΡΙΝΘΟΥ 1 Γ.Ν. ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ 2 Γ.Ν. ΣΠΑΡΤΗΣ 3 ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΕΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ

ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΩΜΑΤΑ ΕΚ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΥ ΕΠΙΘΗΛΙΟΥ ΑΝΩΤΕΡΟΥ ΟΥΡΟΠΟΙΗΤΙΚΟΥ M. Rouprêt, R. Zigeuner, J. Palou, A. öhle, E. Kaasinen, M. abjuk, R. Sylvester, W. Oosterlinck Eur Urol 2011 Apr;59(4):584-94

Διαβάστε περισσότερα

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία

15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία 15 λεπτη προετοιμασία φοιτητή για τη στυτική δυσλειτουργία Ας ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα την ανδρολογία. ΟΡΙΣΜΟΊ Τί είναι η στυτική δυσλειτουργία ; Στυτική

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ

ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ ΧΡΟΝΙΑ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΩΝ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Σ. ΓΟΥΜΕΝΟΣ Εισαγωγή Η πρόληψη των επεισοδίων οξείας απόρριψης και η μακροχρόνια διατήρηση του νεφρικού μοσχεύματος αποτελούν

Διαβάστε περισσότερα

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους

Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Σύγχρονη αντιµετώπιση της νόσου των καρωτίδων στους ηλικιωµένους Αδαµαντία Α. Πολυδώρου Εδικ. Καρδιολόγος 251 Γ.Ν.Αεροπορίας Τα αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια σύµφωνα µε την µελέτη Rochester αυξάνουν µε

Διαβάστε περισσότερα

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

14. ΠΡΟΠΤΩΣΕΙΣ ΓΕΝΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΡΙΣΜΟΙ - ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Οι προπτώσεις των γεννητικών οργάνων αναφέρονται σε ένα ή περισσότερα όργανα και περιλαμβάνουν το τράχηλο, τη μήτρα και τα τοιχώματα του κόλπου. Οι προπτώσεις του κόλπου μπορεί

Διαβάστε περισσότερα

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο

Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο Εισβολή ρομποτικής στην Κύπρο 25 Νοέμβριος 2014 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ da Vinci Si. Πρωτοπόρο το Κέντρο Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιπποκρατείου Το Κέντρο διαθέτει το τελευταίο και πιο σύγχρονο ρομποτικό μοντέλο,

Διαβάστε περισσότερα

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ NETS ΤΟΠΙΚΟ-ΠΕΡΙΟΧΙΚΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΕΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΑΛΑΝΗΣ ΕΠΕΜΒΑΤΙΚΟΣ ΑΚΤΙΝΟΛΟΓΟΣ ΒΙΟΚΛΙΝΙΚΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ Επιθηλιακά νεοπλάσματα με επικρατούσα νευροενδοκρινική διαφοροποίηση Συχνότητα εμφάνισης NET 1,9-5,76/100,000/

Διαβάστε περισσότερα

Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων

Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων Τραυματικές κακώσεις νεφρών Κακώσεις του ουρητήρα Κάκωσης ουροδόχου κύστεως Κακώσεις της ουρήθρας Κακώσεις έξω γεννητικών οργάνων Νεφρικό Τραύμα Οι νεφροί συμμετέχουν στο 8-10% των κλειστών κακώσεων της

Διαβάστε περισσότερα

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις :

Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Δεκαπεντάλεπτη προετοιμασία του φοιτητή ιατρικής για το μάθημα του καρκίνου του όρχη βασικές γνώσεις : Οι όρχεις αποτελούν κομμάτι του αναπαραγωγικού συστήματος (παραγωγή σπερματοζωάριων) του άνδρα αλλά

Διαβάστε περισσότερα

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com

Δελτίο Τύπου. Για περισσότερες πληροφορίες: www.boehringer-ingelheim.com Η εμπαγλιφλοζίνη είναι το μόνο φάρμακο για το σακχαρώδη διαβήτη που έχει δείξει στατιστικά σημαντική μείωση τόσο του καρδιαγγειακού κινδύνου όσο και του καρδιαγγειακού θανάτου, σε μελέτη ειδικά σχεδιασμένη

Διαβάστε περισσότερα

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού

Επίβλεψη. Κολπική µαρµαρυγή 3/12/2014. 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ. 1-2% του γενικού πληθυσµού Επίβλεψη 1. κ. Σταύρος Κωνσταντινίδης Καθηγητητής Καρδιολογίας.Π.Θ Πρόληψη αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων στην κολπική µαρµαρυγή. Η θέση των νέων αντιπηκτικών. 2. Γεώργιος Χαλικιάς Λέκτορας Καρδιολογίας.Π.Θ

Διαβάστε περισσότερα

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Dept. Urology, Athens Medical School, J. Varkarakis ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΡΑΚΑΡΑΚΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΟΓΚΟΙ T1G3 Συχνότητα 20% Υποτροπή 80% Πρόοδος σε διηθητική νόσο 53% Θνησιμότητα 34% Rhijn et al Eur Urol 2009 Canookson

Διαβάστε περισσότερα

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ;

ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; ΠΟΙΕΣ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΣΤΑΤΗ; Οι διάφορες θεραπευτικές επιλογές για ασθενείς µε διαγνωσµένο καρκίνο του προστάτη: 1. Στενή παρακολούθηση 2. Ριζική προστατεκτοµή 3. Ακτινοθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc

ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ. Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑΣ Φυσικοθεραπευτής Certified Schroth Therapist Certified SEAS Therapist McKenzie Therapist PT, MSc Εξειδικευμένες ασκήσεις προσαρμοσμένες στον τύπο της σκολίωσης Τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση

Διαβάστε περισσότερα

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα. Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη και Υπερλειτουργική Κύστη στον άνδρα Γ. Δημητριάδης Η. Μητσογιάννης Γ. Δημητριάδης Σύγκρουση συμφερόντων Ερευνητής και Ομιλητής (κατά την τελευταία 4ετία) για τις εταιρείες:

Διαβάστε περισσότερα

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση

Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση ασθενoύς με νεφραγγειακή υπέρταση Γκαλιαγκούση Ευγενία MD, PhD Medical School, King s College University of London Νεφραγγειακή νόσος Safian RD,NEJM,2001 Αιτίες στένωσης

Διαβάστε περισσότερα

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ

Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες αντιμετώπιση Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας ΑΠΘ Α Προπαιδευτική Παθολογική Κλινική ΑΠΘ, Νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ Δυσλιπιδαιμίες LDL-C HDL-C < 40 mg/dl Τριγλυκερίδια 150-199 mg/dl : οριακά

Διαβάστε περισσότερα

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες:

Δυσκοίλιο, θεωρούμε ένα άτομο όταν εμφανίζει δύο τουλάχιστον από τα παρακάτω προβλήματα για 3 ή περισσότερους μήνες: Δυσκοιλιότητα. Η δυσκοιλιότητα αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συμπτώματα του κατώτερου πεπτικού σωλήνα, επηρεάζοντας κάθε χρόνο ένα μεγάλο αριθμό ασθενών, κυρίως των χωρών του δυτικού κόσμου. Εικόνα 1.

Διαβάστε περισσότερα

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ. Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου << Άγιος Σάββας >>.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ. Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου << Άγιος Σάββας >>. Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΚΗΣ ΚΥΣΤΕΚΤΟΜΗΣ Δρ. Αναστάσιος Παππάς Διευθυντής Ε.Σ.Υ. του Ουρολογικού Τµήµατος του Νοσοκοµείου >. Η ριζική κυστεκτοµή είναι θεραπεία εκλογής στο µη µεταστατικό,

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των

ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ. Η κακοήθης νεοπλασία του νεφρού αποτελεί το 3 % των νεοπλασμάτων του ενήλικα. Ασυνήθης είναι η εμφάνιση του σε ηλικίες κάτω των 40 ετών και τυπικά εμφανίζεται στην πέμπτη και έκτη

Διαβάστε περισσότερα

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015

Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Πρότυπο Κέντρο Καρδιάς και Αγγείων Athens Heart Center Διευθυντής: Καθηγητής Χριστόδουλος. Στεφανάδης Συνέδριο: Εξελίξεις στην Καρδιαγγειακή Ιατρική 2015 Καρδιολογική Κλινική Ι. Γιαλάφος Δ/ντης Κ. Αθανασόπουλος

Διαβάστε περισσότερα

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη

Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου του Προστάτη Τηλεφωνικό Κέντρο 210 69 66 000 Prolaris : Ο Νέος Εξατομικευμένος Υπολογισμός της Επιθετικότητας του Καρκίνου

Διαβάστε περισσότερα

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης

ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ. Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΑΝΑΤΟΜΙΑ ΟΡΘΟΥ Γιάννης Τσιαούσης Χειρουργός, Επίκ. Καθηγητής Ανατομίας Ιατρική Σχολή, Παν/μιο Κρήτης Βασικές Ανατομικές Δομές Πυέλου πυελικό έδαφος κυρίως από διάφραγμα πυέλου χωνοειδές σχήμα

Διαβάστε περισσότερα

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ

Μοντέλα πρόγνωσης. του Σακχαρώδη Διαβήτη. Ηλιάδης Φώτης. Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ Μοντέλα πρόγνωσης του Σακχαρώδη Διαβήτη Ηλιάδης Φώτης Επίκουρος Καθηγητής Παθολογίας-Διαβητολογίας ΑΠΘ Α ΠΡΠ, Νοσοκοµείο ΑΧΕΠΑ IDF Diabetes Atlas 5th Edition 2012 Update 3.8 million men and women worldwide

Διαβάστε περισσότερα

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος»

ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ. Νικολούδη Μαρία. Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» ΔΥΣΛΙΠΙΔΑΙΜΙΑ Νικολούδη Μαρία Ειδικ. Παθολόγος, Γ.Ν.Θ.Π. «Η Παμμακάριστος» Ο όρος δυσλιπιδαιμία εκφράζει τις ποσοτικές και ποιοτικές διαταραχές των λιπιδίων του αίματος. Τα λιπίδια όπως η χοληστερόλη και

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ

ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ ΤΡΕΧΟΥΣΕΣ Ο ΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΝΤΙ-ΙΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΓΡΙΠΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΙΟ Α/Η1Ν1 ΚΑΙ ΤΩΝ ΣΤΕΝΩΝ ΕΠΑΦΩΝ ΤΟΥΣ Ιούλιος 2009 Το παρόν έγγραφο

Διαβάστε περισσότερα

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ

18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ 18. ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΕΝΔΟΜΗΤΡΙΟΥ Ο καρκίνος του ενδομητρίου είναι η συχνότερη μορφή γυναικολογικού καρκίνου στις ΗΠΑ ( 6% όλων των νεοδιαγνωσθέντων καρκίνων στις γυναίκες). Η πρόγνωση είναι σχετικά καλή καθώς

Διαβάστε περισσότερα

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού

Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Απόστολος Αποστολίδης Λέκτορας Ουρολογίας-Νευροουρολογίας Α.Π.Θ. Β Ουρολογική Κλινική, Γ.Ν.Παπαγεωργίου Κέντρο Εγκράτειας και Παθήσεων Πυελικού Εδάφους Α.Π.Θ. Φάρμακα εκλογής στην ΟΑΒ 4 th International

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά

Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ. νεφρά Ε Ν Η Μ Ε Ρ Ω Σ Ο Υ νεφρά νεφρών Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι ένα από τα δύο κύρια αίτια χρόνιας νεφρικής νόσου παγκοσμίως (το άλλο είναι ο διαβήτης). Επίσης, τα νεφρά έχουν βασικό ρόλο στη

Διαβάστε περισσότερα

EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI

EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI EAA TRAINING CENTER THESSALONIKI ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ (ΣΔ) ΑΔΑΜΟΥ Δ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ FEBU,FECSM ΕΙΣΑΓΩΓΗ. Στυτική Δυσλειτουργία ορίζεται ως η σταθερή και επαναλαμβανόμενη αδυναμία επίτευξης ή/και διατήρησης

Διαβάστε περισσότερα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα

Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών. Πυελική μάζα Γεώργιος Α. Ανδρουτσόπουλος Επίκουρος Καθηγητής Μαιευτικής - Γυναικολογίας Πανεπιστημίου Πατρών Πυελική μάζα Επιδημιολογία Η πυελική μάζα είναι ένα σχετικά συχνό κλινικό εύρημα. Σε αρκετές περιπτώσεις

Διαβάστε περισσότερα

Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία

Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία Σεξουαλική δυσλειτουργία και καρδιολόγος: Προσέγγιση, διαφοροδιάγνωση και θεραπεία Χατζημουρατίδης Κων/νος Επίκουρος Καθηγητής Β Ουρολογική Κλινική ΑΠΘ Ορισμός της στυτικής δυσλειτουργίας Η σταθερή ή επαναλαμβανόμενη

Διαβάστε περισσότερα

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α

Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α DETECT- ED ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ Ε Ν Τ Ο Π Ι Σ Η Τ Η Σ Σ Τ Υ Τ Ι Κ Η Σ ΔΥ Σ Λ Ε Ι Τ Ο Υ Ρ Γ Ι Α Σ Σ Ε Α Σ Θ Ε Ν Ε Ι Σ Σ ΤΑ Ι Δ Ι Ω Τ Ι Κ Α Φ Α Ρ Μ Α Κ Ε Ι Α Δημήτρης Χατζηχρήστου Καθηγητής Ουρολογίας

Διαβάστε περισσότερα

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού

Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Στρογγυλό τραπέζι Νεότερες παρεµβάσεις στην πρόληψη και θεραπεία του διαβητικού ποδιού Συντονιστής: Η. Ν. Μυγδάλης Β Παθολογική Κλινική και ιαβητολογικό Κέντρο, Γενικό Νοσοκοµείο ΝΙΜΤΣ, Αθήνα Οι διαταραχές

Διαβάστε περισσότερα

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ

Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΡΗΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ M.D,PhD,FEBU ΚΑΠΝΙΣΜΑ H ΣΤΥΣΗ? XΕΙΡ ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ XΕΙΡ. ΟΥΡΟΛΟΓΟΣ- ΑΝ ΡΟΛΟΓΟΣ Ι ΑΚΤΩΡ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΕΥΡΩΚΛΙΝΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ Τί είναι Lifestyle? Μία έκφραση προσωπικών

Διαβάστε περισσότερα

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ*

ΟΔΗΓΙΕΣ/ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ ΑΣΘΕΝΩΝ ΜΕ ΧΝΝ ΣΕ ΕΞΩΝΕΦΡΙΚΗ ΚΑΘΑΡΣΗ* ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΦΡΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΙΑΝΔΡΟΥ 15 11528 ΑΘΗΝΑ ΤΗΛ.: 2107298586 FAX: 2107237705 E-mail: nefreter@otenet.gr HELLENIC SOCIETY OF NEPHROLOGY 15 MEANDROU STR. ATHENS, 11528 GREECE TEL.: (+3021) 07298586

Διαβάστε περισσότερα

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη

Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη. Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Εξωτερική Ακτινοθεραπεία Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη Σχεδιασμός Ακτινοθεραπείας Προστάτη (Treatment Planning): σύγκριση απεικόνισης μεταξύ Αξονικής και

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας

Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών. Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας Αντιμετώπιση δυσλιπιδαιμιών Κωνσταντίνος Τζιόμαλος Λέκτορας Παθολογίας LDL-C : μείζων παράγοντας καρδιαγγειακού κινδύνου Μετα-ανάλυση 61 προοπτικών μελετών παρατήρησης σε υγιείς ενήλικες (n=892.237) Lancet

Διαβάστε περισσότερα

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο

Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική. Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο Θέσεις & Αντιθέσεις στην Ιατρική Παντελής Κρανιώτης Ακτινολόγος, Επ. Επιμελητής Β Κλινικό Εργαστήριο Ακτινολογίας ΠΓΝ Πατρών, Ρίο CT vs MRI Οξεία οσφυαλγία (με ή χωρίς ριζιτική συνδρομή)* Πολύ συχνό πρόβλημα

Διαβάστε περισσότερα

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή

Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή Πανθηλωμάτωση ουροδόχου κύστεως Πολλαπλές TUR η ριζική κυστεκτομή ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ MD,MSc,FEBU ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΣ Β, ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΟ ΤΜΗΜΑ Α.Ο.Ν.Α Θεωρίες προέλευσης της πολλαπλότητας των όγκων

Διαβάστε περισσότερα

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων

Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Περιφερικά αγγεία Ενδιαφέροντα περιστατικά Αντιμετώπιση νόσων αρτηριών κάτω άκρων Μ. Γ. Περούλης MD, MSc, PhD Επικ. Επιµελητής Αγγειοχειρουργικής Πανεπιστηµιακού Γενικού Νοσοκοµείου Ιωαννίνων Η Περιφερική

Διαβάστε περισσότερα

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ

ΥΔΡΟΚΗΛΗ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΟΣΧΕΟΥ - ΥΔΡΟΚΗΛΗ - ΚΙΡΣΟΚΗΛΗ - ΣΥΣΤΡΟΦΗ ΣΠΕΡΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΝΟΥ - ΚΥΣΤΗ ΕΠΙΔΙΔΥΜΙΔΑΣ - ΣΠΕΡΜΑΤΟΚΥΣΤΗ - ΚΥΣΤΕΣ ΟΣΧΕΟΥ ΥΔΡΟΚΗΛΗ Είναι η συλλογή υγρού μεταξύ των πετάλων του ιδίως ελυτροειδούς χιτώνα

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ

ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ 1 ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΣΥΜΠΑΘΗΤΙΚΗΣ ΑΠΟΝΕΥΡΩΣΗΣ ΝΕΦΡΙΚΩΝ ΑΡΤΗΡΙΩΝ Στο πρωτόκολλο θα συμπεριληφθούν αυστηρά και μόνο ασθενείς με ανθεκτική υπέρταση που ορίζεται ως η αδυναμία ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης παρά τη

Διαβάστε περισσότερα

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης

Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή. Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Συµµόρφωση στη φαρµακευτική αγωγή Ευαγγελία Χαρέλα Νοσηλεύτρια MSc Β ΚΚ Ιπποκράτειο Θεσ/νικης Η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί ένα σύνδροµο µε ζοφερή πρόγνωση :! ΝΥΗΑ Ι-ΙΙ: 2-5% θνητότητα ανά έτος! ΝΥΗΑ

Διαβάστε περισσότερα

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη

Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Συνέντευξη με τον Μαιευτήρα, Χειρουργό Γυναικολόγο αναπαραγωγής, Μιχάλη Κλ. Φραγκουλίδη Η ανδρική υπογονιμότητα είναι ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τον επιστημονικό κόσμο με δεδομένο ότι τα τελευταία

Διαβάστε περισσότερα

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας»

Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Καρβελάς Φώτης Δ/ντής Χειρουργικής κλινικής «Άγιος Ανδρέας» Όσο πιο προσεκτικοί, ήπιοι και ευγενικοί είναι οι χειρουργικοί χειρισμοί, τόσο λιγότερος είναι ο μετεγχειρητικός πόνος του ασθενούς, πιο σύντομη

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π.

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ. Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΟΓΚΩΝ ΤΟΥ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ Β. ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Λέκτορας Νευροχειρουργικής Π.Γ.Ν.Π. ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΓΛΟΙΩΜΑΤΑ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΠΙΛΟΚΥΤΤΑΡΙΚΟ ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO I) ΑΣΤΡΟΚΥΤΩΜΑ (WHO II) ΑΝΑΠΛΑΣΤΙΚΟ

Διαβάστε περισσότερα

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Η ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ ΣΤΑ ΠΛΑΙΣΙΑ ΤΗΣ ΙΔΙΟΠΑΘΟΥΣ ΥΠΕΡΤΑΣΗΣ: ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗΝ ΣΥΝΝΟΣΗΡΟΤΗΤΑ ΑΠΌ ΑΛΛΟΥΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ Καρδιολογικό τμήμα, Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Ψυχιατρική Κλινική Πανεπιστημίου

Διαβάστε περισσότερα