Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα"

Transcript

1 Εντομοκτόνα 1. Οργανοφωσφορικά 2. Καρβαμιδικά 3. Οργανοχλωριωμένα 4. Πυρεθροειδή 5. Πυραζόλια 6. Παρεμποδιστές Ανάπτυξης (ΙGRs) 7. Συνθετικά Ανάλογα φυτικών προϊόντων 8. Εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης 9. Εντομοκτόνα βιολογικής προέλευσης 10.Μικροβιακά Εντομοκτόνα

2 Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Αποτελούν την πιο σημαντική ομάδα εντομοκτόνων ακόμη και σήμερα παρά το ότι πολλά από τα μέλη της έχουν αποσυρθεί από την αγορά Η βιοκτόνος δράση τους ανακαλύφθηκε κατά την διάρκεια του Α Παγκοσμίου πολέμου ως νευροτοξικά αέρια Ακολούθησαν την δεκαετία του 50 τα πρώτα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα όπως το parathion

3 Kύριο χαρακτηριστικό των οργανοφωσφορικών Διαφορετικά μέλη της ομάδας χαρακτηρίζονται από πολύ διαφορετικές φυσικοχημικές ιδιότητες Καλύπτουν μεγάλο φάσμα δράσης: 1. Χρησιμοποιούνται ως επαφής 2. Χρησιμοποιούνται ως διασυστηματικά 3. Χρησιμοποιούνται ως καπνιστικά Μέλη της ομάδας χρησιμοποιούνται: 1. Νωρίς την άνοιξη (μεγάλη υπολειμματικότητα) 2. Όψιμα πριν την συγκομιδή (μικρή υπολειμματικότητα)

4 Χημική Δομή Οργανοφωσφορικών Χ R R Χ = αλκύλιο, ομοκυκλικός ή ετεροκυκλικός δακτύλιος R = μέθυλο ή αίθυλο ομάδες ίδιες για κάθε μόριο Φωσφορικοί εστέρες R R R dicrotophos

5 Φωσφοροθειονικοί εστέρες R S R R fenthion

6 Φωσφοροδιθειονικοί εστέρες R R R malathion

7 Φωσφοροθειολικοί εστέρες Ο R R R demeton-s-methyl

8 Φωσφονικοί εστέρες Ο R R R Φωσφοραμιδικοί εστέρες R R acephate

9 Φυσικοχημικές ιδιότητες H βασική αρχή στην οποία στηρίζονται η εντομοκτόνος δράση και οι αντιδράσεις των οργανοφωσφορικών είναι: 1. Υδρόλυση 2. Οξείδωση

10 Υδρόλυση Οδηγεί σε απώλεια της εντομοκτόνου δράσης Η ταχύτητα υδρολύσεως των οργανοφωσφορικών εξαρτάται από 1. Συνθήκες αντιδράσεως (ph, θερμοκρασία, παρουσία καταλύτη) 2. Χημική δομή Τα περισσότερα οργανοφωσφορικά είναι σταθερά σε όξινο ph (1-5) και ασταθή σε αλκαλικά διαλύματα (7-8). Η ταχύτητα υδρολύσεως αυξάνει κατά 10 φορέςμεκάθεαύξησητουph κατά μία μονάδα O O O HO + RO -P-OA HO P OA HO - P - OR OR RO OR OR

11 Οξείδωση Οδηγεί σε διατήρηση ή αύξηση της εντομοκτόνου δράσης 1. Οξείδωση προς σουλφοξείδια και σουλφόνες O demeton-s-methyl 2. Oξείδωση φωσφοθειονικών προς φωσφορικά O S Ρ O Ρ

12 Οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Μη διασυστηματικά Φαίνυλο υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά parathion, fenitrothion, bromophos Eστέρες με ετεροκυκλικές αλκοόλες pirimiphos methyl, chlorpyrifos, diazinon Malathion

13 Φαίνυλο υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά Parathion Από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα Υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 = 6.4 mg/kg) parathion Methyl parathion LD 50 = 15 mg/kg parathion methyl

14 Μέθυλο-υποκαταστάτης στην μετα-θέση του φαινυλικού δακτυλίου ελαττώνει την τοξικότητα στα θηλαστικά. LD 50 = 500 mg/kg Fenitrothion Αντικατάσταση της νίτρο-ομάδας του fenitrothion από θειομέθυλο-ομάδα δημιούργησε το fenthion Ελαφρώς τοξικότερο στα θηλαστικά (LD 50 =313 mg/kg) Fenthion

15 Φαίνυλο-υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά Χρήσεις Εντομοκτόνα επαφής και στομάχου που απορροφούνται από το κηρώδες επίχρισμα των φύλλων αλλά δεν μετακινούνται παραπέρα εντός του φυτού

16 Malathion Από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Πλεονεκτήματα 1. Ευρύ φάσμα δράσης 2. Χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =1300 mg/kg) και αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα εκλεκτικής τοξικής δράσης στα έντομα και όχι στα θηλαστικά.

17 Malathion - Εκλεκτικότητα Η εκλεκτικότητα του malathion οφείλεται στις διαφορές των ενζυμικών συστημάτων των εντόμων και των θηλαστικών: 1. Τα έντομα οξειδώνουν το malathion προς το πιό τοξικό malaoxon, δηλαδή αυτοκτονούν 2. Τα θηλαστικά (έχουν ιδιαίτερα αναπτυγμένα ενζυμικά συστήματα με καρβοξυεστεράσες) διασπούν το malathion προς μεταβολίτες χωρίς εντομοκτόνο δράση.

18 έντομα Ο θηλαστικά malaoxon Η Μέσα σε 10 έτη από την χρήση του εμφανίσθηκαν έντομα ανθεκτικά. Τα έντομα αυτά ήταν ανθεκτικά και σε άλλα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Ανθεκτικά έντομα παρουσίαζαν μεταβόλιζαν ταχύτατα το malathion με την δράση καρβοξυεστερασών

19 Οργανοφωσφορικά - εστέρες με ετεροκυκλικές αλκοόλες Azimphos methyl Azimphos ethyl

20 Chlorpyrifos Εφαρμόζεται ευρύτατα σε δενδρώδεις καλλιέργειες στην Ελλάδα και στην Ευρώπη Ιδιαίτερα αποτελεσματικό ακόμη και σχετικά κοντά στην συγκομιδή Υδρολύεται από μικροοργανισμούς του εδάφους προς το TCP που είναι επίσης περιβαλλοντικός ρύπος Chlorpyrifos Chlorpyrifos-methyl

21 Pirimiphos methyl Χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =2000 mg/kg) Κυκλοφορεί και ως pirimiphos ethyl που είναι 10 φορές πιο τοξικό

22 Διασυστηματικά Οργανοφωσφορικά 1. Οργανοφωσφορικά με θειοαιθερική ομάδα 2. Οργανοφωσφορικά με καρβαμιδική ομάδα dimethoate 3. Φωσφοραμιδικά methamidophos, acephate

23 Οργανοφωσφορικά με καρβαμιδική ομάδα Dimethoate Διασυστηματικό εντομοκτόνο, σχετικά υδατοδιαλυτό που παρουσιάζει μέτρια τοξικότητα στα θηλαστικά Εφαρμόζεται εκτεταμένα και στην Ελλάδα και στην δακοκτονία αν και υπολείμματα του έχουν βρεθεί στο ελαιόλαδο Eπιτρέπεται η χρήση μέχρι και μία εβδομάδα πριν την συγκομιδή

24 Φωσφοραμιδικά οργανοφωσφορικά Όπου R = Η ή άλκυλο υποκαταστάτης R 2 Ν RO P Ο ΟR Μethamidophos Ευρύ φάσμα δράσης Σημαντική υπολειμματική διάρκεια Διασυστηματικό εντομοκτόνο Σχετικά υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (20 mg/kg) Acephate Άλκυλο παράγωγο του methamidophos Δρα δια μετατροπής σε methamidophos

25 Μηχανισμός Δράσης Οργανοφωσφορικών Εντομοκτόνων

26 Νευρικό σύστημα εντόμων Κεντρικό νευρικό σύστημα 1. Χολινεργικές συνάψεις (μεταφορέας ακετυλοχολίνη) Περιφερειακό νευρικό σύστημα 1. Νευρομυικές συνάψεις (μεταφορέας γλουταμικό οξύ) 2. Ανασταλτικές συνάψεις (μεταφορέας γ-αμινοβουτυρικό οξύ)

27 Νευρικό σύστημα εντόμων Αποτελείται από 1) νευρικά κύτταρα που παράγουν και μεταδίδουν τα ερεθίσματα 2) νευρογλοιακά κύτταρα που υποστηρίζουν τα νευρικά κύτταρα Καθε νευρικό κύτταρο αποτελείται: 1. κυτταρικό σώμα 2. δενδρίτες: δεκτικές ίνες που περιβάλλουν το κυτταρικό σώμα 3. νευρικό άξονα: που καταλήγει σε ομάδα διακλαδιζόμενων ινιδίων Νευρικά κύτταρα βρίσκονται διατεταγμένα σε ομάδες που ονομάζονται γάγγλια

28 Ανατομία νευρικών κυττάρων εντόμων Κυτόπλασμα νευρογλοιακών κυττάρων Μιτοχόνδριο ενδρίτες Πυρήνας Εγκάρσια τομή χολινεργική σύναψη νευρικός άξονας συναπτικό χάσμα άλλοι νευρώνες

29 Xoλινεργικές συνάψεις Οι περισσότερες συνάψεις του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι χολινεργικές CH 3 O Φορέας: ακετυλοχολίνη (Αch) CH 3 N CH 2 CH 2 -O-C-CH 3 CH 3 Η Αch περιέχεται σε ειδικά κυστίδια στην προσυναπτική μεμβράνη Ένζυμο που υδρολύει το φορέα: ακετυλοχολινεστεράση (AchE)

30 Ανασταλτικές συνάψεις Νευρώνες που καταστέλλουν διεγερτικά μηνύματα υπό ορισμένες συνθήκες. Οι υποδοχείς του φορέα ελέγχουν τις διόδους Cl -. Βρίσκονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στους σκελετικούς μυς Φορέας: γ-αμινο βουτυρικό οξύ (GABA)

31 Φυσιολογική λειτουργία χολινεργικών συνάψεων Όταν ερέθισμα φθάσει στην χολινεργική σύναψη οι αντλίες Ca ++ στην προσυναπτική μεμβράνη ανοίγουν και Ca ++ εισέρχονται στο εσωτερικό της μεμβράνης Εισροή Ca ++ ελευθερώνει μόρια Ach που διανύουν το συναπτικό χάσμα και δεσμεύονται στους υποδοχείς τους στην μετασυναπτική μεμβράνη Πλήρωση των υποδοχέων της Ach δημιουργεί δυναμικό ενέργειας στην μετασυναπτική μεμβράνη Μετάδοση του ερεθίσματος στο επόμενο νευρικό κύτταρο Η Ach δεσμεύεται σε ένα από τα ενεργά κέντρα της ΑchE που βρίσκεται στην επιφάνεια της μετασυναπτικής μεμβράνης Η ΑchE υδρολύει ταχύτατα την Ach που είναι έτοιμη για νέο κύκλο.

32 Xολινεργικές συνάψεις στο νευρικό σύστημα των εντόμων μετασυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE προσυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE-Αch όπου υδρολύεται η Ach ερέθισμα κυστίδια που περιέχουν Αch Είσοδος Ca ++ με την λήψη ερεθίσματος οδηγεί σε ελεύθερωση Αch στο συναπτικό χάσμα υποδοχέας Αch Συναπτικό χάσμα (Αch ελευθερώνεται στο συναπτικό χάσμα)

33 Ακετυλοχολινεστεράση (AchE) Η ακετυλοχολινεστεράση είναι μεγαλομοριακό ένζυμο υπεύθυνο για την υδρόλυση της ακετυλοχολίνης Η Αch δεσμεύται στην AchE σε δύο σημεία: εστερατικό κέντρο: περιέχει υπολείμματα σερίνης ανιονικό κέντρο: αποτελείται από υπολείμματα γλουταμικού οξέος Το άτομο C του καρβονυλικού δεσμού της Ach πού έχει ελαφρά θετικό φορτίο αντιδρά με το υδροξύλιο της σερίνης στο εστερατικό κέντρο του ενζύμου Η Ach δεσμεύεται στο ένζυμο με ταυτόχρονη υδρόλυση της και η χολίνη απομακρύνεται από την επιφάνεια του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι ασθενής και εύκολα διασπάται με αποτέλεσμα το ενζυμο να είναι έτοιμο να υδρολύσει νέο μόριο Ach

34 Φυσιολογική λειτουργία Ach - AchE Eστερατικό κέντρο ΑchE Ακετυλοχολίνη (Αch) Aνιονικό κέντρο ΑchE χολίνη

35 Παρουσία Οργανοφωσφορικών Τα οργανοφωσφορικά δεσμεύονται στην ΑchE αντί του φυσικού μεταφορέα Αch, και δεν επιτρέπουν την υδρόλυση της Ach Η Ach παραμένει δεσμευμένη στους υποδοχείς της στην μετασυναπτική μεμβράνη και προκαλεί την συνεχή παραγωγή δυναμικών ενέργειας Μπλοκάρισμα του κεντρικού νευρικού συστήματος Θάνατος του εντόμου

36 Μηχανισμός δράσης οργανοφωσφορικών Τα οργανοφωσφορικά μοίαζουν χημικά με την Ach με την διαφορά ότι: αυτά φωσφορυλιώνουν ενώ η Ach ακετυλιώνει το ένζυμο Ο φώσφορος των οργανοφωσφορικών που είναι ηλεκτρονιόφιλος έλκεται από το -OH της εστερατικής ομάδας του ενζύμου Το μόριο του οργανοφωσφορικού φωσφορυλιώνει το εστερατικό κέντρο του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι αρκετά σταθερός σε υδρόλυση με αποτέλεσμα την αργή απελεύθερωση του ενζύμου και το μπλοκάρισμα της AchE Ηταχύτητα αναγέννησης του ενζύμου όταν φωσφορυλιώνεται είναι 1,000,000 φορές βραδύτερη από ότι όταν ακετυλιώνεται (φυσιολογική λειτουργία)

37 Λετουργία ΑchE παρουσία Οργανοφωσφορικών εστερατικό κέντρο NO 2 RO P RO parathion ανιονικό κέντρο Η

38 Kαρβαμιδικά Εντομοκτόνα Αποτελούν συνθετικά ανάλογα της φυσοστιγμίνης φυσικού καρβαμιδικού που παράγεται από τους σπόρους του φυτού Physostigma venenosum Τα συνθετικά καρβαμιδικά που παρασκευάσθηκαν περιείχαν την καρβαμιδική ομάδα της φυσοστιγμίνης αλλά συνδεδεμένη με λιπόφιλο τμήμα που προσδίδει χημική σταθερότητα και εξασφαλίζει την είσοδο τους διαμέσου του εξωσκελετού των εντόμων Τα πρώτα καρβαμιδικά είχαν υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά

39 Φυσικοχημικές ιδιότητες Χαμηλή πτητικότητα Τοξικά στα θηλαστικά Αυξημένη ταχύτητα υδρόλυσης σε αλκαλικά διαλύματα και υψηλές θερμοκρασίες

40 Χρήσεις καρβαμιδικών Ευρέως φάσματος εντομοκτόνα που παρουσιάζουν και πολλαπλές δράσεις όπως το oxamyl 1. Εντομοκτόνο 2. Νηματωδοκτόνο 3. Ακαρεοκτόνο

41 Χημική Δομή Καρβαμιδικών Υποκατεστημένες πυριμιδίνες Φαίνοξυ-καρβαμιδικά Νάφθυλο-καρβαμιδικά Βενζοφουρανικά παράγωγα Αλειφατικές οξίμες

42 Υποκατεστημένα φαίνοξυ-καρβαμιδικά Propoxur Υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά Αρκετά υδατοδιαλυτό Κυρίως για καταπολέμηση εντόμων σε εσωτερικούς κλειστούς χώρους

43 Ναφθυλο-καρβαμιδικά Carbaryl Το πρώτο μονομέθυλο καρβαμιδικό που ανακαλυφθηκε στις ΗΠΑ το 1953 Μικρή διασυστηματική δράση και σχετικά χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =850 mg/kg). To πιο ευρεώς χρησιμοποιούμενο καρβαμιδικό

44 Βενζοφουρανικά Καρβαμιδικά Carbofuran Eυρέως φάσματος εντομοκτόνο νηματωδοκτόνο (σε μεγαλύτερες δόσεις) για την καταπολέμηση της αγρότιδας του αραβοσίτου. Η αποτελεσματικότητα του μειώνεται αισθητά όταν εφαρμόζεται επανειλημμένα στον ίδιο αγρό επί σειρά ετών λόγω ταχύτατης μικροβιακής αποδόμησης. Μικροοργανισμοί εδάφους παράγουν ένζυμα που διασπούν τον καρβονυλικό δεσμό του carbofuran Βακτήρια όπως Pseudomonas, Flavobacterium, Arthrobacter, Achromobacter αποδομούν το carbofuran σε 2-4 ημέρες.

45 Αλειφατικές οξίμες Τα κυριότερα μέλη της ομάδας είναι 1. Aldicarb (αποσύρθηκε λόγω υψηλής τοξικότητας το 2007) 2. Oxamyl Tα aldicarb, οxamyl έχουν εντομοκτόνο και νηματωδοκτόνο δράση aldicarb oxamyl

46 Τρόπος- Μηχανισμός Δράσης καρβαμιδικών Δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα των εντόμων και είναι αναστολείς της ακετυλοχολινεστεράσης (ΑchE) με ανάλογο αλλά όχι ταυτόσημο τρόπο

47 Διαφορές μεταξύ οργανοφωσφορικών και καρβαμιδικών στον μηχανισμό δράσης 1. Τα οργανοφωσφορικά φωσφορυλιώνουν ενώ τα καρβαμιδικά το καρβαμιλιώνουν την ΑchE 2. Μετά την αναστολή - ταχύτερη αναγέννηση του ενζύμου στα καρβαμιδικά 3. Η εφαρμογή του μορίου στο ενεργό κέντρο της ΑchE έχει μεγαλύτερη σημασία από την χημική δραστηριότητα του καρβαμιδικού 4. Η ομοιότητα στη χημική δομή μεταξύ καρβαμιδικών και ακετυλοχολίνης είναι πιο σημαντική από ότι για τα οργανοφωσφορικά (δρουν και ως ανταγωνιστές της ακετυλοχολίνης)

48 Τρόπος- Μηχανισμός δράσης καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά παρουσιάζουν ομοιότητα στην χημική δομή με την Ακέτυλοχολίνη, το φυσικό υπόστρωμα για την ακετυλοχολινεστεράση: CH 3 CH 3 S-C-CH=N-O- C-N CH O 3 CH 3 Η Aldicarb CH 3 CH 3 + N-CH 2 -CH 2 -O-C-CH 3 O CH3 Aκετυλοχολινη -O-C- O N CH 3 H Carbaryl

49 Xολινεργικές συνάψεις στο νευρικό σύστημα των εντόμων μετασυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchΕ προσυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE-Αch όπου υδρολύεται η Ach ερέθισμα κυστίδια που περιέχουν Αch Είσοδος Ca ++ με την λήψη ερεθίσματος οδηγεί σε ελεύθερωση Αch στο συναπτικό χάσμα υποδοχέας Αch Συναπτικό χάσμα (Αch ελευθερώνεται στο συναπτικό χάσμα)

50 Φυσιολογική λειτουργία Ach - AchE Eστερατικό κέντρο ΑchE Ακετυλοχολίνη (Αch) Aνιονικό κέντρο ΑchE χολίνη

51 Παρουσία Καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά δεσμεύονται στην ΑchE αντί του φυσικού μεταφορέα Αch, και δεν επιτρέπουν την υδρόλυση της Ach Η Ach παραμένει δεσμευμένη στους υποδοχείς της στην μετασυναπτική μεμβράνη και προκαλεί την συνεχή παραγωγή δυναμικών ενέργειας Μπλοκάρισμα του κεντρικού νευρικού συστήματος Θάνατος του εντόμου

52 Μηχανισμός δράσης καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά μοίαζουν χημικά με την Ach με την διαφορά ότι: καρβαμιλιώνουν το ένζυμο ενώ η Ach το ακετυλιώνει Ο C των καρβαμιδικών που είναι ελαφρά ηλεκτρονιόφιλος έλκεται από το -OH της εστερατικής ομάδας του ενζύμου Το μόριο του καρβαμιδικού καρβαμιλιώνει το εστερατικό κέντρο του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι σχετικά σταθερός σε υδρόλυση με αποτέλεσμα την αργή απελεύθερωση του ενζύμου και το μπλοκάρισμα της AchE Απαιτούνται περίπου 20 min για αναγέννηση του ενζύμου όταν καρβαμυλιώνεται, περίπου 80 min όταν φωσφορυλιώνεται από διμεθυλο-οργανοφωσφορικά, και 480 min όταν φωσφορυλιώνεται από διαίθυλο-οργανοφωσφορικά

53 Λετουργία ΑchE παρουσία Καρβαμιδικών εστερατικό κέντρο H CH 3 -N C καρβαμιδικό ανιονικό κέντρο H CH 3 -N HO

54 Οργανοχλωριωμένα DDT Εξαχλωροκυκλοεξάνιο - Lindane Endosulfan

55 Φυσικοχημικές ιδιότητες Αδρανή χημικά Χαμηλή Υδατοδιαλυτότητα - Λιπόφιλα Βιοσυσσωρεύονται σε κλειστές τροφικές αλυσίδες Ελαιώδη στερεά Χαμηλή τάση ατμών

56 Endosulfan Μίγμα δύο ισομερών (50/50) α και β- που έχουν την ίδια εντομοκτόνο δράση Εντομοκτόνο-ακαεροκτόνο επαφής χωρίς καμία διασυστηματική δράση Επιτρέπεται η χρήση του μόνο για ιδιαίτερες και καθορισμένες χρήσεις λόγω της υψηλής τοξικότητας του στους ανώτερους οργανισμούς και στα ψάρια Στις ψεκαζόμενες επιφάνειες οξειδώνεται προς σουλφόνη

57 Βιοσυσσώρευση Οργανοχλωριωμένων Συντελεστής βιοσυσσώρευσης: O λόγος της συγκέντρωσης ενός γεωργικού φαρμάκου σε ένα συγκεκριμένο οργανισμό προς την αντίστοιχη συγκέντρωση στο άμεσο περιβάλλον Bιομεγένθυση οργανοχλωρίωμένων (food-chain effect): Οργανισμοί μιας τροφικής αλυσίδας εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο διότι ένας οργανισμός αποτελεί την τροφή ενός άλλου ανώτερου οργανισμού. Εάν μία μικρή συγκέντρωση DDT υπάρχει στο λιπώδες ιστό των κατωτέρων οργανισμών αυτή μεταφέρεται στον ανώτερο οργανισμό που τους χρησιμοποιεί ως τροφή. Έτσι η συγκέντρωση του DDT θα αυξάνεται από τροφικό σε τροφικό επίπεδο

58 Παράδειγμα βιομεγένθυσης Φυτά Fuccus seratus και Laminaria digitata (0.001 ppm dieldrin) 1o τροφικό επίπεδο Echinus esculentis και Mytilus edulis και ppm dieldrin 2ο τροφικό επίπεδο 3ο τροφικό επίπεδο Ψάρι Clupea harengus ppm dieldrin Πουλιά τρεφομένα με ψάρια 0.5 ppm dieldrin 4ο τροφικό επίπεδο

59 Tρόπος-Μηχανισμός δράσης Endosulfan Δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα των εντόμων αναστέλωντας την ομαλή λειτουργία των ανασταλτικών νευρώνων

60 Ανασταλτικές συνάψεις Νευρώνες που καταστέλουν διεγερτικά μηνύματα υπό ορισμένες συνθήκες. Οι υποδοχείς του φορέα ελέγχουν τις διόδους Cl -. Βρίσκονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στους σκελετικούς μυς Φορέας: γ-αμινο βουτυρικό οξύ (GABA)

61 Τρόπος-Μηχανισμός Δράσης endosulfan Το Endosulfan δεσμεύεται στους υποδοχείς GABA και αναστέλλουν την λειτουργία των αντλιών ιόντων Cl - με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα του νευρικού συστήματος Οι υποδοχείς GABA είναι πρωτεϊνες με τρία ενεργά κέντρα: - κέντρο όπου δεσμεύεται το GABA - κέντρο που ελέγχει τις αντλίες Cl - - κέντρο που δεσμεύονται διάφορα ξενοβιοτικά μόρια (όπως lindane)

62 Φυσιολογική Λειτουργία Ανασταλτικών Νευρώνων Ελευθέρωση GABA στους ανασταλτικούς νευρώνες Πλήρωση υποδοχέων GABA Εισροή ιόντων Cl στο νευρικό κύτταρο Αύξηση αρνητικού δυναμικού μεμβράνης (υπερπόλωση) Νέο δυναμικό ενέργειας που φθάνει στον νευρώνα δεν μπορεί να αντιστρέψει την υπερπόλωση Αποτυχία μετάδοσης του μηνύματος

63 Λειτουργία ανασταλτικών νευρώνων παρουσία endosulfan Ελευθέρωση GABA στους ανασταλτικούς νευρώνες Πλήρωση υποδοχέων GABA από lindane, κυκλοδιενικά Αναστολή της λειτουργίας των διόδων ιόντων Cl στο νευρικό κύτταρο Αναστολή της εισροής ιόντων Cl στο εσωτερικό του νευρώνα Αναστολή δημιουργίας υπερπόλωσης (υψηλού αρνητικού δυναμικού) Αναστολή λειτουργίας ανασταλτικών νευρώνων

64 Πυρεθροειδή Εντομοκτόνα

65 Πυρεθροειδή Φυσικά πυρεθροειδή παράγονται από τα άνθη χρυσανθέμων (Chrysathemum cinerariaefolium): 1. υψηλή εντομοκτόνο δράση, 2. χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά 3. ασταθή σε αέρα και φώς Oι δραστικές ουσίες στα φυσικά πυρεθροειδή είναι έξι: 1. Πυρεθρίνη Ι (35%) και ΙΙ (32%) 2. Κινερίνη Ι (10%) και ΙΙ (14%) 3. Γιασμολίνη Ι (5%) και ΙΙ (4%)

66 Φυσικά Πυρεθροειδή H H C-O- O Πυρεθρίνες/Γιασμολίνες H H CH H 3 C=HC C-O- R O O Κορεσμένες στις Γιασμολίνες CH 3 CH 2 -CH=CH-CH=CH 2 Πυρεθρίνες Ι όπου R =CH 3, Πυρεθρίνες II όπου R= COOCH 3 Κινερίνες H CH 3 C=HC R CH 3 CH 2 -CH=CH-CH 3 O Κινερίνες Ι όπου R =CH 3, Κινερίνες II όπου R = COOCH 3

67 Φυσικά Πυρεθροειδή - Χρήσεις Είναι ασταθή σε συνθήκες αγρού και μεταβολίζονται ταχύτατα από τα έντομα σε μη εντομοκτόνους μεταβολίτες με την βοήθεια ενζυμικών οξειδωτικών μηχανισμών (MFOs) Σκευάσματα με συνεργιστικές ουσίες όπως το piperonyl butoxide ή το sesamex χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς χωρίς ιδαίτερα αποτελέσματα. Οι συνεργιστικές ουσίες παρεμποδίζουν την οξείδωση των πυρεθροειδών και έτσι επιμηκύνουν την υπολειμματική τους δράση Τα φυσικά πυρεθροειδή αποτέλεσαν εκμαγείο για την παρασκευή των συνθετικών αναλόγων τους

68 Συνθετικά Πυρεθροειδή Συνθετικά ανάλογα της πυρεθρίνης Ι Πρώτο συνθετικό πυρεθροειδές που αναφέρθηκε το allethrin (1949) Ακολούθησαν τα resmethrin (1967), bioresmethrin, tetramethrin που όμως είχαν τα ίδια προβλήματα με τα φυσικά πυρεθροειδή Στο Rothamsted Experimental Station (1973) ανακαλύφθηκε το πρώτο συνθετικό πυρεθροειδές permethrin που συνδύαζε σταθερότητα σε αέρα, φώς, χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά και ικανοποιητική εντομοκτόνο δράση, ακολούθησαν cypermethrin, deltamethrin, cyhalothrin, cyfluthrin. Σύνθεση 2ης γενεάς πυρεθροειδών στην Ιαπωνία fenvalerate, fluvalinate

69 Χημική Δομή συνθετικών πυρεθροειδών 1. Εστέρες χρυσανθεμικού οξέος με διάφορες αλκοόλες allethrin 2. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με 3 φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη (permethrin) ή με α- κυάνο-3φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη (cypermethrin) 3. Εστέρες υποκατεστημένων αλειφατικών οξέων με αλκοόλες τηςπροηγούμενηςομάδαςή άλλες όπως fenvalerate, fluvalinate 4. Μη εστερικά πυρεθροειδή (etofenprox)

70 1. Eστέρες χρυσανθεμικού οξέος με αλκοόλες allethrin χρυσανθεμικό οξύ αλκοόλη Διατηρήθηκε το χρυσανθεμικό οξύ και δοκιμάσθηκαν διάφορες αλκοόλες που έδωσαν ικανοποιητική εντομοκτόνο δράση αλλά παρέμειναν φωτοευαίσθητα

71 2. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με 3-φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη permethrin 3-φαινοξυ βενζυλική αλκοόλη διαλογονομένα παράγωγα Προσθήκη υποκαταστατών αλογόνων (Cl, Br, F) στην θέση των μεθυλίων του χρυσανθεμικού οξέος προσέδωσε φωτοσταθερότητα

72 3. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με α-κυάνο-3 φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη cypermethrin Προσθήκη κυανό ομάδας στο τμήμα της αλκοόλης του permethrin μεγιστοποίησε την εντομοκτόνο δράση και αύξησε την φωτοσταθερότητα

73 4. Εστέρες υποκατεστημένων αλειφατικών οξέων με αλκοόλες της προηγούμενης ομάδας Fenvalerate Fluvalinate

74 Mη εστερικά πυρεθροειδή etofenprox Nέα γενιά πυρεθροειδών που δεν μοιάζουν με τα φυσικά πυρεθροειδή Το etofenrpox χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλή τοξικότητα στα ψάρια και στα θηλαστικά ενώ είναι ιδιαίτερα δραστικό εντομοκτόνο

75 Πυρεθροειδή και Στερεοισομέρια Περιέχουν 1-3 ασύμμετρα άτομα C και είναι μίγμα 2 εώς 8 στερεοϊσομερών Η στερεοϊσομέρια επηρεάζει την εντομοκτόνο δράση

76 Στερεϊσομέρια - εντομοκτόνος δράση Εστέρες χρυσανθεμικού οξέος ή παραγώγων Τα ασύμμετρα άτομα C του οξέος πρέπει να έχουν R (1, 3) στερεοχημική δομή Τα ασύμμετρα άτομα C της αλκοόλης S (*)στερεοχημική δομή π.χ. μόνο το ισομερές (S)(1R,3R) cis ή trans έχει εντομοκτόνο δράση Cypermethrin 3 1 *

77 Στερεομέρια - εντομοκτόνος δράση Πυρεθροειδή της σειράς του fenvalerate Τα ασύμμετρα άτομα C πρέπει να έχουν την S στερεοχημική δομή π.χ. μόνο ισομερές με δομή (SS) fenvalerate έχει εντομοκτόνο δράση Fenvalerate * *

78 Φυσικοχημικές Ιδιότητες Πυρεθροειδών Λιπόφιλες ενώσεις - χαμηλή υδατοδιαλυτότητα Χαμηλή πτητικότητα Υδρολύονται σε αλκαλικά διαλύματα

79 Χρήσεις Πυρεθροειδών Στην Ελλάδα κυκλοφορούν τα εξής συνθετικά πυρεθροειδή: 1. bioresmethrin 2. permethrin, 3. alpha- και zeta-cypermethrin, deltamethrin, cyhalothrin, cyfluthrin 4. fluvalinate, flucythrinate, esfenvalerate Όλα είναι μίγματα εναντιομερών εκτός: Deltamethrin που είναι το πιο δραστικό εναντιομερές (1S)(1R,3R)του decamethrin Esfenvalerate που είναι το πιο δραστικό εναντιομερές (SS) του fenvalerate

80 Χρήσεις Πυρεθροειδών Bioresmethrin: για την καταπολέμηση αλευρώδη σε θερμοκήπια με εφαρμογή μέχρι και 1-2 πριν την συγκομιδή καθώς φωτο-διασπάται άμεσα Permethrin: καταπολεμά προνύμφες Λεπιδοπτέρων και Κολεοπτέρων Bifenthrin: εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση Cypermethrin: κυκλοφορεί ως μίγμα διαφορετικών ισομερών του όπως το alpha-cypermethrin και το zeta-cypermethrin που χρησιμοποιείται εξειδικευμένα για την καταπολέμηση εντόμων που προσβάλουν το βαμβάκι. Έχει και εντομοαπωθητική δράση Fenvalerate, Flucythrinate: καταπολεμούν έντομα που δεν σκοτώνονται από φθηνότερα εντομοκτόνα ή έντομα που έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα στα οργανοφωσφορικά. Το πιο δραστικό εναντιομερές του fenvalerate κυκλοφορεί ως αυτούσιο εντομοκτόνο με το όνομα esfenvalerate tau-fluvalinate: εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση (μη τοξικό σε μέλισσες)

81 Τρόπος-Μηχανισμός Δράσης Πυρεθροειδών Τα πυρεθροειδή δρουν στο περιφερειακό σύστημα των εντόμων και κυρίως στην λειτουργία των αισθητήριων νευρώνων Τα πυρεθροειδή παρεμβαίνουν στην ομαλή λειτουργία των διόδων Na + που ελέγχουν την εισροή και εκροή Na + στα νευρικά κύτταρα με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα του νευρικού συστήματος

82 Κατηγορίες Νευρικών Κυττάρων με βάση την λειτουργία τους 1. Αισθητήρια (προσάγοντα) Μεταφέρουν το νευρικό ερέθισμα προς το εσωτερικό 2. Κινητήρια (απάγοντα) Μεταφέρουν το νευρικό ερέθισμα προς τα όργανα δράσεως 3. Συνδετικά (ενδιάμεσα) Ενώνουν αισθητήρια με κινητήρια νευρικά κύτταρα

83 Δράση Πυρεθροειδών στου Αισθητήριους Νευρώνες Μυς Νευρικός άξονας Γάγγλιο Κινητήριος νευρώνας Εξωσκελετός αισθητήριο κύτταρο Νευρικός άξονας Ενδιάμεσος νευρώνας Αισθητήριος νευρώνας Πυρεθροειδή

84 Nευρικό Σύστημα εντόμων Ι Όταν αισθητήριο νεύρο δεχθεί εξωτερικό ερέθισμα τότε μετατρέπεται σε ηλεκτρικό σήμα που μεταφέρεται από νεύρο σε νεύρο Σε κατάσταση ηρεμίας τα νευρικά κύτταρα έχουν καθορισμένη ιονική σύσταση που καθορίζεται από την: 1. διαπερατότητα της νευρική μεμβράνης σε ιόντα Na +, K +, Ca ++, Cl - 2. συγκέντρωση των ιόντων στο μέσον που περιβάλλει τα νευρικά κύτταρα 3. ενεργότητα ειδικών αντλιών ιόντων που υπάρχουν στην νευρική μεμβράνη

85 Nευρικό Σύστημα εντόμων ΙΙ Ο νευρώνας έχει διαφορετική ιονική σύσταση στο εσωτερικό από ότι έχει το μέσο που τον περιβάλλει ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Ο νευρώνας της σουπιάς σε κατάσταση ηρεμίας περιέχει 400 mμ K + και 50 mμνa + ενώ αντίστοιχες συγκεντρώσεις στο μέσο που περιβάλλει τον νευρώνα είναι 10 και 450 mμ. Αυτή η διαφορά δημιουργεί διαφορά δυναμικού μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής μεμβράνης που ισοδυναμεί με -60 mv. Το δυναμικό αυτό ονομάζεται δυναμικό ηρεμίας

86 Φυσιολογική Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Όταν ερέθισμα φθάσει στους αισθητήριους νευρώνες: 1. Η διαπερατότητα της νευρικής μεμβράνης μεταβάλλεται 2. Οι αντλίες Na + ανοίγουν και Na + εισρέουν στο εσωτερικό της μεμβράνης. 3. Το δυναμικό στο εσωτερικό της μεμβράνης αυξάνεται και μόλις φθάσει το δυναμικό ουδού τότε η μετάδοση του δυναμικού ενεργοποιείται 4. Αυξημένη εισροή ιόντων Na + - το δυναμικό αντιστρέφεται (εκπόλωση) 5. Η εκπόλωση ενεργοποιεί άνοιγμα των αντλιών Κ + και εκροή K + από το εσωτερικό της μεμβράνης (επαναπόλωση) 6. Το δυναμικό είναι λίγο χαμηλότερο από το δυναμικό ηρεμίας επανέρχεται στο δυναμικό ηρεμίας με εισροή Κ + (αρνητικό μεταδυναμικό)

87 mv 40 Φυσιολογική λειτουργία νευρικού συστήματος εκπόλωση 0 Νa + K + επαναπόλωση mv 0-60 Κ δυναμικό ηρεμίας εκπόλωση Νa + Νa + δυναμικό ηρεμίας δυναμικό ουδού αρνητικό μεταδυναμικό Λειτουργία νευρικού συστήματος παρουσία πυρεθροειδών Oι αντλίες Na + παραμένουν ανοιχτές με αποτέλεσμα - αύξηση αρνητικού μεταδυναμικού και εκπόλωση. Όταν το δυναμικό φθάσει το δυναμικό ουδού παράγεται νέο δυναμικό ενέργειας κ.ο.κ

88 Φυσιολογική λειτουργία νευρικού συστήματος Εκπόλωση Δυναμικό ηρεμίας αρνητικό μεταδυναμικό ερέθισμα Λειτουργία νευρικού συστήματος παρουσία πυρεθροειδών επαναπόλωση ερέθισμα Ερέθισμα με υψηλές δόσεις DDT

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων 2.1. ιείσδυση των φυτοφαρµάκων σε ζωικούς και φυτικούς οργανισµούς Για να εκδηλωθεί η δράση των φυτοφαρµάκων στα παράσιτα των φυτών, µέλη του ζωικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ Tanacetum vulgare Asteraceae πύρεθρο: το φυτό πυρεθρίνες: τα φυσικά προϊόντα πυρεθροειδή: τα συνθετικά ανάλογα πυρεθρίνης Πύρεθρο: αειθαλή φυτά από την οικογένεια Asteraceae

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αρ. Πιστοπ.: Ε52 Ημερομηνία: 24,02,15 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Στοιχεία Πελάτη: Δ. ΚΑΤΖΟΥΡΙΔΗΣ Ι.ΦΩΤΙΟΥ Ο.Ε. Ημερομηνία Παραλαβής: 12,02,15 Στοιχεία Δείγματος: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΕΡΝΑ 4 Συσκευασία: ΦΙΑΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου 2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου Στόχοι κατανόησης: Διαφορά δυναμικού της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρικού κυττάρου: Τί είναι; Πώς δημιουργείται; Ποιά είδη διαφοράς δυναμικού της μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01 ΑΡ. ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστική σε mg / kg)

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα

Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα Κεφάλαιο 5 Εντοµοκτόνα, Ακαρεοκτόνα, Νηµατωδοκτόνα Στο κεφάλαιο αυτό θα εξετασθούν οι τρεις παραπάνω κατηγορίες ουσιών µαζί, εξαιτίας της χηµικής τους συγγένειας. Επιπλέον πολλά εντοµοκτόνα έχουν ακαρεοκτόνες

Διαβάστε περισσότερα

Φυσικά προιόντα. Βιολογικής προέλευσης. Mικροβιακά. 1. Νικοτίνη, Ροτενόνη, Πύρεθρο, Λιμονίνη 2. Neem/Azadirachtin. 1. Αβερμεκτίνες 2.

Φυσικά προιόντα. Βιολογικής προέλευσης. Mικροβιακά. 1. Νικοτίνη, Ροτενόνη, Πύρεθρο, Λιμονίνη 2. Neem/Azadirachtin. 1. Αβερμεκτίνες 2. Λοιπές ομάδες εντομοκτόνων Πυραζόλια Οξαδιαζίνες Παρεμποδιστές Ανάπτυξης 1. Ανάλογα Νεανικής Ορμόνης 2. Αναστολείς Σύνθεσης Χιτίνης 3. Ανταγωνιστές Εκδυσόνης Ανάλογα Φυτικών Προϊόντων 1. Νεονικοτινοειδή

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων

Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων 11-1 Κεφάλαιο 11 Η Βιοχημική Δράση των Παρασιτοκτόνων 1. Εισαγωγή ι Τοξικότητα LD50. α. Αμεσο αποτέλεσμα β. Χρόνιο αποτέλεσμα LD50 είναι η συγκέντρωση εκείνη της δραστικής ουσίας που προκαλεί τον θάνατο

Διαβάστε περισσότερα

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια)

ρευστότητα (εξασφαλίζεται µε τα φωσφολιπίδια) Λειτουργίες Πλασµατική µεµβράνη οριοθέτηση του κυττάρου εκλεκτική διαπερατότητα ή ηµιπερατότητα αναγνώριση και υποδοχή µηνυµάτων πρόσληψη και αποβολή ουσιών Πλασµατική µεµβράνη Ιδιότητες σταθερότητα ρευστότητα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΩΝ ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΝΤΖΙΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ

ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΩΝ ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΝΤΖΙΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΩΝ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΑ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕ ΧΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΑΝΙΧΝΕΥΤΩΝ ΣΠΥΡΟΣ ΚΙΝΤΖΙΟΣ ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟ ΑΔΙΕΞΟΔΟ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΜΒΑΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Διαβάστε περισσότερα

MRL. mg / kg) 0.03 0.01

MRL. mg / kg) 0.03 0.01 ΑΡ. ΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) 61 767-24/04/13 Πατάτες (χώρα ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) ΕΥΡΗΜΑΤΑ ( ραστική σε mg / kg) ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ -

Διαβάστε περισσότερα

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ. Χημεία της ζωής 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 Ο H XHΜΕΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Χημεία της ζωής 1 2.1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΧΗΜΙΚΕΣ ΕΝΝΟΙΕΣ Η Βιολογία μπορεί να μελετηθεί μέσα από πολλά και διαφορετικά επίπεδα. Οι βιοχημικοί, για παράδειγμα, ενδιαφέρονται περισσότερο

Διαβάστε περισσότερα

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου :

Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία. Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : Τμήμα Τεχνολογίας Τροφίμων ΤΕΙ Αθήνας Εαρινό Εξάμηνο 2006 2007 a 1 η Εξέταση στην Βιοχημεία Ονοματεπώνυμο : Τυπικό εξάμηνο : Αριθμός Μητρώου : 1. Στο παρακάτω διάγραμμα του κύκλου του Krebs να σημειωθούν

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 5. Βιολογική Απομάκρυνση Οργανικών Ρύπων

Διάλεξη 5. Βιολογική Απομάκρυνση Οργανικών Ρύπων Διάλεξη 5 Βιολογική Απομάκρυνση Οργανικών Ρύπων Οργανικοί Περιβαλλοντικοί Ρύποι Πολυαρωματικοί Υδρογονάνθρακες (PAHs) Πολυχλωριωμένα Διφαινύλια (PCBs) Πολυχλωριωμένες Διβενζοδιοξίνες Νιτροαρωματικά (ΤΝΤ,

Διαβάστε περισσότερα

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων

Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων Ποιοτικά Χαρακτηριστικά Λυµάτων µπορούν να καταταχθούν σε τρεις κατηγορίες: Φυσικά Χηµικά Βιολογικά. Πολλές από τις παραµέτρους που ανήκουν στις κατηγορίες αυτές αλληλεξαρτώνται π.χ. η θερµοκρασία που

Διαβάστε περισσότερα

Η ανόργανη θρέψη των φυτών

Η ανόργανη θρέψη των φυτών Η ανόργανη θρέψη των φυτών Οργανικά θρεπτικά στοιχεία σάκχαρα που προέρχονται από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης με τις επακόλουθες μετατροπές Ανόργανα θρεπτικά στοιχεία προέρχονται από το έδαφος, με τη

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Δ ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Δ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες

Οργανική Χημεία. Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες Οργανική Χημεία Χημεία καρβονυλικών ενώσεων & Κεφάλαιο 19: Αλδεϋδες και κετόνες 1. Καρβονυλικές ενώσεις Καρβονυλική ομάδα C=O σημαντικότερη λειτουργική ομάδα οργανικής χημείας Καρβονυλικές ομάδες βρίσκονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2

ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 31-7-14 ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ - 2 Στο σχήμα 1 του άρθρου που δημοσιεύσαμε την προηγούμενη φορά φαίνεται η καθοριστικός ρόλος των μικροοργανισμών για την ύπαρξη της ζωής, αφού χωρίς

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κ. ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΜΗΜΑ:Β 1 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Είναι γνωστό πως οποιοσδήποτε οργανισμός, για να λειτουργήσει χρειάζεται ενέργεια. Η ενέργεια αυτή βρίσκεται

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5

Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας. α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά Τ λεμφοκύτταρα γ. πλασματοκύτταρα δ. μακροφάγα Μονάδες 5 Διαγώνισμα Βιολογίας Γενικής Παιδείας ΘΕΜΑ 1ο Να κυκλώσετε το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση 1. Μεγάλες ποσότητες ανοσοσφαιρινών εκκρίνονται από τα: α. κυτταροτοξικά Τ λεμφοκύτταρα β. βοηθητικά

Διαβάστε περισσότερα

Βιοϊατρική τεχνολογία

Βιοϊατρική τεχνολογία Τμήμα Μηχανικών Πληροφορικής & Τηλεπικοινωνιών Βιοϊατρική τεχνολογία Ενότητα 3: Μεμβράνες - Ηλεκτρικά δυναμικά, Νευρικό & μυϊκό σύστημα Αν. καθηγητής Αγγελίδης Παντελής e-mail: paggelidis@uowm.gr ΕΕΔΙΠ

Διαβάστε περισσότερα

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών

Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών Η ασβεστοποίηση ως προηγμένη επεξεργασία για τηνεξυγίανση ξγ ητης λυματολάσπης και την μείωση των οσμών ημητριάδης Γεώργιος 2310688380 caohellas@the.forthnet.gr Λυματολάσπη Στόχοι της επεξεργασίας της

Διαβάστε περισσότερα

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις

PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις PΟΛΟΣ ΤΩΝ ΛΙΠΑΡΩΝ ΥΛΩΝ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ H βιολογική σημασία των λιποειδών είναι μεγάλη : Eίναι δομικές μονάδες των μεμβρανών και συμμετέχουν στις διάφορες διεργασίες που γίνονται μέσω των μεμβρανών. Eίναι

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007.

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007. Μάθημα: ΧΗΜΕΙΑ YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2007 Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Τρίτη, 12 Ιουνίου 2007 7:30-10:30

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού.

ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ. Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών. Να εξηγούν το σχηματισμό του ιοντικού ομοιοπολικού δεσμού. ΧΗΜΙΚΟΙ ΔΕΣΜΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ Στο τέλος αυτής της διδακτικής ενότητας οι μαθητές θα πρέπει να μπορούν: Να δίδουν τον ορισμό του χημικού δεσμού. Να γνωρίζουν τα είδη των δεσμών Να εξηγούν το σχηματισμό

Διαβάστε περισσότερα

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ

Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Πόσο μας απειλούν τα ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΑ Λίμνες και ποτάμια της Ελλάδας έχουν μετατραπεί σε κοκτέιλ φυτοφαρμάκων. Τοξικές ουσίες εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα και δυστυχώς σε βαθμό που δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε,

Διαβάστε περισσότερα

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός

1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ. Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός 1.1 ΤΑ ΟΞΕΑ Επιμέλεια παρουσίασης Παναγιώτης Αθανασόπουλος Δρ - Χημικός Σκοπός του μαθήματος: Να διαπιστώνουμε τον όξινο χαρακτήρα σε προϊόντα καθημερινής χρήσης Να ορίζουμε τα οξέα κατά τον Arrhenius

Διαβάστε περισσότερα

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ:

ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΤΡΟΦΙΜΑ ΑΠΟ ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ: ΕΝΑ ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΑΓΝΩΣΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ, ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΝΙΚΟΛΑΣ ΠΡΙΜΗΚΥΡΙΟΣ, ΓΕΩΠΟΝΟΣ, Δρ. ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΦΥΤΩΝ ΓΕΝΕΤΙΚΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΕΝΟΤΗΤΑ: ΕΝΖΥΜΑ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ: ΠΑΤΗΡ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΙΣΑΑΚ 1. Να εξηγήσετε γιατί πολλές βιταμίνες, παρά τη μικρή συγκέντρωσή τους στον οργανισμό, είναι πολύ σημαντικές για

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού

ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ. 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ 7 η θεματική ενότητα: Οι αντιδράσεις του διπλού δεσμού Σχολή: Περιβάλλοντος Τμήμα: Επιστήμης Τροφίμων και Διατροφής Εκπαιδευτής: Χαράλαμπος Καραντώνης Άδειες Χρήσης Το παρόν εκπαιδευτικό

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2004 ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 004 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ 2005 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1 και 1.2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα

Διαβάστε περισσότερα

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg

Σύσταση του αυγού Λευκό Κρόκος Βάρος 38 g 17 g Πρωτείνη 3,9 g 2,7 g Υδατάνθρακες 0,3 g 0,3 g Λίπος 0 6 g Χοληστερόλη 0 213 mg Αυγό Τα αυγά αποτελούνται από το κέλυφος (10 %), το ασπράδι ή λευκό (50-60 %), τον κρόκο ή κίτρινο (30 %). Το κέλυφος αποτελείται κατά 95 % από ανόργανα συστατικά όπως ανθρακικό ασβέστιο, ανθρακικό μαγνήσιο

Διαβάστε περισσότερα

Μαριέλλα Σαρρή Τα βιολογικά προϊόντα, είναι τρόφιµα τα οποία προέκυψαν µέσω της Βιολογικής ή Οργανικής Γεωργίας Σύστηµα διαχείρισης και παραγωγής αγροτικών προϊόντων, το οποίο στηρίζεται σε φυσικές διεργασίες,

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 19 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α

Διαβάστε περισσότερα

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα).

Β. ΚΑΜΙΝΕΛΛΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑ. Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). ΒΙΟΛΟΓΙΑ Είναι η επιστήμη που μελετά τους ζωντανούς οργανισμούς. (Αποτελούνται από ένα ή περισσότερα κύτταρα). Είδη οργανισμών Υπάρχουν δύο είδη οργανισμών: 1. Οι μονοκύτταροι, που ονομάζονται μικροοργανισμοί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του.

ΕΝΖΥΜΑ. 3. Στο σχήμα φαίνεται η υποθετική δράση ενός ενζύμου πάνω σε ένα υπόστρωμα και ο αναστολέας του. ΕΝΖΥΜΑ 1. (α) Να εξηγήσετε τι εννοούμε με τον όρο «εξειδίκευση των ενζύμων» καθώς και που οφείλεται αυτή. (β) Ποιες ουσίες μπορούν να επηρεάσουν τη δράση ενός ενζύμου και πώς; (γ) Πώς τα ένζυμα επηρεάζουν

Διαβάστε περισσότερα

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ''

ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' ΚΑΝΤΑΡΟΣ ΗΛΙΑΣ Γεωπόνος, Σύµβουλος Βιολογικής Γεωργίας '' ΓΕΩΡΓΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ & ΥΓΕΙΑ'' Από το 1950 και µετά αρχίζει η εντατικοποίηση της γεωργικής παραγωγής εστιάζοντας το ενδιαφέρον της αποκλειστικά

Διαβάστε περισσότερα

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (4) Όταν ο ορισμός των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων περιλαμβάνει 6.12.2008 Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 328/9 ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 1213/2008 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 5ης Δεκεμβρίου 2008 για ένα συντονισμένο πολυετές κοινοτικό πρόγραμμα ελέγχου για τα έτη 2009,

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 5: Επισκόπηση οργανικών αντιδράσεων 1. Κατηγορίες οργανικών αντιδράσεων Γενικά, εξετάζουμε το είδος της αντίδρασης και τον τρόπο που αυτές συντελούνται Γενικοί τύποι αντιδράσεων

Διαβάστε περισσότερα

...το νέο πλήρες ζιζανιοκτόνο καλαμποκιού. έγκαιρος και ισχυρός έλεγχος των ζιζανίων με απόλυτη ευκολία

...το νέο πλήρες ζιζανιοκτόνο καλαμποκιού. έγκαιρος και ισχυρός έλεγχος των ζιζανίων με απόλυτη ευκολία ...το νέο πλήρες ζιζανιοκτόνο καλαμποκιού έγκαιρος και ισχυρός έλεγχος των ζιζανίων με απόλυτη ευκολία Το μυστικό του νέου πλήρους ζιζανιοκτόνου καλαμποκιού Συνδυάστε δύο ισχυρά ενεργά συστατικά, τις δραστικές

Διαβάστε περισσότερα

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R;

ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ. 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; ΟΡΓΑΝΙΚΕΣ ΟΥΣΙΕΣ 1. (α) Ποιο μόριο απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα; (β) Ποια είναι η απλούστερη μορφή του R; (γ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει σε αυτό όξινες ιδιότητες; (δ) Ποιο μέρος του μορίου προσδίδει

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογικές μεμβράνες

Βιολογικές μεμβράνες Κυτταρική οργάνωση ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ 4.1 ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.2 ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΤΥΠΙΚΟΥ ΕΥΚΑΡΥΩΤΙΚΟΥ ΚΥΤΤΑΡΟΥ (απλή αναφορά) 4.3 ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΚΑΡΥΩΤΙΚΟ ΣΤΟ ΕΥΚΑΡΙΩΤΙΚΟ ΚΥΤΤΑΡΟ (απλή αναφορά) 4.4 Η ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ

Διαβάστε περισσότερα

Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία

Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία Περιβαλλοντική και Διατροφική Μικροβιολογία Εισαγωγή στην βιολογική απορρύπανση Βιολογική απορρύπανση ανοργάνων ρύπων Δημήτριος Καρπούζας dkarpouzas@bio.uth.gr 1. Βιολογική Αποκατάσταση (Bioremediation)

Διαβάστε περισσότερα

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΚΥΤΤΑΡΙΚΗΣ ΜΕΤΑΦΟΡΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΠΕΡΑΤΟΤΗΤΑ Διάχυση Η διάχυση είναι το κύριο φαινόμενο με το οποίο γίνεται η παθητική μεταφορά διαμέσου ενός διαχωριστικού φράγματος Γενικά στη διάχυση ένα αέριο ή

Διαβάστε περισσότερα

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής

5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής 5. Αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής Τι ονομάζεται οξείδωση και τι αναγωγή; Οξείδωση είναι η αύξηση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Αναγωγή είναι η ελάττωση του αριθμού οξειδώσεως ατόμου ή ιόντος

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β

Γενικές εξετάσεις 2015. Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Φροντιστήρια δυαδικό 1 ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ δυαδικό Γενικές εξετάσεις 2015 Υγιεινή και Ασφάλεια Τροφίμων Γ ΕΠΑ.Λ ΟΜΑΔΑ Α & Β Τα θέματα επεξεργάστηκαν οι καθηγητές των Φροντιστηρίων «δυαδικό» Μπουρδούνη Κ. ΘΕΜΑ

Διαβάστε περισσότερα

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ

Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Ευάγγελος Ζήκος -Γεωπόνος M. Sc ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΛΛΟΙΩΣΕΙΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Οι κύριες αλλοιώσεις του ελαιολάδου είναι : Η υδρόλυση Η οξείδωση Η υδρόλυση συμβαίνει κυρίως στο χρόνο πριν από την παραλαβή του ελαιολάδου

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 3 Παρενέργειες των φυτοφαρµάκων 3.1. Τοξικότητα για τον άνθρωπο και τα άλλα θερµόαιµα Τα περισσότερα φυτοφάρµακα είναι από πάρα πολύ τοξικά µέχρι απλώς επικίνδυνα για τον άνθρωπο. Το γεγονός αυτό

Διαβάστε περισσότερα

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2013 Μάθημα: Χημεία Ημερομηνία και ώρα εξέτασης: Παρασκευή, 24 Μαΐου, 2013 7:30 10:30

Διαβάστε περισσότερα

Ηδοµή των λιπαρών οξέων

Ηδοµή των λιπαρών οξέων Μεµβρανική Μεταφορά Ηδοµή των λιπαρών οξέων Λιπαρά οξέα-λιπίδια- µεµβράνες Κυτταρικές µεµβράνες: ρόλος διαχωριστικού τοίχους ιαφορετικές λειτουργίες της κυτταρικής µεµβράνης Ενδoκυτταρικές µεµβράνες

Διαβάστε περισσότερα

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ

ΟΜΟΣΠΟΝ ΙΑ ΕΚΠΑΙ ΕΥΤΙΚΩΝ ΦΡΟΝΤΙΣΤΩΝ ΕΛΛΑ ΟΣ (Ο.Ε.Φ.Ε.) ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2014 ÓÕÍÅÉÑÌÏÓ ΤΑΞΗ: ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ Α Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗ ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία: Μ. Τετάρτη 16 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Α.1 Ποια από τις παρακάτω τετράδες κβαντικών αριθµών αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΜΑΪΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ)

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ A ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2013 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ

Διαβάστε περισσότερα

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική

Ο αλκοολικός τίτλος % vol είναι % v/v. Η αλκοόλη, % vol, μετράται στους 20 o C. Γίνεται διόρθωση της αλκοόλης όταν η θερμοκρασία είναι διαφορετική ΟΙΝΟΣ ΑΛΚΟΟΛΗ Με απόσταξη 200 ml οίνου συλλέγονται 133-150 ml αποστάγματος. Για την εξουδετέρωση της οξύτητας του οίνου, για να μη ληφθούν στο απόσταγμα πτητικά οξέα (οξικό, ανθρακικό και θειώδες), στα

Διαβάστε περισσότερα

200ml ΠΡΟΣΟΧΗ. Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β

200ml ΠΡΟΣΟΧΗ. Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β 200ml Αρ. Έγκρ. Κυκλ. Υ.Α.Α.Τ.: 14354 / 21-12-2010 Ελαιώδες εναιώρημα (OD) Εγγυημένη σύνθεση: Δραστικές ουσίες: thiacloprid 24% β/ο Βοηθητικές ουσίες: 76,33% β/β Διασυστηματικό εντομοκτόνο επαφής και στομάχου

Διαβάστε περισσότερα

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ

ÔÏÕËÁ ÓÁÑÑÇ ÊÏÌÏÔÇÍÇ ΤΑΞΗ: ΜΑΘΗΜΑ: ΘΕΜΑ A Α1 γ Α2 α Α3 α Α4 β Α5 γ ΘΕΜΑ Β Γ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΒΙΟΛΟΓΙΑ / ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ Ηµεροµηνία: Κυριακή 13 Απριλίου 2014 ιάρκεια Εξέτασης: 3 ώρες ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ Β1) Το οικοσύστηµα είναι ένα

Διαβάστε περισσότερα

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ βλάπτει σοβαρά την υγεία Τα επίσημα στοιχεία μάς εμφανίζουν σε πολύ ευνοϊκότερη θέση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Με μια μικρή λεπτομέρεια: από τα οκτώ εργαστήρια που διενεργούν τους

Διαβάστε περισσότερα

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών

Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Ισορροπία στη σύσταση αέριων συστατικών Για κάθε αέριο υπάρχουν μηχανισμοί παραγωγής και καταστροφής Ρυθμός μεταβολής ενός αερίου = ρυθμός παραγωγής ρυθμός καταστροφής Όταν: ρυθμός παραγωγής = ρυθμός καταστροφής

Διαβάστε περισσότερα

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων

Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Αλληλεπιδράσεις θρεπτικών συστατικών των τροφίμων Τα τρόφιμα είναι σύνθετοι συνδυασμοί που προέρχονται από πολλές πηγες. Όλα τα τρόφιμα έχουν τη δυνατότητα αλλεπίδρασης (χημικής) σε διαφορετικό βαθμό.

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΙΚΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Οργανική ουσία Αποτελείται από πολύπλοκες ενώσεις οι οποίες παράγονται από τα υπολείμματα των φυτικών και ζωικών οργανισμών, με την επίδραση βιολογικών, χημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ - ΕΣΠΕΡΙΝΩΝ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ʹ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 18 ΜΑΪΟΥ 2011 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε

Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει παρουσιάζει ορισμένες ορισμένες ιδιαιτερότητες ιδιαιτερότητες σε Η βιολογική κατάλυση παρουσιάζει ορισμένες ιδιαιτερότητες σε σχέση με τη μη βιολογική που οφείλονται στη φύση των βιοκαταλυτών Οι ιδιαιτερότητες αυτές πρέπει να παίρνονται σοβαρά υπ όψη κατά το σχεδιασμό

Διαβάστε περισσότερα

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο

1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο 19 1.5 Αλκένια - αιθένιο ή αιθυλένιο Γενικά Αλκένια ονομάζονται οι άκυκλοι ακόρεστοι υδρογονάνθρακες, οι οποίοι περιέχουν ένα διπλό δεσμό στο μόριο. O γενικός τύπος των αλκενίων είναι C ν Η 2ν (ν 2). Στον

Διαβάστε περισσότερα

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ http://edu.klimaka.gr ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 6 ΙΟΥΛΙΟΥ 2010 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΠΕΝΤΕ (5) ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις

Διαβάστε περισσότερα

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ

ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣΚΟΠΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΑΡΩΤΙΔΩΝ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΑΚΧΑΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ ΑΘΗΝΑ 2010 1 ΣΚΟΠΟΣ Η ανάλυση και μελέτη της μοριακής δομής των καρωτίδων αρτηριών με υπέρυθρη φασματοσκοπία. Η εξαγωγή συμπερασμάτων

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες

Κατηγορίες παραγόντων. Μικροβιολογία Τροφίµων. Μικροβιακή αύξηση. Παράγοντες ανάπτυξης. Επίδραση της θερµοκρασίας. Θεµελιώδεις Θερµοκρασίες Κατηγορίες παραγόντων Μικροβιολογία Τροφίµων Παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα. Η ανάπτυξη και η επιβίωση των µικροοργανισµών στα τρόφιµα εξαρτάται

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ

ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΥΠΟΨΗΦΙΩΝ ΑΣΕΠ Οι ερωτήσεις προέρχονται από την τράπεζα των χιλιάδων θεμάτων του συνεξεταζόμενου γνωστικού αντικειμένου Χημείας ΠΕ 04 που επιμελήθηκε η εξειδικευμένη ομάδα εισηγητών των

Διαβάστε περισσότερα

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4

ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ. Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Πετρολιάγκης Σταμάτης Τμήμα Γ4 ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΠΛΑΣΜΑΤΙΚΗΣ ΜΕΜΒΡΑΝΗΣ Η κυτταρική μεμβράνη ή πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική μεμβράνη που περιβάλλει το κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

(dietary fiber, nonnutritive fiber)

(dietary fiber, nonnutritive fiber) KΥΤΤΑΡΙΝΗ - ΦΥΤΙΚΕΣ ΙΝΕΣ Στα τρόφιμα, παράλληλα με τους υδατάνθρακες που πέπτονται στον ανθρώπινο οργανισμό (δηλαδή που υδρολύονται, απορροφώνται και μεταβολίζονται κατά τα γνωστά), υπάρχουν και υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων

ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ. Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΣΚΗΣΗ: ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΑΠΟΥΝΙΟΥ Η εργαστηριακή αυτή άσκηση πραγματοποιήθηκε στο ΕΚΦΕ Ιωαννίνων 1/3/2013 και 6/3/2013 Μάντζιου Μαρία χημικός ΣΤΟΧΟΙ Στο τέλος του πειράματος αυτού θα πρέπει να μπορείς:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών

ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ. Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΝΖΥΜΟΥ Ο μεταβολισμός είναι μία πολύ σημαντική λειτουργία των μονογαστρικών ζώων και επιτυγχάνεται με τη δράση φυσικών Ενζύμων που βρίσκονται κατά μήκος του πεπτικού τους σωλήνα. Τα ένζυμα

Διαβάστε περισσότερα

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας:

Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: 12 Κεφάλαιο 1ο 1.2 ΟΞΕΑ ΚΑΤΑ ARRHENIUS Που οφείλεται ο όξινος χαρακτήρας; Στην περσινή χρονιά έμαθες ότι η Χημεία έχει τη δική της γλώσσα! Στη γλώσσα της Χημείας: Τα γράμματα είναι τα σύμβολα των χημικών

Διαβάστε περισσότερα

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές...

Συνιστώνται για... Οι δονήσεις είναι αποτελεσματικές... ΠΕΔΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ Εκφυλιστικές αλλοιώσεις Αγγειακές παθήσεις Παθολογίες των πνευμόνων Ουρο-γυναικολογικές διαταραχές Καρδιακές παθήσεις Παθολογίες σπονδυλικής στήλης Παθολογίες αρθρώσεων Παθολογίες συνδέσμων

Διαβάστε περισσότερα

Μεσομερείς Δομές ή Δομές Συντονισμού

Μεσομερείς Δομές ή Δομές Συντονισμού Μεσομερείς Δομές ή Δομές Συντονισμού Σε περίπτωση ενώσεων που περιέχουν πολλαπλούς δεσμούς όπως το αιθυλένιο (αιθένιο), ο διπλός δεσμός δημιουργείται με συνεισφορά ενός ηλεκτρονίου από κάθε άτομο άνθρακα

Διαβάστε περισσότερα

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA

«Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1 Τ.Ε.Ι. ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΜΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΙΙ «Ο ΤΥΠΟΣ ΤΟΥ HIRAYAMA 1. ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΦΙΛΤΡΑΡΙΣΜΑ Τρεις τύποι φιλτραρίσµατος χρησιµοποιούνται στα αυτόνοµα

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ: ΠΕΝΤΕ(5) Για τις προτάσεις

Διαβάστε περισσότερα

Η εφαρμογή του BROADWAY 85WG προσφέρει στον παραγωγό: Ευρύ φάσμα δράσης σε αγρωστώδη και πλατύφυλλα ζιζάνια. Εξαιρετική αποτελεσματικότητα

Η εφαρμογή του BROADWAY 85WG προσφέρει στον παραγωγό: Ευρύ φάσμα δράσης σε αγρωστώδη και πλατύφυλλα ζιζάνια. Εξαιρετική αποτελεσματικότητα Το BROADWAY 85WG είναι ένα εκλεκτικό ζιζανιοκτόνο για μεταφυτρωτική εφαρμογή σε μαλακό και σκληρό σιτάρι. Λόγω της αποτελεσματικής του δράσης ταυτόχρονα σε μια σειρά σημαντικών αγρωστωδών και πλατύφυλλων

Διαβάστε περισσότερα

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.

MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ. ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C. MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΛΙΠΗ ΘΑΝΑΣΗΣ ΤΖΙΑΜΟΥΡΤΑΣ, Ph.D., C.S.C.S Τα λίπη αποτελούν μια συμπυκνωμένη πηγή ενέργειας Ενεργούν σαν διαλύτες

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο

Κεφάλαιο 1 ο. Εντεροκοκκοι Pseudomonas aeruginosa Αριθμός αποικιών σε 37 C. Πίνακας 1:Μικροβιολογικές παράμετροι. Ακρυλαμίδιο Αντιμώνιο Κεφάλαιο 1 ο 1.Τεχνολογία-2.Πόσιμο νερό Πόσιμο νερό ορίζεται το νερό που προορίζεται για ανθρώπινη κατανάλωση.αυτό μπορεί να είναι στην φυσική του κατάσταση είτε να προέρχεται από επεξεργασία ανεξάρτητα

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ

ΧΗΜΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΕΔΑΦΩΝ Εδαφικά κολλοειδή Ανόργανα ορυκτά (άργιλος) ή οργανική ουσία (χούμος) με διάμετρο μικρότερη από 0,001 mm ή 1μ ανήκουν στα κολλοειδή. Ηάργιλος(

Διαβάστε περισσότερα

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ

ΟΛΛΙΝΤΖΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ Κ Kάνιγγος ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΑ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΟΛΛΙΝΤΖΑ 10, (5ος όροφ. Τηλ: 210-3300296-7. www.kollintzas.gr 1. Χημική σύσταση του κυττάρου. 2. Δομή και λειτουργία του κυττάρου. 3. Μεταβολισμός: βασικές αρχές,

Διαβάστε περισσότερα

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ

ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΟΙ ΕΧΘΡΟΙ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Χρήστος Γ. Αθανασίου Εργαστήριο Εντομολογίας και Γεωργικής Ζωολογίας, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ΕΝΤΟΜΑ ΒΑΜΒΑΚΟΣ Κύριοι εχθροί Pectinophora gossypiella (Lepidoptera: Gelechiidae)

Διαβάστε περισσότερα

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου.

Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Σύντομη περιγραφή του πειράματος Παρασκευή σαπουνιού από ελαιόλαδο και υδροξείδιο του νατρίου. Διδακτικοί στόχοι του πειράματος Στο τέλος αυτού του πειράματος θα πρέπει ο μαθητής: Να περιγράφει τον τρόπο

Διαβάστε περισσότερα

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006

YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 YΠOYΡΓΕΙΟ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΙΕΥΘΥΝΣΗ ΑΝΩΤΕΡΗΣ ΚΑΙ ΑΝΩΤΑΤΗΣ ΕΚΠΑΙ ΕΥΣΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΓΚΥΠΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2006 Μάθηµα: ΧΗΜΕΙΑ Ηµεροµηνία και ώρα εξέτασης: Πέµπτη, 8 Ιουνίου 2006 7:30-10:30 Χρήσιµα

Διαβάστε περισσότερα

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16

ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2015-16 ΔΙΔΑΚΤΕΑ ΥΛΗ ΧΗΜΕΙΑΣ Β ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 205-6 ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ Οι μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση: ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΑΡΚΕΙΑΣ Διδ. περ. Σύνολο διδ.περ.. Η συμβολή της Χημείας στην εξέλιξη του πολιτισμού

Διαβάστε περισσότερα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα

1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα 1.3 Δομικά σωματίδια της ύλης - Δομή ατόμου - Ατομικός αριθμός - Μαζικός αριθμός - Ισότοπα Θεωρία 3.1. Ποια είναι τα δομικά σωματίδια της ύλης; Τα άτομα, τα μόρια και τα ιόντα. 3.2. SOS Τι ονομάζεται άτομο

Διαβάστε περισσότερα

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3

VA ομάδα. ii CH3CH2OH 4I2 6NaOH HCOONa CHI3 5NaI 5H iii CH3CH O 2AgNO3 3NH3 H2O CH3COONH4 Ag 2NH4NO3 Α Π Α Ν Τ Η Σ Ε Ι Σ Θ Ε Μ Α Τ Ω Ν Π Α Ν Ε Λ Λ Α Δ Ι Κ Ω Ν Ε Ξ Ε Τ Α Σ Ε Ω Ν 2 0 1 Χ Η Μ Ε Ι Α Θ Ε Τ Ι Κ Η Σ Κ Α Τ Ε Υ Θ Υ Ν Σ Η Σ Γ Λ Υ Κ Ε Ι Ο Υ 2 9. 0 5. 2 0 1 ΘΕΜΑ Α Για τις ερωτήσεις Α1 έως και Α4

Διαβάστε περισσότερα