Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα

Μέγεθος: px
Εμφάνιση ξεκινά από τη σελίδα:

Download "Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα"

Transcript

1 Εντομοκτόνα 1. Οργανοφωσφορικά 2. Καρβαμιδικά 3. Οργανοχλωριωμένα 4. Πυρεθροειδή 5. Πυραζόλια 6. Παρεμποδιστές Ανάπτυξης (ΙGRs) 7. Συνθετικά Ανάλογα φυτικών προϊόντων 8. Εντομοκτόνα φυσικής προέλευσης 9. Εντομοκτόνα βιολογικής προέλευσης 10.Μικροβιακά Εντομοκτόνα

2 Oργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Αποτελούν την πιο σημαντική ομάδα εντομοκτόνων ακόμη και σήμερα παρά το ότι πολλά από τα μέλη της έχουν αποσυρθεί από την αγορά Η βιοκτόνος δράση τους ανακαλύφθηκε κατά την διάρκεια του Α Παγκοσμίου πολέμου ως νευροτοξικά αέρια Ακολούθησαν την δεκαετία του 50 τα πρώτα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα όπως το parathion

3 Kύριο χαρακτηριστικό των οργανοφωσφορικών Διαφορετικά μέλη της ομάδας χαρακτηρίζονται από πολύ διαφορετικές φυσικοχημικές ιδιότητες Καλύπτουν μεγάλο φάσμα δράσης: 1. Χρησιμοποιούνται ως επαφής 2. Χρησιμοποιούνται ως διασυστηματικά 3. Χρησιμοποιούνται ως καπνιστικά Μέλη της ομάδας χρησιμοποιούνται: 1. Νωρίς την άνοιξη (μεγάλη υπολειμματικότητα) 2. Όψιμα πριν την συγκομιδή (μικρή υπολειμματικότητα)

4 Χημική Δομή Οργανοφωσφορικών Χ R R Χ = αλκύλιο, ομοκυκλικός ή ετεροκυκλικός δακτύλιος R = μέθυλο ή αίθυλο ομάδες ίδιες για κάθε μόριο Φωσφορικοί εστέρες R R R dicrotophos

5 Φωσφοροθειονικοί εστέρες R S R R fenthion

6 Φωσφοροδιθειονικοί εστέρες R R R malathion

7 Φωσφοροθειολικοί εστέρες Ο R R R demeton-s-methyl

8 Φωσφονικοί εστέρες Ο R R R Φωσφοραμιδικοί εστέρες R R acephate

9 Φυσικοχημικές ιδιότητες H βασική αρχή στην οποία στηρίζονται η εντομοκτόνος δράση και οι αντιδράσεις των οργανοφωσφορικών είναι: 1. Υδρόλυση 2. Οξείδωση

10 Υδρόλυση Οδηγεί σε απώλεια της εντομοκτόνου δράσης Η ταχύτητα υδρολύσεως των οργανοφωσφορικών εξαρτάται από 1. Συνθήκες αντιδράσεως (ph, θερμοκρασία, παρουσία καταλύτη) 2. Χημική δομή Τα περισσότερα οργανοφωσφορικά είναι σταθερά σε όξινο ph (1-5) και ασταθή σε αλκαλικά διαλύματα (7-8). Η ταχύτητα υδρολύσεως αυξάνει κατά 10 φορέςμεκάθεαύξησητουph κατά μία μονάδα O O O HO + RO -P-OA HO P OA HO - P - OR OR RO OR OR

11 Οξείδωση Οδηγεί σε διατήρηση ή αύξηση της εντομοκτόνου δράσης 1. Οξείδωση προς σουλφοξείδια και σουλφόνες O demeton-s-methyl 2. Oξείδωση φωσφοθειονικών προς φωσφορικά O S Ρ O Ρ

12 Οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Μη διασυστηματικά Φαίνυλο υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά parathion, fenitrothion, bromophos Eστέρες με ετεροκυκλικές αλκοόλες pirimiphos methyl, chlorpyrifos, diazinon Malathion

13 Φαίνυλο υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά Parathion Από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα Υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 = 6.4 mg/kg) parathion Methyl parathion LD 50 = 15 mg/kg parathion methyl

14 Μέθυλο-υποκαταστάτης στην μετα-θέση του φαινυλικού δακτυλίου ελαττώνει την τοξικότητα στα θηλαστικά. LD 50 = 500 mg/kg Fenitrothion Αντικατάσταση της νίτρο-ομάδας του fenitrothion από θειομέθυλο-ομάδα δημιούργησε το fenthion Ελαφρώς τοξικότερο στα θηλαστικά (LD 50 =313 mg/kg) Fenthion

15 Φαίνυλο-υποκατεστημένα οργανοφωσφορικά Χρήσεις Εντομοκτόνα επαφής και στομάχου που απορροφούνται από το κηρώδες επίχρισμα των φύλλων αλλά δεν μετακινούνται παραπέρα εντός του φυτού

16 Malathion Από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Πλεονεκτήματα 1. Ευρύ φάσμα δράσης 2. Χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =1300 mg/kg) και αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα εκλεκτικής τοξικής δράσης στα έντομα και όχι στα θηλαστικά.

17 Malathion - Εκλεκτικότητα Η εκλεκτικότητα του malathion οφείλεται στις διαφορές των ενζυμικών συστημάτων των εντόμων και των θηλαστικών: 1. Τα έντομα οξειδώνουν το malathion προς το πιό τοξικό malaoxon, δηλαδή αυτοκτονούν 2. Τα θηλαστικά (έχουν ιδιαίτερα αναπτυγμένα ενζυμικά συστήματα με καρβοξυεστεράσες) διασπούν το malathion προς μεταβολίτες χωρίς εντομοκτόνο δράση.

18 έντομα Ο θηλαστικά malaoxon Η Μέσα σε 10 έτη από την χρήση του εμφανίσθηκαν έντομα ανθεκτικά. Τα έντομα αυτά ήταν ανθεκτικά και σε άλλα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα Ανθεκτικά έντομα παρουσίαζαν μεταβόλιζαν ταχύτατα το malathion με την δράση καρβοξυεστερασών

19 Οργανοφωσφορικά - εστέρες με ετεροκυκλικές αλκοόλες Azimphos methyl Azimphos ethyl

20 Chlorpyrifos Εφαρμόζεται ευρύτατα σε δενδρώδεις καλλιέργειες στην Ελλάδα και στην Ευρώπη Ιδιαίτερα αποτελεσματικό ακόμη και σχετικά κοντά στην συγκομιδή Υδρολύεται από μικροοργανισμούς του εδάφους προς το TCP που είναι επίσης περιβαλλοντικός ρύπος Chlorpyrifos Chlorpyrifos-methyl

21 Pirimiphos methyl Χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =2000 mg/kg) Κυκλοφορεί και ως pirimiphos ethyl που είναι 10 φορές πιο τοξικό

22 Διασυστηματικά Οργανοφωσφορικά 1. Οργανοφωσφορικά με θειοαιθερική ομάδα 2. Οργανοφωσφορικά με καρβαμιδική ομάδα dimethoate 3. Φωσφοραμιδικά methamidophos, acephate

23 Οργανοφωσφορικά με καρβαμιδική ομάδα Dimethoate Διασυστηματικό εντομοκτόνο, σχετικά υδατοδιαλυτό που παρουσιάζει μέτρια τοξικότητα στα θηλαστικά Εφαρμόζεται εκτεταμένα και στην Ελλάδα και στην δακοκτονία αν και υπολείμματα του έχουν βρεθεί στο ελαιόλαδο Eπιτρέπεται η χρήση μέχρι και μία εβδομάδα πριν την συγκομιδή

24 Φωσφοραμιδικά οργανοφωσφορικά Όπου R = Η ή άλκυλο υποκαταστάτης R 2 Ν RO P Ο ΟR Μethamidophos Ευρύ φάσμα δράσης Σημαντική υπολειμματική διάρκεια Διασυστηματικό εντομοκτόνο Σχετικά υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (20 mg/kg) Acephate Άλκυλο παράγωγο του methamidophos Δρα δια μετατροπής σε methamidophos

25 Μηχανισμός Δράσης Οργανοφωσφορικών Εντομοκτόνων

26 Νευρικό σύστημα εντόμων Κεντρικό νευρικό σύστημα 1. Χολινεργικές συνάψεις (μεταφορέας ακετυλοχολίνη) Περιφερειακό νευρικό σύστημα 1. Νευρομυικές συνάψεις (μεταφορέας γλουταμικό οξύ) 2. Ανασταλτικές συνάψεις (μεταφορέας γ-αμινοβουτυρικό οξύ)

27 Νευρικό σύστημα εντόμων Αποτελείται από 1) νευρικά κύτταρα που παράγουν και μεταδίδουν τα ερεθίσματα 2) νευρογλοιακά κύτταρα που υποστηρίζουν τα νευρικά κύτταρα Καθε νευρικό κύτταρο αποτελείται: 1. κυτταρικό σώμα 2. δενδρίτες: δεκτικές ίνες που περιβάλλουν το κυτταρικό σώμα 3. νευρικό άξονα: που καταλήγει σε ομάδα διακλαδιζόμενων ινιδίων Νευρικά κύτταρα βρίσκονται διατεταγμένα σε ομάδες που ονομάζονται γάγγλια

28 Ανατομία νευρικών κυττάρων εντόμων Κυτόπλασμα νευρογλοιακών κυττάρων Μιτοχόνδριο ενδρίτες Πυρήνας Εγκάρσια τομή χολινεργική σύναψη νευρικός άξονας συναπτικό χάσμα άλλοι νευρώνες

29 Xoλινεργικές συνάψεις Οι περισσότερες συνάψεις του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι χολινεργικές CH 3 O Φορέας: ακετυλοχολίνη (Αch) CH 3 N CH 2 CH 2 -O-C-CH 3 CH 3 Η Αch περιέχεται σε ειδικά κυστίδια στην προσυναπτική μεμβράνη Ένζυμο που υδρολύει το φορέα: ακετυλοχολινεστεράση (AchE)

30 Ανασταλτικές συνάψεις Νευρώνες που καταστέλλουν διεγερτικά μηνύματα υπό ορισμένες συνθήκες. Οι υποδοχείς του φορέα ελέγχουν τις διόδους Cl -. Βρίσκονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στους σκελετικούς μυς Φορέας: γ-αμινο βουτυρικό οξύ (GABA)

31 Φυσιολογική λειτουργία χολινεργικών συνάψεων Όταν ερέθισμα φθάσει στην χολινεργική σύναψη οι αντλίες Ca ++ στην προσυναπτική μεμβράνη ανοίγουν και Ca ++ εισέρχονται στο εσωτερικό της μεμβράνης Εισροή Ca ++ ελευθερώνει μόρια Ach που διανύουν το συναπτικό χάσμα και δεσμεύονται στους υποδοχείς τους στην μετασυναπτική μεμβράνη Πλήρωση των υποδοχέων της Ach δημιουργεί δυναμικό ενέργειας στην μετασυναπτική μεμβράνη Μετάδοση του ερεθίσματος στο επόμενο νευρικό κύτταρο Η Ach δεσμεύεται σε ένα από τα ενεργά κέντρα της ΑchE που βρίσκεται στην επιφάνεια της μετασυναπτικής μεμβράνης Η ΑchE υδρολύει ταχύτατα την Ach που είναι έτοιμη για νέο κύκλο.

32 Xολινεργικές συνάψεις στο νευρικό σύστημα των εντόμων μετασυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE προσυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE-Αch όπου υδρολύεται η Ach ερέθισμα κυστίδια που περιέχουν Αch Είσοδος Ca ++ με την λήψη ερεθίσματος οδηγεί σε ελεύθερωση Αch στο συναπτικό χάσμα υποδοχέας Αch Συναπτικό χάσμα (Αch ελευθερώνεται στο συναπτικό χάσμα)

33 Ακετυλοχολινεστεράση (AchE) Η ακετυλοχολινεστεράση είναι μεγαλομοριακό ένζυμο υπεύθυνο για την υδρόλυση της ακετυλοχολίνης Η Αch δεσμεύται στην AchE σε δύο σημεία: εστερατικό κέντρο: περιέχει υπολείμματα σερίνης ανιονικό κέντρο: αποτελείται από υπολείμματα γλουταμικού οξέος Το άτομο C του καρβονυλικού δεσμού της Ach πού έχει ελαφρά θετικό φορτίο αντιδρά με το υδροξύλιο της σερίνης στο εστερατικό κέντρο του ενζύμου Η Ach δεσμεύεται στο ένζυμο με ταυτόχρονη υδρόλυση της και η χολίνη απομακρύνεται από την επιφάνεια του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι ασθενής και εύκολα διασπάται με αποτέλεσμα το ενζυμο να είναι έτοιμο να υδρολύσει νέο μόριο Ach

34 Φυσιολογική λειτουργία Ach - AchE Eστερατικό κέντρο ΑchE Ακετυλοχολίνη (Αch) Aνιονικό κέντρο ΑchE χολίνη

35 Παρουσία Οργανοφωσφορικών Τα οργανοφωσφορικά δεσμεύονται στην ΑchE αντί του φυσικού μεταφορέα Αch, και δεν επιτρέπουν την υδρόλυση της Ach Η Ach παραμένει δεσμευμένη στους υποδοχείς της στην μετασυναπτική μεμβράνη και προκαλεί την συνεχή παραγωγή δυναμικών ενέργειας Μπλοκάρισμα του κεντρικού νευρικού συστήματος Θάνατος του εντόμου

36 Μηχανισμός δράσης οργανοφωσφορικών Τα οργανοφωσφορικά μοίαζουν χημικά με την Ach με την διαφορά ότι: αυτά φωσφορυλιώνουν ενώ η Ach ακετυλιώνει το ένζυμο Ο φώσφορος των οργανοφωσφορικών που είναι ηλεκτρονιόφιλος έλκεται από το -OH της εστερατικής ομάδας του ενζύμου Το μόριο του οργανοφωσφορικού φωσφορυλιώνει το εστερατικό κέντρο του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι αρκετά σταθερός σε υδρόλυση με αποτέλεσμα την αργή απελεύθερωση του ενζύμου και το μπλοκάρισμα της AchE Ηταχύτητα αναγέννησης του ενζύμου όταν φωσφορυλιώνεται είναι 1,000,000 φορές βραδύτερη από ότι όταν ακετυλιώνεται (φυσιολογική λειτουργία)

37 Λετουργία ΑchE παρουσία Οργανοφωσφορικών εστερατικό κέντρο NO 2 RO P RO parathion ανιονικό κέντρο Η

38 Kαρβαμιδικά Εντομοκτόνα Αποτελούν συνθετικά ανάλογα της φυσοστιγμίνης φυσικού καρβαμιδικού που παράγεται από τους σπόρους του φυτού Physostigma venenosum Τα συνθετικά καρβαμιδικά που παρασκευάσθηκαν περιείχαν την καρβαμιδική ομάδα της φυσοστιγμίνης αλλά συνδεδεμένη με λιπόφιλο τμήμα που προσδίδει χημική σταθερότητα και εξασφαλίζει την είσοδο τους διαμέσου του εξωσκελετού των εντόμων Τα πρώτα καρβαμιδικά είχαν υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά

39 Φυσικοχημικές ιδιότητες Χαμηλή πτητικότητα Τοξικά στα θηλαστικά Αυξημένη ταχύτητα υδρόλυσης σε αλκαλικά διαλύματα και υψηλές θερμοκρασίες

40 Χρήσεις καρβαμιδικών Ευρέως φάσματος εντομοκτόνα που παρουσιάζουν και πολλαπλές δράσεις όπως το oxamyl 1. Εντομοκτόνο 2. Νηματωδοκτόνο 3. Ακαρεοκτόνο

41 Χημική Δομή Καρβαμιδικών Υποκατεστημένες πυριμιδίνες Φαίνοξυ-καρβαμιδικά Νάφθυλο-καρβαμιδικά Βενζοφουρανικά παράγωγα Αλειφατικές οξίμες

42 Υποκατεστημένα φαίνοξυ-καρβαμιδικά Propoxur Υψηλή τοξικότητα στα θηλαστικά Αρκετά υδατοδιαλυτό Κυρίως για καταπολέμηση εντόμων σε εσωτερικούς κλειστούς χώρους

43 Ναφθυλο-καρβαμιδικά Carbaryl Το πρώτο μονομέθυλο καρβαμιδικό που ανακαλυφθηκε στις ΗΠΑ το 1953 Μικρή διασυστηματική δράση και σχετικά χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά (LD 50 =850 mg/kg). To πιο ευρεώς χρησιμοποιούμενο καρβαμιδικό

44 Βενζοφουρανικά Καρβαμιδικά Carbofuran Eυρέως φάσματος εντομοκτόνο νηματωδοκτόνο (σε μεγαλύτερες δόσεις) για την καταπολέμηση της αγρότιδας του αραβοσίτου. Η αποτελεσματικότητα του μειώνεται αισθητά όταν εφαρμόζεται επανειλημμένα στον ίδιο αγρό επί σειρά ετών λόγω ταχύτατης μικροβιακής αποδόμησης. Μικροοργανισμοί εδάφους παράγουν ένζυμα που διασπούν τον καρβονυλικό δεσμό του carbofuran Βακτήρια όπως Pseudomonas, Flavobacterium, Arthrobacter, Achromobacter αποδομούν το carbofuran σε 2-4 ημέρες.

45 Αλειφατικές οξίμες Τα κυριότερα μέλη της ομάδας είναι 1. Aldicarb (αποσύρθηκε λόγω υψηλής τοξικότητας το 2007) 2. Oxamyl Tα aldicarb, οxamyl έχουν εντομοκτόνο και νηματωδοκτόνο δράση aldicarb oxamyl

46 Τρόπος- Μηχανισμός Δράσης καρβαμιδικών Δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα των εντόμων και είναι αναστολείς της ακετυλοχολινεστεράσης (ΑchE) με ανάλογο αλλά όχι ταυτόσημο τρόπο

47 Διαφορές μεταξύ οργανοφωσφορικών και καρβαμιδικών στον μηχανισμό δράσης 1. Τα οργανοφωσφορικά φωσφορυλιώνουν ενώ τα καρβαμιδικά το καρβαμιλιώνουν την ΑchE 2. Μετά την αναστολή - ταχύτερη αναγέννηση του ενζύμου στα καρβαμιδικά 3. Η εφαρμογή του μορίου στο ενεργό κέντρο της ΑchE έχει μεγαλύτερη σημασία από την χημική δραστηριότητα του καρβαμιδικού 4. Η ομοιότητα στη χημική δομή μεταξύ καρβαμιδικών και ακετυλοχολίνης είναι πιο σημαντική από ότι για τα οργανοφωσφορικά (δρουν και ως ανταγωνιστές της ακετυλοχολίνης)

48 Τρόπος- Μηχανισμός δράσης καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά παρουσιάζουν ομοιότητα στην χημική δομή με την Ακέτυλοχολίνη, το φυσικό υπόστρωμα για την ακετυλοχολινεστεράση: CH 3 CH 3 S-C-CH=N-O- C-N CH O 3 CH 3 Η Aldicarb CH 3 CH 3 + N-CH 2 -CH 2 -O-C-CH 3 O CH3 Aκετυλοχολινη -O-C- O N CH 3 H Carbaryl

49 Xολινεργικές συνάψεις στο νευρικό σύστημα των εντόμων μετασυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchΕ προσυναπτική μεμβράνη υποδοχέας ΑchE-Αch όπου υδρολύεται η Ach ερέθισμα κυστίδια που περιέχουν Αch Είσοδος Ca ++ με την λήψη ερεθίσματος οδηγεί σε ελεύθερωση Αch στο συναπτικό χάσμα υποδοχέας Αch Συναπτικό χάσμα (Αch ελευθερώνεται στο συναπτικό χάσμα)

50 Φυσιολογική λειτουργία Ach - AchE Eστερατικό κέντρο ΑchE Ακετυλοχολίνη (Αch) Aνιονικό κέντρο ΑchE χολίνη

51 Παρουσία Καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά δεσμεύονται στην ΑchE αντί του φυσικού μεταφορέα Αch, και δεν επιτρέπουν την υδρόλυση της Ach Η Ach παραμένει δεσμευμένη στους υποδοχείς της στην μετασυναπτική μεμβράνη και προκαλεί την συνεχή παραγωγή δυναμικών ενέργειας Μπλοκάρισμα του κεντρικού νευρικού συστήματος Θάνατος του εντόμου

52 Μηχανισμός δράσης καρβαμιδικών Τα καρβαμιδικά μοίαζουν χημικά με την Ach με την διαφορά ότι: καρβαμιλιώνουν το ένζυμο ενώ η Ach το ακετυλιώνει Ο C των καρβαμιδικών που είναι ελαφρά ηλεκτρονιόφιλος έλκεται από το -OH της εστερατικής ομάδας του ενζύμου Το μόριο του καρβαμιδικού καρβαμιλιώνει το εστερατικό κέντρο του ενζύμου Ο εστερικός δεσμός είναι σχετικά σταθερός σε υδρόλυση με αποτέλεσμα την αργή απελεύθερωση του ενζύμου και το μπλοκάρισμα της AchE Απαιτούνται περίπου 20 min για αναγέννηση του ενζύμου όταν καρβαμυλιώνεται, περίπου 80 min όταν φωσφορυλιώνεται από διμεθυλο-οργανοφωσφορικά, και 480 min όταν φωσφορυλιώνεται από διαίθυλο-οργανοφωσφορικά

53 Λετουργία ΑchE παρουσία Καρβαμιδικών εστερατικό κέντρο H CH 3 -N C καρβαμιδικό ανιονικό κέντρο H CH 3 -N HO

54 Οργανοχλωριωμένα DDT Εξαχλωροκυκλοεξάνιο - Lindane Endosulfan

55 Φυσικοχημικές ιδιότητες Αδρανή χημικά Χαμηλή Υδατοδιαλυτότητα - Λιπόφιλα Βιοσυσσωρεύονται σε κλειστές τροφικές αλυσίδες Ελαιώδη στερεά Χαμηλή τάση ατμών

56 Endosulfan Μίγμα δύο ισομερών (50/50) α και β- που έχουν την ίδια εντομοκτόνο δράση Εντομοκτόνο-ακαεροκτόνο επαφής χωρίς καμία διασυστηματική δράση Επιτρέπεται η χρήση του μόνο για ιδιαίτερες και καθορισμένες χρήσεις λόγω της υψηλής τοξικότητας του στους ανώτερους οργανισμούς και στα ψάρια Στις ψεκαζόμενες επιφάνειες οξειδώνεται προς σουλφόνη

57 Βιοσυσσώρευση Οργανοχλωριωμένων Συντελεστής βιοσυσσώρευσης: O λόγος της συγκέντρωσης ενός γεωργικού φαρμάκου σε ένα συγκεκριμένο οργανισμό προς την αντίστοιχη συγκέντρωση στο άμεσο περιβάλλον Bιομεγένθυση οργανοχλωρίωμένων (food-chain effect): Οργανισμοί μιας τροφικής αλυσίδας εξαρτώνται ο ένας από τον άλλο διότι ένας οργανισμός αποτελεί την τροφή ενός άλλου ανώτερου οργανισμού. Εάν μία μικρή συγκέντρωση DDT υπάρχει στο λιπώδες ιστό των κατωτέρων οργανισμών αυτή μεταφέρεται στον ανώτερο οργανισμό που τους χρησιμοποιεί ως τροφή. Έτσι η συγκέντρωση του DDT θα αυξάνεται από τροφικό σε τροφικό επίπεδο

58 Παράδειγμα βιομεγένθυσης Φυτά Fuccus seratus και Laminaria digitata (0.001 ppm dieldrin) 1o τροφικό επίπεδο Echinus esculentis και Mytilus edulis και ppm dieldrin 2ο τροφικό επίπεδο 3ο τροφικό επίπεδο Ψάρι Clupea harengus ppm dieldrin Πουλιά τρεφομένα με ψάρια 0.5 ppm dieldrin 4ο τροφικό επίπεδο

59 Tρόπος-Μηχανισμός δράσης Endosulfan Δρα στο κεντρικό νευρικό σύστημα των εντόμων αναστέλωντας την ομαλή λειτουργία των ανασταλτικών νευρώνων

60 Ανασταλτικές συνάψεις Νευρώνες που καταστέλουν διεγερτικά μηνύματα υπό ορισμένες συνθήκες. Οι υποδοχείς του φορέα ελέγχουν τις διόδους Cl -. Βρίσκονται στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στους σκελετικούς μυς Φορέας: γ-αμινο βουτυρικό οξύ (GABA)

61 Τρόπος-Μηχανισμός Δράσης endosulfan Το Endosulfan δεσμεύεται στους υποδοχείς GABA και αναστέλλουν την λειτουργία των αντλιών ιόντων Cl - με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα του νευρικού συστήματος Οι υποδοχείς GABA είναι πρωτεϊνες με τρία ενεργά κέντρα: - κέντρο όπου δεσμεύεται το GABA - κέντρο που ελέγχει τις αντλίες Cl - - κέντρο που δεσμεύονται διάφορα ξενοβιοτικά μόρια (όπως lindane)

62 Φυσιολογική Λειτουργία Ανασταλτικών Νευρώνων Ελευθέρωση GABA στους ανασταλτικούς νευρώνες Πλήρωση υποδοχέων GABA Εισροή ιόντων Cl στο νευρικό κύτταρο Αύξηση αρνητικού δυναμικού μεμβράνης (υπερπόλωση) Νέο δυναμικό ενέργειας που φθάνει στον νευρώνα δεν μπορεί να αντιστρέψει την υπερπόλωση Αποτυχία μετάδοσης του μηνύματος

63 Λειτουργία ανασταλτικών νευρώνων παρουσία endosulfan Ελευθέρωση GABA στους ανασταλτικούς νευρώνες Πλήρωση υποδοχέων GABA από lindane, κυκλοδιενικά Αναστολή της λειτουργίας των διόδων ιόντων Cl στο νευρικό κύτταρο Αναστολή της εισροής ιόντων Cl στο εσωτερικό του νευρώνα Αναστολή δημιουργίας υπερπόλωσης (υψηλού αρνητικού δυναμικού) Αναστολή λειτουργίας ανασταλτικών νευρώνων

64 Πυρεθροειδή Εντομοκτόνα

65 Πυρεθροειδή Φυσικά πυρεθροειδή παράγονται από τα άνθη χρυσανθέμων (Chrysathemum cinerariaefolium): 1. υψηλή εντομοκτόνο δράση, 2. χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά 3. ασταθή σε αέρα και φώς Oι δραστικές ουσίες στα φυσικά πυρεθροειδή είναι έξι: 1. Πυρεθρίνη Ι (35%) και ΙΙ (32%) 2. Κινερίνη Ι (10%) και ΙΙ (14%) 3. Γιασμολίνη Ι (5%) και ΙΙ (4%)

66 Φυσικά Πυρεθροειδή H H C-O- O Πυρεθρίνες/Γιασμολίνες H H CH H 3 C=HC C-O- R O O Κορεσμένες στις Γιασμολίνες CH 3 CH 2 -CH=CH-CH=CH 2 Πυρεθρίνες Ι όπου R =CH 3, Πυρεθρίνες II όπου R= COOCH 3 Κινερίνες H CH 3 C=HC R CH 3 CH 2 -CH=CH-CH 3 O Κινερίνες Ι όπου R =CH 3, Κινερίνες II όπου R = COOCH 3

67 Φυσικά Πυρεθροειδή - Χρήσεις Είναι ασταθή σε συνθήκες αγρού και μεταβολίζονται ταχύτατα από τα έντομα σε μη εντομοκτόνους μεταβολίτες με την βοήθεια ενζυμικών οξειδωτικών μηχανισμών (MFOs) Σκευάσματα με συνεργιστικές ουσίες όπως το piperonyl butoxide ή το sesamex χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς χωρίς ιδαίτερα αποτελέσματα. Οι συνεργιστικές ουσίες παρεμποδίζουν την οξείδωση των πυρεθροειδών και έτσι επιμηκύνουν την υπολειμματική τους δράση Τα φυσικά πυρεθροειδή αποτέλεσαν εκμαγείο για την παρασκευή των συνθετικών αναλόγων τους

68 Συνθετικά Πυρεθροειδή Συνθετικά ανάλογα της πυρεθρίνης Ι Πρώτο συνθετικό πυρεθροειδές που αναφέρθηκε το allethrin (1949) Ακολούθησαν τα resmethrin (1967), bioresmethrin, tetramethrin που όμως είχαν τα ίδια προβλήματα με τα φυσικά πυρεθροειδή Στο Rothamsted Experimental Station (1973) ανακαλύφθηκε το πρώτο συνθετικό πυρεθροειδές permethrin που συνδύαζε σταθερότητα σε αέρα, φώς, χαμηλή τοξικότητα στα θηλαστικά και ικανοποιητική εντομοκτόνο δράση, ακολούθησαν cypermethrin, deltamethrin, cyhalothrin, cyfluthrin. Σύνθεση 2ης γενεάς πυρεθροειδών στην Ιαπωνία fenvalerate, fluvalinate

69 Χημική Δομή συνθετικών πυρεθροειδών 1. Εστέρες χρυσανθεμικού οξέος με διάφορες αλκοόλες allethrin 2. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με 3 φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη (permethrin) ή με α- κυάνο-3φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη (cypermethrin) 3. Εστέρες υποκατεστημένων αλειφατικών οξέων με αλκοόλες τηςπροηγούμενηςομάδαςή άλλες όπως fenvalerate, fluvalinate 4. Μη εστερικά πυρεθροειδή (etofenprox)

70 1. Eστέρες χρυσανθεμικού οξέος με αλκοόλες allethrin χρυσανθεμικό οξύ αλκοόλη Διατηρήθηκε το χρυσανθεμικό οξύ και δοκιμάσθηκαν διάφορες αλκοόλες που έδωσαν ικανοποιητική εντομοκτόνο δράση αλλά παρέμειναν φωτοευαίσθητα

71 2. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με 3-φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη permethrin 3-φαινοξυ βενζυλική αλκοόλη διαλογονομένα παράγωγα Προσθήκη υποκαταστατών αλογόνων (Cl, Br, F) στην θέση των μεθυλίων του χρυσανθεμικού οξέος προσέδωσε φωτοσταθερότητα

72 3. Εστέρες διαλογονομένων παραγώγων του χρυσανθεμικού oξέος με α-κυάνο-3 φαίνοξυ βενζυλική αλκοόλη cypermethrin Προσθήκη κυανό ομάδας στο τμήμα της αλκοόλης του permethrin μεγιστοποίησε την εντομοκτόνο δράση και αύξησε την φωτοσταθερότητα

73 4. Εστέρες υποκατεστημένων αλειφατικών οξέων με αλκοόλες της προηγούμενης ομάδας Fenvalerate Fluvalinate

74 Mη εστερικά πυρεθροειδή etofenprox Nέα γενιά πυρεθροειδών που δεν μοιάζουν με τα φυσικά πυρεθροειδή Το etofenrpox χαρακτηρίζεται από πολύ χαμηλή τοξικότητα στα ψάρια και στα θηλαστικά ενώ είναι ιδιαίτερα δραστικό εντομοκτόνο

75 Πυρεθροειδή και Στερεοισομέρια Περιέχουν 1-3 ασύμμετρα άτομα C και είναι μίγμα 2 εώς 8 στερεοϊσομερών Η στερεοϊσομέρια επηρεάζει την εντομοκτόνο δράση

76 Στερεϊσομέρια - εντομοκτόνος δράση Εστέρες χρυσανθεμικού οξέος ή παραγώγων Τα ασύμμετρα άτομα C του οξέος πρέπει να έχουν R (1, 3) στερεοχημική δομή Τα ασύμμετρα άτομα C της αλκοόλης S (*)στερεοχημική δομή π.χ. μόνο το ισομερές (S)(1R,3R) cis ή trans έχει εντομοκτόνο δράση Cypermethrin 3 1 *

77 Στερεομέρια - εντομοκτόνος δράση Πυρεθροειδή της σειράς του fenvalerate Τα ασύμμετρα άτομα C πρέπει να έχουν την S στερεοχημική δομή π.χ. μόνο ισομερές με δομή (SS) fenvalerate έχει εντομοκτόνο δράση Fenvalerate * *

78 Φυσικοχημικές Ιδιότητες Πυρεθροειδών Λιπόφιλες ενώσεις - χαμηλή υδατοδιαλυτότητα Χαμηλή πτητικότητα Υδρολύονται σε αλκαλικά διαλύματα

79 Χρήσεις Πυρεθροειδών Στην Ελλάδα κυκλοφορούν τα εξής συνθετικά πυρεθροειδή: 1. bioresmethrin 2. permethrin, 3. alpha- και zeta-cypermethrin, deltamethrin, cyhalothrin, cyfluthrin 4. fluvalinate, flucythrinate, esfenvalerate Όλα είναι μίγματα εναντιομερών εκτός: Deltamethrin που είναι το πιο δραστικό εναντιομερές (1S)(1R,3R)του decamethrin Esfenvalerate που είναι το πιο δραστικό εναντιομερές (SS) του fenvalerate

80 Χρήσεις Πυρεθροειδών Bioresmethrin: για την καταπολέμηση αλευρώδη σε θερμοκήπια με εφαρμογή μέχρι και 1-2 πριν την συγκομιδή καθώς φωτο-διασπάται άμεσα Permethrin: καταπολεμά προνύμφες Λεπιδοπτέρων και Κολεοπτέρων Bifenthrin: εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση Cypermethrin: κυκλοφορεί ως μίγμα διαφορετικών ισομερών του όπως το alpha-cypermethrin και το zeta-cypermethrin που χρησιμοποιείται εξειδικευμένα για την καταπολέμηση εντόμων που προσβάλουν το βαμβάκι. Έχει και εντομοαπωθητική δράση Fenvalerate, Flucythrinate: καταπολεμούν έντομα που δεν σκοτώνονται από φθηνότερα εντομοκτόνα ή έντομα που έχουν αναπτύξει ανθεκτικότητα στα οργανοφωσφορικά. Το πιο δραστικό εναντιομερές του fenvalerate κυκλοφορεί ως αυτούσιο εντομοκτόνο με το όνομα esfenvalerate tau-fluvalinate: εντομοκτόνο και ακαρεοκτόνο δράση (μη τοξικό σε μέλισσες)

81 Τρόπος-Μηχανισμός Δράσης Πυρεθροειδών Τα πυρεθροειδή δρουν στο περιφερειακό σύστημα των εντόμων και κυρίως στην λειτουργία των αισθητήριων νευρώνων Τα πυρεθροειδή παρεμβαίνουν στην ομαλή λειτουργία των διόδων Na + που ελέγχουν την εισροή και εκροή Na + στα νευρικά κύτταρα με αποτέλεσμα το μπλοκάρισμα του νευρικού συστήματος

82 Κατηγορίες Νευρικών Κυττάρων με βάση την λειτουργία τους 1. Αισθητήρια (προσάγοντα) Μεταφέρουν το νευρικό ερέθισμα προς το εσωτερικό 2. Κινητήρια (απάγοντα) Μεταφέρουν το νευρικό ερέθισμα προς τα όργανα δράσεως 3. Συνδετικά (ενδιάμεσα) Ενώνουν αισθητήρια με κινητήρια νευρικά κύτταρα

83 Δράση Πυρεθροειδών στου Αισθητήριους Νευρώνες Μυς Νευρικός άξονας Γάγγλιο Κινητήριος νευρώνας Εξωσκελετός αισθητήριο κύτταρο Νευρικός άξονας Ενδιάμεσος νευρώνας Αισθητήριος νευρώνας Πυρεθροειδή

84 Nευρικό Σύστημα εντόμων Ι Όταν αισθητήριο νεύρο δεχθεί εξωτερικό ερέθισμα τότε μετατρέπεται σε ηλεκτρικό σήμα που μεταφέρεται από νεύρο σε νεύρο Σε κατάσταση ηρεμίας τα νευρικά κύτταρα έχουν καθορισμένη ιονική σύσταση που καθορίζεται από την: 1. διαπερατότητα της νευρική μεμβράνης σε ιόντα Na +, K +, Ca ++, Cl - 2. συγκέντρωση των ιόντων στο μέσον που περιβάλλει τα νευρικά κύτταρα 3. ενεργότητα ειδικών αντλιών ιόντων που υπάρχουν στην νευρική μεμβράνη

85 Nευρικό Σύστημα εντόμων ΙΙ Ο νευρώνας έχει διαφορετική ιονική σύσταση στο εσωτερικό από ότι έχει το μέσο που τον περιβάλλει ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ Ο νευρώνας της σουπιάς σε κατάσταση ηρεμίας περιέχει 400 mμ K + και 50 mμνa + ενώ αντίστοιχες συγκεντρώσεις στο μέσο που περιβάλλει τον νευρώνα είναι 10 και 450 mμ. Αυτή η διαφορά δημιουργεί διαφορά δυναμικού μεταξύ εξωτερικής και εσωτερικής μεμβράνης που ισοδυναμεί με -60 mv. Το δυναμικό αυτό ονομάζεται δυναμικό ηρεμίας

86 Φυσιολογική Λειτουργία Νευρικού Συστήματος Όταν ερέθισμα φθάσει στους αισθητήριους νευρώνες: 1. Η διαπερατότητα της νευρικής μεμβράνης μεταβάλλεται 2. Οι αντλίες Na + ανοίγουν και Na + εισρέουν στο εσωτερικό της μεμβράνης. 3. Το δυναμικό στο εσωτερικό της μεμβράνης αυξάνεται και μόλις φθάσει το δυναμικό ουδού τότε η μετάδοση του δυναμικού ενεργοποιείται 4. Αυξημένη εισροή ιόντων Na + - το δυναμικό αντιστρέφεται (εκπόλωση) 5. Η εκπόλωση ενεργοποιεί άνοιγμα των αντλιών Κ + και εκροή K + από το εσωτερικό της μεμβράνης (επαναπόλωση) 6. Το δυναμικό είναι λίγο χαμηλότερο από το δυναμικό ηρεμίας επανέρχεται στο δυναμικό ηρεμίας με εισροή Κ + (αρνητικό μεταδυναμικό)

87 mv 40 Φυσιολογική λειτουργία νευρικού συστήματος εκπόλωση 0 Νa + K + επαναπόλωση mv 0-60 Κ δυναμικό ηρεμίας εκπόλωση Νa + Νa + δυναμικό ηρεμίας δυναμικό ουδού αρνητικό μεταδυναμικό Λειτουργία νευρικού συστήματος παρουσία πυρεθροειδών Oι αντλίες Na + παραμένουν ανοιχτές με αποτέλεσμα - αύξηση αρνητικού μεταδυναμικού και εκπόλωση. Όταν το δυναμικό φθάσει το δυναμικό ουδού παράγεται νέο δυναμικό ενέργειας κ.ο.κ

88 Φυσιολογική λειτουργία νευρικού συστήματος Εκπόλωση Δυναμικό ηρεμίας αρνητικό μεταδυναμικό ερέθισμα Λειτουργία νευρικού συστήματος παρουσία πυρεθροειδών επαναπόλωση ερέθισμα Ερέθισμα με υψηλές δόσεις DDT

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Β ΔΙΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΗ ΝΕΥΡΟΜΥΪΚΗ ΣΥΝΑΨΗ Η νευρομυϊκή σύναψη αποτελεί ιδιαίτερη μορφή σύναψης μεταξύ του κινητικού νευρώνα και της σκελετικής μυϊκής ίνας Είναι ορατή με το οπτικό μικροσκόπιο Στην

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Α ΣΥΝΑΠΤΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ Όπως συμβαίνει με τη συναπτική διαβίβαση στη νευρομυϊκή σύναψη, σε πολλές μορφές επικοινωνίας μεταξύ νευρώνων στο κεντρικό νευρικό σύστημα παρεμβαίνουν άμεσα ελεγχόμενοι

Διαβάστε περισσότερα

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων

Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9. Νευρικό Σύστημα. Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Βιολογία Α Λυκείου Κεφ. 9 Νευρικό Σύστημα Δομή και λειτουργία των νευρικών κυττάρων Νευρικό Σύστημα Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων φροντίζουν να διατηρείται σταθερό το εσωτερικό

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων

Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων Κεφάλαιο 2 Παρασιτοκτόνος ενέργεια των φυτοφαρµάκων 2.1. ιείσδυση των φυτοφαρµάκων σε ζωικούς και φυτικούς οργανισµούς Για να εκδηλωθεί η δράση των φυτοφαρµάκων στα παράσιτα των φυτών, µέλη του ζωικού

Διαβάστε περισσότερα

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ

ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ ΠΥΡΕΘΡΟ-ΠΥΡEΘΡΙΝΕΣ - ΠΥΡΕΘΡΟΕΙΔΗ Tanacetum vulgare Asteraceae πύρεθρο: το φυτό πυρεθρίνες: τα φυσικά προϊόντα πυρεθροειδή: τα συνθετικά ανάλογα πυρεθρίνης Πύρεθρο: αειθαλή φυτά από την οικογένεια Asteraceae

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν ενέργεια, για τις διάφορες λειτουργίες τους, διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Όμως οι φωτοσυνθετικοί

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I)

ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΣΗΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ (I) Γιάννης Τσούγκος ΓΕΝΙΚΑ:...πολλούς αιώνες πριν μελετηθεί επιστημονικά ο ηλεκτρισμός οι άνθρωποι γνώριζαν

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ

ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ. ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΣΥΣΠΑΣΗΣ ΠΡΟΠΤΥΧΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΠΥΔΩΝ ΤΕΦΑΑ/ΔΠΘ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΠΟΝΗΤΙΚΗΣ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΣΚΗΣΗΣ Φατούρος Γ. Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής ΔΙΑΛΕΞΗ 3 - Η ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΜΥΪΚΗΣ ΣΥΣΠΑΣΗΣ Βιοχημεία των νευρομυϊκών

Διαβάστε περισσότερα

Διάλεξη 3. Εισαγωγή στην Βιολογική Απορρύπανση, Κατηγορίες ρύπων

Διάλεξη 3. Εισαγωγή στην Βιολογική Απορρύπανση, Κατηγορίες ρύπων Διάλεξη 3 Εισαγωγή στην Βιολογική Απορρύπανση, Κατηγορίες ρύπων Βιολογική Απορρύπανση: Η χρήση της μεταβολικής ικανότητας μικροοργανισμών με στόχο την απορρύπανση και αποκατάσταση ρυπασμένων εδαφών, υδροφόρων

Διαβάστε περισσότερα

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές

Σκοπός του μαθήματος είναι ο συνδυασμός των θεωρητικών και ποσοτικών τεχνικών με τις αντίστοιχες περιγραφικές. Κεφάλαιο 1: περιγράφονται οι βασικές Εισαγωγή Ασχολείται με τη μελέτη των ηλεκτρικών, η λ ε κ τ ρ ο μ α γ ν η τ ι κ ώ ν κ α ι μ α γ ν η τ ι κ ώ ν φαινομένων που εμφανίζονται στους βιολογικούς ιστούς. Το αντικείμενο του εμβιοηλεκτρομαγνητισμού

Διαβάστε περισσότερα

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ

ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑ 3ο ΜΕΡΟΣ Γ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ ΝΕΥΡΟΔΙΑΒΙΒΑΣΤΕΣ Ορίζουμε ως διαβιβαστή μια ουσία που απελευθερώνεται από έναν νευρώνα σε μια σύναψη και που επηρεάζει ένα άλλο κύτταρο, είτε έναν νευρώνα είτε ένα κύτταρο

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ

Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ Κεφάλαιο 1 ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΝΕΥΡΟΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑΣ 1.1. Εισαγωγή Ο ζωντανός οργανισµός έχει την ικανότητα να αντιδρά σε µεταβολές που συµβαίνουν στο περιβάλλον και στο εσωτερικό του. Οι µεταβολές αυτές ονοµάζονται

Διαβάστε περισσότερα

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3

ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑ Β ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ 3 Το θέμα που απασχολεί το κεφάλαιο σε όλη του την έκταση είναι ο μεταβολισμός και χωρίζεται σε τέσσερις υποκατηγορίες: 3.1)Ενέργεια και οργανισμοί,

Διαβάστε περισσότερα

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες

9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΔΟΜΗ ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΥΡΙΚΩΝ. Νευρώνες 9. ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Το νευρικό σύστημα μαζί με το σύστημα των ενδοκρινών αδένων συμβάλλουν στη διατήρηση σταθερού εσωτερικού περιβάλλοντος (ομοιόσταση), ελέγχοντας και συντονίζοντας τις λειτουργίες των

Διαβάστε περισσότερα

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας

Θέµατα διάλεξης ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ. Τρόποι µετάδοσης των νευρικών σηµάτων. υναµικό Ηρεµίας. Νευρώνας Θέµατα διάλεξης MANAGING AUTHORITY OF THE OPERATIONAL PROGRAMME EDUCATION AND INITIAL VOCATIONAL TRAINING ΝΕΥΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΚΑΙ ΜΥΪΚΗ ΣΥΣΤΟΛΗ Τρόποι µετάδοσης νευρικών σηµάτων Ρόλος και λειτουργία των νευροδιαβιβαστών

Διαβάστε περισσότερα

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Κεφάλαιο 3 ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί, εκτός από αυτούς από αυτούς που έχουν την ικανότητα να φωτοσυνθέτουν, εξασφαλίζουν ενέργεια διασπώντας τις θρεπτικές ουσιές που περιέχονται

Διαβάστε περισσότερα

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ)

ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) ΓΕΝΕΤΙΚΑ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΜΕΝΑ ΦΥΤΑ (ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ-ΙΟΥΣ) 1 ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΦΥΤΩΝ ΜΕ ΑΝΤΟΧΗ ΣΕ ΕΝΤΟΜΑ 19 Παράγοντες που συμβάλλουν σε αύξηση των εντόμων 1. Μονοκαλλιέργειες 2. Βελτίωση με κριτήριο αποκλειστικά την

Διαβάστε περισσότερα

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) Θάνος Α. Β1 ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν

Διαβάστε περισσότερα

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ.

Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας. Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. Δυναμικό ηρεμίας Δυναμικό ενεργείας Σωτήρης Ζαρογιάννης Επίκ. Καθηγητής Φυσιολογίας Εργαστήριο Φυσιολογίας Τμήμα Ιατρικής Π.Θ. 30/09/2016 Φυσιολογία Συστημάτων Ακαδημαϊκό Ετος 2016-2017 Ιόντα Δυναμικό

Διαβάστε περισσότερα

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα.

Η βαθμίδα του ηλεκτρικού πεδίου της μεμβράνης τείνει να συγκρατήσει τα θετικά φορτισμένα ιόντα. Τα ιόντα χλωρίου βρίσκονται σε πολύ μεγαλύτερη πυκνότητα στο εξωτερικό παρά στο εσωτερικό του κυττάρου, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται παθητικό ρεύμα εισόδου τους στο κύτταρο. Τα αρνητικά φορτισμένα ιόντα

Διαβάστε περισσότερα

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ

3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται ενέργεια. Οι φυτικοί οργανισμοί μετατρέπουν την ηλιακή ενέργεια με τη διαδικασία

Διαβάστε περισσότερα

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης

Β. Να επιλέξετε την ορθή απάντηση αναγράφοντας στον πίνακα της ακόλουθης Ονοματεπώνυμο:.. Βαθμός: Ωριαία γραπτή εξέταση Α Τετραμήνου στη Βιολογία [Κεφ. 9 ο, σελ. 153-158] Α. Να χαρακτηρίσετε τις ακόλουθες προτάσεις με το γράμμα Ο, εφόσον είναι ορθές, ή με το γράμμα Λ, αν είναι

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου

Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας. Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Εργασία για το μάθημα της Βιολογίας Περίληψη πάνω στο κεφάλαιο 3 του σχολικού βιβλίου Στο 3 ο κεφάλαιο του βιβλίου η συγγραφική ομάδα πραγματεύεται την ενέργεια και την σχέση που έχει αυτή με τους οργανισμούς

Διαβάστε περισσότερα

Το φωσφορικό ανιόν δεν ανάγεται µέσα στο φυτό. Παραµένει στην υψηλότερη οξειδωτική µορφή του

Το φωσφορικό ανιόν δεν ανάγεται µέσα στο φυτό. Παραµένει στην υψηλότερη οξειδωτική µορφή του Το φωσφορικό ανιόν δεν ανάγεται µέσα στο φυτό Παραµένει στην υψηλότερη οξειδωτική µορφή του 1)ελεύθερο Pi (inorganic phosphate) 2)προσαρτηµένο ως φωσφορική οµάδα πάνω σε κάποιο µόριο το συµβολίζουµε ως

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

Εργασία Βιολογίας 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Εργασία Βιολογίας Καθηγητής: Πιτσιλαδής Β. Μαθητής: Μ. Νεκτάριος Τάξη: Β'2 Υλικό: Κεφάλαιο 3 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Την ενέργεια και τα υλικά που οι οργανισμοί εξασφαλίζουν από το περιβάλλον

Διαβάστε περισσότερα

Ηλεκτρονικά Φαινόμενα

Ηλεκτρονικά Φαινόμενα Ηλεκτρονικά Φαινόμενα Το επαγωγικό όμως φαινόμενο οδηγεί στη διάχυση της πόλωσης και στο υπόλοιπο μόριο. Έτσι πολώνονται, με φθίνουσα όμως ένταση, και οι επόμενοι άνθρακες που είναι συνδεδεμένοι μέσω σ

Διαβάστε περισσότερα

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί

Κεφαλαίο 3 ο. Μεταβολισμός. Ενέργεια και οργανισμοί Κεφαλαίο 3 ο Μεταβολισμός Ενέργεια και οργανισμοί Η ενέργεια είναι απαρέτητη σε όλους τους οργανισμούς και την εξασφαλίζουν από το περιβάλλον τους.παρόλα αυτά, συνήθως δεν μπορούν να την χρησιμοποιήσουν

Διαβάστε περισσότερα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα

Εργασία Βιολογίας. Β. Γιώργος. Εισαγωγή 3.1 ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ. Μεταφορά ενέργειας στα κύτταρα Εργασία Βιολογίας Β. Γιώργος Εισαγωγή Η ενεργεια εχει πολυ μεγαλη σημασια για εναν οργανισμο, γιατι για να κανει οτιδηποτε ενας οργανισμος ειναι απαραιτητη. Ειναι απαραιτητη ακομη και οταν δεν κανουμε

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης

Οργανική Χημεία. Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης Οργανική Χημεία Κεφάλαια 20 & 21: Καρβοξυλικά οξέα, παράγωγα τους και αντιδράσεις ακυλο υποκατάστασης 1. Καρβοξυλικά οξέα Σημαντικά ακυλο (-COR) παράγωγα Πλήθος καρβοξυλικών ενώσεων στη φύση, π.χ. οξικό

Διαβάστε περισσότερα

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος

ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ. Καρβουντζή Ηλιάνα Βιολόγος ΚΥΤΤΑΡΙΚΗ ΑΝΑΠΝΟΗ Η τροφή αποτελείται και από ουσίες μεγάλου μοριακού βάρους (πρωτεΐνες, υδατάνθρακες, λιπίδια, νουκλεϊνικά οξέα). Οι ουσίες αυτές διασπώνται (πέψη) σε απλούστερες (αμινοξέα, απλά σάκχαρα,

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β )

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ & ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 04/06/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α A1. γ A2. δ A3. α) Σ β) Λ

Διαβάστε περισσότερα

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.

Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Βιολογική Γεωργία με Φυτικά ή φυσικά εντομοκτόνα Οι ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας. Παρ' ότι δεν είναι και ο πλέον δόκιμος όρος (βιολογικά εντομοκτόνα),

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 26: Βιομόρια: υδατάνθρακες 1. Γενικά Ενώσεις που απαντούν σε κάθε ζωντανό οργανισμό Άμυλο και ζάχαρη στις τροφές και κυτταρίνη στο ξύλο, χαρτί και βαμβάκι είναι καθαροί υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1 ο. 1.2 Όξινο είναι το υδατικό διάλυμα του α. ΝaCl. β. ΝΗ 4 Cl. γ. CH 3 COONa. δ. KOH. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙ ΕΣ

ΘΕΜΑ 1 ο. 1.2 Όξινο είναι το υδατικό διάλυμα του α. ΝaCl. β. ΝΗ 4 Cl. γ. CH 3 COONa. δ. KOH. Μονάδες 5 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΤΕΛΟΣ 1ΗΣ ΑΠΟ 7 ΣΕΛΙ ΕΣ ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΘΕΜΑ 1 ο ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 30 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ

Διαβάστε περισσότερα

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΜΕΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΗΡΑΚΛΕΙΤΟΣ ΚΩΛΕΤΤΗ 19-21 -10681 210 3824614 210 3847670 www.irakleitos.gr ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β') ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια

Οργανική Χημεία. Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια Οργανική Χημεία Κεφάλαιο 17 & 18: Αλκοόλες, θειόλες, αιθέρες και εποξείδια 1. Αλκοόλες Ενώσεις που περιέχουν ομάδες υδροξυλίου συνδεδεμένες με κορεσμένα άτομα άνθρακα υβριδισμού sp 3 Βάσει παραπάνω ορισμού,

Διαβάστε περισσότερα

7.9 Αντιδράσεις που δηµιουργούν ένα στερεογονικό κέντρο

7.9 Αντιδράσεις που δηµιουργούν ένα στερεογονικό κέντρο 7.9 Αντιδράσεις που δηµιουργούν ένα στερεογονικό κέντρο Πολλές αντιδράσεις µετατρέπουν µη χειρόµορφα αντιδρώντα σε χειρόµορφα προϊόντα. Εν τούτοις, είναι σηµαντικό να αναγνωρίσουµε, οτι εάν όλα τα συστατικά

Διαβάστε περισσότερα

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου

3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ. Μεταβολισμός του κυττάρου 3 ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ Μεταβολισμός του κυττάρου ΤΥΠΟΙ ΧΗΜΙΚΩΝ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΩΝ Α. Εξώθερμη αντίδραση = απελευθέρωση ενέργειας Β. Ενδόθερμη αντίδραση = πρόσληψη ενέργειας 3ο λύκ. Ηλιούπολης επιμέλεια: Αργύρης Γιάννης

Διαβάστε περισσότερα

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01

MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων 0.03 0.01 ΑΡ. ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΗΜ. ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΠΡΟΙΟΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 61 766-24/04/13 Πατάτες (χώρα Αίγυπτος) ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστικές ουσίες) MRL (σε mg/kg) Μέγιστα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαραρμάκων ΕΥΡΗΜΑΤΑ (Δραστική σε mg / kg)

Διαβάστε περισσότερα

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο δ δ α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε.

ÈÅÌÁÔÁ 2011 ÏÅÖÅ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ. ΘΕΜΑ 1 ο. ΘΕΜΑ 2 ο δ δ α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε. 1 Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ 1 ο 1.1. δ 1.. δ 1.. α. Λ β. Λ γ. Σ δ. Λ ε. Σ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ 1.. CH C CH CuCl NH CH C CCu NH Cl CH CH MgCl H O CH CH Mg(OH)Cl 1.5. A: CH OH B: CH Cl

Διαβάστε περισσότερα

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες

Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες Περιεχόμενα μαθήματος Αρχές Ηλεκτροθεραπείας Φυσική του Ηλεκτρισμού Ηλεκτροφυσιολογία Γαλβανικά ρεύματα Παλμικά-εναλλασσόμενα ρεύματα Μαγνητικά πεδία Υπέρηχοι Ακτινοβολιες - Laser Θερμοθεραπεία Υδροθεραπεία

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή.

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική αναπνοή. 5ο ΓΕΛ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ Μ. ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ 2/4/2014 Β 2 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί..σελίδα 2 3.2 Ένζυμα βιολογικοί καταλύτες...σελίδα 4 3.3 Φωτοσύνθεση..σελίδα 5 3.4 Κυτταρική

Διαβάστε περισσότερα

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Αρ. Πιστοπ.: Ε52 Ημερομηνία: 24,02,15 ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ Στοιχεία Πελάτη: Δ. ΚΑΤΖΟΥΡΙΔΗΣ Ι.ΦΩΤΙΟΥ Ο.Ε. Ημερομηνία Παραλαβής: 12,02,15 Στοιχεία Δείγματος: ΒΙΟΛΟΓΙΚΟ ΣΤΕΡΝΑ 4 Συσκευασία: ΦΙΑΛΗ

Διαβάστε περισσότερα

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών

Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών Χηµική Μεταβίβαση Σήµατος Ηλίας Ηλιόπουλος Εργαστήριο Γενετικής, Τµήµα Γεωπονικής Βιοτεχνολογίας, Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών 1 Η Επικοινωνία στα Ζωϊκά Κύτταρα 1. Δίκτυα εξωκυτταρικών και ενδοκυτταρικών

Διαβάστε περισσότερα

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2

Μεταβολισμός και Βιοενεργητική. [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 Μεταβολισμός και Βιοενεργητική [Τίτλος εγγράφου] ΣΠΥΡΟΣ Ξ. Β 2 ΑΠΡΙΛΙΟΣ 2013 - Μεταβολισμός - Εισαγωγή Πολύ μεγάλο ρόλο στην λειτουργία ενός οργανισμού παίζει η ενέργεια και η κατάλληλη αξιοποίησή της.

Διαβάστε περισσότερα

Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων.

Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. Κατηγορίες οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων. 1) Αντιδράσεις σύνθεσης: Στις αντιδράσεις αυτές δύο ή περισσότερα στοιχεία ενώνονται προς σχηματισμό μιας χημικής ένωσης. π.χ. C + O 2 CO 2 2) Αντιδράσεις αποσύνθεσης:

Διαβάστε περισσότερα

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες

Οργανική Χηµεία. Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες Οργανική Χηµεία Κεφάλαιο 26: Βιοµόρια: υδατάνθρακες 1. Γενικά Ενώσεις που απαντούν σε κάθε ζωντανό οργανισµό Άµυλο και ζάχαρη στις τροφές και κυτταρίνη στο ξύλο, χαρτί και βαµβάκι είναι καθαροί υδατάνθρακες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ ΧΗΜΕΙΑΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2015-2016 1 Ο ΘΕΜΑ Α1. Για την ισορροπία : 22( g) O2( g) 2 H2 O( g), θ C ισχύει ότι K c =0,25. Για την ισορροπία: H2 O( g) 2( g) O2( g), θ C, ισχύει ότι:

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΘΕΜΑΤΑ ΘΕΜΑ Α Για τις προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και, δίπλα, το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή επιλογή. Α1. Ποιο

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6)

ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2006 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ ΩΝ: ΕΞΙ (6) ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4

Διαβάστε περισσότερα

Αλκυλαλογονίδια. Επίκουρος καθηγητής Χρήστος Παππάς

Αλκυλαλογονίδια. Επίκουρος καθηγητής Χρήστος Παππάς Αλκυλαλογονίδια Επίκουρος καθηγητής Χρήστος Παππάς 1 Αλκυλαλογονίδια Αλκυλαλογονίδια ονομάζονται οι οργανικές ενώσεις οι οποίες, ως λειτουργική ομάδα, διαθέτουν την ομάδα C-X: -X= -F, -Cl, -Br, -I. Η ισχύς

Διαβάστε περισσότερα

Β / ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Β / ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ 3 ο ΓΕΝΙΚΟ ΛΥΚΕΙΟ ΠΟΛΙΧΝΗΣ Β / ΛΥΚΕΙΟΥ ΧΗΜΕΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΑΛΚΑΝΙΑ ΑΛΚΕΝΙΑ ΑΛΚΙΝΙΑ ΑΛΚΟΟΛΕΣ ΚΑΡΒΟΞΥΛΙΚΑ ΟΞΕΑ eclass.sch.gr users.sch.gr/dtouloupas/moodle Γενικός Τύπος: C ν H ν+, ν 1 Χημικές Ιδιότητες

Διαβάστε περισσότερα

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων

Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Απώλειες των βιταμινών κατά την επεξεργασία των τροφίμων Αποφλοίωση και καθαρισμός Πολλά φυτικά προϊόντα π.χ, μήλα, πατάτες χρειάζονται αποφλοίωση ή καθαρισμό μερικών τμημάτων τους πριν από την κατεργασία.

Διαβάστε περισσότερα

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου

Δρ. Ιωάννης Καλαμαράς, Διδάκτωρ Χημικός. Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου Όλα τα Σωστό-Λάθος της τράπεζας θεμάτων για τη Χημεία Α Λυκείου 1. Το ιόν του νατρίου, 11Νa +, προκύπτει όταν το άτομο του Na προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο. Λ, όταν αποβάλλει ένα ηλεκτρόνιο 2. Σε 2 mol NH3

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός

ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Καταβολισμός Αναβολισμός Η Βιοενεργητική έχει ως αντικείμενο της τη μελέτη του τρόπου με τον οποίο οι οργανισμοί χρησιμοποιούν την ενέργεια, για να υλοποιούν τις δραστηριότητες της ζωής. ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ Το σύνολο των φυσικοχημικών

Διαβάστε περισσότερα

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ Μ. Β2 ΒΙΟΛΟΓΙΑ 3ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΜΕΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Οι οργανισμοί εξασφαλίζουν την απαραίτητα ενέργεια που τους χρειάζεται διασπώντας θρεπτικές ουσίες οι οποίες εμπεριέχονται στην

Διαβάστε περισσότερα

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου

2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου 2. Μεμβρανικά δυναμικά του νευρικού κυττάρου Στόχοι κατανόησης: Διαφορά δυναμικού της κυτταρικής μεμβράνης ενός νευρικού κυττάρου: Τί είναι; Πώς δημιουργείται; Ποιά είδη διαφοράς δυναμικού της μεμβράνης

Διαβάστε περισσότερα

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΙ ΕΠΑΛ (ΟΜΑΔΑ Β ) ΘΕΜΑ Α Α.1. γ Α.2. δ ΤΕΤΑΡΤΗ 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΗ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Α.. α. Σωστό, β. Λάθος,

Διαβάστε περισσότερα

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ

+ - - εκπολώνεται. ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ ΗΛΕΚΤΡΟMYΟΓΡΑΦΗΜΑ Στόχοι Κατανόησης: -Να σας είναι ξεκάθαρες οι έννοιες πόλωση, εκπόλωση, υπερπόλωση, διεγερτικό ερέθισμα, ανασταλτικό ερέθισμα, κατώφλιο δυναμικό, υποκατώφλιες εκπολώσεις, υπερκατώφλιες

Διαβάστε περισσότερα

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΟΥΜΕΝΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ

ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΟΥΜΕΝΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΑΠΟΛΥΜΑΝΣΗΣ ΑΝΑΚΥΚΛΟΥΜΕΝΟΥ ΘΡΕΠΤΙΚΟΥ ΔΙΑΛΥΜΑΤΟΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ Σχηματική απεικόνιση κλειστού συστήματος Παστερίωση μέσω θέρμανσης Πλεονεκτήματα Πολύ αποτελεσματικό έναντι όλων των παθογόνων. Σχετικά

Διαβάστε περισσότερα

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α

Φ ΣΙ Σ Ο Ι Λ Ο Ο Λ Γ Ο Ι Γ Α Δηµοκρίτειο Πανεπιστήµιο Θράκης Τµήµα Αγροτικής Ανάπτυξης Οξείδωση της γλυκόζης ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΦΥΤΩΝ «Καταβολισµός ή ανοµοίωση» C 6 H 12 O+6O 2 +6H 2 O 12H 2 O+6CO 2 +686 Kcal/mol Πηγές ενέργειας κατά την

Διαβάστε περισσότερα

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: , /

Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο: ,  / Γ.Κονδύλη 1 & Όθωνος-Μ αρούσι Τ ηλ. Κέντρο:210-61.24.000, http:/ / www.akadimos.gr ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Επιμέλεια θεμάτων: Βελαώρας Βασίλειος, Χημικός ΘΕΜΑ Α Για

Διαβάστε περισσότερα

Περίληψη Κεφαλαίου 2

Περίληψη Κεφαλαίου 2 Περίληψη Κεφαλαίου 2 Οργανικά µόρια: πολικούς οµοιοπολικούς δεσµούς λόγω ασύµµετρης κατανοµής e - (διαφορετική ηλεκτροαρνητικότητας ατόµων) Κάποιες ενώσεις υποδηλώνονται µε δοµές συντονισµού οι οποίες

Διαβάστε περισσότερα

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ

-H 2 H2 O R C COOH. α- κετοξύ Παραπροϊόντα αλκοολικής ζύµωσης Τα παραπροϊόντα της αλκοολικής ζύµωσης είναι χηµικές ενώσεις που προέρχονται είτε από τον ίδιο το µηχανισµό της αλκοολικής ζύµωσης, είτε από το µεταβολισµό της ζύµης, είτε

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΕΡΑΣΜΕΙΟΣ ΕΛΛΗΝΟΓΕΡΜΑΝΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Ιδιωτικό Γενικό Λύκειο Όνομα: Ημερομηνία:./04/2014 ΤΑΞΗ : A Λυκείου ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ 1 ο ΘΕΜΑ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟ 11: Ενδοκρινείς αδένες ΒΙΟΛΟΓΙΑ Α ΛΥΚΕΙΟΥ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑÏΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 6

ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑÏΟΥ 2016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 6 ΑΡΧΗ 1ης ΣΕΛΙΔΑΣ ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ : ΧΗΜΕΙΑ ΤΑΞΗ : Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ ΠΕΡΙΟΔΟΥ : ΜΑÏΟΥ 016 ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙΔΩΝ : 6 ΘΕΜΑ Α Α.1. Το μεγαλύτερο δραστικό πυρηνικό φορτίο έχει ένα στοιχείο με ατομικό αριθμό:

Διαβάστε περισσότερα

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 2014 ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6/6/2014 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ Γ ΛΥΚΕΙΟΥ Θετικής Κατεύθυνσης ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. α Α4. β Α5. β ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Β Β1. α. ΛΑΘΟΣ β. ΛΑΘΟΣ γ. ΣΩΣΤΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ

ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ΤΕΣΤ 30 ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ ΓΝΩΣΤΙΚΟΥ ΧΗΜΕΙΑΣ ο αριθμός Avogadro, N A, L = 6,022 10 23 mol -1 η σταθερά Faraday, F = 96 487 C mol -1 σταθερά αερίων R = 8,314 510 (70) J K -1 mol -1 = 0,082 L atm mol -1 K -1 μοριακός

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Θέµα Α ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα, το

Διαβάστε περισσότερα

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÁ ÁÑÅÉÔÏËÌÏ ÁÃ. ÄÇÌÇÔÑÉÏÓ - ÄÁÖÍÇ

ÖÑÏÍÔÉÓÔÇÑÉÁ ÁÑÅÉÔÏËÌÏ ÁÃ. ÄÇÌÇÔÑÉÏÓ - ÄÁÖÍÇ ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 6 ΜΑΪΟΥ 007 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο Για τις ερωτήσεις 1.1. και 1.. να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της

Διαβάστε περισσότερα

C x H y -OH. C x H 2x+2 y (OH) y. C x H 2x+1 OH

C x H y -OH. C x H 2x+2 y (OH) y. C x H 2x+1 OH 8 ο ΓΕΛ Πειραιά Χημεία Β Λυκείου. 49 ονομάζεται η τάξη των Οργανικών Ενώσεων με Χαρακτηριστική Ομάδα το υδροξύλιο Γενικός τύπος : C x H y () ν Μονοσθενείς Μονοσθενείς αλκοόλες ονομάζονται οι αλκοόλες εκείνες

Διαβάστε περισσότερα

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 ΜΑΪΟΥ 2013 ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ Α Α1. γ Α2. β Α3. δ Α4. β Α5. Arrhenius ένωση διαλύτης νερό σε υδατικά διαλύματα

Διαβάστε περισσότερα

εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν

εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν Κατιόν µαγνησίουmg 2+ εισέρχεται στο φυτό ως ενυδατωµένο κατιόν Θρέψη Φυτών. Μπουράνης, Σ. Χωριανοπούλου 1 Επίπεδο Μg για κανονική αύξηση 0,15 0,35% ή60 140 µmol Mg gξμ -1 ΤοMgκινείταιστοΞΑΣκαιστοΗΑΣ HΑΣ100

Διαβάστε περισσότερα

Αντιδράσεις οργανικών οξέων οργανικών βάσεων.

Αντιδράσεις οργανικών οξέων οργανικών βάσεων. Αντιδράσεις οργανικών οξέων οργανικών βάσεων. Σύμφωνα με τους Brönsted Lowry: α) Οξύ είναι η ουσία η οποία μπορεί να δώσει ένα ή περισσότερα πρωτόνια. β) Βάση είναι η ουσία που μπορεί να δεχτεί ένα ή περισσότερα

Διαβάστε περισσότερα

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ :

Γκύζη 14-Αθήνα Τηλ : ΘΕΜΑ Α ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) Στις προτάσεις Α1

Διαβάστε περισσότερα

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ 009 Τετάρτη, 7 Μαΐου 009 Γ ΛΥΚΕΙΟΥ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ ο Για τις ερωτήσεις. -.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση...

Διαβάστε περισσότερα

ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου

ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ. ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΚΗΡΟΙ- ΛΙΠΗ- ΕΛΑΙΑ- ΣΑΠΩΝΕΣ ΑΠΟΡΡΥΠΑΝΤΙΚΑ- ΦΩΣΦΟΛΙΠΙΔΙΑ ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ Γενικό Τμήμα Εργαστήριο Χημείας, Καθηγητής Μόσχος Πολυσίου ΚΗΡΟΙ Κηροί είναι μίγματα εστέρων καρβοξυλικών οξέων και

Διαβάστε περισσότερα

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που

3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που 3.1 Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί με εξαίρεση τους φωτοσυνθετικούς εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια διασπώντας θρεπτικές ουσίες που περιέχονται στην τροφή τους. Αντίθετα οι φωτοσυνθετικοί,

Διαβάστε περισσότερα

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ

Νευρικό σύστημα - εισαγωγή. Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Νευρικό σύστημα - εισαγωγή Μιχάλης Ζωγραφάκης - Σφακιανάκης Νοσηλευτής ΠΕ, M.Sc. Καθηγητής Εφαρμ. Νοσηλευτικής ΤΕΙ ΚΡΗΤΗΣ Δενδρίτες Κυτταρικό σώμα Προσυναπτικό κύτταρο Πυρήνας Άξονας Κόμβοι Ranvier Μυελώδες

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ:

ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΠΑΝΕΛΛΑ ΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2007 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΓΕΝΙΚΗΣ ΠΑΙ ΕΙΑΣ ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό καθεµιάς από τις παρακάτω ηµιτελείς

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2003

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2003 ΘΕΜΑ ο ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ Γ ΤΑΞΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 00 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιό σας τις ερωτήσεις. και. και δίπλα στη κάθε µία το γράµµα που αντιστοιχεί

Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 4 Μαΐου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ 2016 Β ΦΑΣΗ ΧΗΜΕΙΑ. Ηµεροµηνία: Τετάρτη 4 Μαΐου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΤΑΞΗ: Β ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΣ: ΘΕΤΙΚΩΝ ΣΠΟΥ ΩΝ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ ΘΕΜΑ Α Ηµεροµηνία: Τετάρτη 4 Μαΐου 2016 ιάρκεια Εξέτασης: 2 ώρες ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Να γράψετε στο τετράδιο σας τον αριθµό κάθε µίας από

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ÓÕÃ ÑÏÍÏ Θέµα Α ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 4 ΙΟΥΝΙΟΥ 2014 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Στις προτάσεις Α1 και Α2 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και, δίπλα,

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας. Ιωάννης Ντότσικας. Επ. Καθηγητής

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας. Ιωάννης Ντότσικας. Επ. Καθηγητής Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας Ιωάννης Ντότσικας Επ. Καθηγητής 1 Οι υδρολύσεις είναι οι συχνότερα απαντώμενες αντιδράσεις αποκοδόμησης,

Διαβάστε περισσότερα

Διαγώνισμα στην Οργανική.

Διαγώνισμα στην Οργανική. Χημεία Γ Λυκείου. Διαγώνισμα στην Οργανική. Θέμα 1 ο.... 1.1. Δεν είναι αλκαλικό το υδατικό διάλυμα της ουσίας: α) CH 3 CH 2 COONa, β)c 6 H 5 OH, γ) CH 3C CNa, δ) CH 3CH 2ONa. Μονάδες 2 1.2. Κατά την αναγωγή

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 2006 ÈÅÌÅËÉÏ ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ 1ο ΧΗΜΕΙΑ Γ' ΛΥΚΕΙΟΥ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ 006 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της ερώτησης και δίπλα το γράµµα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση. 1.1. Ο

Διαβάστε περισσότερα

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ]

β. [Η 3 Ο + ] > 10-7 Μ γ. [ΟΗ _ ] < [Η 3 Ο + ] ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΤΑΞΗ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΑΞΗΣ ΕΣΠΕΡΙΝΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ): ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

13.6 Η ερμηνεία των φασμάτων NMR πρωτονίου

13.6 Η ερμηνεία των φασμάτων NMR πρωτονίου 13.6 Η ερμηνεία των φασμάτων NMR πρωτονίου Η πληροφορία που περιέχεται σ ένα φάσμα NMR περιλαμβάνει: 1. Αριθμό σημάτων 2. Την έντασή τους (ως μετρούμενη επιφάνεια κάτω από την κορυφή) 3. Τύπος σχάσης (πολλαπλότητα)

Διαβάστε περισσότερα

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ

ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 2010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑ A ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ & ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) 010 ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ Για τις ηµιτελείς προτάσεις Α1 και Α να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθµό της πρότασης και δίπλα το

Διαβάστε περισσότερα

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΣΥΝΟΨΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΤΡΟΦΗ Λίπη Πολυσακχαρίτες Γλυκόζη κι άλλα σάκχαρα Πρωτεΐνες Αμινοξέα Λιπαρά Οξέα Γλυκόλυση Πυροσταφυλικό Οξύ Ακέτυλο-oA Αλυσίδα μεταφοράς ηλεκτρονίων / Οξειδωτική φωσφορυλίωση

Διαβάστε περισσότερα

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας. Ιωάννης Ντότσικας. Επικ.

Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας. Ιωάννης Ντότσικας. Επικ. Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον Αθηνών ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ Τομέας Φαρμακευτικής Χημείας Ιωάννης Ντότσικας Επικ. Καθηγητής 1 Οι κυκλοδεξτρίνες (Cyclodextrins, CDs) είναι κυκλικοί ολιγοσακχαρίτες

Διαβάστε περισσότερα

[ ] COOH HOOC COOH COOH H2 N NH 2 COOH HOOC COOH HOOC COOH HOOC COOH. Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη. Πυρρολιζιδίνη.

[ ] COOH HOOC COOH COOH H2 N NH 2 COOH HOOC COOH HOOC COOH HOOC COOH. Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη. Πυρρολιζιδίνη. COOH Νικοτινικό οξύ (Νιασίνη, Β3) Πυρρολιδίνη Πυρρολιζιδίνη Τροπάνιο: Πυρρολιδίνη + Πιπεριδίνη Ινδολιζιδίνη HOOC COOH H 2 H 2 H 2 COOH Κινολιζιδίνη Γλουταμικό οξύ Ορνιθίνη HOOC COOH HOOC COOH O H 2 Α-κετογλουταρικό

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. δ. S 2 Μονάδες 4

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. δ. S 2 Μονάδες 4 ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟ 26 ΜΑΪΟΥ 2007 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ

Διαβάστε περισσότερα

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5

ΘΕΜΑ 1ο 1.1 1.2 1.1. γ. Μονάδες 5 1.2. Μονάδες 5 ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 3 ΙΟΥΝΙΟΥ 2003 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ ΧΗΜΕΙΑ ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΘΕΜΑ 1ο Να γράψετε στο τετράδιό σας τις

Διαβάστε περισσότερα

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΖΩΩΝ 5-6/29-02-2016 Π.Παπαζαφείρη ΣΥΝΑΨΕΙΣ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. ΗΛΕΚΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 3. ΧΗΜΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ:ΔΟΜΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ 4. ΚΕΝΤΡΙΚΕΣ ΣΥΝΑΨΕΙΣ ΡΥΘΜΙΣΗ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ διαβίβαση στο νευρικό

Διαβάστε περισσότερα

Γενικές εξετάσεις Χημεία Γ λυκείου θετικής κατεύθυνσης

Γενικές εξετάσεις Χημεία Γ λυκείου θετικής κατεύθυνσης 1 Γενικές εξετάσεις 006 Χημεία Γ λυκείου θετικής κατεύθυνσης Θέμα 1 ο Για τις ερωτήσεις 1.1-1.4 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της ερώτησης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Διαβάστε περισσότερα

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ)

ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ. της Νικολέτας Ε. 1. Να οξειδωθούν και να παράγουν ενέργεια. (ΚΑΤΑΒΟΛΙΣΜΟΣ) ΕΡΓΑΣΙΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΗΣ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ της Νικολέτας Ε. 3ο Κεφάλαιο Περιληπτική Απόδοση 3.1. Ενέργεια και οργανισμοί Όλοι οι οργανισμοί προκειμένου να επιβιώσουν και να επιτελέσουν τις λειτουργίες τους χρειάζονται

Διαβάστε περισσότερα

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη

Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη Ανακεφαλαιώνοντας, οι διάφορες ρυθµίσεις ώστε να µη γίνεται ταυτόχρονα και βιοσύνθεση και β-οξείδωση είναι οι ακόλουθες: Ηγλυκαγόνηκαιηεπινεφρίνη (αδρεναλίνη) ευνοούν τη β-οξείδωση και την κινητοποίηση

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: καταλύτες

ΑΡΧΗ 2ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ. 1.4 Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τις παρακάτω χημικές εξισώσεις σωστά συμπληρωμένες: καταλύτες ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙ ΑΣ ΑΠΟΛΥΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΤΡΙΤΗ 27 ΜΑΪΟΥ 2008 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ - ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ) ΣΥΝΟΛΟ ΣΕΛΙ

Διαβάστε περισσότερα

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ

ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ Θέμα Α ΑΡΧΗ 1ΗΣ ΣΕΛΙΔΑΣ Γ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ Γ ΤΑΞΗΣ ΗΜΕΡΗΣΙΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ 2015 ΕΞΕΤΑΖΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑ: ΧΗΜΕΙΑ-ΒΙΟΧΗΜΕΙΑ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ (ΚΥΚΛΟΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ

Διαβάστε περισσότερα